Mówca: Anna Bańkowska
Data: 2012-01-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przed chwilą zaskoczył nas pan poseł z PSL, mówiąc, że PSL będzie popierało tę ustawę, oczywiście zaskoczył w cudzysłowie. Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Sojuszu Lewicy Demokratycznej odnieść się do projektu ustawy zawartego w drukach nr 101 i 107. Otóż naszym zdaniem, zdaniem członków Sojuszu Lewicy Demokratycznej, już dziś sytuacja ekonomiczna milionów emerytów i rencistów w Polsce jest zła, bardzo zła. W szczególnie złej sytuacji są ci, którzy mają najniższe świadczenia. 2012 r. przyniesienie dalsze podwyżki cen i kosztów utrzymania, o czym już wszyscy wiemy, a zatem sytuacja wielu grup społecznych, w tym wielu emerytów i rencistów otrzymujących renty socjalne, świadczenia przedemerytalne, najniższe emerytury i renty, dalej się pogorszy. Dlatego naszym zdaniem należałoby podjąć decyzje, które tę sytuację złagodzą w sposób skuteczny, a nie w sposób pozorny, jak proponuje ta ustawa. Chciałabym podkreślić, że rząd proponuje, aby wszyscy ci, którzy muszą teraz żyć za około 600 zł miesięcznie, dostali 57 zł więcej. Oczywiste jest, że te pieniądze nie będą w stanie zaspokoić tych potrzeb, które w tej chwili są nie do zrealizowania przy tych niskich dochodach. Rząd bowiem przedłożył projekt ustawy waloryzacyjnej, który ma polegać na kwotowym podwyższeniu świadczeń o 71 zł brutto, argumentując, że chodzi o większe podwyżki najniższych świadczeń. Szkoda, że dopiero teraz rząd dostrzegł ten problem, bo propozycje SLD, podkreślam, zgłaszane w czasach przed kryzysem, polegające na podwyższeniu kwoty minimalnej emerytury i renty do 50% przeciętnej, były przez koalicję PO i PSL odrzucane. A gdyby wtedy, przed kryzysem, Wysoka Izba większością głów zdecydowała się na tego typu ruch, który SLD proponował, mielibyśmy już dziś rzeczywiście lepszą sytuację wielu osób. Wtedy uwierzyłabym we wrażliwość rządzących, jeśli chodzi o problemy ludzi najsłabszych, a tę propozycję waloryzacji uważam za fałszywą nutę, którą się gra. Równie niewiarygodne jest stwierdzenie, że rząd w bieżącym roku nie będzie czynił oszczędności na waloryzacji. To nieprawda, środki przeznaczone na waloryzację obliczono w oparciu o prognozowaną inflację, o prognozowany przyrost przeciętnego wynagrodzenia, a nie o rzeczywiste wskaźniki, które zgodnie z prawem służą obecnie ustalaniu wysokości waloryzacji. Powiem szczerze, że to jest niedopuszczalne, bowiem według szacunków, których można już dzisiaj dokonać, rząd zaoszczędzi na tym nawet 1,2 mld zł. Ponieważ uznajemy te oszczędności ograniczające kwoty przeznaczone na waloryzację za niedopuszczalne w tej trudnej sytuacji ekonomicznej milionów rodzin, zgłaszamy poprawkę, aby biorąc pod uwagę możliwe dziś do ustalenia wskaźniki inflacyjne i przeciętnego wynagrodzenia, które powodują to, że zamiast 104,8 wskaźnik waloryzacji powinien wynosić 105,6, około tego, proponujemy, żeby zamiast 71 zł podwyżka była o 13 zł wyższa, czyli wynosiła 84 zł. Będzie to spełnienie wymogu obowiązującej dzisiaj ustawy dotyczącej obliczania kwot na waloryzację. Chciałabym powiedzieć, że zawsze w budżecie prognozy były niższe niż rzeczywiste wypłaty na waloryzację, a zatem niczego tutaj nie modyfikujemy w sposób istotny. To kontrowersyjny projekt, janosikowa waloryzacja, zatem Platforma i PSL nie mają się czym chwalić, bo będą osładzać ten los emerytom w trudnym momencie jedną łyżeczką cukru. Jest to odejście od merytorycznych przesłanek waloryzacji, przeczy zasadom ubezpieczeń społecznych, właściwie to nie waloryzacja, ale dodatek socjalny. Można by powiedzieć, że to dawniejsza zasada socjalistyczna: każdemu po równo. Powiedziałabym, że ta zmiana to bardzo wyraźne odejście rządu w ogóle od dotychczasowej sytuacji (Dzwonek) uzasadniającej konieczność utrzymania waloryzacji procentowej. Jest to dzielenie - panie marszałku, sekundę jeszcze, jeśli pan pozwoli - emerytów na tych zasługujących na utrzymanie wartości realnej świadczeń i na tych niezasługujących. Zyskają na tym wszyscy z KRUS, a tylko połowa z ZUS, ci, którzy mają świadczenia, podkreślam, poniżej 1480 zł brutto. I jeszcze jedna sprawa. Wśród osób, które biorą najniższe świadczenia, są również osoby, które prowadzą działalność gospodarczą, mają bardzo dobre dochody, a płacą niższą składkę. Na koniec chcę podkreślić, że nie może być argumentem to, co powiedział premier w exposé, ponieważ premier w zakresie waloryzacji kwotowej zmieniał zdanie i przyznawał się do błędów. Wymieniłam tylko niektóre uwagi, udowadniając, że ten projekt pełen jest wad i niesprawiedliwości, że naraża się na zarzut niekonstytucyjności. Mimo to - i to jest clou sprawy - w trosce o najsłabszych emerytów i rencistów, ufając z mierną, powiedziałabym, dozą zaufania, że jest to rozwiązanie na jeden rok, SLD poprze tę ustawę w imię wyboru mniejszego zła i w imię troski o najsłabszych ekonomicznie emerytów i rencistów. Liczymy, że rząd i koalicja zdecydują się przyjąć naszą propozycję zwiększającą kwotę podwyżki z 71 zł do 84 zł po to, by rzeczywiście nie czynić oszczędności na emerytach i rencistach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)