Mówca: Sprawozdawca Tomasz Piotr Nowak
Data: 2012-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Gospodarki o nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej zawartej w druku nr 592, nad którą Komisja Gospodarki pracowała 29 sierpnia 2012 r. i przygotowała sprawozdanie zawarte w druku nr 661. Ustawę o efektywności energetycznej przyjęliśmy w poprzedniej kadencji Sejmu, 15 kwietnia 2011 r. Był ona odpowiedzią na dyrektywę 2006/32. Ustawa ta ma obowiązywać do końca 2016 r. i ma na celu zaoszczędzenie 9% energii. Zadanie to ma być zrealizowane dzięki wprowadzeniu tzw. białych certyfikatów, które przedsiębiorstwa energetyczne będą otrzymywały w drodze przetargów za wymierne oszczędności energii elektrycznej. Ażeby jednak stwierdzić, że efekt oszczędności stał się faktem, trzeba przeprowadzić audyt energetyczny na wejściu, czyli przed realizacją zadania efektywnościowego, i na wyjściu, po realizacji tego zadania. W tym celu ustawa wprowadziła zawód audytora efektywności energetycznej. Audytor taki musi spełniać określone warunki, tj. mieć pełną zdolność do czynności prawnych, nie może być skazany prawomocnym wyrokiem sądu, musi ukończyć studia magisterskie, studia podyplomowe albo kurs dla audytora i zdać egzamin na audytora przed komisją powołaną przez prezesa URE. Jak widzimy, tych warunków jest bardzo dużo. Ta filozofia budowania tego zawodu od podstaw nie zauważała, że na rynku są kadry inżynierskie, są technicy dysponujący wiedzą opartą o wieloletnie doświadczenie w wykonywaniu opracowań technicznych dotyczących efektywności energetycznej, że Prawo energetyczne określa, jakie kompetencje powinni posiadać specjaliści, którzy zajmują się eksploatacją sieci, urządzeń czy instalacji. Podczas prac nad ustawą pojawiały się głosy, że przecież funkcjonuje już na rynku ustawa termomodernizacyjna z 2008 r., która także wprowadza audyt, nie tworząc tego zawodu od nowa. Ustawa o efektywności energetycznej realizowała zalecenia dyrektywy unijnej, ale dyrektywa pozostawiała w gestii danego państwa sposób wyłaniania audytora. Jednym słowem uregulowaliśmy ustawą zawód, którego kompetencje już są wykonywane na rynku. Regulując, zamknęliśmy go i oddaliliśmy w czasie wdrożenie całej ustawy, bo zanim pojawią się audytorzy, muszą się wyszkolić i zdać egzamin, a tymczasem rok 2016 jako rok realizacji celu indykatywnego oszczędności energii zbliża się coraz bardziej. Co prawda Polska nie powinna mieć problemów z realizacją celu - 9% średniego rocznego zużycia energii finalnej - bowiem, jak wynika z ˝Drugiego krajowego planu działań dotyczącego efektywności energetycznej˝, udało się w Polsce osiągnąć oszczędność energii na poziomie 5,9% w stosunku do średniego jej zużycia z lat 2001-2005, a pierwotnie planowano, że w 2011 r. będzie to 2%, ale efektywność jest jednym z głównych celów Unii Europejskiej, która już przygotowuje nową dyrektywę. Nasze białe certyfikaty odegrają tu ważną rolę, ale musimy odblokować wąskie gardło, jakim jest właśnie przeregulowanie zawodu audytora efektywności energetycznej. Co przemawia za takim uwolnieniem? Interes samych przedsiębiorstw, bo przecież to przedsiębiorstwa są zobowiązane do wyłaniania, przeprowadzając przetarg, audytora w oparciu o kryterium rzetelnej wiedzy tegoż audytora, czyli muszą się odwoływać do informacji, które uzyskują z rynku i nadawać też ton rynkowi poprzez stawianie określonych wymagań. Jeśli tego nie zrobią, jeśli będzie to źle przeprowadzone, spotkają się z karami nałożonymi przez prezesa URE, a URE ma obowiązek przeprowadzania wyrywkowych kontroli audytów. Tak więc w interesie podmiotu zlecającego opracowanie takiego audytu jest wybór audytora - osoby wiarygodnej, legitymującej się odpowiednimi referencjami. Deregulacja zawodu audytora jest więc istotą projektu z druku nr 592 i spotkała się generalnie z akceptacją członków Komisji Gospodarki. Jakie zmiany wprowadza projekt? W art. 1 pkt 4 zmienia się