Mówca: Wiesław Janczyk
Data: 2016-01-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Dobrze, że pani poseł reprezentująca klub Platformy Obywatelskiej - celowo nie wymienię nazwiska, żeby nie dawać okazji do sprostowania - moja przedmówczyni przypomniała atmosferę sugerowania się przez rząd, większość parlamentarną cytowanymi tutaj opiniotwórczymi pismami w Europie i powoływała się na ocenę z gazet drukowanych w zachodniej Europie, która często wiązała i paraliżowała działania rządu, trzymała nasze państwo w ciasnym gorsecie bez reform, bez odwagi kreowania polityki podatkowej, polityki rozwojowej państwa. To trwało 8 lat. To było chłodzenie gospodarki, to było spowalnianie możliwego do uzyskania tempa wzrostu pod dyktando, pod egidą silnych państw, bez żadnego pomysłu, bez żadnej innowacji, takie siermiężne rządzenie, utrzymywanie stanu zastanego poprzez kolejnych ministrów finansów, którzy nie mieli żadnego pomysłu na naprawę finansów publicznych w Polsce... (Poseł Izabela Leszczyna: Rozminęliśmy się o 25% wtedy, panie pośle.) ...i nie korzystali z żadnego jednego mechanizmu, z żadnego jednego mechanizmu, który obejmowałby kwoty kilkumiliardowe. Posługiwali się tylko takim myśleniem: dawali sobie np. prawo do skasowania połowy systemu emerytalnego, OFE, planowali sprywatyzować lasy w Polsce, tam mieli taką pozycję typu... (Poseł Izabela Leszczyna: Ale to nieprawda, pan kłamie, panie pośle.) ...250 mld zł jednorazowo do wzięcia. Ale kiedy chodziło o naprawę finansów publicznych np. poprzez lepsze zarządzanie płynnością całego sektora finansów publicznych, lepszą dystrybucję środków dla samorządów albo restrukturyzację tegoż zadłużenia w jednostkach samorządu terytorialnego... (Poseł Izabela Leszczyna: To robiliśmy.) ...i w jednostkach okołobudżetowych państwa, nie realizowali żadnego pomysłu. Nie mieliście państwo żadnej inicjatywy i prowadziliście kraj do coraz większego zadłużenia. Pan, który występował, z klubu Kukiz’15 szczodrze tutaj deklarował, że poparłby taki budżet, który nie miałby deficytu. Proszę państwa, składam jemu i tym, którzy z tej trybuny wielokrotnie mówili i formułowali takie opinie, wyrazy współczucia i żałuję, że nie robili tego wcześniej, bo należało się opamiętać 4 lata temu, odsunąć Platformę Obywatelską od władzy, bo z ogromnym samozadowoleniem regularnie generowała deficyt na tak wysokim poziomie, ciesząc się. Ja też bym chciał głosować i podniósłbym rękę za budżetem, który nie zawiera deficytu. Mam nadzieję, że będzie nam to dane jak najszybciej, oby w przyszłym roku, ale dzisiaj mamy sytuację taką, jaka jest możliwa, i nie mamy innej sytuacji. Proszę państwa, jesteśmy w czasie drugiego czytania ustawy budżetowej. Czym można ożywić debatę nad budżetem państwa w drugim czytaniu po bardzo wyczerpującej debacie w Komisji Finansów Publicznych, debacie w Sejmie w czasie pierwszego czytania? Niewiele jest na to sposobów. Między pierwszym a drugim czytaniem nie nastąpiła żadna sensacja i trudno nadać dzisiaj temu dokumentowi powab świeżości, jaki ma projekt w momencie publikacji, kiedy opuszcza Ministerstwo Finansów, forum rządu czy kiedy nadawany jest mu numer druku sejmowego, zwłaszcza w sytuacji, kiedy poprawki przyjęte w czasie obrad komisji finansów nie mają żadnego istotnego znaczenia zmieniającego pozycję dochodów i wydatków. Muszę powiedzieć tak: zawsze w tym miejscu przez 8 lat słyszałem, że opozycja, zgłaszając poprawki, chciała zrujnować budżet. My takiego sformułowania nie użyjemy. Ja wręcz