Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2013-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Ruch Palikota wobec projektu ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu, zawartego w druku nr 1525. Projekt ustawy ma na celu dostosowanie obowiązujących regulacji prawnych do unijnych zasad programowania rozwoju w latach 2014-2020. Zmiany dotyczyć będą urbanistycznych zasad ochrony krajobrazu, polityki przestrzennej oraz wprowadzenia nowych warunków dotyczących urządzeń reklamowych i opłat za reklamę. Projekt ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu ma przeciwdziałać takim zjawiskom, jak niekontrolowana urbanizacja i brak kontroli umieszczania obiektów małej architektury i reklam, które prowadzą do degradacji polskich krajobrazów. Cele są słuszne dla środowiska, ale są również uwagi co do projektu ustawy. W niektórych przypadkach ochrona krajobrazu może powodować skutki finansowe, takie jak obniżenie wartości nieruchomości z tytułu planów miejscowych. W uzasadnieniu projektu ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu przewidziane są wydatki z tytułu wdrożenia projektu w ciągu trzech lat, które pokryją budżety samorządów województw. Kwota oscyluje w granicach 6,4 mln zł. Przeanalizowano także, że dochody gmin mają wzrosnąć na poziomie 66,7 mln zł. Brak jest jednak zapisu dotyczącego przeznaczenia pobieranej opłaty na teren objęty ochroną prawną, a powinno się pobierać te opłaty do budżetu jednostek samorządów terytorialnych z przeznaczeniem na sfinansowanie zadań związanych z praktyczną realizacją ochrony krajobrazu i czynnej ochrony przyrody. Projekt ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu nie ma żadnego wpływu na rynek pracy. Nie wpłynie na zwolnienia, a także nie zapewni nowych miejsc pracy, a wiemy nie od dziś, że głównym problemem w Polsce jest bezrobocie. Powinno się pozwolić na racjonalne gospodarowanie przestrzenią parku krajobrazowego przy jednoczesnym zagwarantowaniu najefektywniejszego osiągnięcia celów ochrony przyrody i krajobrazu. Powinno się umożliwić takie udostępnienie obszaru parku do prowadzenia działalności inwestycyjno-gospodarczej, które nie napotyka oporu społecznego, ale zapewnia dostosowanie istniejących ograniczeń do lokalnych warunków geofizycznych, np. chodzi o dopuszczalną odległość zabudowy od zbiorników wodnych, miejsc rozstawienia reklam itp. Powinno się zaproponować rozwiązania, które umożliwiają uniknięcie pułapek, jakie powstają na terenach górskich, gdzie niektóre tereny rzeczne mają mniej niż 200 m szerokości. Całkowite wyłączenie pod zabudowę tych dolin zmusza do zabudowania terenów pod zabudowę na stokach i w miejscach eksploatowanych krajobrazowo, co będzie stało w sprzeczności z zapisami ustawy. Jeżeli ten zakaz zostanie ograniczony wyłącznie do naturalnych zbiorników wodnych, to w konsekwencji przestaną obowiązywać aktualne zakazy przy zbiornikach sztucznych. Może to mieć katastrofalne skutki na terenach, obszarach południowej i środkowej Polski, gdzie w dużej ilości występują cenne przyrodniczo i krajobrazowo sztuczne zbiorniki. Powinno się zaproponować rozwiązania, które umożliwią przemyślane i selektywne udostępnienie ich brzegów do racjonalnych zabudowań i zagospodarowania zgodnie z zasadami ochrony przyrody i krajobrazu. Wdrażając się w projekt ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu, uważam, że wiele kwestii jest niedoprecyzowanych i należy oprzeć się na opiniach społecznych. Dopiero wtedy możemy faktycznie poważnie rozmawiać o projekcie ustawy. Chciałbym też zaznaczyć, że bardzo cenną inicjatywą w tym projekcie jest ograniczenie, uregulowanie takich tematów, które budzą ogromne niepokoje społeczne, jak tworzenie elektrowni wiatrowych, więc temat kategorycznie trzeba kontynuować. Klub Poselski Ruch Palikota będzie za skierowaniem projektu ustawy o wzmocnieniu narzędzi ochrony krajobrazu, zawartego w druku nr 1525, do dalszych prac w komisjach. Mam nadzieję, że będą to Komisja Infrastruktury i komisja samorządu. Może powinna to być komisja środowiska. Mam nadzieję, że z tych komisji zostanie powołana podkomisja, żeby można było dopracować i wyeliminować wiele nasuwających się błędów w tej ustawie, ale jest to, podkreślam, bardzo dobra i wartościowa inicjatywa i chcemy nad tym poważnie popracować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)