Mówca: Piotr Kandyba
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej projekt ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Każdy i każda z nas, wychodząc w zimie wieczorem na spacer, miał zapewne wątpliwą przyjemność wdychania powietrza z domieszką zapachu kiepskiej jakości węgla, obserwować siwy dym znad kominów pobliskich domów. Płacimy za to zresztą nie tylko zdrowiem. Przypomnę, że według oficjalnych informacji ok. 40 tys. Polaków umiera ze względu na jakość powietrza. Ceny węgla i innych paliw kopalnych, jak też rosnące koszty ich wydobycia widzimy w naszych comiesięcznych rachunkach. Dlatego, mimo że PiS i Konfederacja zrzucają winę na złowieszczą Unię i ich ulubiony czarny charakter z Niemiec, w naszym interesie, w interesie każdej polskiej rodziny jest tania i czysta energia, zwłaszcza że przez ostatnie dwie kadencje, zamiast dbać o zdrowie i portfele Polek i Polaków, nasi poprzednicy zajmowali się ideologią i przejadaniem publicznych pieniędzy. Gdyby w 2016 r. PiS nie przeforsował ustawy, która skutecznie zablokowała tę inwestycję i która doprowadziła do bankructwa wielu firm... (Poseł Marek Suski: Co za brednie.) ...gdyby zamiast kupować rosyjski węgiel, inwestowano w odnawialne źródła energii, dziś każda rodzina w Polsce płaciłaby mniej za czystszą energię. Czasu niestety nie cofniemy, ale możemy naprawić to, co PiS zepsuł. W proponowanych zapisach obecną minimalną odległość ustawową od budynków mieszkalnych 700 m proponujemy zmienić na 500 m. Zapis ten jest jedynie sugestią czy dopuszczeniem możliwości, a nie obligatoryjnym nakazem. Dzięki tej zmianie na tego typu inwestycje będzie dostępna większa powierzchnia, co oznacza więcej czystych źródeł energii, a w efekcie tańszy prąd dla nas wszystkich. O finalnej odległości będzie decydował organ sporządzający miejscowy plan po zapoznaniu się ze strategiczną oceną oddziaływania na środowisko oraz postulatami społeczności lokalnych. Intencją ustawodawcy jest, aby od najwcześniejszych możliwych etapów prac nad lokalizowaniem elektrowni wiatrowej ułatwić udział w tych pracach jak największej liczbie zainteresowanych obywateli, którzy razem ze swoimi samorządami będą teraz mieli zdecydowanie większy wpływ na realizację tego typu inwestycji. Jednocześnie każdy większy inwestor ma obowiązek zaoferować część mocy zainstalowanej projektu do objęcia przez mieszkańców gminy w celu uzyskania przez nich statusu prosumenta wirtualnego. Z niewykorzystanego przez mieszkańców poziomu mocy będą mogły też korzystać jednostki samorządu terytorialnego. Warto też pamiętać, że hałas generowany przez najgłośniejsze turbiny na dystansie 500 m nie generuje poziomu wyższego niż 45 dB. Dystans ten skutecznie tłumi też wszelkie potencjalne drgania. Specjalne zapisy przygotowano więc także dla podmiotów, które chciałyby zmodernizować istniejące już instalacje, w szczególności dokonując ich repoweringu, a więc zwiększenia mocy. Precyzyjnie określono też odległość od obszarów chronionych Natura 2000 oraz od parków narodowych. Są to odpowiednio dystanse 0,5 i 1,5 km. Generalnie, aby uniknąć licznych wątpliwości interpretacyjnych, ustawa w bardzo wielu miejscach i przypadkach precyzuje sposób liczenia odległości oraz procedury, które, jak pokazała praktyka, potrafiły właśnie rodzić problemy interpretacyjne. Kolejną istotną zmianą jest ułatwienie modernizacji elektrowni wodnych poprzez zniesienie wymogu zwiększenia ich mocy. Zmiany te mają na celu poprawę opłacalności istniejących instalacji hydroenergetycznych i ich dostosowanie do nowoczesnych technologii. W ramach nowelizacji wprowadzono również zmiany w systemie aukcji na biometan. Ich celem jest zwiększenie konkurencyjności sektora biometanu i poprawa przewidywalności finansowej dla inwestorów. Proponowane zmiany będą jeszcze (Dzwonek) przedmiotem obrad komisji. W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej rekomenduję kontynuowanie prac nad projektem ustawy w komisjach problemowych.