Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2020-01-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ta ustawa o PROW, o zmianie systemu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, wcale nie jest bardzo oczekiwana przez polskich rolników. To jest taki slogan, którego państwo używacie, argumentując swoje nie do końca dobre pomysły. Dlaczego ona nie jest wcale taka dobra dla polskich rolników? Otóż rzeczywiście ona jest realizacją tych słów, które padły w czasie kampanii wyborczej, o tym, że wszyscy, którzy będą utrzymywali krowy i będą mieli świnie, dostaną program +500 zł i +100 zł, 500+ i 100+. Ale prawdy w tym nie ma, dlatego że nie wszyscy - tylko i wyłącznie ci, którzy będą te zwierzęta hodować w systemie ekstensywnym. Takie jest założenie programu ˝Dobrostan zwierząt˝. A co to znaczy: system ekstensywny? To znaczy: system zupełnie inny niż ten, do którego zmierza cywilizowany świat - konkurencyjne, nowoczesne, rozwijające się rolnictwo. Państwo wspieracie nie rolnictwo intensywne, takie, które spowoduje wzrost eksportu, tylko państwo tym programem wspieracie rolnictwo ekstensywne, które jest archiwum już dzisiaj w skali europejskiej. Małe rolnictwo nic nie pomoże małemu rolnikowi, dlatego że mały rolnik dzisiaj nie jest w stanie zrealizować zasad bioasekuracji w przypadku zwalczania ASF-u. A w tym programie nie ma nic o wsparciu bioasekuracji, zwalczaniu ASF-u. Ten program jest programem ekstensywnym. Zresztą nie tylko dlatego on jest zły. On jest zły także z tego powodu, że komuś zabiera pieniądze. Bo państwo nie dajecie specjalnych środków budżetowych z budżetu krajowego na ten program krowa+ i świnia+, tylko manipulujecie przy środkach Unii Europejskiej. I myślę, że podstawową przyczyną jest nie realizacja waszego programu wyborczego, chociaż może w części tak, ale przede wszystkim przyspieszenie wydatkowania środków Unii Europejskiej, bo pod tym względem Polska jest na szarym końcu. Jeszcze niedawno było to tylko 29% zakontraktowanych środków w ramach PROW z tej perspektywy finansowej. A więc z obawy, że te środki się zlikwiduje, że tych środków nie będzie, że je oddamy do Unii Europejskiej, przedstawiacie taki program. A teraz: komu zabieracie? Skoro nie dajecie z budżetu krajowego, to komuś zabieracie w ramach PROW. Otóż zabieracie właśnie intensywnym rolnikom, bo zabieracie grupom producentów rolnych, taka była informacja na posiedzeniu komisji. Skoro zabieracie grupom producentów rolnych, to zabieracie intensywnym rolnikom, takim, którzy chcą zainwestować albo zainwestowali po to, żeby wzmocnić swoją pozycję konkurencyjną na rynku. Bo dzisiaj jak można wzmocnić pozycję rolnika na rynku? Nie słowami, nie tym oczekiwaniem przez polskich rolników. Można to wprowadzić tylko wtedy, kiedy się ich zmusi albo zachęci do wspólnego gospodarowania, żeby na rynku się umieli przeciwstawić dużym odbiorcom. A skoro te środki zabieracie, to, po pierwsze, nic nie zrobiliście w kierunku wzmocnienia polskich rolników na rynku. Nic nie zrobiliście, wszystkie wskaźniki mówią odwrotnie: liczba umów zawieranych między rolnikiem a odbiorcą, takich prawdziwych umów, w których poszanowana jest zasada równopartnerstwa, maleje, liczba produktów rolnych wprowadzonych na rynek za pośrednictwem grup producentów maleje. To wszystko oznacza, że ci wielcy odbiorcy produktów rolnika się wzmacniają, a nie osłabiają. Jako dowód kolejny - kolejny wskaźnik. Nie tak dawno, bo w ubiegłym roku, przedstawiliście tutaj projekt ustawy o spółdzielniach rolniczych, który miał z kopyta ruszyć ich powstawanie, organizowanie się rolników w tej rzeczywiście dobrej formie, jaką jest forma spółdzielcza. Chciałbym, żeby tu któryś z ministrów powiedział, ile spółdzielni w oparciu o tę ustawę powstało. Ja mam wiedzę, że żadna. Jeżeli żadna nie powstała, to ten program, który w tej chwili przedstawiacie, jest tak wiarygodny jak Radio Erewań, które mówiło, że w Moskwie na Placu Czerwonym rozdają moskwicze. To wszystko była prawda, tylko że nie w Moskwie, a w Leningradzie, nie rozdawali, a kradli, i nie moskwicze, tylko rowery. I wasz program jest dokładnie taki sam. To nie jest program oczekiwany przez rolników (Oklaski), bo zabieracie tym intensywnym rolnikom, a chcecie dać tym, którzy nie mogą sobie na rynku poradzić, i ten program nic im w tym nie pomoże. Gdybyście tym programem wsparli bioasekurację, tobyśmy poparli ten projekt dwoma rękoma. My go i tak poprzemy. Tylko dlatego go poprzemy, żeby te z trudem wynegocjowane przez ministra Kalembę i przez ministra Sawickiego środki europejskie trafiły do budżetu polskich rolników. Gdybyśmy nie poparli tego projektu i gdybyście go nie przedstawili, to jestem przekonany, że nie wykorzystalibyśmy środków z Unii Europejskiej dla polskiego rolnictwa. Jeszcze jedna rzecz, która także tu się pojawiła, mianowicie taka - wyraźnie nawet w uzasadnieniu jest to napisane - że aby ten program mógł funkcjonować, jest potrzeba przeszkolenia pracowników doradztwa rolniczego i przeegzaminowania. I znowu mówicie, że to wspiera doradztwo. Gdyby to wspierało doradztwo, to byłoby to zrobione ze środków budżetu krajowego. A wy po prostu z pieniędzy unijnych, nie przeznaczając na doradztwo większych pieniędzy... Wprowadzacie znowu grabież środków unijnych, po to żeby tych pracowników, których powinniście wspierać z własnego budżetu, sfinansować z budżetu Unii Europejskiej. Powiedziałem, że ten projekt poprzemy. Poprzemy z tych powodów (Dzwonek), żeby mimo wszystko tych kilka milionów złotych trafiło na polską wieś, a nie zostało przez wasze nieudacznictwo oddane do Brukseli. (Oklaski)