Mówca: Anna Maria Siarkowska
Data: 2016-11-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Kukiz’15 w sprawie nowelizacji ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zasadniczym celem proponowanej nowelizacji jest utworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej jako kolejnego samodzielnego rodzaju Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Czym jest OT? To komponent nowoczesnej struktury militarnej, którego powiązanie z systemem niemilitarnym w decydujący sposób wpływa na skuteczność obrony narodowej. Powstanie powszechnej obrony terytorialnej jest najważniejszym zadaniem w budowie suwerennej, niepodległej i niepokonanej Rzeczypospolitej. Ta ranga obrony terytorialnej wynika wprost z jej decydującej roli w zapewnieniu skutecznej obrony państwa. W ubiegłych latach organizacja wojskowa Polski została w znacznym stopniu zwyczajnie zniszczona. Świadczy o tym miniaturyzacja wojsk operacyjnych, odstąpienie od powszechnego szkolenia wojskowego obywateli i tworzenia rezerw osobowych na potrzeby rozwinięcia mobilizacyjnego, zaburzenie hierarchiczności i jednolitości systemu kierowania i dowodzenia czy też wreszcie całkowita likwidacja budowanych w latach 1991-2005 podstaw powszechnej obrony terytorialnej. Dziś Polska stoi w obliczu poważnych geopolitycznych wyzwań w istotny sposób wpływających na jej bezpieczeństwo. Obserwujemy powrót Rosji do zbrojnej odbudowy imperium. Towarzyszy temu bezradność i bezbronność państw Europy Zachodniej. Sytuacja geopolityczna wskazuje, że szybkie odbudowanie powszechnej obrony terytorialnej zapewniającej skuteczną obronę oraz tworzącej dogodne warunki do manewru i dążenia do własnych wojsk operacyjnych należy uznać za wyzwanie żywotne dla polskiego bezpieczeństwa. Będący przedmiotem obrad Wysokiej Izby projekt nowelizacji ustawy o powszechnym obowiązku obrony przewiduje utworzenie wojsk OT jako osobnego i samodzielnego rodzaju Sił Zbrojnych, wraz z powołaniem dowódcy tych wojsk, dowódcy równorzędnego wobec dowódcy operacyjnego i dowódcy generalnego rodzajów Sił Zbrojnych. Z jednej strony jest to rozwiązanie uzasadnione, ponieważ poprzez brak bezpośredniego podporządkowania siłom operacyjnym zapewnia się niezbędną dla ich skuteczności samodzielność Wojsk Obrony Terytorialnej. Z drugiej strony jednak rozwiązanie to razi logiczną niekonsekwencją, wprowadza się bowiem OT jako nowy rodzaj Sił Zbrojnych, ale jednocześnie nie zrównuje się pozycji ich dowódcy z pozycją osób kierujących pozostałymi rodzajami Sił Zbrojnych, czyli w myśl obowiązującej ustawy tzw. szefów inspektoratów. Jest to oczywiście konsekwencja zaburzenia jednolitości i hierarchiczności systemu kierowania i dowodzenia Siłami Zbrojnymi oraz braku, zapowiadanych zresztą od dawna przez obecny rząd, działań naprawczych w tym zakresie. W projekcie wprowadza się nowy tytuł żołnierza OT. Termin ma funkcjonować równolegle do tytułu żołnierza przysługującego osobom służącym w pozostałych rodzajach Sił Zbrojnych. Wprowadza się też nową kategorię, tj. terytorialną służbę wojskową, która ma funkcjonować równolegle do kategorii służby wojskowej odnoszącej się do osób służących w pozostałych rodzajach Sił Zbrojnych. Takie rozwiązanie należy jednak uznać za dość kuriozalne, jeżeli bowiem uznajemy, że Siły Zbrojne są i powinny być jednolitą strukturą z hierarchicznym systemem dowodzenia, tworzenie innych, równoległych bytów świadczy przynajmniej o braku odpowiedzialności. Stoimy na stanowisku, że znacznie lepszym rozwiązaniem byłoby jednak wykorzystanie dotychczasowych, istniejących instytucji prawnych i dokonanie pożądanych zmian w oparciu o kategorię żołnierza rezerwy. Wątpliwości budzi również wprowadzenie ograniczeń dla żołnierzy OT w zakresie praw i swobód publicznych dotyczących ich członkostwa w stowarzyszeniach. Wydaje się, że takie rozwiązanie jest absolutnie zbędne i przeczy obywatelskiemu charakterowi wprowadzanej służby. To, co jednak razi najbardziej, to fakt, że w projekcie nowelizacji brakuje przywrócenia powszechnego przeszkolenia wojskowego. W obliczu wyzwań i trudnej sytuacji geopolitycznej Polski każdy miesiąc kontynuowania haniebnej decyzji poprzedników o zawieszeniu powszechnej służby wojskowej osłabia naszą zdolność do przeprowadzenia skutecznej mobilizacji i uszczupla nasz system rezerw osobowych. W projekcie nowelizacji brakuje również rozwiązań prawnych pozwalających na wykorzystanie potencjału organizacji proobronnych w systemie OT. Organizacje te niejednokrotnie postulowały przecież wprowadzenie jednolitego systemu szkolenia i certyfikacji pozwalającego na włączanie do obrony terytorialnej całych pododdziałów wywodzących się z organizacji proobronnych. Projektodawcom zabrakło również niestety odwagi, ażeby umożliwić Wojskom Obrony Terytorialnej (Dzwonek), żołnierzom przetrzymywanie broni do użytku indywidulanego w domu... (Głos z sali: Czas.) ...tak jak to jest zresztą w przypadku kolekcjonerów czy strzelców sportowych. (Głos z sali: Czas.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponowana nowelizacja ma wprawdzie szereg słabości, jednak tworzenia obrony terytorialnej nie można ze względów bezpieczeństwa Polski...