Mówca: Krzysztof Tchórzewski
Data: 2011-12-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W aspekcie ogólnym projekt budżetu został już dzisiaj kilkakrotnie omówiony. Przejdę do niektórych szczegółów, z których wynika, iż mogę nabrać podejrzeń, że sam pan minister finansów niedokładnie zapoznał się ze swoim projektem budżetu. (Głos z sali: Ooo!) Otóż w dziale 39 ten budżet nie odzwierciedla rzeczywistych zamiarów rządu w zakresie wydatków, a jego konstrukcja wskazuje na to, że minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej na dzisiaj nie wie, ile środków może wydać w przyszłym roku, ani nie wie, ile ich wyda. Sygnalizowane wykonanie w zakresie budowy dróg i autostrad jest na poziomie ok. 25 mld zł. Wydawałoby się, że kwota na przyszły rok powinna być podobna, natomiast liczby zapisane w projekcie wydatków budżetu 2012 r. są niespójne. Dział 39: Wydatki na transport - razem to jest ok. 6,5 mld zł, z tego ok. 2 mld zł na utrzymanie dróg, aż 500 mln zł na administrację Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, a na inwestycje miliard czterysta. W związku z tym wydawałoby się, że różnica znajdzie się w wydatkach ze środków europejskich. Tymczasem na str. 519, w tabeli 2 wydatki ze środków europejskich na 2012 r. dotyczące Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ ponoszone na dział 39 wynoszą ok. 4 mld zł, przy całkowitych wydatkach w tym programie prawie 8 mld zł. Jako ciekawostkę podam to, że budżet ten wykazuje też dochody ze środków europejskich na 2012 r. dotyczące Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ w wysokości ponad 25 mld zł. Jednakże całkowite wydatki związane z tym programem w 2012 r. wyniosą 8 mld zł. To gdzie się podziało pozostałych 17 mld zł? Jaki to jest system zamiatania tych pieniędzy pod dywan? Od rządu oczekujemy odpowiedzi na pytanie: Jaka będzie rzeczywista kwota wydawanych środków budżetowych czy środków okołobudżetowych na budowę dróg oraz ich bieżące utrzymanie, w tym szczególnie na bezpieczeństwo ruchu, w przyszłym roku? Zupełnie niezrozumiały jest brak informacji na temat finansowania budowy infrastruktury służącej funkcjonowaniu elektronicznego systemu pobierania opłat. Jest to zdarzenie bez precedensu, zupełnie niewytłumaczalne. Jako członek sejmowej Komisji Infrastruktury wiem, że system ten kosztuje ok. 5 mld zł - drobiazg. W części jest on już uruchomiony, a w części jest w budowie. Tymczasem tego, kto finansuje to olbrzymie przedsięwzięcie w naszym kraju i z jakich środków, nikt nie wie. W żadnych dokumentach, które otrzymaliśmy, i w budżetowych, i okołobudżetowych, dostarczonych przez resort nie ma ani słowa na ten temat. Jeśli chodzi o aspekt kolei, widzimy, że brakuje środków na koleje dużych prędkości. Minister ogłosił, że rezygnuje z tego programu. Jak więc odniesiemy się do dotychczas wydanych środków, 90 mln? Jaki będzie los zrobionych już studiów i opracowań? Kto odpowie za wydatkowane środki w tym zakresie, jeśli uznaje się, że rezygnuje się z tego programu? Drobiazg - wyrzuconych prawie 100 mln zł. Właśnie z tego powodu, że został przyjęty program budowy kolei dużych prędkości, rozpoczęto budowę dworca kolejowego w Łodzi za kwotę prawie 2 mld zł. Jest tak drogo, ponieważ założono, że musi on być dodatkowo dostosowany do obsługi przyszłych kolei dużych prędkości. Bez tego można było wybudować dworzec za kwotę poniżej miliarda złotych. A więc w tym momencie zakopujemy w ziemi miliard złotych. Czy ktoś za to, za taką niefrasobliwość, poniesie odpowiedzialność? Tymczasem, szanowni państwo posłowie, poważnie zastanawiamy się nad tym, jak wydać kilka milionów, których brakuje na pomoc społeczną, na zasiłki dla bezrobotnych - przecież bezrobotnych nawet w programie rządu jest coraz więcej - na aktywne formy wspierania walki z bezrobociem. Brakuje pieniędzy na to, aby zapewnić minimum, możliwość przeżycia wielu polskich rodzin. W związku z koniecznością stałego zmniejszania deficytu każda złotówka jest ważna. Czy z tego, co pokazuje się w tym programie, wynika, że każda złotówka jest ważna? Nie, dla tego rządu te złotówki nie są ważne. Wydaje się miliardy złotych w sposób nieuzgodniony z parlamentem. Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej będzie uprzejme poinformować posłów, jak i dlaczego robi to w sposób pozabudżetowy, i to nie po raz pierwszy. Przedstawianie Wysokiej Izbie projektu budżetu w taki sposób, aby nikt niczego nie mógł się w nim doczytać, jest nie do przyjęcia. Możemy się domyślać, że prawdopodobnie wynika to z tego, że w żadnym załączniku do projektu budżetu ani w innych materiałach nie przedstawiono planu dochodów i wydatków Banku Gospodarstwa Krajowego, Krajowego Funduszu Drogowego i Funduszu Kolejowego, mimo że ustawowe zapisy zobowiązują rząd do ich przedstawienia posłom do końca listopada. Jednak dotychczas nie przekazano tego posłom, wspólnie Ministerstwo Finansów i Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Jest to ewidentne złamanie ustaw o tych funduszach. Czy zatem wielce szanowny pan premier raczy wyciągnąć wnioski z tego ewidentnego corocznego, od kilku lat, lekceważenia zapisów prawnych, takiego lekceważenia Wysokiej Izby? Państwo posłowie, debatując o budżecie państwa, nie wiemy o planowanych wielkościach wpływów z opłaty drogowej czy też z elektronicznego systemu poboru opłat za przejazd wytypowanymi drogami krajowymi. Nie wiemy też nic o planowanych wydatkach z tych środków na inwestycje drogowe i kolejowe. Jak to możliwe, że przedstawiciele naszego rządu nie wykonują swoich obowiązków i z tego powodu niczego się nie boją? Minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej i minister finansów zwracają się do Wysokiej Izby o poparcie projektu budżetu państwa, nie przedstawiając, na co i w jaki sposób wydadzą miliardy, które systematycznie zwiększają dług publiczny poza kontrolą parlamentu. Chodzi tutaj o elementarną uczciwość wobec opinii publicznej. Najbardziej przykre jest to, że sytuacja ta powtarza się już kolejny raz. Zmiana ministra, poza zmianą nazwy z Ministerstwa Infrastruktury na Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, nic tu nie wniosła. Ciągle słyszymy o potrzebie informowania społeczeństwa w zakresie przejścia z nadawania analogowego sygnału telewizyjnego na cyfrowy. W planie brak jest jednak jakichkolwiek środków na dofinansowanie dekoderów do odbioru telewizji cyfrowej dla ok. pół miliona najuboższych rodzin korzystających z pomocy społecznej. A tutaj, bagatela, w stosunku do tamtych miliardów szacunkowo potrzeba tylko 50 mln zł. Dziedzina gospodarki morskiej również obnaża słabość budżetowej propozycji rządu, zwłaszcza poprzez niespójność zapisów budżetowych dotyczących infrastruktury portowej. Brak jest wydatkowania środków krajowych na ten cel, natomiast środki europejskie są znacznie mniejsze niż potrzeby. Kwota 950 mln zł na potrzeby portowe, wobec zgłoszonych potrzeb na ok. 2 mld, obnaża zupełny brak jakiejkolwiek spójnej wizji i pomysłu rządu na rozwój i funkcjonowanie portów polskich. Kwoty zaproponowane w budżecie nie gwarantują bieżących parametrów dotyczących dostępności polskich portów, zwłaszcza Świnoujścia i Szczecina. Kwoty przeznaczone na budownictwo i mieszkalnictwo są znacznie poniżej potrzeb i zaprzeczają deklaracjom rządu o wsparciu budownictwa mieszkaniowego w każdej formule. Z jednej strony rząd mówi o oszczędnościach energii, a z drugiej strony drastycznie ogranicza środki na remonty i termomodernizację obiektów użyteczności publicznej oraz budynków mieszkalnych. W tym budżecie prawie nie ma wsparcia jednostek samorządu terytorialnego w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Z tego budżetu wynika, że rząd nie ma pomysłu na wsparcie budownictwa mieszkaniowego w Polsce. Jedyne, co zrobił, to rozpoczął likwidację programu ˝Rodzina na swoim˝, który został społecznie zaakceptowany. Zastanawiam się, czy posłowie Platformy Obywatelskiej i PSL-u potrafią głosować za tym, o czym niewiele wiedzą. PiS zdecydowanie protestuje przeciwko takiemu lekceważeniu polskiego parlamentu i wzywa do natychmiastowego uzupełnienia brakujących informacji. Z tych merytorycznych przyczyn opinia Prawa i Sprawiedliwości w zakresie wniesionego projektu ustawy budżetowej pozostaje negatywna. Dziękuję.