Mówca: Ryszard Wilczyński
Data: 2019-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Do kilkunastu poprawek, bodajże 15 czy 16, wniesionych jako wnioski mniejszości, składam dziewięć poprawek klubowych. Szanowny Panie Ministrze! Nasze nastawienie do tego projektu najlepiej opisują słowa: głębokie rozczarowanie. W zasadzie po tylu latach rządów spodziewalibyśmy się, że resort przedstawi coś, co moglibyśmy nazwać pakietem odpadowym, gdzie mielibyśmy wzmocnienie, poszerzenie zasady: zanieczyszczający płaci, gdzie być może pojawiłby się fundusz recyklingowy, może system kaucyjny, np. za butelki PET, o których się tyle ostatnio mówi, że jesteśmy tutaj w stosunku do innych krajów w zwłoce. Co do zakładanych celów mamy uzasadnione wątpliwości, czy one w ogóle są osiągalne w realu. Mamy stworzony system, w którym gmina jest właścicielem odpadów komunalnych, ale w istocie to, czy osiąga zakładany poziom, czy osiągnie wysokie pułapy zakładanego recyklingu, będzie zależeć tak naprawdę od papierów, które nawzajem będą sobie wystawiać firmy w tym łańcuszku prowadzącym do recyklera. Panie Ministrze! Baza danych o odpadach jest w powijakach. Niestety jest w powijakach - tak musimy to stwierdzić. To, co byłoby najważniejsze, to to, aby efektem tej ustawy było w miarę jednolite podejście obywateli do segregacji, a przede wszystkim aby czuli się do tego zobligowani. Natomiast pan minister skutecznie ucieka od wydania rozporządzenia, które określiłoby parametry jakościowe, pozwoliłoby jednolicie w skali kraju ustalić, co jest odpadem wyselekcjonowanym, a co już nie jest. Panie ministrze, mówienie, że to gmina sobie zdecyduje... Tak, ale przecież strumień odpadów nie ma granic gminy. To wszystko trafi do jednej instalacji, z jednej gminy tak wyselekcjonowane, a z drugiej tak. Pomijam to, że nadal będzie taki mechanizm, w sytuacji kiedy bela, zbelowane PET, tona, koszt czegoś takiego, zebrania takiej beli to jest 2 tys. zł, a odstawienie do jakiegoś recyklera - za to się dostanie 1 tys. zł. Dlatego cały czas będziemy mieli sytuację, kiedy na tę jedną pakę śmieciarki będą trafiały wyselekcjonowane odpady, a potem będą na niej mieszane, dlatego że nadal w systemie nie ma zachęt, aby odbiorcy, w szczególności odbiorcy prywatni, rzeczywiście recyklingiem i selektywną zbiórką się zajęli. Nie załatwi tego podniesiona opłata za odpady niesegregowane, dlatego że tych kryteriów de facto nie ma i tak naprawdę buduje pan mechanizm, w którym będziemy, samorząd będzie w konflikcie z mieszkańcami, bo będzie miał egzekwować właśnie to zobowiązanie do segregacji i nie będzie miał do tego właściwych narzędzi. Mówienie o tym, że otwieracie się na przedsiębiorców, jest pozorne, bo tak naprawdę chodzi o to, aby oni oprócz dostępu do rynku właśnie mieli gdzie odpad wyselekcjonowany odprowadzić, a czegoś takiego nie ma. Jeżeli chodzi o samych mieszkańców, właśnie tych rzekomo uwolnionych od przymusu bycia w systemie komunalnym, to mamy taką sytuację, że to jest pozorne, dlatego że będziemy mieli na nowo dzikie wysypiska, będziemy mieli przerzucanie przysłowiowych odpadów przez płot, będziemy mieli sytuację, gdzie w zatłoczonych miastach będą spotykały się śmieciarki różnych odbiorców albo w zatłoczonych miejscowościach turystycznych. Nie powiem już o tym, co się działo w komisji, jeżeli chodzi, panie ministrze, właśnie o słynny art. 4, który de facto sparaliżuje, bo nadal nie wiemy, jak to będzie wyglądać, branżę samochodową. Nie powiem już o tym, co się działo z nieskonsultowanymi producentami właśnie tych opakowań, tych torebek, gdzie argumenty, jak popatrzymy na cykl życia produktu, wyglądają zupełnie inaczej i podejście Komisji Europejskiej też wygląda inaczej. Jeszcze ostatni argument. Jak można wprowadzić (Dzwonek) zmianę od września - poproszę, panie marszałku, o 30 sekund - jeżeli ci ludzie mają podpisane kontrakty z sieciami handlowymi? Jeżeli ci ludzie wzięli kredyty, jak mają się z tego wywiązać? Chce pan wywrócić od razu branżę, w której pracuje na dzień dobry 4 tys. ludzi? Trzeba dać vacatio legis. Przesterowanie systemu dla tych ludzi to jest rok.