Mówca: Mariusz Witczak
Data: 2014-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Autorzy projektu, wbrew temu, co usłyszeliśmy przed chwilą, a odnoszę się teraz do złożonego projektu, nie popierają twierdzenia o realnym zagrożeniu rzetelności i przejrzystości procedur wyborczych czy rosnącej liczbie naruszeń przepisów żadnymi konkretnymi danymi. Uzasadnienie, które czytamy, ma raczej charakter ogólnohasłowy, a nawet jest populistyczne. Proponowane zmiany można by skategoryzować co do ich wad w trzech zasadniczych kategoriach. Mają one wady polegające na takim bezzasadnym wprowadzaniu niektórych przepisów, ponieważ niektóre proponowane rozwiązania już są obecne w Kodeksie wyborczym i nie należy ich tak po prostu wprowadzać. Niektóre ze zmian mają wady natury konstytucyjnej, krótko mówiąc, są niekonstytucyjne, a w najlepszym przypadku rodzą głębokie ryzyko niekonstytucyjności, a na pewno nie powinniśmy godzić się na tego typu zapisy, które mogą mieć niekonstytucyjny charakter. Trzecia, zasadnicza wada czy kategoria wad dotyczy zupełnie niezrozumiałej koncepcji upolityczniania procesu wyborczego. Dam kilka przykładów wad, o których mówię. Propozycja podawania do publicznej wiadomości informacji o zmianie siedziby obwodowej komisji wyborczej jest kompletnie zbędna, ponieważ w świetle Kodeksu wyborczego ta procedura jest jak najbardziej publiczna: gmina musi przyjąć uchwały o całej siatce komisji obwodowych, potem musi je przesłać wojewodzie, wojewoda musi je ogłosić w wojewódzkim dzienniku urzędowym, ten z kolei jest zwyczajowo ogłaszany w różnych miejscach, i tutaj nie ma żadnego problemu z dostępnością informacji. Tak samo jest, jeżeli chodzi o wgląd do protokołów głosowania i o mężów zaufania - w świetle tych przepisów jak najbardziej mają oni zapewniony wgląd, obywatele też, bo po podliczeniu głosów trzeba podać ten protokół do publicznej wiadomości. Można by się zastanowić, tak jak słuchałem pana posła, nad ewentualnymi zapisami, które dawałyby obywatelom w tych gminnych czy miejskich komisjach szersze czy swobodniejsze prawo wglądu do protokołów zbiorczych, nawet kiedy jeszcze nie spłynęło 100% protokołów. To jest do zastanowienia się, ale to, o czym pan poseł mówił, kompletnie nijak ma się do literalnego, prawnego zapisu, który państwo proponujecie. To trzeba sformułować zupełnie inaczej. Niekonstytucyjność czy ryzyko niekonstytucyjności rejestrowania obrazu i dźwięku w lokalu wyborczym, panie pośle, zwracam się do pana posła Schreibera, jest kwestią, którą już omawialiśmy na posiedzeniu podkomisji, bo to jest stary projekt, który ma recenzję na przykład prof. Chmaja w tej dziedzinie, z podejrzeniami niekonstytucyjności. Problem polega na tym, że tego typu rozwiązanie, które proponujecie, literalnie czytając, narusza prawo do prywatności, prawo do ochrony wizerunku, może też doprowadzić do ograniczenia swobody realizacji czynnego prawa wyborczego czy wolności wyborów. Już nie pomnę o wielu komplikacjach, które rodzi państwa propozycja, a których państwo nie rozwiązujecie, mianowicie: Co zrobicie z tymi zarejestrowanymi materiałami? W jakim standardzie kupić całe oprzyrządowanie nagrywające i filmujące? Co się stanie, jak się ono popsuje i nic nie nagra? Czy będzie protest, unieważnienie wyborów, bo nic się nie nagrało? Jest mnóstwo komplikacji, oprócz tych niekonstytucyjnych rozwiązań, które ten pomysł rodzi. I wreszcie upolitycznienie procesu wyborczego. Czymś kompletnie absurdalnym jest proponowanie - co myślę, jest niezwykle cenne - by proces wyborczy miał ten tzw. czynnik parlamentarny, by politycy byli włączani w pracę instytucji, która do tej pory jest niezależna i niezawisła. W czym by mieli pomóc? Stawiam pytanie badawcze: W czym ci politycy mieliby pomóc? Już nie pomnę o tym, że państwo proponujecie sześciu przedstawicieli, adekwatnie do dzisiejszej sytuacji politycznej, a co jeśli będzie osiem klubów parlamentarnych? Co będzie, jak małe partie polityczne uznają, że duże partie fałszują czy nadzorują fałszowanie wyborów, żeby te małe nie dostały się do parlamentu? Prawdopodobnie zaszłaby też niekonstytucyjna nierówność dostępu do tego nadzoru podmiotów biorących udział w wyborach, jeżeli taka propozycja zostałaby formalnie, literalnie skonsumowana. Jest mnóstwo innych problemów, nie ma już czasu, żeby o nich powiedzieć, ale chcę też się trochę zdziwić, adekwatnie do tego, co mówił pan poseł, że nie łączycie państwo tego projektu z bieżącym kontekstem politycznym, bo wczoraj słuchałem (Dzwonek) pana prezesa, pana posła Jarosława Kaczyńskiego, który absolutnie łączy państwa projekt z obecną sytuacją polityczną i twierdzi, że ci, którzy za nim nie zagłosują, są za fałszowaniem wyborów, krótko mówiąc, będą stali tam, gdzie stało ZOMO. To jest tego typu konstatacja wypowiedzi Jarosława Kaczyńskiego. Pani Marszałkini! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej pragnę ogłosić, że Platforma w świetle tych defektów wnosi o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Poseł Anna Paluch: Niczym pan tego nie uzasadnił.)