Mówca: Robert Obaz
Data: 2023-05-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Z końcem ubiegłego roku Sejm przyjął projekt nowych przepisów Kodeksu spółek handlowych, które regulują kwestie przekształceń transgranicznych spółek. Koniecznością stało się także uregulowanie kwestii pracowniczych w spółkach, które powstają w wyniku takiego transgranicznego połączenia, podziału lub przekształcenia. Odpowiedzią stał się procedowany projekt ustawy o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek. Przepisy zawarte w procedowanym projekcie ustawy o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek stanowią w dużej mierze powtórzenie przepisów obecnie obowiązującej ustawy z dnia 25 kwietnia 2008 r. o uczestnictwie pracowników w spółce powstałej w wyniku transgranicznego połączenia się spółek. Zostały one jednak rozszerzone o regulacje związane z uczestnictwem pracowników w aspekcie przekształceń i podziału spółek kapitałowych, dzięki czemu polskie prawo zostanie dostosowane do nowych przepisów unijnych, a procedowana ustawa zastąpi obecną. Proponowane rozwiązania wychodzą naprzeciw faktycznym potrzebom rynku, albowiem przedsiębiorcy są zainteresowani przeprowadzaniem transgranicznych procedur transformacyjnych w zakresie szerszym niż tylko łączenie spółek. Procedowany projekt ustawy reguluje formy uczestnictwa pracowników w spółce powstającej w efekcie transgranicznego przekształcenia, połączenia lub podziału spółek. Określone zostały w nim bowiem prawa do wyznaczania lub wyboru określonej liczby członków rady nadzorczej lub rady dyrektorów, rekomendowania członków rady nadzorczej lub rady dyrektorów, a także sprzeciwiania się i wyznaczania niektórych albo wszystkich członków rady nadzorczej lub rady dyrektorów. Projekt ustawy wprowadza model współuczestnictwa pracowników w nadzorze i kontroli nad spółką, pozwala on pracownikom w sposób realny wpływać na rozwój spółki i sprawować nadzór, który służy utrzymaniu równowagi między celami gospodarczymi a społecznymi oraz między celami indywidualnymi a wspólnymi. Pracownicy stanowią z reguły najliczniejszą grupę interesariuszy korporacji, stąd też ich wkład w pełnienie funkcji nadzorczo-kontrolnych powinien być znaczny. Współuczestnictwo pracowników w zarządzaniu organizacją przez przedstawicieli załogi obecnych w organach nadzoru spółki ma wpływ na sposób, w jaki przedsiębiorstwo funkcjonuje i poddawane jest kontroli. Załoga przedsiębiorstwa jest stałym elementem organizacji, ma codzienną styczność z jej funkcjonowaniem, rozumie jej potrzeby, stąd też jej przedstawiciele są w stanie odnieść się krytycznie do polityki prowadzonej przez zarząd odpowiadający za strategię rozwoju przedsiębiorstwa oraz szybciej mogą zorientować się w ewentualnych nieprawidłowościach. Takie rozwiązanie zwiększa lojalność pracowników wobec firmy oraz poczucie odpowiedzialności za jej losy. Przyczynia się także do budowania zaufania wewnątrz organizacji, a także poczucia respektowania praw i interesu pracowników. Ponadto nowe przepisy ochronią przedstawicieli pracowników. Pracodawca nie będzie mógł wypowiedzieć ani rozwiązać stosunku pracy w przypadku takiej osoby. Nie będzie też mógł zmienić jednostronnie warunków pracy lub wynagrodzenia na niekorzyść pracownika, który jest członkiem specjalnego zespołu negocjacyjnego, zespołu przedstawicielskiego albo przedstawicielem pracowników w radzie nadzorczej lub radzie dyrektorów w czasie trwania mandatu bez zgody reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej czy okręgowego inspektora pracy. Jak wskazałem, pozytywnych aspektów, które wnosi procedowany projekt ustawy, jest wiele. Zgodnie z projektem prawa pracowników do uczestnictwa w spółce będą mogły być realizowane w dwóch modelach. W pierwszym modelu o formie uczestnictwa decyduje się w ramach negocjacji ze specjalnym zespołem negocjacyjnym jeszcze przed powstaniem spółki w wyniku transformacji transgranicznych. Z kolei drugi model opiera się na zasadach, zgodnie z którymi realizacja uprawnień pracowników następuje po powstaniu spółki w wyniku transformacji transgranicznej oraz przy wsparciu zespołu przedstawicielskiego. Warto podkreślić, że projekt nie wpłynie na sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Dotyczy on wyłącznie spółek komandytowo-akcyjnych i kapitałowych działających na podstawie Kodeksu spółek handlowych, i to w aspekcie transgranicznym, zatem w praktyce dotyczy wyłącznie dużych podmiotów gospodarczych. Sektor mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw nie będzie dotknięty nowymi rozwiązaniami i nie znajdzie się w niekorzystnej sytuacji w porównaniu z dużymi przedsiębiorstwami. Proponowane w projekcie ustawy formy ochrony praw pracowniczych będą pozytywnie oddziaływać na funkcjonowanie przedsiębiorstw, stabilność i trwałość zatrudnienia, a tym samym na funkcjonowanie rynku pracy. Dlatego jako klub Lewicy poprzemy tenże projekt. Dziękuję bardzo.