Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2021-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego, Unii Europejskich Demokratów i Konserwatystów mam przyjemność przedstawić państwu stanowisko klubu dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej z druku nr 1672. Często w naszej pracy, wcześniej społecznej, a teraz poselskiej, spotykamy się z problemami społecznymi, z problemami rodzinnymi. Niejednokrotnie, jak sami państwo wiecie, są to dramaty ludzkie. Często słyszę od osób dorosłych, które jako dzieci zostały pozostawione przez rodzica, dlaczego po 30-40 latach mam łożyć na osobę, która nie pamiętała o moim istnieniu. Tak, ta ustawa, choć nie jest doskonała, pozwoli rozwiązać szereg takich problemów. W uzasadnieniu ustawy nowelizującej wskazano, że wprowadzenie nowej regulacji w art. 64 ma na celu przeciwdziałanie poczuciu niesprawiedliwości w stosunku do dzieci zobowiązanych do ponoszenia odpłatności w domu pomocy społecznej za pobyt rodzica, wobec którego zostało wydane orzeczenie o pozbawieniu władzy rodzicielskiej. W nowelizacji ten katalog został rozszerzony o następne dwie przesłanki. W tej kwestii niejednokrotnie zabierał również głos rzecznik praw obywatelskich, w którego ocenie dorosłe dzieci rodziców, którzy względem nich w sposób rażący zaniedbywali obowiązki rodzicielskie lub byli sprawcami przemocy wobec dziecka, zasługują na ochronę państwa i powinny zostać objęte obligatoryjnym zwolnieniem z opłat bez względu na ich sytuację materialną. Omawiany problem był również przedmiotem analiz rzecznika praw dziecka. W ocenie rzecznika praw dziecka prawo powinno chronić dorosłe dzieci rodziców w przypadku braku wykonywania przez tych rodziców obowiązków rodzicielskich czy popełniania na szkodę małoletnich dzieci przestępstw. Takie rozważania, jak wiecie państwo, trwały latami, także przy okazji prac nad analizowaną i zmienianą dzisiaj ustawą. Dotychczas dorosłe dziecko mogło zostać zwolnione z takich opłat tylko pod warunkiem, że rodzic był pozbawiony praw rodzicielskich wyrokiem sądu. Nowelizacja proponuje dodanie nowych przesłanek mogących wyłączyć obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt pensjonariusza w domu pomocy społecznej, tj. sytuację, w której osoba obowiązana do wnoszenia opłaty wykaże na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku rażące naruszenie przez osobę kierowaną do DPS-u lub mieszkańca domu pomocy społecznej obowiązku alimentacyjnego lub innych obowiązków rodzinnych względem osoby zobowiązanej do wnoszenia opłaty. Tutaj nasuwa się pytanie, jakie to mają być dokumenty, bo nowela wyraźnie tego nie wskazuje, i czy ich weryfikacja przez pracowników domu pomocy społecznej będzie wystarczająca i rzetelna. W wielu przypadkach, jeżeli zostaną uznane powyższe przesłanki i rodzina nie zechce łożyć na pobyt pensjonariusza w domu pomocy społecznej, ten obowiązek będzie spoczywał, jak wiemy, na barkach samorządu. Mam zatem pytanie do strony rządowej: Czy samorządy będą mogły liczyć na rekompensatę w tym zakresie? Klub Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego, Unii Europejskich Demokratów i Konserwatystów poprze rozwiązania zawarte w nowelizacji tej ustawy. Dziękuję. (Oklaski)