Mówca: Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki
Data: 2015-09-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Na wstępie dziękuję panu marszałkowi za reakcję na wystąpienie pana posła Boguckiego, ale powiem szczerze, że pan poseł Bogucki dzisiaj nie był aż tak w stosunku do mnie przyjazny, jak mu się to często zdarza, a znamy się dobrze, jest to mój sąsiad zza Buga, więc wiem, na co go stać, nieraz już to pokazał. (Głos z sali: Aaa...) (Głos z sali: To wszystko tłumaczy.) Chcę tylko panu posłowi powiedzieć, że nie kłamałem z tej mównicy. Pan powiedział, że ja powiedziałem, że nie ma suszy. Zaczynając swoje wystąpienie, powiedziałem, że według oceny Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa 90% gruntów w Polsce objętych jest suszą. A więc proszę zwrócić na to uwagę. Starajmy się od czasu do czasu siebie słuchać, a nie tylko myśleć o tym, co chcemy sobie zarzucić. Druga informacja, chcę pana poinformować, że mimo że mój syn prowadzi gospodarstwo, nie składa wniosku suszowego i składał go nie będzie. A więc insynuacje - a to jest wyraźna insynuacja, panie pośle - są naprawdę nie na miejscu. Prosiłbym bardzo, żeby jednak mimo wszystko granice przyzwoitości w tej Izbie, tak jak zawsze się o to staraliśmy, zachować. Pani poseł Masłowska też zwróciła mi uwagę na to, że o tym nie poinformowałem, a było to wyraźnie w moim wystąpieniu odczytane, bo tym razem miałem napisany tekst, że gospodarstwa nieubezpieczone mają płatności pomniejszone o 50%, te nieubezpieczone od żadnego zdarzenia. Gospodarstwo ubezpieczone od przynajmniej jednego zdarzenia losowego korzysta z uprawnienia do pełnych płatności. (Poseł Gabriela Masłowska: Ile jest takich?) Chcę pani powiedzieć, że takich dzielnych gospodarstw, które ubezpieczyły się w pierwszej połowie tego roku, jest 50 tys., a od suszy ubezpieczyło się aż 86 gospodarstw. (Głos z sali: Sztuk.) Tak, aż 86 gospodarstw, mimo że mamy taki budżet, mimo że do składek dopłacamy 50%. Dlatego myślę, że trzeba wrócić jednak do... Przypomnę, że system ubezpieczeń ma charakter obowiązkowy, jeśli chodzi o te 50%, tylko żeby nie uczynić go systemem restrykcyjnym, w tej Wysokiej Izbie, za zgodą was wszystkich, wyznaczyliśmy sobie wspólnie, już nie pamiętam, w której kadencji, tę śmiesznie niską karę 2 euro za nieubezpieczenie hektara, w związku z tym nawet samorządy ani pańska małżonka, panie pośle Bogucki, też tego nie kontrolują. A więc chcę wyraźnie podkreślić, że to jest nasza wspólna odpowiedzialność za jakość systemu ubezpieczeniowego, którą przez kolejne kadencje modyfikowaliśmy - mamy ją taką, jaką mamy. Jeśli chodzi o kwestie związane z terminem składania wniosków, pani poseł Kozłowska, to myślę, że tutaj można by jeszcze zastosować wariant złożenia wniosku do 30 września z uzupełnieniem protokołu w ciągu, powiedzmy, 6-7 dni. Chodzi o protokół dołączany zawsze do złożonego wniosku, bo rolnik składa wniosek, a załącznikiem do wniosku do agencji będzie protokół szacowania szkód. Wtedy pewnie tego terminu 30 września jesteśmy w stanie dotrzymać. Otwarcie krajowej pomocy wcześniej nie jest możliwe, natomiast kwestia pomocy społecznej, panie pośle Kulas, oczywiście w zależności od poziomu dochodów w rodzinie, jest otwarta. Tutaj nie ma żadnych przeciwwskazań, żeby była ona