Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2012-11-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pan minister Maciej Szpunar jest człowiekiem, nie wiem czy wielu, ale na pewno jednego talentu. W jednej sprawie, jak sądzę, doprowadził do jedności stanowisk pana posła Jarosława Sellina, pana posła Tadeusza Iwińskiego i Ludwika Dorna, mianowicie w takiej, że to sprawozdanie, z którym mieliśmy okazję się zapoznać, jest sprawozdaniem cokolwiek rozleniwionego biurokraty. Tak to jest. To jest zobowiązanie rządu zawarte w ustawie. Oczywiście, jeśli mowa o takim sprawozdaniu, to pewne elementy kalendarzowo-biurokratyczne musi ono zawierać, ale ta Izba chce oceniać rząd, który wyłania, pod następującymi względami - nie tylko co zrobiono, gdzie pojechano i jakie stanowisko zaprezentowano, ale co z tego półrocznego okresu wynika. Troszkę się zapoznałem, niekoniecznie w tej formie, z czystego obowiązku ustawowego, z tego typu sprawozdaniami i informacjami kierowanymi do parlamentów narodowych przez ministrów do spraw zagranicznych, czasami ministrów do spraw europejskich, bo to różnie bywa, w Niemczech, Francji i Wielkiej Brytanii. Zapewniam Wysoką Izbę, że tam ten element biurokratyczny, owszem, istnieje, ale to jest jakby pewien wstęp do przedstawienia pewnego syntetycznego poglądu - co się działo, jakie są tendencje, co się udało, co się nie udało, dlaczego. A przecież ten okres minionego półrocza był okresem niesłychanie burzliwym. Unia Europejska jest w czasach burzliwych i można powiedzieć rewolucyjnych. Działo się wiele rzeczy niesłychanie ważnych. Panie ministrze, pan wybaczy, przypominam sobie diariusz Ludwika XVI, który tam sobie zapisywał, co się danego dnia działo ciekawego, a co się działo nieciekawego. Jak nic się ważnego nie działo, to zapisywał: nic. Otóż 14 lipca 1789 r. zapisał: nic. Jeżeli spojrzeć na to pod tym kątem, to jest to takie, jeśli chodzi o tekst pisany, na kilkadziesiąt stron rozwleczone ˝nic˝. To jest podstawowy zarzut wobec rządu, wobec tej informacji, także wobec informacji poprzednich. Żeby to, że nie działo się nic, zilustrować, odniosę się do jednego fragmentu polityki spójności, bo przecież nie ma sensu, żebym odnosił się przekrojowo. Poza kwestią budżetową, ale to jest rzecz cokolwiek inna, najważniejszym procesem, który się dział, a dział się od października 2011 r., była praca nad pakietem rozporządzeń dotyczących tego, jak będzie realizowana polityka spójności w nowych wieloletnich ramach finansowych. O tym w poprzednim punkcie posiedzenia Sejmu pokrótce mówiłem. Tutaj działy się rzeczy niesłychanie ważne, niesłychanie dla Polski niepokojące i groźne. Działy się rzeczy, a nie jest to tylko moje zdanie, zapoznałem się z ostatnimi analizami na ten temat, wprowadzające coś, na co kładą obecnie nacisk nasi polityczni oponenci wewnątrz Unii, czyli klub przyjaciół lepszych wydatków, mianowicie wzmocnioną warunkowość z jednej strony, z drugiej strony wzmocniony nadzór, monitoring i sprawozdawczość. Jeśli to wszystko zebrać razem, to naprawdę powstaje taki mechanizm, iż, oczywiście, kwota alokowana w danej kopercie narodowej ma ciągle bardzo duże znaczenie, ale rodzi się taka oto perspektywa, że dostaniemy mniej, niż nam przyznano, dużo mniej, ze względu właśnie na rozbudowaną warunkowość, a jeszcze mniej zdołamy wykorzystać. Cała ta kwestia związana z rozbudowaniem przepisów utrudniających i rozciągających w czasie skuteczne pozyskiwanie środków z budżetu Unii, z Funduszu Spójności, ale przecież nie tylko. To także roczne zamykanie wydatków w programach operacyjnych, wzmocnienie roli instrumentów kredytowych, rzecz szalenie ważna dla przedsiębiorców, zwłaszcza małych i średnich, którzy będą musieli przechodzić jak gdyby przez dwa przeglądy - ze strony władzy publicznej, ale także ze strony banków, a wiadomo jak chętnie w Polsce banki w udzielają w tej chwili kredytów. Taka alokacja środków finansowych z różnych funduszy, która w związku z celem, skądinąd zacnym, wzmocnienia konkurencyjności preferuje regiony lepiej rozwinięte i tak zwane przejściowe, kosztem regionów słabiej rozwiniętych, do których należy cała Polska, wedle standardów unijnych, poza Mazowszem, dlatego że na Mazowszu jest Warszawa. Mazowsze nie jest jakimś kwitnącym regionem. To są wszystko zjawiska i tendencje bardzo groźne i dobrze, że rząd złożył zastrzeżenia, choć nie były one tak głębokie i było ich za mało, taka jest moja opinia. Jeżeli przeczytamy uważnie sprawozdanie rządu, to okazuje się, że w pierwszym półroczu, wedle tego sprawozdania, wszystko działo się doskonale, realizowaliśmy większość założonych celów, po czym nagle, gdzieś na przełomie lipca i sierpnia, okazało się, że wszystko poszło źle. Ja też trochę poznałem modus operandi Unii. Nigdy nie jest tak, że wszystko toczy się dobrze, a potem nagle jest źle w pracy nad instrumentami legislacyjnymi. To też jest podstawowy zarzut. Mówię tutaj o tym fragmencie, który lepiej rozpoznałem. Dlatego, panie ministrze, klub Solidarna Polska przychyli się do złożonego już wniosku o odrzucenie tej informacji, bo ona bardziej zamazuje niż ukazuje i pozwala kontrolować to, co działo się w tym pierwszym półroczu kończącego się roku. Jednocześnie mam pewien apel o przemyślenie w ramach rządu formuły składania tych sprawozdań. Właściwie nie powinienem przemawiać - już kończy się moje 10 minut - tylko powiedzieć, że nie będę zajmował Wysokiej Izbie wiele czasu. Pan minister wygłosił informację całkowicie nieistotną i nawet nie chce mi się mówić, czy klub będzie głosował za, przeciw, czy się wstrzyma. Nie zrobiłem tego, ponieważ, po pierwsze, jestem człowiekiem uprzejmym, a po drugie, ponieważ z pewną troską apeluję o zmianę formuły składania Wysokiej Izbie informacji, bo ta absolutnie się nie sprawdziła. Dziękuję.