Mówca: Sprawozdawca Artur Jarosław Łącki
Data: 2026-05-14 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie komisji o projekcie ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2317. Wysoka Izbo! Proponowana nowelizacja dotyczy głównie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz innych przepisów o bezpieczeństwie morskim, co wynika z konieczności aktualizacji krajowych regulacji. Ustawa dostosowuje krajowe normy do unijnych dyrektyw, co jest kluczowe dla ochrony środowiska morskiego, oraz precyzyjnie określa, które organy odpowiadają za kontrolę i egzekwowanie przepisów. Działania te mają na celu usprawnienie nadzoru nad zanieczyszczaniami pochodzącymi ze statków zgodnie z wymaganiami konwencji MARPOL oraz regulacjami unijnymi. Ustawa wyraźnie określa kompetencje organów takich jak dyrektorzy urzędów morskich w zakresie egzekwowania nowych obowiązków nałożonych na armatorów i operatorów statków. Projekt wprowadza również mechanizmy kontroli, weryfikacji raportów dotyczących zużycia paliw oraz system administracyjnych kar pieniężnych za nieprzestrzeganie unijnych standardów emisji. W trosce o ochronę ekosystemów nowelizacja uwzględnia przepisy dotyczące zapobiegania zanieczyszczeniom z wód balastowych oraz rozszerza wymogi dotyczące prowadzenia książki zapisów śmieciowych zgodnie z konwencją MARPOL. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozporządzenie FuelEU stosuje się już bezpośrednio, ale z punktu widzenia prawa polskiego niezbędne jest, żeby istniały przepisy, które pozwolą armatorom uzyskiwać świadectwa zgodności dla statków, które posiadają, aby wskazywać, że jest osiągany odpowiedni wskaźnik w związku z emisją zanieczyszczeń do atmosfery. Jesteśmy zobowiązani do tego, żeby stworzyć odpowiednie przepisy prawa, aby armatorzy, którzy wpływają do naszych portów polskich, korzystają z nich - w sumie do portów europejskich, ale tutaj chodzi przede wszystkim o najważniejsze porty polskie - byli do tego przygotowani. Armatorzy już od początku 2025 r. wypełniają wymogi rozporządzenia. Monitorowali emisję zgodnie z przyjętymi planami. Teraz muszą uzyskać dokument zgodności FuelEU, który pozwoli im potwierdzić, że zrealizowali wymogi rozporządzenia i mogą wpływać do wszystkich portów europejskich. Po wejściu w życie tej ustawy jeżeli okazałoby się, że w ciągu roku armator nie uzyskał świadectwa zgodności, czyli emisja przekraczała założenia, które zostały wskazane w przepisach prawa, to będzie miał on możliwość wniesienia opłaty, która wynika ze zwiększonej emisji. Ustawą tworzymy ramy prawne, które wtedy, gdy armator nie spełni wymogów dotyczących danych wskaźników, pozwalają, żeby po uiszczeniu opłaty mógł nadal prowadzić działalność polegającą na zawijaniu do polskich i europejskich portów. Bez ich utworzenia armator po przekroczeniu wskaźników nie miałby możliwości zawijania do europejskich portów. Nadzór nad tym będą miały urzędy morskie, tak jak zostało to wskazane w projekcie ustawy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Miesiąc temu z tej mównicy wiceprzewodniczący naszej komisji pan poseł Krzysztof Szymański z Konfederacji z nieukrywaną satysfakcją rekomendował w imieniu komisji odrzucenie projektu ustawy w całości. Taka rekomendacja wpisywała się w jego deklarację, że fundamentalnie nie zgadza się z polityką klimatyczną Unii Europejskiej, z omawianym rozporządzeniem FuelEU oraz że nie zwykł legitymizować swoją działalnością wszelkich konstrukcji prawnych, które miałyby utrwalać tego rodzaju politykę. Mówię prawdę? (Poseł Krzysztof Szymański: Prawda, dokładnie.) Dobrze. Wtedy, podczas obrad komisji poparli go wszyscy obecni w komisji posłowie opozycji. Poparli oni wniosek o odrzucenie rządowego projektu, mając świadomość, że bez jej uchwalenia statki polskich armatorów nie będą wpuszczane do portów europejskich. Kolejny raz partyjny interesik wziął górę nad interesem społecznym, interesem polskich przedsiębiorców i państwa polskiego. Nawet procedując nad taką techniczną ustawą, nie mającą żadnych podtekstów politycznych, państwo poselstwo z PiS i Konfederacji nie oparli się pokusie podsypania piasku w tryby sejmowej machiny. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Trzeba na nowo napisać to, a nie stary tekst... Nic się nie zmieniło.) Wysoka Izbo! Z satysfakcją informuję państwa i panią poseł również, że podczas drugiego, że tak powiem, otwarcia projektu ustawy w Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej uzyskał on pozytywną rekomendację jej członków przy trzech głosach wstrzymujących się i jednym przeciw. Cieszę się, że część posłów opozycji poszła po rozum do głowy i przynajmniej nie była przeciw uchwaleniu tej potrzebnej polskim armatorom ustawy. Coś mi mówi, że musiała mieć w tym duży udział pani poseł Arciszewska-Mielewczyk, która przecież świetnie orientuje się w armatorskich sprawach. Dziękuję, pani poseł. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Ale się zmieniło, bo pan mi kwiatów nie przyniósł...) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej po ponownym rozpatrzeniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu zanieczyszczania morza przez statki oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 2317, wnosi, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić załączony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)