Mówca: Katarzyna Kretkowska
Data: 2021-09-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub parlamentarny Lewica popiera projekt ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Natomiast zadziwia nas proces legislacyjny. Mianowicie ustawa ta stanowi wdrożenie do krajowego porządku prawnego dyrektywy 633 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw rolnych i spożywczych. Zgodnie z dyrektywą powinna ona objąć jak najszerszy krąg uczestników łańcucha dostaw żywności, powinna chronić przede wszystkim interes rolników indywidualnych, małych i średnich przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego. Przygotowanie tego projektu oraz przedstawianie go w toku prac parlamentarnych powierzono ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi. Zgodnie z art. 13 ust. 1 owej dyrektywy państwa członkowskie miały przyjąć, opublikować i przekazać komisji przepisy wdrażające dyrektywę przed 1 maja 2021 r. Tymczasem minister Grzegorz Puda zignorował to i przez 2 lata obowiązywania dyrektywy tego nie uczynił, narażając interes ponad 1 mln polskich producentów rolnych, ich odbiorców oraz pośrednio nas wszystkich, konsumentów. Pytam: Dlaczego ministerstwo rolnictwa przez ponad 2 lata ignorowało żywotne interesy 940 tys. polskich rolników - producentów żywności i 160 tys. przetwórców, którzy czekają na wyeliminowanie nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej przez duże sieci handlowe na polskim rynku? Dyrektywa nakładała obowiązek wdrożenia tego do 1 maja tego roku. Dlaczego zatem z winy ministra Pudy Polska tego nie uczyniła? Cytuję, co w tej sprawie pisze nie opozycja, tylko minister tego rządu, minister do spraw Unii Europejskiej pan Konrad Szymański do premiera i do ministra Pudy. Cytuję: W związku z niewykonaniem obowiązku we wskazanym terminie Komisja Europejska w dniu 23 lipca br. wszczęła przeciwko Polsce postępowanie naruszeniowe. Termin udzielenia odpowiedzi na zarzuty formalne Komisji upływa 27 września - czyli, proszę państwa, za 10 dni. Cytuję dalej: Postępowanie naruszeniowe w tej sprawie prowadzone jest w oparciu o art. 260 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Należy zatem spodziewać się - alarmuje minister - że jeśli dojdzie do wniesienia skargi do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Komisja będzie w niej wnioskować o nałożenie na Polskę ryczałtu lub okresowej kary pieniężnej. Pytam: Czy 2 lata zwłoki z implementacją dyrektywy to tylko lenistwo i dyletanctwo ministra, czy celowe działanie w interesie wielkich sieci handlowych? Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że przygotowanie tych regulacji było proste. Jak tu już dzisiaj było wspomniane, w Polsce od 5 lat obowiązuje ustawa o tym samym tytule. Dyrektywa wprowadza przepisy wychodzące poza jej zakres i należało po prostu implementować do istniejącej ustawy kilka prostych, ale istotnych dla rolników punktów. Tym bardziej zdumiewająca jest zwłoka ministerstwa i grożące Polsce z tego tytułu kary finansowe. Wczoraj wieczorem wysłuchaliśmy długiej listy dotyczącej nonszalanckich zaniedbań i niedotrzymywania terminów przez ministra Pudę. Jego kierowanie resortem rolnictwa jak na razie kojarzone jest wyłącznie z bizantyjskimi oczekiwaniami co do ekskluzywności hoteli czy limuzyn i chęcią zwalniania Bogu ducha winnych podległych mu urzędników, po to żeby się odegrać za własne spóźnialstwo i zaniedbania. W tym przypadku pan minister spóźnia się o 2 lata. Obawiam się, że Unia Europejska nie będzie skłonna uznać, że to spóźnialstwo wynika z braku VIP-owskiego potraktowania pana ministra, i konsekwencje tych radosnych zaniedbań poniosą polscy podatnicy, gdy przyjdzie nam płacić słone kary, oraz rolnicy - z powodu niechlujstwa w przygotowywanej na ostatnią chwilę i na łapu-capu ustawie. W toku konsultacji społecznych projektu zgłoszono do niego 253 uwagi, z czego 150 nie uwzględniono, a większość przyjętych uwzględniono jedynie częściowo. Wśród nieuwzględnionych dominują uwagi polskich producentów żywności wskazujące na nieprecyzyjność proponowanych zapisów. Chcą uniknąć w związku z tym dwuznaczności i kłopotów z interpretacją, co jak wiemy, jest powszechną zmorą polskiego prawodawstwa. Nie uwzględniono ponadto szeregu uwag Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który jest organem mającym wdrażać w życie tę ustawę. Odrzucone uwagi kwitowane są lakoniczną urzędniczą formułką praktyka ˝nie uwzględniono w dyrektywie˝ bądź powtórzeniem zapisu z ustawy. To nielogiczne odpowiedzi, bo dyrektywa dopuszcza rozszerzenie zapisów, a nowa ustawa ma przecież poprawić istniejącą (Dzwonek). Pozostaje zatem wrażenie niechlujstwa pracy ministra nad ustawą. Klub parlamentarny Lewicy w toku drugiego czytania będzie analizował odrzucone uwagi i przedstawimy je ewentualnie w formie poprawek. Dziękuję.