Mówca: Jan Łopata
Data: 2018-01-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pragnę zabrać głos i przedstawić nasze stanowisko dotyczące sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją. Wysoka Izbo! Dość specyficznie, mówiąc bardzo elegancko, wygląda w Polsce uregulowanie prawne dotyczące sfery tworzenia, wykorzystywania i przechowywania akt pracowniczych. Określiłem to słowem ˝specyficznie˝, bo w Polsce obowiązuje wyjątkowo długi okres, tj. 50 lat, i to jak na warunki zarówno europejskie, jak i światowe, gdzie standardem jest okres 5, 10 lat przechowywania akt. Ale z drugiej strony ten długi okres 50 lat w żaden sposób nie gwarantuje pewności otrzymania przez pracownika jego akt, oczywiście głównie w sytuacji, kiedy będzie potrzeba złożenia do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniosku o przyznanie prawa do emerytury czy renty. Nie gwarantuje, bo w odróżnieniu od minionej epoki, kiedy głównym zatrudniającym były duże, zwykle państwowe firmy, na obecnym rynku pracodawców dominują podmioty średnie, małe, o prywatnym kapitale i często zmieniające swoją strukturę organizacyjną. Stąd też nawet ten wymóg 50-letniego przechowywania w konfrontacji z realnym życiem, z realnymi wydarzeniami ujawnił duży problem i wręcz pewną bezradność pracowników czy też, trzeba powiedzieć, już byłych pracowników. A przypomnijmy i zaznaczmy jeszcze raz, że to właśnie na pracowniku ciąży obowiązek udowodnienia wszystkich informacji związanych z tym i niezbędnych do prawidłowego wyliczenia emerytury czy renty. Brak dowodów, jak wiemy, wpływa wprost na obniżenie wysokości tegoż świadczenia. Wysoka Izbo! Dlatego też zaproponowane rozwiązania zawarte w omawianym projekcie należy uznać za dobre, oczekiwane. Takie też, tak to można określić, jest stanowisko komisji do spraw deregulacji, które było tutaj przed chwilą prezentowane przez posła sprawozdawcę. Dobre i wyczekiwane jest skrócenie okresu przechowywania. To znaczna zmiana, bo jak mówiłem, dzisiaj obowiązujący 50-letni okres skracamy do 10 lat. Jeżeli uwzględnimy, że szacowane koszty dla gospodarki przy dzisiejszym uregulowaniu to ok. 130 mln zł, oszczędność jest ogromna. To jest efekt dla pracodawcy, ale mówimy też, że ta ustawa jest dobra dla pracownika. Otóż ten drugi element jest taki, że ustawa zakłada również obowiązek przekazywania informacji do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czyli instytucji, na potrzeby której pracownik gromadzi - głównie na potrzeby której, bo nie tylko, ale to przede wszystkim dla tej instytucji - i której udostępnia informacje o swojej pracy, czyli okresie zatrudnienia i należnym wynagrodzeniu. To w sposób bardzo jednoznacznie pozytywny zmienia usytuowanie ubezpieczonego pracownika. Z osoby aktywnej w procesie staje się on osobą weryfikującą prawidłowość danych gromadzonych w ZUS-ie. Trzeba również podkreślić, że pracownicy czy byli pracownicy będą mieli bieżący dostęp do indywidualnych kont. Warto również podkreślić, że każdy pracownik, który zakończy pracę, otrzyma ze świadectwem pracy informację o swoich dokumentach pracowniczych. Wysoka Izbo! Ponieważ wydaje się i w istocie tak jest, że te uregulowania, ten pomysł, ta ustawa są korzystne dla każdej ze stron, zaproponowano również zapisy o skróceniu przechowywania i przekazywania akt niejako wstecz, tzn. po 31 grudnia 1998 r., jednakowoż pod warunkiem, że złoży pracodawca do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oświadczenie i tzw. raport informacyjny, czyli dokumenty, które będą zawierać niezbędne informacje potrzebne do ustalenia podstawy wymiaru świadczenia. Ustawa, o której dzisiaj rozmawiamy, ma wejść w życie 1 stycznia 2019 r. To jak na doświadczenie polskiego parlamentu jest dość długi okres vacatio legis, ale wydaje się, że jest to potrzebne do dobrego przygotowania technicznego, chociażby technicznego, oprzyrządowania, oprogramowania, a myślę też, że jest to potrzebne do dobrego przygotowania dalszych rozporządzeń Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jako że wprowadzono obowiązek gromadzenia danych w formie również elektronicznej. A więc na zakończenie powiem, że (Dzwonek) chcielibyśmy, żeby ta ustawa weszła w życie w miarę szybko, w miarę bez kolizji, bo jest to rozwiązanie logiczne, dobre.