Mówca: Jan Łopata
Data: 2019-08-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Klubu parlamentarnego. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko, uwagi dotyczące rządowego projektu ustawy o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r., druki nr 3670 i 3709. Wysoki Sejmie! Spis powszechny to w pewnym zakresie unikalne badanie pozwalające na efektywne podejmowanie decyzji na poziomie zarówno krajowym, regionalnym, jak i lokalnym. Trzeba zaznaczyć, że obowiązek przeprowadzenia spisu powszechnego wynika również z międzynarodowych zobowiązań Polski. Biorąc pod uwagę chociażby to, chcę stwierdzić na początku wystąpienia, że opowiadamy się za dalszym procedowaniem nad tym projektem ustawy i jego przyjęciem. Chodzi o to, by wykorzystać rok 2020 do przeprowadzenia czynności przygotowawczych, a należy się spodziewać, że tych czynności, tych działań będzie znaczna ilość. Należy mieć również świadomość, że zgodnie z uchwaloną dość dawno, w 1995 r., ustawą o statystyce publicznej przeprowadzenie spisu powszechnego, w którym nakłada się obowiązek udzielania informacji na osoby fizyczne, wymaga uchwalenia odrębnej ustawy. To właśnie czynimy. To kolejny argument za podjęciem procesu legislacyjnego i pozytywnym przeprowadzeniem przez niego tego projektu ustawy. Wysoki Sejmie! Wydaje się, że dla zrozumienia sensu tej ustawy warto przede wszystkim zwrócić uwagę na art. 11 omawianego przedłożenia. Otóż przepis ten określa katalog prac spisowych, prac związanych z organizacją i prowadzeniem spisu powszechnego. Prace przygotowawcze obejmują takie działania, jak przygotowanie i zatwierdzenie struktur zarządczych i wykonawczych, weryfikacja przydatności rejestrów administracyjnych i systemów pozaadministracyjnych, opracowanie założeń spisu, określenie formuły realizacji spisu i wstępne prace metodologiczne i analityczne. W celu przetestowania przyjętych założeń realizacyjnych przed właściwym spisem powszechnym będą przeprowadzane spisy próbne. Są one niejako sprawdzianem przeprowadzanym przed spisem powszechnym. Ich celem jest weryfikacja przyjętych rozwiązań metodologicznych, organizacyjnych oraz technicznych w celu zastosowania ich w spisie powszechnym. Dlatego też jest potrzebny na to czas w roku 2020. W trakcie spisu powszechnego realizowane są działania związane z etapem pozyskiwania danych na terenie całego kraju, w którym uczestniczą bezpośrednio respondenci. Są to prace właściwe dla spisu: szkolenia przygotowujące do spisu, zadania przewidziane dla poszczególnych organów spisowych, zadania związane z popularyzacją itd. Większość działań związanych z opracowaniem i udostępnianiem danych, co jest istotne, ważne, będzie się odbywać w bezpiecznym środowisku informatycznym, gdzie ma miejsce kompleksowa praca w zakresie pozyskiwania, czyszczenia, integracji i przetwarzania danych oraz przygotowania zaawansowanych analiz i prezentacji raportów. Warto zauważyć i podkreślić, jak to się odbywało przez te lata - a wiele osób na tej sali pamięta kilka spisów powszechnych - i z zastosowaniem jakiej techniki. Dzisiaj, jak mówię, głównym środowiskiem jest środowisko informatyczne, teletechniczne. Obecnie przy przygotowaniu podstaw do przeprowadzenia spisu powszechnego przyjmuje się strategię jak najszerszego wykorzystania rejestrów urzędowych oraz systemów informatycznych administracji zarówno publicznej jak i niepublicznej, w tym dostawców publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, jako źródeł danych do spisu. To jest istotna zmiana w okresie tych 100 lat, a ten spis odbywa się prawie w setną rocznicę przeprowadzenia pierwszego spisu. W ustawie zawarte są również szczegółowe przepisy dotyczące obowiązków spisowych zarówno tych, którzy będą spisywać, jak i tych, których spisywać będziemy, ale również wskazane są konkretne koszty tego dużego przedsięwzięcia. Biorąc to wszystko pod uwagę, tak jak mówiłem na wstępie, jesteśmy za przyjęciem tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)