Mówca: Magdalena Łośko
Data: 2023-03-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy zawartego w drukach sejmowych nr 3009 i 3053 dotyczącego zmian w ustawie o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw. Rozwiązania zawarte w projekcie ustawy mają stanowić implementację przepisów prawa europejskiego zawartych w dyrektywie 2019/904. Należy jednak wspomnieć, że termin transpozycji upłynął 3 lipca 2021 r. Zamysłem twórców tej ustawy jest wprowadzenie obowiązku pobierania przez przedsiębiorców prowadzących jednostki handlu detalicznego i hurtowego oraz jednostki gastronomiczne opłaty od nabywającego produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. W ustawie wskazano maksymalną stawkę opłaty, wynoszącą 1 zł za jedną sztukę opakowania jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych, natomiast rzeczywista stawka opłaty zostanie określona w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw klimatu. Opłata będzie przeznaczona na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów powstałych z tych produktów i raz w roku będzie przekazywana na odrębny rachunek bankowy marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce jej pobrania. W ustawie wskazano również na podział tych środków jako dochodów narodowych funduszy ochrony środowiska. Przedsiębiorcy zobligowani będą do prowadzenia sprawozdań i ewidencji nabycia i sprzedaży opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych. W ustawie określono również wysokość kar administracyjnych za jej nieprzestrzeganie. Wprowadzenie opłaty ma na celu zniechęcenie konsumentów do nabywania opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na rzecz opakowań i produktów alternatywnych, a w rezultacie - zmniejszenie ich stosowania. Zgadzamy się co do zapisów samej ustawy. W tej sprawie zostały przeprowadzone szerokie konsultacje społeczne. Wypracowane zapisy ustawowe w większości zostały zaakceptowane. Zgłaszamy poprawki, które umożliwią użytkownikowi końcowemu nabywanie produktów, napojów lub żywności do własnego opakowania wielorazowego użytku, co zmniejszy ilość jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych w środowisku. Ale ta wspomniana akceptacja była do czasu, bo w trakcie prac podkomisji i komisji PiS zgłosił poprawki, które z uwagi na ich niekonstytucyjny charakter nie mogą zostać zaakceptowane. Część z nich dotyczy usprawnienia realizacji inwestycji z zakresu budowy energetyki jądrowej. Owszem, sprawa energetyki jądrowej jest niezwykle ważna. Sprawy istotne z punktu widzenia państwa tym bardziej nie powinny być wrzucane do ustawy w sposób niekonstytucyjny, przy jednoczesnym podaniu w wątpliwość całości ustawy i pominięciu zasady trzech czytań. W dniu wczorajszym, na posiedzeniu komisji ochrony środowiska, w toku prac nad ustawą PiS wrzucił kolejne poprawki, dotyczące ustawy o podatku akcyzowym, ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła i preferencyjnego zakupu węgla. Wiceprzewodnicząca komisji pani poseł Anna Paluch, która zgłaszała te poprawki, sama zaznaczała, że mogą one budzić wątpliwości natury konstytucyjnej. Te same wątpliwości zgłaszali również legislatorzy. W przypadku ww. poprawek powinien powstać osobny projekt nowelizacji ustawy. Zwracali na to uwagę m.in. obecni na posiedzeniu komisji przedstawiciele samorządów. Należałoby w całości przepracować, przedyskutować osobne projekty, żeby te zapisy nie budziły jakichkolwiek wątpliwości konstytucyjnych. Podsumowując, sama ustawa generalnie zmierza w dobrym kierunku i daje podwaliny pod system kaucyjny w Polsce, który jest, jak wiemy, mocno wyczekiwany, ale wadliwe poprawki niestety będą powodowały wątpliwości co do całości ustawy. Dziękuję bardzo. Przekazuję poprawki panu marszałkowi.