Mówca: Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz
Data: 2013-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Wysoka Izbo! Dialog społeczny to nie tylko mechanizm wypracowywania dobrych i kompromisowych rozwiązań, ale to także wartość, której fundamentem jest wzajemne zaufanie, partnerstwo i dążenie do porozumienia opartego na respektowaniu interesów wszystkich stron. Dialog nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie został wystawiony w okresie kryzysu gospodarczego na próbę. W Polsce w 2009 r. udało się osiągnąć porozumienie w formule pakietu antykryzysowego, a w kolejnych latach udało się prowadzić trudny dialog, choć przestrzeń kompromisu zawężana była przez zmienne warunki gospodarcze. Dziś związkowcy odeszli od stołu rozmów, wybrali protest uliczny. Czy to zbliża do porozumienia, czy raczej prowadzi do okopania się na swoich z góry zdefiniowanych pozycjach? Mam nadzieję, że po dniach protestu przyjdzie czas na konstruktywne rozmowy. Związkowcy w swoich wypowiedziach, domagając się mojej dymisji, stwierdzają, że jestem lobbystą pracodawców. Tak, lobbuję za pracownikami i przedsiębiorcami, za najbiedniejszymi, za emerytami, rencistami, za tymi, którym jest najtrudniej. I to nie jest żadne wielkie wykonanie z mojej strony, to jest mój obowiązek, to jest moja odpowiedzialność i to jest moje zobowiązanie. Zacznijmy od postulatów, również tych, które wskazywał pan poseł Ziobro. Na początek płaca minimalna: w tym roku wzrosła o 7%, do poziomu 1600 zł. Jeżeli podsumowalibyśmy okres rządów obecnej koalicji, to wzrost w latach 2007-2013 wyniósł 744 zł, czyli blisko 80%. Dzięki temu Polacy za to minimalne wynagrodzenie mogą kupić o 47% więcej niż Czesi, o 35% więcej niż Słowacy, o 18% więcej niż Węgrzy. Nie zamroziliśmy nawet na jeden rok, w żadnym momencie, płacy minimalnej, choć tę drogę wybrało wiele krajów europejskich. Spośród 21 krajów Unii Europejskiej, które mają w ustawowy sposób ustanawianą płacę minimalną, 14 państw unijnych zdecydowało się na taki krok. Powtórzę: w Polsce nie ma i nie było zgody, i nie będzie zgody na zamrażanie płacy minimalnej i nie ma takich intencji. Oczywiście chciałbym, i wszyscy chcielibyśmy, żeby Polacy zarabiali więcej, ale musimy pamiętać, jak wpływa wysokość minimalnej płacy, minimalnego wynagrodzenia na możliwość uzyskania zatrudnienia i znalezienia legalnego miejsca pracy. Nie byłoby bowiem sprawą skomplikowaną ustawowe podwyższenie minimalnego wynagrodzenia do 2-3 tys. zł, ale ta zbyt duża podwyżka płacy minimalnej mogłaby zwiększyć bezrobocie. Zwiększyłaby bezrobocie zwłaszcza wśród osób młodych, słabiej wykształconych, z mniejszym doświadczeniem, a także w biedniejszych regionach. Zamiast wyższej pensji pracownicy mogliby stracić legalne zatrudnienie i wylądować w szarej strefie. Chyba nie o to chodzi związkom zawodowym. Związki zawodowe stwierdzają - powtórzył to pan poseł - że zmuszamy Polaków do pracy aż do śmierci. Taki ma być efekt, według związków, wydłużenia wieku emerytalnego. Szanowni państwo, żaden polityk, żadna partia polityczna, znając konsekwencje polityczne tak trudnej decyzji, mówiąc delikatnie: niezadowolenie społeczne, nie zdecydowałaby się na to, gdyby nie świadomość konieczności takich działań. Co nami kierowało? To nie była jakaś fanaberia rządu. To nie było nasze widzimisię. To była ogromnie trudna decyzja podjęta w poczuciu odpowiedzialności za Polskę, za przyszłe pokolenia. O tę odpowiedzialność prosił pan poseł wnioskodawca. Tak, bierzemy tę odpowiedzialność na siebie. Bo można zmrużyć oczy, można powiedzieć, że demografia się nie zmienia i można czekać z zamkniętymi oczami. I przyjdzie moment, gdy nie będziemy wydłużać wieku emerytalnego w ciągu trzydziestu, trzydziestu kilku lat, do 2040 r., stopniowo, krocząco, po trzy miesiące w ciągu roku, tylko skokowo trzeba będzie to zrobić i to będzie musiał zrobić któryś kolejny rząd. Dzisiaj wielu może obiecywać, że zmieni to rozwiązanie, że obniży wiek emerytalny, ale trzeba sobie zdać sprawę z tego, jakie byłyby konsekwencje: albo później drastyczne, z roku na rok, z miesiąca na miesiąc, tak jak w niektórych innych krajach południowej Europy, podwyższenie wieku emerytalnego, albo obniżenie emerytur, albo podwyższenie podatków. Musimy też zdać sobie sprawę z tego, że wysokość emerytury zależy od ilości składek, które odprowadzamy. Na to wpływ ma w największym stopniu wiek