Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2016-11-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Celem nowelizacji ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców z dnia 24 marca 1920 r. jest zapewnienie pozyskiwania informacji o nabywanych lub obejmowanych udziałach lub akcjach przez cudzoziemców w spółkach będących właścicielami bądź wieczystymi użytkownikami nieruchomości rolnych. NIK zaleca, aby w prowadzonych przez ministerstwo spraw wewnętrznych rejestrach ująć rzeczywistą powierzchnię nieruchomości rolnych stanowiących własność lub będących w użytkowaniu wieczystym spółek prawa handlowego w Polsce, w których cudzoziemcy objęli akcje bądź udziały. Działania ministerstwa spraw wewnętrznych wynikają z kontroli Najwyższej Izby Kontroli, która odbyła się w trzech oddziałach Agencji Nieruchomości Rolnych, tj. w Szczecinie, we Wrocławiu i w Warszawie. Kontrola dotyczyła sprzedaży nieruchomości rolnych na rzecz cudzoziemców w latach 2011-2013 - do 30 kwietnia. NIK pozytywnie ocenił te działania agencji, pomimo stwierdzonych nieprawidłowości. Panie ministrze, chciałbym zapytać o informacje dotyczące sprzedaży nieruchomości rolnych cudzoziemcom w ww. oddziałach w wymienionym okresie. Chcielibyśmy też wiedzieć, jaka to była powierzchnia, jaka była wartość transakcji, jakie były stwierdzone nieprawidłowości, kto był za nie odpowiedzialny, jakie działania podjęły służby państwowe, ażeby ukarać osoby, które doprowadziły do tychże nieprawidłowości. To jest ważne, bo w latach 2013-2015 opinia publiczna była informowana o nieuprawnionym nabywaniu nieruchomości rolnych przez cudzoziemców na tzw. słupy, co wywołało falę rolniczych protestów, zwłaszcza na terenie województwa zachodniopomorskiego, a także w Warszawie przed Kancelarią Prezesa Rady Ministrów. Kontrola Najwyższej Izby Kontroli w zakresie realizacji ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców stwierdziła - cytuję: Pomimo pojawiających się doniesień medialnych oraz skarg i protestów rolniczych dotyczących wykupywania ziemi rolnej przez cudzoziemców ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców skutecznie chroni interes gospodarczy i społeczny Rzeczypospolitej Polskiej. Obrót nieruchomościami w Polsce z udziałem cudzoziemców podlega skutecznej kontroli ministra spraw wewnętrznych i nie stwarza zagrożenia dla interesów narodowych - koniec cytatu. Powstaje zatem pytanie: O co chodziło w tej kampanii, skoro organy państwa ustaliły co innego, niż głosiła strona społeczna? Panie ministrze, chciałbym się także dowiedzieć, ile hektarów gruntów rolnych zostało sprzedanych bądź wydzierżawionych w roku 2016 osobom fizycznym i prawnym, w tym cudzoziemcom. To jest istotne, ponieważ nowe regulacje obowiązują w tym względzie. I teraz jeszcze kilka uwag merytorycznych. Przepisy nowelizowanej ustawy dokładają notariuszom obowiązków dotyczących przesyłania nowych dokumentów poza tymi, które już są regulowane w ustawie, a więc dotyczy to aktów notarialnych. Natomiast zmiana art. 152 o notariacie dotycząca wydłużenia z 3 lat do 5 lat okresu przedawnienia nie jest uzasadniona merytorycznie. Przepis ten nie ma związku z nabywaniem nieruchomości przez cudzoziemców, a stanowi przykład utrudniania życia środowisku notariuszy. Przecież krzyżowe kontrole w oparciu o dane pozyskiwane z ksiąg wieczystych i dane pozyskiwane od notariuszy pozwolą w krótkim czasie zweryfikować transakcje przeprowadzane z udziałem cudzoziemców. Ryzyko przekroczenia okresu 3 lat jest zatem żadne. Z kolei art. 92 o notariacie wprowadza nowe obligatoryjne zapisy, które muszą znaleźć się w akcie notarialnym w postaci uzasadnienia. Nie wiadomo, czego to uzasadnienie ma dotyczyć, kto ma je uzasadniać, jakie okoliczności opisać, kto będzie oceniał, czy uzasadnienie jest wystarczające, w jakim czasie i trybie zostało sporządzone. To może rodzić wątpliwości co do ważności aktu notarialnego. Wszyscy dobrze wiemy, że jeśli umowa jest zawarta, to rodzi skutki prawne i podatkowe. Natomiast jeżeli chodzi o art. 99 ustawy o notariacie, to poświadczenie powinno dotyczyć własnoręczności podpisu. Natomiast z proponowanej zmiany nie wynika, czy rzeczywiście ta własnoręczność podpisu została jasno wyartykułowana. Dlatego też rozumiem, że to pewnie błąd techniczny, ale nie jest on wyrażony precyzyjnie w zapisie ustawy. Podsumowując (Dzwonek), Platforma Obywatelska poprze rządowy projekt ustawy. Dziękuję. (Oklaski)