Mówca: Jacek Bogucki
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy wprowadzającej opodatkowanie spółek komandytowo-akcyjnych i spółek komandytowych podatkiem dochodowym od osób prawnych. Wprawdzie spółki te nie mają osobowości prawnej i nie zaliczają się do tego sposobu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce, ale nie jest to jedyny wyjątek w ustawie o CIT, bo już wcześniej część jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej podlegała tej ustawie. Istotą tej ustawy i tej debaty jest rozstrzygnięcie, na ile te przepisy prowadzą do realizacji zapisanej w uzasadnieniu zasady równości podatkowej, zasady sprawiedliwego opodatkowania podmiotów gospodarczych, zasady ograniczania możliwości unikania opodatkowania pod tzw. optymalizacją podatkową, a na ile będą przejawem kolejnej fiskalizacji państwa i szukania dodatkowych dochodów. Już w uzasadnieniu mówi się, że dodatkowe dochody z tego tytułu sięgną prawie 300 mln zł. Główną przyczyną, jaką wskazuje uzasadnienie, jest sprawa unikania opodatkowania w przypadku spółek komandytowo-akcyjnych przez akcjonariuszy będących osobami prawnymi, a właściwie opóźniania momentu wystąpienia obowiązku podatkowego. Rzeczywiście wzrost ilości tych spółek od roku 2007 - komandytowo-akcyjnych dziesięciokrotny, a komandytowych trzykrotny - jest niewspółmierny do ilości nowych działalności gospodarczych w innych formach, a więc w postaci zarówno spółek osobowych, indywidualnych działalności gospodarczych, jak i w postaci spółek kapitałowych. Może to wskazywać na to, iż stały się one atrakcyjną formą działalności. Istotna byłaby analiza struktury kapitałowej tych spółek - oczywiście w tym dokumencie takiego materiału nie mamy - bo z tej analizy można byłoby wysnuć wnioski, czy są to nowe formy działalności organizowanej przez podmioty gospodarcze, które rozpoczynają działalność, czy jest to forma polegająca na przekształcaniu dotychczasowej działalności, czy dotyczy to dużych podmiotów gospodarczych, średnich czy małych. Analizując obowiązujący w tej chwili stan prawny, niewątpliwie trzeba stwierdzić, że poza nazwą - spółki komandytowo-akcyjne i spółki komandytowe - istotne są różnice pomiędzy tymi dwoma rodzajami spółek dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, ich struktury kapitałowej i form opodatkowania. Jak już uzasadnienie wskazuje, w przypadku spółek kapitałowych wygląda na to, że nie mieliśmy do tej pory do czynienia z procederem nadmiernej optymalizacji podatkowej, agresywnej optymalizacji podatkowej, natomiast działo się tak w przypadku spółek kapitałowo-akcyjnych. Trzeba też zwrócić uwagę na to, że w przypadku spółek komandytowych, o ile działalność w tej postaci prowadzą małe firmy, o niewielkiej skali działalności, wspólnicy tych spółek niezależnie od tego, czy są komplementariuszami, czy komandytariuszami, podlegają ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu jak każdy prowadzący działalność gospodarczą w postaci spółki czy samodzielnej działalności. Takiego podlegania nie ma w przypadku spółek kapitałowo-akcyjnych. W przypadku małych firm prowadzonych w tej formie działalności na pewno doszłoby więc z jednej strony do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, a z drugiej strony wydaje się, że także pozostałby obowiązek podlegania przez wspólników ubezpieczeniu społecznemu i ubezpieczeniu zdrowotnemu, jak to ma miejsce w przypadku podmiotów nieposiadających osobowości prawnej. Należy zastanowić się, czy rzeczywiście to właściwie wyjątkowe ujęcie jest sensowne i zgodne z ideą tej ustawy. Wątpliwości, które już były tu podnoszone, dotyczą też daty wejścia w życie przepisów - 1 stycznia 2014 r. - tego, na ile jest to realne i czy nie będzie naruszeniem konstytucji i zasady pewności prawa, skoro mamy już końcówkę września roku 2013. Wydaje się, że zmiany tego typu powinny następować z wyprzedzeniem, które pozwoli na dokonanie planowej i dopuszczalnej prawem zmiany formy organizacyjnej dotychczas prowadzonej działalności. W toku prac nad projektem ustawy podmioty, z którymi konsultowano projekt, zwracały uwagę na kwestię konstytucyjności. Myślę, że te wątpliwości powinny być w toku prac komisji także rozstrzygnięte. Tak więc klub Solidarna Polska w toku prac w komisji będzie także zgłaszał zarówno wątpliwości, pytania, jak i ewentualne poprawki do tego projektu, ale rozumiejąc, że głównym celem polskiego systemu podatkowego powinna być równość wobec poszczególnych podmiotów, sprawiedliwość, na ile jest możliwa do osiągnięcia, i powszechność, będzie pracował nad tym projektem w komisji. Nie zgłaszamy wniosku o jego odrzucenie w pierwszym czytaniu, jesteśmy za prowadzeniem prac, zwracając jednocześnie uwagę na te wątpliwości, które były już wcześniej podnoszone i które podnosiłem w swoim wystąpieniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)