Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2021-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Polskie Sprawy kolejny raz przedstawię stanowisko dotyczące zmiany ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Moim zdaniem, naszym zdaniem ta ustawa ma zdecydowanie więcej minusów niż plusów, o czym wspominaliśmy. Chodzi o przeniesienie do ZUS-u świadczenia 500+, które skądinąd na początku było promowane jako prodemograficzne, a wiemy już, że takie nie jest. Jest to świadczenie socjalne, pomaga polskim dzieciom, polskim rodzinom w poprawie ich sytuacji życiowej. Minusem, o którym chcę powiedzieć, jest przede wszystkim ta wątpliwa optymalizacja kosztów. I zacznę od tego. Po pierwsze, niepoliczone zostały koszty wpływu wprowadzanych zmian na rynek pracy i koszty zwolnienia ok. 10 tys. pracowników, którzy na pewno pójdą na zasiłki, a ich sytuacja życiowa zdecydowanie się pogorszy przynajmniej na jakiś czas, co też będzie kosztować. Nie wiemy, jakie są koszty związane z przeniesieniem czy zmianą, czy z nowym systemem informatycznym w ZUS-ie. Wiemy tylko tyle, że mamy chyba najdroższy system informatyczny, bo wydajemy na ten system 800 mln zł rocznie. Myślę, że to będzie kolejny wydatek. Jak już wiemy, bez przetargu. Wiemy, a właściwie nie wiemy, ile on będzie kosztował, więc możemy przypuszczać, że grube miliony. Przy czym gminy, które już ten program wdrażają, po prostu mają systemy, które są spójne, współpracują z systemami, w których można sprawdzić, czy dziecko ma opiekę naprzemienną, czy uczęszcza do szkoły, czy można osiągnąć pełną współpracę z rodziną, w przypadkach kiedy spełnia ona jakieś funkcje, prezentuje postawy niewychowawcze. I o tym najbardziej chcę powiedzieć. Tak jak wcześniej mówiłam, być może to nie jest politycznie poprawne, ale jako pracownik pomocy społecznej mogę świadomie powiedzieć, że w przypadku niektórych rodzin pogorszyła się sytuacja związana z ich umiejętnościami wychowawczymi. Będąc w systemie pomocy społecznej, pracownicy socjalni jako jedyni w Polsce mają prawo pójść i współpracować z rodziną, aby pomóc jej przezwyciężyć trudności. Mają oni szansę wychwycić, kiedy dzieciom dzieje się źle. Pracujemy w gminach, które mają systemy przeciwdziałania przemocy, które mają systemy wspomagające typu: dożywianie i wszystkie inne elementy. I właśnie pomoc społeczna, ta, która jest najbliżej, pracownicy socjalni mają cały czas kontakt z tymi rodzinami. To są momenty, w których możemy profilaktycznie zadziałać, żeby naprawdę dzieciom działo się dobrze. A więc po co przenosić to do ZUS-u? Oczywiście państwo zostawiacie tam zapis, który mówi, że pomoc społeczna będzie mogła reagować. Ale w jakich sytuacjach? Tych osób nie będzie już w rejestrach pomocy społecznej. A czy ZUS będzie zaglądał i zastanawiał się, jak te pieniądze są przeznaczane? No nie, pracownik ZUS-u po prostu wyda decyzję. Ta ustawa nie ma wpływu na poprawę dostępności do tego świadczenia, bo oczywiście dalej mamy wykluczenie cyfrowe i dalej wiele rodzin, szczególnie tych najbiedniejszych z terenów wiejskich, ma problemy z dostępem do Internetu i wypełnianiem wniosków. Oprócz tego gminy to 2,5 tys. miejsc, do których taka osoba, rodzina (Dzwonek) może przyjść, a nie 320 oddziałów ZUS-u, które bardzo często mają problemy również z własnym systemem, teraz często niedziałającym. Koło Polskie Sprawy składa poprawki, aby państwa odwieść od tej decyzji.