Mówca: Janina Okrągły
Data: 2012-03-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska dotyczące sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (druki nr 177 i 217). Stanowisko połączonych komisji zostało wypracowane w trakcie burzliwych i wielogodzinnych dyskusji posłów, przedstawicieli samorządów, rodzinnych domów dziecka, rodzin zastępczych, ośrodków adopcyjnych, rządu oraz organizacji pozarządowych. Ustawa przyjęta przez Sejm ubiegłej kadencji w sposób całościowy reguluje zagadnienia związane ze wsparciem rodziny wychowującej dzieci, pieczy zastępczej oraz procedur adopcyjnych. Jednakże wprowadzenie w pełnym zakresie zapisów ustawy powoduje skokowy wzrost kosztów ze strony samorządów. I w tej chwili nie są one w stanie ich ponieść, tak aby prawidłowo realizować ustawę. Trzeba podkreślić, że samorządy rozumieją ważność i konieczność wprowadzenia rozwiązań przedstawionych w ustawie z 9 czerwca 2011 r. Poselski projekt nowelizacji ustawy wypracowany został razem z samorządami. Trzeba podkreślić bardzo duży udział w pracach nad nowelizacją ustawy Związku Powiatów Polskich. Pod uwagę brano obecne możliwości finansowe samorządów, możliwość czasowego wprowadzenia fakultatywności niektórych zadań oraz zrezygnowania z obligatoryjności niektórych zapisów w celu stopniowego dostosowania się samorządów do realizacji zapisanych zadań. Zakres proponowanych rozwiązań przedstawiła szczegółowo pani poseł sprawozdawca, więc ograniczę się tylko do niektórych spraw. Asystent rodzinny i koordynator - do końca 2014 r. zatrudniany fakultatywnie, ale jeżeli w tym okresie z analizy sytuacji rodzinnej przedstawionej przez pracownika socjalnego wynika taka konieczność, to kierownik OPS może i właściwie powinien podjąć kroki zapewniające tej rodzinie asystenta rodzinnego. W budżecie państwa zabezpieczono na ten cel 30 mln zł na ten rok. Gmina będzie mogła ubiegać się o dofinansowanie do zatrudnienia asystenta rodzinnego. W przypadku koordynatora dla rodzin zastępczych ze stażem ponad 2-letnim powiat na wniosek rodziny zapewnia taką opiekę w miarę swoich możliwości, ale jeżeli wniosek o objęcie opieką złoży rodzina zastępcza z mniejszym stażem, poniżej 2 lat, to musi ona od powiatu tę formę pomocy otrzymać. Zwiększono liczbę rodzin - do 30 - którą może objąć opieką koordynator. Opiekę nad rodzinami zastępczymi i rodzinnymi domami dziecka, jeżeli nie są one objęte opieką koordynatora, sprawuje organizator. Chciałabym zwrócić uwagę, że koordynator będzie sprawował opiekę tylko na wniosek zainteresowanych rodzin, nie będzie ona im narzucana. Uszczegółowiono zapis, że wielkość środków przysługujących rodzinie zastępczej na remonty i inne wydatki będzie określana w umowie pomiędzy nią a powiatem. Rodzina zastępcza w okresie przejściowym skorzystać będzie mogła z jednej z form pomocy powiatu - może otrzymać środki określone w umowie na dofinansowanie kosztów utrzymania mieszkania lub remont albo skorzystać z zatrudnienia dodatkowej osoby do pomocy. Dotyczy to rodzin zastępczych mających pod opieką więcej niż trójkę dzieci, a w przypadku rodzinnych domów dziecka - jeśli przebywa tam więcej niż czworo dzieci. Istotna zmiana wprowadzona przez połączone komisje to dodanie zapisu, że ośrodki adopcyjne wykonują swoje zadania nieodpłatnie. Dotyczy to także szkoleń dla rodziców adopcyjnych. O taką zmianę wnosiły ośrodki adopcyjne, które wskazywały na możliwość nie w pełni kontrolowanego rozwoju komercyjnego rynku szkoleń w tym zakresie oraz, i przede wszystkim, ograniczenia dostępu do adopcji dla rodzin o niższym statusie materialnym. Uzupełniono też zapis dotyczący przedkładania informacji Sejmowi i Senatowi przez Radę Ministrów o obowiązek przedstawienia wniosków dotyczących sposobu i zakresu finansowania zadań z tego zakresu przez jednostki samorządu terytorialnego. Doprecyzowano też niektóre zapisy, tak aby nie budziły wątpliwości interpretacyjnych, szczególnie w zakresie konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej proponuje zmiany pozwalające na obniżenie kosztów wdrażania ustawy, wprowadza okres przejściowy do końca 2014 r. celem spokojnego wprowadzenia zmian, reorganizacji i racjonalizacji systemu na poziomie samorządów i przygotowania się samorządów do pełnej realizacji ustawy. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska przedstawia 10 poprawek. Mają one charakter doprecyzowujący zapisy. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej przedstawionego w sprawozdaniu połączonych komisji, z załączonymi poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)