Mówca: Ewa Malik
Data: 2021-09-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić opinię do projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz niektórych innych ustaw w druku poselskim nr 1503. Zmiany w niniejszej ustawie są wymuszone koniecznością dalszej restrukturyzacji polskiego sektora górnictwa węgla kamiennego z kilku powodów. Od dłuższego czasu na przeszkodzie stabilnego funkcjonowania branży górniczej stoi trudna sytuacja na międzynarodowym rynku węgla. Od IV kwartału 2019 r. do kwietnia 2020 r. ceny węgla energetycznego systematycznie spadały. Główne przyczyny spadków cen to wysoka podaż, niskie ceny gazu ziemnego, spadek rentowności europejskiej energetyki opartej na węglu, utrzymująca się długo pandemia SARS-CoV-2, czyli spadek aktywności gospodarczej na świecie, a stąd obniżenie popytu na energię elektryczną. Dodatkowo jako kraj członkowski Unii Europejskiej mamy zobowiązania w kwestii dostosowania się do polityki klimatycznej i energetycznej Unii Europejskiej, która opiera się na realizacji wyznaczonych celów w zakresie dekarbonizacji sektora energetycznego, zwiększenia udziału odnawialnych źródeł w produkcji oraz zużyciu energii, utworzenia i ujednolicenia regionalnych, ponadpaństwowych rynków energii. Tak więc tutaj nie bez znaczenia jest nacisk na systematyczne zwiększanie efektywności energetycznej. Chciałam powiedzieć, że bardzo istotne są również czynniki technologiczne. Mamy także do czynienia z sytuacją, w której istotne są zwiększający się poziom dostępności paliwa gazowego jako alternatywy dla paliwa stałego, obniżka kosztów inwestycyjnych i operacyjnych OZE, a także rozwój technologii magazynowania energii. To wszystko powoduje, że energetyka węglowa zmierza do likwidacji. Według założeń polityki energetycznej Polski do 2040 r. Polska weszła w stan transformacji energetycznej i zmierza do gospodarki zeroemisyjnej poprzez realizację sprawiedliwej transformacji energetycznej, rozwój OZE, poprawę efektywności energetycznej, o czym już mówiłam, a także jakości powietrza. W czasie ewolucyjnej transformacji polskiego sektora energetycznego konieczne jest zapewnienie przez sektor górniczy ciągłych dostaw węgla kamiennego po konkurencyjnych cenach, a to oznacza, że redukcja branży górniczej musi być prowadzona z zapewnieniem rentowności sektora, racjonalnej eksploatacji zaplanowanego wykorzystania i dystrybucji surowca. Projekt ustawy jest w pewnym zakresie realizacją porozumienia zawartego 25 września 2020 r. pomiędzy przedstawicielami rządu a Międzyzwiązkowym Komitetem Protestacyjno-Strajkowym Regionu Śląsko-Dąbrowskiego w zakresie przyszłego funkcjonowania sektora górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Dotyczy możliwości skorzystania ze świadczeń osłonowych, co jest realizowane w projekcie ustawy przez wydłużenie terminu, w którym pracownicy zakładów górniczych mogą z nich skorzystać. Wprowadzenie zmian w ustawie ma umożliwić dalsze nabywanie kopalń przez SRK SA i przeprowadzenie ich likwidacji oraz restrukturyzacji zatrudnienia. Nabywanie kopalin od funkcjonujących spółek JSW SA i PGG SA oraz finansowanie ich likwidacji z dotacji budżetowej będą stanowić dozwoloną pomoc publiczną, której zakres jest określony w decyzji Rady Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia 2010 r. Koszty likwidacji kopalń postawionych w skład likwidacji w latach 2021-2023 wynoszą 2 mld 29 mln zł. Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości rekomenduje Wysokiemu Sejmowi przyjęcie nowelizacji ustawy w druku poselskim nr 1503. Dziękuję.