stosowana. Jeśli chodzi o liczbę stacji w województwie warmińsko-mazurskim, to tak jak podpowiada prof. Doroszewski, jest ich ponad 350. Natomiast można by się zastanawiać nad tym, jak to mierzyć, czy mierzyć z obrębu, czy mierzyć z gminy. Jestem z takiej miejscowości, gdzie obręb jest mały - tylko 141 ha. Na trzydziestu paru hektarach można było uprawiać tam i buraki, i pszenicę, i rzepak, a jest ok. 40 ha, na których poza owsem, ziemniakami i żytem nie można nic uprawiać, bo tam nic innego nie urośnie. A jeśli chodzi o szacunki, meldunki, to nawet dla tego małego, 141-hektarowego obrębu nie da się tego ustalić jednolicie. Pan poseł Telus ciągle mówi o kwestii związanej z nieprzygotowaniem i z tym poziomem 30%, że on jest nie do osiągnięcia, ale jeszcze raz podkreślam: to nie jest poziom wyznaczony przeze mnie. To po pierwsze. Po drugie, trzeba sobie jasno powiedzieć, że różnice w plonowaniu zależą od wielu czynników i udowodnienie, czy 5-procentowy spadek plonów jest spowodowany suszą, czy innymi czynnikami, wcale nie jest takie łatwe. To nie jest tylko i wyłącznie nasze indywidualne odczucie, ale miernik stosowany na całym świecie. Pomoc publiczna tych państw, które umawiają się w ramach Światowej Organizacji Handlu, jest uruchamiana wtedy, kiedy straty w przedsiębiorstwie przekraczają 30%. Jeśli chodzi o kwestię umorzenia podatków i wysokość subwencji, to wszyscy doskonale wiemy, że od 26 czy 25 lat, od kiedy w Polsce funkcjonuje system finansowania samorządów, jakiekolwiek ulgi, które stosują samorządy, nie stanowią obciążenia dla ministra finansów, tylko dla samorządów. Ma to związek z podziałem władzy i kompetencyjności. Oczywiście możemy w Wysokiej Izbie wnioskować o to, żeby ten stan zmienić, żeby wszystkimi kosztami, także w zakresie umorzeń, jakie stosują samorządy, obciążać budżet państwa. Jest to możliwe, ale ja tego jako minister rolnictwa wykonać nie mogę. Kwestia retencji, czyszczenia itd. Jeśli chodzi o przyszły budżet, zwiększałem środki budżetowe na meliorację o kolejne 50 mln zł, więc mam nadzieję, że jakaś kontynuacja tego będzie możliwa. Jest także w tej chwili przygotowywany w konsultacjach z samorządami narodowy program budowy retencji. Wspominaliśmy o tym na naszym spotkaniu z przedstawicielami województw, marszałkami, jakie miało miejsce w zeszłym tygodniu. Tak, chcę, żeby było to realizowane w postaci narodowego programu. Jeśli chodzi o to, skąd pochodzi 450 mln zł, to mamy oszczędności budżetowe w ramach 11 tytułów, które przeznaczymy na ten cel, m.in. jest to 100 mln zł z programu mieszkaniowego dla młodych małżeństw, ponieważ środki tam zgromadzone nie są w pełni wykorzystane. Niech pan się, pan pośle... Pan mi zarzucił, że z moich ust widać ironię. Z pana wąsów tylko i wyłącznie miłość. Natomiast jeśli chodzi o kwestie budżetowe i finanse, to doskonale wiemy, że gdy na jeden cel przeznaczamy większe środki, musimy je gdzieś znaleźć, przesunąć z funduszu przeznaczonego na inny cel bądź też zwiększyć deficyt. Tutaj innych możliwości nie ma i ja to uczciwie przyznaję. Kwestia województwa łódzkiego. 