Mówca: Tomasz Zieliński
Data: 2025-11-20 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela, druk nr 1945. Planowana nowelizacja zakłada przede wszystkim zapewnienie nauczycielom prawa do wynagrodzenia za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe. Przyjęta przez Sejm w lipcu tego roku zmiana Karty Nauczyciela, która weszła w życie 1 września, wprowadziła rozwiązania niekorzystne dla nauczycieli. Nowe przepisy oraz ich interpretacja spowodowały brak wypłacania nauczycielom wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe niezrealizowane z przyczyn niedotyczących nauczyciela, który był gotów do realizacji tych zajęć. Przede wszystkim do takich sytuacji dochodziło podczas wyjazdów uczniów na wycieczki szkolne, wyjść do kina czy teatru, udziału uczniów w zawodach sportowych i uroczystościach. Problem ten był zgłaszany zarówno przez dyrektorów, nauczycieli, jak i związki zawodowe. Brak reakcji ministerstwa edukacji doprowadził w wielu miejscach do protestów nauczycieli, którzy coraz powszechniej podejmowali decyzję o rezygnacji z wycieczek szkolnych i generalnie wyjść uczniów poza budynek szkoły. Było to niekorzystne zarówno dla prawidłowego przebiegu procesu edukacyjnego, jak i wywołało protesty przedsiębiorców z branży turystycznej. Sytuacji nie poprawił wydany komunikat MEN z 16 października, w którym starano się przerzucić problem na dyrektora jako odpowiedzialnego z organizację pracy szkoły. Dobrze, że nastąpiła refleksja i obecna ustawa wprowadza regulacje korzystne dla nauczycieli. W projekcie ustawy proponuje się, aby wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe przysługiwało nie tylko w przypadkach wymienionych w art. 35 ust. 3e ustawy w obecnym brzmieniu, ale również wtedy, kiedy niezrealizowanie przez nauczyciela przydzielonych mu godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych nastąpiło z przyczyn niedotyczących nauczyciela, a nauczyciel był gotów do realizacji tych zajęć. Tym samym nauczyciele otrzymają wynagrodzenie za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe z przyczyn leżących po stronie szkoły, a nie nauczyciela, czyli z powodów wymienionych wcześniej, np. wycieczki, wyjścia do kina itd. Warunkiem zachowania prawa do wynagrodzenia jest pozostawanie nauczyciela w tym czasie w gotowości do realizacji tych zajęć. Jednocześnie doprecyzowano, że nauczycielowi pozostającemu w gotowości do pracy dyrektor szkoły może przydzielić do realizacji zajęcia i czynności wynikające z zadań statutowych szkoły. Na takiej samej zasadzie nauczyciel będzie mógł realizować godziny doraźnych zastępstw. Podczas posiedzenia komisji została złożona poprawka korzystna dla nauczycieli, która wprowadza rekompensatę finansową za niezrealizowane godziny ponadwymiarowe z przyczyn niedotyczących nauczyciela w okresie od 1 września do 31 grudnia 2025 r. W przywołanej we wstępie ustawie o zmianie Karty Nauczyciela z lipca tego roku modyfikacji wymagają kolejne zapisy. W nowelizacji zwiększono wysokość nagrody jubileuszowej dla nauczycieli z 40-letnim stażem z 250% na 300% miesięcznego wynagrodzenia oraz wprowadzono jako novum nagrodę jubileuszową dla nauczycieli z 45-letnim stażem pracy w wysokości 400% miesięcznego wynagrodzenia. Obie te regulacje mają obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. Już od pewnego czasu otrzymujemy pisma, monity od nauczycieli z 40-letnim, 45-letnim i dłuższym stażem pracy, że są przez te przepisy pokrzywdzeni, ponieważ zmiany te nie dotyczą grupy nauczycieli, którzy przed dniem 1 stycznia 2026 r. osiągnęli co najmniej 40, 45 lat pracy. Pytanie od jednego z nich było bardzo zasadne: Dlaczego nie otrzyma on nagrody jubileuszowej, jeżeli jego staż pracy wyniósł 45 lat w dniu 1 września 2025 r.? Wychodząc naprzeciw tym oczekiwaniom niewielkiej, ale dysponującej ogromnym doświadczeniem grupy nauczycieli, składamy jako klub dwie poprawki. Pierwsza z nich dotyczy objęcia prawem do nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy nauczycieli, którzy posiadają co najmniej 45 lat pracy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25 lipca 2025 r., o ile nie są oni emerytami, rencistami oraz nie pobierają nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Druga poprawka wprowadza wyrównanie dla wszystkich nauczycieli, którzy otrzymali nagrodę jubileuszową za 40-letni staż pracy, do 300% miesięcznego wynagrodzenia, o ile nie są emerytami, rencistami oraz nie pobierają nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Konkluduję: Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, biorąc powyższe pod uwagę, będzie głosował za uchwaleniem niniejszej ustawy. Na ręce pana marszałka przekazuję dwie poprawki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)