Mówca: Bogdan Rzońca
Data: 2013-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie średniookresowej ˝Strategii Rozwoju Kraju 2020˝, która została opracowana na podstawie polskich i europejskich aktów prawnych. Trzeba przyznać, że omawiany dokument jest od strony metodologicznej spójny, ale to za mało, żeby uznać, że katalog życzeń zawarty w strategii jest możliwy do realizacji. Otóż, nie jest możliwy i stwierdzam to z żalem, bo Polska i Polacy potrzebują realnych planów, wykonalnych strategii, a nie teoretycznych dokumentów. Autorzy strategii piszą, że jest ona oparta na scenariuszu stabilnego rozwoju. (Poseł Krzysztof Gadowski: Jest.) Od razu rodzi się pytanie: W których obszarach mamy w Polsce stabilność? My jej nie mamy ani w gospodarce, ani w demografii, ani w systemie podatkowym. (Poseł Krzysztof Gadowski: I co z tego?) Uważamy, że strategia 2020 powinna być też na trudne czasy. Na str. 7 napisano, że fundusze europejskie mogą stanowić istotne źródło finansowania działań rozwojowych, wymagać będą jednak zaangażowania środków własnych. Skąd je weźmiemy? 80% budżetu państwa to wydatki sztywne, samorządy są zadłużone, PKB ma wzrastać, ale tylko minimalnie. Wytworzony dług publiczny odbije się więc mocno na możliwościach finansowania inwestycji w przyszłości. Chyba że chcecie państwo tworzyć parabudżety podobne do Krajowego Funduszu Drogowego. Tyle że Prawo i Sprawiedliwość się na to nie zgadza. Środków krajowych dodatkowych nie będzie, bo rząd PO i PSL boi się wprowadzenia nowych mechanizmów, instrumentów, które dostarczyłyby środków do budżetu państwa. Zatem część realizacyjna strategii jest słabiutka, mamy za mało pieniędzy. W strategii jest dużo frazesów. Oto przykłady: trzeba równoważyć finanse publiczne, zwiększać oszczędności, rozwój trzeba opierać na edukacji i innowacyjności, trzeba dokonać zmian kompetencyjnych i instytucjonalnych, by uwolnić potencjał rozwojowy. Ależ oczywiście, trzeba, tylko że z pustego to i Salomon nie naleje. A od sześciu lat ta koalicja buduje gospodarkę egzogeniczną, opartą na dopływie krótkoterminowego kapitału zagranicznego, który transferuje zyski i korzysta z polskiego rynku konsumpcyjnego. Słusznie napisano na str. 11, że skuteczne działanie w konkurencyjnym środowisku wymaga nieustannego rozwoju potencjału i budowania przewag konkurencyjnych. Napisano nawet, że od 2016 r., czyli za dwa lata, mamy kłaść nacisk na wypracowane wcześniej przewagi konkurencyjne. Drodzy państwo, jakie mamy dziś przewagi konkurencyjne, w czym przeważamy w Unii Europejskiej, w czym jesteśmy innowacyjni? Owszem, była szansa w latach 2007-2013, by zbudować z funduszy polskie firmy, wzmocnić je, ale te pieniądze wypłynęły z Polski, wzięły je firmy niemieckie, włoskie, portugalskie, hiszpańskie itd. To teraz chcecie państwo tworzyć warunki do stabilnego rozwoju? Jaki jest punkt startu na przykład w branży budowlanej w Polsce? Zapowiedź, że do 2016 r. to się zmieni, to po prostu smutny żart. (Poseł Anna Paluch: Wszystko wyprzedali.) W strategii zauważono, że zróżnicowanie rozwoju w aspekcie terytorialnym istnieje w Polsce w różnych podziałach pomiędzy terenami miejskimi i wiejskimi, metropoliami i regionami peryferyjnymi. Autorzy strategii napisali nawet, że trzeba uruchomić proces dyfuzji między tymi obszarami, ale przez ostatnie sześć lat trwają wyłącznie procesy polaryzacyjne: pustoszeją miasta, wymierają wioski, następuje koncentracja firm, także państwowych, w wielkich ośrodkach. W Polsce zwiększa się ilość obszarów zacofanych i wykluczonych. Lekarstwem na poprawę efektywności wydatków inwestycyjnych, jak napisano, ma być budżet zadaniowy. Tymczasem eksperci Banku Światowego stwierdzili, że w Polsce nie ma obecnie mechanizmu instytucjonalnego przekładającego cele strategiczne na budżetowe. Przypomnę, że budżet zadaniowy wytworzył czy wypromował PiS, ale po 2007 r. został on zwasalizowany przez ministra finansów i budżet zadaniowy powstaje nie w komitecie politycznym Rady Ministrów, tylko u ministra finansów. Przy tym rządzie budżet zadaniowy po prostu nie zadziała, jest to strategiczny slogan. Eksperci więc wprost twierdzą, że budżet państwa i strategia, o której mówimy, są instrumentami działania i finansowania władz publicznych, a nie rozwiązywania problemów, na które czekają obywatele. Strategia 2020 za niezbędne uznaje funkcjonowanie partnerstw publiczno-prywatnych. Też się zgadzam, tylko pytam: Czy autorzy strategii znają tegoroczny raport prof. Hausnera? Wynika z niego, że władza publiczna partnerstwem