Mówca: Jarosław Pięta
Data: 2012-12-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy nakłada na Państwową Inspekcję Pracy obowiązek corocznego przedstawienia Sejmowi sprawozdania ze swojej działalności. Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej opinii połączonych Komisji: Polityki Społecznej i Rodziny oraz do spraw Kontroli Państwowej odnośnie do sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy, które zawarte jest w druku nr 540. Połączone komisje z uznaniem przyjęły szczegółowe, bardzo starannie opracowane sprawozdanie Państwowej Inspekcji Pracy z działalności w 2011 r., które jest dobrze udokumentowanym wkładem jej pracowników w dostarczanie rzetelnej wiedzy o kondycji firm, pracowników, a co za tym idzie, również naszego państwa w zakresie przestrzegania prawa pracy i zasad bhp. Głównym celem Państwowej Inspekcji Pracy jest jej aktywność kontrolna, która trafnie wskazuje dysfunkcyjne obszary działania państwa. Państwowa Inspekcja Pracy, przedkładając wyniki kontroli, stwarza jedynie podstawy do dalszych działań, których skutkiem powinna być poprawa stanu prawa i likwidacja uciążliwości dla stron stosunku pracy. W ocenie połączonych komisji Państwowa Inspekcja Pracy z powierzonego zadania wywiązała się należycie, przedkładając Wysokiej Izbie sprawozdanie o wysokiej wartości informacyjnej, pokazując jednocześnie obszary wymagające naprawy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Sprawozdanie głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy obrazuje skalę zagadnień, jakimi zajmuje się Państwowa Inspekcja Pracy. W związku z powyższym ograniczę się do przedstawienia tylko kilku elementów, które w moim odczuciu są najistotniejsze. Główne działania Państwowej Inspekcji Pracy to działalność kontrolna. Przeprowadzono 90 600 kontroli, to jest o 2 tys. więcej niż w roku poprzednim. Spośród środków prawnych, jakimi dysponuje Państwowa Inspekcja Pracy, warto zwrócić uwagę na nakazy płatnicze. To ponad 8 tys. decyzji nakazowych, należności dla ponad 82 tys. pracowników na łączną kwotę 139 mln zł. W toku kontroli inspektorzy pracy ujawnili 83 700 wykroczeń przeciwko prawom pracownika. Sądy, rozpatrując wnioski inspektorów pracy, ukarały 3252 sprawców wykroczeń karą grzywny, 51 sprawców karą nagany, w 38 przypadkach, uznając za winnego, odstąpiły od wymierzenia kary, a 47 osób uniewinniły. W dalszym ciągu problemem pozostają zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa skierowane do prokuratury. Było ich w okresie sprawozdawczym 1087. W dalszym ciągu duży odsetek stanowią odmowy wszczęcia i umorzenia postępowania, zwłaszcza że dotyczą one art. 225 §2 Kodeksu karnego. Aczkolwiek powoli, to jednak przynosi, a w przyszłości przyniesie wymierne efekty zmiana treści art. 325e Kodeksu postępowania karnego, która nastąpiła pod koniec poprzedniej kadencji Sejmu. Inspektorzy pracy wnieśli 41 powództw o ustalenie istnienia stosunku pracy. Wśród tych osób 13 było zatrudnionych na podstawie umowy-zlecenia, jedna w ramach umowy o dzieło, a 36 osób w ogóle nie miało umowy. W roku sprawozdawczym wpłynęły 42 tys. skarg. Udzielono prawie 1 mln bezpłatnych porad prawnych, to również rejestracja zakładowych układów zbiorowych pracy wraz z protokołami dodatkowymi oraz sporów zbiorowych. W roku 2011 nastąpił spadek liczby wypadków przy pracy w stosunku do lat 2009 i 2010. Razem wypadków ciężkich i śmiertelnych było 1235. Warto zaznaczyć, że Państwowa Inspekcja Pracy zajmuje się również przestrzeganiem przepisów dotyczących zatrudniania osób niepełnosprawnych, kontroluje kwestie związane z legalnością zatrudnienia, innej pracy zarobkowej oraz wykonywania pracy przez cudzoziemców. Kolejny rok prowadzono kontrole przestrzegania przez agencje zatrudnienia przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Na szczególne uznanie zasługuje działalność prewencyjna oraz promocja ochrony pracy. Takie akcje, jak ˝Bezpieczeństwo pracy na budowie˝, ˝Czas pracy kierowców˝, ˝Kultura bezpieczeństwa˝, ˝Poznaj swoje prawa w pracy˝ i inne, oraz działalność wydawnicza i szkoleniowa przynoszą wymierne efekty związane z życiem i zdrowiem ludzkim. Państwowa Inspekcja Pracy podejmuje działania we współpracy z organami administracji publicznej, organami nadzoru nad warunkami pracy oraz innymi instytucjami działającymi w sferze ochrony pracy. Jest to współpraca krajowa i międzynarodowa. Warto również zwrócić uwagę na to, że Państwowa Inspekcja Pracy dokonuje oceny rozwiązań prawnych, proponuje wnioski legislacyjne oraz opiniuje liczne projekty aktów prawnych. Chciałbym na zakończenie przypomnieć, że na stanowisku głównego inspektora pracy nastąpiła zmiana. Rezygnację złożyła pani minister Anna Tomczyk, której w imieniu nie tylko połączonych komisji, Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji do Spraw Kontroli Państwowej, bardzo serdecznie dziękuję za współpracę. Witam z kolei na stanowisku szefa Państwowej Inspekcji Pracy panią Iwonę Hickiewicz i życzę wszystkiego najlepszego. Państwowa Inspekcja Pracy jest jedną z tych instytucji, której wysiłek przekłada się na rzeczywistą pomoc w usprawnieniu i naprawie państwa. Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy to nie tylko specjaliści o najwyższych kwalifikacjach zawodowych, ale także urzędnicy zachowujący wysokie standardy etyczne. Pragnę złożyć na ręce pani minister w imieniu połączonych Komisji: Polityki Społecznej i Rodziny oraz do Spraw Kontroli Państwowej i swoim własnym wyrazy uznania i podziękowania dla wszystkich pracowników, zwłaszcza dla inspektorów pracy, za ich trud, kompetencje i odpowiedzialność przy podejmowaniu nieraz bardzo trudnych decyzji, doskonalenie metod kontroli i przedstawianie organom państwa i obywatelom rzetelnej, wyczerpującej wiedzy o kondycji prawa pracy i bhp w Polsce. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisje: Polityki Społecznej i Rodziny oraz do Spraw Kontroli Państwowej na posiedzeniu w dniu 26 lipca 2012 r. rozpatrzyły sprawozdanie z działalności PIP. Komisje pozytywnie zaopiniowały sprawozdanie Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2011, a ja w ich imieniu rekomenduję Wysokiemu Sejmowi jego przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)