Mówca: Anna Grodzka
Data: 2013-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 4 czerwca 1989 r. Polacy w pokojowy i demokratyczny sposób zdecydowali o trwałej zmianie systemu politycznego. Do tej historycznej zmiany doszło w wyniku wybuchu społecznego niezadowolenia z powodu radykalnie pogarszających się warunków życia i braku wolności osobistych. Zapoczątkował te przemiany wybuch społecznego niezadowolenia na początku lat 80. i powstanie wielkiego ruchu społecznego ˝Solidarność˝. ˝Solidarność˝ okazała się największym w Europie ruchem społecznym, który upominał się o ekonomiczne i społeczne prawa ludzi, które dziś słusznie możemy nazwać prawa człowieka. W owym okresie Polska znajdowała się w sferze wpływów Związku Radzieckiego. Procesy demokratycznych przemian zostały zatrzymane przez wprowadzenie stanu wojennego, ale po upadku Związku Radzieckiego, w wyniku porozumienia Okrągłego Stołu, wysiłkiem wszystkich Polaków 4 czerwca 1989 r. doszło do pierwszych po drugiej wojnie światowej demokratycznych wyborów, które zapoczątkowały dalsze demokratyczne przemiany. Od tego momentu mieliśmy wielką nadzieję, że Polska stanie się państwem respektującym podstawowe prawa i wolności obywatelskie. Polska potwierdziła to przystąpieniem do szeregu międzynarodowych instytucji demokratycznych stojących na straży praw człowieka oraz rozwojem obywatelskich organizacji pozarządowych biorących na siebie ciężar monitorowania stanu przestrzegania tych praw. Będąca dziś przedmiotem obrad Sejmu uchwała w sprawie ustanowienia dnia 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich jest także inicjatywą społeczną. Polacy chcą cieszyć się wolnością i pragną, aby gwarantujące ją prawa stanowiły gwarancję ich utrzymania i rozwoju. Ale radość z posiadania większych praw obywatelskich to niejedyny powód, dla którego ustanowienie przez polski parlament tego święta, Dnia Wolności i Praw Obywatelskich, jest koniecznością. Proces utrwalania i uzyskiwania praw człowieka trwa. Musimy przypominać o takiej konieczności i zapobiegać ewentualnemu odwróceniu kierunku tego procesu. Obecnie niezmiernie niebezpiecznym zagrożeniem dla ekonomicznych i socjalnych praw człowieka staje się neoliberalna polityka gospodarcza wspierająca wielkie ponadpaństwowe korporacje działające ponad demokratycznie stanowionymi prawami. W wielu państwach Europy, a w szczególności w Polsce, zamiast prowadzenia realnej polityki społecznej regulującej stosunki społeczne zgodnie z zasadami sprawiedliwości i zrównoważonego rozwoju prowadzona jest polityka, której skutkiem jest ogromne rozwarstwienie społeczne. Powiększają się obszary biedy i w ten sposób naruszane są podstawowe prawa człowieka, takie jak prawo do właściwego poziomu powszechnie dostępnej ochrony zdrowia, edukacji, opieki społecznej, czy do zapewnienia ludziom realnego prawa do mieszkania. Innym coraz bardziej realnym zagrożeniem dla urzeczywistniania praw człowieka w Polsce jest wynikające ze społecznej frustracji pojawianie się radykalnie konserwatywnych, czy wręcz neofaszystowskich ruchów politycznych, które mogą zagrażać demokratycznym przemianom. Niezbędna jest także codzienna walka o utrzymanie zdobyczy w zakresie praw człowieka i wolności osobistych. Nadal pozostaje wiele do zrobienia. Należy tu przypomnieć, że Polska nie implementowała wszystkich postanowień Karty Praw Podstawowych, bowiem decyzją Jarosława Kaczyńskiego i rządzącej w 2007 r. koalicji PiS wyłączone zostały z praktycznego stosowania w naszym kraju przepisy IV rozdziału Karty Praw Podstawowych. Obecny rząd Platformy Obywatelskiej, mimo przyrzeczenia złożonego w trakcie kampanii wyborczej przez Donalda Tuska, do tej pory nie wykreślił ograniczenia w stosowaniu praw człowieka w Polsce. Z tej przyczyny Polska nadal, niemal jawnie, narusza postanowienia IV rozdziału Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej mówiącego o prawach pracowniczych, pomocy społecznej, ochronie zdrowia, środowiska naturalnego i konsumentów. Apeluję zatem z tego miejsca w ramach debaty na temat ustanowienia 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich do rządu polskiego, aby Polska wycofała się z protokołu brytyjskiego i ratyfikowała w pełni Kartę Praw Podstawowych. W Polsce nadal mamy do czynienia z wieloma formami naruszania praw i wolności obywatelskich. Wiele do życzenia pozostawia polityka równości i niedyskryminacji. (Dzwonek) Dlatego ustanowienie 4 czerwca Dniem Wolności i Praw Obywatelskich znajduje pełne poparcie mojego Klubu Poselskiego Ruch Palikota. Będziemy za podjęciem tej uchwały. Dziękuję bardzo.