Mówca: Maciej Wydrzyński
Data: 2012-03-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność przedstawić oświadczenie klubu w sprawie zmiany ustawy o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej. Pierwsza część noweli, która jest wynikiem między innymi wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kwestii publikacji danych osobowych beneficjentów funduszy, o czym mówili moi przedmówcy, nie budzi wątpliwości, druga część, odnosząca się bezpośrednio do uruchomienia środków, jest w jednym aspekcie zastanawiająca. Sam zamysł jest jak najbardziej słuszny. Beneficjent, który otrzyma finansowanie z programu EFRROW, może otrzymać środki wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowanych, dzięki czemu można wcześniej rozpocząć działania, co do których nastąpi późniejsza refundacja w postaci środków unijnych. Pytanie, jakie się nasuwa, dotyczy przyznania tych wcześniejszych środków beneficjentowi na zasadzie oprocentowanej pożyczki udzielonej przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Przede wszystkim do jakiej wysokości będą oprocentowane te pożyczki, na jaki okres będą one przyznawane? Czy spłata tej pożyczki może nastąpić z refundowanej dotacji unijnej i czy nie jest to sprzeczne z ideą mechanizmu dofinansowania, aby spłacać nim pożyczkę oprocentowaną i tym samym dać zarobek sektorowi bankowemu? Co do zasady chcę podkreślić, że naszym zdaniem projekt tej ustawy jest słuszny, bo pobudza do intensyfikacji działań w sektorze rolnictwa i wykorzystania dostępnych środków. Jeżeli państwo może i ma instrumenty do tego, aby pomóc beneficjentom, niech to robi. Ale jeżeli jest to zawoalowana forma ściągania kolejnej daniny państwowej w postaci oprocentowanej pożyczki, to musi to rodzić wątpliwości. Inną kwestią jest to, czy sami beneficjenci będą chcieli korzystać z mechanizmu wyprzedzającego finansowania określonego według zasad niniejszej nowelizacji. Ponadto uważamy, że należy wprost określić w ustawie formę prawną, jaką jest możliwość uzyskania przez beneficjentów środków wyprzedzających finansowanie kosztów kwalifikowanych. W uzasadnieniu do projektu nowelizacji w jednym miejscu pojawia się pojęcie oprocentowanej pożyczki, a w dalszej części mowa jest o zaliczce. Dobrze wiemy, że w terminologii prawniczej kwestie pożyczki i zaliczki podlegają na gruncie cywilistycznym różnej kwalifikacji. Stąd wniosek, aby w procesie uchwalania tej ustawy jeszcze jasno określić reguły gry, jakie będą obowiązywać na płaszczyźnie beneficjent i Skarb Państwa. Chcemy poddać pod rozwagę jeszcze jedną kwestię. Projekt nowelizacji ustawy o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej odnosi się bezpośrednio do okresu programowania we wdrażaniu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Obecny rok jest ostatnim, w którym można będzie uzyskać dofinansowanie na realizację projektów obejmujących okresem realizacji również rok następny. Pytanie, co z dalej z Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wspólna polityka rolna będzie przecież objęta kolejnymi programami operacyjnymi w budżecie unijnym na lata 2013-2020. Czy rząd również wówczas kolejny raz będzie zmieniał ustawy w celu doprecyzowania norm krajowych do europejskich wytycznych w celu ułatwienia korzystania z dotacji unijnych? Z doświadczenia wiemy przecież, że nadmierne nowelizowane obowiązujących przepisów nie prowadzi do niczego dobrego. W uzasadnieniu projektu tej nowelizacji zaprezentowano również dane, które muszą skłaniać do wyrażenia obawy i zaniepokojenia. Czytamy bowiem, że do dnia 19 maja 2011 r. wykorzystano 1,29% dostępnej alokacji w ramach krajowego współfinansowania w działaniu: Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju oraz 0,37% w działaniu: Wdrażanie projektów współpracy. Chciałbym zatem zapytać: Jak ten wskaźnik kształtuje się na luty 2012 r.? Czy nadal te środki są tak słabo wykorzystywane? Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi jakąkolwiek kampanię informującą o pozostałych środkach? I wreszcie najważniejsze: Jak niewykorzystane przez nas środki będą się miały do kształtowania podziałów budżetowych Unii na lata 2013-2020? Na razie wszystko wskazuje na to, że również w tej dziedzinie rząd nie radzi sobie z wykorzystaniem instrumentów wsparcia finansowego, co w zestawieniu z propozycją oprocentowanych pożyczek jest mocno zastanawiającym działaniem rządu. Jak wspomniałem, zamysł ustawy jest słuszny. Ustawa jest potrzebna i Klub Poselski Ruch Palikota jest za przyjęciem sprawozdania komisji i rekomenduje przyjęcie ustawy. Dziękuję bardzo.