Mówca: Janusz Piechociński
Data: 2014-03-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Każdy naród ma prawo do swoich marzeń. Każdy naród ma prawo do tego, żeby z całą mocą wyartykułować kraj i przestrzeń, w której chce żyć. My mieliśmy te marzenia, szliśmy do tych marzeń, do tego polskiego snu, niepodległej, suwerennej, demokratycznej Polski w demokratycznej Europie przez wielkie historyczne wydarzenia. Kosztem wielu wyrzeczeń szliśmy przez 1956 r., 1968 r., 1970 r., 1976 r., 1980 r. i 1981 r., a także przez 1989 r. Jakże dumnie brzmiały te słowa, kiedy w imieniu naszego narodu tam za wielką wodą Lech Wałęsa mówił: ˝My, naród˝. Jakże ważne to było wezwanie do obudzenia ducha, który odmieni oblicze tej ziemi. (Głos z sali: Uhuhu...) Jakże istotne było to, że zostaliśmy wezwani nie do walki, ale do pracy, solidarności, oparcia się o elementarne wartości, te sprawdzone przez pokolenia, te, z których wyrasta Europa. I spełnia się to wielkie marzenie. O jakże innej Europie dzisiaj mówimy, nie Układu Warszawskiego i NATO - mówimy o Europie, która ma za sobą 1989 r. Kiedy szczególnie teraz, wkrótce będziemy dokonywać narodowego, obywatelskiego audytu tych 25 lat, tych 15 lat obecności w NATO i 10 lat obecności w naszej Europie i w naszej Unii Europejskiej, to podziękujmy raz jeszcze tym wszystkim, którzy mieli wyobraźnię, za to, że polskie scenariusze były i są inne niż te bardziej tragiczne na wschód od Polski. Polskie Stronnictwo Ludowe ocenia, że kończy się czas przewidywalności zjawisk w Europie, że zaczyna się okres wielkiej niepewności w jej euroazjatyckiej, poradzieckiej części, że dzisiaj tak naprawdę starymi mechanizmami mierzy się gorączkę nowych czasów i że nie do wszystkich dotarło, że wspólną odpowiedzią, także Europy, tej w Unii Europejskiej i tej poza Unią, także tej na Kremlu, także tej w Kijowie, jest przygotowanie się do nowego sposobu skutecznej rywalizacji, nie rywalizacji poprzez walkę dyplomacji, polityki, gospodarki, a nie daj Bóg - militariów, ale do rywalizacji poprzez zdolność do współpracy i współdziałania, do rywalizacji, w której szanując różnice, odmienności, przestrzega się wspólnych wartości i buduje się nową wartość, wyciągając z tych różnic, nie tylko w Unii Europejskiej, siłę Europy, siłę współczesnego świata, żeby zmagać się z nowymi wyzwaniami. Dlatego też z całą mocą raz jeszcze w imieniu klubu parlamentarnego i całego Polskiego Stronnictwa Ludowego apeluję, abyśmy nie tylko na tej sali, ale przede wszystkim poza tą salą nie licytowali się w kolejnych pomysłach i inicjatywach, abyśmy dotrzymali tego, do czego zobowiązaliśmy się podczas dwukrotnych spotkań u pana premiera i ostatniego posiedzenia Rady Bezpieczeństwa Narodowego, że polska polityka, polska dyplomacja, szczególnie dzisiaj, teraz będzie ze sobą razem i będzie szukać poprzez siebie skutecznych rozwiązań, takich, w których przestrzeń bezpieczeństwa, także dla Polski i Polaków, dla Europy, dla naszej przyszłości, przyszłości naszych dzieci i wnuków, będzie się poszerzać, oczywiście na bazie tych wartości i tych porozumień, które zawarliśmy, których istotną treścią jest to, że nie tylko Ukraińcy, ale także każdy inny naród na wschodzie, nie tylko w przestrzeni poradzieckiej, nie może sobie ciągle zadawać pytania: Wjadą czy wejdą, czy wrócą? Bo jakże bolesne było u nas to pytanie przez całe lata 80. i jakim wielkim osiągnięciem było pozbycie się tego wielkiego obciążenia. Dzisiaj budujmy więc ten solidarny wymiar wspólnej odpowiedzi na te działania, ale jednocześnie odróżniajmy to, co jest na poziomie dyplomacji i władzy, od tego, co jest na poziomie gospodarki, i od tego, co jest przede wszystkim na poziomie obywatelskim. Otóż chcemy, aby także Rosjanie rozumieli, że to jest standard i oczekiwanie dotrzymywania słowa, okazywania zaufania, budowania zaufania, bo tylko tak buduje się nowy, lepszy świat, a brak zaufania, powrót do starych mechanizmów, do wykorzystania przewag, szczególnie tych militarnych, gospodarczych, pokazuje niezdolność do nadążania za czasem. Nie mamy czasu na wielki spór pomiędzy Europą i Rosją o Ukrainę, dlatego że te wartości, o których dzisiaj mówimy, są kluczowe i najważniejsze i dla tych wartości na każdy atak trzeba odpowiedzieć skutecznie. Ale musimy też mieć świadomość, w jakich realiach dzisiaj funkcjonujemy. Musimy być pragmatyczni i