Mówca: Ewa Leniart
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu PiS zaprezentować stanowisko w sprawie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przygotowania i realizacji inwestycji strategicznych w obszarze obronności państwa i bezpieczeństwa publicznego. To rządowy projekt, który jest kolejną specustawą wprowadzaną do polskiego prawodawstwa odwracającą obowiązywanie szeregu ustaw, które warunkują realizację w trybie standardowym procesu inwestycji w Polsce. Dobrze, że ta ustawa powstała. Szkoda, że z półtorarocznym opóźnieniem, bo to oznacza 1,5 roku opóźnienia w przypadku realizacji inwestycji strategicznych dla bezpieczeństwa publicznego oraz obronności i na tę ustawę na pewno czekają m.in. polskie podmioty przemysłu zbrojeniowego. Trzeba jednak pamiętać, że projekt jest bardzo skomplikowany, kosztowny i dotyka praw obywateli chronionych konstytucyjnie, takich jak prawo własności, prawo do wolności działalności gospodarczej, prawo do pracy, prawo do prywatności czy wolność przemieszczania się. Wprost można stwierdzić, że przepisy procedowanej ustawy sankcjonują nierównowagę pomiędzy prawami i wolnościami obywatelskimi a działaniami inwestora w zakresie obronności. Procedowane zmiany prawne będą więc miały skutki, jeśli chodzi o ochronę przyrody, lasy w Polsce, gospodarkę wodną, ze względu na ułatwienia inwestycji, których celem będzie obronność państwa oraz bezpieczeństwo publiczne, które z uwagi na aktualną sytuację geopolityczną są uzasadnione. Decyzja o zgodzie na realizację inwestycji o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa oraz obronności ma charakter kompleksowy. Rozstrzyga także kilka kwestii administracyjnych, które zgodnie z ogólnymi zasadami dotyczącymi inwestycji budowlanych powinny być rozstrzygane odrębnymi decyzjami. Specustawa zawiera szczególne rozwiązania dotyczące zawiadomień, doręczeń w postępowaniu administracyjnym oraz szczególne zasady administracyjnej i sądowej kontroli decyzji administracyjnych wydawanych na ich podstawie. Trzeba też jasno powiedzieć, że realizacja inwestycji kluczowych w zakresie obronności państwa będzie się odbywać bez standardowych procedur administracyjnych. Rezygnacja z formalności związanych z uzyskaniem pozwolenia na budowę zgłoszenia oraz procedur odbioru obiektu budowlanego powoduje, że ciężar odpowiedzialności za realizację inwestycji, jej standard oraz funkcjonalność spoczywać będzie na inwestorze, a więc właściwych organach Ministerstwa Obrony Narodowej oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Istotnym skutkiem procedowanej ustawy jest to, że projekt umożliwia przyznanie odszkodowania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, na której została ustanowiona specjalna strefa ochronna, ale tylko za poniesioną rzeczywistą szkodę oraz za wykupienie nieruchomości lub jej części, co oznacza, że inwestycje obronne mogą pozbawić części mieszkańców nieruchomości, a także pozbawią gminy części dochodów, choćby z podatku rolnego. Pojawia się pytanie. Z dniem, w którym podjęta zostanie ostateczna decyzja o wywłaszczeniu, nieruchomość stanie się własnością Skarbu Państwa lub jednostek organizacyjnych nadzorowanych przez ministra obrony. Kolejnym ograniczeniem prawa własności obywateli jest zatem to, że nawet nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym będzie mogła podlegać wywłaszczeniu. Ustawa przewiduje m.in. rozwiązanie, zgodnie z którym zamówienia udzielane przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej, związane z zakupem bezzałogowych statków powietrznych oraz środków zwalczania bezzałogowych statków powietrznych, które zostały przetestowane w polskich Siłach Zbrojnych i otrzymały pozytywną rekomendację, będą zwolnione z przestrzegania Prawa zamówień publicznych. Bardzo ważna kwestia dotyczy upoważnienia organów organizacyjnych MON-u do kupowania wraz z państwami trzecimi sprzętu wojskowego, także na potrzeby państw obcych. Chcemy zgłosić poprawkę mniejszości do tejże ustawy. Bardzo proszę pana marszałka o jej przyjęcie. Mając powyższe na uwadze, proszę pana Artura Chojeckiego o szczegółową argumentację.