Mówca: Włodzimierz Nykiel (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-06-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk nr 1564. Mają rację projektodawcy, gdy twierdzą, że zasady zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wymagają modyfikacji, aby pełniej i szybciej realizowana była zasada neutralności VAT dla przedsiębiorcy. Projekt zawiera słuszne postulaty zwiększenia ochrony praw podatnika w relacjach z organami podatkowymi w zakresie zwrotu VAT oraz wykreślenia z rejestru VAT, jednakże nie można zapominać o uwzględnieniu interesu wierzyciela podatkowego. W uzasadnieniu czytamy, iż nowelizacja ma również na celu ˝wyszczególnienie czynności i procedur, których wszczęcie przez administrację skarbową stanowi podstawę do wydłużenia okresu zwrotu˝. Podkreślić jednak należy, że te czynności i procedury są już wymienione w art. 87 ust. 2 w obowiązującym brzmieniu. W przepisie tym jest już mowa o weryfikacji ˝dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego˝. W tym zakresie zmiana nie jest więc potrzebna. Uzasadniona jest rezygnacja z art. 87 ust. 2c ustawy o VAT stanowiącego podstawę do automatycznego, obligatoryjnego przedłużenia terminu zwrotu na wniosek organów ścigania na maksymalnie 3 miesiące. Regulacja ta jest nieproporcjonalna i zbędna. Decyzja w tym zakresie powinna należeć do organów podatkowych odpowiedzialnych za pobór podatków, a nie do organów ścigania. Jeśli organy ścigania informują organy podatkowe o prowadzonym postępowaniu mogącym mieć wpływ na wynik weryfikacji zasadności zwrotu, organ podatkowy na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy o VAT jest władny przedłużyć termin zwrotu VAT do czasu zweryfikowania jego zasadności. Musi przy tym uzasadnić wydane przez siebie postanowienie. Organ podatkowy jako organ wyspecjalizowany w dziedzinie prawa podatkowego i mający doświadczenie w jego stosowaniu posiada bez wątpienia wyższe kwalifikacje w ocenie zasadności zwrotu niż organy ścigania. Proponowany art. 96 ust. 9a dotyczy ˝czynności wyjaśniających˝ bez wskazania, w jakim trybie - czynności sprawdzające, kontrola podatkowa, kontrola celno-skarbowa, postępowanie podatkowe - te wyjaśnienia powinny zostać dokonane. Długi czas oczekiwania na zwrot to znaczna dolegliwość dla podatników, a jednocześnie podważenie ważnej zasady wspólnego systemu VAT, jaką jest neutralność tego podatku dla przedsiębiorców. Pamiętać jednak należy, że problemem nie jest podstawowy termin zwrotu, tj. termin 60-dniowy, nieróżniący się od rozwiązań innych państw członkowskich UE. Są nim natomiast przedłużające się weryfikacje zasadności zwrotu, prowadzone bez żadnych ograniczeń czasowych. Na gruncie obowiązujących przepisów termin zwrotu może być przez organy podatkowe przedłużany w zasadzie na dowolny okres, i to wielokrotnie. Skutkuje to wielomiesięcznym czy wieloletnim okresem niepewności przedsiębiorcy w oczekiwaniu na zwrot. W takim stanie rzeczy dobre byłoby nie tyle skrócenie podstawowego terminu zwrotu z 60 do 25 dni, ile np. wprowadzenie terminu maksymalnego na prowadzenie weryfikacji, z obowiązkiem wydania po określonym czasie rozstrzygnięcia potwierdzającego zasadność zwrotu albo odmawiającego dokonania zwrotu, które podatnik mógłby kwestionować w postępowaniu odwoławczym (postępowaniu podatkowym instancyjnym) i postępowaniu sądowoadministracyjnym. Podkreślić należy, że termin 25-dniowy zaproponowany w projekcie jest zbyt krótki, aby w sposób czyniący zadość zasadzie wnikliwości i prawdy obiektywnej zweryfikować zasadność zwrotu. Dotychczas termin 25-dniowy zastrzeżony był dla zwrotów, których zasadność łatwiej można było zweryfikować na podstawie samej przedstawionej dokumentacji. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska jest za skierowaniem ocenianego projektu do dalszych prac w Komisji Finansów Publicznych.