Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2012-07-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk nr 591). Przedkładany przez rząd projekt zmiany ustawy dotyczy w zasadzie trzech zagadnień: ograniczenia stosowania kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50% z tytułu praw autorskich i praw pokrewnych, ulgi z tytułu użytkowania sieci Internet i ulgi z tytułu wychowywania dzieci. Projekt ustawy wprowadza roczny limit kosztów uzyskania przychodów, które mogą być zastosowane do przychodów za przeniesienie prawa własności wynalazku, topografii układu scalonego, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego, z tytułu opłaty licencyjnej oraz z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych. W projekcie ustawy zastosowano wprowadzenie rocznego limitu w zakresie stosowania 50-procentowych kosztów uzyskania przychodów, który wyniesie połowę kwoty stanowiącej górną granicę pierwszego przedziału skali podatkowej, tj. 42 764 zł. Przy czym należy zwrócić uwagę, że ustalany limit dotyczyć będzie łącznych dochodów uzyskiwanych przez podatników w roku podatkowym zarówno w ramach stosunku pracy, jak i umów cywilnoprawnych zawieranych z tytułu praw autorskich i praw pokrewnych przez artystów i twórców. Zatem wprowadzenie limitowania wyeliminuje w wielu przypadkach podwójne preferencje podatkowe - raz z tytułu odliczenia wynikającego ze stosunku pracy i drugi raz z tytułu zastosowania odpisu kosztów od przychodów. Jak wynika z zeznań podatkowych w 2010 r., zaledwie 3% podatników uzyskujących przychody, do których mają zastosowanie 50-procentowe koszty uzyskania przychodów, wykazało koszty z tego tytułu wyższe od wprowadzonego limitu. Proponowane rozwiązanie w zakresie kosztów uzyskania przychodów wpłynie na wzrost przeciętnego podatku podatnika z tej grupy w stosunku do przychodu o ok. 7 punktów procentowych. Propozycje tej zmiany są słuszne i zasługują na akceptację. Niestety podobnej opinii nie mogę wyrazić w przypadku likwidacji ulgi z tytułu użytkowania sieci Internet. Ulga ta została wprawdzie wprowadzona dla zniwelowania kosztów opodatkowania usług dostępu do Internetu podatkiem VAT, w warunkach kiedy ceny usług w tym zakresie były relatywnie wysokie, niemniej jednak zniesienie tej ulgi wyrządzi ogromne szkody w budżetach rodzin niżej sytuowanych. Wprowadzenie w 2005 r. ulgi na Internet przyczyniło się w sposób znaczący do wzrostu liczby podmiotów korzystających z Internetu. To Internet ułatwia dostęp do nowych technologii, daje możliwość zgłębiania wiedzy zarówno młodzieży, jak i dorosłym, możliwość kształcenia się, a nawet znalezienia zatrudnienia. Całkowite zniesienie ulgi internetowej jest, powiem, wręcz sprzeczne z polityką rządu. Kładziemy przecież ogromny nacisk na rozwój inwestycji w tym zakresie. Powszechność szerokopasmowego Internetu to cel nadrzędny w procesie informatyzacji zarówno administracji publicznej, jak i społeczeństwa. To wsparcie procesu cyfryzacji wyrównującego tempo rozwoju regionów i pomagającego walczyć z wykluczeniem społecznym i cyfrowym. Całkowite zniesienie ulgi wydaje się być nieporozumieniem. Faktem jest, że liczba korzystających z Internetu stale wzrasta, a największa dynamika wzrostu dotyczy obecnie obszarów wiejskich. Mimo tego wzrostu Polska nadal plasuje się poniżej średniej europejskiej i daleko nam do wskaźników zdecydowanie większych. Ulga na użytkowanie sieci Internet stanowiła w roku podatkowym wartość nieprzekraczającą kwoty 760 zł. Z ulgi tej, jak wynika z rozliczenia podatków za 2010 r., korzystało ok. 4 mln podatników. Przeciętnie podatnik odliczył 571 zł w ciągu roku. Pragnę podkreślić ogromne znaczenie społeczne tej ulgi. Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, największy odsetek gospodarstw domowych z dostępem do Internetu to gospodarstwa domowe z dziećmi - ponad 60% gospodarstw. Dla wielu podatników brak ulgi w kwocie do 760 zł jest do zaakceptowania. Ale będą rodziny, będą takie gospodarstwa domowe, właśnie te gorzej sytuowane, te z dziećmi, dla których ulga była niejednokrotnie motywacją do włączenia się do sieci Internet i była wkalkulowana w niejeden skromny domowy budżet. Jej likwidacja, gwałtowna - przecież to zaledwie kilka miesięcy - nieplanowana, stwarza zagrożenie poczucia stabilizacji, wywoła niezadowolenie u ludzi, którzy chcą iść z postępem, ale finansowo ich na to nie stać, będą oni się czuć oszukani, będą mieli poczucie niesprawiedliwości. Biorąc pod uwagę powszechność korzystania z Internetu przez młodzież, uważam, że nie możemy stworzyć im takiego właśnie prawa. Zmiana zapisów projektu ustawy w tym zakresie musi ulec modyfikacji, musi zostać zdecydowanie zweryfikowana. Zwiększanie dochodów sektora finansów publicznych nie może odbywać się aż tak ogromnym kosztem społecznym. Analiza projektu ustawy w odniesieniu do ulgi z tytułu wychowywania dzieci pokazuje, że jest to w zasadzie przekonstruowanie ulgi funkcjonującej od 2007 r. Zastosowana w projekcie propozycja ulgi z tytułu wychowywania dzieci z uwagi na niekorzystną sytuację demograficzną kraju promuje rodziny wielodzietne, przekierowuje system podatkowy na wsparcie rodzin z dziećmi. W największym skrócie można określić, że przekonstruowanie polega na zwiększeniu ulgi dla rodzin z trojgiem lub więcej dzieci oraz ograniczeniu ulgi dla rodzin z jednym dzieckiem poprzez wprowadzenie limitu dochodów. Podatnikom wychowującym jedno dziecko przysługiwać będzie ulga, jeżeli dochody po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne nie przekroczą w roku podatkowym kwoty 112 tys. zł w przypadku podatników pozostających w związku małżeńskim lub będących osobami samotnie wychowującymi dziecko i połowy tej kwoty dla podatników niepozostających w związku małżeńskim. W przypadku podatników posiadających dwoje dzieci zasady odliczenia pozostają bez zmian, tj. ulga będzie przysługiwała bez względu na uzyskany w roku podatkowym dochód. Wysokość ulgi na pierwsze i drugie dziecko to kwota 92,67 zł. W odniesieniu do podatników posiadających troje i więcej dzieci kwota ulgi ulegnie zwiększeniu: na trzecie dziecko - o 50% kwoty obecnie obowiązującej, na czwarte i każde następne dziecko - o 100% kwoty obecnie obowiązującej, bez względu na wysokość uzyskanych dochodów. Oczywistym jest fakt, że z ulgi mogą skorzystać tylko podatnicy podatku dochodowego opodatkowani według skali podatkowej, a ulga może być zastosowana tylko do wysokości należnego podatku. Reasumując, propozycje zmian ustawy w zakresie ulgi na dzieci są jednym z wielu istniejących już dzisiaj elementów polityki prorodzinnej wspierającej rodziny wielodzietne. W imieniu mojego klubu rekomenduję projekt ustawy do dalszych prac w Komisji Finansów Publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem i wprowadzeniem zmian dotyczących ulgi z tytułu użytkowania sieci Internet. Dziękuję bardzo.