100% gmin w województwie łódzkim jest objętych komunikatem IUNG. Dotyczy to roślin strączkowych, ziemniaków, krzewów owocowych, kukurydzy na kiszonkę, warzyw gruntowych, buraków cukrowych i drzew owocowych. Kilka pytań odnosi się do tej informacji, prognozy cen i niedoboru żywności w związku z suszą. Sam, panie pośle Ajchler, jestem zaskoczony wczorajszym komunikatem polskiego zrzeszenia producentów zbóż, krajowego zrzeszenia producentów zbóż. Krajowe zrzeszenie producentów zbóż we wczorajszym komunikacie informuje, że zbiory zbóż w tym roku, poza kukurydzą, będą nieznacznie niższe niż w roku 2015 i średnio od 3 do 4% wyższe niż w ostatnim pięcioleciu. (Głos z sali: Czternastym.) W 2015 r. nieco niższe w stosunku do 2014 r., ale o 3-4% wyższe niż w ciągu ostatnich 5 lat. Rzeczywiście w moim powiecie, mówię to uczciwie, w pierwszym okresie meldowania susza nie występowała i nie dotknęła... (Głos z sali: A co rodziło?) ...zbóż ozimych. Ale teraz, kiedy zajeżdżam do siebie na sobotę czy wpadam na chwilę innego dnia, zdarza się, że przyjedzie kilku rolników i zapytają: jak mamy oszacować to, jeśli chodzi o nasze zboże, skoro mamy zbiór mniejszy o 50%, a ty wprowadziłeś taki przepis, że oni nas wcześniej nie ujęli? Ale kiedy pytałem kilkunastu rolników o zbiory, gdy młócili pszenicę, to z ładnym gestem i uśmiechem, prawie takim, jaki ma poseł Bąk, odpowiadali: daj Boże, żeby tak było co roku. Są to więc indywidualne zdarzenia, niektóre regiony i musimy to zrozumieć. Chciałbym, żebyśmy o suszy rozmawiali uczciwie i uczciwie stawiam sprawę. Gospodarstwa to nie tylko trwałe użytki zielone, a rolnicy zajmują się nie tylko uprawą kukurydzy, są też inne uprawy, inna produkcja. (Poseł Romuald Ajchler: Buraki, ziemniaki...) Tak, buraki, ziemniaki. Dlatego te wszystkie elementy są ujmowane... (Poseł Jacek Bogucki: Buraków już nie ma...) Niektórych nie ma, ale są też takie, które są, panie Bogucki. Doskonale pan o tym wie. Znamy nasze gminy... (Głos z sali: Dokładnie.) ...i wiemy, jak to wygląda, jaka jest kukurydza, więc troszkę ostrożniej, panie pośle Bogucki, bo niebawem spotkamy się w Szepietowie... (Głos z sali: A w województwie kujawsko-pomorskim...) ...i tam rolnicy powiedzą, jak sytuacja wygląda, jeśli chodzi o kukurydzę. U jednych jest tragiczna, u innych perfekt. (Głos z sali: Zmodyfikowana.) (Głos z sali: Ale jest tragiczna, sam minister powiedział...) Zgadzam się. Jeśli chodzi o kwestię dotyczącą Francji, dobrze, że pan poseł Ajchler to podniósł, bo słynny rolnik prawnik ogłosił to już także w mediach społecznościowych, że Francja wprowadziła ceny minimalne. Miałem w ubiegły poniedziałek spotkanie w ramach Trójkąta Weimarskiego z ministrami rolnictwa Francji i Niemiec, ale już doskonale wiedziałem, jaki był efekt wprowadzenia cen minimalnych we Francji. Jak ja od kilku miesięcy prowadzę negocjacje z sektorem przetwórczym, z organizacjami rolniczymi i prowadzącymi handel na temat dobrych praktyk handlowych, tak oni prowadzili je od 1,5 miesiąca i na szóstym spotkaniu doszli do porozumienia, że sieci handlowe i inne podmioty kupujące nie zejdą poniżej wyznaczonej ceny. Po dwóch dniach cena wieprzowiny spadła we Francji o 15%, za jednym pociągnięciem. I pytam ministra finansów: Jak udało ci się wprowadzenie tej ceny minimalnej? A on mówi: Widzisz, niestety, prawnie tego zrobić nie możemy, a porozumienie społeczne ma kruchy charakter. Tak więc chciałbym, żeby nie rozpowszechniać informacji, które nie są prawdziwe, bo oczywiście