uważam, że opozycja powinna mieć prawo zgłaszania poprawek i chciałbym zawsze, żeby te poprawki mogły zostać przyjęte, ale to się stanie dopiero wtedy, kiedy tutaj będą padały pomysły dotyczące tego, jak zwiększyć dochody budżetowe. I, proszę państwa, bardzo proszę, żeby się na tym koncentrować. Wierzę w to, że znajdzie się tutaj garstka ludzi na sali sejmowej i wielu ludzi w naszym rządzie, którzy będą się koncentrować głównie na tym, a potem będziemy zaspokajać słuszne roszczenia, słuszne pomysły w wielu sferach społecznych, gdzie naprawdę brakuje pieniędzy na podstawowe cele. Projekt budżetu nie był szczególnie krytykowany w toku procedowania. Uzyskał pozytywne opinie wszystkich komisji rozpatrujących poszczególne jego części właściwie przypisane merytorycznie i takąż opinię Komisji Finansów Publicznych. Były podejmowane w międzyczasie od pierwszego czytania próby takiej destrukcji względnie stabilnego jak dotąd otoczenia gospodarczego. Nie sposób nie zobaczyć tego, co dzieje się na rynku Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, gdzie inwestorzy stracili naprawdę sporo pieniędzy na taniejących akcjach spółek notowanych na parkiecie w konsekwencji decyzji PO o korekcie systemu OFE. Nie oszukujmy się, to jest podstawowy powód. Do takich rozpaczliwych prób destrukcji otoczenia gospodarczego, w którym działamy, można by zaliczyć przede wszystkim debatę o Polsce, którą zaserwowano w Parlamencie Europejskim w wyniku wspólnej inicjatywy podjętej za granicą przeciw Polsce ze strony opozycji. (Dzwonek) (Poseł Izabela Leszczyna: Łamiecie konstytucję. My musimy jej bronić.) Ta próba się nie powiodła dzięki wspaniałej argumentacji, jakiej użyła pani premier Beata Szydło w Strasburgu. Mimo wszystko nie było istotnych okoliczności, które uzasadniałyby znaczące przeformowanie tego dokumentu budżetowego. Za takie nie należy również uznać próby podważenia bezpieczeństwa i oceny stanu polskich finansów w opinii wydanej przez Standard & Poor’s, która obniżyła wydany przez siebie uprzednio rating. Opinia ta pozostała do dzisiaj odosobniona i ma ewidentnie charakter spekulacyjny i mało obiektywny, głównie wyraża jedynie brak życzliwości. Pozostałe ratingi dla Polski zostały utrzymane przez agencje Moody’s Corporation i Fitch Ratings. Można powiedzieć, że projekt ustawy budżetowej w Sejmie w pierwszym czytaniu został obroniony. W czasie od pierwszego czytania budżetu na sali sejmowej nastąpiło istotne uwiarygodnienie dochodów budżetowych, proszę państwa, poprzez przeprowadzenie i ukończenie prac nad podatkiem od niektórych instytucji finansowych. Ta nowa forma opodatkowania instytucji bankowych, ubezpieczeniowych i pożyczkowych, która zgodnie z planem dochodów zapisanych w omawianym dokumencie ma zabezpieczyć wpływy do kasy państwa na poziomie 5,5 mld, uzyskała swój kształt i ostateczne ramy. Na dzisiaj jest już podpisana przez pana prezydenta, a podmioty zobowiązane z tytułu tej ustawy mogą się zapoznawać z dokładnym jej brzmieniem i przygotowywać się do realizacji. Ta ustawa w toku prac parlamentarnych zresztą uzyskała naprawdę dobry, przyzwoity kształt, który miał na celu osiągniecie wpływów i zachowanie warunków konkurencyjności podmiotów branży. Wypada podziękować jeszcze raz tym, którzy wnieśli do jej ostatecznego kształtu swoją wiedzę i doświadczenie, w szczególności posłom, i uformowali odważnie ten dokument, włączając choćby firmy pożyczkowe do płacenia tej daniny. Firmy, które, jak pamiętamy, często działały w sposób agresywny