Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2015-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pani przewodnicząca, chciałbym zadać kłam pani twierdzeniu. Proszę zobaczyć, oto projekt Zjednoczonej Prawicy z 19 lutego 2015 r. A więc niech pani nie mówi o rzeczach, o których pani nie wie. To właśnie my, Zjednoczona Prawica, przygotowaliśmy już w lutym projekt pomagający frankowiczom. Co więcej, wedle naszej opinii ten projekt jest zdecydowanie lepszy od projektu, który przygotowała Platforma Obywatelska wespół z PSL. To jest dobry projekt. Ten projekt realnie pomaga frankowiczom, co więcej, odpowiada stanowi faktycznemu, jaki był na rynku kredytów indeksowanych we frankach szwajcarskich i w innych walutach obcych. Ale zacznę może od początku. Szanowni państwo, nie dajmy się nabrać. W 2006 r., kiedy rozpoczęła się ta akcja kredytowa - przypomnę, w latach 2006-2008 ta akcja kredytowa osiągnęła naprawdę gigantyczne rozmiary - kredyty mieszkaniowe wzrosły o 240% całego portfela. To jest gigantyczny wzrost. Co więcej, ponad dwa razy więcej kredytów było udzielanych we frankach. Kto uwierzy w to, że mając do wyboru możliwość udzielenia kredytu w złotych, lepiej oprocentowanego, z czego bank czerpałby większy zysk, lub kredytu denominowanego czy indeksowanego we frankach z wynikiem finansowym gorszym dla banku, bank udziela dwukrotnie więcej kredytów frankowych? Przecież z tego by wynikało, że banki w latach 2006-2008, a głównie w latach 2007-2008, były instytucjami charytatywnymi, bo dopłacały do tego interesu, najogólniej rzecz ujmując. Rezygnowały z kredytu złotowego i chciały pomóc Polakom po to, ażeby łatwiej im było spłacać kredyty. W takie bzdury chyba mało kto w tym kraju jest w stanie uwierzyć. Inaczej mówiąc, trzeba sobie z tego zdawać sprawę. Banki to dokładnie skalkulowały, wiedziały, co robią. A teraz wracam do istoty rzeczy. Co jest istotą rzeczy? Bank jest instytucją zaufania publicznego i wynikają z tego określone konsekwencje. Klient, przychodząc do banku, działa w najlepszej wierze, że bank, dbając o swój interes, zadba również o interes kredytobiorcy. Czy w tym wypadku bank zadbał o interes kredytobiorcy? Absolutnie. Dlaczego nie zadbał? Z bardzo prostego powodu - ryzyka. W każdym stosunku cywilnoprawnym jest kwestia ryzyka, rozłożenia tego ryzyka i odpowiedzialności za to ryzyko. Cóż zrobiły banki w Polsce? Udzielając kredytów we frankach, na kogo przerzuciły całą odpowiedzialność i całe ryzyko? Przerzuciły je na kredytobiorcę. I z tytułu tego ryzyka dzisiaj kredytobiorcy ponoszą pełną odpowiedzialność. A gdzie równowaga stron tego stosunku prawnego? Dlaczego tak zrobiły? Otóż kiedy klient przychodził do banku i pytał banku, czy może dostać kredyt nominowany w polskich złotych, bank odpowiadał kredytobiorcy: pan czy pani nie ma zdolności kredytowej, ale automatycznie mówił: pani czy pan ma zdolność kredytową, jeżeli chodzi o kredyt indeksowany we frankach. Przecież takie były fakty, kredytobiorcy wiedzą o tym. Efekt był taki, że bank - jak powiedziałem, instytucja zaufania publicznego - działał z premedytacją. Dlatego my dzisiaj musimy, nie karząc banków, pomóc tym, którzy działają w zaufaniu do instytucji, które są nadzorowane przez Komisję Nadzoru Finansowego i muszą spełnić określone kryteria kapitałowe oraz przejrzystości działania. One oszukały, trzeba to sobie jasno powiedzieć, polskich kredytobiorców, inaczej mówiąc, nabiły ich we frankową butelkę i oni dzisiaj ponoszą odpowiedzialność z tego tytułu. A jaka to jest odpowiedzialność, pani przewodnicząca? Pozwolę sobie zacytować: kredyt 200 tys. franków w 2006 r. to 500 tys. kredytu udzielonego w złotych, bo frank był po 2,50 zł. Proszę pani, po 8 latach spłacania kredytu, po spłacie ponad 400 tys. rat kapitałowo-odsetkowych osoba, która w 2006 r. wzięła 500 tys. zł kredytu liczonego w złotych, ma dzisiaj 530 tys. tego kredytu. Po 8 latach i po spłacie ponad 400 tys. zł rat kapitałowo-odsetkowych. Pytam: Gdzie my jesteśmy? Czy to są banki, czy to jest banksterka? Tak banki funkcjonować nie mogą. Przecież to jest nie do pomyślenia, żeby w państwie prawa banki w taki sposób oszukiwały polskich klientów, którzy idą tam w zaufaniu. A nie kto inny jak pan premier Donald Tusk podkreślał, że chce zwiększyć zaufanie obywateli do państwa. Ale zaufanie obywateli do państwa zwiększa się poprzez zaufanie do instytucji, które to państwo nadzoruje. A gdzie to państwo było? Ono zawiodło. Przejdę do projektu. Pani przewodnicząca, zwracam się również do Platformy Obywatelskiej, zaproponowaliśmy takie oto rozwiązanie, proste, ale odpowiadające stanowi faktycznemu. Przez 10 lat, pomiędzy 1996 r. a 2006 r. (Dzwonek), różnica na franku wynosiła 20-25%, średnio było to 2,50 zł. Skoro tak, to my w naszym projekcie, jeszcze raz go pokażę, mówimy w ten sposób: do 30% wzrostu wartości franka lub innej waluty, jeżeli kredyt jest indeksowany w innej walucie, ponosi odpowiedzialność kredytobiorca, ale powyżej 30% ponosi ją bank, co powoduje, że wartość kapitałowa dzisiaj będzie większa tylko o 30%, a co za tym idzie, raty będą większe kapitałowo, odsetkowo tylko o 30%, a nie o 100%. Podałem to państwu jako przykład. Dzisiaj ci ludzie płacą gigantyczne raty. Tak nie można funkcjonować. To rozwiązanie odpowiada racjonalnemu postępowaniu. Skoro klient przewidywał, że może to wzrosnąć o nie więcej niż 20-25%, to on to skalkulował, i to jest racjonalne zachowanie, ale nie można go dzisiaj obciążać odpowiedzialnością, jeżeli wartość franka wzrosła o prawie 100% lub ponad 100%. Dlatego proponujemy dobre rozwiązanie, pani przewodnicząca. Dlaczego ono jest lepsze od waszego? Chociażby z tego powodu, że wasze rozwiązanie obejmie tylko 12% frankowiczów, przepraszam za to określenie.