Mówca: Magdalena Kochan
Data: 2017-09-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Spółdzielnie socjalne mają w Polsce długą historię, ale muszę powiedzieć, że to jest historia, która zawsze ewoluuje w dobrym i lepszym dla tych rozwiązań, czyli dla zakładania spółdzielni socjalnych, kierunku. W 2003 r. była to jedynie możliwość zakładania takich spółdzielni przez członków KIS-ów i CIS-ów, czyli klubów i centów integracji społecznej, z możliwością refundacji składek na ubezpieczenia społeczne. Lata 2004-2006 to możliwość zakładania spółdzielni socjalnych już przez większy katalog osób: osoby bezrobotne, trwale zagrożone wykluczeniem społecznym, z możliwością występowania do Funduszu Pracy z wnioskiem o utworzenie miejsc i refundację składek na ubezpieczenia społeczne, ale wyłącznie dla uczestników centrów integracji społecznej. 2006 r. i 2009 r. to lata, w których ulgi w podatku dochodowym z nadwyżki reintegracji społecznej zostały zapisane w prawie, to możliwość prowadzenia działalności gospodarczej i odpłatnej zapisanej w statucie, możliwość startów w konkursach na zlecenie zadań publicznych, ale jedynie w oparciu o przepisy ustawy o pożytku publicznym i o wolontariacie. Kolejne zmiany przepisów do roku 2011 to zmiana proporcji osób trwale zagrożonych wykluczeniem społecznym i tych, które tym zagrożeniem nie są objęte, z 50 do 50, czyli 50% osób, które są zagrożone wykluczeniem społecznym, i 50% osób niezagrożonych tym wykluczeniem mogło zakładać spółdzielnie socjalne, co było krokiem w dobrym kierunku, bo pozwalało jednym od drugich uczyć się, to możliwość zakładania spółdzielni socjalnych przez osoby prawne, zatrudnianie pracowników niebędących członkami spółdzielni, rozszerzenie refundacji składek na ubezpieczenia społeczne, uregulowanie działalności pożytku publicznego w działalności odpłatnej, zasady udzielania tej pomocy publicznej, a co najważniejsze, to wprowadzenie klauzuli społecznych do zamówień publicznych. I dzisiaj mamy kolejne dobre kroki w kierunku ułatwiania działalności tego podmiotu gospodarczego, podmiotu ekonomii społecznej, przede wszystkim przez zmianę ilości osób, które mogą taką spółdzielnię założyć, z pięciu do trzech. Rozszerzono także katalog osób, które mogą te spółdzielnie zakładać, np. o opiekunów osób z niepełnosprawnością. Myślę, że w trakcie prac komisji będę także wnioskować o rozszerzenie tego katalogu o wychowanków usamodzielniających się z pieczy zastępczej, szczególnie z pieczy instytucjonalnej. Im pobyt w takiej spółdzielni na pewno bardzo ułatwi późniejszy start w dorosłe życie, już na wolnym, otwartym rynku pracy. Chodzi o uelastycznienie zasad członkostwa w spółdzielni i zasady podziału nadwyżki bilansowej, możliwość zatrudniania pracowników niebędących członkami spółdzielni, a jednocześnie ułatwienia tego stażu, który trzeba odbyć, żeby zostać członkiem spółdzielni socjalnej. Wprowadzono szereg udogodnień finansowych: możliwość refundacji składek na ubezpieczenia społeczne dla pracowników niebędących członkami spółdzielni, możliwość dofinansowania do tworzonych miejsc pracy, zwalniania z opłat, np. członkostwa w Krajowej Radzie Spółdzielczej, przy jednoczesnym mechanizmie kontrolnym. Otóż każda spółdzielnia socjalna po pierwszych 6 miesiącach swojej działalności musi się poddać lustracji - i to jest dobry krok, w dobrym kierunku. Uważam, że te lustracje będziemy traktować jako wspomaganie działalności takiej spółdzielni socjalnej, a nie jako nadzór, który ma służyć jej zamknięciu. Uważam, że w tych pierwszych 6 miesiącach takie wsparcie bardzo przyda się każdej spółdzielni. Jeśli chodzi o możliwość używania skrótu, członkowie spółdzielni tłumaczą nam, że często nazwa ˝spółdzielnia socjalna˝ budzi nie najlepsze skojarzenia, w związku z czym proszą o możliwość używania skrótu. I słusznie, dlaczego mamy (Dzwonek) im to utrudniać? Wnioskujemy o skierowanie tego projektu ustawy do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)