emerytalny. Dlatego w poczuciu odpowiedzialności za przyszłe pokolenia, w obliczu zmian demograficznych, które nie nastąpiły w czasie trwania kadencji PO-PSL, ale następowały od 1988, 1989 r., podjęliśmy tę trudną decyzję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Od wielu liderów związkowych słyszymy, że z pracownika robimy niewolnika. Dlaczego? Bo zdecydowaliśmy się na uelastycznienie czasu pracy. Szefowie związków mają krótką pamięć, wiele osób ma krótką pamięć, bo w 2009 r. na takie rozwiązania związki zawodowe się zgodziły, te rozwiązania funkcjonowały, były stosowane w wielu firmach, setki tysięcy pracowników zachowało dzięki temu miejsca pracy. Przez cały 2012 r. były prowadzone konsultacje w Komisji Trójstronnej z ekspertami, na posiedzeniach zespołów problemowych. To nie są rozwiązania, którymi w pewnym momencie zaskoczyliśmy pracowników, związkowców, partnerów społecznych. Te rozwiązania, które się sprawdziły, były przyjęte w poczuciu troski o konkurencyjność polskiej gospodarki, o ratowanie miejsc pracy. Teraz najważniejszy argument. Wszyscy państwo, którzy interesujecie się tym tematem, dobrze wiecie o tym, że nie może dojść do wydłużenia okresu rozliczeniowego czasu pracy bez zgody pracowników, bez zgody związków zawodowych, przedstawicieli pracowników, rad pracowniczych. (Oklaski) To jest podstawowy fundament tego rozwiązania, to jest szansa na wzmocnienie związków zawodowych w zakładach pracy, szansa na realną dyskusję i realny dialog na poziomie każdej firmy, bo pojawił się mocny argument, bo jest sprawa do negocjacji, bo jest o co negocjować. Pracodawca musi usiąść z pracownikiem, musi z nim porozmawiać, wyciągnąć wnioski i dochodzić do porozumienia w dialogu. Słyszymy, że bezrobotnych zostawiliśmy samych. W czasie trwania tej koalicji na pomoc osobom bezrobotnym przeznaczyliśmy 64 mld zł. Systematycznie zwiększamy w ostatnich latach wydatki na aktywne formy walki z bezrobociem, od nowego roku wprowadzamy wywalczone w Unii Europejskiej gwarancje zatrudnieniowe dla młodych. W latach 2007-2013 1,3 mln bezrobotnych wzięło udział w stażach, milion osób wzięło udział w szkoleniach. W latach 2009-2010 na aktywne formy bezrobocia wydawaliśmy po 6,2 mld zł, teraz będzie kolejny rok, gdy tę kwotę zwiększymy. Niedawno wystąpiłem do ministra finansów o uruchomienie dodatkowego pół miliarda złotych na aktywne formy walki z bezrobociem. Te pieniądze są potrzebne i te pieniądze mają być efektywnie wykorzystywane przez urzędy pracy, które w tym celu reformujemy. Do dialogu na temat tej reformy i tej zmiany serdecznie zapraszam. Szanowni Państwo! To może być zaskakujące w kontekście ostatnich ataków liderów związkowych, ale jestem zwolennikiem silnych związków zawodowych, bo warto prowadzić dialog w Komisji Trójstronnej, w wojewódzkich komisjach dialogu społecznego, w Naczelnej Radzie Zatrudnienia, we wszystkich miejscach, gdzie ten dialog powinien się odbywać, bo mamy przestrzeń do kompromisu. Zawieraliśmy ten kompromis w sprawie ustawy o elastycznym czasie pracy, bo przyjmowaliśmy wnioski pracowników, w sprawie ustawy o urlopach wychowawczych, gdzie związki proponowały, żeby były przyjęte do 5. roku życia, a w ustawie o ochronie miejsc pracy większość postulatów związkowców została przyjęta, takich przykładów jest wiele. Na posiedzeniu Komisji Trójstronnej podejmowaliśmy wiele zagadnień, dochodziło do realizacji zadań. Możemy zamykać na to wszystko oczy, możemy mówić, że to jest ciało fasadowe, ale wiele spraw ludzi, także w tej kadencji, udało się na posiedzeniach Komisji Trójstronnej rozwiązać. Za przykład może służyć tutaj chociażby prywatyzacja sanatoriów, które nie zostały w efekcie dyskusji w Komisji Trójstronnej sprywatyzowane, tylko przekazane marszałkom, za co związkowcy potrafili podziękować. (Dzwonek) Jest wiele kwestii do rozwiązania, ale miejscem dialogu nie jest ulica, a Komisja Trójstronna, wojewódzkie komisje dialogu społecznego. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dialog jest możliwy. (Poseł Janusz Śniadek: To prawda.) Jeżeli dialog jest możliwy, to jest on naszym obowiązkiem, naszym wspólnym obowiązkiem - rządu, związków zawodowych i pracodawców. Jesteśmy gotowi do tego dialogu, do współpracy w ramach Komisji Trójstronnej. To, co było, odkreślamy grubą linią. Jest szansa na dyskusję, na dialog, to jest nasz obowiązek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)