PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Marek Gos
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Debata wraca do Sejmu po raz kolejny. Kwestia jest dosyć istotna i medialna. Chciałbym zapytać panią minister: Co dzisiaj stoi na przeszkodzie, żeby zweryfikować to twarde stanowisko w obliczu kolejnych głosów, które pojawiają się w sprawie wniosku o referendum? To rodzice biorą dużą odpowiedzialność, czy gros odpowiedzialności, za wychowanie i rozwój dziecka, w związku z tym dzisiaj w kontekście tej debaty warto się zastanowić, może dać jednak rodzicom wybór, możliwość podjęcia decyzji związanej z wcześniejszym wysłaniem dziecka do szkoły. Wydaje mi się, że presja otoczenia, obawa przed opinią otoczenia, byłaby bodźcem dla wielu rodziców, żeby te dzieci wysłać wcześniej do szkoły. (Dzwonek) Jeżeli mamy dzisiaj wątpliwości, że jakaś grupa rodziców, chociażby to było 20%, 10%... Myślę, że warto się zastanowić i uszanować również głosy osób niezdecydowanych, nieprzekonanych. Myślę, że w trakcie prowadzonych naborów znakomita większość rodziców, mimo braku obowiązku, te dzieci wysłałaby do szkoły. Oczywiście jestem przeciwko referendum, bo szkoda dzisiaj pieniędzy, natomiast te głosy, które się pojawiają, nawet mniejszości, powinny zostać wysłuchane, powinniśmy zareagować na te głosy, dając ostateczne prawo do decydowania o dziecku rodzicom. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Franciszek Jerzy Stefaniuk
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podzielam pogląd mojego kolegi posła Gosa, że to rodzice, jeżeli stawiają opór, powinni zadecydować o tym, czy do szkoły powinno pójść dziecko 6-letnie czy 7-letnie. Niemniej jednak, Wysoka Izbo, chciałbym przypomnieć pewną sytuację i nie chciałbym, żeby to zabrzmiało w moich ustach jak w ustach marszałka Niesiołowskiego ˝szczaw i mirabelki˝. Chciałem powiedzieć, że w 1950 r. jako sześciolatek poszedłem do pierwszej klasy szkoły podstawowej i wtedy i szkoła była przygotowana, i nauczyciele byli przygotowani, i nikt referendum nie chciał robić, wszystko było. Panie pośle wnioskodawco, skoro składacie projekt ustawy, to widocznie jesteście w tym fachowcami. Chciałbym zapytać, może pan coś wie na ten temat, bo mnie coś pozostało: Czy to może być przyczyna, że dlatego, iż poszedłem wcześniej do szkoły, cały czas się was boję? (Wesołość na sali, oklaski) (Poseł Zbigniew Dolata: Pan się nie boi, panie marszałku.)
Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izba! Reformy robi się dla ludzi, a nie przeciwko ludziom, a błąd zrobiony w systemie edukacji będzie się ciągnął przede wszystkim za dziećmi przez całe ich życie i nie wolno na to pozwolić, bo to jest nieodpowiedzialne i podłe. Państwo, myślę zwłaszcza o Platformie Obywatelskiej, cały czas podważacie kompetencje rodziców i uważacie, że nie mają oni prawa decydować o własnych dzieciach, ale jednocześnie wycofaliście się, na dwa lata zawiesiliście tę swoją pseudoreformę, de facto przyznaliście rodzicom rację, że szkoły są nieprzygotowane do przyjęcia dzieci. Co więcej, zostało to potwierdzone w niezależnych raportach, przede wszystkim w raporcie NIK-u, i choćbyście się nie wiem jak starali (Dzwonek), to nie wyciszycie znaczenia tego raportu i nie wyciszycie tej negatywnej opinii, która została tam sformułowana. Jeśli rodzice nie mają racji, to dlaczego stwarzacie im w poselskim projekcie ustawy...
Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

...i żeby uchronić się przed ich gniewem, dajecie im takie możliwości. Uczciwie byłoby powiedzieć: wycofujemy się z tej tzw. reformy czy pseudoreformy, oddajemy honor rodzicom i stwierdzamy, że oni mieli w tym sporze rację. Dlaczego nie chcecie zachować się uczciwie w tej sprawie?
