Mówca: Maciej Banaszak (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-08-30 (Sejm RP, kadencja 7)

Fundamentalne założenia omawianej propozycji polegają na wprowadzeniu do nowelizowanych ustaw możliwości zaskarżania postanowień dotyczących: odmowy skierowania oskarżonego na obserwację w zakładzie leczniczym lub odmowy przedłużenia obserwacji w zakładzie leczniczym; odmowy orzeczenia przepadku przedmiotu poręczenia lub odmowy ściągnięcia sumy poręczenia; wydania lub odmowy wydania listu żelaznego oraz odmowy zatrzymania prawa jazdy. Analizując przedmiotowe przepisy w obecnym brzmieniu, należy jasno podkreślić, iż proponowane zmiany mają na celu przede wszystkim wzmocnienie pozycji prokuratora w procesie karnym. W przypadku bowiem pozytywnych decyzji w omawianych sprawach, tj. skierowania oskarżonego na obserwację czy zatrzymania prawa jazdy, oskarżony lub podejrzany zawsze ma możliwość zaskarżenia takiego postanowienia. Natomiast kiedy decyzja sądu jest negatywna, np. odmawia zatrzymania prawa jazdy, prokurator lub jakikolwiek inny podmiot oskarżający nie ma prawa zaskarżenia tej decyzji sądu. To właśnie ten obecnie obowiązujący stan prawny ma zmienić proponowana nowelizacja i wyposażyć oskarżycieli publicznych w możliwości zaskarżania negatywnych decyzji sądu. Obecnie obowiązujący stan prawny niewątpliwie nakłada na prokuratorów obowiązek szczególnej staranności przy składaniu wniosków obejmujących zastosowanie omówionych przy tej nowelizacji instytucji prawnych. Prokurator lub inny podmiot oskarżający właśnie jako strona oskarżająca ma niewątpliwie obowiązek szczególnej dbałości o to, aby wniosek, zwłaszcza w takich istotnych sprawach, jak skierowanie na obserwację czy zatrzymanie prawa jazdy, spełniał wszelkie normy procesowe i merytoryczne, a jego uzasadnienie i konieczność złożenia nie budziły wątpliwości w ocenie sądu. Sankcja w postaci niemożliwości zaskarżenia decyzji odmownej wydanej przez sąd powinna działać na te podmioty mobilizująco - tak, jak jest to teraz - a więc w konsekwencji stan prawny występujący obecnie wydaje się bardziej uzasadniony niż ten pożądany przez wnioskodawców. W kontekście tych uprawnień należy również pamiętać, iż zgodnie z art. 2 ustawy z 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze podstawowym jej zadaniem jest ˝strzeżenie praworządności˝. Prokurator więc, dokładnie tak samo jak sędzia, stoi na straży praworządności oraz dobra obywateli, a jego działania powinny mieć merytoryczny i uzasadniony charakter. Zwrócenie się do sądu z wnioskami, które omawiane są w niniejszym projekcie, powinno docelowo następować więc tylko w przypadku braku jakichkolwiek wątpliwości i po dogłębnej analizie materiału procesowego. Samo odrzucenie przez sąd takiego wniosku oznacza, że był on od samego początku niezasadny i niepotrzebny. Nadanie uprawnienia do kwestionowana przez oskarżycieli takich decyzji sądów byłoby więc niepotrzebne, niezasadne i bezcelowe, a także niepożądane w kontekście ciągłego i niezrozumiałego przedłużania postępowań karnych przez prokuratury. Nadanie decyzją parlamentu tych uprawnień prokuratorom należy też rozpatrywać w kontekście permanentnej niekompetencji prokuratury, która spektakularnie objawia się w takich sprawach, jak Amber Gold czy zabójstwo komendanta głównego polskiej Policji, oraz w codziennym uprzykrzaniu przez prokuratorów życia przedsiębiorcom mimo absolutnej nieznajomości zagadnień gospodarczych z ich strony. Należy więc pracować nad systemem całkowitej poprawy jakości funkcjonowania tego organu publicznego, a także wprowadzić osobistą odpowiedzialność prokuratorów za dokonywane czynności oraz zabronić im zasłaniania się dobrem śledztwa czy immunitetem po każdorazowym i zupełnie absurdalnym zrujnowaniu ludzkiego życia. W kontekście tego projektu warto również zwrócić uwagę na stanowisko Krajowej Rady Prokuratury, która co prawda generalnie uznaje przedstawione propozycje za słuszne, jednak uważa, że powinny one być dyskutowane w ramach dużej rządowej nowelizacji prawa o prokuraturze. Propozycja programowa Solidarnej Polski brzmi między innymi tak: ˝Sąd nie będzie już dociekał prawdy, lecz zda się na dowody przedstawiane przez oskarżyciela i obrońcę. Wynik starcia pomiędzy najlepszymi adwokatami wynajmowanymi przez zorganizowane grupy przestępcze a kiepsko działającą prokuraturą jest z góry znany i dlatego Solidarna Polska jest przeciwna tym zmianom˝. Wypada jedynie fundamentalnie nie zgodzić się z tymi tezami i docenić konsekwencję w próbie realizacji swojego programu. Niemniej my jako Klub Poselski ˝Ruch Palikota˝ oraz partia wolnościowa i proobywatelska jesteśmy za jak największym uszczupleniem uprawnień prokuratorskich oraz fundamentalnie nie zgadzamy się z przedstawionymi w poselskim projekcie propozycjami. Im mniej władzy dla prokuratorów, tym lepiej dla społeczeństwa. W momencie kiedy minister spraw wewnętrznych Rzeczypospolitej Polskiej Bartłomiej ˝Idziemy po Was˝ Sienkiewicz wypowiada znamienne i absurdalne słowa, iż ˝monopol na przemoc ma państwo˝, oraz chce wam, moi drodzy koledzy, ukraść wizerunek dzielnego szeryfa, my jako Ruch Palikota nie możemy na to pozwolić i musimy jednoznacznie monopol tego państwa zahamować oraz ukrócić. W naszej filozofii to państwo i urzędnicy powinni bać się obywateli, a nie obywatele państwa, i zrobimy wszystko, co w naszej mocy, aby tę filozofię wcielić w życie, włącznie z odrzuceniem omawianych propozycji. Biorąc pod uwagę powyższe, z tych wszystkich względów będziemy głosować za odrzuceniem projektu niniejszej nowelizacji.