PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Alicja Chybicka
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To bardzo dobrze, że powstaje ustawa, która będzie chroniła dzieci przed nielegalną adopcją. Szkoda, że tak późno, i szkoda, panie ministrze, że w sumie tak niedokładnie, bo kluczową rzeczą byłoby namierzanie osób, które zamierzają popełnić przestępstwo, a nie karanie ich już po fakcie, kiedy te dzieci zostaną kupione, sprzedane czy też zacznie się im dziać krzywda. Chodzi o taki zapis w tej ustawie, a tam go nie znalazłam, który pozwalałby na podstawie śladów z mediów społecznościowych, mediów ogólnych, doniesień poszczególnych ludzi wszczynać już postępowanie w tej sprawie, nawet postępowanie sprawdzające, bo tak naprawdę dzieci są rzeczą bezcenną. Dziecko, które trafi w ręce przestępców, kiedy to proceder nie jest po to, żeby posiadać dziecko w normalnej rodzinie (Dzwonek), tylko służy on różnym celom, kiedy są sprzedawane... Myślę, że taki zapis powinien się znaleźć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Michał Szczerba
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Muszę to sprostować. Rozumiem, że pan minister próbował tutaj wywołać jakąś kontrowersję. Prostowałem pana nieprawdziwe słowa, ponieważ powiedział pan, że nikt tą problematyką się nie zajmował ani nie interesował. Przypomniałem więc panu, że konstytucyjny organ, jakim jest rzecznik praw obywatelskich, 3 lata temu złożył do ministra Ziobry wniosek problemowy w tej sprawie z prośbą o podjęcie działań legislacyjnych. Trwało to 3 lata, skończyło się na dwóch artykułach. Było sześć konkretnych postulatów pana rzecznika Bodnara. De facto zostały skonsumowane dwa punkty, które on wymieniał. Można uznać, że projekt nie jest wystarczający, ale jest w całości przez nas popierany i będzie popierany w pracach w komisji, więc proszę nie odwracać kota ogonem. Chodzi po prostu o to, że pana nieprawdziwe słowa musiały w tym miejscu zostać (Dzwonek) sprostowane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Bardzo krótko. Panie Ministrze! Szanując interes społeczny, o czym wielokrotnie w swoim klubowym wystąpieniu mówiłem, muszę jednak jako poseł, który prezentuje tu stanowisko swojego klubu i swoje własne, podkreślać kwestie dotyczące jakości legislacji, dbać o nią i zgłaszać wątpliwości, które gdzieś tam powinny być brane pod uwagę. Myślę, że zgodzimy się, że trzeba ważyć i jedno, i drugie. Dlatego pozwoliłem sobie zwrócić uwagę na to, by w toku prac zarówno Wysoka Izba, jak i strona rządowa, którą pan minister reprezentuje, miały to na względzie w kwestii celu, który nas łączy. To też podkreślałem. Tyle z mojej strony. Dziękuję bardzo.
Mówca: Sprawozdawca Piotr Babinetz
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały upamiętniającej ofiary zbrodni pomorskiej z 1939 r., druk nr 3608. Marszałek Sejmu skierował w dniu 10 lipca 2019 r. powyższy projekt uchwały do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Projekt ten to projekt poselski zgłoszony przez posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, a reprezentantem wnioskodawców był pan poseł Kazimierz Smoliński. Komisja Kultury i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2019 r. i wprowadzeniu pewnych poprawek legislacyjnych i stylistycznych wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt uchwały. Tutaj warto dodać, że bardzo duże było zaangażowanie właśnie pana posła Kazimierza Smolińskiego w przygotowanie tego projektu uchwały. Był bardzo zaangażowany w prace w trakcie posiedzenia komisji. Pomagał też komisji jako osoba spoza jej składu w pracach, w dyskusji np. na temat innych spraw poruszanych ostatnio na posiedzeniach komisji. Tak że w imieniu komisji bardzo dziękuję panu posłowi Kazimierzowi Smolińskiemu.
