Mówca: Edmund Borawski
Data: 2012-03-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego w sprawie rządowego dokumentu ˝Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2010 r.˝. Pomoc publiczną w 2010 r. udzielało 850 instytucji. Trafiła ona do 90 tys. beneficjentów. Ogólna wartość wyniosła 24 087 mln, co stanowi 1,7% PKB. Pozytywnym zjawiskiem jest wzrost wydatkowanych środków na pomoc publiczną, gdyż w 2006 r. wynosiła ona tylko 0,6% PKB. Warto więc mieć pewność, że tak duże środki wydawane są w sposób celowy i skuteczny. Najczęściej stosowane formy to dotacje, ulgi podatkowe, pożyczki, kredyty preferencyjne i inne. Dominująca wysokość pomocy jest dystrybuowana przez urzędy marszałkowskie, Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, organy podatkowe oraz Ministerstwo Gospodarki. Wymienione podmioty wydatkowały 15,7 mld zł, tj. 75% ogólnej wartości, a pozostałą kwotę - 845 podmiotów, co świadczy o nadmiernym nadawaniu uprawnień instytucjom do udzielania pomocy publicznej. Analizując sposób wydatkowania środków na pomoc horyzontalną w kwocie 6,2 mld, należy pozytywnie ocenić wzrost środków na prace badawczo-rozwojowe, ochronę środowiska i pomoc w zatrudnieniu. Dobrze, że spadkowi uległa pomoc na szkolenia, gdyż 10-letnie systematyczne wydatkowanie w różnej formie dużych środków na szkolenia nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w faktycznym przygotowaniu ludzi do dobrego funkcjonowania na rynku pracy. Niepokojącym zjawiskiem jest spadek wydatków na restrukturyzację i konsolidację przedsiębiorstw, gdyż te działania powinny wzmacniać przedsiębiorstwa i polską gospodarkę. Największe środki zaangażowane zostały w pomoc regionalną w kwocie 10,7 mld. Jest to zrozumiałe ze względu na nakłady finansowe na inwestycje. Ważne jest również, że wzrosła globalna kwota pomocy regionalnej w porównaniu z rokiem 2009. Zdaniem klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego ważne jest, by cele realizowane w ramach regionalnych programów operacyjnych skierowanych do przedsiębiorstw były właściwie kwalifikowane na podstawie obowiązujących przepisów i procedur, z ukierunkowaniem maksimum środków na inwestycje rozwojowe i produkcyjne. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wartość pomocy udzielanej przedsiębiorcom w poszczególnych województwach obrazuje bardzo duże zróżnicowanie. Ponad 35% pomocy otrzymali przedsiębiorcy, których siedziba znajduje się w woj. mazowieckim lub woj. śląskim. Wynika to oczywiście z wielu czynników, lecz można odpowiedzialnie stwierdzić, że pomoc publiczna nie w pełni służy wyrównywaniu konkurencyjności przedsiębiorców z gorzej rozwiniętych infrastrukturalnie i gospodarczo regionów Polski, a tym samym wyrównywaniu warunków społeczno-ekonomicznych. Raport bardzo skrótowo traktuje ten temat, choć jednoznacznie stwierdza, że najniższe finansowanie uzyskały przedsiębiorstwa w woj. lubelskim, świętokrzyskim i niestety w woj. podlaskim. Stanem i tendencją niepożądaną jest wysokość i wzrost udziału dużych przedsiębiorstw w pomocy publicznej, który wyniósł w 2010 r. ponad 55% ogólnej wartości. Pomoc udzielana dużym przedsiębiorcom, mającym dobrą pozycję konkurencyjną na rynku, powoduje pogorszenie konkurencyjności przedsiębiorstw małych i mikroprzedsiębiorstw. Największą pomoc publiczną otrzymały duże przedsiębiorstwa: Orlen, PGNiG, Lotos, Południowy Koncern Energetyczny. Znaczącej pomocy udzielono również podmiotom działającym w sektorze transportu, w kwocie 2850 mln, głównie dużym podmiotom, jak Przewozy Regionalne, PKP InterCity, porty lotnicze. Z ogólnej kwoty pomocy przedsiębiorcom ponad 500 mln przeznaczono na prace badawczo-rozwojowe. Zgadzamy się z tym, że jest celowe udzielanie tej pomocy i zwiększenie jej wysokości w latach następnych, jednak należałoby doprecyzować kierunki badań w oparciu o wieloletnie krajowe programy naukowe i gospodarcze. Największą pomoc w ramach rekompensaty za realizację zadań publicznych otrzymała Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji - w kwocie 536 mln. Dla telewizji przeznaczyła 221 mln, dla Polskiego Radia - 256 i dla 17 rozgłośni regionalnych Polskiego Radia - 156 mln. Należy się domyślać, że pomoc ta znacząco zmniejsza problemy finansowe Telewizji Polskiej i Polskiego Radia, które związane są z niepełnymi wpłatami abonamentu przez użytkowników. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Należy podkreślić, że w ostatnim dziesięcioleciu odwrócone zostały pewne proporcje. Pomoc publiczna w formie bezpośrednich wydatków zwiększyła się z 47% w 2000 r. do 78 w 2010 r., a w formie uszczuplenia wpływów do budżetu zmniejszyła się z 52% do około 21%. Wpłynęło na to wydatkowanie środków unijnych w charakterze zobowiązań co do niektórych płatności. W planowaniu wykorzystania tych środków i ustalaniu priorytetów na lata przyszłe należałoby zwiększyć wydatkowanie środków na pozostałe formy pomocy poza grupą A jako formy pomocy skierowane w większym stopniu do małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw, gdyż jest to krwioobieg każdej gospodarki, i jeśli będzie taka potrzeba, uwzględnić to należy w planach zmian legislacyjnych. Dążyć należy również do kierowania pomocy publicznej w większym stopniu do przedsiębiorstw z województw słabiej rozwiniętych gospodarczo i infrastrukturalnie. Doskonale tę rolę mogą spełniać samorządy gmin i powiatów, do których powinny być skierowane zdecydowanie większe środki pomocy publicznej niż w roku 2010. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za przyjęciem raportu. Dziękuję. (Oklaski)