Mówca: Urszula Augustyn
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Otóż pierwsza kwestia jest następująca. Mieliśmy dzisiaj mówić o sześciolatkach, mieliśmy mówić o referendum, ale tak naprawdę debata była od Sasa do Lasa, właściwie o wszystkim, z naprawdę ujmującym wątkiem, jak to wszyscy bardzo troszczą się o dobrą kondycję koalicji rządzącej Platforma Obywatelska - PSL. Wzruszające to było, proszę państwa, tylko pewnie wynikało z faktu, że być może za mało macie argumentów na to, że polskie szkoły się zmieniają... (Poseł Marzena Dorota Wróbel: Niech pani nie obraża, tylko zadaje pytania.) ...że samorządy o nie dbają, że wpompowano w te szkoły naprawdę wiele pieniędzy, że ten stan z dnia na dzień, dzięki dobrej współpracy środowiska samorządowego, rodziców, a także ministerstwa, się poprawia. To jest pierwszy fakt. Ten fakt, którego nie chcecie zauważyć. Drugi fakt jest następujący. Moja przedmówczyni, z którą nie śmiałabym polemizować, mówi przesunięciu reformy o dwa lata. Oczywiście, bo wsłuchując się w głosy rodziców (Dzwonek), próbujemy realizować jak najwięcej możliwych kroków, które spowodują, że rodzice nie będą się bali szkoły, chociaż jak słyszę z państwa ust, państwo tą szkołą straszą. Pytanie do pani minister, bardzo krótko, panie marszałku. Całkiem niedawno debatowaliśmy na temat dzieci, które są w przedszkolach i dla których od pierwszego września tego roku z budżetu państwa finansowane są zajęcia dodatkowe. Tam są dzieci 5- i 6-letnie. Jak się okazuje, wszyscy rodzice są ogromnie zainteresowani tym, żeby te dzieci się uczyły. Te dzieci mają zajęcia z języków obcych, z rytmiki, z bardzo, bardzo wielu przedmiotów. Czy to jest tak, pani minister, że rodzice opierają się i nie chcą, żeby pięcio- i sześciolatki się uczyły, czy wręcz przeciwnie - korzystają z tego dzisiaj naprawdę szerokim strumieniem? Dziękuję. (Poseł Artur Ostrowski: Ale w przedszkolu.)
Mówca: Henryk Siedlaczek (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Posłowie Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość złożyli wniosek o zarządzenie ogólnopolskiego referendum w sprawie zniesienia obowiązku szkolnego sześciolatków z powodu wniosków, jakie nasuwają się po analizie dokumentu ˝Szkolna rzeczywistość. Raport 2013-2014˝ przygotowanego przez Stowarzyszenie i Fundację Rzecznik Praw Rodziców. Z raportu tego wynika, iż stopień przygotowania kadry pedagogicznej jest niewystarczający, a baza, podstawa programowa przerasta możliwości przeciętnego sześciolatka. Także względy lokalowe większości szkół i placówek oświatowych w miastach i gminach nie spełniają wymagań w zakresie przyjęcia sześciolatków do szkoły. Pytania: 1. Czy raport ˝Szkolna rzeczywistość. Raport 2013-2014˝ przygotowany przez Stowarzyszenie i Fundację Rzecznik Praw Rodziców jest jedynym ˝argumentem˝ dla posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przemawiającym za wnioskiem o przeprowadzenie referendum w sprawie zniesienia obowiązku szkolnego sześciolatków? 2. Czy oprócz niniejszego raportu posłowie Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość dysponują jeszcze innymi wiarygodnymi źródłami uzasadniającymi przedłożony przez nich wniosek?
Mówca: Jan Warzecha (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W wieku sześciu lat dzieci są na różnym poziomie co do rozwoju i wrażliwości. W nieprzygotowanych do tego szkołach dzieci narażone są na agresję, hałas i stres. Nowa podstawa programowa przerasta możliwości maluchów. To, czego dziecko uczyło się dotychczas przez dwa lata, teraz ma opanować w rok. Wniosek Prawa i Sprawiedliwości w sprawie zniesienia obowiązku szkolnego dla sześciolatków jest jak najbardziej zasadny. Lepiej uchylić złą decyzję rządzącej koalicji PO-PSL, niż godzić się na chaos i wyrządzanie szkody dzieciom i ich rodzicom. Nie powinno się odmawiać obywatelom prawa do referendum w tak ważnej kwestii. Rodzice najlepiej potrafią ocenić poziom rozwoju dziecka i jego przygotowanie do szkoły. Poszanowanie praw obywatelskich i względy merytoryczne przemawiają za referendum, tym bardziej że można by uniknąć kosztów referendalnych, organizując je wraz z wyborami europejskimi 25 maja.