marketingowo i cenowo wobec klientów wypchniętych poza nadzorowany obszar sektora bankowego. Trzeba przyznać tutaj, że opozycja nie robiła nic, aby uwiarygodnić wpływy z tego tytułu do budżetu, a wręcz przeciwnie - zgłaszała permanentnie szereg poprawek, które miały te wpływy zdestruować, ulżyć największym instytucjom finansowym, podać w wątpliwość skalę zaplanowanych dochodów z tytułu tej daniny, zapowiedzianej przecież przez nas w wyborach i posiadającej bardzo wysoki wskaźnik przyzwolenia społecznego na dokonanie takiej zmiany w systemie prawa podatkowego. Ważne jest również i to, że został przygotowany i skonsultowany społecznie, a zwłaszcza w gronie osób reprezentujących branżę handlu detalicznego i sklepów wielkopowierzchniowych, projekt ustawy o podatku od hipermarketów, a minister finansów przedstawił ostateczne jego parametry. Markety będą płacić trzy stawki podatków od obrotów. Stawka podstawowa wynosić będzie 0,7%, a pozostałe - 1,3 i 1,9. Podatek zawierać też będzie kwotę wolną, wynoszącą 1,5 mln zł miesięcznego obrotu, i dodatkową stawkę za handel w niedziele. To jego wstępna projekcja. Myślę, że Sejm dopracuje tutaj, uwzględniając dalsze głosy środowiska, ten dokument, ale nie zostaną zakłócone projekcje dochodów do budżetu państwa. Przypomnijmy, że wpływy z tego podatku oszacowano na 2 mld zł. Uwzględniono w maksymalnym stopniu głos środowiska kupieckiego i handlowego, co uwidocznione jest w zastosowaniu progresji podatkowej polegającej na tym, że podmioty silniejsze kapitałowo, o większej skali działalności handlowej, zapłacą więcej. W tym wypadku zostanie wykorzystana funkcja symulacyjna podatku od obrotów i powinna ona przyczynić się do poprawy warunków konkurencyjności na rynku usług handlowych mniejszych podmiotów, takich jak np. sklepy osiedlowe, które przy planowanych założeniach tego podatku nie zapłacą często w ogóle. Dodatkowo wyjdziemy naprzeciw głosom o ograniczeniu handlu w niedziele, zaproponowano bowiem dodatkową daninę, o czym mówiłem, stymulującą handel w ciągu tygodnia. Warto nadmienić, że partie opozycyjne w tym czasie nie przedłożyły w parlamencie żadnego projektu, który miałby na celu udokumentowanie ich troski i starania o finanse publiczne w Polsce i zasobność kieszeni naszych współobywateli. Nie przedłożyły dosłownie żadnego pomysłu ani założeń do ustawy, które poprawiłyby sytuację dochodów budżetu państwa. To są fakty. Tym się kompletnie nie zajmują. Oczywiście wielu działaczy i liderów ugrupowań opozycji, na szczęście nie wszyscy, wkłada masę energii, aby podważać pozycję Polski na arenie międzynarodowej. Jest to żałosne. (Poseł Izabela Leszczyna: Przecież to nieprawda, panie pośle.) Nieodpowiedzialnie starają się rozchybotać łódź, którą wszyscy razem płyniemy i która powinna być nadrzędną wartością. (Poseł Izabela Leszczyna: To wy to robicie.) Wysoki Sejmie! Pieniądze są potrzebne na program 500+, sztandarowy program, który jest oczekiwany społecznie. Byłoby jednak dzisiaj nieuczciwe, gdybyśmy nie powiedzieli, że cały czas trwają starania o zwiększenie dochodów budżetowych na większą skalę, przy zachowaniu dotychczasowych stawek podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych. Tak, to jest ogromne osiągnięcie. Deklaracja o niepodnoszeniu tych podatków jest utrzymana... (Poseł Izabela Leszczyna: To PIT też podniesiecie?) ...i są zapewnienia o tym, że będziemy się starać o ich obniżenie. Widzimy ogromne możliwości naprawy finansów publicznych przez uszczelnienie systemu poboru podatku