PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Krystian Kamiński
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako członek Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919, Koła nr 5 im. gen. broni Józefa Dowbor-Muśnickiego w Zielonej Górze jestem zaszczycony, że mogę w tej kwestii przemawiać. Powstanie wielkopolskie wybuchło 27 grudnia 1918 r. na ziemiach Prowincji Poznańskiej. Było to jedno z bardzo niewielu polskich powstań narodowych, które zakończyło się tak znaczącym sukcesem. Nie znajduję zrozumienia dla faktu, dlaczego dotychczas powstanie nie zostało właściwie uhonorowane przez państwo polskie, podczas gdy rocznice klęsk są u nas bardzo mocno fetowane. Miał rację Roman Dmowski, kiedy mówił: Myśmy tak odbiegli od innych narodów, że święcimy klęski, gdy tamte święcą zwycięstwa. Z zadowoleniem więc przyjmuje fakt, że Sejm Rzeczypospolitej wreszcie właściwie upamiętnił zwycięskie powstanie wielkopolskie. Powstanie wielkopolskie wybuchło po wizycie Ignacego Jana Paderewskiego w Poznaniu. Było wyrazem słusznego gniewu Polaków wobec niemieckich agresorów. Polacy z Poznańskiego zachowali w sobie tożsamość narodową mimo dekad germanizacji, kulturkampfu, hakatyzmu i prześladowań. Nie pozwolili na odarcie się z polskości, wynarodowienie, zniemczenie. Są przykładem tak bardzo potrzebnym także dzisiaj, gdyż niektórzy starają się tożsamość narodową rozmyć w tożsamości europejskiej, regionalnej czy jakiejkolwiek innej. Nie byłoby sukcesu powstania wielkopolskiego, gdyby nie niezłomny duch narodowy Wielkopolan. Duch ten powstał przy udziale Narodowej Demokracji, która była najsilniejszym obozem ideowym w Wielkopolsce. Roman Dmowski, który stał na czele Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu, zapewniał stałe poparcie dyplomatyczne dla sprawy polskiej w Wielkopolsce. O endeckiej podbudowie powstania wielkopolskiego świadczą chociażby słowa jego dowódcy, gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, który w swych wspomnieniach napisał: uważam się za nacjonalistę i narodowca. Takie emocje i postawy prezentowało także społeczeństwo. Na terenie Wielkopolski 1 czerwca 1919 r. odbyły się wybory uzupełniające do Sejmu ustawodawczego. Wspólna lista Narodowej Demokracji i innych stronnictw prawicowych uzyskała 97% poparcia i wszystkie 42 mandaty w Sejmie przeznaczone dla Wielkopolski. Powstanie wielkopolskie jest przykładem niezłomnego ducha narodowego, przykładem cnoty wojskowej oraz jedną z najpiękniejszych kart w historii Polski. Konfederacja oczywiście popiera należyte upamiętnienie powstańców wielkopolskich. Cześć i chwała bohaterom. (Oklaski)
Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Słyszeliśmy już tutaj bardzo wiele zasłużonych pięknych słów, bo powstanie wielkopolskie, które wybuchło 27 grudnia 1918 r., a w kolejnych dniach rozlało się po ziemiach wielkopolskich, było największą zwycięską insurekcją w naszej historii. To wydarzenie zasługuje na te wszystkie słowa. Wielkopolanie dobrze znają historię wybuchu powstania - przyjazd Ignacego Jana Paderewskiego, jego entuzjastyczne przyjęcie w Poznaniu, wywieszanie polskich flag, potem gniew Niemców i pierwsze strzały. Do końca roku Polakom udało się zdobyć większą część Poznania. Ostatecznie miasto zostało wyzwolone 6 stycznia. Do połowy stycznia wyzwolono też większą część Wielkopolski. Musimy podkreślić, że u podstaw sukcesu powstania wielkopolskiego leżała przede wszystkim ogromna praca wykonana przez całe