Mówca: Szymon Hołownia
Data: 2026-06-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie pośle... Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów, Zastępca Szefa Krajowej Administracji Skarbowej Zbigniew Stawicki: Co do Excela to moglibyśmy tutaj przytoczyć parę innych przykładów, ale to nie miejsce. Luka VAT-owska maleje i inne parametry również wskazują na to, że ze zwalczaniem przestępczości, w tym mitycznych mafii VAT-owskich, chyba radzimy sobie całkiem nieźle. Radzimy sobie dzięki naszym pracownikom, dzięki kontrolerom, którzy wykrywają m.in. fikcyjne faktury. Pragnę przypomnieć, że w roku 2025 wykryliśmy 377 tys. fikcyjnych faktur VAT. Przy okazji: to świadczy przede wszystkim o poziomie naszych analiz. Uprzedzając państwa interpretację dotyczącą liczby faktur - większość z nich była wystawiona przed objęciem przez nas kierownictwa w Krajowej Administracji Skarbowej. Co to znaczy? To znaczy, że funkcjonowały one w obiegu prawnym, wywoływały negatywne skutki dla budżetu, a nie zostały wykryte. Przypomnę to, co już powiedziałem. Obowiązywała zasada: kontrole tylko tam, gdzie są pieniądze, tzn. tam, gdzie są łatwo osiągalne pieniądze. Nie szło się do przestępcy, bo on ma majątek ukryty, szło się do przedsiębiorcy, który nie zamierza oszukiwać, który majątku nie ukrył. I tam był łatwy łup, w cudzysłowie. Do tego prowadził również system mierników ilościowych kontroli. Opłacało się po prostu robić kontrolę, nawet w sytuacji, w której de facto była zbędna, bo w statystyce dobrze to wyglądało i zostawało się przodownikiem pracy z największą liczbą kontroli. Dlatego też w roku 2023, a więc w ostatnim okresie poprzedzającym przejęcie przez nas kierownictwa, 42% przypadków kontroli celno-skarbowych zakończyło się autokorektą w pierwszym terminie. To oznacza, że przed podjęciem faktycznych czynności kontrolnych, po powzięciu samej informacji o tym, że organ będzie prowadził kontrolę, podatnik złożył korektę, wpłacił należność i sprawa się zakończyła. Ale w statystyce taka sprawa lądowała jako kontrola. Statystycznie super: krótka kontrola, duża liczba kontroli. Stwierdziliśmy, że to jest kompletne nieporozumienie, że to samo osiągniemy, wykonując do podatnika telefon. I osiągamy. Podatnik po prostu składa korektę po powzięciu informacji o tym, że mamy wątpliwości co do jego rozliczania. To jest odpowiedź dla wnioskodawcy na temat funkcji edukacyjnej. To jest właśnie to pouczenie, o którym mówiliśmy. Pouczenie w cudzysłowie, to nie jest tak nazwany instrument. To jest informacja przekazana podatnikowi, że podejrzewamy nieprawidłowości. I podatnik koryguje to rozliczenie. Dlatego też w roku 2024 nastąpił spadek najtwardszych kontroli celno-skarbowych. Natomiast w 2025 r. spadek wynosił już 27,4%, z 7000 do 5100. W I kwartale 2026 r. kolejny spadek z 1200 w roku poprzednim do 1100 w roku bieżącym. Mogę zadeklarować, że ten kierunek będzie kontynuowany. Ilość bezpośrednich procedur kontrolnych, absorbujących podatnika, będzie malała. Będzie malała, ponieważ to samo można osiągnąć tańszymi z punktu widzenia państwa, szybszymi i niedolegliwymi dla podatnika sposobami. Wcześniej obowiązujące mierniki ilościowe wręcz skłaniały do zapełniania tabel w sposób nieco sztuczny. Przy okazji: mówiłem już o pracownikach, bez których te wyniki nie byłyby możliwe. Tutaj padło wiele słów powołujących się na głosy z wewnątrz, bliżej nieokreślone niestety, z którymi trudno polemizować, dyskutować. Zauważę tylko, że media społecznościowe, czy innego rodzaju, raczej nie są dobrym