Mówca: Sprawozdawca Bartłomiej Bodio
Data: 2013-06-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Infrastruktury w sprawie prac nad drukiem nr 1252 o ratyfikacji Umowy o ustanowieniu Bałtyckiego Funkcjonalnego Bloku Przestrzeni Powietrznej pomiędzy Rzecząpospolitą Polską i Republiką Litewską, podpisanej w Wilnie dnia 17 lipca 2012 r. W Europie jest obecnie 9 FAB-ów w trakcie wdrażania, z czego dwa są już zaimplementowane i funkcjonują. Poza Bałtyckim FAB-em obecnie rozwijanych jest 8 inicjatyw FAB. Ich stan zaawansowania jest różny. Obejmują one państwa także spoza Unii Europejskiej. Oprócz inicjatywy Bałtyckiego FAB-u można wskazać na FAB tworzony przez Bułgarię, Rumunię, FAB centralnoeuropejski stworzony przez Austrię, Bośnię i Hercegowinę, Republikę Czeską, Chorwację, Węgry, Słowenię i Słowację, FAB Europy centralnej stworzony przez Belgię, Szwajcarię, Niemcy, Francję, Holandię, Luksemburg, Blue MED FAB tworzony przez Cypr, Grecję, Włochy, Maltę, a także przez kraje stowarzyszone, takie jak Albania i Egipt. Istnieje również FAB zrzeszający Estonię, Finlandię, Islandię, Łotwę i Norwegię. Kolejnym FAB-em jest Dania i Szwecja, które poinformowały Komisję Europejską o wspólnym projekcie dopiero w roku 2009. Następnym FAB-em jest Wielka Brytania i Irlandia Północna, działające już od czerwca 2008 r., a także Portugalia i Hiszpania. FAB, czyli Functional Airspace Block, to element działań podjętych w ramach stworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej. Po raz pierwszy koncepcję jednolitego europejskiego nieba zaprezentowano w grudniu 1999 r. w opublikowanym przez Komisję Europejską komunikacie - Stworzenie Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej. Potrzebę wprowadzenia i dostosowania zarządzania europejskim ruchem lotniczym potwierdzono w Białej Księdze Transportu w roku 2001. W 2004 r. przyjęto pakiet rozporządzeń pn. Single European Sky. Cztery rozporządzenia wchodzące w skład pakietu to: rozporządzenie WE nr 549/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające ramy tworzenia Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej, rozporządzenie WE nr 550/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapewniania służb żeglugi lotniczej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej, rozporządzenie WE nr 551/2004 w sprawie organizacji i użytkowania przestrzeni powietrznej w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej, a także rozporządzenie nr 552/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie interoperacyjności Europejskiej Sieci Zarządzania Ruchem Lotniczym. Dnia 14 listopada 2009 r. opublikowane zostało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1070/2009 zmieniające rozporządzenia nr 549, 550, 551 i 552 w celu poprawienia skuteczności działania i zrównoważonego rozwoju europejskiego systemu lotnictwa. Zmiany miały na celu zwiększenie bezpieczeństwa żeglugi powietrznej, zwiększenie efektywności zarządzania ruchem oraz przyspieszenie tworzenia SES. Polska i Litwa jako państwa członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane na mocy ustawodawstwa w zakresie Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej do wdrożenia Funkcjonalnego Bloku Przestrzeni Powietrznej przed dniem 4 grudnia 2012 r. Jeżeli chodzi o Bałtycki FAB, to jego historia sięga pierwszych lat członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Urzędy regulacyjne Polski, Litwy i Łotwy podpisały list intencyjny - Memorandum of Cooperation. Strona łotewska na etapie późniejszych prac zrezygnowała jednak ze współpracy z Polską i Litwą w ramach Bałtyckiego FAB-u. Ostatecznie Łotwa przyłączyła się do inicjatywy FAB-u nordyckiego w roku 2010. W styczniu 2005 r. Polska wraz z Litwą, Łotwą i Estonią powołała regionalną inicjatywę Baltic Air Navigation Commission. Dzięki wymianie informacji między agencjami i krajowymi władzami nadzorującymi, miała wypracować wspólny projekt pn. Baltic FAB. Inicjatywa ta nie zrealizowała powyższego zadania i obecnie stanowi forum współpracy między dwoma nowo powstałymi FAB-ami. Przestrzeń powietrzna, która wejdzie w skład Bałtyckiego FAB, podlega jurysdykcji Polski i Litwy. Rozszerzona jest na przestrzeń powietrzną części Morza Bałtyckiego. Obejmuje ona Rejon Informacji Powietrznej Warszawa, Wilno. FIR Warszawa znajduje się wewnątrz granic Polski i sąsiaduje od wschodu, południa i zachodu z FIR Wilno, Mińsk, Lwów, Bratysława, Praga oraz z niemieckimi obszarami wymiany informacji. Od północy obejmuje część przestrzeni powietrznej nad Morzem Bałtyckim i ma wspólne granice z FIR Malmö i FIR Kaliningrad. Ruch lotniczy, jakim zarządzać będzie bałtycki FAB, to jest łącznie ok. 780 operacji lotniczych na rok. Z tego 20% przypada na terytorium Litwy, 80% na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Na podstawie danych z roku 2009 Litwa obsłużyła 170 tys. operacji, Polska - 603 tys. operacji. Komisja Infrastruktury po raz pierwszy zajmowała się problemem FAB-u w dniu 26 kwietnia 2012 r., a więc już blisko 14 miesięcy temu, następnie 22 maja 2013 r. problematyką FAB-ów zajmowała się Komisja Obrony Narodowej, a 13 czerwca 2013 r. połączone Komisje Infrastruktury oraz Spraw Zagranicznych zajmowały się pracą nad tym projektem ustawy. Wszystkie komisje wnoszą o przyjęcie przedłożonego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)