Mówca: Sprawozdawca Robert Kropiwnicki
Data: 2015-09-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję, pani marszałek. ...z naruszeniem obowiązku wydania postanowienia o wyłączeniu Marzeny Kowalskiej od sprawowania nadzoru nad tymi postępowaniami, podczas gdy prokurator może zostać wyłączony od prowadzenia sprawy jedynie na podstawie pisemnego postanowienia zawierającego uzasadnienie. Zarzut siódmy. W kwietniu 2007 r. w Warszawie, wykorzystując pełnioną funkcję ministra sprawiedliwości - prokuratora generalnego, a także bezprawnie przyznane mu przez Jarosława Kaczyńskiego, prezesa Rady Ministrów kompetencje... (Poseł Marek Suski: Kolejne kłamstwa.) ...w ramach Międzyresortowego Zespołu ds. Zwalczania Przestępczości Zorganizowanej oraz Międzyresortowego Zespołu ds... (Poseł Marek Suski: Całkowicie zgodnie z prawem.) ...Zwalczania Przestępczości Kryminalnej, podżegał ówczesnego komendanta Policji Konrada Kornatowskiego oraz ówczesnego szefa Centralnego Biura Śledczego Jarosława Marca do kontynuowania kontroli operacyjnej w stosunku do dziennikarza Wojciecha Czuchnowskiego pomimo braku istnienia ustawowych przesłanek do stosowania takiej kontroli, działając w ten sposób na szkodę interesu publicznego w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości oraz zachowania tajemnicy dziennikarskiej, a także interesu prywatnego Wojciecha Czuchnowskiego poprzez naruszenie jego konstytucyjnie chronionych dóbr w postaci tajemnicy korespondencji oraz prawa do prywatności, a zatem popełnił czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego w związku z art. 18 § 2 Kodeksu karnego. Zarzut ósmy. W okresie od 27 stycznia do 5 lipca 2007 r. w Warszawie, wykorzystując pełnioną funkcję ministra sprawiedliwości - prokuratora generalnego, w celu osiągnięcia korzyści politycznej przez partię Prawo i Sprawiedliwość przekroczył przyznane mu uprawnienia i nie dopełnił ciążących na nim obowiązków poprzez wyrażenie pisemnej... (Poseł kaszle) Przepraszam. (Poseł Tadeusz Woźniak: Ojej, strasznie się stresuje.) (Poseł Marek Suski: Zadławi się tymi kłamstwami.) (Wesołość na sali) ...zgody na kierowane przez szefa CBA wnioski o przeprowadzenie kontroli operacyjnej wobec Andrzeja Leppera, Krzysztofa Filipka, Janusza Maksymiuka, Elżbiety Wiśniowskiej, Stanisława Łyżwińskiego, Wandy Łyżwińskiej, Janusza Ryby, Jarosława Chmielewskiego, Pawła Mickiewicza, Macieja Jabłońskiego, Wojciecha Marszałka, Henryka Plichty, Violetty Małgorzaty Gut, Bogdana Maruszaka i Piotra Kozłowskiego, pomimo że osoby te nie popełniły przestępstw objętych katalogiem przestępstw wynikających z ustawy o CBA ani też nie podjęły innych czynności dających możliwość prowadzenia wobec nich takich czynności, czym działał na szkodę interesu publicznego w postaci dobra wymiaru sprawiedliwości oraz interesu prywatnego wyżej wymienionych osób, wobec których podjęto kontrolę operacyjną, poprzez naruszenie ich konstytucyjnie chronionych dóbr w postaci tajemnicy korespondencji oraz prawa do prywatności, a zatem popełnił czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego w związku z art. 18 § 1 Kodeksu karnego. Pismem z dnia 3 maja 2013 r. przewodniczący Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej doręczył odpis osobie objętej wstępnym wnioskiem i zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu pouczył o prawie do złożenia pisemnych wyjaśnień w terminie 30 dni od dnia otrzymania wstępnego wniosku. Osoba objęta wstępnym wnioskiem uznała wszystkie stawiane jej zarzuty za bezzasadne. Wyznaczyła również obrońcę w osobie posła Andrzeja Romanka. II. Informacja