Mówca: Tomasz Szymański
Data: 2019-07-31 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Prawo i Sprawiedliwość do perfekcji doprowadziło - i przygotowało nas do tego - dwie rzeczy: pisanie ustaw na kolanie oraz błyskawiczne wprowadzanie ich w życie. Do takiego stylu zarządzania niestety przyzwyczailiście państwo nas, społeczeństwo, ale też parlament. Taki chaotyczny tryb tworzenia prawa musi nieść za sobą nieoczekiwane i niepożądane skutki. Również przy tworzeniu tej ustawy musieliście państwo pokazać totalny brak profesjonalizmu i brak szacunku dla stanowionego prawa. Mówimy dziś o sprawach najważniejszych dla demokratycznego państwa. Cóż w Kodeksie wyborczym może być ważniejsze od tego, kto stwierdza, czy wybory są ważne, czy nie? Nie ma nic ważniejszego, jak kwestia stwierdzenia ważności wyborów. Proponowane przez Prawo i Sprawiedliwość zmiany w ustawie we wszystkich aspektach mają charakter niekonstytucyjny. Na samym początku chciałbym przypomnieć o zmianach w sądownictwie, które państwo przeprowadziliście, o formie, w jakiej to zrobiliście, i o sposobie, legalności i procedurze wyboru sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. O nieprawidłowościach alarmują wszyscy: eksperci, prawnicy, struktury Unii Europejskiej, a wy dalej brniecie w zmiany Sądu Najwyższego. Komisja Europejska podtrzymała swoje wątpliwości co do braku praworządności w naszym kraju i uruchomiła tzw. drugi szczebel, który prowadzi wprost do sankcji, ponieważ europejscy eksperci widzą, że mamy problem z praworządnością i działania waszego rządu oddalają Polskę od przyjętych standardów europejskich. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej może zakwestionować legalność działania Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych. Co ważne, w maju br. siedmiu sędziów Sądu Najwyższego wniosło do Trybunału Sprawiedliwości pytanie co do tego, czy ta izba jest elementem składowym europejskiego sądownictwa. Konsekwencje tego wyroku, kwestionującego sposób powoływania i obsadzania nowej izby, wywołują duże obawy o legalność podjętych przez nią decyzji. Sędziów Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która ma orzekać w sprawie ważności wyborów, wybiera 25-osobowa niekonstytucyjna Krajowa Rada Sądownictwa. 15 członków KRS to sędziowie wskazani przez posłów PiS i Kukiz’15. Pozostałych członków wskazuje Sejm i Senat, a także minister sprawiedliwości i prezydent. Izba jest więc polityczna. Może być politycznie uzależniona od PiS i orzekać zgodnie z interesem i zapotrzebowaniem partii rządzącej. Jeszcze raz chcę podkreślić, że debatujemy o sprawie ważnej dla funkcjonowania demokracji w Polsce. Czy chcecie państwo oddać decyzję o ważności wyborów osobom, które z naruszeniem prawa zostały powołane w skład Sądu Najwyższego? Taki stan rzeczy jest nie do przyjęcia w normalnym, demokratycznym państwie. Kolejną niedopuszczalną, a przede wszystkim niekonstytucyjną, szanowni państwo, sprawą związaną z przedłożonym projektem ustawy jest próba przeprowadzenia zmian w ordynacji wyborczej tuż przed wyborami. Trybunał Konstytucyjny jasno orzekł, wskazał na zasadę tzw. domniemanej ciszy legislacyjnej, czyli zasadę niewprowadzania istotnych zmian w prawie wyborczym w okresie 6 miesięcy poprzedzających pierwszą czynność wyborczą, przez którą należy rozumieć zarządzenie wyborów do Sejmu, Senatu, czy też Parlamentu Europejskiego. Szanowni państwo, już jesteśmy w tym okresie - od 14 lutego br. Prezydent formalnie ma czas na ogłoszenie terminu wyborów do 14 sierpnia, ale de facto może to zrobić nawet dziś, a państwo dzisiaj dokonujecie zmian w Kodeksie wyborczym, o najważniejszym charakterze. To jest rzecz niesamowita, to jest rzecz skandaliczna. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego mówi wprost: nie należy wprowadzać istotnych zmian w prawie wyborczym. Dlaczego państwo po raz kolejny nie respektujecie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego? Mówimy o sprawach oczywistych: o szacunku do prawa i instytucji państwowych. Kolejną istotną zmianą jest poprawka zgłoszona w komisji przez panią poseł sprawozdawcę Milczanowską dotycząca skrócenia vacatio legis, 14-dniowego okresu minimalnego, który wynika z ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych, przewidzianego na wejście w życie ustawy z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Nie można ot tak skracać sobie vacatio legis. Muszą zachodzić określone w ustawie przesłanki: gdy wymaga tego ważny interes państwa, i nie może to być sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego. Proszę powiedzieć społeczeństwu, szanowni państwo, jakie zaszły przesłanki, ale konkretnie. Czy te przesłanki mają charakter ważnego interesu państwa, czy ważnego interesu PiS? Czy może zostały naruszone jakiekolwiek inne zasady demokratycznego państwa prawa? Szanowni Państwo! Długo zastanawiałem się, czy jest sens wnosić jakiekolwiek poprawki do przedmiotowego projektu ustawy. Tego nie da się poprawić, to trzeba odrzucić. Dlatego też, szanowna pani marszałek, wnoszę o odrzucenie projektu ustawy w drugim czytaniu.