Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2014-10-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Otóż wydawałoby się, że mamy nowego ministra, a więc będziemy mieć też nowy budżet. Liczyliśmy wszyscy na to, panie ministrze, że to będzie, mówiąc najogólniej, budżet przełomu, a nie budżet, który będzie tchnął jeszcze duchem pana ministra Rostowskiego. Sześć takich budżetów żeśmy przeżyli, efekty widać: gigantyczny wzrost chociażby zadłużenia, ale poziom życia Polaków, a zwłaszcza sytuacja, jeżeli chodzi o polską infrastrukturę, wiele się nie poprawiła. Co więcej, poziom życia Polaków spadł. Takie są niestety fakty. Inaczej mówiąc, panie ministrze, nie spisał się pan, jeżeli chodzi o oczekiwania nie tylko polityków, ale, myślę, też oczekiwania społeczeństwa. Miał pan szansę, miał pan na to czas, aby przygotować budżet, który stworzy, nie tylko jeśli chodzi o polskie finanse, ale i polską gospodarkę, szanse na szybszy, lepszy i bardziej efektywny rozwój na przyszłość, co da Polakom szanse na lepsze życie, bo tego po prostu Polacy od pana, ale też od pani premier, oczekują. Ja przypomnę zapowiedzi pani premier, piękne zapowiedzi w niektórych zakresach, ale zapowiedzi, które będzie realizował przyszły rząd w latach 2016-2020. A co do tego budżetu, tych zapowiedzi jest tyle, przepraszam za to określenie, ile kot napłakał. Jest ich po prostu mało, oczekiwaliśmy wiele więcej. Inaczej mówiąc, pani premier oferowała Polakom tzw. polityczne Inflanty, dużo obiecywać, ale realizację, powiedzmy sobie szczerze, odkładamy w czasie i obciążamy kolejne budżety i kolejne rządy. Panie Premierze! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pan dużo mówił na temat kwestii związanej ze wzrostem gospodarczym, który niewątpliwie jest, i trzeba na niego zerknąć od strony źródła tego wzrostu gospodarczego. Otóż w 2014 r. planowany - 3,3%, a w 2015 r. - 3,4%. Jeżeli w poprzednich latach, co niezwykle istotne, źródłem wzrostu gospodarczego był eksport, to już od ostatniego kwartału ubiegłego roku głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego jest popyt krajowy, i pan to mówił, czyli silny wzrost inwestycji prywatnych, tempo tych inwestycji prywatnych i wysokie tempo spożycia prywatnego. Spada jednak, panie ministrze, wbrew temu, co pan mówił, tempo inwestycji publicznych w PKB. Otóż w latach 2014 i 2015 spadnie ono o 0,1%. Kiedy to się dzieje? Kiedy mamy ostatni rok, tak naprawdę, mówię o roku 2015, inwestycji z okresu finansowania 2007-2013, ogromnych środków, i mamy kolejną już perspektywą finansową, 2014-2020, i podam tutaj dane, które są, niestety, panie ministrze, szokujące. Jeżeli z perspektywy 2007-2013 wydatki w roku 2015 będą, jeżeli chodzi o programy operacyjne, wynosić 43 mld zł, to z tej nowej perspektywy, 2014-2020, te wydatki będą na poziomie 4,5 mld zł, a zatem pytanie: Na ile jesteście sprawni, zdolni, pani minister Bieńkowska chwaliła się wielkimi osiągnięciami, aby te środki z kolejnej perspektywy dać do polskiej gospodarki, ażeby one pracowały na wzrost polskiego PKB? Podkreślam, mamy kolejną perspektywę, 2014-2020. Pan ekspremier Donald Tusk chwalił się, jakie to wielkie osiągnięcie, jeżeli chodzi