Mówca: Jacek Żalek (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Panie Premierze! Kilka miesięcy temu głosami nieco ponad 200 posłów koalicji podeptano głos ponad miliona rodziców walczących o prawo do wychowywania swoich dzieci. Część z państwa argumentowała swój sprzeciw wobec obywatelskiej inicjatywy niefortunnym sposobem zadawania referendalnych pytań. Dziś argument ten jest już nieaktualny, a przed państwem test hipokryzji. ˝Władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu˝ - rozpoznają państwo te słowa? Dla niezorientowanych - to Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. To teraz drugi cytat: ˝Sejm może postanowić o poddaniu określonej sprawy pod referendum z inicjatywy obywateli, którzy dla swojego wniosku uzyskają poparcie co najmniej 500 000 osób˝ - brzmi znajomo? Odrzucenie wniosku podpisanego przez milion osób było ciosem w istotę społeczeństwa obywatelskiego i zamachem na fundamenty demokratycznego państwa. Dzisiaj, stając w obronie narodu ukraińskiego, wypowiadają państwo tak wiele słów o znaczeniu demokracji. Tak wiele pięknych słów... Czy głos miliona polskich obywateli, których ponoć reprezentujecie, dociera do waszych uszu? Czy potraficie słuchać, czy już tylko rozkazywać? Wniosek referendalny nie jest zamachem na proponowane przez rząd rozwiązania systemowe. Jeśli wasze pomysły są słuszne, to z pewnością się obronią. Zaufajcie własnemu narodowi. Zaufajcie tym, z woli których znaleźliście się na tej sali. Pana córka, panie premierze, już dawno skończyła sześć lat. Podobnie zresztą jak pani dzieci, pani minister. Gdyby jednak decyzja o posłaniu dziecka do szkoły podstawowej wciąż była przed wami, to czy chcielibyście państwo, jako rodzice, zadecydować sami, czy też decyzję o losie swoich dzieci pozostawilibyście nam - 460 posłom toczącym polityczne spory? W imieniu Polski Razem Jarosława Gowina popieram wniosek o zarządzenie ogólnopolskiego referendum w sprawie zniesienia obowiązku szkolnego sześciolatków i proponuję wyznaczenie terminu referendum na dzień wyborów parlamentarnych, dzięki czemu unikniemy konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów.
Mówca: Jerzy Borkowski
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Poselski Twój Ruch popiera projekt uchwały w sprawie uczczenia 25. rocznicy obrad okrągłego stołu. Dziękuję bardzo.
Mówca: Franciszek Jerzy Stefaniuk
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mógłbym zawrzeć, zmieścić swoją wypowiedź w słowach mego poprzednika, ponieważ klub Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze uchwałę w 25-lecie obrad okrągłego stołu. Dziś są malkontenci i cały czas okrągły stół i jego osiągnięcia były krytykowane, tak samo jak i podnoszone do rangi symbolu. Można było różnie patrzeć i różnie dyskutować przez okres 25 lat, ale już po ćwierćwieczu, obserwując to, co się dzieje na zewnątrz, w szczególności ostatnie miesiące u naszych sąsiadów, dziś można postawić pytanie: Co było bardziej racjonalne, okrągły stój czy Majdan? Co mniej kosztuje ludzi? I dziś z okazji tej 25. rocznicy trzeba wyrazić wdzięczność i szacunek dla twórców okrągłego stołu i uświadomić sobie, ile trzeba było zacięcia, kompromisu i pokory ze strony ówczesnej władzy, żeby usiąść z twardą opozycją, i ile trzeba było determinacji po stronie ludzi ˝Solidarności˝, żeby usiedli w atmosferze pokojowej, bardzo nerwowej, bardzo napiętej, pełnej lęków i obaw, ale w atmosferze