racjonalni, musimy budować wspólnotę działań, konsekwencję działań, a także umiejętność wzajemnego informowania i budowania konsensusu wokół narodowego celu, bo naszym narodowym celem jest bezpieczna przestrzeń na wschodniej rubieży na wschód od granicy Unii Europejskiej, jest transparentna, demokratyczna przestrzeń, są przyjaźnie nastawione państwa i narody. To jest cel, dla którego warto żyć, to jest cel, który warto realizować, to jest cel, dla którego nie wolno wracać do 1968 r., 1980 r. czy każdego z tych innych tragicznych lat, które dotykały przecież nie tylko Polskę, lecz także Węgry czy Czechy. A więc nie budowanie nowych murów jest odpowiedzią na tę rzeczywistość, ale szukanie racjonalnego porozumienia, także współdziałania świata jednej wartości, jednych zasad. Chcę jako minister gospodarki w sposób szczególny zasygnalizować, bo jakże niewielką uwagę temu poświęcamy, jakie trudności i wyzwania rodzą się w wyniku tej wielkiej konfrontacji. Otóż przypomnę, że Ukraina zajmuje 8. miejsce wśród najważniejszych polskich rynków eksportowych, z punktu widzenia importu jest na 21. miejscu. Z rynkiem ukraińskim współpracuje 12 tys. polskich firm, w zdecydowanej większości małych i średnich. W 2013 r. obroty towarowe między Polską a Ukrainą wzrosły o 1,4% i wyniosły blisko 8 mld, z czego nasz eksport 5,7 mld, czyli mamy ponad 3 mld nadwyżki. Ale uwaga, tylko w okresie styczeń-luty odnotowaliśmy już spadek polskiego eksportu na Ukrainę o prawie 12%, w tym w styczniu eksport obniżył się o 4%, a w lutym - aż o 17%. Jak oceniają na wczoraj nasi przedsiębiorcy sytuację na Ukrainie? Do niedawna jeszcze nie sygnalizowali poważniejszych negatywnych konsekwencji działalności na ukraińskim rynku, a dzisiaj mówią wprost: pogarsza się konkurencyjność polskiego eksportu i jest dalszy znaczący spadek zamówień, między innymi w związku z dewaluacją ukraińskiej waluty, bo ona tylko od grudnia straciła na wartości o 27%. Następuje wzrost skali niewywiązywania się przez partnerów handlowych z zobowiązań płatniczych wobec polskich firm, a także, co ważne, następuje wzrost kosztów pozyskania i spłaty kapitału przez polskich inwestorów tak licznie, jak na polskie warunki, funkcjonujących na rynku ukraińskim. Jak wyglądają relacje z Rosją? Rosja jest drugim po Unii Europejskiej rynkiem eksportowym dla polskich przedsiębiorstw. W ostatnich latach mamy tutaj do czynienia z wyjątkową dynamiką wzrostu. Od roku 2003 nasz eksport z 1,5 mld dolarów amerykańskich wzrósł do blisko 11 mld. I znowu w ostatnich czterech latach nastąpił dynamiczny wzrost, ostatnio o 14% w ujęciu dolarowym. Rosja jest piątym partnerem handlowym Polski w eksporcie i drugim w imporcie, a jednocześnie, według danych rosyjskich, jest czwartym unijnym eksporterem na rynek rosyjski, po RFN, Włoszech i Francji, wyprzedzając Wielką Brytanię, Finlandię i Królestwo Niderlandów. Według danych monitoringu eksportu otrzymywanych z Ministerstwa Finansów polski eksport do Rosji za styczeń-luty wyniósł około 1,5 mld dolarów, co oznacza już spadek o 2,5%, i, uwaga, wcale nie wiąże się to z bieżącymi relacjami w sprawie bitwy o polityczną suwerenność Kijowa, ale wiąże się to z zadyszką rosyjskiej gospodarki. Dlaczego o tym mówię? Szkoda, że nie wzbudza to zainteresowania Wysokiej Izby, bo jakże łatwo jest wyartykułować postulaty o charakterze politycznym, jakże łatwo jest wyartykułować postulaty o charakterze kulturowym, jakże łatwo budować solidarność, ale kiedy przyjdzie płacić za to cenę, to wtedy okaże się, że wszyscy nie będziemy już tak solidarni, aby znaleźć konkretne i dobre rozwiązanie. Twierdzę, że dzisiejsza siła polskiej gospodarki skazuje nas na to, że także tam, na Kremlu, myśli się w racjonalny sposób o relacjach z Polską. Dlatego też apeluję, aby nie wzbudzać w obszarze choćby relacji społecznych, tak jak to było wokół ruchu lokalnego okręgu kaliningradzkiego, z Polską niepotrzebnych emocji. (Dzwonek) Nam są potrzebne dobre, przyjazne relacje z Rosjanami, człowieka z człowiekiem, tak abyśmy po tym, gdy wyjdziemy z tego wielkiego wirażu we wzajemnych relacjach, mogli wrócić do lepszej fazy wzajemnych stosunków. Panie i panowie, w imię wspólnoty wartości, wspólnoty działań, klub Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze prezentowaną uchwałę. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Cezary Grabarczyk)