Mówca: Kamila Gasiuk-Pihowicz
Data: 2021-12-02 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj pracujemy nad ustawą, która, mam wrażenie, jest efektem pewnej obsesji pana prezydenta Dudy, obsesji, która zmierza w stronę nie tylko zniszczenia niezależnych od polityków sądów, ale nade wszystko do pozbawienia Polaków dostępu do profesjonalnego wymiaru sprawiedliwości. Ta ustawa jest niekonstytucyjna, ale do tego prezydent przyzwyczaił nas już od pierwszych tygodni swojej kadencji. Polska konstytucja nie przewiduje sądów pokoju, a obywatele mogą w wymiarze sprawiedliwości uczestniczyć, ale nie sprawować go samodzielnie. Dzisiaj nie potrzebujemy kolejnej niekonstytucyjnej, niechlujnej, źle przygotowanej ustawy. Dzisiaj najważniejszą sprawą dla Polski jest likwidacja tzw. Izby Dyscyplinarnej oraz neo-KRS-u. Projekt, o którym rozmawiamy, jest efektem brudnego politycznego dealu i zasłoną dymną dla PiS-owskiego uporu i kunktatorstwa. Prezydent powinien teraz wnieść projekt ustawy realizującej orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Atutami nowego prawa, jak słyszymy od projektodawców, miały być bezpośrednie wybory sędziów pokoju. Tyle że to jest kłamstwo. Po wyborze sędzia pokoju będzie bowiem weryfikowany przez upolitycznioną neo-KRS i powoływany lub nie przez prezydenta. To polityczni nominaci PiS i Ziobry w neo KRS-ie będą decydowali, kto może, a kto nie może zostać sędzią pokoju. Jakby tego było mało, to prokurator będzie mógł zablokować każdą kandydaturę. Wystarczy, że rozpocznie postępowanie wobec kandydata i w ten prosty sposób wyeliminuje niewygodnego kandydata na sędziego pokoju. Jeśli ktoś sądzi, że nie będzie takiej pokusy w politycznie i ręcznie sterowanej prokuraturze Ziobry, to jest naprawdę fantastą. Wybory sędziego pokoju będą farsą, populistyczną przykrywką dla dewastacji niezależności wymiaru sprawiedliwości, bo przecież taki cel ma ta ustawa. Jeśli myślicie państwo, że celem tej ustawy jest wprowadzenie do wymiaru sprawiedliwości obywateli cieszących się poparciem lokalnych społeczności, to was oszukano. Największe szanse na sprawne przeprowadzenie kampanii wyborczej będą mieli kandydaci posiadający silne wsparcie struktur, także partyjnych, które pomogą zebrać pieniądze, zorganizują szkolenia, zorganizują spotkania z kandydatem. Ustawa przewiduje ponad 4 tys. nowych etatów nieprofesjonalnych sędziów. To ludzie, którzy, nie miejmy złudzeń, przynajmniej w części będą wskazywani przez lokalnych polityków obecnej władzy. Co więcej, sami politycy, członkowie partii, będą mogli kandydować na sędziów pokoju. Dopiero po wyborze, po 14 dniach będą mogli zrezygnować z członkostwa. Jak Piotrowicz, Pawłowicz przechodzili z ław poselskich do Trybunału, tak np. lokalni działacze prosto z foteli radnych przejdą do sądów pokoju i nadal będą wdzięczni swojej partii. Miało być szybciej, sprawniej, jednak ta ustawa pogłębi tylko chaos w wymiarze sprawiedliwości. Niekonstytucyjność wielu przepisów tej ustawy i udział upolitycznionej neo-KRS w wyborze sędziów sprawią, że obywatel, wychodząc z sądu pokoju, nie będzie miał pewności, czy wyrok wydał sędzia, czy to w ogóle wyrok, czy to jest świstek papieru, który z powodzeniem będzie można kwestionować w postępowaniach przed niezależnymi sądami. O czym będą decydowali sędziowie pokoju? Np. o odpowiedzialności karnej za kradzież. Oskarżenie o kradzież to jest bardzo poważna sprawa. Można trafić do więzienia, stracić dobre imię na lata, można tu przegrać całe życie. Czy w takiej sprawie, jak mówią projektodawcy: błahej, rzeczywiście chcemy, by orzekał ktoś, kto nie jest niezawisłym sędzią? Czy oddalibyśmy swoje życie i zdrowie w ręce felczerów, a nie lekarzy? W sprawach cywilnych to są np. alimenty. Czy chcielibyście opowiedzieć, dlaczego były mąż nie chce łożyć np. na dziecko jakiejś byłej, nie wiem, PiS-owskiej radnej, której minister sprawiedliwości może zdjąć obowiązek zachowania tajemnicy? (Poseł Kazimierz Smoliński: Obsesja.) Prezydencki projekt ustawy o sędziach pokoju to jest po prostu prawny bubel, który nikomu życia nie ułatwi. 70 stron regulacji, wyłączeń, wyjątków, błędy legislacyjne, wewnętrzne sprzeczności. Naprawdę wstyd, że po tylu miesiącach z Pałacu Prezydenckiego wychodzi projekt, który ma mniejszą wartość niż papier, na którym został wydrukowany. Tylnymi drzwiami wprowadzacie po prostu zwiększony nadzór polityczny nad wymiarem sprawiedliwości. Jeżeli obywatele myślą, że wybiorą sędziów... Neo-KRS będzie tych sędziów weryfikował, prezydent powoływał, jak mu się spodobają, a minister Ziobro będzie przenosił, zwalniał z tajemnicy, wydawał polecenia administracyjne. Wysoki Sejmie! Powtórzę: dzisiaj Polacy nie potrzebują kolejnej niekonstytucyjnej, niechlujnej i szkodliwej ustawy. Dzisiaj najważniejszą sprawą dla Polski w polskim wymiarze sprawiedliwości jest likwidacja tzw. Izby Dyscyplinarnej i odpolitycznienie Krajowej Rady Sądownictwa. (Oklaski)