Mówca: Kazimierz Smoliński
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność i zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec poselskiego projektu uchwały upamiętniającej ofiary zbrodni pomorskiej z 1939 r., druki nr 3608 i 3705. Wydarzenia nienazwane nie istnieją w pamięci historycznej. Jesienią 1939 r. Niemcy w ramach Intelligenzaktion zamordowali dziesiątki tysięcy Polaków. Do największej zbrodni doszło na terenie przedwojennego województwa pomorskiego. Są wszelkie powody ku temu, aby zacząć posługiwać się terminem: zbrodnia pomorska 1939 r. Władze Niemiec zaplanowały eksterminację polskich elit jeszcze przed wojną, sporządzając specjalną księgę gończą z nazwiskami tysięcy Polaków, których uznano za niebezpiecznych dla III Rzeszy. Akcję przeciw inteligencji w pierwszych miesiącach okupacji przeprowadzono na ziemiach polskich, które zamierzano włączyć do III Rzeszy. O ile przyszłość Polski centralnej we wrześniu i na początku października 1939 r. nie była pewna, o tyle zachodnie tereny II RP Niemcy uznawali za ziemie rdzennie niemieckie i ich zabór był przesądzony. Możemy mówić, że na Pomorzu od początku było laboratorium niemieckich zbrodni, które jesienią 1939 r. rozpętało straszliwy terror, którego ofiarą padły dziesiątki tysięcy ludzi. Pomorze było swoistym jądrem ciemności niemieckiej polityki na podbitych wtedy terenach. Niemcy posługiwali się różnymi metodami - nie tylko rozstrzeliwanie nad dołami śmierci, ale również Selbstschutz, pod nadzorem SS dokonując masowej eksterminacji ludności polskiej, wypracował własną technikę zabijania. Polegała ona na więzieniu Polaków w aresztach i punktach zbiorczych, typowaniu osób przeznaczonych do rozstrzelania, znajdowaniu miejsca na egzekucje - chodziło o piaskownie, żwirownie - transportowaniu więźniów do lasów i rozstrzeliwaniu w dołach śmierci. Wystarczyło zaświadczenie dwóch folksdojczów, aby Polak został rozstrzelany. W obozach i aresztach zatrzymani byli bici, torturowani za pomocą desek z gwoździami, bykowców, drewnianych pałek czy fabrycznie produkowanych pejczy zakończonych metalową kulą. Jak podają historycy IPN-u, trzeba wprowadzić do edukacji dotyczącej pamięci narodowej nowe pojęcie: zbrodnia pomorska 1939 r. Tak jak zbrodnia katyńska czy zbrodnia wołyńska stały się częścią pamięci narodowej Polaków, tak powinno również zostać wprowadzone pojęcie zbrodni pomorskiej 1939 r. Dlatego Prawo i Sprawiedliwość w całej rozciągłości popiera zaproponowany projekt uchwały. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Chmiel
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Koalicji Obywatelskiej przedstawić projekt uchwały w sprawie upamiętnienia ofiar zbrodni pomorskiej, który oczywiście zasługuje na przyjęcie. 1 września 1939 r. rozpoczęła się II wojna światowa, najkrwawsza wojna w dziejach ludzkości. Podczas II wojny światowej życie straciło prawie 6 mln obywateli polskich. Wybuch II wojny światowej poprzedziła wielka propaganda nienawiści władz Niemiec, skierowana do obywateli Niemiec, wobec innych narodów - m.in. Żydów, Polaków i innych narodów słowiańskich. Propaganda hitlerowców zebrała swoje żniwo również na terenie Pomorza, Wolnego Miasta Gdańska i tzw. Wielkiego Pomorza. Przed wybuchem II wojny światowej Polacy i Niemcy często żyli obok siebie - w jednej kamienicy, przy jednej ulicy, w jednej miejscowości. Szerzenie nienawiści przez hitlerowskie władze doprowadziło do wrogości Niemców wobec innych narodów. Ta niewyobrażalna nienawiść doprowadziła do szeregu zbrodni popełnionych na obywatelach Polski. Do największych zbrodni doszło właśnie na terenie przedwojennego województwa pomorskiego. Są powody, aby zacząć posługiwać się terminem: zbrodnia pomorska z 1939 r. To zbrodnia na terenach tzw. Wielkiego Pomorza, przedwojennego województwa pomorskiego. Podczas zbrodni pomorskiej zginęły tysiące obywateli Polski, mężczyźni, kobiety i dzieci. Zginęli tylko dlatego, że byli Polakami. Do dzisiaj niemożliwe jest ustalenie dokładnej liczby ofiar zbrodni pomorskiej z 1939 r. Nigdy więcej nienawiści, nigdy więcej wojny. Dziękuję.
