Mówca: Janusz Śniadek
Data: 2013-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mniej więcej od marca tego roku słyszymy w mediach, że rząd proponuje sprawdzone działanie antykryzysowe, powołując się na wcześniejszą ustawę, a w zasadzie owoc paktu antykryzysowego zawartego pomiędzy pracodawcami a związkami zawodowymi w 2009 r. Przypomnę, że w grudniu 2008 r. na posiedzenie prezydium Komisji Trójstronnej przyszedł pan premier Donald Tusk. Dopytywany szczegółowo o sytuację związaną z kryzysem, w którym pogrąża się Europa i świat, o to, jakie działania podejmuje polski rząd, pan premier z rozbrajającą szczerością odpowiedział: Jak nie wiadomo, co robić, najlepiej nic nie robić. Zdaje się, że pan premier tę dewizę stosuje zbyt często w swojej aktywności lub w jej braku. Wówczas zdesperowani, zdezorientowani tą odpowiedzią pracodawcy i związki umawiają się, siadają do negocjacji, wypracowują wspólnie listę postulatów, którą redagują w 13 punktach, nazywając paktem antykryzysowym, który przedkładają do realizacji rządowi. Przedkładając go, stawiają jednak, zwłaszcza pracodawcy, warunek, konkretne warunki. Jeżeli chodzi o formułę: wszystko albo nic, pan premier później publicznie deklarował, że przyjmuje to zobowiązanie, ponieważ te punkty były bardzo delikatnym kompromisem, tam było coś za coś. To było pierwsze ustalenie publiczne pana premiera: wszystko albo nic. Również padło wówczas zobowiązanie ze strony premiera dotyczące jednego z punktów w tym pakcie, że do końca roku polski rząd przedstawi algorytm dojścia płacy minimalnej, po kryzysie, do poziomu 50% średniej krajowej. To kolejne ustalenie, kolejna deklaracja pana premiera, które nie zostało dotrzymane. Tak ? propos średniej krajowej, dwa dni temu w bardzo obszernym wywiadzie w telewizji publicznej pan premier stawiał zarzut, tezę, że oto Prawo i Sprawiedliwość w czasie swojej króciutkiej kadencji parę lat temu - już niewiele pamiętają - podniósł płacę minimalną tylko o 80 zł, podczas gdy rząd Platformy Obywatelskiej podniósł ją o 600 zł. Przyznam się, że kiedy słucham tych słów, to moje zdumienie nie ma granic. Myślę, że również na tej sali wielu z państwa pamięta spór pomiędzy ˝Solidarnością˝ a rządem pana premiera Jarosława Kaczyńskiego, w wyniku którego w sierpniu 2007 r. podpisaliśmy porozumienie, przez które polska gospodarka miała się podobno zawalić, po podniesieniu wówczas płacy minimalnej o 190 zł. To prawda, decyzja o podniesieniu płacy minimalnej o te 190 zł dotyczyła roku następnego, ale była decyzją rządu Jarosława Kaczyńskiego. Dzisiaj tamtą podwyżkę płacy minimalnej pan premier Donald Tusk przypisuje sobie i swemu rządowi. Żałosne. W pakcie antykryzysowym jako element porozumienia: coś za coś znalazła się również deklaracja ograniczenia ilości umów na czas określony. Dzisiaj, przed chwilką, moja przedmówczyni powoływała się na elastyczność zatrudnienia, jeżeli chodzi o rynek pracy, odwołując się do Europy. Otóż według standardów europejskich, gdzie między innymi ilość umów na czas określony jest jednym z parametrów pokazujących tą elastyczność, Polska ma najbardziej elastyczne zatrudnienie w Europie. W ogóle, w kontekście tego, o czym mówi, powoływanie się na sprawdzone rozwiązanie antykryzysowe, gdy wybiera się tylko jedną część z tego pakietu, w którym rząd składał deklarację: wszystko albo nic, jest po prostu nieuczciwe, rujnuje kapitał społeczny, czyli ten element, o którym bardzo często mówi prof. Czapiewski w swojej diagnozie społecznej, przestrzegając, że ten najniższy w Europie kapitał za chwilę stanie się ogromną barierą rozwoju gospodarczego Polski. Kapitał społeczny to wzajemne zaufanie ludzi do siebie i ludzi do instytucji. W związku z tym Prawo i Sprawiedliwość, uznając, popierając zarzuty ˝Solidarności˝, że w tej ustawie mamy do czynienia z niezgodnością, jeżeli chodzi o dyrektywę unijną, choć rząd twierdzi, że jest zgodność, proponujemy poprawki. Pierwsza poprawka dotyczy wprowadzenia zasady, że okres rozliczeniowy może być