pokojowej, czego efektem miało być obronienie ludzi przed rozlewem krwi. Proszę mi pokazać rewolucję na świecie, zmianę systemów, gdzie w tak spokojny sposób... Wielu ludzi przecież wcześniej było więzionych, internowanych itd., ale samo to przejście... Byłem i jestem posłem, byłem także posłem X kadencji i, Wysoka Izbo, nie uwierzycie w to, co powiem, że wtedy Sejm stanowiły dwie przeciwstawne sobie strony, Polska Zjednoczona Partia Robotnicza, Zjednoczone Stronnictwo Ludowe, Stronnictwo Demokratyczne i Obywatelski Klub Parlamentarny, ludzie z pierwszych szeregów ˝Solidarności˝, które potrafiły także tu zawierać kompromisy. Proszę sobie wyobrazić, że wtedy nie było jeszcze automatów do głosowania i nie wiadomo, jak kto głosował, a po dwóch latach posłowie ustalili, że kończymy kadencję Sejmu kontraktowego i przechodzimy do pierwszych wyborów demokratycznych. To jest pokłosie okrągłego stołu, pokłosie tego kompromisu. Dlatego też, panie marszałku, Wysoka Izbo, chciałbym w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego wyrazić głęboki szacunek dla ludzi, którzy zawsze podchodzą z troską o państwo, z myślą o państwie. Jednak państwo to brzmi bardzo górnolotnie, a za słowem ˝państwo˝ kryje się społeczeństwo, zwykły człowiek. Każda decyzja zatem powinna zawsze być taka, żeby nie narażać zwykłych ludzi na niebezpieczeństwo. Dziś bowiem naszym, parlamentarzystów, polityków, obowiązkiem jest zapewnienie społeczeństwu bezpieczeństwa i nadziei i takie powinny być decyzje. Dlatego jeszcze raz z szacunkiem zwracam się do wszystkich tych, którzy i w tamtym czasie, i przez 25 lat dbali o dobry klimat w państwie, o dobry klimat do rozmów i o dobry klimat w odniesieniu do decyzji dla dobra państwa. Dziękuję, panie marszałku.
Mówca: Patryk Jaki
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Cóż za zgoda dzisiaj w Wysokim Sejmie, cóż za sojusze. (Poseł Jerzy Borkowski: Zgoda buduje.) Cóż za sojusze, można by było powiedzieć. Jak na to patrzę, to można by było powiedzieć: druga Magdalenka. Tylko polać wam jeszcze wszystkim troszeczkę wódeczki i można by było na nowo podzielić Polskę. (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Skandal!)
Mówca: Włodzimierz Bernacki
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście stajemy w takim historycznym momencie, w którym musimy odpowiedzieć sobie na pytanie, jak wyglądałaby sytuacja polityczna Polski, gdyby mimo wszystko nie doszło do tych rozmów, z którymi mieliśmy do czynienia właśnie wtedy, a więc poczynając od lutego do kwietnia 1989 r. To pytanie trzeba zadać i poseł, który przed chwilą zabierał głos, powinien na to pytanie odpowiedzieć. To po pierwsze. Po drugie, rzeczywiście trzeba spojrzeć na to, co wydarzyło się wtedy i co miało miejsce w okresie poprzedzającym okrągły stół, jak i to, co wydarzyło się później, z perspektywy, która jest doskonale znana w politologii. Mówi się o tranzycji, a więc o procesie odchodzenia od systemu totalitarnego czy autorytarnego w kierunku demokracji przedstawicielskiej. Szanowni Państwo! Rzeczywiście można dawać tutaj wiele przykładów, można rzeczywiście odwoływać się do przykładu rumuńskiego czy przykładu niemieckiego, ale można również odwoływać się do przypadku Chile czy również Argentyny. Ale można jeszcze inaczej, można zadać pytanie o środowisko, które doprowadziło do owej reglamentowanej rewolucji, na czym polegał i w czym zawierał się ten geniusz makiaweliczny, ten geniusz, który sprawił, że rzeczywiście stało się tak, iż jako jedyni, którzy odstąpili od tych najmocniejszych metod sprawowania władzy - przypomnijmy stan wojenny - uniknęli kary za swoje czyny. Przypomnijmy Ludwika XVI i to, co się z nim stało, co się stało z Mikołajem II, jak długo (Dzwonek) rządził Gorbaczow po rozpoczęciu tego dzieła, jak wielki cynizm i geniusz makiaweliczny posiadali ci, którzy przeprowadzili tę reglamentowaną rewolucję. