Mówca: Krzysztof Gadowski
Data: 2017-10-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec rządowego projektu ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Mija 21 miesięcy od momentu, kiedy na tej sali z trybuny sejmowej sygnalizowałem 14 stycznia 2016 r. wiceministrowi odpowiedzialnemu za górnictwo problem bardzo zróżnicowanej, skomplikowanej, dziwnej i dla wielu osób niesprawiedliwej sytuacji związanej z realizacją prawa do deputatu węglowego. Mówiłem wtedy, że rząd ze środków budżetu państwa realizuje część należnych świadczeń w związku ze zlikwidowaniem kopalń. Mówiłem o tym, że górnicy emeryci i renciści z kopalń czynnych zostali tego pozbawieni w roku 2015 ze względu na trudną sytuację finansową spółek węglowych, spadek cen węgla i podaż węgla. Mówiłem, że część emerytów i rencistów oczekuje na nową ustawę, która zrówna ich prawa, dzięki czemu nie będą dzieleni, natomiast będą łączeni w sposób jednoznaczny przez ustawę, która rozwiąże ten problem. Pan minister deklarował wtedy, że powstanie zespół złożony z pracowników Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i że w ciągu połowy roku pojawi się ustawa, która w jakiś sposób zepnie to w całość, a więc wszyscy będą mogli z tej jednej ustawy skorzystać. Wszyscy słyszeliśmy wtedy o przygotowaniu tzw. specustawy, która pozwoliłaby objąć jedną regulacją wszystkich górników emerytów i rencistów, którym ten ekwiwalent się należy. Tak miało być do czerwca 2016 r. Minister później to potwierdził, w dniu 9 czerwca, kiedy obyło się pierwsze czytanie projektu ustawy obywatelskiej, który przynieśli do Sejmu górnicy, podpisanego przez prawie 130 osób. (Poseł Ewa Kołodziej: Tysięcy osób.) Wtedy minister powiedział też, że do końca czerwca 2016 r. pojawi się ten projekt. Mijały dni, miesiące, ustawy nie było, minister mówił o trudnościach. Nie ukrywam, że zaangażowałem wtedy górników do pisania listów do pani premier, ale ci górnicy nadal czekali. Ci górnicy pamiętają słowa ministra Tchórzewskiego, który stwierdził w 2014 r., kiedy trwały dyskusje nad zawieszeniem, likwidacją tego ekwiwalentu, że jeśli ekwiwalent zostanie zlikwidowany, to powinien to przejąć rząd, budżet państwa, tak jak zrobiono w przypadku emerytów kolejarzy. Dziś korzystają z tego ekwiwalentu 254 tys. osób, na tę wypłatę idzie ok. 400 mln zł z budżetu państwa. I co otrzymujemy dzisiaj, proszę państwa? Dzisiaj otrzymujemy projekt. Oczywiście w czasie 2 lat funkcjonowania rządu debatujemy nad projektem o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla. Nie mówimy, tak jak obiecywał wiceminister, o specustawie obejmującej jedną regulację. Dziś mówimy, proszę państwa, o projekcie ustawy likwidującym ekwiwalent pieniężny i debatujemy nad tym projektem likwidującym na zawsze emerytom kopalń czynnych węglowych wypłaty tego ekwiwalentu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy rząd daje jednorazowo 10 tys. zł, ale w tym samym artykule w ust. 4 rząd stwierdza: zlikwidujemy całkowicie ten ekwiwalent, on wygasa. W art. 5 mówi: najpierw złóżcie oświadczenie, zrzeknijcie się prawa do ekwiwalentu pieniężnego, a później otrzymacie 10 tys. zł. Wysoka Izbo, za 10 tys. srebrników likwidujecie deputat węglowy. Deputat węglowy, który był i jest częścią wynagrodzenia dla górników za ciężką i niebezpieczną pracę. To, jak traktujecie dzisiaj górników, widać wyraźnie w poszczególnych zapisach ustawy. Widać, jak traktujecie górników emerytów, rencistów i ich rodziny, wdowy, wdowców i tzw. osoby uprawnione, gdy każecie im w ciągu 10 dni od dnia wejścia w życie ustawy - a przecież nie ma vacatio legis - złożyć wniosek zawierający oświadczenie. 235 376 osób uprawnionych - może rozsianych po całej Polsce, może przebywających poza krajem, może chorych, może na urlopie, a może w trakcie wyjazdu - w ciągu 10 dni ma się dowiedzieć, że taka ustawa jest (Dzwonek) i że trzeba złożyć wniosek, że trzeba go złożyć najpierw do przedsiębiorstwa wypłacającego, potwierdzić w zakładzie górniczym. Tym projektem pokazujecie, że dalej chcecie dzielić górników emerytów. Po 2 latach manipulacji, mamienia, obaw i nadziei proponujecie likwidację deputatu. (Głos z sali: Skąd taka nagła troska?) Za 10 tys. srebrników w ciągu 10 dni likwidujecie górnikom ekwiwalent pieniężny...