kanałem przekazywania uwag o charakterze służbowym. Są odpowiednie kanały służbowe. Doradzałbym wszystkim korzystanie z nich, bo trudno się odnieść do anonimowych, nieprzełożonych na pismo czy niezgłoszonych właściwą drogą postulatów. Przy tym mam wrażenie, graniczące z pewnością, że pod pozorem troski o pracowników Krajowej Administracji Skarbowej tak naprawdę wyrządza im się krzywdę. Państwo wykorzystujecie rzekomą troskę o nich, jednocześnie dyskredytując i wręcz ośmieszając ich. Notabene poziom centralny w żaden sposób nie nakłada żadnych norm ilościowo-wartościowych na kontrolerów. Jeżeli słyszę, że system mierników skłania do nakładania mandatu nawet w sytuacji, kiedy ktoś nie zamierza go przyjąć, czyli zamierza odmówić... Przepraszam, czy pracownik zmusza przedsiębiorcę do jego przyjęcia? Naprawdę, trochę umiaru. Przy tym znam moje koleżanki, moich kolegów, to są profesjonaliści i żaden miernik nie zmusi ich do działania wbrew prawu czy tam, gdzie nie mają podstawy prawnej. Proszę ich nie obrażać. Słyszałem wypowiedzi również osób z wewnątrz, czytam wypowiedzi w mediach, słyszałem odpowiedzi w Kanale Zero, czego następstwem była późniejsza bardzo bulwersująca historia wypowiedzi pana redaktora, którą oceni już właściwy organ. Chciałbym powtórzyć to, co już powiedział pan minister Andrzej Domański. Żadna forma dyskredytowania, ataku na naszych pracowników nie pozostanie bez reakcji. To są profesjonaliści, którzy wykonują w pocie czoła, w zaangażowaniu swoją pracę, i bardzo proszę, apeluję o rozwagę i liczenie się z konsekwencjami. Tutaj mamy do czynienia z taką sceną, na której wiele rzeczy można powiedzieć. Te osoby żyją w swoich środowiskach lokalnych. Nie podajemy nazwisk, ale one są identyfikowalne. Proszę liczyć się z konsekwencjami dla tych osób. Te konsekwencje są nieprzewidywalne. Proszę mi wierzyć, że uruchomiona lawina oskarżeń powoduje atmosferę przyzwolenia. Nie możemy wykluczyć, że znajdzie się ktoś, kto poczuje misję i przyzwolenie. Proszę brać to pod uwagę i apeluję o to, a jednocześnie powtarzam: żadna forma ataku na naszych pracowników nie pozostanie bez odpowiedzi. Czy dopuszcza się tego polityk, czy dziennikarz, czy celebryta, czy ktokolwiek inny, spotka to się z odpowiedzią. Odpowiednią drogą do zgłaszania wątpliwości dotyczących pewnych zasad pracy, niuansów, mierników są kanały służbowe. Bardzo bym prosił, żeby ci, którzy krytykują, korzystali z tych kanałów. Chciałbym jeszcze (Dzwonek) odnieść się do stwierdzenia, że jesteśmy silni wobec słabych. Niekoniecznie. Wyniki naszych kontroli dotyczące optymalizacji, dotyczące cen transferowych, czyli dużych korporacji, koncernów, znacząco wzrosły. Był tutaj zarzut, że chcemy zasypać deficyt wpływami z mandatów. Zachowajmy pewną proporcję, tak? Mówimy o wpływach rzędu dwudziestu kilku milionów złotych, a z jednej kontroli dotyczącej cen transferowych, optymalizacji mieliśmy wpłatę ponad 500 mln zł. A więc zachowajmy pewną powagę przy nawet demagogicznych argumentach. Dodam jeszcze, że dbamy nie tylko, jak tu padło, o pobór podatków, bo dbamy też o środki publiczne. Aktualizując pewne informacje dotyczące nieprawidłowości, chcę powiedzieć, że w toku prowadzonych przez nas audytów środków publicznych za lata 2020-2023 to już ponad 120 mld zł, 168 audytów, ponad 230 zawiadomień do prokuratury i ponad 180 śledztw wszczętych w wyniku naruszeń gospodarowania środkami publicznymi, a więc pieniędzmi podatników, o których tu mówimy. Skończył się czas. Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)