Mówca: Ryszard Terlecki
Data: 2017-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani poseł, proszę usiąść spokojnie. (Poseł Jerzy Meysztowicz: Panie marszałku, proszę interweniować. To jest skandal, co wy wyprawiacie tutaj.) Panie pośle, proszę wrócić na swoje miejsce. (Głos z sali: Kogo pan uspokaja? Meysztowicza?) Panie pośle Budka, tu nie jest sala do kręcenia filmów. Proszę usiąść na swoim miejscu, nie robić przedstawienia w Sejmie, panie pośle Budka. (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Nie ma zakazu w regulaminie.) Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf: Założenia, które przyświecają tej ustawie, oparte są na insynuacjach. Naród podobno nie ma zaufania do sędziów, a jednak do tego sądu kieruje swoje wnioski, pozwy i roszczenia. Naród ma minimalne zaufanie do parlamentu w porównaniu do tego, jakie ma zaufanie do sędziów. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Tak że nie chciałabym, żeby państwo znaleźli się pod takim pręgierzem opinii publicznej, do jakiego w tej chwili doprowadzono... (Poseł Iwona Arent: Jesteśmy, co 4 lata jesteśmy.) Proszę nie przeszkadzać. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Przestańcie pokrzykiwać.) Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf: Panie marszałku, muszę podnosić głos, ponieważ panie posłanki uniemożliwiają mi wystąpienie, prawdopodobnie ostatnie przed tym Sejmem. (Poseł Jolanta Szczypińska: Na pewno.) (Poseł Adam Szłapka: Konstytucja na to nie pozwala.) Zmiana jest procedowana w trybie projektu poselskiego. Jak słyszymy w mediach, przedstawiciele władzy wykonawczej, Ministerstwa Sprawiedliwości są doskonale zorientowani, na czym te zmiany polegają. W związku z tym zachodzi duże podejrzenie, że te zmiany są zmianami rządowymi. Jeżeli tak, to ten tryb procedowania powinien być absolutnie inny, nie taki pośpieszny. Zmiana prowadzi nie tylko do zmiany ustawy o Sądzie Najwyższym, ale też do zmiany ustroju państwa. (Poseł Teresa Wargocka: Nieprawda.) Takiego Sądu Najwyższego, jaki proponuje się w tym projekcie, nie ma w konstytucji. (Poseł Teresa Wargocka: Równowaga władzy.) Na razie według tego projektu minister sprawiedliwości, czyli organ władzy wykonawczej, kieruje Izbą Dyscyplinarną, wszystkim. Nie ma tego w konstytucji i nie ma uzasadnienia, by Sąd Najwyższy składał się z Izby Dyscyplinarnej, a dodatkowo z dwóch izb. Z samego sprawozdania, które przedstawił nam pan poseł sprawozdawca... (Poseł Barbara Bartuś: To nie jest sprawozdawca, tylko wnioskodawca.) (Poseł Małgorzata Gosiewska: Wnioskodawca.) (Poseł Jerzy Meysztowicz: Czy pani poseł Gosiewska może się uspokoić?) Panie pośle Meysztowicz, proszę nie przeszkadzać. Proszę usiąść na miejscu. (Poseł Ewa Kopacz: To jest skandal!) Proszę usiąść na miejscu. (Poseł Jerzy Meysztowicz: Panie marszałku, to może zamiast rozmawiać przez telefon, będzie pan uspokajał posłanki Prawa i Sprawiedliwości?) Panie pośle, zwracam panu uwagę, że zakłóca pan obrady Sejmu. (Poseł Joanna Scheuring-Wielgus: To pan zakłóca obrady Sejmu!) (Głos z sali: Niech pan nie rozmawia przez telefon.) Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf: Zasadnicza zmiana to wprowadzenie Izby Dyscyplinarnej przy powołaniu się na - nie bardzo chlubny - okres przedwojenny. Możemy się zgodzić lub nie na istnienie Izby Dyscyplinarnej, ale chciałabym widzieć uzasadnienie powołania tych dwóch innych izb. Co one będą robiły? Na razie z tego projektu nic nie wynika. Moim zdaniem to jest początek zmiany sądownictwa, także powszechnego, przez przekazanie sądom apelacyjnym skarg kasacyjnych. Sąd Najwyższy według tego projektu nie ma w zakresie przedmiotowym rozstrzygania skarg kasacyjnych, tylko ma odwołania. Wobec tego należy mniemać, że w niedalekiej przyszłości zostanie nam przedstawiony projekt, według którego skargi kasacyjne