przedłużony, jednak nie więcej niż do sześciu miesięcy. Dalej literalnie, zgodnie z dyrektywą, wyszczególnione są przypadki, kiedy może to nastąpić. Jeśli zgodnie z dyrektywą, to zgodnie. W drugiej poprawce stwierdza się, zgodnie, literalnie z dyrektywą, że w przypadkach, o których mowa w § 2, czyli wyszczególnionych wyżej, okres rozliczeniowy może zostać wydłużony nie więcej niż do 12 miesięcy, jeśli jest to uzasadnione określonymi przyczynami. To wydłużenie musi być ograniczone tylko do przypadków wyszczególnionych w punkcie pierwszym, gdy można wydłużać do 6 miesięcy, zgodnie z dyrektywą. Dokładnie tak skonstruowana jest ta dyrektywa. Platforma Obywatelska proponuje nam możliwość wydłużania okresu rozliczeniowego wszędzie. Twierdzenie, że jest to zgodne z dyrektywą, jest nieprawdziwe. Poprawka trzecia dotyczy skreślenia art. 1 pkt 2. Podobnie jest w poprawce piątej, zgodnie z którą skreśla się art. 1 pkt 5. To są punkty literalnie przeniesione z projektu poselskiego, który nie podlegał, zgodnie z regulaminem Sejmu, konsultacjom społecznym, dlatego w tej chwili stawiamy wniosek o wykreślenie tych punktów z projektu ustawy. Poza tym w art. 1 pkt 4 proponujemy, aby w art. 150 po § 3 dodać § 3 1 , w którym wprowadzimy ochronę dla przedstawicieli załogi, wyłonionych zgodnie z trybem przyjętym u danego pracodawcy, u którego działają związki zawodowe. Wyłanianie przedstawiciela w trybie przyjętym u danego pracodawcy jest wyłącznie polskim kuriozum. Jeżeli chodzi o tryb przyjęty u danego pracodawcy, może być tak, że pan prezes wyznaczy szwagra. Tak budujemy polskie prawo. To jest jeden z elementów, jeden z powodów, że związki tak sceptycznie podchodzą do tego rozwiązania. Zgodnie z regulaminem Sejmu wymóg konsultacji odnosi się do wszystkich ustaw, zwłaszcza dotyczących prawa pracy, te niespełniające tego wymogu postulujemy wykreślić. Regulamin Sejmu w pkt 4 wprowadza obowiązek przedstawiania przewidywanych skutków społecznych, gospodarczych, finansowych i prawnych przedkładanych projektów w uzasadnieniu, co znajdujemy w uzasadnieniach tych projektów ustaw. Co do sprawy fundamentalnej, wpływu regulacji na sektor finansów publicznych, w tym budżet państwa i budżety jednostek samorządu, to w projekcie rządowym podano, że projektowana zmiana nie ma wpływu na sektor finansów publicznych, w tym ani na budżet państwa, ani na budżety jednostek samorządu terytorialnego. Nie ma wpływu. Jeszcze weselsza, że tak powiem, jest informacja zawarta w projekcie poselskim. Tutaj czytamy: Zmiany dotyczące organizacji czasu pracy nie wywołują negatywnych skutków finansowych dla budżetu państwa, jednostek samorządu terytorialnego, a wręcz przeciwnie, w swoich pozytywnych efektach mogą przyczynić się do utrzymania wpływów podatkowych oraz składkowych, a nawet ich wzrostu. Szyderstwo. Proszę państwa, według danych GUS-u w Polsce w latach 2010-2011 przepracowaliśmy ponad 300 mln nadgodzin. Z tego tytułu wynagrodzenia wyniosły w przedsiębiorstwach powyżej 9 mld zł. Jeżeli weźmiemy to łącznie, to jest to ponad 10 mld zł. Utracone wpływy podatkowe do budżetu, niezapłacone składki ZUS to są miliardy złotych. Takie stwierdzenia w uzasadnieniach tych ustaw są wprowadzaniem w błąd. To jest po prostu kłamstwo. Stąd wobec tak ewidentnego wprowadzenia w błąd Wysokiej Izby, ale również opinii publicznej przez autorów tych projektów ustaw zwracam się do pani marszałek - w związku z tym, że procedura ustawowa nie spełnia wymogów art. 34 ust. 2 pkt 4 regulaminu Sejmu - o zażądanie od autorów uzupełnienia uzasadnienia tych ustaw o przedstawienie wymaganych regulaminem Sejmu przewidywanych skutków społecznych, gospodarczych i finansowych. W przeciwnym razie to kardynalne uchybienie może stanowić podstawę do zaskarżenia tej ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Prawo i Sprawiedliwość zajmie stanowisko w tych sprawach w zależności od rozstrzygnięć dotyczących złożonych wniosków. Pani marszałek, składam niniejszym zgłoszone poprawki. (Oklaski)