Mówca: Józef Brynkus
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 w sprawie uchwały upamiętniającej ofiary zbrodni pomorskiej z 1939 r. Uchwała ta jest podejmowana w przededniu 80. rocznicy niemiecko-sowieckiej agresji na Polskę i przypomina o jednym z pierwszych aktów totalitarnego ludobójstwa dokonanego na Polakach przez niemieckich okupantów. Zbrodnia pomorska była elementem planu eksterminacji narodu polskiego, a w szczególności polskich warstw inteligenckich i patriotycznych. Plan ten był następstwem zawartego w sierpniu 1939 r. przez hitlerowską III Rzeszę i komunistyczny Związek Sowiecki paktu Ribbentrop-Mołotow. W wyniku tego sojuszu morderców Rzeczpospolita Polska skazana została na wymazanie z map, zaś jej obywatele skazani zostali na zagładę. W celu eksterminacji Polaków na podbijane przez hitlerowski Wehrmacht ziemie II RP skierowano specjalne grupy niemieckiej policji politycznej - Einsatzgruppen, które od pierwszych dni najazdu dokonywały masowych zbrodni. W tej morderczej misji towarzyszyły im bojówki Selbstschutzu, złożone głównie z przedstawicieli niemieckiej mniejszości zamieszkującej nasz kraj. Podobnie na wschodnich ziemiach II RP zachowywały się specjalne grupy sowieckiego NKWD i komunistyczne bojówki dywersyjne złożone z przedstawicieli mniejszości narodowych. Podobieństwo niemieckich Intelligenzaktion, Polenaktion, i akcji AB, w których zginęło oraz zesłanych zostało do obozów koncentracyjnych kilkaset tysięcy obywateli II RP, do równie precyzyjnie przygotowanego aktu ludobójstwa katyńskiego, w którym zginęło ponad 22 tys. oficerów Wojska Polskiego i funkcjonariuszy państwowych II RP, oraz czterech fal masowych deportacji ponad miliona Polaków na wschodnie tereny ówczesnego Związku Sowieckiego w celu wyniszczenia ich głodem i niewolniczą pracą, powoduje, że w potocznej świadomości Polaków zbrodnia pomorska, znana także jako zbrodnia piaśnicka, nazywana jest pomorskim Katyniem. Wciąż o tej zbrodni wiemy za mało, gdyż Niemcy starannie zacierali jej ślady. Pozostały jednak ślady w pamięci o polskich patriotach i bolesne do dzisiaj wyrwy w polskich rodzinach. Dlatego przypomnienie tej zbrodni, upamiętnienie jej i uczczenie jej ofiar jest sprawą ważną i konieczną. Dziękuję bardzo.
Mówca: Paweł Skutecki
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zbrodnia pomorska jest określeniem na coś dużo większego niż sama nazwa wskazuje. Aby pokazać ogrom tego, co się stało, chciałbym przypomnieć nazwy tylko z najbliższego otoczenia mojego rodzinnego miasta Bydgoszczy, takie jak Mniszek, gdzie nieznana jest do dzisiaj liczba ofiar, ok. 10 tys. osób, ludzi, którzy zostali zamordowani nie przez wojsko, nie przez nie wiadomo kogo, tylko przez sąsiadów. To sąsiedzi mordowali sąsiadów. Przedmówcy wspominali o organizacji Zellschutz. To nie była organizacja narzucona, to nie byli jacyś komandosi zrzuceni z samolotów. To byli sąsiedzi, niemieccy sąsiedzi, którzy mordowali polskich sąsiadów. Trzeba o tym mówić - przepraszam, że głos mi trochę drży - i cieszę się, że wreszcie polski Sejm dogania to, co robią społecznicy od lat. Powstał staraniem społeczników film ˝Zbrodnia Pomorska. Karolewo 1939˝. Piękny film pokazujący, próbujący znaleźć odpowiedź, jak to było możliwe, że jeden z tych Niemców w ciągu jednego dnia łopatą odrąbał 200 głów polskim sąsiadom. Trzeba o tym mówić, trzeba o tym przypominać, żeby to nigdy więcej się nie powtórzyło. I my to robimy, robimy na Pomorzu, robimy też w Bydgoszczy. Jutro w Domu Jubileuszowym Fundacji Wiatrak za zgodą księdza biskupa w gronie przedstawicieli praktycznie wszystkich obecnych w Polsce dzisiaj i przed wojną religii będziemy szukali odpowiedzi na fundamentalne pytanie: Jak była możliwa nienawiść, która popychała ludzi do takich rzeczy? Oczywiście koło Konfederacja poprze ten projekt uchwały. Bardzo dziękuję.
