Mówca: Sprawozdawca Andrzej Halicki
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Druk nr 1185 dotyczy propozycji nowelizacji ustawy o Trybunale Stanu. Z tego miejsca pragnę przypomnieć, że ustawa ta została znowelizowana pod koniec ubiegłej kadencji, z kilku przyczyn. Pierwszą i główną była przesłanka, która dotyczyła ochrony państwa prawa i demokracji wraz z istniejącą instytucją, jaką jest Trybunał Stanu, pod kątem efektywności działań także Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej i ewentualnych skutków. Krótko mówiąc, jeżeli podczas kolejnych kadencji naszego parlamentu trwały postępowania, które nie kończyły się finalnym postępowaniem przed Trybunałem Stanu, powstało generalne pytanie, czy tej procedury nie uszczelnić, nie uczynić jej sprawniejszą. A zatem zapadła decyzja o nowelizacji - przyjęta zresztą przez absolutnie większość parlamentarną, przygotowywana, a także wnioskowana przez dzisiejszą opozycję - aby wprowadzić takie zapisy, które procedurę przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej opierać będą o zasadę podobną do postępowania karnego, a więc o postępowanie zgodne z kodeksem, stosowanie odpowiednich zapisów postępowania karnego, a także o postępowanie dowodowe, które oparte jest o tajemnicę postępowania, tajemnicę śledztwa. Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej jest zatem takim zbiorowym prokuratorem i jedyną jej czynnością jest weryfikacja faktów, a więc w pewnym sensie analiza i uwiarygodnienie prawdopodobieństwa zarzutów opisanych we wniosku wstępnym. W tym wypadku nowelizacja, która miała miejsce, wprowadziła zapisy, które związane są z art. 241 Kodeksu karnego. Przypomnę: Kto bez zezwolenia rozpowszechnia publicznie wiadomości z postępowania przygotowawczego, zanim zostały one ujawnione w postępowaniu sądowym, podlega grzywnie bądź karze ograniczenia wolności, a nawet pozbawienia wolności do lat 2. Analogiczne przepisy znalazły się w ustawie o Trybunale Stanu, to jest art. 28a, a także mamy ust. 9a, który określa zasadę niejawności trybu postępowania przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej. Czy efekt został osiągnięty? Efekt został osiągnięty, a mamy na to dowód w postaci zakończonego postępowania w tej kadencji, bo dopiero w tej kadencji rozpoczęły się prace Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej w oparciu o znowelizowaną ustawę. Rzecz dotyczy wniosku o pociągnięcie do odpowiedzialności konstytucyjnej przed Trybunałem Stanu czterech członków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Przypomnę przypadek pani przewodniczącej Danuty Waniek, to jest praca trzech kadencji, przypomnę również wcześniejsze postępowanie, które w gruncie rzeczy nie zakończyły się prawnym finałem. W tej kadencji praca rozpoczęta na początku roku zakończyła się przyjęciem opinii pod koniec czerwca czy też na początku lipca - mówię o przyjętej opinii. Przez 6 miesięcy komisja przeanalizowała akta, dokumenty, przesłuchała kilkunastu świadków podczas dwudziestu kilku swoich posiedzeń, przeprowadziła postępowanie dowodowe i nie mieliśmy przed kamerami, przed dziennikarzami teatru, który rozciągnąłby tę naszą procedurę tak bardzo, że nie moglibyśmy jej skutecznie zakończyć. Oczywiście decyzja, czy ten wniosek będzie miał swój ciąg dalszy, jest w rękach parlamentu. Komisja, przypominam, tylko i wyłącznie przygotowuje opinię, a więc rekomendację dla parlamentu, nie jest sądem, nie orzeka, nie jest, jak niektórzy usiłują też wmówić mediom, swego rodzaju sądem kapturowym za zamkniętymi drzwiami. Przypominam to dlatego, że dzisiaj nowelizację proponuje klub Solidarnej Polski - nie sugeruję, że jest to związane z postępowaniem, które dotyczy jednego z jej liderów - ale także popiera ją klub Prawa i Sprawiedliwości - też niczego nie sugeruję. Uważam, że przygotowanie tej nowelizacji w poprzedniej kadencji, także z udziałem klubu Prawa i Sprawiedliwości i przez niego popieranej, jednak miało swoją logikę i tej logiki powinniśmy się trzymać. Niezależnie od tego, że druk, który otrzymaliśmy, jest bardzo prosty, zawiera właściwie dwie poprawki - proponuje się Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej prace na posiedzeniach jawnych, a więc to jest zmiana art. 9a, i dodaje się w tym momencie kolejne zdanie odpowiedniego zapisu - ta nowelizacja przygotowana jest niechlujnie, trzeba to sobie jasno powiedzieć. Jest jeszcze kilka miejsc w ustawie o Trybunale Stanu, które wymagałyby również nowelizacji, jeżeli ten punkt byłby przyjęty, chociażby kwestia sankcji zapisana w art. 28a, o czym powiedziałem wcześniej. Wprowadzając jedno, a nie likwidując drugiego, mamy absolutnie sprzeczność. To dowód na to, że nie jest to dobrze przygotowany dokument. Komisja po swoim posiedzeniu nie jednoznacznie, ale zdecydowaną większością wnioskuje o odrzucenie tej nowelizacji, ja również gorąco ten wniosek o odrzucenie popieram, ale wystąpienia klubowe przed nami. Dziękuję serdecznie.