polskie społeczeństwo jeszcze pod zaborami. To w Wielkopolsce mieliśmy wówczas do czynienia z naprawdę dobrze kształtującym się nowoczesnym, świadomym społeczeństwem, które, co najważniejsze, nie było skonfliktowane. Wypracowane przez Wielkopolan idee pracy organicznej stały się dobrym fundamentem do prowadzenia prac nad organizacją powstania, wpłynęły na sposób jego zorganizowania, a potem zagospodarowania niepodległości po jej odzyskaniu. Wielu moich przedmówców podkreślało to w swoich wystąpieniach, bo to faktycznie leży u podstaw sukcesu powstania wielkopolskiego. Znamienne jest, że do chwili obecnej etos i historia powstania wielkopolskiego doskonale funkcjonują w lokalnej pamięci. Powstanie było jednak zrywem niepodległościowy o znaczeniu ponadregionalnym i wiedza o nim jako takim nie jest wystarczająco dobrze rozpropagowana. Niejednokrotnie padało pytanie, dlaczego powstanie nie zyskało dotąd należytego miejsca w literaturze, sztuce, malarstwie czy filmie. Być może dlatego, że związana z nim ikonografia, która istnieje, jest bardzo uboga. Powstanie nie ma swoich bohaterów w wymiarze romantycznym. Nawet dowódcy powstania wielkopolskiego nie zyskali należytego im miejsca w historii polskiej wojskowości. Pielęgnowaniu pamięci o powstaniu wielkopolskim nie przysłużyły się też zapewne czasy II wojny światowej. Zniszczono wówczas wiele bezcennych archiwów i źródeł dotyczących powstania wielkopolskiego. W ten sposób chciano chronić powstańców wielkopolskich, którzy byli przez okupanta po prostu represjonowani. Zasługi powstańców wielkopolskich są ogromne i nie ograniczają się wyłącznie do czasów zwycięskiej insurekcji. Ich rola w odbudowie ojczyzny odradzającej się po czasach zaborów jest bezcenna. Niestety poza Wielkopolską i sąsiednimi regionami wciąż (Dzwonek) pokutuje niewiedza na temat tego wyjątkowego zrywu. Pani marszałek, jeszcze chwilka i kończę.
Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Dlatego upowszechnianie wiedzy o nim wymaga intensywnej pracy, poszukiwania atrakcyjnych nowych form przekazu i sprzyjających temu okazji. Taką okazją jest właśnie ta debata. Oddanie hołdu i czci wielu - także bezimiennym - bohaterom tamtych czasów to szczytny i waży cel, który przyświeca idei ustanowienia święta państwowego w dniu wybuchu powstania wielkopolskiego, czyli 27 grudnia. W imieniu Wielkopolan, ale także swoich przodków - jestem prawnuczką powstańca wielkopolskiego - proszę państwa o poparcie tej inicjatywy i szerzenie wiedzy i pamięci o powstańcach wielkopolskich. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Iwona Michałek
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Historia narodu polskiego to niespotykana sinusoida chwil podniosłych i smutnych, wzlotów i upadków. Moment utraty przez I Rzeczpospolitą niepodległości to wielka rana na naszej narodowej duszy, niemniej moment odzyskania niepodległości i powstanie II Rzeczypospolitej to już wydarzenie pełne szczęścia i dumy. Z tego powodu tak hucznie i radośnie niedawno obchodziliśmy 100. rocznicę odzyskania niepodległości. A ta nie została nam dana na tacy. W okopach I wojny światowej wywalczyliśmy sobie to, że wszystkie wojujące strony uznały, że po 123 latach Polska musi odrodzić się na nowo. Jednak jej kształt mimo końca Wielkiej Wojny dalej zależał od siły oręża i od Polaków. Nie byłoby takiej zachodniej granicy II Rzeczypospolitej, jaką znamy, gdyby nie zryw mieszkańców Wielkopolski. Nasza historia jest pełna insurekcji