Mówca: Małgorzata Zwiercan (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu uchwały upamiętniającej ofiary zbrodni pomorskiej z 1939 r., druk nr 3608. 80 lat temu na Pomorzu doszło do niewyobrażalnej zbrodni. Jesienią 1939 r. Niemcy przeprowadzili po raz pierwszy zaplanowane, masowe egzekucje na ludności cywilnej. Życie z rąk niemieckich oprawców straciło ok. 30 tys. Polaków. Rzesza Niemiecka nigdy nie pogodziła się z pojawieniem się II Rzeczypospolitej, która odcinała ją od Prus Wschodnich. Nie pogodzili się z utratą Pomorza, Wielkopolski i Śląska. W pierwszych miesiącach II wojny światowej niemieccy okupanci dokonali bestialskiej zbrodni przeciwko polskiemu narodowi. Cieszy mnie to, że mimo wysiłku, jaki wraz z nieuchronnie zbliżającym się upadkiem III Rzeszy okupanci włożyli, by zatrzeć ślady dokonanej przez siebie zbrodni, pamięć o ofiarach tych wydarzeń nie zginęła. Z zadowoleniem przyglądam się działaniom, jakie w ostatnim czasie poczyniono w celu upamiętnienia tych tragicznych wydarzeń. 16 grudnia 2015 r. zarządzeniem ministra kultury i dziedzictwa narodowego prof. Piotra Glińskiego zostało powołane Muzeum Piaśnickie w Wejherowie, którego integralną częścią działalności będzie sfera naukowo-badawcza pozwalająca na odkrycie nowych faktów związanych ze zbrodnią nazywaną też ˝pomorskim Katyniem˝. 6 października 2018 r. w parku przy ul. Uniwersyteckiej w Toruniu odsłonięty został Pomnik Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939 poświęcony ofiarom akcji eksterminacyjnych przeprowadzonych przez hitlerowskie Niemcy jesienią 1939 r. na ludności polskiej terenu Pomorza. Dziś mam nadzieję, że jednogłośnie opowiemy się za przyjęciem uchwały honorującej ofiary. Jestem przekonana, że zbliżająca się 80. już rocznica wybuchu II wojny światowej dla wielu z nas jest poruszającym wydarzeniem. Ważne jest moim zdaniem, byśmy w takich momentach potrafili ponad podziałami oddać należny hołd i cześć naszym pomordowanym rodakom, dzięki którym dziś tutaj jesteśmy. Oczywiście Koło Poselskie Wolni i Solidarni popiera uchwałę w całości.
