Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pozwolę sobie zacytować wypowiedź pana premiera Donalda Tuska z tzw. drugiego exposé z 2012 r. Otóż pan premier Donald Tusk tak wówczas powiedział: Zakładamy, patrząc na wzrost ilości miejsc w przedszkolach, że kwestia dostępności przedszkoli w roku 2015 będzie rozwiązana w 100%. Przypomnę, w 100%. Dalej dodał: Jestem przekonany, że ten dramatyczny dylemat matki: albo rodzę dziecko, albo będę mieć pracę, zniknie. Jak widać, panie ministrze, nie zniknął. Mówię o tym nie bez kozery, bo gdy popatrzymy na statystyki, jeżeli chodzi o poziom dzietności, to zobaczymy, że na 207 krajów Polska zajmuje 200. miejsce. To rzeczywiście dramatyczna sytuacja - 1,3 urodzeń przy zastępowalności na poziomie 2,10-2,15 pokazuje skalę gigantycznego problemu dzietności w Polsce. Jeżeli chcemy pomóc Polakom, pomóc Polkom, aby rodziły dzieci, to musimy zaproponować wachlarz daleko idących rozwiązań, wachlarz, który pozwoli Polkom i Polakom, z uwagi na ich sytuację majątkową, materialną, mieć odwagę. Bo dzisiaj, w rzeczy samej, trzeba mieć odwagę, aby mieć dzieci. Niestety taki mamy dzisiaj stan rzeczy w Polsce. To są bardzo poważne problemy, z którymi musimy się uporać. Jak widać, rząd Platformy Obywatelskiej, mimo że rządzi osiem lat, mimo że wiele obiecał, nie uporał się z tymi problemami. A przypomnę, że jeszcze w latach 80. prognozy demografów mówiły, że w roku 2020 Polaków będzie 45 mln. Niestety, wielka szkoda, że te obietnice nie zostały spełnione czy te przewidywania się nie spełniły. Przechodzę do założeń projektu ustawy. Otóż jest to krok w dobrym kierunku, ale - podkreślam jeszcze raz - potrzeba szerokiego wachlarza działań i jest to krok dalece niewystarczający. Pierwsze rozwiązanie zaproponowane przez rządzących zakłada dodatkowe świadczenia otrzymywane od pracodawcy w wysokości do 400 zł na dziecko pracownika, którym będzie się opiekowała niania albo które będzie uczęszczało do żłobka lub klubu dziecięcego. Będą one zwolnione z podatku do kwoty 400 zł, a jeżeli dziecko będzie w przedszkolu - do kwoty 200 zł. Panie ministrze, pytam, to jest pytanie retoryczne: Skoro o 100% wzrosła liczba Polaków otrzymujących minimalne wynagrodzenie, które - przypomnę - wynosi 1750 zł, i takie kwoty płacą pracodawcy, to proszę mi powiedzieć, kto przekona pracodawcę, aby na dziecko pracownika wyłożył kolejne 400 zł. Oczywiście mówimy: do kwoty 200 zł. Pewnie pracodawca, jeżeli będzie chciał, wyłoży 100 zł, co i tak byłoby sukcesem, 200 zł, co i tak byłoby sukcesem. Bo mówimy o kwocie do 400 zł, do 200 zł. I tu jest podstawowy problem. Czy będzie wola po stronie pracodawców, ażeby wykładać te dodatkowe kwoty? Pomijam kwotę na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, ale chodzi o dodatkowe świadczenia na dziecko czy o to, żeby rekompensować te kwoty z tytułu kosztów ponoszonych przez pracownika, związanych z uczęszczaniem dziecka do przedszkola czy też do żłobka. To jest pierwsze rozwiązanie. Drugie rozwiązanie, oczywiście też dobre, również stoi pod znakiem zapytania. To rozwiązanie polega na tym, że wlicza się w koszty uzyskania przychodu świadczenia związane z wydatkowaniem środków na utworzenie zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego lub przedszkola do pełnej wysokości. Oczywiście pojawia się pytanie, czy pracodawca będzie chciał ponosić te koszty. To będą wydatki i koszty oczywiście związane z obniżeniem podstawy opodatkowania, bo będą kosztami uzyskania przychodu. Kolejne koszty uzyskania przychodu, które będą zaliczane przez pracodawcę, to te związane z prowadzeniem takiego zakładowego żłobka czy zakładowego klubu dziecięcego, czy też przedszkola, ale również limitowane do kwoty na jedno dziecko do 400 zł i do 200 zł, jeżeli chodzi o przedszkole. W związku z tym rodzi się kolejne pytanie, które należy sobie zadać. Co w sytuacji, kiedy amortyzować czy - przepraszam - zaliczać do kosztów będzie można kwotę do 400 zł, a koszty prowadzenia tego przedszkola lub żłobka będą wielokrotnie wyższe? To jest pytanie. Pracodawca będzie chciał je ponosić czy też nie będzie chciał ich ponosić? Najprawdopodobniej nie będzie chciał ich ponosić. I to jest poważny problem. To są dobre rozwiązania, ale żeby się nie okazało, że to są rozwiązania pozorne, panie ministrze. A my chcemy realnych działań. Kolejna kwestia to jest dofinansowanie przez pracodawcę, uznanie za koszty uzyskania przychodów dofinansowania przez pracodawcę wydatków związanych z tymi kwotami, czyli 400 i 200 zł. To jest dobre rozwiązanie. Jeszcze raz podkreślam, to jest rozwiązanie idące w dobrym kierunku, tylko pozostaje zasadnicze pytanie: Czy będą wola i możliwości - bo wola to jedno, a możliwości to drugie - po stronie pracodawców, aby wydatkować dodatkowe kwoty nie tylko na tworzenie (Dzwonek) zakładowych żłobków, zakładowych klubów dziecięcych i przedszkoli i ich prowadzenie, ale także na refinansowanie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka w przedszkolu do kwoty 400 i 200 zł? Mam w tej materii, panie ministrze, bardzo, ale to bardzo poważne wątpliwości. W związku z powyższym jako Zjednoczona Prawica popieramy to rozwiązanie, ale mamy bardzo poważne wątpliwości, na ile to rozwiązanie, podkreślam, w praktyce będzie efektywne. Bo nie chodzi o to, żeby ono było efektowne, tylko żeby było efektywne. Czas pokaże. Miejmy nadzieję, że polscy pracodawcy i polscy pracownicy na tym skorzystają. Dziękuję uprzejmie.