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Ta debata mogłaby przekształcić się w kolejne bardzo poważne seminarium na temat prawidłowości i patologii historycznych, na temat rozmaitych porównań. Mój poprzednik przywołał tu Machiavellego sprzed 500 lat i myślę, że pod wieloma względami jego główne dzieło ˝Il principe˝, ˝Książę˝ miałoby jakieś zastosowanie, ale zastosowanie w dobrym sensie, ponieważ Machiavelli ma u nas opinię raczej nie najlepszą z tego punktu widzenia, ale wprowadził on również to genialne pojęcie lo malo minore, mniejsze zło. I nie ulega wątpliwości, że cała koncepcja i zwłaszcza praktyka okrągłego stołu dla różnych sił mogła być złem, ale była na pewno mniejszym złem. Po ćwierćwieczu widać, że te społeczeństwa, które nie potrafiły pójść tą drogą, właśnie chociażby Rumunia czy po latach nie do końca na przykład Mjanma, Birma, mimo wszystko nie rozwijają się tak dobrze, chociaż w Polsce nie brakuje biedy, niedostatku i nierówności. Chciałbym zadać jedno pytanie pani przewodniczącej Komisji Kultury i Środków Przekazu. Nie będę pytał o motywację tego młodego człowieka, posła, ponieważ jego formacja dokonuje dramatycznych wysiłków, żeby znaleźć się na scenie politycznej, i używa środków moim zdanie niegodnych. Poza tym robią to ludzie, którzy są - nie chcę powiedzieć - analfabetami politycznymi, bo oni czynią to świadomie, ale jeżeli ktoś nie wie, że po hiszpańsku ˝j˝ czyta się jak ˝h˝ i nie zna pojęcia ˝junta˝, to jak mógł skończyć studia wyższe? To jest dowód właśnie obniżenia poziomu. Natomiast moje pytanie jest takie, ponieważ pan poseł, który - jak kiedyś powiedziałem - został wybrany pierwszy i ostatni raz do Sejmu, wziął w obronę braci Kowalczyków: Otóż czy można tego typu działanie, które było działaniem niewątpliwie terrorystycznym... (Poseł Ryszard Terlecki: Nikt nie zginął.) ...jeżeli chodzi o wysadzenie auli uczelni... (Głos z sali: Ale nikt nie zginął.) Dobrze, ale to (Dzwonek), czy ktoś zginął, to jest inna sprawa, to było działanie terrorystyczne. Czy można to przedstawiać jako modelowe działanie demokratyczne?
Mówca: Ryszard Terlecki
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Tak, myślałem, że jak zwykle będę się spierać z panem posłem Iwińskim, ale wygląda na to, że nie do końca. Rzeczywiście, tak jak pan przewodniczący klubu PO, też wtedy byłem przeciw okrągłemu stołowi, a dziś myślę trochę inaczej. Pan Jaki - jest jeszcze na sali - wymieniał różne konsekwencje zmian, które zachodziły w Polsce w latach po okrągłym stole, i w gruncie rzeczy ma rację co do wielu z nich, dziś je punktując czy wyliczając. Natomiast głęboko myli się, odnosząc je do okrągłego stołu. Okrągły stół był wciśnięciem, jak to ktoś powiedział, stopy w drzwi, po to żeby je potem szeroko otworzyć. Problem polega nie na tym, że przy okrągłym stole kogokolwiek - czy społeczeństwo, czy Polaków, czy Polskę - zdradzono, tylko na tym, że niektórzy z uczestników okrągłego stołu zdradzili później Polskę.
