Mówca: Jan Kanthak
Data: 2019-12-19 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoki Sejmie! Zaprezentuję kilka liczb. Blisko 700 nieobsadzonych etatów sędziowskich, czyli prawie 10% ogółu sędziów w Polsce. (Głos z sali: Zróbcie coś z tym.) To efekt obstrukcyjnych działań środowisk sędziowskich... (Poseł Rafał Grupiński: 4 lata.) ...sprzeciwiających się reformom wymiaru sprawiedliwości. (Poseł Rafał Grupiński: 4 lata rządziliście.) Opóźniają albo nawet blokują opiniowanie sędziów, kandydatów na wolne etaty sędziowskie. (Głos z sali: A kto powołuje sędziów?) Tymczasem corocznie do polskich sądów trafia 16 mln spraw Polaków, m.in. takich jak sprawy zwolnienia kogoś z pracy lub niewypłacenia wynagrodzeń, powierzenia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem czy orzeczenia rozwodów i separacji. Spraw jest coraz więcej, a sędziów zbyt mało. (Poseł Jakub Rutnicki: Orzekać sprawnie.) Dlatego przedkładany Wysokiej Izbie projekt przewiduje zmianę funkcjonowania kolegiów i zgromadzeń sędziowskich. Aktualnie to właśnie one odpowiedzialne są za to blokowanie obsadzania stanowisk sędziowskich. (Oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: Niestety, niestety. To bardzo przykre.) Stąd zmiana charakteru opinii. Zmianie ulegnie również kształt osobowy kolegium sądu apelacyjnego i okręgowego. W obecnym kształcie kolegia złożone są niemal wyłącznie z przedstawicieli wybranych przez zebrania sędziów w poszczególnych sądach. Taki kształt nie gwarantuje należytego działania tego organu pod względem zarówno merytorycznym, jak i organizacyjnym. Pojawiają się trudności z dopasowaniem terminów posiedzeń kolegiów do obowiązków służbowych sędziów. Kolizje terminów posiedzeń sądowych z terminami posiedzeń kolegiów w nieskończoność oddalają realizację obowiązków orzeczniczych przez sędziów - członków kolegium i prawidłowe funkcjonowanie organu sądu, jakim jest kolegium. Dlatego proponujemy zmianę dotyczącą składu kolegium. Zgodnie z projektem ustawy jego członkami mieliby być prezesi sądów okręgowych i odpowiednio rejonowych. Prowadzi to do menedżerskiego sposobu zarządzania oraz zapewnienia miarodajności i racjonalności wyrażanych opinii odnoszących się zarówno do organizacji pracy w sądzie, jak i do kwestii osobowych. Wysoki Sejmie! Przejdźmy do kolejnej liczby. 10 tys. sędziów. Sędziów, którzy codziennie rozpatrują sprawy i wydają w nich wyroki. Przecież nie można dopuścić do tego, żeby normą stało się podważanie statusu jednego sędziego przez drugiego. (Poseł Tadeusz Cymański: Kluczowa rzecz.) Szanowni Państwo! Musimy zapobiec tej nadchodzącej wojnie między sędziami. (Głos z sali: Ooo...) Dlatego chcemy wprowadzenia definicji sędziego oraz zasady zakazu badania legalności powołania sędziego przez prezydenta RP. (Głos z sali: A dlaczego?) Jest to wyraz wzmocnienia gwarancji nieusuwalności sędziego i odpowiadający jej kwalifikowany delikt dyscyplinarny. (Poseł Sławomir Nitras: Aha.) (Poseł Cezary Grabarczyk: A wyrok TSUE?) W tym celu proponujemy jednoznaczne uregulowanie w ustawach ustrojowych kwestii, kto pozostaje sędzią danego rodzaju sądu. (Głos z sali: Dyplom się unieważni.) Celem projektowanej zmiany jest doprecyzowanie konstytucyjnej normy o charakterze ogólnym poprzez transpozycję... (Głos z sali: KNF?) ...do wszystkich ustrojowych ustaw sądowych definicji sędziego jako osoby powołanej na to stanowisko przez prezydenta i osoby, która złożyła ślubowanie wobec prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. (Poseł Adam Szłapka: Sam pan pisał?) Należy zwrócić uwagę, że nie istnieją żadne regulacje konstytucyjne, które zezwalałaby na ocenę skuteczności aktu powołania sędziego. Oznacza to, że za niedopuszczalne należy uznać poddawanie badaniu przez sądy istnienia stosunku służbowego sędziego ukształtowanego aktem prezydenckim. (Poseł Tadeusz Cymański: NSA.) (Poseł Sławomir Nitras: To jest działanie prawa wstecz.) Niedopuszczalne jest bowiem, poza granicami określonymi konstytucją, np. w zakresie stwierdzenia ważności wyborów, ingerowanie przez organy wymiaru sprawiedliwości w fundamenty ustrojowego porządku państwa wyłączone spod kognicji sądów powszechnych. (Poseł Sławomir Nitras: To jest działanie prawa wstecz, proszę pana.) W sposób oczywisty ingerencje takie naruszyłyby trójpodział władzy. Niedopuszczalność podważania powołania dokonanego przez prezydenta RP nie uchybia uprawnieniu do negowania bezstronności czy też, mówiąc szerzej, niezawisłości sędziego w rozpoznawaniu konkretnej, indywidualnej sprawy w oparciu o ujawnione konkretne okoliczności. Nie można jednak uznać in abstracto, że dana osoba powołana do... (Poseł Rafał Grupiński: Kto ci napisał te bzdury?) ...pełnienia urzędu na stanowisku sędziego nie posiada statusu uprawniającego jej do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Szanowni Państwo! Przy tej okazji nie sposób nie wspomnieć o podnoszonych przez opozycję i niestety niektóre środowiska sędziowskie zarzutów związanych z kolizją norm Konstytucji RP z normami prawa unijnego. (Poseł Adam Szłapka: Biuro Analiz Sejmowych...) Cała linia orzecznicza, jak np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2005 r., mówi o tym, że konstytucja pozostaje z racji swej szczególnej mocy prawem najwyższym Rzeczypospolitej Polskiej. (Oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: Brawo!) Zrozumcie to państwo w końcu. (Poseł Sławomir Nitras: My?) Konstytucja pozostaje z racji swej szczególnej mocy prawem najwyższym Rzeczypospolitej Polskiej. (Poruszenie na sali, dzwonek) (Poseł Sławomir Nitras: Panie marszałku, pan zdejmie ten...) (Poseł Tadeusz Cymański: Jeszcze raz to przeczytaj. Przeczytaj to jeszcze raz.) 11 maja 2005 r., orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. (Gwar na sali, dzwonek) (Poseł Tadeusz Cymański uderza w pulpit i skanduje: Konstytucja! Konstytucja! Konstytucja!)