VAT. Przez lata z tej trybuny wygłaszaliśmy ostrzeżenie i wołaliśmy o zwiększenie efektywności egzekwowania tego podatku. Karuzelowe oszustwa, podstawianie firm słupów, wyłudzenia VAT osiągnęły niebywałą skalę. Bezradność systemu skarbowego i kontrolnego państwa w tym zakresie osiągnęła swoiste apogeum. Analitycy i eksperci zgodnie twierdzą, że uczciwe odprowadzenie podatku od transakcji handlowych może mieć najistotniejszy wymiar przeszacowujący skalę dochodów budżetu państwa. Potrzeba lepszych metod ściągania tego podatku. Strach przed wchodzeniem z kontrolą do dużych zagranicznych podmiotów i do podmiotów korporacyjnych musi się skończyć, a taki obowiązywał za rządów poprzedniej ekipy. Muszą być usprawnione procedury namierzania przestępców VAT-owskich w taki sposób, żeby można było szybko reagować na wyłudzenia, wykorzystanie bieżącej wiedzy sektora bankowego, która i tak jest gromadzona już w tej chwili na potrzeby głównego inspektora informacji finansowej, do natychmiastowego diagnozowania intencji oszukańczych i działań polegających na rejestrowaniu nowych podmiotów, najczęściej zagranicznych, które robią najwięcej szkody systemowi poboru tego podatku w pierwszych kilku tygodniach istnienia. Przy zastosowaniu dotychczasowej metody są poszukiwane w momencie, kiedy nie ma już śladu po prowadzeniu biznesu, najlepiej 2 lata od momentu wyłudzenia. Musimy dać przejrzystą, ogólnie dostępną wiedzę o podmiotach nieuczciwych i niepewnych. Państwo musi przestać się bać przestępców gospodarczych i takich podmiotów. Nawet sama publikacja świeżo rejestrowanych podmiotów, ich wykazu na rządowych stronach internetowych mogłaby być wskazówką do ostrożnego zawierania transakcji w sektorze wysokich technologii, elektroniki, na rynku paliw, na rynku usług budowlanych. Podobnie dochowanie wymogów formalnych, takich jak dokładne potwierdzenie danych o miejscu zamieszkania osoby rejestrującej w Polsce spółkę, obejmującej udziały w spółce, może znacznie ułatwić diagnozę kondycji tych podmiotów. Dostęp do wiedzy o posiadanych kapitałach własnych podmiotów i ich adekwatności do realizacji ze skalą prowadzonego biznesu może i musi być pierwszym wskazaniem dla urzędów skarbowych do włączenia światełka ostrzegawczego o możliwości wprowadzenia na rynek nieuczciwego podmiotu, który jest zakładany w celu wyłudzeń podatkowych, a jego działalność uderza w nasze rodzime podmioty, które ponoszą często koszty procesowania się z fiskusem o zapłatę VAT jako podmioty będące kontrahentami. Państwo musi wreszcie przestać być bezradne i nieudolne wobec przestępców, którzy działają nie tylko w Polsce, ale państwo musi pokazać wolę uszczelnienia systemu i wolę ochrony polskiego kapitału i polskich firm. Do tej pory państwo tego nie robiło w wystarczającym stopniu. Powiedzmy to głośno, niech to padnie z trybuny sejmowej: nie kradnie większość, kradnie mała grupa. Nie można dopuszczać do tego, żeby mały i średni przedsiębiorca był nękany za tę grupę niekończącymi się kontrolami, trwającymi lata. Państwo ma być przyjazne dla obywateli. I ten budżet jest ilustracją formowania się państwa przyjaznego dla obywateli i dla rodzin. Proszę państwa, szukamy 70 mld dochodów. Trzeba znaleźć 70 mld dochodów, żeby Polska stanęła na nogi, żeby ludzie byli dumni ze swojej ojczyzny. I wiemy, że to można zrobić bez podnoszenia podatków, i wszyscy to wiemy. To mówią na spotkaniach poważni analitycy, duzi i średni przedsiębiorcy - oni wierzą, że to jest możliwe, dodają nam sił i cieszą