Mówca: Renata Butryn
Data: 2014-03-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Platforma Obywatelska wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy niezawodowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1992 i 2158). Narodowe Siły Rezerwowe zostały powołane w połowie 2010 r. Doświadczenia tych kilku lat związane z funkcjonowaniem NSR-ów skłoniły do wyciagnięcia konkretnych wniosków i zaproponowania zmian w ustawie o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, które mają się przyczynić do usprawnienia funkcjonowania Narodowych Sił Rezerwowych, a także doprecyzować te przepisy, które budziły wątpliwości czy zostały zakwestionowane przez rzecznika praw obywatelskich. Wprowadzone regulacje nie zmieniają koncepcji funkcjonowania Narodowych Sił Rezerwowych ani nie zmieniają ich miejsca w strukturze armii, ale na pewno usprawniają organizacyjnie służbę w ramach NSR i podnoszą jej atrakcyjność. Zmiany obejmują szereg kwestii, m.in. problematykę naboru, szkolenia żołnierzy rezerwy w ramach Narodowych Sił Rezerwowych, i to jest bardzo istotna kwestia moim zdaniem, szczególnie jeżeli chodzi o zapewnienie lepszego wyszkolenia żołnierzy rezerwy, ponieważ wojsko potrzebuje coraz wyższej klasy specjalistów w związku z chociażby wysoko zaawansowaną technologią sprzętu, urządzeń będących na wyposażeniu armii. Zmiany obejmują również problematykę systemu motywacyjnego, czyli zachęcania żołnierzy rezerwy do służby, oraz problematykę podnoszenia kwalifikacji, ograniczenia zjawiska zwalniania się żołnierzy ze służby przygotowawczej przed jej ukończeniem, co jest też problemem - przewodniczący również o tym wspomniał - a także relacje i współpracę z pracodawcami, organizacjami pozarządowymi o charakterze obronnym na rzecz poprawiania jakości i sprawności naboru do Narodowych Sił Rezerwowych. W zakresie organizacyjnym proponuje się zmiany dotyczące funkcjonowania i podporządkowania terenowych oddziałów administracji wojskowej, które mają na celu uproszczenie procesu administrowania rezerwami osobowymi, przyspieszenie naboru, a szczególnie w zakresie przygotowania tych rezerw na czas mobilizacji i wojny. Terenowe oddziały administracji wojskowej byłyby podporządkowane bezpośrednio ministrowi obrony, z wyłączeniem szczebla pośredniego, tj. szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. Bardzo istotna jest też propozycja dodania w art. 14 w ust. 3 pkt 5d, który daje możliwość skorelowania szkolenia żołnierzy rezerwy, aby mogli spełniać wymagania w zakresie uprawnień i kwalifikacji zarówno w ramach wykonywania obowiązków w Narodowych Siłach Rezerwowych, jak i w ramach swojej pracy zawodowej. Chodzi o możliwość organizowania szkoleń i ich refundacji w zakresie kwalifikacji przydatnych w wojsku i na cywilnym rynku pracy, co jest bardzo istotne również ze względu na osobisty rozwój i ścieżkę kariery dla tych, którzy chcieliby w Narodowych Siłach Rezerwy służyć. Doprecyzowane zostały także, po pierwsze, przepisy dotyczące wymogu badań psychologicznych, tego, kiedy i w jakim wypadku posiadanie orzeczeń psychologicznych jest konieczne, po drugie, przepisy w zakresie kontroli wykonywania i dokumentowania badań psychologicznych oraz wydawania zaświadczeń o tych badaniach. Muszę wspomnieć, jako kobieta, również o dodaniu artykułu, którego istotą jest zwiększenie uprawnień kobiet i zrównanie ich w prawach z mężczyznami. Na czas ciąży i w okresie po porodzie na mocy tego przepisu ustawy następuje zawieszenie przydziału kryzysowego. Po tym okresie żołnierz rezerwy kobieta będzie mogła być przyjęta bez potrzeby wdrożenia ponownie całej procedury dotyczącej zawarcia nowego kontraktu. Jednocześnie w okresie zawieszenia możliwe byłoby obsadzenie na ten okres jej stanowiska służbowego przez inną osobę, co jest istotne, jeśli chodzi o ciągłość służby i obsadzenie tych etatów, które będą istnieć. Ważna zmiana dotyczy także granicy 15 lat łącznego przebywania żołnierza rezerwy na przydziale kryzysowym. W tym czasie wojsko, jak również samorządy ponoszą koszty szkolenia, podnoszone są kwalifikacje żołnierzy i niewykorzystanie tego w późniejszym okresie byłoby marnowaniem potencjału ludzkiego. W takim razie ta zmiana, która pozwala na to, żeby w przypadku wygaśnięcia danego przydziału kryzysowego (Dzwonek) możliwe było zawarcie nowego kontraktu, jest jak najbardziej celowa i pożądana. Udało mi się zwrócić uwagę oczywiście tylko na niektóre aspekty tego, nad czym pracowaliśmy. Chciałabym powiedzieć, że proponowane zmiany w ustawie są jak najbardziej celowe, konstruktywne, wynikają z doświadczenia tych kilku lat. Proponowany zakres zmian jest oczekiwany, bardzo dobrze oceniany przez mój klub. Będziemy głosować nad wszystkimi zmianami łącznie jako nad zmianami pozytywnymi. Dziękuję. (Oklaski)