Mówca: Waldemar Andzel (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-03-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie poselskie w sprawie 37. rocznicy śmierci Aleksandra Kamińskiego Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 15 marca br. obchodziliśmy 37. rocznicę śmierci Aleksandra Kamińskiego, dlatego chciałbym przypomnieć postać tego pedagoga, pisarza i przywódcy ideowego Szarych Szeregów. Aleksander Kamiński ˝Kamyk˝ urodził się 28 stycznia 1903 r. w Warszawie. Dziecięce lata spędził na Ukrainie. W wieku 12 lat ukończył elementarną szkołę w Kijowie i podjął pracę gońca w banku. W wieku 16 lat ˝Kamyk˝ wrócił do nauki, uczęszczał do szkoły średniej w Humaniu. Wtedy też rozpoczął swoją działalność w harcerstwie. Pierwsza sprawowana przez niego funkcja to zastępowy I Humańskiej Drużyny Harcerskiej im. Tadeusza Kościuszki. W harcerstwie humańskim pełnił potem jeszcze inne funkcje - przybocznego, drużynowego, kronikarza czy skarbnika. Gdy w 1920 r. na rozkaz rewkomu organizacje skautowe zostały rozwiązane, polscy skauci stworzyli organizację samokształceniową ˝Związek uczniów i uczennic polskiej szkoły trudowej˝. Na jej prezesa wybrano Aleksandra Kamińskiego. Rok później Kamiński opuścił Humań i na stałe zamieszkał w Pruszkowie. Tam kontynuował naukę i zdał egzamin maturalny, prowadził też działalność w hufcu harcerskim. Został drużynowym III Pruszkowskiej Drużyny Harcerzy im. Tomasza Zana, a następnie komendantem hufca. Aleksander Kamiński podjął studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Po ich ukończeniu został wybrany na komendanta Mazowieckiej Chorągwi Harcerzy. W tym okresie współpracował też z czasopismami ˝Płomyk˝, ˝Małe Pisemko˝ oraz ˝Iskry˝, w których zamieszczał swoje felietony w dziale: Na tropie harcerskim. Kamiński kierował referatem drużyn mniejszościowych w Głównej Kwaterze Męskiej ZHP oraz nadzorował tworzenie wydziału zuchowego. W roku 1933 ˝Kamyk˝ został komendantem Szkoły Instruktorów Zuchowych w Nierodzimiu. Tam też powstały wchodzące w skład trylogii zuchowej ˝Książka wodza zuchów˝ i ˝Krąg rady˝. Od 1935 r. do wybuchu wojny zajmował się organizowaniem ośrodka harcerskiego w Górkach Wielkich, prowadził w nim według własnych programów kursy harcmistrzowskie, podharcmistrzowskie i drużynowych. Po wybuchu II wojny światowej Aleksander Kamiński ewakuował osoby przebywające w ośrodku, a sam wrócił do Warszawy. 27 września 1939 r. na tajnym spotkaniu członków Naczelnej Rady Harcerskiej przedstawił projekt organizacji męskiego harcerstwa podziemnego, który został przyjęty. Związek Harcerstwa Polskiego został przemianowany na Szare Szeregi. Po kapitulacji Warszawy Kamiński zorganizował prace opiekuńcze nad osieroconymi dziećmi. ˝Kamyk˝ nawiązał kontakt z wojskiem - został zaprzysiężony na żołnierza Służby Zwycięstwu Polski. Był pomysłodawcą stworzenia ośrodka informacji. Założył ˝Biuletyn Informacyjny˝, kompletując zespół redakcyjny i sieć informatorów. Biuletyn ukazywał się także w czasie powstania warszawskiego. W numerze z 1 listopada 1940 r. Kamiński zapowiedział powołanie organizacji Małego Sabotażu ˝Wawer˝. Jej działalność opisał potem w ˝Wielkiej grze˝ i ˝Kamieniach na szaniec˝. Po zakończeniu wojny Kamiński został zatrudniony jako starszy asystent w Zakładzie Pedagogiki Społecznej Uniwersytetu Łódzkiego. W 1946 r. został mianowany przez ministra oświaty członkiem Tymczasowej Naczelnej Rady Harcerskiej. Rok później drukiem ukazała się jego praca doktorska ˝Nauczanie i wychowanie metodą harcerską˝ oraz książka ˝Narodziny dzielności˝. W roku 1956 napisał książkę ˝Zośka i Parasol˝, w której opisał losy członków batalionów harcerskich. Od końca lat 50. intensywnie pracował naukowo na Uniwersytecie Łódzkim. Przez dziesięć lat kierował Katedrą Pedagogiki Społecznej UŁ. Uzyskał tytuł profesora. Po przejściu na emeryturę został uhonorowany Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Aleksander ˝Kamyk˝ Kamiński zmarł 15 marca 1978 r. Został pochowany w kwaterze Szarych Szeregów na wojskowych Powązkach. Dziękuję.