się ze zmian, i nie przeszkadza im to, że Sejm pracuje dzień i noc. Idziemy po te 70 mld z VAT, idziemy. Wydaje się to państwu nierealne? Kto wierzy, że to jest możliwe? Na razie nikt. Mamy jeden głos, dzięki Bogdan. Szanowni państwo, John Kennedy, obejmując urząd, powiedział kiedyś: Nie pytaj, co może zrobić dla ciebie kraj, tylko o to, co ty możesz zrobić dla kraju. Ale powiedział inne słowa, które inspirują jeszcze bardziej, i w tym momencie je przytoczę, bo to jest kwestia być albo nie być - albo nasze państwo będzie silniejsze, silne, bo potrafi zwiększyć dochody budżetowe, albo będzie państwem słabym, zdanym na łaskę silniejszych. John Kennedy powiedział: Wybraliśmy lot na Księżyc i inne trudne projekty do realizacji, bo dzięki temu poznamy i wydobędziemy to, co w nas najlepsze. (Oklaski) To jest poważne zadanie, to jest bardzo trudne zadanie. To jest bardzo trudne zadanie przed nami, ale ja wierzę w to, że minister finansów... (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Którego nie ma...) ...jego koledzy, resort i my tutaj, na sali sejmowej, i ludzie, którzy pracują w poszczególnych komisjach - i w komisji finansów, i w podkomisji stałej komisji finansów do spraw systemu podatkowego - i Najwyższa Izba Kontroli, i inne komisje stworzą warunki do tego, żeby w naszym kraju nie można było oszukiwać, zakładając krótkoterminowo podmioty, działając w ramach zorganizowanej przestępczości światowej, europejskiej. Bo to nie jest oskarżenie rzucane pod adresem małych i średnich firm, to jest uniwersalny problem w ramach Europy, ale taki, z którym można i trzeba się zmierzyć. Zostaje jeszcze do podniesienia problem regulacji rynku gier hazardowych, pozostawionego od czasów afery hazardowej prawie całkowicie bez regulacji. Około 120 tys. maszyn, jednorękich bandytów do gry pracuje dzisiaj, jak mówią, bez opodatkowania. To skandal, to skandal, prawdziwa spuścizna rządów PO i w konsekwencji uszczuplenie dochodów państwa na kwotę porównywalną ze spodziewanym dochodem z tytułu podatku od marketów, czyli co najmniej 2 mld. Jest jeszcze i inny problem, który trzeba rozwiązać, chodzi o posprzątanie po ekipie PO-PSL i pokazanie drogi dla kilkunastu tysięcy podmiotów, które zostały zmiecione z rynku przy budowie autostrad, dróg i stadionów. To jest wielki problem do rozwiązania, jak odblokować aktywność tysięcy podmiotów gospodarczych ludzi mojego pokolenia, którzy posiadali wybitną energię i wolę działania na rzecz budowy kraju, a zostali oszukani na robotach publicznych i zepchnięci na margines obrotu gospodarczego, do szarej strefy. Dzisiaj nie płacą żadnych podatków, są bankrutami, zatrudniają na czarno. Zaufali państwu, zgoda, czasami naiwnie, to prawda, ale wierzyli, że na robotach w sektorze publicznym nie będą oszukani, oni wierzyli w uczciwość państwa. To państwo ma obowiązek wrócić do ich problemów, do ich sytuacji prawnej i rozwiązać problemy po to, żeby przywrócić ich do sfery aktywności gospodarczej, do działania biznesowego. (Oklaski) Nie możemy zaprzepaścić do końca energii i mocy tego pokolenia. To działanie jest możliwe, takie działania muszą być i będą podjęte. Budżet ma pozycje dochodów i wydatków. Tak dużo ludzi chce mówić, komu jeszcze są potrzebne pieniądze, i to nieodwołalnie, natychmiast, i mają rację - brakuje pieniędzy na wiele słusznych spraw. W rządzie, ale też tu, w Wysokiej Izbie musi być choćby garstka osób, które będą pokazywać, jak zwiększyć siłę państwa poprzez zwiększenie jego dochodów. Dziękuję bardzo.