Mówca: Piotr Głowski
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma na celu umożliwienie wszystkim marynarzom zamieszkałym w Polsce, niezależnie od przynależności państwowej statków, na których pracują, uczestnictwa w polskim systemie ubezpieczeń społecznych. Jest ich ok. 35 tys. Przedmiotowy projekt, o którym za chwilę powiem kilka słów więcej, jest jednym z czterech składających się na wspólny plan odbudowy polskiej bandery, nad którym obecnie pracuje rząd. Do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych przekazano w czerwcu projekt rozporządzenia ministra infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie rejestru okrętowego i postępowania rejestrowego. Chodzi o wprowadzenie corocznych opłat za rejestrację statków w miejsce obecnej jednorazowej opłaty uiszczanej z góry. W najbliższych miesiącach planowane jest przekazanie do rozpatrzenia przez Radę Ministrów projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych, zapewniającego możliwość stosowania w Polsce preferencyjnego opodatkowania branży morskiej, czyli ryczałtowego podatku tonażowego. Trwają również prace nad projektem ustawy o rejestracji statków pod polską banderą, wprowadzającym m.in. deregulację procedur rejestrowych. A teraz o tej ustawie, nad którą pracujemy. Nie będę przedstawiał stanowiska rządu. Przedstawię stanowisko Związku Armatorów Polskich - największego związku, działającego od 95 lat - które zostało skierowane do naszej komisji. Cytuję: Materia objęta regulacjami rzeczonego projektu stanowi przedmiot dyskusji na forach branżowych, związkowych, jak również rządowych od wielu lat, co pozostawiało dotąd kwestię zabezpieczenia społecznego marynarzy bez dostatecznych i satysfakcjonujących rozwiązań. Prace nad wspomnianym powyżej projektem trwały przez okres kilku lat, a zastosowane w nim rozwiązania były wnikliwie konsultowane ze stroną pracodawców, jak również ze stroną społeczną. Projektowane w tym dokumencie mechanizmy prawne umożliwią m.in. spełnienie wymogów Konwencji o pracy na morzu, zapewniając ochronę prawa do zasiłku chorobowego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku dla bezrobotnych, świadczeń emerytalnych, świadczeń z tytułu wypadków przy pracy, świadczeń w przypadku śmierci żywiciela oraz świadczeń inwalidzkich, co będzie stanowiło uzupełnienie obecnej możliwości - wyłącznie zabezpieczenia emerytalno-rentowego. Kolejny element to uwzględnienie postulatów środowisk armatorskich w zakresie zmniejszania obciążeń z tytułu opłacania pełnych składek ZUS. Dzisiaj jest tak, że albo jest pełna składka ZUS, albo jest tylko fragmentaryczne zabezpieczenie emerytalno-rentowe. Zapewnienie dobrowolności w przedmiocie przystąpienia do ubezpieczeń społecznych to kolejny element tego projektu. Bardzo ważna rzecz: uzyskiwanie przez zainteresowanych zaświadczenia A1 potwierdzającego podleganie polskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych pośrednio zwiększy konkurencyjność polskich marynarzy na europejskim rynku pracy. Składki do krajowego systemu ubezpieczeń odprowadzane będą w oparciu o bilateralne porozumienia z krajami członkowskimi Unii Europejskiej i państwami trzecimi, co jest zgodne z duchem opłacania składek w miejscu zamieszkania marynarzy, w naszym przypadku w Polsce. Kolejny fragment: Powołane powyżej kwestie pozostają kluczowe w perspektywie wspólnych interesów wszystkich zainteresowanych stron. Związek armatorów w pełni popiera omawiany projekt, uznając, że dąży on do spełnienia wymogów ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą konwencji morskiej, zwiększenia konkurencyjności biało-czerwonej bandery i armatorów polskich. Wreszcie, co w tym przedmiocie należy uznać za kluczowe, wspomniany projekt pozostaje korzystny dla strony pracowniczej, a więc dla samych marynarzy. Klub Koalicji Obywatelskiej oczywiście popiera ten projekt. Dziękuję bardzo.