Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2012-09-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne, bo taki jest prawdziwy tytuł, i zawartość merytoryczna tegoż projektu są ze wszech miar słuszne, bowiem dotyka on bardzo ważnego problemu, z jakim szczególnie w ostatnim czasie przyszło nam się zderzyć, a mianowicie całej polityki państwa w stosunku do ogromnych zasobów, jakie są zdeponowane w naszej polskiej ziemi, a więc tej polityki, która bardzo, ale to bardzo ostro ujawniła się w momencie, kiedy opinia publiczna dowiedziała się o poważnych zasobach tzw. gazów łupkowych, które liczone są w bilionach metrów sześciennych, zapisane są jako największe czy jedne z największych w Europie i w świecie. Rzeczywiście Polska jest krajem zasobnym. W Polsce występują róże kopaliny i to nie w ilościach śladowych, ale przemysłowych, dających możliwość eksploatacji przez kilkadziesiąt czy kilkaset lat. Mam tu na myśli oczywiście węgiel kamienny, brunatny, zasoby liczone w miliardach ton, złoża rudy, miedzi i srebra, których w obszarach koncesyjnych, a więc tych, które są rozpoznawane, zbilansowane, jak już dzisiaj wiemy, jest ok. 1,5 mld t, co oczywiście, biorąc pod uwagę obecne realia, jeśli chodzi o wydobycie, wystarczy na co najmniej 50 lat. Przecież wiemy, że jeśli chodzi o złoża, które eksploatuje dzisiaj KGHM, wydano kilkanaście koncesji dla różnych firm, niekoniecznie polskich, niekoniecznie z polskim kapitałem, niekoniecznie z polskim rodowodem. I idę o zakład, że żadna z tych firm, która uzyskała koncesję, nie pobuduje tam kopalń. Po prostu KGHM stał się zakładnikiem tych koncesji, bowiem złoża rud miedzi eksploatowane w obszarach koncesyjnych KGHM są wewnątrz tego kotła, a na zewnątrz koncesje są posprzedawane. Finał więc pewnie będzie taki, że KGHM, chcąc się rozwijać, będzie musiał myśleć albo o spółce z tymi firmami, albo o wykupywaniu od nich praw do eksploatacji. Ale oby tak nie było. Tak jak powiedziałem na początku, projekt jest słuszny. Apeluję do posłów Platformy Obywatelskiej, do Polskiego Stronnictwa Ludowego: dajcie szansę opozycji. To nie może być tak, że w czambuł potępiacie wszelkie inicjatywy, które się pojawiają tutaj, w Wysokiej Izbie, dotyczące różnych dziedzin życia gospodarczego, polityki fiskalnej i budżetowej państwa. Wczoraj też postawiliście wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu poselskiego projektu ustawy o Radzie Fiskalnej, tak niezbędnej w aktualnej sytuacji budżetu państwa i przy tym stanie polityki fiskalnej państwa polskiego. Przecież te instytucje, w tym przypadku Polska Służba Geologiczna, byłyby instytucjami, które porządkują pewną sferę życia gospodarczego. Bowiem zgodnie z zestawieniem, które tutaj mamy w projekcie ustawy, Polska Służba Geologiczna prowadziłaby rejestr koncesji i obszarów górniczych. Dzisiaj mieści się to w różnych miejscach i jest nie do końca uporządkowane. Prowadziłaby krajowy bilans zasobów złóż, kopalin, wykonywałaby prace kartografii geologicznej, hydrogeologicznej itd. Prowadziłaby centralne archiwum, bo to jest istotne, w którym także byłyby informacje na temat odwiertów, badań geologicznych, które w przeszłości były robione, są robione i będą robione. A dzisiaj często trudno doszukać się czegoś na temat tych odwiertów i tego, co wynika z analiz tych odwiertów. Mało tego, Polska Służba Geologiczna byłaby organem wspomagającym samorządy lokalne. Przecież polskie Prawo geologiczne i górnicze daje ogromne uprawnienia samorządom lokalnym do eksploatacji kopalin, także kopalin pozakoncesyjnych. Przykładem są starostowie, którzy mają dzisiaj uprawnienia, a tak właściwie nie mają żadnych narzędzi, żeby egzekwować prawa wynikające z ustawy Prawo geologiczne i górnicze od tych, którzy tak właściwie po partyzancku, bez jakichś koncesji, bez jakichkolwiek zezwoleń eksploatują różne złoża kruszyw, piasku czy też innych bogactw, które są zdeponowane w naszej polskiej ziemi. Przecież Polska Służba Geologiczna zgodnie z założeniami tutaj przedłożonymi przez posłów wnioskodawców wspierałaby samorządy lokalne poprzez finansowanie, analizowanie, poprzez oprzyrządowanie służb geologicznych działających w samorządach lokalnych. Są to propozycje idące w dobrym kierunku, idące w kierunku uporządkowania wiedzy i tego, w jaki sposób gospodarować tymi (Dzwonek) ogromnymi bogactwami, które są zdeponowane w polskiej ziemi, które powinny służyć Polakom i polskiej gospodarce. Na koniec dodam: weźmy przykład z Chile, które ma największe złoża rud miedzi, produkuje najwięcej miedzi na świecie, wielokrotnie więcej niż Polska. Tam złoża rud miedzi zapisane są w konstytucji jako swoiste zabezpieczenie systemu emerytalnego. Obywatele tego państwa nie muszą, odchodząc na emeryturę, obawiać się, że będą takie chwile, że państwo nie będzie wypłacalne, nie będzie mogło im tej emerytury zabezpieczyć. Tym zabezpieczeniem jest to ogromne bogactwo narodowe, które zgodnie z konstytucją nie może być sprzedane osobom trzecim. Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)