Mówca: Krzysztof Tchórzewski
Data: 2013-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko klubu wobec czterech projektów ustaw związanych ze zmianami Prawa o ruchu drogowym oraz innych ustaw, a w szczególności ze zmianą ustawy o drogach publicznych. Na początek chciałbym niektóre rzeczy przypomnieć. Otóż przy uchwalaniu ustawy zmieniającej Prawo o ruchu drogowym, zwanej wtedy umownie ustawą fotoradarową, mieliśmy jednoznaczne intencje, które dotyczyły poprawy bezpieczeństwa poprzez budowanie społecznego szacunku dla przepisów ruchu drogowego. Oczywiście nie przewidzieliśmy wtedy, że te wszystkie zapisy muszą być bardziej precyzyjne, że muszą uniemożliwić wszystkim fachowcom od interpretacji prawa taką interpretację, która spowoduje to, co się stało. Nie przewidzieliśmy w związku z tym, że minister finansów w rządzie Platformy Obywatelskiej i PSL będzie takim dyktatorem całego rządu, jakim jest, że w celu zwiększenia dochodów budżetu spowoduje, by przepisy były naginane. To, co się w tej chwili w tej dziedzinie dzieje, jest bardzo złe. Faktem jest, że wszyscy są zmuszeni do parkowania w miejscach prawnie wątpliwych, tak to nazwijmy, co spowodowane jest tłokiem i brakiem parkingów. Fotoradary zaskakują obywateli w nieprzewidzianych miejscach, a nieoznakowane samochody policyjne skutecznie polują na kierowców. Mówiliśmy, można to przeczytać w protokołach komisji, że fotoradary będą tylko w tych miejscach, które wskaże specjalna komisja, że nie będzie fotoradarów, które są makietami, które tylko straszą, że wszystkie fotoradary, które są nieprzystosowane do założenia urządzenia rejestrującego, te które są tylko kupionymi za kilkaset czy za tysiąc złotych makietami, zostaną zdjęte, że z obecnie zainstalowanych pozostaną ewentualnie tylko te fotoradary, właściwie te słupy fotoradarowe, które specjalne komisje określą jako znajdujące się w miejscach szczególnie niebezpiecznych. Miejsca szczególnie niebezpieczne zostały dosyć szeroko określone, więc komisje mają w tym względzie spore możliwości. Od tego momentu minęły ponad dwa lata i te rzeczy nie zostały zrealizowane. Oczywiście doszła nowa ustawa o kierujących pojazdami, która wprowadziła przepisy, które już wyraźnie zaczynają wprowadzać duże zamieszanie na rynku. Zgodnie z tymi nowymi przepisami kierowcy w okresie próbnym nie wolno przekroczyć 80 km/h poza terenem zabudowanym i 100 km/h na autostradzie. Nie jest to łatwe, szczególnie na tych drogach, gdzie jest duży tłok. Ci kierowcy jeżdżą specjalnie oznakowanymi samochodami, wyraźnie widać, że są kierowcami w okresie próbnym. Według nowej ustawy okres próbny trwa dwa lata. Te samochody się w tej chwili na drogach pojawiają i widać, co to oznacza. Przewidywaliśmy, że tak będzie, mówię to w imieniu Prawa i Sprawiedliwości. Już można oszacować, że co drugi z tych świeżo upieczonych kierowców będzie musiał ponownie podchodzić do procedury uzyskania prawa jazdy. A więc nie tylko ustawa fotoradarowa służy nabijaniu kasy, służą temu także te wszystkie inne przepisy. Nie powinno tak być. Wszystkie przepisy karne, co zawsze zakładamy, mają składać się na system wychowawczy, mają wychowywać. Celem państwa nie może być tworzenie takich przepisów, które stale będą nieprzestrzegane, nie można planować dochodów z tego tytułu. Jeżeli chodzi o przepisy karne, to te dochody są częścią specjalną, a biorą się z tego, że niektórzy po prostu w pewien sposób decydują się na nieprzestrzeganie prawa czy przypadkowo nie przestrzegają prawa, przez nieuwagę lub inne rzeczy, natomiast zasadniczo wszystkie te przepisy muszą być po to, żeby prawo było przestrzegane i szanowane. Z tego tytułu powinniśmy się cieszyć wtedy, kiedy jest mniej kar, które wynikają z nieprzestrzegania prawa. Obecnie mandaty przestają pełnić funkcję wychowawczą, nie przypominają o istnieniu przepisów, właściwie stają się parapodatkiem, dodatkowym podatkiem, którego wysokość jest uzależniona od ściągalności. A jednocześnie przecież zaplanowanie w bieżącym budżecie tego roku olbrzymiej sumy ok. 20 mld zł z kar, grzywien i mandatów zmusza funkcjonariuszy państwowych do tego, żeby budżet został wykonany. Jeśli zmusza, to zaczyna się dziać to, co się dzieje. Jak może być inaczej? Władze Policji, Inspekcji Transportu Drogowego nieoficjalnie przyznają się do tego, że mają wyznaczone limity dotyczące wystawiania