Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2014-02-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec uchwały Senatu w sprawie inicjatywy dotyczącej ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (druk nr 2137). Pozwolicie państwo, że przywitam obecne na galerii przedstawicielki środowisk opozycyjnych. Serdecznie was witamy. Cieszymy się, że jesteście z nami. (Oklaski) Uznając, że bohaterska walka cywilna Polaków o wolność miała swój wymiar indywidualny, jak i w szerokim oporze społecznym wobec dyktatury komunistycznej w bohaterskich wystąpieniach wolnościowych, szczególnie zaś w działalności opozycyjnej mającej swe uwieńczenie w ruchu ˝Solidarność˝, który doprowadził ostatecznie do odzyskania przez Polskę niepodległości, uczestnikom politycznej walki o suwerenność i niepodległość Polski oraz ofiarom represji totalitarnego systemu PRL należy się głęboki szacunek wszystkich rodaków oraz zgodnie z art. 19 Konstytucji Rzeczypospolitej szczególna troska i opieka ze strony instytucji państwowych, samorządów terytorialnych i organizacji społecznych. To słowa z obywatelskiego projektu ustawy o statusie weterana opozycji antykomunistycznej przygotowanej przez grupę roboczą środowisk opozycyjnych. I trudno się z tymi słowami nie zgodzić. Dzisiaj po 25 latach, gdy odzyskaliśmy wolność, próbujemy wyrównać rachunek krzywd wobec tych wszystkich, dzięki którym dzisiaj możemy cieszyć się wolnością. Wielu działaczy opozycji, wielu byłych więźniów politycznych już nie żyje. Olbrzymia ich większość żyje w zapomnieniu, biedzie, są oni chorzy i niejednokrotnie są pozostawieni sami sobie. Trudno dzisiaj zaakceptować fakt, że w wolnej Polsce prześladowcy żyją w luksusach, pobierają wysokie emerytury, a ludzie będący ich ofiarami i ich rodziny żyją w biedzie, schorowani po pobytach w więzieniach, ośrodkach internowania, często bez pracy i w wielu przypadkach szykanowani za to, że walczyli z dyktaturą komunistyczną. Dlatego z uznaniem przyjmujemy inicjatywę Senatu, aby częściowo wyrównać rachunek krzywd w odniesieniu do tych wszystkich, którym zawdzięczamy wolność. Sam projekt nie rozwiązuje wielu problemów, które dotykają ludzi opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych. Wiele środowisk nie takiego projektu oczekiwało. Ale jest to krok w dobrym kierunku. Wolność warta jest każdej ceny, a ci wszyscy nasi rodacy, którzy narażali własne życie, narażali się na utratę wolności, na represje polityczne, utratę majątku, zwalniani z pracy z wilczym biletem, od poznańskiego Czerwca 1956 aż do odzyskania niepodległości w 1989 r., nie oczekują cudu, chcą tylko, aby ich ojczyzna zapewniła im w sposób godny normalne i stabilne warunki życia i minimum poczucia sprawiedliwości, poczucia, że to, co robili i co dało nam tak upragnioną wolność, miało sens. Dlatego z dużym niepokojem przyjąłem stanowisko ministra finansów przedstawione w Senacie, że nasze państwo poniesie olbrzymie koszty z tego tytułu. Nie zgadzam się z taką argumentacją, tym bardziej że w projekcie są zastosowane mechanizmy ograniczające te koszty poprzez wprowadzenie kryterium dochodowego, co dla wielu osób, organizacji opozycyjnych jest trudne do zaakceptowania. Wiele osób nie uzyska statusu i uprawnień weterana opozycji antykomunistycznej z powodu niskiego kryterium dochodowego, a przecież trudno wycenić doznane represje. Dlatego w pracach w Sejmie musimy jeszcze raz tę kwestię próbować inaczej rozwiązać. Na pewno każdy bez względu na dochody po spełnieniu określonych warunków i sprawdzeniu w zasobach IPN, czy nie był tajnym współpracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, powinien otrzymać status weterana opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wraz z legitymacją i odznaką honorową. Drugi niezwykle trudny problem do rozstrzygnięcia to sprawa udokumentowania działalności opozycyjnej. Wiele dokumentów zostało zniszczonych, w wielu przypadkach, jak pisze w swoim stanowisku NSZZ ˝Solidarność˝, nie dokumentowano działalności konspiracyjnej ze względów bezpieczeństwa. Działały tysiące tajnych komisji zakładowych, z których w archiwach jest niewiele dokumentów. To poważny problem, który będziemy musieli w czasie prac w Sejmie spróbować precyzyjnie opisać. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawo i Sprawiedliwość przygotowało własny projekt ustawy o statusie weterana opozycji antykomunistycznej i korpusie weterana opozycji antykomunistycznej wobec dyktatury komunistycznej PRL w latach 1956-1989, oparty na materiałach organizacji niepodległościowych, który wychodzi naprzeciw oczekiwaniom tych organizacji. Mam nadzieję, że pani marszałek szybko skieruje nasz projekt pod obrady Sejmu, abyśmy mogli wybrać najlepsze rozwiązania, aby oddać należytą cześć, szacunek i sprawiedliwość wszystkim pokoleniom, które w latach 1956-1989 czynnie działały na rzecz wolnej i suwerennej Polski, przyczyniając się do odzyskania przez nasz kraj niepodległości. (Dzwonek) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawo i Sprawiedliwość pozytywnie ocenia inicjatywę Senatu i wnosi o skierowanie projektu ustawy do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu dalszego procedowania. Dziękuję. (Oklaski)