i powstań, które mimo szlachetnych pobudek i zaangażowania wielu miały dla nas gorzki smak porażki. Powstanie wielkopolskie zajmuje jednak szczególne miejsce w naszej historii. Jest to zryw, który był dobrze przeprowadzony, skutecznie dowodzony i zakończył się naszym pełnym sukcesem. Z tego względu powstanie wielkopolskie zasługuje na szczególne upamiętnienie. Chodzi o upamiętnienie powstania, jak również jego głównych aktorów. Nie tylko głównych, również tych wszystkich, którzy wzięli w nim udział. Wielkie uznanie oczywiście należy się Ignacemu Janowi Paderewskiemu, wybitnemu kompozytorowi, który swoim przyjazdem do Wielkopolski dał impuls do wybuchu powstania. Wielkie uznanie należy się również gen. Józefowi Dowbor-Muśnickiemu, który jako sprawny organizator i zaprawiony w bojach żołnierz stworzył, wyszkolił i poprowadził do zwycięstwa swoją armię. O ustanowienie święta upamiętniającego powstanie wielkopolskie już od dawna zabiegali samorządowcy oraz lokalni społecznicy z województwa wielkopolskiego. Bardzo dziękujemy panu prezydentowi za to, że podjął taką inicjatywę. Oczywiście jako Porozumienie będziemy bardzo mocno wspierać ustanowienie dnia powstania wielkopolskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Oczywiście inicjatywa ustawodawcza zgłoszona przez pana prezydenta, dotycząca ustanowienia święta państwowego, Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego jest jak najbardziej słuszna. Myślę, że wszyscy zgadzamy się co do tego, że w przestrzeni publicznej chyba za mało jest wiedzy, za mało jest zainteresowania tymi wydarzeniami historycznymi. Dlatego chcę zwrócić się do pana prezydenta z pytaniem o to, w jaki sposób zamierza się włączyć w promocję dziedzictwa historycznego, które stoi za ideą dotyczącą ustanowienia święta. Dziękuję bardzo.
Mówca: Grzegorz Rusiecki
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustanowienie dnia 27 grudnia Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego to wyraz uznania, szacunku i hołdu dla tysięcy Polek i Polaków, Wielkopolan, którzy w latach 1918-1919 walczyli, i ginęli w walce, o przyłączenie historycznie rdzennych ziem do odradzającej się Polski, ale to także hołd dla tych wartości i postaw, które doprowadziły do zwycięskiego powstania. Wielkopolanie od dziesiątków lat w trakcie zaborów przygotowywali się do tego zrywu. Skuteczne przeciwdziałanie germanizacji, obrona Kościoła katolickiego i wiary, które stanowiły ostoję polskości, przeciwstawianie się działaniom Hakaty i Kulturkampfu, kult pracy organicznej, pozytywistyczne podejście do gospodarki, tworzenie polskich banków, spółdzielni i stowarzyszeń i budowanie dobrych relacji między poszczególnymi stanami, mieszczanami, chłopami i duchowieństwem (Dzwonek) - to dało początek ukształtowaniu się nowoczesnego i świadomego społeczeństwa, co z kolei stanowiło solidne podstawy do przygotowania i przeprowadzenia powstania wielkopolskiego. Oddając hołd kolejnym pokoleniom Wielkopolan, jestem przekonany, że celebrowanie kolejnych rocznic wybuchu zwycięskiego powstania będzie także doskonałym momentem do podkreślenia właśnie tych cech: otwartości, pracowitości, pragmatyzmu i w końcu odwagi w miłości do małej i wielkiej ojczyzny. Niech bohaterowie tamtych dni będą wzorem do naśladowania dla nas i dla przyszłych pokoleń. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Maria Małgorzata Janyska