o wielkość tychże środków, a wy tych środków nie potraficie wydać, wydajecie je ślamazarnie. Podkreślam: 4,5 mld zł z perspektywy 2014-2020. To dowodzi, że jeśli chodzi o te środki, jeżeli je wydacie, daj Boże, to wydacie z opóźnieniem, a polska gospodarka tych pieniędzy po prostu potrzebuje. A zatem spada poziom inwestycji publicznych, inaczej mówiąc, państwo przestaje inwestować, a przestaje inwestować dlatego, że jest po prostu nieudolne. Drugim źródłem wzrostu gospodarczego jest zwiększenie inwestycji prywatnych. Otóż w 2014 r. to będzie 15,1 PKB, z 14,6 w 2013 r., a w 2015 r. - 15,8; w 2014 r. - 15,1, w 2015 r. - 15,8. Inaczej mówiąc, panie ministrze, gdyby nie polscy przedsiębiorcy, to wzrost PKB byłby niewielki albo byłby żaden, takie są niestety fakty, dlatego że to właśnie polscy przedsiębiorcy, którzy inwestują, powodują wzrost polskiego PKB. Ci sami przedsiębiorcy, panie ministrze, których pan premier Donald Tusk niespecjalnie lubił, bo nie kto inny, jak premier Donald Tusk, podniósł składkę rentową, która obciąża przedsiębiorców, z 4,5 do 6,5%, a globalnie z 6 do 8%. Na szczęście polscy przedsiębiorcy nie obrażają się na pana premiera Donalda Tuska i nie obrażają się na polski rząd, tylko inwestują, po to m.in., abyście wy, m.in. pan minister finansów, czerpali z tego tytułu zyski i mieli zwiększone dochody do budżetu. Kolejna sprawa, element źródła wzrostu PKB, spożycie prywatne. Panie ministrze, w 2013 r. - 0,8, w 2014 r. - 2,5, a w 2015 r. planuje się 3. Gdyby Polacy nie konsumowali, to ten budżet byłby po prostu biedny, takie są niestety fakty, gdyby nie konsumowali i gdyby polscy przedsiębiorcy nie inwestowali. Panie ministrze, efektem wzrostu tych inwestycji, podkreślam, nie państwa, nie rządu, nie ministra, inwestycji prywatnych, ale też efektem tej konsumpcji Polaków jest niewielki spadek bezrobocia, ale, co istotne, wzrost płacy nominalnej. Na ten temat chciałbym powiedzieć kilka słów, bo pan wiele powiedział o rogu obfitości, który rzekomo pan premier, czy pani premier obecnie, i pan minister rozsypuje, daje Polakom. Z tym rogiem obfitości, panie ministrze, niestety nie jest tak dobrze. Podam panu dane. Polska wciąż jest w ogonku państw europejskich, jeżeli chodzi o poziom płacy realnej; w ogonku europejskim. Nasza gospodarka jest traktowana jako 25. gospodarka świata, a jeżeli chodzi o poziom płacy realnej, spadliśmy na 28. miejsce. Inaczej mówiąc, ten poziom biedy i ubóstwa jest coraz większy. Polacy, zamiast się bogacić, stają się ludźmi coraz biedniejszymi, takie są niestety fakty, więc ta pana wizja niestety nie odpowiada prawdzie. Wraz ze wzrostem gospodarczym powinno się bogacić polskie społeczeństwo, a niestety tak nie jest. Wręcz przeciwnie, trend jest odwrotny do tego, co pan mówił. Jak może być inaczej, panie ministrze? 