Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2016-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Zmiany zaproponowane w tym projekcie ustawy związane są faktycznie z dostosowaniem obecnie obowiązujących przepisów do dyrektywy w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego. Rząd polski został zobligowany do implementowania tych przepisów do dnia 17 czerwca 2016 r., a więc jesteśmy już po czasie i faktycznie już czas, aby nad tymi zmianami przysiąść. Projektowana ustawa ma na celu, jak czytamy, wzmocnić niezależność i obiektywizm biegłych rewidentów i firm audytorskich poprzez znaczne ograniczanie i wyeliminowanie konfliktu interesów występujących pomiędzy biegłymi rewidentami, firmami audytorskimi a badanymi jednostkami. W szczególności zwraca się tutaj uwagę na ten konflikt interesów występujący w przypadku badania jednostek interesu publicznego, tj. instytucji kredytowych, ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych. Zresztą znaczna część tych przepisów dotyczy właśnie tego rynku. Z dużym niepokojem jako klub Nowoczesna patrzymy na zmiany w katalogu jednostek interesu publicznego i na to, co było już tutaj wspominane, czyli na wykluczenie z katalogu jednostek interesu publicznego objętych ustawowym badaniem większości SKOK-ów. Wiemy dobrze, jak wygląda sytuacja SKOK-ów w Polsce, ile ich upadło w ostatnim czasie i ile jest zagrożonych problemami finansowymi. Poluzowanie kontroli właśnie tych jednostek jest rzeczą niedopuszczalną, na którą rząd polski nie powinien pod żadnym pozorem pozwalać, co więcej, kontrola nad tymi jednostkami powinna być zaostrzona również przez niezależne firmy audytorskie, które powinny systematycznie badać bilanse tych jednostek. Ta ustawa ma również poprawić jakość badań ustawowych poprzez wprowadzenie płynności raportowania na rzecz różnych adresatów pełniących funkcję nadzorczą, wzmocnić niezależność nadzoru publicznego poprzez eliminację z niego środowiska biegłych rewidentów oraz poprawić jakość instrumentów nadzorczych. Ustawa wprowadza m.in. obowiązek rotacji firm audytorskich wykonujących ustawowe badania właśnie jednostek interesu publicznego, ograniczenie pakietu usług innych niż badanie na rzecz tego samego klienta, limity wynagrodzenia za usługi towarzyszące badaniu oraz limity całkowitego wynagrodzenia uzyskiwanego od jednego klienta, zaostrzenie kar, poprawienie monitoringu. To wszystko faktycznie wymaga pewnych zmian. Warto usiąść i poważnie zastanowić się, jak ten rynek zmienić, tak by było bezpiecznie. Warto zapoznać się przy okazji ze stanowiskiem Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, które zostało wystosowane do pana sekretarza Wiesława Janczyka. Zdaniem krajowej izby w ustawie zabrakło kilku istotnych elementów, w tym przede wszystkim przewidzianego, co dziwne, implementowanym rozporządzeniem badania wspólnego, które w dłuższym okresie mogłoby doprowadzić do dekoncentracji rynku badań jednostek zainteresowania publicznego. Izba zwraca uwagę, że rynek ten został zdominowany przez kilka globalnych korporacji, i to prawda. Badanie wspólne umożliwiłoby wejście na ten rynek małym i średnim polskim firmom audytorskim, co z kolei sprzyjałoby ich rozwojowi i zdobywaniu nowych doświadczeń. Nie sposób nie zgodzić się również ze stwierdzeniem, że badanie wspólne przyczyniłoby się do poprawy jakości tych badań. Kontrola dokonana przez dwie niezależne firmy audytorskie to podwójna weryfikacja, a więc też większa transparentność, wiarygodność, a przypomnijmy, że chodzi o badanie instytucji, których ewentualna upadłość może mieć katastrofalne skutki dla gospodarki. By wykazać skalę problemu, warto nadmienić, że dziś 29 firm z WIG30 jest audytowanych przez cztery największe podmioty audytorskie, a w WIG20 - wszystkie. Warto więc nad tym problemem również pochylić się w pracach podkomisji, która, myślę, będzie powołana. Tak jak powiedziałam, rynek wymaga wielu zmian, natomiast tu jeszcze bym się chciała odnieść do poprzedniej wypowiedzi, bo nie zgadzam się z moim przedmówcą. Otóż pan poseł Artur Soboń pytał, dlaczego firmy audytorskie nie przewidziały kryzysu na rynku finansowym. Kryzys finansowy nie zaczął się w Polsce i firmy audytorskie w Polsce nie mogły tego problemu zdefiniować, bo polskie banki miały (Dzwonek) problemy tylko i wyłącznie związane z wygaszeniem transakcji na rynku międzybankowym. Tu warto uzupełnić akurat wiedzę. Klub Nowoczesna jest za skierowaniem tej ustawy do prac w komisji, chętnie włączymy się w prace nad tą ustawą. Dziękuję bardzo.