Mówca: Maria Zuba
Data: 2019-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przedstawiam opinię Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość dotyczącą pakietu rządowych projektów ustaw obejmujących projekt ustawy Ordynacja podatkowa, druk nr 3517, projekt ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Ordynacja podatkowa i ustawę o Rzeczniku Praw Podatnika, druk nr 3518, oraz projekt ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika, druk nr 3516. Obecnie obowiązująca Ordynacja podatkowa mimo licznych nowelizacji nie nadąża za kierunkami przeobrażeń procesów zachodzących w gospodarce, co prowadzi do nadużyć budżetowych w związku z pojawiającymi się w systemie podatkowym licznymi negatywnymi procedurami. Aby np. ograniczyć zjawisko unikania opodatkowania, w szczególności w obrocie międzynarodowym, czy móc skutecznie uszczelniać system podatkowy, konieczne są zmiany przepisów w Ordynacji podatkowej, które będą nadążać za zmianami zachodzącymi w procesach gospodarczych i wyeliminują negatywne skutki dla budżetu państwa. Przepisy nowej Ordynacji podatkowej wprowadzają do polskiego porządku prawnego uregulowania wynikające również z wytycznych Unii Europejskiej w zakresie wymiany informacji podatkowej, uszczelniania systemu podatkowego, transparentności w przyznawaniu preferencji podatkowej i pomocy publicznej i tym podobne. Komisja Europejska, zalecając w 2012 r. wprowadzenie rozwiązań mających na celu przeciwdziałanie praktykom agresywnego planowania podatkowego powodującego unikanie opodatkowania, już wówczas wskazywała na obowiązek przyjęcia przez Polskę, jako kraj członkowski, rozwiązań prawnych dostosowanych m.in. do sytuacji krajowej, zapewniających zwalczanie nadużyć podatkowych. O podjętych w tym celu działaniach rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u miał obowiązek poinformowania Komisji w ciągu 3 lat. Oczywiście rząd żadnych działań w tym zakresie nie podjął. Zmiany ordynacji wymuszają również szybko rozwijające się procesy cyfryzacji postępowań podatkowych oraz rozszerzająca się komunikacja elektroniczna usprawniająca kontakty z podatnikiem. Na wprowadzenie zmian w Ordynacji podatkowej czekają też sami podatnicy, przede wszystkim ze względu na liczne, często kontrowersyjne orzecznictwo sądowe Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz z uwagi na rosnącą w szybkim tempie liczbę indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego. Autorzy projektu ustawy Ordynacja podatkowa proponują wprowadzenie do nowego aktu regulacji prawnych z dotychczas obowiązującej Ordynacji podatkowej, które dobrze funkcjonują, są skuteczne i sprawdzone, które były przez lata wypracowywane i doskonalone przez orzecznictwo i praktykę. Zaproponowane Wysokiej Izbie przez rząd rozwiązania regulacji prawnych w projekcie ustawy Ordynacja podatkowa mają do spełnienia dwa zasadnicze cele: po pierwsze, chronić prawa podatnika w jego relacjach z organami podatkowymi, a po drugie, chodzi o zwiększenie efektywności i skuteczności poboru podatków. Projekt ordynacji zawiera rozwiązania prawne łagodzące nadmierny rygoryzm Ordynacji podatkowej w stosunku do podatnika. W sytuacji kiedy w obrocie gospodarczym pojawia się coraz więcej nowych instrumentów prawnych nie zawsze służących usprawnieniu obrotu, dla zagwarantowania uzyskania zakładanych wpływów podatkowych do budżetu rząd proponuje wprowadzenie szeregu mechanizmów i procedur zapewniających organom podatkowym możliwość uzyskania większej skuteczności w egzekwowaniu ustawowych obowiązków podatkowych. Wobec coraz bardziej skomplikowanych i złożonych zjawisk gospodarczych i społecznych dla wprowadzenia skutecznych regulacji w zakresie prawa podatkowego konieczna jest nowa Ordynacja podatkowa. Globalizacja rynku i rozszerzający się obrót transgraniczny sprzyja rozwojowi zjawiska powiększającej się optymalizacji podatkowej, w tym właśnie o charakterze transgranicznym. Proces optymalizacji podatkowej w sposób istotny wpływa na zmniejszenie wpływów budżetowych z tytułu opodatkowania. Dla ochrony dochodów budżetowych i wypełnienia wymogów stawianych państwom członkowskim przez Unię Europejską rząd proponuje w projekcie ustawy Ordynacja podatkowa zachowanie dotychczasowych przepisów określających klauzulę ogólną przeciwko unikaniu opodatkowania. Proponuje, aby zachowując dotychczasowy zakres jej zastosowania, po wprowadzeniu niewielkich zmian w niektórych szczegółowych rozwiązaniach, przyjąć w nowej ordynacji przepisy w dotychczas obowiązującym brzmieniu. W polskim prawie podatkowym klauzula obowiązuje dopiero od 16 lipca 2016 r., mimo że Komisja Europejska już w zaleceniach z dnia 6 grudnia 2012 r. zwracała uwagę na zagrożenia związane z uchylaniem się od opodatkowania i wówczas zalecała polskiemu rządowi wprowadzenie klauzuli ograniczającej unikanie opodatkowania. Również po kontroli przeprowadzonej 17 kwietnia 2015 r. przez Najwyższą Izbę Kontroli, która wydała opinię, że brak klauzuli w polskim prawie jest przyczyną braku szczelności polskiego systemu podatkowego. Wówczas w protokole pokontrolnym NIK przedstawił wysokość wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w odniesieniu do produktu krajowego brutto w latach 2008-2013 i wykazał, że wpływy w tych latach z roku na rok malały. W roku 2008 wynosiły 2,72%, a w roku 2013 - już tylko 1,79%. W opisie tego zjawiska NIK zauważył, że spadek mógł być spowodowany upowszechnianiem działań mających na celu unikanie opodatkowania. W tym samym dokumencie wykazał, że również spadały dochody z CIT. Izba wnosiła wówczas do rządu Platformy Obywatelskiej i PSL o wdrożenie rozwiązań mających na celu przeciwdziałanie zmniejszającej się podstawy opodatkowania podatku dochodowego. Po raz pierwszy klauzula do polskiego prawa została wprowadzona 1 stycznia 2003 r., jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 11 maja 2004 r. orzekł, że nie spełnia konstytucyjnych standardów przyzwoitej legislacji i uchylił ją. Proponowany w niniejszym projekcie kształt klauzuli ogólnej przeciwko unikaniu opodatkowania wypełnia wymogi określone w dyrektywie Rady Europejskiej 2016/1164 z dnia 12 lipca 2016 r. Postanowienia tej dyrektywy państwa członkowskie zobowiązane są wdrożyć w terminie do 1 stycznia 2019 r. Wprowadzona w Ordynacji podatkowej klauzula ogólna przeciwko unikaniu opodatkowania jest gwarantem zapewniającym równe traktowanie podatników na rynku i realizację konstytucyjnej zasady równości opodatkowania na płaszczyźnie zarówno stanowienia, jak i stosowania prawa. (Dzwonek) Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość wnosi o dalsze prace nad ustawą Ordynacja podatkowa, nad ustawą przepisy wprowadzające oraz nad ustawą o Rzeczniku Praw Podatnika. Dziękuję. (Oklaski)