Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2026-03-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga przedstawię stanowisko odnośnie do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz ustawy - Kodeks wykroczeń. To projekt złożony, tak jak mówił poseł Wipler, przez posłów głównie Konfederacji, dotyczący alienacji rodzicielskiej. Rzeczywiście, tak jak mogliśmy już usłyszeć, projekt dotyczy m.in. dodania do Kodeksu karnego przepisu art. 209a, który wprowadzi karalność czynu polegającego na uporczywym utrudnianiu kontaktu rodzica lub innej bliskiej osoby i dziecka lub uporczywego utrudniania sprawowania opieki nad nim, plus do Kodeksu wykroczeń - odpowiednio przepisu art. 106a, który penalizować ma także jednorazową sytuację niezastosowania się do orzeczonego przez sąd sposobu utrzymywania kontaktów lub sprawowania opieki nad małoletnim. I tak jak też już powiedziano, problemem jest rzeczywiście praktyka, chodzi o problemy związane z utrudnianiem orzeczonych przez sąd albo ustalonych w drodze ugody kontaktów z dzieckiem, opieki nad nim. Rzeczywiście to też widzimy w ramach tego, co jest dostępne, co wynika z tych wszystkich badań, analiz, także z praktyki. Należy zgodzić się z tym, że jest to działanie destrukcyjne dla dziecka, dla jego rozwoju, dla jego psychiki, dla emocji, które powodują takie działania, ale także są to ogromne przeżycia i problemy dla rodziców, dla osób dorosłych. Często to dziecko, o czym też tutaj mówiliśmy, staje się trochę zakładnikiem w walce pomiędzy rodzicami bądź opiekunami, co rzeczywiście prowadzi do ogromnych problemów emocjonalnych. Zaproponowane zmiany dotyczą Kodeksu karnego i Kodeksu wykroczeń. Miałyby one wprowadzić właśnie te rodzaje przestępstw... Muszę powiedzieć, że zgodzę się z tym, co mówił poseł Tomczykiewicz: rzeczywiście przy tym projekcie trzeba zastanowić się nad racjonalnością działań, bo tak, jak było też zgłaszane, musimy patrzeć, uważać na to, żeby nie rozchwiać emocji do końca, żeby to dobrze doprecyzować. Prawo karne rzeczywiście jest taką, można powiedzieć, najbardziej wymowną gałęzią prawa, która nam pokazuje, że to prawo powinno być jednak racjonalne, adekwatne do tych wszystkich zdarzeń. Mamy tu też odpowiednie regulacje kodeksu rodzinnego, tak naprawdę mamy wiele przepisów, które nam to normują. Należy też zauważyć, że obecnie sprawy dotyczące wykonywania kontaktów z małoletnimi są instytucją prawa rodzinnego i opiekuńczego, więc należałoby tu dokonać szerokiej analizy. Tak jak już wspomniałem, prawo karne, penalizacja przepisów, zaostrzanie różnego rodzaju kar to rzeczywiście zawsze jest ostateczność. Trzeba też zwrócić uwagę na to - myślę, że to wyjdzie podczas rozmowy nad tym projektem - jaka ta ingerencja prawa karnego powinna tutaj być, jak powinna następować, co jest wystarczające, co jest niewystarczające. Rzeczywiście intencja projektodawców, wnioskodawców, czyli poddanie penalizacji alienacji rodzicielskiej, wydaje się iść w słusznym kierunku, natomiast trzeba na to spojrzeć też jeszcze od strony, bym powiedział, analizy i merytorycznego podejścia właśnie wprost do tych zapisów, tak żebyśmy nie sprawili, że zamiast łagodzenia pewnych sytuacji, w wyniku tych zmian dojdzie do jeszcze większych konfliktów, a ci najsłabsi, czyli dzieci, mogą na tym jeszcze bardziej ucierpieć. Musimy się nad tym zastanowić i rzeczywiście trzeba to przeanalizować. Tak że wstępnie wydaje się, że problem jest doniosły, trzeba się nad nim zastanowić. Myślę, że będziemy o nim rozmawiać na dalszych etapach prac legislacyjnych. Dziękuję. (Oklaski)