o przeprowadzonym postępowaniu i zebranych dowodach. Państwo w sprawozdaniu macie szereg dowodów, ja może przeczytam tylko listę świadków, których komisja przesłuchała. Komisja przesłuchała: pana Wojciecha Czuchnowskiego, pana Macieja Dudę, pana Konrada Kornatowskiego, pana Romana Giertycha, pana Janusza Kaczmarka, pana Pawła Wojtunika, pana Jarosława Marca, pana Witolda Gadowskiego, pana Przemysława Wojciechowskiego, panią Marzenę Kowalską, pana Jaromira Netzla - dwukrotnie, pana Kazimierza Marcinkiewicza, pana Bogdana Olewińskiego, pana Aleksandra Tomaszuka, panią Katarzynę Kwiatkowską, pana Włodzimierza Burkackiego i pana Cezarego Przasnka. Protokoły przesłuchań są w aktach komisji. Jest również szereg dokumentów, te wszystkie dokumenty też państwo macie wymienione w druku, więc nie będę ich odczytywał. Jest także szereg akt z prokuratury, ze wszystkich istotnych dla sprawy postępowań, w tym protokoły przesłuchań prokuratorów Jerzego Engelkinga, Bogdana Święczkowskiego oraz Małgorzaty Kalinowskiej. To też macie państwo w druku, w związku z tym nie będę tego w całości odczytywał. III. Wniosek Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej. Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o Trybunale Stanu podstawowym obowiązkiem Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej jest sporządzenie sprawozdania z prac nad każdą przekazaną jej sprawą, wraz z wnioskiem o pociągnięcie do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu lub o umorzenie postępowania w sprawie. Na podstawie zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej uznaje, że Zbigniew Ziobro, posiadający obywatelstwo polskie, wykształcenie prawnicze, żonaty, syn Jerzego i Krystyny... I tutaj mamy przytoczone sześć zarzutów, które komisja uznała za zasadne. Dotyczy to zarzutów pierwszego, drugiego, czwartego, piątego, szóstego i ósmego. Komisja, o czym jest mowa w osobnej części sprawozdania, uznała, że zarzuty trzeci i siódmy nie znalazły potwierdzenia w dokumentach. (Poseł Marek Suski: Proszę powiedzieć, jakim stosunkiem głosów.) Komisja wnosi również do Trybunału Stanu o przesłuchanie świadków, o czym również jest mowa w sprawozdaniu, i są to te wszystkie osoby, które komisja przesłuchiwała w trakcie prac. Komisja wnosi do Trybunału Stanu o uwzględnienie wszystkich dokumentów, które zgromadziła jako dowody w tej sprawie. Państwo pozwolicie, że przeczytam część sprawozdania dotyczącą uzasadnienia faktycznego i prawnego. Szczególnie interesujące wydaje się uzasadnienie zarzutów pierwszego i drugiego wniosku wstępnego, czyli tych dotyczących wykorzystywania funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w celu uniemożliwienia działalności politycznej i zawodowej przeciwnikom politycznym poprzez inicjowanie postępowań karnych oraz publiczne dyskredytowanie osób objętych postępowaniami, tj. naruszeń art. 2, 7, 32 oraz 42 konstytucji, a także w celu żądania od organów niepodlegających ministrowi sprawiedliwości udzielenia informacji o podejmowanych działaniach i wydawania im poleceń, co stanowi naruszenie szeregu przepisów konstytucji. Uwagi wstępne. Konstrukcja zarzutu pierwszego w świetle wymogów określonych w art. 156 i 198 konstytucji. Pierwszy z omawianych zarzutów, sformułowany na stronach 1. i 2. wniosku wstępnego, posiada dość obszerną budowę, jego przytoczenie in extenso nie wydaje się konieczne w tej części sprawozdania. To też państwo macie, odczytałem to wcześniej. Strona podmiotowa zarzucanego czynu. Zgodnie z art. 198 ust. 1 konstytucji za naruszenie konstytucji lub ustawy w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie swojego urzędowania odpowiedzialność konstytucyjną przed Trybunałem Stanu ponosi szereg osób, w tym członkowie Rady Ministrów. Nie ulega wątpliwości, że Zbigniew Ziobro był członkiem Rady Ministrów, w sprawozdaniu są szczegółowe daty pełnienia przez niego funkcji. Nie ulega również wątpliwości, że w okresie pełnienia funkcji Zbigniew Ziobro łączył funkcję ministra sprawiedliwości oraz funkcję prokuratora generalnego, ponieważ nie było innej możliwości, jest szerokie uzasadnienie również na ten temat. (Poseł Marek Suski: No wreszcie jakaś prawda.) Wnioskodawcy odwołują się do tego zagadnienia poprzez sformułowanie ˝minister sprawiedliwości i prokurator generalny˝ - zarzut pierwszy i zarzut drugi dotyczące deliktu konstytucyjnego oraz zarzut siódmy i ósmy odnoszące się do odpowiedzialności za przestępstwa stypizowane w art. 231 Kodeksu karnego. Warunkiem przypisania Zbigniewowi Ziobrze, ministrowi sprawiedliwości i prokuratorowi generalnemu, odpowiedzialności za naruszenie art. 2, 7, 32 i 42 konstytucji jest uprzednie ustalenie, że doszło do tego na skutek zaniechania lub działania osoby objętej wnioskiem w związku z zajmowanym stanowiskiem lub w zakresie urzędowania. Użycie funktora ˝lub˝ oznacza, że warunkiem pociągnięcia do odpowiedzialności konstytucyjnej jest wskazanie co najmniej jednej z tych przesłanek lub, co ma miejsce w niniejszej sprawie, ich kumulacja. Pod pojęciem ˝zakres urzędowania˝ należy rozumieć kompetencje przypisane osobie z racji sprawowanego urzędu. Zakres urzędowania zawsze wiąże się z zajmowanym stanowiskiem, natomiast posłużenie się zajmowanym stanowiskiem może nie być związane z zakresem urzędowania. Początkowo rozważania nad zakresem urzędowania identyfikowano z ustanawianiem norm generalnych i abstrakcyjnych oraz stosowaniem prawa ˝niezgodnie z posiadanymi kompetencjami˝. W ocenie komisji w pełni dopuszczalne będzie, a ze względu na ochronę konstytucji wręcz konieczne, przyjęcie tezy o objęciu pojęciem ˝zakres urzędowania˝ wykonywania norm kompetencyjnych przyznanych aktem prawa wewnętrznie obowiązującego, jeśli adresat normy kompetencyjnej mógł i powinien był zdawać sobie sprawę z ich niezgodności z normami prawa powszechnie obowiązującego wyższego rzędu. Jeśli chodzi o okoliczności badanej sprawy, zakres urzędowania prowadził do działań faktycznych niezwiązanych z zakresem urzędowania, co oznacza, niestety z rażącą szkodą dla porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, ziszczenie się wręcz doktrynalnego, modelowego związku obu tych pojęć. Nie należy mieć żadnych wątpliwości, że objęcie urzędu ministra sprawiedliwości - w owym czasie nierozerwalnie związanego ze stanowiskiem prokuratora generalnego - umożliwiło Zbigniewowi Ziobrze działanie na dwóch płaszczyznach. Z jednej strony jako członek Rady Ministrów uzyskał możliwość formalnego inicjowania działań zmierzających do wydania dokumentów rządowych - zarządzenia nr 138 oraz zarządzenia nr 40 - lub podejmowania innych działań faktycznych nieudokumentowanych w ramach procedury opracowywania dokumentów rządowych, a także otrzymał na ich podstawie kompetencje - niezgodne z ustawowym upoważnieniem oraz konstytucyjnym zakresem działania Rady Ministrów - stanowiące w istocie obejście przepisów regulujących zakres działania własnego działu administracji rządowej, z jednoczesnym naruszeniem przepisów regulujących zakres nadzoru ministra spraw wewnętrznych i administracji. Z drugiej zaś strony informacje uzyskiwane od komendanta głównego Policji umożliwiały Zbigniewowi Ziobrze bezprawne wpływanie na działalność powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury z pozycji prokuratora generalnego. (Poseł Marek Suski: To kłamstwo, udowodniliśmy to.) Doktryna prawa konstytucyjnego utożsamia pojęcie czynu popełnionego ˝w związku z zajmowanym stanowiskiem˝ z takimi zachowaniami, które ˝nie mają związku z jego obowiązkami urzędowymi, lecz polegają na wykorzystaniu, poprzez czynności prawne lub działania faktyczne, zajmowanego stanowiska i posiadanej dzięki temu pozycji w strukturze organów władzy publicznej w sposób prowadzący do naruszenia konstytucji lub ustaw˝. Zakres znaczeniowy tego pojęcia jest jednak szerszy od zakresu urzędowania, ponieważ może objąć czyny niemające umocowania w jakiejkolwiek normie kompetencyjnej. Czyny popełnione w związku z zajmowanym stanowiskiem to czyny możliwe do popełnienia z powodu zajmowania danego stanowiska. Gdyby nie jego sprawowanie, popełnienie deliktu konstytucyjnego byłoby niemożliwe. Gdy szukamy istoty zwrotów ˝związek z zajmowanym stanowiskiem˝ oraz ˝zakres urzędowania˝ jako płaszczyzny deliktu konstytucyjnego, to zauważyć musimy, iż wśród nich znaczenie pierwotne przyjmuje ˝zakres urzędowania˝. ˝Związek z zajmowanym stanowiskiem˝ jest pochodną sprawowania urzędu. Najpierw obsadzamy urząd, a następnie ujawniają się możliwości z nim związane polegające na wykorzystaniu urzędu do realizacji określonego - w tym pozaurzędowego - przedsięwzięcia. Zarazem zakres wyrażenia ˝związek z zajmowanym stanowiskiem˝ jest szerszy od zakresu zwrotu ˝zakres urzędowania˝. W tym kontekście nie kwestionuje się również typologii takich czynów naruszenia konstytucji lub ustawy, które mogą manifestować się poprzez działania prawotwórcze, decyzyjne lub faktyczne. Ocena zgodności zarządzenia nr 138 oraz zarządzenia nr 40 z prawem powszechnie obowiązującym i świadomość ich bezprawności. Naruszenie art. 2 i art. 7 konstytucji. Wnioskodawcy budują skomplikowany zarzut, wychodząc od tezy, że Zbigniew Ziobro wykorzystał pełnioną funkcję, a także bezprawnie przyznane mu przez Jarosława Kaczyńskiego, prezesa Rady Ministrów kompetencje w ramach dwóch wymienionych wcześniej zespołów. Strona podmiotowa deliktu konstytucyjnego wymaga, aby członek rządu popełnił czyn ˝w związku z zajmowanym stanowiskiem˝ lub ˝w zakresie urzędowania˝ w opisywanym uprzednio znaczeniu. Zasadniczą kwestią stojącą przed komisją stała się ocena trzech zagadnień: Jakie działania faktyczne lub prawne zmierzające do uzyskania kompetencji opisanych w wymienianych zarządzeniach podejmowała osoba objęta wnioskiem? Czy kompetencje przyznane na mocy powołanych zarządzeń przekraczały zakres upoważnienia lub pozostawały w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, tj. naruszały zasadę związania organów władzy publicznej konstytucyjnym systemem źródeł prawa? Czy osoba objęta wnioskiem wstępnym wykorzystywała kompetencje przyznane aktami prawa wewnętrznie obowiązującego ze świadomością ich bezprawnego charakteru? Nie ulega wątpliwości komisji, że Zbigniew Ziobro nie podejmował w tym zakresie działań prawotwórczych. Materiał dowodowy zgromadzony przez komisję pozwala z całą pewnością stwierdzić, że już w okresie pełnienia przez Kazimierza Marcinkiewicza funkcji premiera podejmował działania faktycznie zmierzające do ich wydania. Przesłuchany na tę okoliczność były prezes Rady Ministrów Kazimierz Marcinkiewicz wyjaśniał, że otrzymywał w tej sprawie, cytuję: ˝wręcz nieustająco propozycje od dwóch ministrów - ówczesnego wicepremiera oraz ministra spraw wewnętrznych i administracji Ludwika Dorna oraz od ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobro˝. (Poseł