brzmienie dotychczasowego zapisu - pozostaje sformułowanie, że ustawa określa zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej, a skreśla się ciąg dalszy zdania, które brzmiało: ˝oraz uzyskania uprawnień audytora efektywności energetycznej˝. W art. 22 ust. 3 potwierdzamy, że dwa audyty, które trzeba przeprowadzić, żeby określić wielkość oszczędności, nie mogą być realizowane przez tę samą osobę. W projekcie zmianie ulega także tytuł rozdziału V, gdzie skreśla się zasady sporządzania audytu efektywności energetycznej, a konsekwencją tych zmian jest uchylenie art. 28, 29 i 34. Artykuły te zawierały przepisy utrudniające uzyskanie uprawnień audytora efektywności energetycznej, między innymi regulacje dotyczące wymogów, jakie musi spełniać osoba, która ubiega się o nadanie uprawnień audytora efektywności energetycznej, przesłanki utraty tych uprawnień, obowiązek podlegania przez audytorów efektywności energetycznej ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku ze sporządzeniem audytu, bo to może być już w specyfikacji zamówień, powoływanie przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki komisji kwalifikacyjnych przeprowadzających egzaminy na audytora efektywności energetycznej oraz rodzaje jednostek organizacyjnych, przy których takie komisje mogą być powoływane. W art. 2 projektu wskazano, że maksymalny limit wydatków z budżetu państwa na zadania wykonywane przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w związku z funkcjonowaniem audytorów efektywności energetycznej w latach 2012-2016 w każdym roku wynosi 0 zł rocznie. Zamieszczenie w projekcie ustawy tzw. formuły wydatkowej wynika z przepisów ustawy z 2009 r. o finansach publicznych. Regulacja ta spowoduje obniżenie kosztów funkcjonowania systemu białych certyfikatów wprowadzonego ustawą o efektywności energetycznej. Budżet państwa uniknie wydatków, które miały być przeznaczone na zatrudnienie dodatkowych pracowników w Urzędzie Regulacji Energetyki w związku z obowiązkiem rozpatrywania wniosków o powołanie komisji kwalifikacyjnych. Artykuł ten wywołał w komisji dyskusję o zasadność wprowadzenia go do projektu. Dyskusję wzbudziła kwota 0 zł. Ustawa matka powodowała koszty związane z przeprowadzeniem egzaminów, poprawka znosi te koszty, a zgodnie z regułą wydatkową trzeba zaznaczać w ustawie koszty, jakie generuje dany projekt. Wątpliwości jednak budzi właśnie ta liczba 0 zł. W wyniku głosowania artykuł ten został zachowany, ale może wymaga dalszego dopracowania. Zgodnie z art. 3 przepisy projektu ustawy mają wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wątpliwości komisji wzbudził także odnośnik wskazujący, że niniejsza ustawa w zakresie swojej regulacji dokonuje wdrożenia dyrektywy 2006/32 Parlamentu Europejskiego. Komisja Gospodarki postanowiła ten odnośnik usunąć, gdyż projekt ten nie realizuje bezpośrednio dyrektywy, która była realizowana w ustawie matce, a ten projekt jest procedowany w trybie zwykłym. Panie Ministrze! Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Gospodarki uważa, że wysokiej jakości audytów nie zagwarantuje skomplikowany system uzyskiwania uprawnień audytora efektywności energetycznej. Zamknięcie czy otwarcie zawodu to jest podstawowy dylemat, który funkcjonuje w tej chwili w gospodarce. Wydaje się, że zamknięcie spowoduje zmniejszenie konkurencji, że będzie trudniej zdobyć ten zawód i w efekcie końcowym ci audytorzy będą bardziej podnosili cenę swojej usługi i będzie to tak naprawdę szkodziło gospodarce Polski. Uwolnienie, deregulacja tego zawodu spowoduje, że na rynku będzie więcej tych audytorów, a firmy będą miały podmiotowość w decydowaniu, którą w wyniku przetargu firmę audytorską czy osobę audytora wybiorą. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Gospodarki wnosi o pozytywne rozpatrzenie przez Wysoką Izbę projektu ustawy z druku nr 592, przedstawionego w sprawozdaniu, w druku nr 661. Dziękuję bardzo. (Oklaski)