Mówca: Andrzej Szlachta
Data: 2022-10-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Państwo Ministrowie! Ważną częścią budżetu państwa są subwencje i dotacje dla jednostek samorządu terytorialnego. W wypowiedziach opozycji często słyszymy subiektywne oceny dotyczące rzekomego niedofinansowania samorządów przez administrację rządową, dlatego pozwolę sobie szczegółowo przybliżyć informacje na temat rzeczywistych nominalnych wartości środków budżetowych zabezpieczonych w tym budżecie dla jednostek samorządu terytorialnego. Wydatki na subwencję ogólną, które zostały zaplanowane w projekcie budżetu na 2023 r., wynoszą 85,6 mld zł. Są one wyższe, to informacja dla pana posła Paszyka, który właśnie wychodzi, o 18,6. Pan poseł nie doczytał starannie budżetu państwa. (Poseł Krzysztof Paszyk: Dobrze czytam wskaźnik inflacji.) Warto wspomnieć, że w 2015 r. subwencja ogólna dla JST wynosiła 51 mld zł, czyli ponad 35 mld zł mniej. Tyle pieniędzy przeznaczono dla polskich samorządów. (Oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: Kontynuuj.) Największą część subwencji ogólnej stanowi subwencja oświatowa, której kwota zaplanowana w budżecie państwa wynosi 64,5 mld zł. Jest ona wyższa, panie Paszyk, o 21% w stosunku do budżetu na ten rok. (Oklaski) Jest to kwotowo, nominalnie o 11 mld zł więcej aniżeli w roku poprzednim. Taka kwota jest przeznaczona dla samorządów na cele edukacyjne, na kształcenie naszych dzieci i młodzieży. (Poseł Krystyna Skowrońska: Troszkę się pan pomylił.) Można porównywać dynamikę wzrostu tej subwencji od 2015 r. Jest to wzrost o ponad 24 mld zł - o tyle wzrosły wydatki na tę subwencję w okresie naszych rządów. Na część wyrównawczą subwencji ogólnej przeznaczono w budżecie 10,5 mld zł. Jest to wzrost o ponad 9% w porównaniu z rokiem bieżącym. Na część wyrównawczą dla powiatów przeznaczono w budżecie blisko 3 mld zł. Stanowi to 102% podobnej subwencji w 2022 r. Kwota przeznaczona na część wyrównawczą dla województw wynosi 3,2 mld zł, co stanowi wzrost o ponad 37% w stosunku do bieżącego roku. W budżecie na 2023 r. kwota przeznaczona na część wyrównawczą subwencji ogólnej dla gmin i powiatów wynosi blisko 2,8 mld zł. Jest ona wyższa dla gmin o 22%. Kwota przeznaczona na część regionalną subwencji ogólnej dla województw wynosi 1,2 mld zł. Jest wyższa o ponad 32% w stosunku do bieżącego roku. Łączne wydatki na oświatę i wychowanie w budżecie na 2023 r. wynoszą blisko 71 mld zł. W stosunku do bieżącego roku jest to wzrost o ponad 11,9 mld zł - o tyle więcej trafi do samorządów. To wzrost o ponad 20%. Mam informację dla pana posła Paszyka: to wzrost o ponad 20%, więc jest to znacznie więcej, niż pan powiedział, gdy mówił pan o inflacji. (Poseł Krystyna Skowrońska: Sprostujemy.) Jeżeli chodzi o porównanie tych łącznych wydatków na oświatę i wychowanie do tej bazy, która istniała, kiedy przejmowaliśmy rządy w Polsce, to jest to wzrost o ponad 26 mld zł. Czyli ile procent, pani poseł? Dajemy o ponad 57% więcej. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Głównym elementem wzrostu oświatowej części subwencji w budżecie na 2023 r. jest wzrost średnich wynagrodzeń nauczycieli od 1 stycznia 2023 r. o 7,8%. (Poseł Krystyna Skowrońska: Żadna łaska. W KRS o ponad 25.) Na te cele zabezpieczono w budżecie, panie pośle, bo mówił pan, że nie zabezpieczono, 3,8 mld zł. Trzeba czytać projekt ustawy budżetowej ze zrozumieniem. (Głos z sali: Kłamie.) (Głos z sali: Wzajemnie.) Na wsparcie inwestycyjne zadań własnych samorządu terytorialnego, na