Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2014-04-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podzielam zastrzeżenia moich przedmówców dotyczące tak szybkiego procedowania nad tym projektem ustawy. Dobrze, że ta ustawa się pojawiła, i deklarujemy wolę pracowania nad tym materiałem, natomiast ona pojawiła się dosłownie parę dni temu i dość trudno w tak krótkim czasie w sposób precyzyjny odnieść się do wszystkich zapisów tejże ustawy. Cieszymy się, że rząd zreflektował się i zauważył, że sytuacja na rynku podręczników stała się patologiczna i nie do zniesienia. Klub Solidarnej Polski wielokrotnie w ciągu ostatnich dwóch lat wskazywał na cały szereg nieprawidłowości związanych z obrotem podręcznikami. Z naszej inicjatywy zwoływane były posiedzenia komisji edukacji i podkomisji edukacji, by rząd mógł zapoznać się z opisem tychże patologii. Polegały one na tym, że w zamian za wybór konkretnego podręcznika szkoła lub konkretni nauczyciele otrzymywali określone korzyści. W tej sprawie współpracowaliśmy z fundacją ˝Polska bez Korupcji˝. W mojej ocenie powstanie tego projektu ustawy jest w dużym stopniu zasługą tejże fundacji, która zwróciła uwagę na cały szereg patologii. To oczywiste, że podręczniki, które były wybierane z pobudek innych aniżeli merytoryczne, nie musiały prezentować wysokiego poziomu, mieć wysokiej jakości merytorycznej, poza tym były drogie, w związku z czym polskie rodziny po prostu rujnowały się na początku każdego roku szkolnego, by zakupić zestaw podręczników dla swoich dzieci. Pozytywnie oceniamy podstawowy zapis, jaki znalazł się w tym projekcie, zacytuję go: Uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów mają prawo do bezpłatnego dostępu do podręczników, materiałów edukacyjnych lub materiałów ćwiczeniowych, przeznaczonych do obowiązkowych zajęć edukacyjnych z zakresu kształcenia ogólnego, określonych w ramowych planach nauczania. Myślę, że to jest dobry zapis, natomiast jak zwykle diabeł tkwi w szczegółach. Zupełnie nie jest dla nas zrozumiałe, dlaczego ten projekt zakłada, że wprowadzenie darmowych podręczników ma być tak rozłożone w czasie, aż do 2017 r. Nie jest dla nas również zrozumiałe, dlaczego wyłączone są z tego szkoły ponadgimnazjalne, bo rzeczywiście będzie to eldorado dla wszelkiego typu wydawców. Podzielam opinię mojego przedmówcy z Prawa i Sprawiedliwości, że ta patologiczna sytuacja w szkole ponadgimnazjalnej została wywołana poniekąd przez sam rząd, który non stop zmienia podstawy programowe i ostatnio przyjął takie podstawy programowe, które budzą bardzo poważne wątpliwości, także natury merytorycznej. Zupełnie nie rozumiemy, dlaczego tak długo polscy uczniowie mają czekać na darmowe podręczniki i dlaczego ten projekt, zakładający zapewnienie uczniom darmowych podręczników, nie będzie obejmował uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Dobrze, że podręczniki będą finansowane z budżetu państwa i będą własnością szkoły. Wyposażenie szkół podstawowych i innych w podręczniki ma być zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej, wykonywanym przez jednostki samorządu terytorialnego prowadzące szkoły. (Dzwonek) Na realizację tego zadania j.s.t. ma otrzymywać dotację celową z budżetu państwa. Tutaj pojawia się pytanie, czy te dotacje będą wystarczające. W jaki sposób strona rządowa wyliczała wysokość tych dotacji? Obawiamy się, że mogą to być zbyt szczupłe środki. Dość enigmatyczne są zapisy związane z zasadami dopuszczania podręczników do użytku szkolnego. Zwracamy uwagę na to, że zapisy dotyczące wyboru rzeczoznawców także są enigmatyczne, ogólnikowe, mało precyzyjne. Dotyczy to zwłaszcza wykazu tych instytucji, które mają potwierdzać wiedzę i doświadczenie rzeczoznawców. Nigdzie te instytucje nie zostały wymienione. Mam pytanie: Czy te kwestie zostaną doprecyzowane w rozporządzeniu wykonawczym, czy zamierzacie państwo tak to zostawić?