Mówca: Dariusz Piontkowski
Data: 2012-03-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! W ostatnim czasie pojawiły się biurokratyczne utrudnienia, jeśli chodzi o przyjazdy polskich dzieci z Litwy do Polski, stawiane przez władze Republiki Litewskiej. Temat ten budzi wiele emocji, powodując wzburzenie Polaków na Litwie oraz polskiej opinii publicznej. Chodzi o biurokratyczne przeszkody, jakie wprowadzono, aby - jak należy przypuszczać - zniechęcić Polaków z kraju do udzielenia pomocy dzieciom mieszkającym na Litwie. Dotyczy to zwłaszcza przyjazdów do Polski dzieci z litewskich domów dziecka, które co roku spędzały święta u polskich rodzin. Akcja ta z bardzo dobrym skutkiem prowadzona jest od kilkunastu lat m.in. przez Stowarzyszenie Otwarty Dom z Białegostoku. Zajmuje się ono udzielaniem pomocy polskim dzieciom na Wschodzie, systematycznie organizując przyjazdy dzieci z Litwy na święta Bożego Narodzenia, święta wielkanocne czy wakacje. Przez 12 lat z możliwości wyjazdu do Polski skorzystało 700 dzieci z litewskich domów dziecka. Niektóre przyjeżdżały do naszego kraju nawet kilkanaście razy. Zwykle każdy zbiorowy wyjazd obejmował ok. 40 dzieci. Spędzały one czas w polskich rodzinach. Dzieci miały interesująco wypełniony czas. Stowarzyszenie gwarantowało także opiekę medyczną. W tym roku jednak dzieci nie przyjadą na Wielkanoc, czemu na przeszkodzie stanęły nowe litewskie przepisy, wprowadzone z końcem ub.r., określające nowe zasady zapraszania dzieci do Polski. Obecnie stowarzyszenie musi najpierw uzyskać status organizacji, która może zapraszać dzieci. W tym celu zobowiązane jest przedstawić litewskim władzom liczne dokumenty, jak na przykład statut organizacji, dane KRS i inne. Stowarzyszenie musi zarejestrować się w litewskim ministerstwie opieki społecznej. Musi przedstawić plan pobytu dziecka oraz informację, co zapewnia dziecku podczas pobytu. Dokumenty te muszą być potwierdzone przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i przetłumaczone na język litewski. Kolejnym etapem jest kwalifikowanie rodzin, u których dzieci mają przebywać. Od rodziny wymaga się zaświadczenia o niekaralności, dokumentów potwierdzających, że rodzina jest w stanie pokryć koszty podróży dziecka oraz ma odpowiednie warunki bytowe i finansowe, aby mogło ono u niej przebywać. Musi ona też przedstawić zaświadczenie lekarskie o braku chorób psychicznych. Jak informują przedstawiciele stowarzyszenia i rodzice, którzy co roku zapraszali do siebie polskie dzieci z Litwy, organizacja musi wystąpić do kuratorów dzieci, aby zawrzeć z nimi umowę, w której musi zagwarantować pokrycie kosztów przyjazdu kuratora do Polski, aby raz w miesiącu odwiedził dziecko i sprawdził warunki, w jakich ono przebywa. Musi także złożyć oświadczenie, że rodzina nie będzie chciała adoptować dziecka. Takie wymogi postawiło litewskie Ministerstwo Opieki Społecznej i Pracy. Co trzy lata należy powtarzać procedurę uzgodnień. Osobiście rozmawiałem z kilkoma rodzinami, które od lat na święta przyjmują polskie dzieci z Litwy. Ich rozgoryczenie taką sytuacją jest bardzo wielkie. Nie mogą zrozumieć tego, że mając tak dobre intencje, zostali tak źle potraktowani. Opisane działania należy uznać za całkowicie biurokratyczne i szkodliwe, a mówiąc wprost - skandaliczne, tym bardziej że dotyczą dzieci z domów dziecka, a więc tych, którym należy się szczególna troska. Nie jest to pierwsze tego typu posunięcie władz litewskich. Jako poseł spotykam się z opinią, że antypolskie działania na Litwie nabierają na sile, czego drastycznym przykładem jest nowa ustawa oświatowa. W tej sytuacji oczekujemy, by polski minister spraw zagranicznych interweniował u władz litewskich oraz udzielił pomocy stowarzyszeniom i rodzinom, tak by tradycyjne już przyjazdy dzieci z Litwy do Polski mogły być kontynuowane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)