Mówca: Iwona Śledzińska-Katarasińska
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Przedstawiając sprawozdanie komisji, powiedziałam, że nie moją rolą jest wygłaszanie ocen. To jest debata i przedstawiciele klubów to zrobili. Ja jestem tylko i wyłącznie sprawozdawcą. Pytanie, właściwie jedno. Usłyszałam to od pana posła Iwińskiego, aczkolwiek to chyba nie jest właśnie dobra metoda, by oceniając czy mówiąc o bardzo określonym fakcie historycznym - okrągły stół był faktem historycznym, takim, co do którego są oczywiście spory wśród historyków, publicystów, polityków, i to jest naturalne, żeby były - równocześnie przeprowadzać seminaria i rewizje, i dyskusje nad całą polską historią, więc nie będę się odnosiła do braci Kowalczyków. Mogę tylko powiedzieć, że ci, którzy chcieli i chcą pomagać braciom Kowalczykom, robili to. Wiem o tym i znam po prostu takich ludzi. W całej tej dyskusji - oczywiście pan poseł Jaki ma prawo złożyć poprawkę - mam takie wrażenie, że Solidarna Polska robi wszystko, żeby ta uchwała nie była podjęta. Wiadomo, jest poprawka, musi się zebrać komisja. Otóż chcę pana zapewnić, panie pośle, że komisja się zbierze i rozpatrzy państwa poprawkę. I tyle. W przeciwieństwie do pana posła Jakiego byłam świadkiem tamtych czasów. Nie byłam przy okrągłym stole, ale byłam świadkiem tamtych czasów, pamiętam tamten nastrój, pamiętam, gdzie tak naprawdę powstawały pomysły, by doprowadzić do takiego porozumienia. Znałam ludzi, którzy tam byli w czasie tego okrągłego stołu, po tym okrągłym stole i wiem, jaki był nastrój Polaków, wtedy kiedy te obrady się rozpoczęły. Pan poseł Jaki tego nie wie, bo niby skąd ma wiedzieć? Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Jerzy Wenderlich)
Mówca: Marek Polak
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! W moim oświadczeniu chciałbym nawiązać do tegorocznych obchodów Narodowego Dnia Żołnierzy Wyklętych w moim rodzinnym mieście, Andrychowie, które miały miejsce 1 marca br. Wiem, że tego rodzaju uroczystości odbywały się na terenie niemal całego kraju, ale te w Andrychowie miały szczególny charakter i niepowtarzalną formę, a ich inicjatorem byli kibice Beskidu Andrychów i andrychowska młodzież, której postawą jestem wielce podbudowany. To, jak już wspominałem, wyłącznie z ich inicjatywy uroczystości rozpoczęły się mszą świętą w kościele św. Macieja w intencji bohatersko walczących działaczy i żołnierzy antysowieckiego podziemia w latach 1944-1963, której przewodniczył proboszcz tamtejszej parafii ksiądz Stanisław Czernik. Poza licznie zgromadzoną młodzieżą i mieszkańcami na mszę przybyli również byli więźniowie polityczni, osoby internowane w okresie stanu wojennego oraz lokalni politycy i przedstawicieli różnych, głównie prawicowych, środowisk. Nie zabrakło też delegacji pocztów sztandarowych. Po uroczystej mszy świętej niemal wszyscy zebrani udali się do pobliskiego parku, gdzie kibice i młodzież, dla oddania należnego hołdu i czci bohaterskim działaczom i żołnierzom, dokonali odsłonięcia pięknie przygotowanego muralu, czyli, innymi słowy, graffiti. Na wysokim, sięgającym około 3 m, murze na odcinku blisko 10 m odsłonięcie ujawniło m.in. trzy historyczne żołnierskie postacie i ogromny biało-czerwony napis Żołnierze Wyklęci, w środku którego widnieje orzeł w koronie trzymający tarczę amazonek w swoich szponach. Powagi, a zarazem należnego nastroju, dodawały palące się w rękach młodzieży kolorowe race świetlne i zapierające dech w piersiach, zwarte, jak na kibiców przystało, głośno wypowiadane hasło: Cześć i chwała bohaterom. Po odsłonięciu muralu złożono kwiaty, po czym udano się na miejscowy cmentarz, aby pod tablicą katyńską wygłosić okolicznościowe przemówienia, złożyć kwiaty i zapalić znicze. Będąc uczestnikiem tych uroczystości, postanowiłem przedstawić paniom i panom posłom relację z obchodów Narodowego Dnia Żołnierzy Wyklętych w Andrychowie, których - jeszcze raz pragnę to podkreślić - organizatorem, od początku do końca byli andrychowscy kibice i młodzież, za co z tego miejsca chciałem im bardzo podziękować, przekazując jednocześnie słowa uznania i należnego im szacunku. Dziękuję państwu za uwagę.