Mówca: Elżbieta Rafalska
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałabym się odnieść do kwestii społecznych. Ze względu na ograniczony czas odniosę się do sytuacji na rynku pracy i sytuacji ludzi, których dotyczą bardzo niskie kryteria dochodowe. Otóż sytuacja na rynku pracy w 2011 r. to w zakresie polityki społecznej chyba największa porażka rządu. Mamy, proszę państwa, 2 mln osób bezrobotnych i stopę bezrobocia na koniec 2011 r. 12,5% wobec prognozowanych 9,9. Przy tym wydatki Funduszu Pracy były znacznie mniejsze, mówił o tym też prezes NIK, dwukrotnie mniejsze niż w 2010 r. Zdecydowanie gorsza jest struktura wydatków, czyli znowuż jest ciążenie ku pasywnym formom przeciwdziałania bezrobociu, wypłacie zasiłków, które stanowią prawie 55%, natomiast aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu stanowią 38%. Ile, proszę państwa, wydaliście mniej na aktywne przeciwdziałanie bezrobociu? Otóż ponad 3,2 mln zł w porównaniu do roku... (Głos z sali: Miliarda.) ...miliarda, tak, oczywiście, miliarda złotych w porównaniu do roku 2010. Stanowiło to 50%, jak już wcześniej mówiłam, tych wydatków w 2010 r. Panie ministrze, jeżeli jest tak bardzo dobrze, jeżeli mamy taki wzrost gospodarczy i taką dobrą sytuację na tle Europy, to dlaczego sięgacie po pieniądze przeznaczone dla osób bezrobotnych? To jest tak dobrze, że aż te pieniądze są wam potrzebne? Otóż na stypendia wydaliśmy 42% mniej niż w 2010 r. Staże podyplomowe lekarzy, które nijak się mają do bezrobocia, kosztowały 717 mln zł, bo na to was stać, bo tam znaleźliście furtkę do finansowania zadania, które tam się nie powinno zmieścić. Refundacja kosztów wyposażenia utworzonych stanowisk pracy stanowiła tylko 30% tego, co było w 2010 r. Ile osób z tego powodu nie znalazło zatrudnienia? Na przykład skierowanie na szkolenie - 128 tys. osób bezrobotnych mniej skierowano. 52 tys. osób mniej wzięło udział w robotach publicznych. Ponad 188 tys. stażystów nie rozpoczęło stażu, a w 2010 r. rozpoczynali staż. Łącznie z subsydiowanych form pracy skorzystało 481 tys. osób mniej niż w 2010 r. Proszę państwa, jaka jest zasadność utrzymywania wysokich rezerw Funduszu Pracy, skoro rośnie nam bezrobocie? W jakie środowiska takim działaniem uderzacie? Wykluczacie podwójnie osoby, które są już na tym rynku jako długotrwale bezrobotni, bez prawa do zasiłku, bo prawie 80% osób bezrobotnych nie ma prawa do zasiłku. Proszę pamiętać też o tym, że najbardziej uderzamy w grupę osób młodych, bo bezrobocie jest najwyższe w grupie osób młodych i w grupie osób w wieku 50+. A jak wyglądała refundacja wynagrodzeń młodocianych w 2011 r.? Otóż środki z 2011 r. były wykorzystywane do zapłacenia środków, które wynikały z umów zawartych w 2009 r. i 2010 r. Spadek liczby ofert pracy wynikał głównie z tego, że ubyło nam prawie 500 tys. ofert, które do tej pory były finansowane z Funduszu Pracy, który, przypomnę, ma nadwyżkę finansową i który, jeśli chodzi o stan finansowy, kończy z 5 mld na koncie. Jaka jest sytuacja osób, które nie mają zatrudnienia i mają niskie dochody? Otóż, proszę państwa, wypadają nam kolejne osoby, które miały uprawnienia do zasiłków stałych, do zasiłków okresowych. Nie powiem już o świadczeniach rodzinnych. Wypłaty zasiłków stałych to jest 82% poziomu wydatków na zadania w 2010 r. A więc szukacie dalej oszczędności w zakresie pomocy społecznej, mimo że na rynku mamy 2 mln bezrobotnych Polaków, którzy szukają zatrudnienia i tego zatrudnienia nie mogą znaleźć. A świadczenia wypłacane w 2011 r. były nieznacznie albo śmiesznie - na przykład o 2 zł - wyższe. Spadły zasiłki okresowe, które mają charakter fakultatywny i są wypłacane przez gminy, ponieważ dotacje do wypłaty tych zasiłków też były mniejsze. Środki na OPS-y były mniejsze. Jedyne większe wydatki były na usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze. A jaka jest sytuacja w zakresie świadczeń rodzinnych, o których mówimy i co do których już się chwalicie państwo, że podniesiecie w 2012 r. kryterium dochodowe? Znowuż ponad 300 tys. dzieci wypadło z tego systemu świadczeń, wydatki na zasiłki rodzinne spadły o 8%, a na dodatki - o 9%. Czyli 300 tys. dzieci nam wypadło z tego systemu świadczeń pomocy społecznej. Uprawnionych było 2700 tys., to jest liczba świadczeń, podczas gdy w 2004 r., kiedy wprowadzaliśmy świadczenia rodzinne, było 5,5 mln wypłacanych świadczeń. A czy państwo może wiecie, jaka jest wysokość przeciętnego zasiłku rodzinnego, który był wypłacany? Był mniejszy niż w 2010 r. o 17 czy o 16 gr. To jest obraz polityki rodzinnej, którą prowadzicie, polityki społecznej, za którą płaci nie przeciętna rodzina, tylko rodzina, która znajduje się w bardzo trudnej sytuacji społecznej, która nie może skorzystać z zasiłku dla osób bezrobotnych, która nie może skorzystać z pomocy społecznej, bo kryterium pomocy społecznej jest poniżej minimum egzystencji, co jest w ogóle ewenementem w skali krajów Unii Europejskiej. Dziękuję. (Oklaski)