i kasacje będą rozstrzygały sądy apelacyjne. O tym nie ma mowy w założeniach do reformy prawa, reformy sądownictwa, natomiast o tym powiedział wczoraj pan minister Piebiak, bardzo wyraźnie. Czeka nas dalsze reformowanie. Jeżeli ono będzie przebiegało tak, jak przebiega reformowanie Sądu Najwyższego, przez wygaszenie stanowisk we wszystkich sądach apelacyjnych bądź w wybranych sądach apelacyjnych, to będziemy mieli do czynienia z taką samą sytuacją, z jaką mamy do czynienia w tej chwili. Co do Sądu Najwyższego, to partia Prawo i Sprawiedliwość stale i od początku mówi, że dość sterowania ręcznego w rozstrzyganiu spraw, że wszystko musi być określane komputerowo. Dlaczego zatem ręczne sterowanie zakłada się w Sądzie Najwyższym, gdzie prezes izby ma powoływać sędziów do rozstrzygnięcia danej sprawy? Założenie, że Sąd Najwyższy jest opieszały, jest błędne, ponieważ w swoim sprawozdaniu, które panie i panowie posłowie otrzymali, wykazuje on, że średnia przy rozstrzyganiu spraw to jest 7 miesięcy. Nie wiem, czy w Europie jest dużo takich sądów najwyższej rangi, które tak szybko rozstrzygają sprawy. Sąd Najwyższy rozstrzyga ponad 11 tys. spraw. Czy te 40 osób, które państwo pozostawiają w Sądzie Najwyższym, zdoła uporać się szybciej niż 83 osoby z tymi ponad 11 tys. spraw? Wątpię. Rozporządzenie ministra ma określać ten podział. To jest wyraźna ingerencja w wymiar sprawiedliwości, z czym nie mogę się zgodzić. Nie mogę się też zgodzić z ograniczeniem zatrudniania profesorów. Preferencje są dla szkoły krakowskiej i dla profesorów, ale też niepełne, ponieważ - wszystkim, także posłom siedzącym w tych ławach, o tym wiadomo - pensum profesora to 210 godzin na cały etat, a tutaj wolno mu mieć 140. Chciałam zwrócić paniom i panom posłom uwagę, że na waszych ławach także zasiadają profesorowie, także profesorowie prawa, w pełnych wymiarach zatrudnieni w szkołach. (Poseł Piotr Kaleta: Na naszych ławach?) Tak, na waszych ławach. (Poseł Piotr Kaleta: W naszych ławach.) W waszych ławach. (Poruszenie na sali) (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Polonista się znalazł.) (Poseł Borys Budka: Za trudne słowo ˝profesor˝.) (Głos z sali: Kultura.) Bardzo niepokoi mnie specprokurator dyscyplinarny ministra sprawiedliwości. Chciałabym powiedzieć, że to nie są wywody dotyczące mojej osoby i mi nie grozi postępowanie dyscyplinarne, więc proszę takich uwag nie kierować pod moim adresem. (Oklaski) To jest bardzo niewłaściwe i niekulturalne. Nowy model tego postępowania jest bardzo represyjny, wpływa na sędziów przez zobowiązanie do przestrzegania wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Już w tym zakresie nie mamy niezależnych i niezawisłych sądów. Najważniejszy z punktu widzenia ludzkiego jest jednak brak ochrony pracowników Sądu Najwyższego, pracowników administracyjnych. Obchodzimy w tym roku 100-lecie Sądu Najwyższego jako pierwszej instytucji państwowości polskiej. W tym roku rząd postanowił czy posłowie postanowili zniszczyć Sąd Najwyższy. Gratuluję. (Poseł Marek Suski: To kłamstwo.) (Poseł Teresa Wargocka: Zreformować.) Tak to będzie wyglądało w historii. Ale to nie jest powód, żeby mścić się na pracownikach administracyjnych Sądu Najwyższego. Przyjęte rozwiązania nie dają żadnej ochrony pracownikom Sądu Najwyższego. Są oni potraktowani w ten sposób, że albo dostaną pracę i uzyskają nowe warunki, albo nie dostaną i wtedy rozwiązuje się stosunek. (Głos z sali: Tak jak w przypadku wszystkich na rynku.) (Poseł Jolanta Szczypińska: Tak jak w życiu.) Zwykły pracownik, jeżeli mamy do czynienia z reorganizacją, ma prawo do oceny, że jest to zwolnienie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, ma prawo do odpraw, ma prawo do wypowiedzenia, ma takie prawo, a tutaj takiego prawa został pozbawiony. (Głos z sali: Specjalna kasta.) Ponieważ... (Poseł