Mówca: Jarosław Górczyński
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo Ministrowie! Pragnę przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec projektu ustawy o ratyfikacji Porozumienia o współpracy w zakresie ochrony świadka, podpisanego w Stirinie dnia 24 maja 2012 r. Geneza instytucji świadka koronnego w polskim systemie prawa sięga roku 1997, kiedy to ustawą z dnia 25 czerwca o świadku koronnym wprowadzono ją do polskiego porządku prawnego. Z uwagi na to, iż ta instytucja prawna wzbudzała wiele kontrowersji i miała liczne grono przeciwników, zdecydowano o jej czasowym obowiązywaniu. Po upływie okresu praktycznego jej funkcjonowania miała zapaść decyzja w kwestii dalszego jej funkcjonowania lub też wyeliminowania jej z porządku prawnego. Niespełna 10-letni okres jej obowiązywania przysporzył świadkowi koronnemu licznych zwolenników, albowiem widoczne stały się praktyczne korzyści, na przykład w postaci rozbijania struktur zorganizowanej przestępczości i stawiania przed obliczem wymiaru sprawiedliwości jej członków. W konsekwencji ustawą z dnia 31 sierpnia 2006 r. o zmianie ustawy o świadku koronnym oraz ustawy o ochronie informacji niejawnych wprowadzono do polskiego porządku prawnego na stałe instytucję świadka koronnego. Jako jeden z wielu instrumentów w walce z zorganizowaną przestępczością instytucja ta w dalszym ciągu budzi wiele kontrowersji. Te wątpliwości dotyczą samej istoty instytucji świadka koronnego, która sprowadza się do wykorzystania przez wymiar sprawiedliwości zeznań osób, które będąc współsprawcą przestępstwa lub członkiem zorganizowanej grupy przestępczej, w zamian za odstąpienie od kary zdecydują się ujawnić swoją rolę w przestępstwie i złożyć zeznania pozwalające sporządzić akt oskarżenia w stosunku do głównych jego sprawców. Wydaje się, że oceniając instytucję świadka koronnego, należy na nią spojrzeć przez pryzmat korzyści osiąganych z jej wykorzystania, w szczególności w postaci rozbijania struktur o charakterze mafijnym tak samo groźnych dla struktur państwowych, jak i dla poczucia bezpieczeństwa i spokoju zwykłych obywateli. W kontekście tego wszystkiego ta instytucja zasługuje niewątpliwie na ocenę pozytywną. Ta pozytywna ocena świadka koronnego nie może oznaczać niezmienności uregulowań jej dotyczących, albowiem powinny one podlegać okresowej kontroli i ewentualnie zmianom ustawodawczym w takim zakresie, żeby ten instrument prawny był nadal skutecznym środkiem zapobiegania przestępstwom i zwalczania ich, do czego został powołany. Wysoka Izbo! Obserwując doniesienia medialne poświęcone grupom przestępczym, czy to w efekcie swobodnego przepływu obywateli w ramach struktur Unii Europejskiej, czy też zataczającej coraz szersze kręgi informatyzacji społeczeństwa, należy zauważyć pojawienie się elementów międzynarodowych w strukturach polskich grup przestępczych, jak również coraz częstszą współpracę polskich grup przestępczych z ich zagranicznymi odpowiednikami. Właściwą odpowiedzią na takie umiędzynarodowienie się przestępczości jest niewątpliwie zacieśnienie współpracy między państwami w zakresie zwalczania takiej przestępczości czy to na płaszczyźnie porozumień dwustronnych, czy też wielostronnych. Jednym z przejawów takiej współpracy międzynarodowej jest właśnie porozumienie podpisane w Stirinie dnia 24 maja 2012 r. w zakresie (Dzwonek) ochrony świadka, którego ratyfikacja jest przedmiotem obrad dzisiejszego posiedzenia Sejmu. Niniejsze porozumienie stwarza możliwość wielostronnej współpracy w zakresie ochrony świadka koronnego, zapewnia też możliwość sprawnego współdziałania międzynarodowego w sferze ochrony osób zagrożonych, przede wszystkim świadków koronnych. Treść porozumienia jest swoistego rodzaju wypadkową rozwiązań wypracowanych na bazie dwustronnych uzgodnień pomiędzy państwami na potrzeby konkretnych programów ochrony i uzyskanych z tego tytułu doświadczeń. Mając na uwadze powyższe, w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego rekomenduję Wysokiemu Sejmowi przyjęcie projektu ustawy z druku nr 1498 bez poprawek, wyrażając jednocześnie aprobatę na rozszerzenie współpracy międzynarodowej w wyżej wymienionym zakresie, albowiem takie działania mają na celu podniesienie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego kraju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)