Mówca: Piotr Babinetz
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia pomocy udzielonej Polakom przez Węgrów w czasie II wojny światowej. Wysoka Izbo! Myślę, że trzeba tę sprawę pomocy udzielanej przez Węgrów Polakom w czasie II wojny światowej, tej przyjaźni węgiersko-polskiej, polsko-węgierskiej, widzieć w dłuższej perspektywie. Trudno tu oczywiście mówić o całej historii, ale pamiętamy udział Polaków na czele z gen. Józefem Bemem w Wiośnie Ludów i wsparcie przez Polaków walki o wolność Węgrów. Pamiętamy też o tym, że w czasie I wojny światowej bardzo wielu Węgrów walczyło w Legionach Polskich, szczególnie II Brygadzie na froncie karpackim, to też jest znacząca sprawa. Wreszcie - to bardzo istotna kwestia - w 1919 r. Węgrzy właśnie pod przewodem adm. Horthyego przepędzili ze swojej ojczyzny bolszewików, komunistów, następnie w 1920 r. udzielili bardzo znaczącej pomocy Polakom w walce przeciwko najazdowi Sowietów, najazdowi bolszewików, a większość państw wówczas nie sprzyjała temu, wręcz przeciwnie, utrudniała taką pomoc. Jednak Węgrzy przekazali olbrzymią ilość amunicji, ponad 20 mln sztuk amunicji w samym okresie szczytowych walk w sierpniu 1920 r., łącznie ponad 70 mln. Było to bardzo duże wsparcie, a jednocześnie była to rzadkość, jeśli chodzi o stanowisko, zachowanie ówczesnych państw i narodów Europy. Wreszcie w roku 1939 bardzo twarde i jednoznaczne stanowisko zajął premier Pál Teleki, który wręcz zagroził tym, że wysadzi infrastrukturę węgierską, węgierską infrastrukturę komunikacyjną kolejową, byle tylko nie zaatakować Polski i uniemożliwić Niemcom taki atak. Potem była olbrzymia pomoc dla polskich uchodźców cywilnych i wojskowych, taki istotny epizod to osobiste wsparcie adm. Miklósa Horthyego dla gen. Kazimierza Sosnkowskiego, który przedzierał się po walkach w kampanii wrześniowej przez Karpaty i przez Węgry na Zachód. Wreszcie później postawa żołnierzy węgierskich, którzy - myślę, że to szczególnie istotne - bronili Polaków na Wołyniu przed ludobójczymi mordami dokonywanymi przez nacjonalistów ukraińskich z OUN-UPA. Myślę, że też o tym musimy pamiętać. W związku z tym, z tą bardzo cenną dla Polaków postawą Węgrów w czasie II wojny światowej, klub Prawo i Sprawiedliwość jednoznacznie popiera projekt uchwały w sprawie upamiętnienia pomocy udzielonej Polakom przez Węgrów w czasie II wojny światowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Furgo
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo Posłowie! ˝Nie jesteśmy skłonni brać udziału ani pośrednio, ani bezpośrednio w zbrojnej akcji przeciw Polsce. Przez 'pośrednio' rozumiem tu, że odrzucimy każde żądanie, które prowadziłoby do umożliwienia transportu wojsk niemieckich pieszo, pojazdami mechanicznymi czy koleją przez węgierskie terytorium dla napaści przeciw Polsce˝. Tak brzmiało postanowienie szefa węgierskiej dyplomacji jeszcze przed rozpoczęciem działań II wojny światowej w 1939 r. Te słowa były jednym z wielu gestów przyjaźni między naszymi narodami w tamtym czasie. Bezsprzecznie jednak trzeba powiedzieć, że Węgry zgodziły się na kolaborację z nazistowskim rządem III Rzeszy i wraz z Niemcami okupowały Europę Środkową, ale, paradoksalnie, dzięki tej decyzji ponad 100 tys. polskich uchodźców mogło znaleźć bezpieczne schronienie. Dzięki temu, że Węgry znalazły się w nazistowskiej orbicie, poza Polską mogły powstawać polskie szkoły, a 35 tys. polskich żołnierzy zyskało szansę na dołączenie do tworzonych we Francji Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Stosunki polsko-węgierskie w czasie II wojny światowej zasługują na uznanie jako przykład przyjaźni dwóch narodów zbudowanej na fundamencie moralności względem siebie. Przypominam, że dokładnie 75 lat temu, gdy trwały jeszcze walki powstania warszawskiego, węgierscy żołnierze stacjonujący w Warszawie otrzymali zakaz przechodzenia na stronę walczących warszawiaków. To kolejny paradoks tej wojny i następny przykład przyjaźni polsko-węgierskiej, bo wielu ten rozkaz zignorowało, oferując powstańcom broń oraz żywność. Wystarczy posłuchać świadków tamtych czasów, by wiedzieć, że Węgrzy nie wzbudzali strachu w mieszkańcach okupowanej Polski, a wręcz zapewniali ratunek polskim żołnierzom i cywilom. Przyjazne stosunki polsko-węgierskie oceniać należy z najwyższym uznaniem i pomimo węgierskiej współpracy z nazistowskimi Niemcami nie możemy zapisywać wspólnych kart historii jako wrogich. Dlatego wyrażamy wdzięczność za moralną postawę Węgrów w najtragiczniejszych latach narodu polskiego. Klub Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska poprze tę uchwałę. Dziękuję bardzo.
