Mówca: Arkadiusz Marchewka
Data: 2022-09-02 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Przez Odrę przelała się wielka fala, fala zaniechań państwowych służb i instytucji. Kiedy pod koniec lipca zwykli ludzie alarmowali, że na Odrze dzieje się coś złego, udawaliście, że problemu nie ma. Schowaliście się gdzieś w głębinach swoich gabinetów, zamiast działać. (Poseł Ryszard Wilczyński: Na urlopy.) Podczas 40 kontroli, które przeprowadziliśmy jako posłowie Platformy Obywatelskiej i Koalicji Obywatelskiej, wypłynęła na powierzchnię skandaliczna prawda o tym, jak nieudolne jest państwo PiS-u. Chaos, spóźnione decyzje, brak koordynacji działań państwowych służb - tak wygląda wasze państwo. Minął już miesiąc od ujawnienia pierwszych informacji o katastrofie ekologicznej. Powiedzcie nam, powiedzcie Polakom, jak to jest, że rząd PiS, któremu podlegają wszystkie instytucje kontrolne i śledcze, dalej nie jest w stanie wskazać winnych tej klęski. (Oklaski) To jest wasza klęska. W czasie kontroli, m.in. w województwie zachodniopomorskim, u wojewody, okazało się, że pierwsze informacje do centrum zarządzania kryzysowego trafiły dopiero 10 sierpnia, ponad 2 tygodnie od pierwszych informacji o śniętych rybach. To 2 tygodnie po tym, kiedy te informacje powinny już po raz pierwszy zostać przekazane. Pierwszy sztab został powołany dopiero 12 sierpnia - 16 dni od tego momentu. Dlaczego nikt wcześniej nie reagował? Dlaczego nikt wcześniej nie ostrzegał? Gdyby służby reagowały szybciej, można byłoby zmniejszyć skalę tej katastrofy albo jej w ogóle uniknąć. Zatruta Odra to nie tylko katastrofa ekologiczna, ale to też wielki dramat przedsiębiorców. Zaniechania władzy i brak reakcji na katastrofę na Odrze doprowadziły do dramatu wielu ludzi. Ci, którzy żyją z pracy związanej z Odrą, z dnia na dzień stracili źródło swojego utrzymania. Rozmawiałem ostatnio z przedsiębiorcą w Szczecinie, który prowadzi wypożyczalnię łódek, kajaków, do tego gastronomię. Powiedział, że o godz. 17 w czwartek wojewoda podpisał rozporządzenie. Następnego dnia życie na jego przystani zamarło: nie wypożyczył ani jednej łódki, nie sprzedał ani jednego posiłku, 75% zarezerwowanych wydarzeń zostało anulowanych. A on musi się utrzymać i opłacić czynsz, musi opłacić podatek od nieruchomości i musi utrzymać siedmiu pracowników. Gdzie jest pomoc państwa? Już dawno powinna zostać udzielona. Potrzebny jest tym przedsiębiorcom specjalny rodzaj wsparcia, który pozwoli im ten trudny czas przetrwać. Państwo nie może w kryzysowej sytuacji zostawiać takich ludzi samych. Musimy im rzucić koło ratunkowe. Apeluję już od ponad miesiąca do rządu o to, aby zostały wprowadzone rozwiązania dotyczące stanu nadzwyczajnego, uruchomienia specjalnej pomocy i wypłaty odszkodowań przedsiębiorcom i firmom, które ucierpiały w wyniku tej katastrofy. Słuchajcie, to się wydarzyło ponad miesiąc temu, a wy dopiero coś robicie. To jest skandal. To, co dziś proponujecie, wcale tych ludzi nie uratuje. To, co dziś proponujecie, jest tylko kroplą w Odrze potrzeb. Ci ludzie pracują tylko przez okres wakacji, a wy chcecie im dać minimalne wynagrodzenie na pracownika tylko przez 1 miesiąc. Przecież to nic nie da. Przecież oni muszą zarobić na opłaty, na czynsze, na wynagrodzenia, na ZUS-y i wszystkie inne opłaty, które ich czekają. Nie mogą pozostać sami z tym problemem. Dlatego jako opozycja będziemy proponować pakiet poprawek, które sprawią, że ta ustawa będzie realnie odpowiadać na potrzeby i problemy tych przedsiębiorców, którzy ucierpieli w związku z katastrofą na Odrze. Po pierwsze, ta pomoc nie może być przekazana tylko na 1 miesiąc. Ten pakiet musi dotyczyć 3 miesięcy i nie może być na poziomie minimalnego wynagrodzenia, ale średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, które wynosi ponad 6500 zł. Ten pakiet musi być przez 3 miesiące. Dlaczego? Dlatego że pani minister Moskwa powiedziała przecież, że końcowy raport pokazujący, co rzeczywiście stało się na Odrze, zostanie przedstawiony na koniec września. Przedsiębiorcy dalej nie wiedzą, co mają robić, więc jednorazowe miesięczne wsparcie na poziomie minimalnego wynagrodzenia nic tutaj nie da. Potrzebne są 3 miesiące na poziomie średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. (Dzwonek) To jest pierwsza propozycja. Druga propozycja dotyczy tego, aby samorządy mogły zwolnić z opłat, z podatku od nieruchomości przedsiębiorców, którzy funkcjonują na terenie związanym z Odrą, i domagać się od rządu rekompensat w tym zakresie. (Poseł Urszula Rusecka: Zawsze mogą zwolnić.) I trzecia propozycja. Chcemy i proponujemy, aby ci przedsiębiorcy na okres 3 miesięcy zostali zwolnieni z konieczności płacenia składek na ZUS i NFZ. Te trzy rozwiązania są realnym wsparciem dla wszystkich przedsiębiorców, którzy ucierpieli w związku z zaniechaniami rządu i w związku z katastrofą na Odrze, która jest nie tylko katastrofą ekologiczną, ale także katastrofą wielu rodzin. Dziękuję. (Oklaski)