Mówca: Krzysztof Paszyk (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-10-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić stanowisko w sprawie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Omawiany dziś projekt ma na celu podwyższenie poziomu ochrony małoletnich, ze szczególnym uwzględnieniem małoletnich poniżej lat 15, a także osób nieporadnych ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny. Projekt przewiduje zaostrzenie odpowiedzialności za spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu osoby małoletniej. Obecnie grozi za to od roku do 10 lat więzienia, a w sytuacji gdy następstwem przestępstwa jest śmierć człowieka - od 2 do 12 lat. Nowelizacja zakłada, że będzie to odpowiednio od 2 do 12 lat oraz od 5 do 15 lat więzienia. Surowsza odpowiedzialność karna ma grozić za pozbawienie wolności dziecka poniżej lat 15 (co najmniej 3 lata więzienia), handel dziećmi poniżej lat 15 (od 5 lat więzienia), porzucenie małoletniego lub osoby nieporadnej (od 3 miesięcy do 5 lat, a w przypadku zgonu takiej osoby - od 2 do 12 lat) oraz uprowadzenie małoletniego lub osoby nieporadnej (od 3 miesięcy do 5 lat). Projekt przewiduje, że sprawca rozboju w stosunku do małoletniego czy pobicia będzie surowiej traktowany niż ktoś, kto pobije osobę dorosłą. Sądy, wymierzając kary we wszystkich sprawach, będą zobowiązane do sprawdzenia, czy przestępstwo zostało popełnione na szkodę małoletniego. Wysoka Izbo! Niewątpliwie życie, zdrowie, nietykalność fizyczna i godność małoletnich wymagają szczególnej opieki oraz ochrony państwa. Dzieci nie są w stanie samodzielnie dbać o swoją podmiotowość, niejednokrotnie pozostają wobec przestępców bezbronne, zaś szkody, jakich doznają, odciskają piętno na całym ich przyszłym życiu. Pamiętajmy również, że dobro dziecka jest wartością chronioną konstytucyjnie (art. 72 ust. l Konstytucji RP). Dotychczasowe kary za przestępstwa wobec małoletnich niejednokrotnie zaburzały powszechne poczucie sprawiedliwości. Zgodnie z tym poczuciem kary za takie przestępstwa powinny być zaostrzone. Trzeba jednak kolejny raz zapytać o to, czy rzeczywiście zdaniem projektodawcy skala przemocy wobec dzieci i młodzieży ulegnie zmniejszeniu po zaostrzeniu kar za przestępstwa popełniane wobec nich. Czy nie jest tak, że to nie surowość, a nieuchronność kary naprawdę zapobiega popełnianiu przestępstw? Dobrym krokiem w tym kierunku, w kierunku nieuchronności kary, jest wprowadzony w projekcie obowiązek zawiadomienia organów ścigania np. o akcie pedofilskim czy pobiciu dziecka. Osobie, która będzie miała wiedzę o akcie pedofilskim i nie powiadomi o nim organów ścigania, miałaby grozić kara do 3 lat pozbawienia wolności. Ten środek powinien przyczynić się do ograniczenia tzw. znieczulicy społecznej, a więc sytuacji, kiedy dramat dzieci pozostaje w czterech ścianach domu, placówki wychowawczej czy ośrodka kolonijnego. Mamy obowiązek reagować i dobrze, że obowiązek ten zostanie wzmocniony jeszcze sankcją karną. Potrzeba nam więcej działań ukierunkowanych na wzrost wykrywalności i nieuchronności kary. Tylko takie środki mogą skutecznie ograniczyć skalę przestępczości, której ofiarami są nieletni. Nie osiągniemy tego poprzez zaostrzanie sankcji. Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny PSL opowiada się za skierowaniem projektu ustawy do dalszych prac w komisji.