Marek Suski: I Dorna wzięliście na listę.) Świadek wskazał, że od końca 2005 r. pojawiały się koncepcje zmierzające do wyodrębnienia struktur, które porządkowałyby prowadzenie działań skierowanych przeciw przestępczości. Świadek zeznał też, że w późniejszym okresie inicjatywę w tym zakresie wykazywał głównie Zbigniew Ziobro. Świadek wskazał też zarządzenie nr 138 jako treść pochodzącą od Zbigniewa Ziobry. Treść zeznań wskazuje również, że przesłanki uzasadniające tworzenie struktur w oparciu o ustawę o Radzie Ministrów były sukcesywnie rozbudowywane przez Zbigniewa Ziobrę poprzez odwołanie się do tzw. afery węglowej i rzekomej mnogości powiązań pomiędzy różnymi osobami i instytucjami. Świadek kilkukrotnie podkreślał, że nie było przesłanek prakseologicznych tworzenia tego rodzaju zespołów, skoro do zwalczania przestępczości wystarczały ówcześnie istniejące struktury administracji rządowej i centralnej. Świadek odnotował również okoliczność, iż konsultował przedłożenia Zbigniewa Ziobry z szefową Rządowego Centrum Legislacji. (Poseł Marek Suski: Do dziś dostarczają, nic nie wykrywają.) Świadek zeznał następująco: ˝Jeżeli się nie mylę, to pani minister twierdziła, że proponowane rozwiązania chyba nie do końca są zgodne z obowiązującym prawem. Pani minister odradzała powołanie tego rodzaju zespołów także z tego powodu, że ich powstanie w jej ocenie wcale nie pomogłoby w merytorycznym podejściu do problemu zwalczania zorganizowanej przestępczości˝. Kwestionowane zarządzenia zostały wydane dopiero po dymisji Kazimierza Marcinkiewicza przez jego następcę Jarosława Kaczyńskiego. W chwili wydawania obu zarządzeń obowiązywał art. 12 ust. 1 ustawy o Radzie Ministrów w następującym brzmieniu, to jest dość istotne, przytoczę to państwu: Prezes Rady Ministrów, z własnej inicjatywy lub na wniosek członka Rady Ministrów, może, w drodze zarządzenia, tworzyć organy pomocnicze Rady Ministrów lub prezesa Rady Ministrów, a w szczególności: stały komitet lub komitety Rady Ministrów w celu inicjowania, przygotowania i uzgadniania rozstrzygnięć albo stanowisk Rady Ministrów w sprawach należących do zadań i kompetencji tych organów; komitety do rozpatrywania określonych kategorii spraw lub określonej sprawy; rady i zespoły opiniodawcze lub doradcze w sprawach należących do zadań i kompetencji Rady Ministrów lub prezesa Rady Ministrów. Należy zwrócić uwagę, że przepisy ustawy dość wyraźnie odróżniły rozpatrywanie sprawy przez komitety od funkcji opiniodawczej lub doradczej właściwej radom lub zespołom. Intencja ustawodawcy jest w tym zakresie dość czytelna: rady lub zespoły mogą przedstawić swój pogląd lub swoją opinię co do spraw zamierzchłych, bieżących lub formułować wnioski pro futuro w sprawach należących do zadań i kompetencji Rady Ministrów. Konstytucyjnym zadaniem Rady Ministrów jest zapewnienie bezpieczeństwa wewnętrznego państwa oraz porządku publicznego, więc - nominalnie rzecz ujmując - zakresy przedmiotowe obu zarządzeń należą do sfery kompetencyjnej rządu. Zarządzenie nr 40 odwołuje się w nazwie zespołu do spraw zwalczania przestępczości kryminalnej, a nr 138 - do spraw zwalczania przestępczości zorganizowanej. Jeżeli jednak przeanalizować treść, opis zadań powierzonych zespołom w obu zarządzeniach, to pojawiają się istotne wątpliwości co do dopuszczalnego zakresu przedmiotowego. Szczegółowa analiza zarządzeń prowadzi do tezy, że naruszają one konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego i związania organów władzy publicznej prawem. (Poseł Marek Suski: Są różne ekspertyzy.) Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia prezesa Rady Ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akta. Ust. 2 powołanego artykułu podkreśla istotę zarządzeń prezesa Rady Ministrów jako aktów prawa wewnętrznego - zarządzenia nie mają charakteru samoistnego, są zależne od upoważnienia zawartego w ustawie. Wewnętrzny charakter tych źródeł prawa podkreśla zakaz ich adresowania do podmiotów niepodlegających organizacyjnie prezesowi Rady Ministrów. Zgodnie z art. 93 ust. 2 zdanie drugie konstytucji nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów. Kwintesencją rozdziału III konstytucji jest jednak wyraźny podział na źródła prawa powszechnie i wewnętrznie obowiązujące. Wyraża się on m.in. w prymacie źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co znajduje odzwierciedlenie w konstytucji. Zgodnie z tym ostatnim przepisem uchwały i zarządzenia podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem. W ocenie komisji oba zarządzenia rażąco naruszają przepisy prawa powszechnie obowiązującego, a w szczególności przepisy art. 146 konstytucji oraz art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o Radzie Ministrów. (Poseł Marek Suski: To nie było zdanie komisji, to było zdanie większości.) Pierwszą funkcją obu zespołów jest koordynowanie - tak też § 3 pkt 1 obu zarządzeń - przy czym zarządzenie nie wyjaśnia, na czym polega synchronizacja, współdziałanie niesprecyzowanych w żaden sposób właściwych... (Poseł Marek Suski: To nie jest rzetelne sprawozdanie.) ...organów administracji rządowej, mających na celu zwiększenie efektywności w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej lub właściwych organów administracji rządowej, mających na celu zwiększenie efektywności w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej. Zespół mógł co najwyżej zaproponować Radzie Ministrów model postępowania zapewniający synchronizację, ale nie mógł w żaden sposób udzielić wytycznych w odniesieniu do centralnych lub terenowych urzędów administracji rządowej z pominięciem organów nadzorujących - prezesa Rady Ministrów lub właściwego ministra. Te ostatnie zostały natomiast zobowiązane do współdziałania oraz udzielania zespołowi pomocy przy realizacji jego działań. Przesłuchiwany na tę okoliczność Zbigniew Ziobro przedstawił dość kuriozalne rozumienie powołanych zarządzeń, stwierdzając, iż zarzut wynika nie tyle z braku wiedzy wnioskodawców, ile z oczywistej złej woli z ich strony. Osoby, które sformułowały ten zarzut - tu cytat z zeznań Zbigniewa Ziobry - a zakładam, iż byli to ludzie posiadający wiedzę prawną, musiały posiadać świadomość faktu, że ustawa o prokuraturze nakłada na prokuratora generalnego obowiązek koordynowania działań innych organów ścigania. Inaczej mówiąc, praca prokuratora generalnego polegała właśnie na tym, aby w ramach przysługujących mu uprawnień wykonywał czynności koordynujące walkę z przestępczością kryminalną w naszym kraju. Na tym polegała szczególna rola prokuratora generalnego, władcza w stosunku do innych organów ścigania. Tu koniec cytatu. W ocenie komisji tego rodzaju argumentacja, jeżeli z racji wykształcenia Zbigniewa Ziobry zasadnie pominąć supozycję o nieznajomości prawa, świadczy wręcz o cynizmie osoby objętej wnioskiem wstępnym. Uzasadniając § 3 ust. 1 obu zarządzeń, Zbigniew Ziobro powołuje się na odrębne przepisy ustawy o prokuraturze, przez co tworzy w swojej argumentacji pozory praworządności, legalizmu polegające na wykonywaniu prawem powierzonej kompetencji. Jednakże bliższa analiza powołanych przepisów odrębnych pokazuje, że argumentacja jest całkowicie pozbawiona podstaw merytorycznych. Chodzi