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z ogromną radością pragnę wyrazić wdzięczność wszystkim, którzy propagowali i propagują pamięć o zwycięskim powstaniu wielkopolskim, ale chciałabym tutaj wyróżnić parę osób. Chciałabym wyróżnić, skierować osobne wyrazy wdzięczności i uznania do marszałka województwa wielkopolskiego Marka Woźniaka, który od wielu, wielu lat dba o to, aby w grudniu kultywować tę pamięć, także w Warszawie. Chodzi o to, żeby to był element obchodów kolejnych rocznic powstania wielkopolskiego. Pragnę także wyrazić wdzięczność wszystkim samorządowcom, którzy podjęli uchwałę z wnioskiem do prezydenta o ustanowienie tego święta, na czele z Jackiem Gurszem, szefem Stowarzyszenia Gmin i Powiatów Wielkopolski, burmistrzem Chodzieży. Pragnę również wyrazić z tej mównicy wielkie uznanie i złożyć podziękowania Stowarzyszeniu Centrum Efektywności Lokalnej z Czarnkowa, pani Izabeli Bobińskiej, pani Renacie Wujec (Dzwonek), pani Martynie Chwarścianek-Bednarek, ponieważ na 100. rocznicę one zorganizowały wystawę ˝Kobiety w Powstaniu Wielkopolskim - historie nieznane˝. Wykonały ogrom pracy, szukając informacji właśnie o kobietach, które były do tej pory historii nieznane. Cieszę się również, że mogłam wesprzeć tę inicjatywę w tamtym czasie. Oddaję hołd wszystkim powstańcom i ich rodzinom, które w każdym miejscu Wielkopolski dbają o to, aby ta pamięć cały czas trwała. I na koniec jeszcze, proszę państwa, trochę prywatnej wdzięczności. Wyrażam wdzięczność i uznanie dziadkowi mojego męża Antoniemu Janysce, który również był powstańcem wielkopolskim. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Rzepa
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Niewiele jest dni w polskim parlamencie, kiedy tak zgodnie rozmawiamy i z dumą wspominamy tak ważny moment, jakim było powstanie wielkopolskie, i tak wielki sukces. Chciałbym bardzo serdecznie podziękować tym, którzy od wielu lat kultywują pamięć o tych osobach, o tych miejscach. Tak jak mój kolega Grupiński wspomniał - pochodzimy z jednego miasta, z Wronek w Wielkopolsce, też jestem rodowitym Wielkopolaninem. Szanowni państwo, to wydarzenie było bardzo ważne dla mnie również osobiście jako wnuka ostatniego powstańca wielkopolskiego, który dożył prawie 106 lat - por. Jana Rzepy. W 2005 r. go pożegnaliśmy. Dzisiaj to jest taka klamra, która spina to wszystko. (Oklaski) Szanowni państwo, bardzo serdecznie dziękuję. Dziękuję również panu prezydentowi, który tę inicjatywę podjął, i mam nadzieję, że ten dzień (Dzwonek), 27 grudnia, już na zawsze będzie naszym wielkim świętem narodowym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Dariusz Kurzawa
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję serdecznie. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo serdecznie dziękuję panu posłowi Grzybowi za to, że upomniał się również o bardzo ważny kujawski epizod powstania wielkopolskiego. Bo słyszymy tylko o Wielkopolsce, ale chciałbym przypomnieć, że to powstanie objęło również kilka powiatów w obecnym województwie kujawsko-pomorskim. To bardzo ważne epizody związane z wyzwoleniem Mogilna, Strzelna, Kruszwicy, Inowrocławia, bitwa pod Rynarzewem, bitwa o Szubin, Żnin, Barcin, Nakło. Powstańcy także podeszli pod Bydgoszcz, która była wtedy zbyt silna, aby ją zdobywać. Stoję tutaj też jako prawnuk powstańca wielkopolskiego. Jestem z tego niezmiernie dumny, że dzisiaj ta ustawa jest procedowana w Sejmie. Ale chciałbym zapytać o jedną bardzo ważną sprawę: Jakie działania zostaną podjęte, aby utrwalić w świadomości Polaków, w świadomości także tych młodych, wszystkie wydarzenia związane z powstaniem wielkopolskim (Dzwonek), aby powstanie wielkopolskie na trwałe znalazło się w świadomości Polaków i było przedmiotem dumy Polaków? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Historia nie musi dzielić. Powstanie wielkopolskie jest naszą dumą. Ostatnie 4 dni grudnia 1918 r. w Gnieźnie i powiecie gnieźnieńskim to chwile, gdy powstańcy wyzwolili instytucje publiczne, zdobyli koszary przy ul. Wrzesińskiej, zorganizowali oddział powstańczy, wzmocniony powstańcami z Wrześni, z Kłecka, który uczestniczył w potyczce z Niemcami pod Zdziechową. Ta bitwa pod Zdziechową odbiła się szerokim echem również w Berlinie. To powstanie ma wielu bohaterów. Jednym z tych bohaterów jest kpt. Paweł Cyms, urodzony w Pawłowie, gmina Czerniejewo. To właśnie z Gniezna na Kujawy ten dowódca prowadził powstanie wielkopolskie. Jego prochy zostały zwrócone (Dzwonek) ziemi gnieźnieńskiej i od 27 grudnia 2013 r. spoczywa on na gnieźnieńskim akropolu bohaterów. Cześć i chwała powstańcom Wielkopolski. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jan Dziedziczak
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na wstępie wielkie podziękowania dla pana prezydenta Andrzeja Dudy za to, że zjednoczył jako głowa państwa tak wiele środowisk, o których słyszeliśmy, i wprowadził projekt tej ustawy pod obrady Sejmu. Nareszcie, chciałoby się powiedzieć, dobrze, że jest taki prezydent, który po 32 latach od przemian w 1989 r. taką ustawę wprowadza, bo Wielkopolska na to zasługuje, tradycje powstania wielkopolskiego jak najbardziej na to zasługują, aby być wzorem i inspiracją dla całej naszej ojczyzny. Szanowni państwo, to bardzo ważne, że walczymy o ogólnonarodowe obchody rocznicy i przebiegu powstania wielkopolskiego, pamięć o powstańcach. Pamiętajmy także, że cała idea powstania wielkopolskiego to okres zaborów (Dzwonek), pracy organicznej, pracy u podstaw, wychowania młodzieży, pracy gospodarczej i właśnie realizowania myśli narodowej, realizowania konsekwentnie wychowania młodzieży, dbania o kulturę zgodnie z polską myślą narodową. To zwycięskie powstanie - sama nazwa w ustawie podkreśla sformułowanie: zwycięskie - niech będzie lekcją i inspiracją dla nas wszystkich, dla Polaków w całym kraju. Wielkie podziękowania dla pana prezydenta Andrzeja Dudy. Pamiętamy także o działalności śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego, który jako pierwszy prezydent Rzeczypospolitej po 1989 r. tak mocno włączył się jako głowa państwa w obchody wtedy jeszcze 90. rocznicy wybuchu powstania wielkopolskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Franciszek Sterczewski
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako poznaniak bardzo się cieszę, że powstanie wielkopolskie nareszcie zostało dostrzeżone, a prezydent spełnił postulat wielu Wielkopolan i Wielkopolanek. Jestem dumny, że najprawdopodobniej 27 grudnia będzie świętem nie tylko w Wielkopolsce, ale też w całej Polsce. Upamiętnianie naszej historii nie może być ciągłym powracaniem do porażek i martyrologii. Musimy pamiętać, że były też momenty, gdy praca organiczna i silne społeczeństwo obywatelskie przynosiły zwycięstwo. Ten sukces nie był zasługą tylko karabinów i bitew, ale też przede wszystkim silnej lokalnej tożsamości i współpracy. Wiele osiągnięto dzięki doskonałej organizacji i negocjacjom, które powstańcy prowadzili z Niemcami. W ten sposób zdobyto chociażby pierwszego dnia powstania komendy policji, a w kolejnych dniach wiele innych ważnych budynków w centrum Poznania. Warto zapamiętać tę lekcję z powstania wielkopolskiego. Praca u podstaw (Dzwonek), edukacja i współpraca długofalowo są skuteczniejsze niż jakakolwiek broń. Chwała bohaterom! (Oklaski)