Iwona Arent: Zwolnienia w energetyce za rządów Platformy.) (Poseł Ewa Kopacz: Naprawdę, proszę nie reagować, pani prezes.) (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Posłowie PiS - kasta ponad prawem.) (Głos z sali: Tak.) ...nie mieli państwo przedstawiciele narodu polskiego możliwości zapoznania się z moją opinią i z opinią Sądu Najwyższego na temat tej ustawy... (Poseł Teresa Wargocka: Jednomyślnie podjęta opinia?) ...wnikliwą, bo została ona dopiero dzisiaj przesłana przeze mnie, ponieważ jutro miało być to posiedzenie, czyli w ciągu 3 czy 4 dni ta opinia została sporządzona, chciałabym powiedzieć, że podstawą zasadniczą tej zmiany jest art. 180 ust. 5 konstytucji, a konstytucja to wypowiedź suwerena. Nie kto inny jest suwerenem tylko konstytucja. (Oklaski, poruszenie na sali) (Poseł Piotr Kaleta: A nie naród?) (Głos z sali: Naród!) Naród wypowiedział się w konstytucji. (Poseł Iwona Arent: W wyborach się wypowiadał.) (Poseł Piotr Kaleta: Coś takiego.) Art. 180 ust. 5 mówi o reorganizacji sądu, a takiej reorganizacji nie ma i w związku z tym to wszystko jest na wadliwych podstawach usadowione, wszystkie te dalsze zmiany są postawione na wadliwych podstawach. Nie chcę już przedłużać, ponieważ bardzo dużo inwektyw państwo w stosunku do mnie kierujecie, na co sobie na pewno nie zasłużyłam. (Oklaski) (Poseł Iwona Arent: Ale jakich?) (Poseł Małgorzata Gosiewska: Chociaż jedna.) (Głos z sali: Hańba!) Nieporozumieniem jest odwoływanie się przez wnioskodawców do art. 32 ust. 1 konstytucji i twierdzenie, że obniżenie wieku emerytalnego sędziów wynika z konieczności zrównania ich z pracownikami. Pracownicy mają prawo do przejścia na emeryturę, sędziowie są na nią wysyłani. (Oklaski) (Poseł Barbara Bartuś: Nie.) Ta możliwość i kierowanie wniosków do ministra sprawiedliwości według tej wersji aktualnej oznaczają prośbę, a nie moją decyzję. Ma być moja decyzja, pracownicy taką decyzję mają. Sprawa usunięcia z urzędu pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Nie jest mi przyjemnie o tym mówić, bo mnie to dotyczy. Ponieważ... (Głos z sali: Niestety.) ...dotyczy mnie, ja powiem ˝niestety˝, a nie państwo. Ponieważ art. 183 pkt 5 nie ma znaczenia dla podstawy uruchomienia całej tej ustawy o Sądzie Najwyższym w nowej wersji, a przede wszystkim pierwszy prezes Sądu Najwyższego ma kadencję 6-letnią i tej kadencji nie można wzruszyć z uwagi na... (Poruszenie na sali) Nie można wzruszyć. Każdy z państwa czyta, jak chce, tę konstytucję, a tego nie wolno robić. (Poseł Piotr Kaleta: Właśnie.) Konstytucja to nie jest materiał normatywny do wishful thinking. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Konstytucję można zmienić, ale nie ustawami, konstytucję można zmienić w trybie zapisanym w tej konstytucji. Dlaczego państwo tego nie robicie, tylko ustawami rujnujecie ten najwyższy akt prawny? (Głos z sali: Nie mają mocy.) (Poseł Teresa Wargocka: Reformujemy sądownictwo.) (Poseł Ewa Kopacz: Trzeba im rozesłać znaczenie słowa ˝reforma˝.) Na zakończenie chciałabym powiedzieć, że oceniam jako Sąd Najwyższy ten projekt jednoznacznie krytycznie. (Poseł Piotr Kaleta: Jako Sąd Najwyższy.) Jako przedstawiciel Sądu Najwyższego. A państwo jako kto oceniacie te swoje projekty? (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Poseł Iwona Arent: Jako posłowie.) Chciałabym powiedzieć, że nie jest tak, że ta ustawa nie może być zmieniona. Może, jak każda ustawa, ale musi być procedowana w odpowiednim trybie... (Poseł Iwona Arent: Jest procedowana.) ...i uwzględniać gwarancje konstytucyjne, a nie obchodzić je przez pozorowane ruchy prokonstytucyjne. Panie Marszałku! Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski) (Posłowie Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska i Klubu Poselskiego Nowoczesna wstają, długotrwałe oklaski)