Mówca: Wiesław Szczepański
Data: 2022-04-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Lewicy przedstawić nasze stanowisko dotyczące zmiany ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, która została, jak pamiętamy, uchwalona 12 marca br. To już kolejna nowelizacja, przypominam, bodajże czwarta. Po drodze, panie ministrze, mieliśmy jedną krótką nowelizacje dotyczącą słowa ˝bezpośrednie˝, potem mieliśmy nowelizację pieczy zastępczej. Mielimy również nowelizację w ustawie, która wspierała, powiedzmy dzisiaj, firmy kolejowe - tam była krótka zmiana dotycząca kwestii PESEL-u dla Narodowego Funduszu Zdrowia. A teraz mamy czwartą nowelizację, dość szeroką, która jest rzeczywiście potrzebna. Ja nie będę jej krytykował tak jak mój poprzednik, bo zdajemy sobie sprawę, że to jest niesamowicie nagła sytuacja. Przyjazd Ukraińców w ciągu jednego miesiąca, ponad 2,5 mln obywateli, którzy trafili do Polski, powoduje, że rząd musi działać w warunkach nadzwyczajnych. Każdy dzień będzie przynosił kolejne rozwiązania, każdy dzień będzie zmuszał nas do zmian ustawowych, na które strona rządowa będzie musiała reagować. Dziękuję panu ministrowi za możliwość kontaktu prezydium komisji z panem ministrem i za to, że mogliśmy te poprawki oglądać, zanim jeszcze nabrały ostatecznego kształtu. Dziękuję również, że część poprawek, których nasze koleżanki nie składały przy ustawie o pieczy zastępczej, została uwzględniona w czasie spotkania z panią minister pracy i polityki społecznej, one znajdują tutaj rozwiązanie. Zmiany, które dzisiaj są proponowane, to zmiany dotyczące przede wszystkim kwestii i problemów, które są na linii wojewoda - uchodźcy, ale również samorządy. Zdaję sobie sprawę, że potrzeb dotyczących zmian związanych z samorządami jest o wiele więcej, ale myślę, że one będą rozwiązywane na kolejnym etapie. Dobra rzecz, która dzisiaj w tej ustawie się znajduje, to przede wszystkim możliwość kwaterowania uchodźców w budynkach, które nie spełniają warunków mieszkaniowych. Zdajemy sobie sprawę, że dzisiaj bardzo wielu uchodźców nie ma już gdzie mieszkać. W tym momencie trzeba adaptować na ten cel - bez potrzeby wydawania środków - różnego rodzaju biura, różnego rodzaju szkoły czy inne budynki, które, gdybyśmy chcieli w nich zgodnie z prawem umieścić te osoby, wymagałyby zmiany przeznaczenia, a to jest procedura długotrwała. Pozostaje więc tylko kwestia dostosowania liczby oczek, łazienek czy kuchni i dzisiaj, po uwzględnieniu decyzji państwowego urzędu nadzoru budowlanego, straży pożarnej i innych instytucji, można bardzo szybko te osoby tam umieścić. To również kwestia zakwaterowania tych osób. To również kwestia zatrudnienia w instytucjach zarówno administracji publicznej, jak i administracji samorządowej, nawet w sytuacji po prostu niesprawdzenia języka, czy też kwestie dotyczące uszczegółowienia tego, jakie informacje muszą znaleźć się przy, powiedzmy, wypełnianiu dokumentacji dotyczącej PESEL-u, czy też kwestia związana z możliwością zarówno łatwiejszego dostępu do zawodu, jak i wykonywania tego zawodu. Będziemy chcieli w czasie drugiego czytania zgłosić poprawki, o których być może pan minister już wie, ale po prostu dzisiaj nurtują bardzo wielu obywateli Ukrainy. Otóż jednak po wybuchu wojny część obywateli ukraińskich wyjechała z Polski. Wyjechała z Polski, zostawiając tutaj rodziny. Są problemy na linii banków. Dzisiaj wiemy o tym, że ustawa - Prawo bankowe chroni jednak tajemnice. Wiele osób, tysiące osób, które są dzisiaj w Polsce, nie ma dostępu do konta swoich mężów, z uwagi na to, że nie zdążyły po prostu stworzyć takiej możliwości. W związku z tym nawet nie mogą sięgnąć po środki finansowe, które znajdują się na rachunkach bankowych. Będziemy chcieli złożyć po prostu poprawkę, która będzie umożliwiała w trybie uproszczonym tym osobom... Jeżeli stwierdzona zostanie kwestia związana z tym, że jest bliskie pokrewieństwo... Chodzi o to, aby te osoby miały dostęp do tajemnicy bankowej, miały możliwość dostępu do konta. Kolejna kwestia, na którą jednak chcieliśmy zwrócić uwagę, którą obserwujemy dzisiaj w związku z tym, co się dzieje na Ukrainie, to kwestia zgwałconych kobiet, panie ministrze. To kwestia być może procedury pomocy psychologicznej, ale również innych spraw lekarskich, być może także nawet zabiegów, które są wymagane, jeśli te kobiety i dzieci zostały zgwałcone, a w wyniku tego gwałtu po prostu zaszły w ciążę. Chcielibyśmy, aby ten problem państwo i zauważyli, i rozwiązali. To jest kwestia, na którą chcielibyśmy dzisiaj jako Lewica zwrócić uwagę, bo ona jest niezmiernie ważna po tym, co dzieje się dzisiaj po stronie ukraińskiej. Chodzi o 2,5 mln osób, które tu przyjeżdżają, a być może przyjedzie jeszcze wiele kobiet z traumą, która tam po prostu nastąpiła, i krzywdą, której po prostu doznały. W związku z tym mój klub popiera rozwiązania przez państwa przyjęte. Będziemy chcieli po prostu ewentualne poprawki zgłosić jeszcze podczas drugiego czytania. Zdajemy sobie sprawę, że za kilka tygodni prawdopodobnie rząd przyjdzie (Dzwonek) z kolejną nowelizacją, bo taka będzie potrzeba czasu. Jesteśmy gotowi do współpracy nad tymi projektami ustaw. Będziemy popierać tę ustawę, oczywiście zgłaszając poprawki jutro w drugim czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)