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na tej sali reprezentuję mieszkańców Kujaw i Pomorza. Chciałbym tylko przypomnieć, że w wyniku powstania wielkopolskiego wolność uzyskały Mogilno, Strzelno, Kruszwica, Żnin, Barcin. W styczniu 1919 r. doszło do bitwy o drugie największe miasto w naszym regionie, którym jest Inowrocław, a jedna z największych bitew powstania wielkopolskiego to była bitwa o Szubin. Przy współudziale mieszkańców zajęto Rynarzewo oraz Brzozę. W Bydgoszczy działał szpital powstańczy, którym kierował m.in. dr Jan Biziel. Dzięki wykorzystaniu sukcesu powstania wielkopolskiego w czasie rozmów pokojowych w Paryżu i później w wyniku podpisania traktatu wersalskiego mogła do Polski powrócić 20 stycznia 1921 r. Bydgoszcz. Obchodzimy Narodowe Święto Niepodległości, Święto Narodowe Trzeciego Maja i chciałbym uprzejmie prosić komisję o refleksję, czy nie lepiej byłoby to święto nazwać: narodowe święto zwycięskiego powstania wielkopolskiego (Dzwonek) jako hołd dla tych, którzy uczestniczyli w największym polskim zwycięskim powstaniu, powstaniu wielkopolskim. Chciałbym z tego miejsca w imieniu mieszkańców Kujaw i Pomorza oraz w imieniu Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego złożyć bardzo serdeczne podziękowania panu prezydentowi za podjęcie tej inicjatywy ustanowienia takiego dnia, natomiast apeluję, że gdyby to można nazwać świętem, byłoby chyba znacznie lepiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Tomasz Piotr Nowak
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! To piękny dzień, Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Ileż w nas, Wielkopolanach, jest w tej chwili dumy i światła, które dało nam to zwycięstwo. Oto bardzo pragmatyczna, oto taka bardzo pozytywistyczna Wielkopolska nagle w końcu grudniowych dni 1918 r. nabrała bardzo romantycznego wymiaru, wymiaru tak charakterystycznego dla całej Polski, tej kongresowej Polski. Ale w tej kongresowej Polsce ten romantyzm wiązał się z klęską, a tu romantyzm stał się zwycięski i dał taką przepustkę właśnie dla tego pozytywizmu, dla tego racjonalnego działania, racjonalnego działania zwycięskiego, racjonalnego również w powstaniu. (Dzwonek) Chwała bohaterom! Niech ten dzień będzie dniem utożsamiającym nas, wszystkich Polaków, z synonimem zwycięstwa. (Oklaski)
Mówca: Jakub Rutnicki
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To bardzo ważny dzień i myślę, że powstanie wielkopolskie dla nas wszystkich, Wielkopolan, to wielki powód do dumy. My mamy to wpisane w nasze DNA. Ale myślę, że tego dnia by nie było, gdyby nie fantastyczna postawa wielu samorządowców. 27 grudnia praktycznie w każdym miejscu, w każdym mieście, nie tylko w miastach wielkopolskich, te obchody są realizowane w sposób naprawdę godny. Chciałem podziękować wszystkim tym, którzy od wielu, wielu lat są zaangażowani w promowanie powstańców i przede wszystkim pamięci o nich w Pniewach, we Lwówku, w Zbąszyniu, w Szamotułach, we Wronkach, w Obornikach, w Chodzieży czy też w Opalenicy. To są fantastyczni ludzie, którzy pokazują, co to znaczy patriotyzm. Ale też chciałem zwrócić uwagę na jedną rzecz, bo mówimy o tym, jak ważne było powstanie, ale też jak ważny był udział naszych powstańców (Dzwonek) wielkopolskich w wojnie 1920 r. Gdyby nie Wielkopolanie, mogło być różnie. Cześć i chwała bohaterom! Dziękujemy za wszystko. (Oklaski)
