Mówca: Michał Tomasz Pacholski
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota chciałbym przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Senat zaproponował trzy poprawki do przedmiotowej ustawy, z których najwięcej kontrowersji budzi poprawka nr 2 określająca, iż w przypadku zmiany, uchylenia w całości lub w części bądź stwierdzenia nieważności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zwrotowi podlega zaliczka po jej waloryzacji na dzień zwrotu, a nie, jak zapisano w ustawie, w kwocie wypłaconej. Jako członek Komisji Infrastruktury brałem udział w posiedzeniu, na którym omawiano uchwałę Senatu. Pomimo iż w głosowaniu wszystkie zaproponowane przez Senat poprawki zostały przyjęte, nad drugą poprawką toczyła się bardzo ożywiona dyskusja. Zwrot zaliczki w kwocie po jej waloryzacji na dzień zwrotu jest bardzo krzywdzący dla wywłaszczonych właścicieli nieruchomości, którzy przez sam fakt pozbawienia ich własności są już dostatecznie pokrzywdzeni. Nasuwa się wniosek, iż taki zapis ma stanowić zabezpieczenie dla błędnych decyzji urzędników, którzy najpierw pozbawiają ludzi ich domów czy ziemi, a następnie, po dojściu do wniosku, że są im one niepotrzebne, żądają zwrotu wypłaconej zgodnie z prawem zaliczki, i to nie w kwocie, jaką otrzymali, ale wyższej, po waloryzacji na dzień zwrotu. Jest to jakby podwójna kara dla niczemu winnych obywateli. Jednak zgodnie z zapisami ustawy zwrot zaliczki w kwocie wypłaconej dotyczy tylko sytuacji, kiedy wydano decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z rygorem natychmiastowej wykonalności. W pozostałych przypadkach zwrot następowałby w kwocie po waloryzacji, podobnie w sytuacji gdyby zwrotowi podlegało całe odszkodowanie. Także w ustawie o gospodarce nieruchomościami waloryzację stosuje się zarówno do wypłaty, jak i zwrotu odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości i innych opłat. W Senacie kierowano się zasadą, iż pozostawienie ustawowego zapisu o zwrocie zaliczki w kwocie wypłaconej spowoduje nierówność podmiotów wobec prawa, bowiem osoby, które otrzymają zaliczkę, w niewielu przypadkach będą musiały ją zwrócić bez waloryzacji, a osoby, którym wypłacono pełne odszkodowanie i nie ubiegały się o zaliczkę, będą musiały ją zwrócić w pełnej kwocie wraz z waloryzacją. Jednak takie podejście nie może nam przesłonić konieczności ochrony obywateli przed restrykcyjnym prawem i błędami urzędników. Zgadzamy się z tym, że wprowadzenie tej poprawki może spowodować bałagan prawny polegający na stosowaniu w przypadku tych samych przepisów różnych rozwiązań. Być może istnieje więc konieczność kolejnej zmiany ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Biorąc powyższe argumenty pod uwagę, Klub Poselski Ruch Palikota będzie głosował za odrzuceniem zgłoszonej przez Senat drugiej poprawki do ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Natomiast w przypadku pierwszej i trzeciej poprawki, które nie wprowadzają istotnych zmian do ustawy, będziemy głosować za ich przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)