Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2016-10-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw ujętego w druku nr 840, po przedstawieniu sprawozdania komisji ujętego w druku nr 918. Szanowni Państwo! Przedmiotowa ustawa jest przedłożeniem rządowym. Jak czytamy w uzasadnieniu, celem projektowanej nowelizacji jest dostosowanie krajowych norm prawnych w zakresie transportu kolejowego do zmiany prawa Unii Europejskiej wprowadzonej postanowieniami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego oraz szeregu przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie. Ponadto ustawa uzupełnia zmiany wdrażające dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie oraz wprowadza do ustawy o transporcie kolejowym zmiany o charakterze porządkującym i doprecyzowującym niemające charakteru wdrożenia przepisów prawa unijnego. To, jak sprawdziłem, najbardziej obszerna zmiana ustawy o transporcie kolejowym. To oczywiście wynik wdrażania prawa europejskiego. Jednak to nie jest pierwsza nowelizacja. Powoli system prawa w tym obszarze staje się skomplikowany. Część przepisów jest w ustawie zasadniczej, część - w ustawach nowelizujących. Pojawiają się głosy środowisk z branży kolejowej, że powoli trzeba zacząć zmierzać do nowej ustawy. Oczywiście te cele porządkowe są ważne, ale ja wskazałbym jeszcze jeden. Otóż rynek kolejowy potrzebuje impulsu prorozwojowego. Nasza branża kolejowa potrzebuje jasnej deklaracji państwa dotyczącej kierunku, w którym kolej podąża. Potrzebuje głębokiej dyskusji o roli kolei we współczesnej Polsce, ale, co ważniejsze, w perspektywie 10, 30 czy nawet 50 lat. Taka debata mogłaby się odbyć przy okazji tworzenia zupełnie nowej ustawy, a jej wyniki mogłyby przybrać formę konkretnych propozycji, projektów, a także zapisów ustawowych i - co równie ważne - spowodować, że w europejskiej dyskusji o kolejnictwie Polska pełniłaby funkcję proponującego rozwiązania, również te korzystne dla naszych firm związanych z rynkiem kolejowym, a nie zazwyczaj blokującego propozycje Komisji Europejskiej. To niezwykle istotne, tym bardziej iż mamy szeroką grupę innowacyjnych przedsiębiorstw, polskich przedsiębiorstw, które mogą zawojować rynek europejski, ale też światowy. Ale także czeka nas perspektywa wydania w ciągu najbliższych lat ponad 60 mld zł właśnie na kolej, na infrastrukturę, na środki transportu. Oczywiście można wydać te środki, że tak powiem, bez głębszego zastanowienia, tylko pytanie zasadnicze, które każdy z nas musi sobie zadać: Czy nas jako państwo, Polskę, stać na wyrzucenie w błoto kolejnych 60 mld zł? Ja uważam, że nie, że za te pieniądze można Polskę, polską kolej urządzić lepiej. Trzeba tylko o tym dyskutować i brać rozwiązania na literkę ˝n˝. Wyjaśnię, że nie chodzi o nasze rozwiązania w sensie rozwiązań, które proponuje rząd, tylko chodzi o rozwiązania najlepsze, niezależnie od tego, czyje one są. Wysoka Izbo! Dziś jednak debatujemy nad przedłożeniem, które będzie miało daleko idące konsekwencje dla funkcjonowania rynku kolejowego w Polsce. Najważniejsze zmiany, które będą wdrożone przedstawioną przez rząd ustawą, dotyczą pozycji ustrojowej prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, a także udostępniania infrastruktury kolejowej, finansowania transportu kolejowego oraz obiektów infrastruktury usługowej. Docelowo zmiany te mają na celu doprowadzenie do stworzenia takich warunków, aby w przyszłości było możliwe powstanie jednolitego obszaru kolejowego w Unii Europejskiej. Przepisy przedłożenia mają także ułatwić działanie na tym rynku szerszej grupie operatorów, czyli de facto docelowo liberalizować ten rynek. Tyle w teorii. Oczywiście mamy głębokie przekonanie, że komisji sejmowej zabrakło czasu na kompleksową, dogłębną, wielowymiarową analizę, a także - przede wszystkim - na głęboką debatę z przedstawicielami branży kolejowej. Rozumiemy też, skąd bierze się prośba rządu o pilne uchwalenie przedłożenia, i oczywiście nie chcemy tego blokować. Ale mamy głębokie przekonanie, że jednak trzeba wrócić do dyskusji (Dzwonek) z przedstawicielami branży. Wydaje się, że w wielu obszarach ta ustawa może nie zadziałać zgodnie z założeniami. Jeżeli tak się stanie, to niestety odbędzie się to ze szkodą dla pasażerów, przedsiębiorców i całego rynku kolejowego. W związku z tym, iż projekt w części dokonuje transpozycji przepisów wspólnotowych, Klub Poselski Nowoczesna będzie go popierał. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)