o zarządzenia nr 40 i 138 oraz zadania określone w art. 2 ustawy o prokuraturze. Tu istotny dla nas jest pkt 7, który brzmi: koordynowanie działalności w zakresie ścigania przestępstw, prowadzonej przez inne organy państwowe. W oparciu o ten punkt Zbigniew Ziobro budował swoją linię obrony. Tymczasem w żadnym z powołanych zarządzeń nie posłużono się sformułowaniem ˝prokurator generalny˝, lecz odpowiednio: przedstawiciel ministra sprawiedliwości lub sam formalnie minister sprawiedliwości. Koordynacja i zalecanie określone w zarządzeniu nr 40 rozmija się również całkowicie z opiniodawczo-doradczym celem zespołów. Argumentacja przedstawiona przez Zbigniewa Ziobrę zdaje się bezzasadnie traktować ówczesny art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o prokuraturze jako swoistą supernormę umożliwiającą prokuratorowi generalnemu wszelkie działania koordynacyjne w zakresie ścigania przestępstw, podczas gdy prokurator generalny nie może traktować cytowanego uprzednio art. 3 ust. 1 ustawy w oderwaniu od wymogu praworządności, tzn. ustawowych przepisów o ustroju organów władzy państwowej. Prokurator generalny mógł więc pełnić czynności koordynacyjne, lecz na podstawie konkretyzujących tę normę przepisów prawa i w jego granicach. Zbigniew Ziobro w sposób niedopuszczalny, niezgodny z elementarnymi regułami wykładni prawa utożsamił pojęcie koordynacji ze sprawowaniem - jak to sam określił - władczej pozycji prokuratora generalnego w stosunku do innych organów ścigania. Jest to zupełnie nielogiczne w świetle podstawowych zasad konstrukcyjnych naszego systemu źródeł prawa. Zbigniew Ziobro imputuje koncepcję uzupełniania ustawowego systemu podziału kompetencji za pomocą źródeł prawa wewnętrznie obowiązującego. Tymczasem konstytucja wyraźnie takiego działania zakazuje. Sama tylko gramatyczna analiza obu zarządzeń nasuwa wniosek, że na poziomie aktu prawa wewnętrznie obowiązującego stworzono mechanizm uzgadniania stanowisk, który z mocy konstytucji i ustawy zarezerwowany jest dla Rady Ministrów. Co więcej, należy zwrócić uwagę, że funkcję koordynacyjną Rady Ministrów, można powiedzieć, zdekoncentrowano najpierw w odniesieniu do organu składającego się z czterech ministrów resortowych, zarządzenie nr 138, natomiast w przypadku zarządzenia nr 40 występuje już tylko dwóch ministrów resortowych: minister sprawiedliwości oraz minister spraw wewnętrznych i administracji. Przyczyn zawężenia grona ministrów należy upatrywać w chęci stworzenia instrumentu rozstrzygającego konflikt polityczny pomiędzy Zbigniewem Ziobrą a Januszem Kaczmarkiem. W przypadku zarządzenia nr 40 kompetencje przewodniczącego - ministra sprawiedliwości wzmocniono poprzez uprawnienie do zasięgania informacji w ramach koordynacji prac zespołu. Przesłuchiwani na okoliczność wykonywania obu zarządzeń świadkowie Janusz Kaczmarek oraz Konrad Kornatowski dość jednoznacznie wskazali, że praktyka wytworzona pod rządami obu zarządzeń sprowadzała się do indywidualnych rozmów z ministrem sprawiedliwości. Komisja podziela w tym zakresie spostrzeżenie Komisji Śledczej do zbadania okoliczności tragicznej śmierci byłej posłanki Barbary Blidy, że zespoły wymienione w obu zarządzeniach nie odbyły żadnego zarejestrowanego posiedzenia, co zresztą przyznał sam Zbigniew Ziobro. Nie udało się ustalić istnienia jakiegokolwiek dokumentu, protokołu ich obrad, notatek urzędowych, żaden z przesłuchiwanych przed komisją świadków nie był w stanie podać daty, miejsca, grupowego spotkania członków zespołów. Bardzo charakterystyczna jest jednak tutaj wzmożona aktywność Zbigniewa Ziobry w stosunku