Mówca: Wojciech Penkalski
Data: 2012-11-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szybciutko odniosę się do wypowiedzi mojego przedmówcy. Pan chyba był urzędnikiem i teraz pan ich tak zawzięcie broni. Niech oni się wezmą do roboty. Jeszcze rok temu byłem przedsiębiorcą, który wielokrotnie z tego korzystał, bo był zmuszony do składania różnych wniosków, papierów. To nie było robione w terminie i - co za tym idzie - my jako przedsiębiorcy ponosiliśmy potężne straty. Niech urzędasy w Polsce wezmą się za robotę. (Poseł Tomasz Szymański: Przedstawiłem państwu konkretne rozwiązania i statystyki.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Do meritum. Przedmiotem dzisiejszej debaty jest zaproponowana przez Ruch Palikota nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego służąca walce z przewlekłością działania organów administracji państwowej. Postulowane przez wnioskodawców zmiany w K.p.a. dotyczą wprowadzenia do postępowania administracyjnego instytucji kar dla organów administracji. Instytucja ta, jak wskazał już poseł Gibała, jest wzorowana na sprawdzonym rozwiązaniu, które funkcjonuje od blisko 10 lat w Prawie budowlanym. Chciałbym zarekomendować Wysokiej Izbie głosowanie za przyjęciem omawianego projektu i tym samym skierowanie go do dalszych prac w komisjach. Myślę, że nie ma na tej sali nikogo, kto nie dostrzegałby konieczności walki z przewlekłością działania urzędów. Wierzę, że wśród koleżanek posłanek i kolegów posłów nie ma nikogo, kto akceptowałby sytuację, w której urzędy nie rozpatrują spraw zgłaszanych im przez obywateli. Trudno oczekiwać, by obywatel miał zaufanie do organów władzy publicznej, jeśli czeka piąty bądź szósty miesiąc i nie może się doczekać odpowiedzi od reprezentujących państwo urzędników. Chcę wyraźnie podkreślić, że sprawna, rzetelna oraz dynamicznie działająca administracja publiczna jest gwarantem realizacji konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. Wszakże zaufanie do instytucji naszego państwa obywatele nabywają wtedy, gdy mają świadomość, że w ich sprawach administracja publiczna będzie działać rzetelnie i w możliwie krótkim czasie. Zwracam przy tym uwagę, że postępowanie administracyjne może zostać uznane za prowadzone rzetelnie tylko wtedy, gdy zostaje zakończone w odpowiednim terminie. Naprawdę trudno jest mówić o rzetelności prowadzonego postępowania w sytuacji, gdy organ administracji publicznej przekracza terminy narzucone mu przez K.p.a. Przypominam, że obowiązujący już art. 35 kodeksu obliguje organy administracji publicznej do tego, by niezwłocznie rozpatrywały przedstawione im sprawy. W § 3 art. 35 K.p.a. ustawodawca wskazał pewne terminy, w których urzędy powinny załatwiać przedłożone im sprawy. Otóż w sytuacji gdy sprawa wymaga wszczęcia postępowania wyjaśniającego, powinna zostać rozpatrzona w ciągu miesiąca, zaś w sprawach szczególnie skomplikowanych organy administracji państwowej mają dwa miesiące na zajęcie stanowiska. Według projektu Ruchu Palikota kary dla organów administracji orzeczone zostaną wtedy, gdy z winy urzędu nastąpi przekroczenie wskazanych wcześniej ustawowych terminów. W proponowanej nowelizacji nie zmieniamy więc terminów, które zostały wyznaczone urzędom na załatwianie przedstawianych im spraw. Zgadzamy się, że terminy w K.p.a., jakie dziś obowiązują, są rozsądne i pozwalają na dokładne zbadanie sprawy. Nie zgadzamy się natomiast z częstą praktyką przekraczania ustawowych terminów przez organy administracji publicznej. Brak sankcji za przekroczenie normy wyznaczonej w art. 35 K.p.a. powoduje, że terminy wskazane w tym przepisie nie są przestrzegane. Nasza ustawa taką sankcję wprowadza i tym samym pozwala udoskonalić istniejące dziś regulacje prawne. Obecne przepisy K.p.a. dotyczące terminów rozpatrywania spraw są niedoskonałe także z innych powodów. Obrońcy utrzymania obecnego stanu rzeczy powiedzą zapewne, że w aktualnych przepisach K.p.a. znajdują się unormowania służące walce z bezczynnością organów administracji publicznej. Ktoś powie na przykład, że przecież dzisiaj można złożyć zażalenie na bezczynność organów administracji. Ktoś inny wskaże, że również w świetle obecnych przepisów organ administracji musi uzasadnić, dlaczego działa w sposób przewlekły. Obecne uregulowania sprawdzają się jednak wyłącznie teoretycznie. Owszem, urzędnicy, którzy przekraczają ustawowy termin załatwienia sprawy, są często zobowiązywani do złożenia wyjaśnienia. Problem w tym, że te wyjaśnienia są nierzadko ograniczone do jednego zdania. Urzędnik pisze: nie załatwiłem sprawy ze względu na stopień jej skomplikowania, i na tym się kończy jego tłumaczenie. Podobnie prawdą jest, że dziś organ wyższego stopnia może w wyniku rozpatrzenia zażalenia na bezczynność wyznaczyć organowi podległemu nowy termin rozpatrzenia sprawy. (Dzwonek) Panie marszałku, trzydzieści sekund. Dziękuję. Wiemy jednak, obserwując działania urzędów, że często także ten drugi termin nie jest przestrzegany. Obecnie obowiązujące przepisy K.p.a. służące walce z bezczynnością urzędów wymagają bez wątpienia udoskonalenia. Dziś Ruch Palikota przedstawia propozycję, w jaki sposób uczynić je lepszymi. Liczę na to, że Wysoka Izba zdecyduje się skierować nasz projekt do prac w komisjach i że razem popracujemy nad udoskonaleniem K.p.a. Wierzę, że obecne przepisy K.p.a. razem, wspólnie zmienimy. Ruch Palikota będzie głosował za dalszymi pracami nad zgłoszonym projektem. Rekomenduję państwu, byście również poparli przedstawioną przez nas nowelizację Kodeksu postępowania administracyjnego. A mojemu przedmówcy, jak również mieszkańcom Grudziądza życzę takich urzędników, a przede wszystkim życzę mieszkańcom Polski, żeby zawsze tak było jak w Grudziądzu. Dziękuję. (Oklaski)