Mówca: Józef Brynkus
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 wobec uchwały w sprawie uczczenia pomocy Węgrów dla Polaków w czasie II wojny światowej, druki sejmowe nr 3723 i 3740. Polsko-węgierskie kontakty polityczne czy militarne mają wielowiekową tradycję. Wystarczy tu wspomnieć zasiadanie na tronie Polski przedstawicieli dynastii andegaweńskiej i piękną rolę św. Jadwigi królowej, która zaowocowała wyniesieniem jej na ołtarze. Później, w okresie bolszewickiego najazdu na Polskę w latach 1919-1920, jedynie Węgrzy wsparli polski potencjał obronny, łamiąc blokadę ekonomiczną i zbrojeniową wokół Polski. Lata II wojny światowej potwierdziły dobitnie prawdę, że najbardziej, najlepiej sprawdzają się nie formalne sojusze czy przyjaźnie zadekretowane oficjalnymi aktami, ale więzi budowane braterstwem serc. Węgrzy, w odróżnieniu od sąsiadujących z nimi i z Polską Słowaków, nie dali się namówić do udziału w najeździe na Polskę rozpoczynającym II wojnę światową. W odróżnieniu od formalnego sojusznika Rzeczypospolitej Rumunii stworzyli znacznie lepsze warunki do pobytu Polakom, internowanym wojskowym oraz uchodźcom cywilnym, i aż do momentu okupacji Węgier przez niemiecki wermacht chronili większość Polaków przed wywiezieniem ich do III Rzeszy. Przez 5 lat ziemia węgierska była dla ponad 100 tys. Polaków, dla polskich uchodźców, azylem. Stamtąd tysiące polskich żołnierzy wędrowały przez zielone granice, aby zasilić szeregi armii polskiej poza krajem. Zlokalizowane na Węgrzech bazy polskiej konspiracji wojskowej i politycznej ułatwiały rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na wychodźstwie i dowództwu Polskich Sił Zbrojnych utrzymywanie kontaktów z konspiracją w kraju. Jednym z kurierów utrzymujących z Budapesztu łączność z okupowanym krajem był późniejszy profesor Wacław Felczak, uważany dzisiaj za jednego z najwspanialszych patronów i ambasadorów polsko-węgierskiej przyjaźni. Węgierskie wojska, choć walczące z bolszewikami na froncie wschodnim u boku Niemców, chroniły i ratowały Polaków na wschodnich ziemiach II RP podczas rzezi wołyńskiej, a w okresie powstania warszawskiego nie tylko nie dały się użyć do jego stłumienia, ale za cichym przyzwoleniem dowódców wspierały powstańców i ludność cywilną Warszawy. Za tę postawę Polacy odpłacili Węgrom wielką i z serc płynącą akcją pomocy w dniach ich jesiennego powstania w 1956 r. Uczczenie Węgrów, niosących w różnej postaci pomoc Polakom dotkniętym kataklizmem II wojny światowej (Dzwonek), jest skromnym, ale słusznym aktem podziękowania i dziejowej sprawiedliwości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Paweł Grabowski
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W trybie pytań pozwolę sobie jedynie wyrazić cześć, hołd dla narodu węgierskiego. Ja wielokrotnie się już wypowiadałem w takim bardzo pozytywnym tonie na temat naszych relacji, na temat naszej historii, na temat jej chlubnych momentów, dzięki którym zbudowana jest tak silna więź, tak mocny most łączący nie tylko rządy, nie tylko państwa w rozumieniu politycznym, ale przede wszystkim obywateli. Tę przyjaźń polsko-węgierską da się wyczuć na ulicach Budapesztu i innych węgierskich miast. Tę przyjaźń polsko-węgierską da się wyczuć również na ulicach polskich miast. Za to serdecznie dziękuję. Dziękuję również pomysłodawcom, projektodawcom tej uchwały za to, że postanowili poddać ją pod obrady Sejmu, aby ta przyjaźń, te dobre relacje były pielęgnowane. Niech żyje przyjaźń polsko-węgierska. Bardzo dziękuję. (Oklaski)