Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2017-02-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw. Od lat środowiska akademickie alarmują, że praca na uczelni wyższej nie pozwala na swobodny rozwój kariery naukowej. Spowodowane jest to przede wszystkim niskim uposażeniem młodych pracowników naukowych. Ich pensja często nie pozwala na godne życie, a tym bardziej na pełny udział w życiu naukowym, uczestniczenie w konferencjach, sympozjach i zakup najnowszej literatury naukowej. Dlatego zdolni młodzi ludzie niejednokrotnie decydują się na pracę w sektorze prywatnym, która pozwala im na życie na przyzwoitym poziomie. Wprowadzona nowelizacja ustawy ma zapobiegać odpływowi zdolnych absolwentów z uczelni wyższych i zapewnić im odpowiednie warunki do właściwego rozwoju kariery naukowej. Choćby tylko z tego powodu inicjatywa godna jest poparcia. W procedowanej ustawie uregulowano ścieżkę kariery naukowej, w której kluczową rolę odgrywają badania, a ich wyniki miałyby być wykorzystane przez sferę gospodarczą lub społeczną. Ustawa wprowadza również program pn. ˝Doktorat wdrożeniowy˝, którego celem jest dofinansowanie kosztów związanych ze studiami doktoranckimi. Osoby odnoszące sukcesy przy wdrażaniu wyników badań naukowych lub prac rozwojowych mogą liczyć na pomoc państwa. Oczekiwaną zmianą jest poprawa, a w niektórych wypadkach rozpoczęcie współpracy jednostek naukowych z podmiotami funkcjonującymi w ich otoczeniu społeczno-gospodarczym. W ustawie uregulowano również warunki przygotowania rozprawy doktorskiej, stanowiącej oryginalne rozwiązanie w zakresie zastosowania wyników własnych badań naukowych w sferze gospodarczej lub społecznej. W omawianym projekcie uregulowano kwestię przyznawania stypendium doktoranckiego osobom biorącym udział w programie ˝Doktorat wdrożeniowy˝, a także postanowiono, że stypendium oferowane w ramach programu będzie wyższe niż zwykłe stypendium doktoranckie. Nowelizacja ustawy zakłada, że proponowane zmiany zachęcą młodych naukowców z tytułem magistra, a także z tytułem doktora do udziału w programach opartych na współpracy sfery nauki i biznesu. Podzielam te oczekiwania. Należy podkreślić, że program ˝Doktorat wdrożeniowy˝ będzie na mocy ustawy rodzajem corocznego konkursu ogłaszanego przez ministra właściwego do spraw nauki na dofinansowanie kosztów wykorzystania infrastruktury badawczej w celu realizacji badań naukowych prowadzonych w ramach studiów doktoranckich. Ważne jest to, że przepisy uregulują m.in. limit osób, które corocznie mogą przystąpić do udziału w programie, co pozwoli na kontrolę wydatków ponoszonych przez państwo na ten cel. Popieram ograniczenie udziału w programie jedynie do najlepszych jednostek naukowych, posiadających kategorię naukową A+ lub A. Zgadzam się z twierdzeniem, że musimy szczególnie wspierać najlepsze ośrodki naukowe w Polsce, bo koncentracja środków w uczelniach gwarantujących optymalne ich wykorzystanie daje największe szanse rozwoju i budowy silnej polskiej nauki. Cieszy mnie to, że ustawa ma wejść w życie jeszcze w marcu br., co umożliwi wdrożenie nowego programu dla młodych naukowców już w roku akademickim 2017/2018. Koło Poselskie Wolni i Solidarni wnosi o dalsze procedowanie ustawy. Dziękuję. (Oklaski)