2,2 mln Polaków wyjechało za granicę. Za czym pojechało za granicę? Nie w celach turystycznych, pojechało tam za chlebem. W tym kraju, o którym pan mówił, że jest tak cudownie, że jest zieloną wyspą, Polacy mieszkać nie chcą: ośmiu z dziesięciu pytanych Polaków chce wyjechać i zamierza wyjechać za granicę. Polacy pracują na umowach śmieciowych, a najniższe wynagrodzenie netto to 1237 zł. Powiem panu jeszcze jedną niezwykle ważną rzecz. W niektórych branżach to minimalne wynagrodzenie, chociażby w handlu, ale też w przetwórstwie, to 2/3 osób zatrudnionych, to gdzie ten dobrobyt, o którym pan mówił? Gdzie efekty tego wzrostu gospodarczego, o którym pan mówił? Gdzie te pieniądze europejskie, a przecież macie ogromną sakwę, z której możecie te pieniądze wydawać? Raz, że nie potraficie wydać, dwa, wydajecie je nieudolnie i nie przynoszą one efektów polskiej gospodarce. Panie ministrze, kraj, o którym pan mówił, to jest chyba kraj marzeń Polaków, ale prawda jest taka, że on, niestety, nie wygląda tak, jak pan to opisuje. Dalej, panie ministrze, ogromna szkoda, że pan idzie śladem pana ministra Rostowskiego. Proszę to zauważyć, jeśli chodzi o kwestię dotyczącą deficytu budżetowego. Spadną koszty obsługi długu z 36 do 32 mld w roku 2015, a więc o prawie 4 mld, ale poziom deficytu zostanie w zasadzie na tym samym poziomie, z 47 w roku 2014 - wykonanie będzie na poziomie 34, jeszcze o tym powiem - do 46 w roku 2015. A więc pytam, jak to jest, że spada poziom kosztów obsługi zadłużenia, m.in. z tego powodu, że przywłaszczono prawie 153 mld zł z otwartych funduszy emerytalnych i dano je Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, a my dalej gigantycznie się zadłużamy. Żeby pokazać poziom wzrostu zadłużenia, podam dane, o których sam pan pisze w swoim uzasadnieniu projektu budżetu. Proszę bardzo, w 2013 r. dług Skarbu Państwa, nie mówię o długu publicznym, ale o długu Skarbu Państwa, wynosił 838 mld, w 2014 r. spadł do 759 mld, w 2015 r. znowu wzrośnie do 804 mld. A zatem jaki jest efekt działań, o których pan mówi, efekt przywłaszczenia ogromnych pieniędzy Polaków? Tak naprawdę żaden. Te pieniądze poszły do ZUS-u, a wy dalej zadłużacie się i sięgacie po pieniądze w dosyć otwarty sposób i dosyć obficie. Panie ministrze, ? propos planowanego wykonania budżetu w roku 2014, mówił pan, że dochody wzrosły o 8 mld. Super, to rzeczywiście dowodzi tego, że gospodarka drgnęła. W 2015 r. wzrost podatku, chociażby VAT, będzie kilkunastoprocentowy. To tym bardziej powinno powodować, że poziom deficytu się zmniejszy. Pan ma większe dochody, ale deficyt pozostaje na takim samym poziomie jak w roku 2014. Coś tu jest chyba nie w porządku. Albo ma pan problemy z matematyką, albo niestety pan te pieniądze chowa pod dywanem i czeka pan na okres kampanii wyborczej, po to żeby te pieniądze rzucić Polakom jako tzw. kiełbasę wyborczą. Co do niewykonania budżetu na poziomie 5 mld zł, to nie ma się czym chwalić, panie ministrze, bo to dowodzi tego, że nie potraficie wykorzystać pieniędzy i że zamiast te pieniądze inwestować w gospodarkę, trzymacie je po prostu na rachunku budżetowym ministra finansów. To jest niezwykle ważna kwestia. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak) A zatem mimo większych dochodów i zmniejszenia kosztów obsługi długu deficyt jest na tym samym poziomie. Czy pan jest w stanie wyjaśnić, co jest tego powodem? Chętnie bym to usłyszał, ale nie tylko ja, myślę, że chętnie usłyszeliby to też Polacy. (Dzwonek) Panie marszałku, jeszcze chwileczkę. (Poruszenie na sali) Jeszcze chwileczkę.