Mówca: Sprawozdawca Marek Sowa
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie, druk nr 1326, o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz emitowaniem europejskich zielonych obligacji, druk rządowy nr 1262. Marszałek Sejmu zgodnie z regulaminem Sejmu skierował w dniu 19 maja 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych do pierwszego czytania. Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła projekt ustawy na posiedzeniu w dniu 3 czerwca. Zanim przejdę do konkluzji, kilka zdań uzasadnienia dotyczącego powyższego projektu. Przede wszystkim projekt ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej poprzez dostosowanie polskiego prawa do unijnych przepisów dotyczących operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego oraz emitowania europejskich zielonych obligacji. Chodzi m.in. o zwiększenie odporności cyfrowej i bezpieczeństwa technologii informacyjno-komunikacyjnych ICT, które wykorzystywane są w obszarze usług finansowych. Dynamiczny rozwój gospodarki cyfrowej zwiększa wykorzystanie ICT także w sektorze usług finansowych, co powoduje jednak zwiększenie ryzyka związanego z cyberzagrożeniami. Celem projektu jest, po pierwsze, zapewnienie stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2554 w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego, rozporządzenie DORA, oraz implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2022/2556 w sprawie zmiany dyrektywy Unii Europejskiej w odniesieniu do operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego, dyrektywa DORA. W zakresie rozporządzenia i dyrektywy DORA projekt przewiduje, że nadzór nad spełnianiem wymogów i obowiązków wynikających z rozporządzenia DORA nakładanych na podmioty finansowe zostanie nadany Komisji Nadzoru Finansowego w drodze zmian ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Komisja Nadzoru Finansowego zostanie uprawniona m.in. do nadzoru i przeprowadzania kontroli działalności podmiotów finansowych objętych zakresem regulacji rozporządzenia DORA, a w przypadku naruszenia obowiązków określonych w DORA - do wydawania stosownych decyzji np. nakładających karę pieniężną lub nakazujących zaprzestanie danego zachowania oraz powstrzymanie się od takiego zachowania w przyszłości. Dodatkowo podmioty finansowe zostaną zobowiązane do zgłaszania poważnych incydentów związanych z ICT sektorowemu zespołowi do spraw cyberbezpieczeństwa w KNF, a także uzyskają możliwość zgłoszenia znaczących zagrożeń związanych z ICT. Zmiany wprowadzone dyrektywą wprowadzają zmiany w dziewięciu ustawach. Są to ustawy: o ubezpieczeniach gwarantowanych przez Skarb Państwa; o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych; Prawo bankowe; o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi; o obrocie instrumentami finansowymi; o usługach płatniczych; o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej; o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. Po drugie, zapewnienie stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2023/2631 z dnia 22 listopada 2023 r. w sprawie europejskich zielonych obligacji oraz opcjonalnego ujawniania informacji na temat obligacji wprowadzanych do obrotu jako zrównoważone środowiskowo i obligacji powiązanych ze zrównoważonym rozwojem. W zakresie rozporządzenia projekt zakłada, że KNF będzie organem właściwym, odpowiedzialnym za nadzór nad spełnianiem przez emitentów europejskich zielonych obligacji obowiązków wynikających z rozporządzenia i nadania jej odpowiednich kompetencji kontrolnych. KNF zostanie wyposażona w odpowiednie uprawnienia dochodzeniowe i nadzorcze, m.in. będzie mogła wstrzymać reklamę lub ofertę publiczną, subskrypcję albo sprzedaż europejskich zielonych obligacji w przypadku, gdy emitent tych obligacji nie ujawni wymaganych rozporządzeniem informacji. Projektowana ustawa wprowadzi odpowiednie sankcje administracyjne i karne za nieprzestrzeganie przez emitentów zielonych obligacji przepisów rozporządzenia, np. w przypadku gdy taki emitent nie sporządza corocznego sprawozdania z alokacji przychodów z europejskich zielonych obligacji, KNF będzie mogła nałożyć na niego karę pieniężną. Jako komentarz dodam, że sankcje przewidziane projektem nie wykraczają poza bezwzględnie wymagane wdrażanym prawem unijnym. Projekt oddziałuje na prawie wszystkie podmioty finansowe, w tym banki, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, podmioty prowadzące systemy obrotu instrumentami finansowymi, zakłady ubezpieczeń i zakłady reasekuracji, pośredników ubezpieczeniowych, pracownicze towarzystwa emerytalne. Poszczególne przepisy rozporządzenia DORA różnicują obowiązki podmiotów finansowych zgodnie z wyrażoną w art. 4 zasadą proporcjonalności, uwzględniając zakres i skalę działalności podmiotów finansowych. Projekt ustawy nie zawiera nadmiernych regulacji, które skutkowałyby w szczególności zwiększeniem obowiązków po stronie małych podmiotów finansowych objętych zakresem stosowania rozporządzenia DORA. Przedłożony projekt ustawy był przedmiotem szerokich i długotwałych uzgodnień i konsultacji publicznych, w tym ze środowiskiem rynku finansowego. Wejście w życie ustawy nie spowoduje skutków finansowych powodujących zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów jednostek sektora finansów publicznych. Ewentualne skutki finansowe dla podmiotów finansowych wynikają z bezpośrednio stosowanych przepisów rozporządzenia DORA, a nie z proponowanych przepisów ustawowych. Podsumowując: ustawa ma na celu pełne dostosowanie polskiego prawa do unijnego rozporządzenia DORA, wzmacniając cyberodporność i bezpieczeństwo ICT w sektorze finansowym. Po drugie, wyznaczenie KNF jako centralnego nadzorcy zarówno w obszarze odporności cyfrowej, jak i emitowania zielonych obligacji. Po trzecie, wprowadzenie przejrzystych i jednolitych norm dotyczących zielonych obligacji, co ma wspierać zrównoważoną transformację finansów i rozwój rynku zielonych obligacji. Po przeprowadzonej debacie i w miarę zgodnej pracy Komisja Finansów Publicznych 3 czerwca 2025 r. przyjęła 27 poprawek, głównie o charakterze legislacyjnym, oraz sprawozdanie komisji. Komisja wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Jednocześnie do niniejszego sprawozdania, na żądanie wnioskodawców, Komisja Finansów Publicznych przedkłada dwa wnioski mniejszości. Wnioski mniejszości dotyczą art. 9, 16 i 17. Są wariantowe i zmierzają do nieobejmowania powyższą ustawą spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej, o których mowa w ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Proszę jeszcze raz Wysoki Sejm o przyjęcie projektu ustawy w zaproponowanym przez Komisję Finansów Publicznych kształcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)