program budowy hal sportowych w budżecie na 2023 r. zabezpieczono 800 mln zł. Na rezerwę celową, pozycja 45: Dofinansowanie zadań własnych zabezpieczono 490 mln zł na III Igrzyska Europejskie - 222 mln zł, na Program wieloletni ˝Budowa nowego szpitala onkologicznego we Wrocławiu˝ - 97 mln zł, a w rezerwie subwencji ogólnej na tzw. rezerwę drogową - 336 mln zł. A więc widać, jaka skala środków jest zabezpieczona dla samorządów. Kolejną ważną częścią budżetu państwa w zakresie kształcenia, czyli rozwoju cywilizacyjnego naszego państwa, jest część 28: Szkolnictwo wyższe i nauka. W budżecie na 2023 r. zaplanowano wydatki w tej części budżetu w wysokości 25,3 mld zł. W kwocie tej nastąpił w stosunku do 2022 r. wzrost środków budżetu państwa o ponad 1,8 mld zł, czyli blisko o 8%, natomiast nastąpiło zmniejszenie udziału środków europejskich. Zmniejszenie środków w części 28 wynikało z przeniesienia nadzoru nad Narodowym Centrum Badań i Rozwoju do części 34: Rozwój regionalny. W wydatkach dominującą pozycję mają wydatki w dziale 730: Szkolnictwo wyższe i nauka, w kwocie 24,8 mld zł, przy czym wydatki bieżące zamykają się kwotą 24 mld zł, w tym na działalność dydaktyczną i badawczą zaplanowano 18,3 mld zł, na pomoc materialną dla studentów i doktorantów - ponad 1,5 mld zł, na dotację podmiotową dla Narodowego Centrum Nauki - ponad 1,4 mld zł, na dotację celową dla Narodowego Centrum Badań i Rozwoju - ponad 935 mln zł. (Poseł Krystyna Skowrońska: Zróbcie z tym porządek.) Na współpracę zagraniczną - ponad 530 mln zł. Na finansowanie programów lub przedsięwzięć ministra edukacji i nauki - ponad 436 mln zł. Na działalność Sieci Badawczej Łukasiewicz - 382 mln zł. Na dotację podmiotową dla Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej - 167 mln zł. Fundusz Kredytów Studenckich - 47 mln zł. (Poseł Krystyna Skowrońska: I będą gasić światło.) Wydatki w ramach pozostałej działalności to kwota ponad 280 mln zł. Wydatki bieżące w pozostałych działach obejmują kwotę ponad 242 mln zł, w tym dotacja celowa dla Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, finansowanie składek ubezpieczeniowych i zdrowotnych studentów i doktorantów, wydatki płacowe i rzeczowe MEN-u, dotacja dla Centrum Nauki Kopernik i dotacje dla muzeum techniki. W zakresie wydatków majątkowych w dziale 730 zaplanowano ponad 600 mln zł z przeznaczeniem na: realizację zadania inwestycyjnego w Programie wieloletnim ˝Uniwersytet Warszawski 2016-2017˝ - blisko 120 mln zł, na inwestycje dla szkół wyższych - ponad 270 mln zł. Tyle środków trafi do naszych uczelni na poprawę sytuacji tylko inwestycyjnej. (Poseł Jakub Rutnicki: A nie mają na bieżące utrzymanie.) Zadania inwestycyjne związane z działalnością naukową to kwota 209 mln zł i zakupy inwestycyjne dla Narodowego Centrum Nauki, Centrum Łukasiewicz, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej - to blisko 3 mln zł. (Oklaski) (Poseł Andrzej Kosztowniak: Kończymy, Andrzej, kończymy.) Na realizację wydatków z udziałem środków Unii Europejskiej zaplanowano w części 28 kwotę 165 mln zł. Polska Akademia Nauk - warto wspomnieć, że na akademię w dziale 730 zabezpieczono kwotę wysokości 111 mln i to jest wzrost o ponad 5%. I na koniec Akademia Kopernikańska - kwota 25 mln zł. (Oklaski). A więc, proszę państwa, widać, że budżet państwa dba również o rozwój cywilizacyjny naszego kraju. Stąd zabezpieczono środki znacznie przekraczające poziom inflacji. Bardzo dziękuję. (Oklaski) (Poseł Krystyna Skowrońska: Będą gasić światło, bo nie ma na energię.)