Mówca: Barbara Czaplicka
Data: 2012-03-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do sprawozdania Rady Ministrów dotyczącego realizacji ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. (druk nr 51). Najważniejszym elementem ww. dokumentu jest przedstawienie wpływu zmian w polityce akcyzowej państwa w 2009 r. na ilość spożywanego alkoholu. Podwyższenie akcyzy na wyroby alkoholowe spowodowało w krótkim czasie zmniejszenie ich spożycia o ponad pół litra czystego spirytusu na jednego mieszkańca naszego kraju w odniesieniu do roku poprzedniego, kiedy to na jednego mieszkańca przypadało 9,62 l 100-procentowego alkoholu. Nastąpiła również zmiana w strukturze wypijanego alkoholu, gdyż ponad 1/3 przypadła na wyroby wysokoprocentowe, zmniejszyło się natomiast o około 12% spożycie wina, gdzie wzrost akcyzy był najwyższy, bo wynosił około 12%. Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi w Polsce podstawę prawną rozwiązywania problemów alkoholowych. W sprawozdaniu rządowym zostały szeroko omówione zadania i działania podmiotów odpowiedzialnych za realizację ww. ustawy. Dotyczą one regulacji dystrybucji produktów alkoholowych oraz regulacji w zakresie postępowania wobec osób uzależnionych od alkoholu. Do realizacji tych zadań wyznaczone zostały organy różnych szczebli, poczynając od administracji rządowej, poprzez samorządową, Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, aż do organizacji pozarządowych, z kościołami i związkami wyznaniowymi włącznie. W omawianym sprawozdaniu zaakcentowano zmniejszenie liczby zgonów spowodowanych alkoholem i to zarówno z przyczyn bezpośrednich, jak i pośrednich. Jednak nadal z powodu nadmiernego spożycia tych produktów umiera w Polsce około 10 000 osób rocznie. Podkreślono dalszą konieczność komplementarnych działań w ramach narodowego programu Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Sportu oraz Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. W dziedzinie leczenia odwykowego omówiony został około 190 tys. osób uzależnionych, które wielokrotnie trafiają do systemu leczenia, podczas gdy 60 000 pacjentów trafia na leczenie po raz pierwszy. Na leczenia odwykowe Narodowy Fundusz Zdrowia przeznacza około 300 mln zł, a na leczenie chorób związanych z nadużywaniem alkoholu - ponad 1,8 mld zł. Działania profilaktyczne prowadzone są w oparciu o programy realizowane na różnych szczeblach administracji rządowej i samorządowej. Środki przeznaczone na ten cel wyniosły w 2009 r. około 590 mln zł, z czego ponad 550 zostało przyznanych na programy gminne. W omawianym dokumencie podkreślono wagę profilaktyki, która musi być prowadzona w odniesieniu do całych rodzin z problemem alkoholowym. Oceniono, że liczba dzieci potrzebujących opieki ze strony świetlic socjoterapeutycznych sięga ok. 300 tys., natomiast dysponujemy tam około 40 tys. miejsc. Występuje zatem ogromny deficyt w tym zakresie. W omawianym okresie, w 2009 r., nastąpiła poprawa w kwestii bezpieczeństwa ruchu drogowego, w którym nietrzeźwi uczestnicy spowodowali mniej niż 9% wypadków, ale za to groźniejszych w skutkach. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W sprawozdaniu rządowym oceniono, że ˝Narodowy program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych˝ skutecznie obniżył spożycie alkoholu w Polsce. Rok 2009 był rokiem optymistycznym. Niestety w dalszym ciągu wzrasta spożycie alkoholu wśród nieletnich, zwłaszcza wśród dziewcząt, co pociąga za sobą niebezpieczeństwo występowania płodowych zespołów alkoholowych u ich dzieci. Niepokojący jest fakt stosunkowo łatwego dostępu do alkoholu. Aż 96% młodzieży zgłasza, że bez większych problemów może zakupić produkty alkoholowe. Stąd wydaje się konieczne zaostrzenie kar w stosunku do sprzedających alkohol nieletnim poprzez cofnięcie zezwolenia na jego sprzedaż. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska po rozpatrzeniu w Komisji Zdrowia rządowego dokumentu: sprawozdanie z realizacji ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. wnosi o przyjęcie przez Wysoki Sejm wyżej wymienionego sprawozdania zawartego w druku nr 51. Bardzo dziękuję za uwagę.