Mówca: Ewa Lieder (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, druki nr 1977 i 2019. Rządowa nowelizacja ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami wprowadzona w życie 9 września 2017 r. spowodowała dużo szkodliwego zamieszania. Otworzyła bowiem furtkę dla nielegalnych wycinek drzew na tych terenach, ponieważ nie obejmowała kar ani na zasadach określonych w ustawie o ochronie przyrody, ani na żadnych innych. Wprowadziła przepisy, zgodnie z którymi usuwający drzewo z nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków nie ponosił opłat, które byłyby konieczne, gdyby drzewo rosło na nieruchomości niewpisanej do tego rejestru. Zniknął również wymóg nasadzeń zastępczych na terenach zabytkowych. Proponowane zmiany w poselskim projekcie, druk nr 1977, mają tę sytuacje skorygować. Na usunięcie drzew lub krzewów na terenach zabytkowych w dalszym ciągu będzie wymagana zgoda wojewódzkiego konserwatora zabytków. Projektodawca proponuje jednak, aby dla tych terenów konserwator nie wydawał już dodatkowego pozwolenia na podstawie przepisów konserwatorskich. Będzie się to odbywało na podstawie ustawy o ochronie przyrody, która tę kwestię reguluje bardziej szczegółowo niż ustawa o ochronie zabytków. Projekt porządkuje więc kwestie, które podlegają kompetencjom dwóch oddzielnych podmiotów. Co ważne, dla drzew rosnących na terenie objętym ochroną konserwatorską nie będzie obowiązywało kontrowersyjne zwolnienie z obowiązku uzyskania zgody na wycięcie drzewa. Ustawa o ochronie przyrody ma być więc wiodąca pod kątem wycinki drzew na wszystkich terenach, co pozytywnie zmienia sytuację wprowadzoną przez nowelizację z 9 września, gdy obszary zabytkowe były wyjęte spod - już i tak zmniejszonej przez lex Szyszko - ochrony, jaką daje ustawa o ochronie przyrody. Proponowana nowelizacja nie powinna skutkować zwiększoną wycinką ani niszczeniem przyrody. Niepewność za to wzbudza rozporządzenie ministra środowiska w sprawie kryteriów uznawania tworów przyrody żywej i nieożywionej za pomniki przyrody, przedstawione pod koniec września br. Zaproponowane przez ministra Szyszko obwody drzew, które mają stanowić kryterium ochrony pomnikowej, nie odpowiadają obwodom większości istniejących już pomników przyrody. Według wyliczeń Stowarzyszenia ˝miastoDrzew˝ przykładowo w mieście Lądek-Zdrój na 87 drzew pomnikowych tylko cztery spełniają nowe limity. Ponadto minister środowiska obniża w rozporządzeniu opłaty za wycinkę nawet 20-30-krotnie. Według proponowanych zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni. Z pozwolenia od konserwatora zwolnione są działania polegające na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni. Klub Poselski Nowoczesna będzie głosował za przyjęciem projektu.