Mówca: Tadeusz Jarmuziewicz
Data: 2015-06-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy mam zaszczyt przedstawić stanowisko naszego klubu w kwestii wyartykułowanej, zdefiniowanej przez panią poseł sprawozdawcę, krótko mówiąc, skutki ustawy bierutowskiej, szczególnie dla miasta stołecznego Warszawy. Po raz kolejny jest to próba zmierzenia się ze spadkiem pokomunistycznej władzy, która wyjątkowo zaszkodziła stosunkom właścicielskim, m.in. w mieście stołecznym Warszawie. To nie jest czarno-biały układ, to nie jest: ktoś ma rację, ktoś nie ma racji. Upływający czas zaciemnił sprawę, nawet uczciwego rozwiązania właścicielskiego. Tutaj jest to po prostu najczęściej wybieranie mniejszego zła. Tak jak w przypadku tego projektu ustawy, interes społeczny powoduje to, że próbujemy w kilku miejscach incydentalnie, bo oczywiście tak jak pani poseł sprawozdawca powiedziała, my nie załatwiamy całości spraw związanych z bałaganem, który funkcjonuje w systemie prawnym w wyniku ustawy bierutowskiej, załatwić kilka wyszczególnionych kłopotów właścicielskich w mieście stołecznym Warszawie, o których już mówiła pani Kochan. Oczywiście w tym czasie - nie wiem, czy pani o tym wspominała, dlatego że się troszeczkę spóźniłem - pojawiały się zarzuty niekonstytucyjności. Jeżeli zdarzy się tak, a może się tak zdarzyć, że ustawa wyląduje w trybunale, to i tak będzie to krok do przodu, dlatego że wykładnia Trybunału Konstytucyjnego będzie wskazywała miejsca, w których tego typu rozwiązania są dopuszczalne, a jeżeli nie, to powinna wskazać orzecznictwu trybunału drogę, w którym kierunku należy pójść, co jest w sposób legalny do załatwienia, jeżeli chodzi o proponowane rozwiązania. Co jest jeszcze ważnego w tym całym projekcie ustawy? Oczywiście jest to próba dodefiniowania relacji właścicielskich: miasto - potencjalni właściciele. Mówię ˝potencjalni˝, szukam słowa, bo nawet słowo ˝potencjalni˝ jest tu chyba niewłaściwe, w żadnym z przypadków nie zamyka drogi sądowej. A więc jeżeli ktoś w wyniku ustanowionego prawa będzie się czuł odsunięty od potencjalnego właścicielstwa, od roszczenia, ma prawo na drodze pozwu cywilnego dochodzić swoich roszczeń. Ten projekt ustawy w żadnym stopniu nie domyka tego typu rozwiązań. Z konieczności, trochę powtarzając argumentację pani poseł, projekt ustawy jest tak skonstruowany, żeby odwołać się do kilku potencjalnych sytuacji, w przypadku których próbujemy to w tej ustawie naprawiać. Paradoks jest związany choćby z ustanowieniem kuratora do sprawowania nadzoru właścicielskiego przy właścicielu, który dzisiaj ma, jak mówię, hipotetycznie 118 lat. Dzisiaj mamy taką sytuację, w której ten właściciel jest bliżej nieznany, a my próbujemy zgodnie z literą obowiązującego dzisiaj prawa reprezentować jego interesy. Mówię o kancelariach prawnych, bo ten projekt ustawy jest w dużej części dedykowany również im. Chodzi o niegodziwe praktyki - co tu dużo gadać - w bardzo wielu miejscach. A więc jeżeli ktoś reprezentuje interesy hipotetycznego właściciela, który się nie zgłosił, a dzisiaj powinien mieć grube sto kilkanaście lat, to chyba jest tu coś nie tak. Posługiwanie się zdrowym rozsądkiem, często ryzykowne w polityce, powinno mieć tutaj chyba zastosowanie. Inny patologiczny przykład, o czym mówiła pani poseł sprawozdawca, to haniebne - nie bójmy się tego słowa - praktyki niektórych kancelarii prawniczych. Skupują prawa potencjalnych właścicieli nieruchomości za jakieś grosze typu 50 czy 100 tys. zł, a prawdopodobnie są one warte wielkie miliony złotych, mówią temu komuś: słuchaj, ta sprawa jest taka trudna, to będzie trwało ciężkie lata, ty możesz nawet nie dożyć tego rozwiązania, w związku z czym weź parę groszy, ale miej, a my się resztą zajmiemy. Dochodziło do tego typu praktyk, jak pani poseł zauważyła, bez aktu notarialnego, co było zgodne z prawem. Potem miasto chciało odkupić to od tego, kto w sposób legalny nabył prawo własności za grosze, a ten ktoś żądał wielkich milionów, bo taka była tego wartość rynkowa. W związku z tym wprowadzamy obligo w zakresie aktu notarialnego, żeby można było stwierdzić, ile zapłaciłaś właścicielowi, który zrezygnował na twoją korzyść, kancelario prawnicza. Od tego poziomu będziemy negocjowali, żebyśmy mieli punkt odniesienia, żeby nikomu się nie pomyliło, w którym miejscu jest przecinek, jeśli chodzi o kwotę. (Dzwonek) Takich przykładów, paradoksów prawnych, z którymi musimy walczyć, mamy całe mnóstwo. Natomiast w związku z tym dźwiękiem, który się stąd przed chwileczką wydobywał...