Mówca: Sprawozdawca Andrzej Szlachta
Data: 2023-07-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Proszę troszeczkę wyciszyć emocje. Proszę wyciszyć. (Głos z sali: Nasze pieniądze, to się denerwujemy.) Szanowni Państwo! Przedmiotowe sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego obejmuje realizację przez Narodowy Bank Polski jako centralny bank państwa ustawowych zadań w 2022 r. w obszarze polityki pieniężnej, działania na rzecz stabilności systemu finansowego, zarządzanie rezerwami dewizowymi, działalność emisyjną, działalność dewizową, działalność na rzecz systemu płatniczego, obsługę Skarbu Państwa, działalność analityczno-badawczą, statystyczną, edukacyjną i komunikacyjną oraz współpracę międzynarodową. Narodowy Bank Polski działał zgodnie z art. 227 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zgodnie z założeniami polityki pieniężnej na rok 2022 oraz planem działania NBP na lata 2022-2024. W związku z brutalną agresją Rosji na suwerenną Ukrainę zarząd NBP podejmował w 2022 r. na bieżąco decyzje i działania na rzecz udzielania szerokiej pomocy Narodowemu Bankowi Ukrainy. Głównym celem polityki pieniężnej NBP było w 2022 r., podobnie jak w latach poprzednich, utrzymanie stabilności cen przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilności systemu finansowego. Istotnym czynnikiem wpływającym na uwarunkowania makroekonomiczne polityki pieniężnej było rozpoczęcie w lutym 2022 r. agresji Rosji na Ukrainę. Przed tą agresją, po kryzysie związanym z pandemią COVID-19, dostępne dane wskazywały, że w wielu gospodarkach, w tym również w Polsce, następowało ożywienie aktywności gospodarczej (Oklaski) przy trwającym jednocześnie wzroście cen surowców, czego efektem było przyspieszenie inflacji na świecie, w Europie i Polsce. (Oklaski) Tym zjawiskom towarzyszyły wzrost niepewności i pogorszenie nastrojów podmiotów gospodarczych, a także osłabienie kursów walut części gospodarek, w tym złotego. Postępowały również zaburzenia w handlu międzynarodowym. W wyniku tych niekorzystnych zjawisk dynamika aktywności gospodarczej w świecie stopniowo się obniżała, a inflacja rosła w wielu krajach, osiągając najwyższy od wielu dekad poziom i istotnie przewyższając cele banków centralnych tych krajów. Zjawisko to objęło również Polskę, gdzie inflacja wzrosła w dużej mierze z powodu silnego wzrostu cen surowców na rynkach światowych. Wzrost inflacji był związany także z efektami zaburzeń w globalnych łańcuchach dostaw i wysokimi kosztami transportu w handlu międzynarodowym. W tych warunkach rosły koszty funkcjonowania przedsiębiorstw, co skłaniało firmy do podnoszenia cen dóbr konsumpcyjnych i przyczyniało się do wzrostu inflacji bazowej. Towarzyszyła temu korzystna sytuacja na krajowym rynku pracy, w tym niski poziom bezrobocia i wyższa niż w latach poprzednich dynamika nominalnych wynagrodzeń. W warunkach oddziaływania negatywnych zewnętrznych szoków podażowych w pierwszych trzech kwartałach 2022 r. występowało ryzyko kształtowania się inflacji powyżej celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego w horyzoncie oddziaływania polityki pieniężnej. Dlatego Rada Polityki Pieniężnej w okresie od stycznia do września 2022 r. ośmiokrotnie podwyższyła stopy procentowe NBP, w tym stopę referencyjną, łącznie z 1,75% do wysokości 6,75%. W lutym 2022 r. rada zadecydowała również o podwyższeniu podstawowej stopy rezerwy obowiązkowej z 2 do 3,5%, począwszy od kwietniowego okresu jej utrzymywania. Łączna skala podwyżek stopy referencyjnej NBP od października 2021 r. do września 2022 r. wyniosła 6,65% i była najwyższa w historii Rady Polityki Pieniężnej od 1998 r. Sprzyjało to silnemu obniżeniu dynamiki agregatów kredytowych i monetarnych. W 2022 r. banki miały możliwość lokowania nadwyżek środków w formie depozytu na koniec dnia w NBP oraz uzupełniania niedoborów środków, korzystając z kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego. W 2022 r. nastąpił spadek nadpłynności utrzymującej się w sektorze bankowym w porównaniu z rokiem 2021. Średni dzienny poziom środków pozostających w sektorze bankowym przekraczający wymagany poziom rezerwy obowiązkowej w grudniu 2022 r. wyniósł 236,6 mld, był o 17 mld niższy niż w roku 2021. Do spadku tej nadpłynności w najistotniejszym stopniu przyczyniło się wspomniane podwyższenie stopy rezerwy obowiązkowej z 2 do 3,5%, a także zwrot pieniądza gotówkowego w obiegu. Jeżeli chodzi o działalność emisyjną NBP, głównym celem Narodowego Banku Polskiego było zapewnienie bezpieczeństwa i płynności obrotu gotówkowego. W 2022 r. wartość pieniądza gotówkowego w obiegu wzrosła o 3,7% i na koniec grudnia wyniosła 368,6 mld zł. Dzięki temu utrzymywano niezakłócone zaopatrzenie banków w znaki pieniężne mimo okresowego zwiększonego zapotrzebowania na gotówkę w związku z wojną na Ukrainie. Dla uchodźców z Ukrainy uruchomiono obsługę wymiany hrywny na walutę polską. W ramach emisji wartości kolekcjonerskich wprowadzono do obiegu 28 monet oraz banknot kolekcjonerski. Narodowy Bank Polski, zarządzając rezerwami dewizowymi, dąży do zapewnienia bezpieczeństwa i niezbędnej płynności inwestycyjnych środków, jednocześnie podejmuje działania służące podwyższeniu dochodowości rezerw w horyzoncie długookresowym. Ważnym zadaniem NBP była obsługa budżetu państwa, która przyczyniła się do zapewnienia bezpieczeństwa i płynności rozliczeń środków sektora finansów publicznych. (Gwar na sali) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)