Mówca: Ryszard Wilczyński
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako Wielkopolanin z urodzenia i wnuk powstańca wielkopolskiego Stefana Wilczyńskiego, który spoczywa w Poznaniu na cmentarzu na Miłostowie, chciałbym ze wzruszeniem wyrazić radość z faktu, że dzień powstania wielkopolskiego staje się świętem państwowym. To spora radość i satysfakcja obywatelska dla nas wszystkich. W tym momencie chciałbym również wspomnieć o tym, że nie byłoby tego powstania, gdyby nie pozytywistyczna tradycja, gdyby nie najdłuższa wojna nowoczesnej Europy, gdyby nie tacy ludzie jak Dezydery Chłapowski, całe legiony turwiańczyków czy fakt, że polscy przedsiębiorcy wygrali wyścig ekonomiczny z żywiołem, z Niemcami, mając w tym czasie dwa razy więcej środków w swoich kasach pożyczkowych niż Niemcy. (Dzwonek) Chciałbym również zapytać: Czy tym tropem pójdziemy w kwestii 4 czerwca, naszego narodowego dnia zwycięstwa w wyborach? To pytanie stawiam panu prezydentowi: Czy zamierza pan również zadbać o status dnia 4 czerwca? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Waldy Dzikowski
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt pana prezydenta jest uwieńczeniem pewnego procesu - stawiam cudzysłów - legislacyjnego. Dziękuję wszystkim tym Wielkopolankom i Wielkopolanom, wszystkim ambasadorom czczenia tego dnia, upamiętniania tego dnia każdego roku. To oni przyczynili się do tego - tu inicjatywę ma pan prezydent - aby upamiętnić ten dzień nie tylko w Wielkopolsce, ale i w całej Polsce. Za to serdecznie dziękuję wszystkim, co mówiła pani poseł Janyska, na czele z marszałkiem województwa Markiem Woźniakiem, który był najważniejszym ambasadorem, także w Warszawie, co chciałbym podkreślić. Były dni powstania wielkopolskiego, dni Wielkopolski. Bardzo serdecznie dziękuję, panie marszałku. Chciałbym jeszcze podziękować osobie, której już nie ma z nami, pierwszemu przewodniczącemu rady gminy Józefowi Grajkowi, mojemu przyjacielowi, którego niedawno pożegnałem (Oklaski), który był inicjatorem powstania muzeum wielkopolskiego (Dzwonek) w mojej rodzinnej gminie, której miałem przyjemność być wójtem, i z którym mogłem współpracować. Tam znajduje się grób gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego, nad którym trzymaliśmy wielką pieczę. Tam zostały przeniesione prochy jego córki, która zginęła w Katyniu. Serdecznie ci dziękuję, Józefie, i dziękuję wszystkim moim kochanym mieszkańcom gminy Tarnowo, że dbają o to i pamiętają tego wielkiego dowódcę. Dziękuję bardzo.
Mówca: Krystyna Skowrońska
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Wielce Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Święto powstania wielkopolskiego to chluba dla Polski. Do tego, co mówią panie i panowie z Wielkopolski chciałbym się przyłączyć. To chluba dla całej Polski. Dla nas wszystkich Polaków, nieważne, gdzie mieszkamy. To wielka lekcja patriotyzmu, pokazanie, że kochamy Polskę. Ustanawiając to święto, powinniśmy być razem. Takie okoliczności jak święto ważne dla Wielkopolski, ważne dla Polski powinno nas łączyć. Przyjmijmy wszyscy to postanowienie o ustanowieniu święta powstania wielkopolskiego jako wspólną ważną decyzję przed kolejnymi decyzjami, aby waśnie w narodzie nie istniały. (Dzwonek) Chwała bohaterom! (Oklaski)