Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2012-02-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ruch Palikota generalnie nie poprze rozwiązań proponowanych w przedstawionym projekcie ustawy o podatku od niektórych czynności bankowych. W swojej opinii będę starał się powołać przede wszystkim na koncepcję zaprezentowaną przez Komisję Europejską w komunikacie w sprawie bankowych funduszy naprawczych z dnia 26 maja 2010 r., unijne ramy zarządzania w sytuacji kryzysu w sektorze bankowym z dnia 20 października 2010 r. oraz opinię Narodowego Banku Polskiego z dnia 23 grudnia, załączoną do wspomnianego projektu. Komisja Europejska w swoich dokumentach wskazuje na trzy podstawowe przesłanki związane z nakładaniem na sektor bankowy dodatkowych obciążeń finansowych. Po pierwsze, powinno to służyć zwiększeniu stabilności systemu finansowego i ograniczeniu ryzyk systemowych. Po drugie, powinno zapewniać uczestnictwo sektora finansowego w kosztach ostatniego kryzysu finansowego. Po trzecie, powinno służyć zbieraniu funduszy dla konsolidacji budżetowej w związku ze wzrostem deficytów budżetowych w państwach Unii Europejskiej wynikających ze zwiększonych wydatków na ratowanie sektora finansowego. W związku z powyższym zgadzamy się ze stanowiskiem Narodowego Banku Polskiego wyrażonym w opinii z dnia 23 grudnia, że zasadniczą przesłanką wprowadzenia dodatkowych podatków od instytucji finansowych powinno być wzmocnienie stabilności krajowego systemu finansowego. Tymczasem omawiany projekt poselski nie zawiera żadnej szerszej analizy skutków wprowadzenia w życie nowego podatku dla poszczególnych sektorów rynku finansowego w Polsce. Taka analiza wydaje się tym bardziej konieczna, że proponowany podatek jest rozwiązaniem zupełnie nowym w polskim systemie finansowym. I to jest pierwsze poważne zastrzeżenie dotyczące omawianego projektu. Drugie zastrzeżenie dotyczy wysokości proponowanego opodatkowania. Zaproponowana została stawka podatku w wysokości 0,38%. Podstawę opodatkowania stanowiłaby wartość aktywów banków, zakładów ubezpieczeń i funduszy inwestycyjnych. Jest to podatek o charakterze majątkowym. W uzasadnieniu do projektu ustawy brak jest szerszego uzasadnienia takiej właśnie wysokości podatku. Wydaje się, że główną przesłanką tej wysokości była chęć zrównoważenia spadku wpływów z podatku VAT, który nie zostałby hipotetycznie, jak napisano w uzasadnieniu, podwyższony w takiej sytuacji. Zdaniem NBP, jak wynika z załączonej opinii Narodowego Banku Polskiego, proponowana w projekcie wysokość opodatkowania byłaby istotnym obciążeniem dla sektora bankowego. Uwzględniając stan aktywów z października 2011 r., wpływy z tego podatku wyniosłyby 5 mld zł - w uzasadnieniu podawano nawet 6 mld zł - i stanowiłyby 37,5%, prawie 40%, wyniku finansowego całego systemu bankowego. Dość iluzoryczne wydaje się to zwolnienie z podatku aktywów o wartości nieprzekraczającej 10 mln zł. Jak podaje w opinii Narodowy Bank Polski, dotyczyłoby to jedynie 5 małych oddziałów banków zagranicznych. Nasuwa się pytanie, postawione już tutaj poprzednio, jaka byłaby sytuacja SKOK-ów, jeśli chodzi o ten podatek. Kolejnym istotnym zagrożeniem jest to, na co zwraca uwagę Narodowy Bank Polski. Po hipotetycznym wprowadzeniu podatków w 34 bankach, w tym 8 bankach spółdzielczych, wypracowane zyski nie wystarczyłyby na pokrycie tej należności. Zwracamy uwagę na jeszcze jedną sprawę. Wszelkie inicjatywy w zakresie nakładania dodatkowych opłat na instytucje finansowe powinny, naszym zdaniem, brać pod uwagę propozycje formułowane na forum Unii Europejskiej, gdyż brak skoordynowanych działań może doprowadzić do naruszenia zasad konkurencji różnej w poszczególnych krajach Unii Europejskiej. Dlatego Ruch Palikota będzie opowiadał się za wprowadzeniem podatku bankowego, natomiast powinien to być naszym zdaniem podatek od transakcji finansowych. Tego typu opodatkowanie działalności instytucji finansowych proponowane jest w projekcie dyrektywy unijnej i za takim podatkiem będziemy się opowiadać, będziemy popierać (Dzwonek) ten podatek w całej rozciągłości. Podzielamy jednak, pomimo wszystko, argumentację dotyczącą społecznego aspektu wprowadzenia podatku bankowego, tego, na co zwracano uwagę, równiejszego podziału tych bądź co bądź olbrzymich zysków netto banków... Słucham? (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Dlatego jesteście państwo za odrzuceniem.) Nie, nie będziemy za odrzuceniem. Doceniając ten aspekt społeczny, będziemy za skierowaniem do pracy w komisji, aczkolwiek, tak jak mówię, popierać będziemy podatek od transakcji finansowych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)