Mówca: Józef Lassota
Data: 2012-04-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Moje oświadczenie dotyczy obchodów święta 3 Maja. Gdyby dzisiaj przeprowadzić sondaż uliczny z pytaniem, z czym kojarzysz pieśń ˝Witaj, majowa jutrzenko˝, zapewne większość pytanych odpowiedziałaby: nie wiem. Jestem przekonany, że wśród młodych ludzi byłyby to tylko rodzynki, które może wiedziałyby, że jest ona związana z radosnym wydarzeniem uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Od 220 lat, z przerwami trudnych okresów w naszej historii, obchodzimy rocznicę Konstytucji 3 Maja jako pokojowego zwycięstwa obozu reformatorskiego. I to w okresie liberum veto polski Sejm jednogłośnie przyjął ustawę rządową odnawiającą państwo. Konstytucja 3 Maja wieńczyła burzliwy okres szerokich przemian społecznych i politycznych podejmowanych w okresie Sejmu Czteroletniego. Zgromadzeni w wypełnionej sali sejmowej na Zamku Królewskim w Warszawie razem z posłami z wielkim entuzjazmem wołali ˝Zgoda, zgoda˝. Dzień 3 maja powinien być świętem radosnym, takim jak w zapomnianej dziś pieśni ˝Witaj, majowa jutrzenko˝. Powinien być świętem polskiego parlamentaryzmu jako pamiątka uchwalenia pierwszej w Europie ustawy zasadniczej pokojowej odnowy państwa, z ówczesną narodową zgodą i wyrzeczeniami na rzecz wspólnego dobra. Był to bowiem wielki sukces polskiego Sejmu. Tymczasem od okresu stanu wojennego najczęściej rocznice te obchodzone były jako uroczystości w nieuzasadniony sposób połączone z martyrologią. Ich scenariusze, wbrew wiedzy historycznej pomijające istotę święta konstytucji, praktycznie niczym nie różniły się od obchodów listopadowego Narodowego Święta Niepodległości. A to właśnie wówczas, w rocznicę odzyskania niepodległości, trzeba złożyć hołd bohaterom walk o niepodległość. Podobnie w kwietniu, miesiącu pamięci narodowej, od niedawna przywołujemy pamięć o ofiarach wielkiej zbrodni katyńskiej. Nie nauczymy młodzieży patriotyzmu, zamazując ważne symbole będące powodem do chluby narodowej, a w to miejsce wkładając ciągłe rozpamiętywanie męczeństwa, przy każdej okazji. Wyniesiona ze szkoły wiedza o znaczeniu pierwszej w Europie ustawy zasadniczej powinna być stale potwierdzana przynajmniej radosnym świętowaniem 3 maja jako państwowego święta patriotycznego. Scenariusz ubiegłorocznych uroczystości trzeciomajowych w Warszawie pozwala mieć nadzieję, że w stolicy nie będzie się już obchodzić tego ważnego święta państwowego w sposób odbiegający od jego istoty. Podobnie dzieje się w wielu miejscach w Polsce, gdzie także odchodzi się od martyrologii przy świętowaniu konstytucji. To cieszy. Pragnę także wyrazić nadzieję, że obchody tegorocznego święta Konstytucji 3 Maja nie będą wykorzystywane do populistycznych akcji niektórych partii politycznych. Może wreszcie ich przywódcy zdadzą sobie sprawę, że na nich też spoczywa ogromna odpowiedzialność za kształtowanie postaw, szczególnie młodego pokolenia. Nie można święta Konstytucji 3 Maja wypełniać żadną inną treścią niż treścią odpowiadającą temu ważnemu patriotycznemu wydarzeniu historycznemu. Zamazując ważne symbole, nie nauczymy młodzieży patriotyzmu. Pamiętajmy zawsze o cytacie kanclerza hetmana Jana Zamoyskiego z aktu fundacyjnego Akademii Zamoyskiej: ˝Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie˝. I niech tak się stanie. Dziękuję. (Oklaski)