do organów centralnych niepodlegających jego nadzorowi lub kierownictwu. Polegała na ona na indywidualnym zasięganiu informacji, o którym mowa w § 2 ust. 4 zarządzenia nr 40. Zespołowy charakter prac - taki wniosek można wysnuć po lekturze obu zarządzeń - można określić jako nominalny, ponieważ praktyka ich stosowania przekształciła je w mechanizm pozyskiwania informacji przez ministra sprawiedliwości. Przesłuchany na tę okoliczność świadek Konrad Kornatowski opisał sytuację wywołaną w ten sposób jako dyskomfortową, a treść zarządzenia interpretował jako możliwość wydawania komendantowi głównemu Policji bezpośredniego polecenia, chociaż formalnie podlegał on ministrowi spraw wewnętrznych. Jednocześnie świadek stanowczo stwierdził, że na 100% jest pewien, że nie brał udziału w żadnym oficjalnie zwołanym zebraniu. Podobne odczucia artykułował świadek Janusz Kaczmarek, przy czym jego odbiór powołanych zarządzeń wzmacniała świadomość wydania ich przez szefa Rady Ministrów. Moja ocena, zaznaczam wyraźnie, że tylko ocena - jest to cytat z zeznań świadka Janusza Kaczmarka - gdyż nie dysponuję w tym zakresie wiedzą, jest taka, że pan Ziobro wymógł na prezesie Rady Ministrów zarządzenie, które w sposób formalny, za pośrednictwem pełnienia przez niego funkcji przewodniczącego zespołu, pozwalało mu na bezpośrednie oddziaływanie i wpływanie na pracę instytucji wymienionych w tym zarządzeniu, w tym również na ˝sprawowanie nadzoru˝, przy czym tu konieczne jest użycie cudzysłowu, nad ministrem spraw wewnętrznych i administracji. Świadek Kornatowski zeznawał, że zgłaszał swoje zastrzeżenia Januszowi Kaczmarkowi, co nie przyniosło jednak rezultatów. Świadek Kornatowski zeznawał: Ze stosowną informacją i komentarzem na ten temat zwróciłem się do ówczesnego ministra spraw wewnętrznych Janusza Kaczmarka. Uczyniłem tak, ponieważ pan minister Kaczmarek był moim przełożonym oraz posiadał uprawnienia do tego, aby omówić tę kwestię w ramach Rady Ministrów lub bezpośrednio z panem premierem. Liczyłem na to, że pan minister Kaczmarek wyjaśni sprawę i spowoduje usunięcie powstałego, nazwijmy to, dyskomfortu konstytucyjnego. Przesłuchiwany na tę okoliczność Janusz Kaczmarek potwierdził praktykę ingerowania ministra sprawiedliwości w pion nadzoru sprawowanego przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, przy czym nadał temu pewien wymiar osobisty wynikający z napięć pomiędzy oboma ministrami. W ocenie Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej można przyjąć, że działania Zbigniewa Ziobry miały... (Poseł Marek Suski: Większości członków tej komisji.) ...od początku charakter działania umyślnego, co podkreśla rażący stopień naruszenia konstytucji. Innymi słowy Zbigniew Ziobro, podejmując działania już w okresie sprawowania urzędu prezesa Rady Ministrów przez Kazimierza Marcinkiewicza, musiał zdawać sobie sprawę, że zwrócenie się do szefa rządu o utworzenie zespołów międzyresortowych wiąże się ze sprawą wykraczającą poza jego kompetencje... (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak) ...jako szefa działu administracji rządowej: Sprawiedliwość. Docelowy zespół mógł być oparty na założeniu równorzędnego traktowania ministrów. (Poseł Marek Suski: Nikt poważny nie chciał się tego podjąć.) Komisja przyjmuje, że ze względu na aktywne uczestnictwo w powstawaniu kontrowersyjnych zarządzeń Zbigniew Ziobro musiał mieć świadomość ich niekonstytucyjnego charakteru... (Gwar na sali) (Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak wyłącza mikrofon) (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: To było niegrzeczne.)