publiczno-prywatnym w ogóle się nie interesuje. Do Ministerstwa Gospodarki przesłano wiele rekomendacji, ale minister gospodarki nie odpowiedział na nie w żaden sposób. To teraz rząd nagle przypomniał sobie o tym instrumencie? Kto w to uwierzy? Potrzebny jest profesjonalny system zarządzania sektorem publicznym, który tworzą ludzie, profesjonalne kadry - napisano. Jest to postulat znany, realizowany przez obecną koalicję niemal doskonale. Rozrost biurokracji w minionych sześciu latach nijak się ma do zapowiedzi, że będzie inaczej. Podpis elektroniczny nie funkcjonuje, telefon 112 nie działa, elektroniczny dowód osobisty nie działa. Wiara, że uda się wprowadzić jednolity system informatyczny, nie jest poparta w strategii żadnymi poważnymi analizami. Na dodatek nie zanosi się na to, że poprawi się jakość prawa. Mamy w Polsce prawo powielaczowe, produkujemy wręcz prawo i to zawsze do tyłu, bo nie nadążamy z tą produkcją na bieżąco. W tej chwili w Polsce mamy więc niestety zagubionych urzędników, którzy myślą, jak zabezpieczyć się przed błędną decyzją, a nie jak rozwiązywać problem. Inny cytat: czynnikiem o rosnącym znaczeniu dla nowoczesnego rozwoju jest kultura, czyli przyjęte przez społeczeństwo wartości, normy zachowań. Kultura staje się przestrzenią innowacji - napisano. Ten zapis jest wymowny, toruje bowiem drogę do produktów kulturowych finansowanych ze środków publicznych, które mają podważać tradycję narodową, ośmieszać wartości, deprecjonować sacrum. To jest nowoczesne w kulturze, co ma ośmieszać polski patriotyzm, polskość i Polaków. Uważamy, że nie tędy droga. Strategia wyróżnia trzy obszary strategiczne. Pierwszy obszar to sprawne i efektywne państwo. Nie ma już pana ministra Boniego, który stworzył pojęcie ˝państwo optimum˝, gdzie wszystko miało regulować się samo. Proszę państwa, czy nie czas wrócić do monteskiuszowskiego trójpodziału władzy, żeby państwo mogło normalnie funkcjonować? Drugi obszar strategiczny to konkurencyjna gospodarka. Niestety naprawdę mamy do czynienia z uwięzieniem naszych rodzimych, endogenicznych potencjałów surowcowych w pakiecie klimatycznym. Bezmyślne dążenie do strefy euro - w strategii napisano, że to jest nasz cel, strefa euro. Zaklinamy w tej strategii rzeczywistość, że będziemy bardzo innowacyjni. Trzeci obszar to spójność społeczno-terytorialna. Tu, proszę państwa, są ukryte promocja modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnego oraz różne standardy usług publicznych w centrach rozwojowych i na prowincji. Wizja Polski 2020 r. jest bardzo płytka, proszę państwa, zakładamy w niej niższe cele, niż ma Cypr i Portugalia. Odnośnie do wizji napisano, że Polska w roku 2020 to aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo - to są slogany. Jaka jest prawdziwa wizja społeczeństwa polskiego w 2020 r. tego rządu? Polacy, siedźcie cicho, niech się wam nie śni jakieś referendum. Zamkniemy wam szkoły, odetniemy od historii, postawimy tęczę w każdym mieście, niepodległość ma smak czekolady. Nie upominajcie się o opiekę zdrowotną, bo to kosztuje. Aktywni niech wyjadą, nieaktywni będą mieć wodę, gaz i może prąd, i pomoc społeczną. (Głos z sali: Bzdury.) Prawdziwa wizja konkurencyjnej gospodarki po 2020 r. to gospodarka sprywatyzowana, bez polskiej marki towarowej, bez wykorzystania polskiej bazy surowcowej, ale za to z pakietem klimatycznym zabijającym polskie firmy. Gaz będziemy zawsze kupować w Rosji, prąd też, kiedy nasze elektrownie przestaną działać, a na to w najbliższych latach się zanosi. Wprowadzimy euro, mniejsza o to, po jakim kursie walutowym. Prawdziwa wizja sprawnego państwa, choć tu dość dobrze ukryta, to po prostu brak państwa, brak stabilnych reguł finansowych, pozorne reformy strukturalne, to państwo dysfunkcjonalne. Ma też nastąpić dalsza decentralizacja kłopotów państwa, oczywiście przeniesionych na samorząd terytorialny. Per saldo strategia 2020 to zbiór życzeń, postulatów, miękko odnoszących się do aspiracji Polaków, za to dość precyzyjnie transferujących na polski grunt idee gospodarcze Unii Europejskiej. Na to się nie zgadzamy. Niestety jest to dokument, który zdecydowanie wzmacnia solidarność europejską, a nie polskie cele narodowe. Polskę trzeba szybko naprawiać, i to naprawiać realnie, trzeba upodmiotowić naród i państwo. Odrzucamy więc jako Prawo i Sprawiedliwość Strategię Rozwoju Kraju 2020, bo Polacy (Dzwonek) winni czuć się w Polsce potrzebni i nie powinni żyć wizją emigracji i pomocy społecznej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)