Mówca: Jan Kaźmierczak
Data: 2015-03-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Ponieważ mamy pierwsze czytanie, przedstawię pewne generalne stwierdzenia związane z projektem przedstawionym w druku nr 3221. Pierwsze stwierdzenie będzie takie: klub Platformy Obywatelskiej jednoznacznie popiera sens tej nowelizacji, o którym przed chwilą zresztą mówiła pani minister Nałęcz. Ten sens polega na tym, że chcemy wydzielić środki publiczne na wsparcie najzdolniejszych studentów, aby mogli studiować w znaczących ośrodkach naukowych za granicą. Pani minister, myślę - żeby dodać łyżkę dziegciu do beczki miodu - że chyba niezbyt zgrabne było przywołanie w uzasadnieniu tego projektu porozumienia z Leuven z 2009 r., ponieważ sprowadza się ono do zamiaru krajów członkowskich Unii, by 20% studentów uczestniczyło w wymianie międzynarodowej. Biorąc pod uwagę, że w Polsce studiuje zdrowo ponad 1,5 mln młodych ludzi, 20% z tego to jest, lekko licząc, 300 tys. Do tego nie bardzo pasuje te 700 osób, o których pani wspomniała, ale generalnie, powtarzam, klub Platformy uważa, że warto wspomóc najzdolniejszych, żeby mogli się kształcić na renomowanych uczelniach. Dodam jeszcze coś, co wiąże się z opiniami na temat omawianego projektu, z którymi się zetknąłem. Mianowicie pojawia się pytanie, po co polscy studenci mają się uczyć za granicą, skoro nasze uczelnie są świetne. Jeżeli tak jest, to ponieważ mamy do czynienia z formułą, zgodnie z którą wyjeżdżają studenci po III roku studiów, mówiąc ogólnie, czyli po licencjacie albo po III roku jednolitych studiów magisterskich, to będą oni świetnymi ambasadorami tej jakości nauczania na polskich uczelniach i być może zachęcą kolegów z miejsc, w których się pojawią, do tego, żeby przyjechali studiować w Polsce, w szkołach, z których ci nasi studenci wyszli. A teraz bardziej poważnie. Chciałbym powiedzieć coś, co też może budzić kontrowersje. Wydaje mi się, proszę państwa, że pomysł, żeby wspierać młodych ludzi w tym, by studiowali za granicą, jest obciążony pewnymi niebezpieczeństwami, choć może w tej chwili nie są one tak wielkie, jak były w czasie słusznie minionego systemu. Zdarzają się uwagi typu: A co będzie, jeśli ci młodzi ludzie tam po studiach zostaną? Ano będzie to, że będziemy tworzyli sensowną, liczną, ważną grupę polskomyślących i polskomówiących naukowców w zglobalizowanym świecie nauki. W tej chwili nie ma już czegoś takiego jak funkcjonująca w konkretnym miejscu geograficznym jednolita narodowo grupa naukowców, którzy przewracają świat, a jeżeli się takie sytuacje zdarzają, to raczej wyjątkowo, nie jest to wymiar ogólny. W związku z tym powtarzam: w imieniu klubu Platformy uważamy, że proponowane rozwiązanie jest ze wszech miar wskazane, wielowątkowo, także z tego powodu, że będziemy mogli nieść na zewnątrz polską naukę, polską myśl akademicką, polski sposób kształcenia. Zresztą z własnych doświadczeń wiem, że nasi studenci jadący za granicę nie mają się czego wstydzić. Z reguły stwierdzają, że przynajmniej w niektórych obszarach kształcenia wybiegają naprzód w porównaniu ze swoimi kolegami, aczkolwiek od razu należy dodać, że w innych są nieco z tyłu i muszą nadganiać. Wydaje mi się, że cenne w tym projekcie ustawy jest, o czym też wspomniała pani minister Nałęcz, ujednolicenie zasad. Mianowicie odnosi się on do różnych sytuacji związanych z tym generalnym postanowieniem, że są to środki podlegające zwrotowi. Innym ważnym elementem tego projektu, co jeszcze raz podkreślam, jest to, że umożliwi on dostęp do kształcenia niezależnie od zasobów materialnych danego studenta. W tej chwili też jest o tym mowa. Część studentów już studiuje za granicą, ale robi to na własny koszt, a jeżeli to rozwiązanie wejdzie w życie, pewnie uda się rzeczywiście wypromować tych najzdolniejszych, a niekoniecznie najbardziej zasobnych. Podsumowując, panie marszałku, Wysoka Izbo, klub Platformy jest jednoznacznie za przekazaniem tego projektu ustawy do dalszych prac w komisjach sejmowych. Równocześnie apelujemy do komisji, żeby sprawnie się zajęły tym projektem, tak by mogło stać się prawdą to, o czym wspomniała pani minister, mianowicie byśmy w najbliższym czasie mogli uruchomić ten program. Dziękuję bardzo.