Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2016-07-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie, Panowie Posłowie! Panowie Prezesi! Mam przyjemność przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego stanowisko w sprawie informacji o istotnych problemach wynikających z działalności i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2015 r. Jak przedstawił prezes Trybunału Konstytucyjnego pan prof. Andrzej Rzepliński, do Trybunału Konstytucyjnego w ubiegłym roku wpłynęły 623 sprawy. Były to wnioski, pytania prawne, skargi konstytucyjne. Warto podkreślić, że to najwyższy wpływ spraw do Trybunału Konstytucyjnego w jego historii, wyższy o 17,5% od wpływów w roku 2014. Ubiegły rok był również rekordowy pod innym względem. Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął 303 sprawy, tj. o 93% więcej niż rok wcześniej. To jest pewna wykładnia oddająca skalę pracy trybunału. Z ubolewaniem należy stwierdzić, że nie wyniki pracy, lecz chaos prawny wokół Trybunału Konstytucyjnego położył się cieniem na działalności Trybunału Konstytucyjnego w ubiegłym roku. Wiele instytucji, organizacji, zarówno w kraju, jak i w świecie, wyraża wielkie zaniepokojenie stanem ładu konstytucyjnego w Polsce w związku z wydarzeniami, które w ostatnich tygodniach i miesiącach miały miejsce. Zgodnie w tych opiniach podkreśla się, że polska konstytucja została przyjęta przez naród w drodze referendum i stanowi tym samym dobro o szczególnej wartości, jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Jeżeli sama nie stanowi inaczej, może być stosowana bezpośrednio. Obowiązek jej sumiennego przestrzegania to powinność przede wszystkim organów władzy publicznej i osób piastujących w nich stanowiska. Oznacza to nie tylko zakaz jej otwartego łamania, ale również obchodzenia jej zasad i norm poprzez stosowanie nierzetelnych metod interpretacyjnych i wykorzystywanie istniejących luk. Konstytucja nie może być przez nikogo interpretowana w sposób mający na celu osiągnięcie jedynie doraźnej korzyści politycznej oraz pominięcie specyfiki jej wykładni. Pogłębiający się kryzys konstytucyjny to konsekwencja pomijania przy interpretacji norm konstytucyjnych, argumentów aksjologicznych czy założeń teoretycznych stanowiących podstawę jej przepisów. Nie służy to Polsce, która przestaje być dobrem wspólnym, ani jej obywatelom, prowadzi też do obniżenia kultury prawnej, politycznej, ale i ogólnie szeroko rozumianej. Nie chcielibyśmy, prezentując dzisiaj to stanowisko, wracać do chronologii kryzysu, który dzisiaj jest oczywisty, ale skupić się na skutkach jego dalszego trwania, bo chyba te skutki budzą największą troskę. Pierwsza i bardzo istotna rzecz to utrata prestiżu Polski w związku z tym, że trybunał, sąd konstytucyjny został narażony na szwank. Ten prestiż budowano wiele lat, natomiast niestety w krótkim odstępie czasu on wiele stracił. Te skutki to też ciągle obawa dualizmu prawnego związanego z nierespektowaniem, wadliwym publikowaniem orzeczeń trybunału. Ta troska, którą wyrażono w wielu samorządach jako przedstawicielach administracji publicznej, najlepiej tego dowodzi. I chyba najważniejszy skutek, który gdzieś powinniśmy mieć na względzie, to jest rzecz fundamentalna - wadliwie działający Trybunał Konstytucyjny to brak ochrony podstawowych praw i swobód obywatelskich Polek i Polaków. To budzi największą troskę. Nie sposób dzisiaj też odnieść się do tego, co w dniu dzisiejszym miało miejsce w tej Izbie, czyli do przyjęcia po raz kolejny nowej regulacji dotyczącej Trybunału Konstytucyjnego, rzekomo regulacji kompleksowej - można tu mieć różne zdania - niemniej rozmijającej się z tym, co sprawiało, że trybunał pozostaje w takim pewnym bezwładzie, kryzysie. To jest właśnie zupełne pominięcie kwestii związanych z sędziami w sposób wadliwy powołanymi do swojej funkcji, to jest też zupełne pominięcie kwestii niepublikowanych wyroków trybunału. A więc mamy, krótko mówiąc, nową regulację, która poza tym, że niesie ze sobą wiele wątpliwości natury konstytucyjnej, dzisiaj przedmówcy na to zwracali uwagę, to mija się zupełnie z tymi dwoma kluczowymi problemami, które narosły w ostatnich tygodniach i które w sposób skuteczny, w jakiś sposób paraliżują funkcjonowanie trybunału. Chciałbym wykorzystać też ten dzisiejszy dzień, by w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wyrazić uznanie za ten ostatni rok działalności Trybunału Konstytucyjnego, rok bardzo trudny, i też podkreślić to, co już dzisiaj padło - tę niezłomność, jaką państwo wykazaliście. Stanęliście wobec wielkiej odpowiedzialności za instytucję, którą reprezentujecie, i to budzi wielki szacunek. Ale w związku z tym, że rok 2016 jest ostatnim rokiem funkcjonowania, panie prezesie, pana jako osoby kierującej, chciałem też podziękować za całokształt pracy - na pana ręce, ale również współpracowników. Ten wkład... Nie da się przecenić ostatnich lat, a te wskaźniki chociażby, które państwo prezentujecie, a ja pozwoliłem sobie je powielić, najlepiej tego dowodzą. Trybunał służy dobrze przede wszystkim Polkom, Polakom, stoi na straży ich praw i to jest rzecz kluczowa, fundamentalna, którą należy dzisiaj podkreślić. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stanisław Tyszka)