chęci wszyscy mają dobre, ale funkcjonujemy w pewnych uwarunkowaniach prawnych i niestety tej ceny minimalnej wprowadzić się nie da. Później ten rolnik prawnik poprawił się, powiedział, że minister Francji to sugerował, i to prawda, że sugerował, ale niestety wprowadzić tego nie mógł. Jeśli chodzi o organizacje rolnicze, to generalnie dobrze mi się z nimi współpracuje. Nie będę w tej sali informował, kto jakie pisma i do kogo pisze, bo to nie ma sensu. Możecie na posiedzenie komisji rolnictwa zaprosić szefów tych organizacji i o to ich zapytać. Nie śmiem też za państwa pośrednictwem dyskutować z prezydentem Rzeczypospolitej panem Andrzejem Dudą. Prezydent to jest majestat i uważam, że to jest poziom wykraczający ponad nasz poziom. To pan prezydent zdecyduje, kiedy ewentualnie zaangażuje się w sprawy rolne. Mnie, ministrowi rolnictwa, słudze rządowemu, nie wypada, żeby o takie rzeczy zwracać się czy apelować. (Głos z sali: Tak, słudze.) I kwestia ostatnia, dotycząca miodu i kondycji pszczół. Muszę powiedzieć, pani poseł, że rozmawiam z pszczelarzami - mam nadzieję, że do emerytury dożyję, bo akurat to mnie interesuje, żeby tym kierunkiem produkcji się hobbistycznie zająć - i mam inną informację od nich, taką, że w tym roku, jeśli chodzi o zbiory miodu, to są one dużo lepsze niż w roku ubiegłym... (Poseł Cezary Olejniczak: Bo sucho było.) ...i że kondycja zdrowotna pszczół jest lepsza. Do tego stopnia jest ona lepsza, że mnie zachęcali, żeby jeszcze we wrześniu robić odkłady i przygotowywać nowe nastawienia. Na to się jednak nie zdecyduję i takiego ryzyka nie podejmę. Myślę, że na większość... (Poseł Cezary Olejniczak: ARiMR jeszcze, przygotowanie ARiMR.) Aha. Jeśli chodzi o przygotowanie ARiMR, to powiedziałem to w pierwszym wystąpieniu i jeszcze raz powtórzę... (Poseł Romuald Ajchler: I o ZUS, panie ministrze.) ...że jeśli Unia Europejska, Komisja Europejska odstąpi od kontroli administracyjnych na miejscu, to tak, ARMiR będzie gotowa. Jeśli trzeba przeprowadzać kontrole, to w żadnym państwie unijnym agencje nie są do tego gotowe. To jasno zostało sformułowane i powiedziane na tym spotkaniu. Jeszcze były wdzięczne pytania... (Głos z sali: ZUS.) ...o ZUS, ale także o to, z czym występował pan poseł Jurgiel. Jeśli chodzi o ZUS, to w programie nie jest on ujęty. (Głos z sali: To znaczy...) ZUS nie jest ujęty w programie. (Poseł Romuald Ajchler: Dlaczego? Tam nie ma suszy, panie ministrze.) Panie pośle, jest wielu rolników, którzy prowadzą gospodarstwa i równolegle pracują poza gospodarstwami. Ja od 1986 r. cały czas płacę składki na ZUS i nie przyszłoby mi do głowy, żeby zarabiając poza rolnictwem... (Poseł Cezary Olejniczak: Chodziło po prostu o spółdzielnie produkcyjne.) (Poseł Jacek Bogucki: Raczej podatnicy za pana płacą, panie ministrze.) Panie pośle, ja pracowałem też zawodowo poza sferą budżetową, chcę panu przypomnieć. Pan być może nie, ale ja pracowałem zawodowo poza sferą budżetową. Tak że pracowałem na siebie, więc proszę nie mówić, że żyję tylko z podatków. Myślę, że z sąsiadem zza Buga mamy sobie wiele do wyjaśnienia i to sobie wyjaśnimy, że tak powiem, na granicy wyznaczonej przez rzekę, bo Bug, jak to mówią, łączy. (Poseł Jacek Bogucki: Wysechł.) Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Podziałamy.)