mandatów. Oficjalnie tak nie zeznają, ale ja jako poseł mogę powiedzieć, co słyszę nieoficjalnie. Otóż są limity, które muszą one wyczerpać, bo nie może być tak, że budżet państwa nie zostanie wykonany. Przecież mogłoby to postawić rząd w złym świetle. Właśnie to stanowi przyczynę polowań, tego wszystkiego, co dzieje się w tej chwili z prawem. To, proszę państwa, skutkuje powstaniem sytuacji, w której obywatel nie przestrzega przepisów ruchu drogowego, chociaż może to doprowadzić nawet do utraty życia, i nie czuje z tego powodu wyrzutów sumienia. Mamy jedno z praw, którego nieprzestrzeganie w ogóle nie oddziałuje na sumienie, na odczucia obywatela. Nawet katolik nie uważa tego za grzech. Skoro to państwo poluje na niego, to czuje on satysfakcję, gdy uda mu się uniknąć kary. Tak więc te przepisy i ich nadgorliwe stosowanie są niesprawiedliwe w stosunku do obywatela i dają wewnętrzne prawo do unikania ich przestrzegania. W obecnym czasie, właśnie za rządów Platformy i PSL-u, zaczęła się poważna choroba polskiego systemu prawnego. Chodzi mi o utratę akceptacji społecznej dla jego przepisów, dla przepisów państwa prawa, która może się przenieść na inne dziedziny naszego życia. Wyrażam z tego powodu bardzo poważne zaniepokojenie. Uważam, że przy dłuższym utrzymywaniu takiego fiskalizmu, co cechuje działania obecnego rządu, ugruntują się przyzwyczajenia w zakresie lekceważenia przepisów, które będą w przyszłości niezwykle trudne do wyeliminowania. We wszystkich zapisach, wszystkich tych ustawach można wyczuć pewną troskę o to, żeby pieniądze pochodzące z kar były przeznaczane na podnoszenie poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego. Muszą one jednak być również przeznaczane na edukację społeczną. Muszą być dostarczone argumenty przemawiające za tym, że rząd działa w takim kierunku, aby obywatele przestrzegali przepisów, żeby nie było dochodów z tego tytułu. W projekcie ustawy zgłoszonym przez posłów Platformy Obywatelskiej zaproponowano przeniesienie wpływów z kar i grzywien nakładanych przez Inspekcję Transportu Drogowego z budżetu państwa do Krajowego Funduszu Drogowego. Będzie to skutkowało poprawą obsługi zadłużenia KFD, które jest ogromne, przekroczyło 41 mld zł. Spowoduje to powstanie sytuacji, w której środki te trochę poprawią płynność KFD, ale nie będą wydatkowane na cele związane z poprawą bezpieczeństwa ruchu drogowego, ponieważ takiej możliwości po prostu nie będzie, co widać, jeśli spojrzy się na projekcję. Stąd wynika przedstawiona przez pana posła Andrzeja Adamczyka propozycja, żeby powołać Fundusz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Taki postulat pojawia się także w innych propozycjach i wydaje się słuszny, ponieważ ścisłe dookreślenie tego, że te pieniądze będą przeznaczane na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego, jest koniecznie potrzebne, tym bardziej że to, że z powodu złego stanu infrastruktury jest dużo wypadków, wynika także z podziału wypadków, których coraz więcej zdarza się na drogach wojewódzkich i powiatowych. Co to oznacza? Otóż olbrzymie, miliardowe kwoty, które zostały przeznaczone na autostrady i część dróg ekspresowych, nie spowodowały poprawy bezpieczeństwa w tym zakresie. Ruch drogowy jest w Polsce szeroko rozłożony, tak więc muszą zostać uruchomione także dodatkowe instrumenty po to, żeby wymusić poprawę stanu również dróg samorządowych. Już wiemy, że samorządy w większości już przekroczyły stan możliwego zadłużenia lub zbliżają się do niego, więc nie będą w stanie zagwarantować wkładu własnego w odniesieniu do tych inwestycji drogowych. Tak więc chodzi o to, aby jeszcze poszerzyć zakres wykorzystania tego funduszu. Jest to bardzo ważna sprawa. Fundusze celowe nie mogą się bowiem zadłużać. Daliśmy na przykład KFD możliwość zadłużania się, w związku z czym z tego funduszu, można powiedzieć, uciekały pieniądze pochodzące z zewnątrz, z zadłużania pozabudżetowego, co spowodowało, że w tej chwili nie wypełnia on swoich celów. (Dzwonek) W związku z tym, że przyjmujemy do wiadomości to, iż intencje wszystkich klubów zgłaszających projekty ustaw są zgodne, chodzi o to, żeby poprawić istniejącą sytuację, popieramy wniosek, aby wszystkie cztery projekty zostały skierowane do sejmowej Komisji Infrastruktury celem dalszego procedowania i wypracowania jednego wspólnego projektu. Dziękuję. (Oklaski)