Mówca: Zofia Czernow
Data: 2013-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1789. Celem projektu ustawy jest wprowadzenie stabilizującej reguły wydatkowej w całym sektorze finansów publicznych. Obowiązujące obecnie reguły fiskalne, zawarte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawie o finansach publicznych, są niewystarczające dla zapewnienia stabilności finansowej państwa w długim okresie. Dotychczasowe rozwiązania i mechanizmy w zakresie zapobiegania nadmiernemu zadłużaniu się publicznemu obarczone są wadami systemowymi. Ich skutkiem jest brak działań zapobiegających nadmiernemu zadłużaniu się w sytuacji nieprzekroczenia przez państwowy dług publiczny progów ostrożnościowych. Dopiero przekroczenie progów wymusza działania ograniczające stan nierównowagi. Konieczność zmian w tym zakresie szczególnie mocno uwidoczniła się w ostatnich latach kryzysu gospodarczego w strefie euro i związanego z tym spowolnienia gospodarczego w Polsce. W warunkach spowolnienia gospodarki obecne regulacje potęgują negatywne skutki spowolnienia, zamiast im przeciwdziałać. Wprowadzenie stabilizującej reguły wydatkowej oznacza istotną zmianę polityki fiskalnej państwa. Ogólnie rzecz ujmując, polityka fiskalna polegać będzie na ograniczaniu nadmiernego wzrostu wydatków i deficytu w czasach dobrej koniunktury gospodarczej w celu zwiększenia elastyczności polityki fiskalnej w okresie spowolnienia tego wzrostu. W okresie słabnących wzrostów konieczne jest bowiem zapewnienie wyższych wydatków niż tempo wzrostu gospodarki. Celem wprowadzenia trwałej, antycyklicznej, stabilizującej reguły wydatkowej jest redukcja w długim okresie długu publicznego znacznie poniżej progu konstytucyjnego i utrzymanie deficytu sektora finansów publicznych poniżej 3% produktu krajowego brutto. Umożliwi to zakończenie konsolidacji finansów publicznych oraz zapewni ich stabilizację w długim okresie. Równocześnie wprowadzenie reguły stanowić będzie realizację europejskich zobowiązań Polski, a mianowicie implementację dyrektywy Rady z listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich w zakresie reguł fiskalnych oraz realizację rekomendacji Rady z maja 2013 r. W przeciwieństwie do obecnych sankcji po przekroczeniu progów ostrożnościowych stabilizująca reguła wydatkowa będzie wyznaczała kwotę wydatków na każdy rok, a nie tylko w przypadku nierównowagi w finansach publicznych. Nowa reguła finansowa obejmie prawie cały sektor finansów publicznych, z wyjątkiem nielicznych i niewielkich jednostek, które nie mają wpływu na generowanie wysokich deficytów. Podkreślić należy, że kwota wydatków sektora objętego regułą będzie miała charakter zagregowany, co oznacza, że wydatki niektórych jednostek objętych regułą będą mogły rosnąć szybciej kosztem wolniejszego wzrostu lub spadku wydatków innych jednostek. Projekt ustawy zakłada istotne, korzystne zmiany dla finansów jednostek samorządu terytorialnego. Obowiązujące w obecnym stanie prawnym zasady określania poziomu wydatków według reguły wydatkowej obowiązującej od 2014 r. budzą troskę i niepokój samorządowców. Oznaczają one bowiem znaczne ograniczenie poziomu wydatków, zwłaszcza w latach 2014-2015, z powodu spłaty wysokiego zadłużenia z lat poprzednich. Projektowane zmiany, zwłaszcza w art. 243 ustawy o finansach publicznych, znacząco łagodzą ograniczenia wydatków. Proponowane zmiany zmierzają do wyłączeń z limitu spłaty zobowiązań m.in. kredytów i pożyczek wraz z odsetkami zaciągniętych na realizację programów finansowanych co najmniej w 60% ze środków Unii Europejskiej. Określają zasady wyłączeń w odniesieniu do projektów finansowanych ze środków unijnych generujących dochód oraz wydłużają okres stosowania wyłączeń z limitu zobowiązań. Stwarza to ogromne szanse zwiększenia możliwości absorpcji środków unijnych przez jednostki samorządu terytorialnego w nowej perspektywie finansowej. Procedowany projekt ustawy poddany został szerokim konsultacjom, podczas których nie zgłoszono istotnych zastrzeżeń. Projektowane zmiany w ustawie o finansach publicznych są bardzo ważne i potrzebne dla zapewnienia bezpieczeństwa finansów publicznych w Polsce. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska rekomenduję przekazanie projektu ustawy do dalszych prac w Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)