Mówca: Sylwester Tułajew
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedłożony projekt ustawy, a co za tym idzie, sprawozdanie połączonych komisji z druku nr 2640 dotyczy usprawnienia postępowań prowadzonych przez Urząd Komisji Nadzoru Finansowego oraz bardziej sprawiedliwego, nie ma co tu kryć, rozłożenia kosztów nadzoru nad rynkiem finansowym. Najważniejsza zmiana polega na tym, że opłaty za postępowania dotyczące zezwoleń, zgód i wpisów do rejestrów będą pobierane z góry, a nie jak obecnie po zakończeniu postępowania. Oznacza to, że opłacie będzie podlegał już sam wniosek składany do UKNF. Obecny system powoduje wiele problemów. Część składanych wniosków jest niekompletna, wadliwa, a mimo to uruchamia postępowanie wymagające zaangażowania pracowników UKNF. Dodatkowo zdarzają się sytuacje, w których po zakończeniu sprawy opłaty nie są uiszczane, co zmusza urząd do prowadzenia kosztownych działań windykacyjnych. Proponowane rozwiązanie jest uzasadnione, ponieważ koszty po stronie UKNF powstają już w momencie rozpoczęcia postępowania, niezależnie od tego, czy kończy się ono wydaniem decyzji pozytywnej, odmową czy też umorzeniem. Wprowadzenie opłat ex ante powinno również zachęcić podmioty do staranniejszego przygotowywania dokumentacji, a tym samym skrócić czas prowadzonych postępowań. Myślę, że to jest taka najważniejsza zaleta tego projektu ustawy, który ma w konsekwencji skrócić czas prowadzenia postępowań. Projekt wprowadza także nowe opłaty za czynności, które obecnie generują znaczące koszty po stronie nadzoru, choć nie są finansowane przez podmioty inicjujące dane postępowanie. Dotyczy to m.in. zawiadomień o zamiarze nabycia lub objęcia znacznego pakietu akcji domu maklerskiego albo towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Weryfikacja takich transakcji wymaga szczegółowej oceny reputacji inwestora, źródeł finansowania, powiązań kapitałowych i wpływu transakcji na bezpieczeństwo rynku. Są to działania czasochłonne i kosztowne. Tymczasem dziś koszty tych czynności ponoszą pośrednio wszystkie podmioty danego sektora poprzez składki na nadzór. Podobnie jest w przypadku postępowań dotyczących zgody na powołanie członków zarządów TFI odpowiedzialnych za zarządzanie rynkiem i podejmowanie decyzji inwestycyjnych. Takie postępowania wymagają kompleksowej oceny kwalifikacji i doświadczenia kandydatów, a obecnie również nie są objęte odrębną opłatą. Dlatego projekt zakłada, że koszty tych czynności będą ponosiły podmioty, które je inicjują, a nie cały sektor rynku finansowego. Jest to rozwiązanie bardziej sprawiedliwe i zgodne z zasadą, że koszty powinien ponosić ten, kto korzysta z działania organu nadzoru. Dane UKNF pokazują skalę problemu. W latach 2024-2025 spośród 14 postępowań dotyczących nabycia znacznych pakietów akcji domów maklerskich aż sześć prowadzonych w 2025 r. zostało wszczętych na podstawie nieprawidłowo złożonych zawiadomień. Projekt odpowiada także na postulaty zgłaszane przez uczestników rynku finansowego w ramach inicjatywy deregulacyjnej. Jego efektem będzie usprawnienie pracy UKNF, skrócenie czasu rozpatrywania spraw oraz bardziej sprawiedliwe rozłożenie kosztów nadzoru. Wysoka Izbo! Projekt realizuje prostą i bardzo racjonalną zasadę: koszty działań nadzorczych powinny ponosić podmioty, które je wywołują, a nie cały sektor. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość rekomenduję przyjęcie tego projektu, który został wypracowany w połączonych komisjach i który został przedstawiony w sprawozdaniu z druku nr 2640. Dziękuję bardzo.