Mówca: Łukasz Borowiak
Data: 2012-01-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012 r., druk nr 103. Szanowni Państwo! Jak już wcześniej zostało powiedziane, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 października 2010 r. orzekł o niezgodności z konstytucją art. 86 ust. 2 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w zakresie, w jakim wskazywany przepis ustawy określa zobowiązanie budżetu państwa do finansowania składek na ubezpieczenie zdrowotne wszystkich wskazanych w nim rolników i ich domowników, podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy, prowadzących działalność rolniczą bez względu na wysokość osiąganych przez nich przychodów. Przypomnę tylko, że przepis art. 86 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, we wskazanym powyżej zakresie, traci moc obowiązującą z upływem 15 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, tj. z dniem 4 lutego 2012 r. Warto jeszcze raz podkreślić, że w ocenie Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana grupa adresatów norm zawartych w art. 86 ust. 2 przedmiotowej ustawy nie jest grupą jednorodną, mającą wspólną cechę istotną, która uzasadniałaby ich jednolite traktowanie przy prawnym uregulowaniu ich obowiązku opłatowego w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Z uwagi na fakt, iż - jak wynika z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - wprowadzenie rozwiązania docelowego wymaga przebudowy systemu podatkowego dotyczącego rolników nieprowadzących działów specjalnych produkcji rolnej, w niniejszym projekcie przyjęto tzw. rozwiązanie przejściowe, o czym wspominał już pan minister, obowiązujące wyłącznie w okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r. Rozwiązanie to odnosi się do rolników i ich domowników oraz domowników rolników prowadzących działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Należy również zaznaczyć, że wyłączenie działów specjalnych produkcji rolnej, użyte w art. 1 projektu, jest wyłączeniem przedmiotowym. Rozwiązanie zaproponowane w projekcie ustawy o składkach na ubezpieczenie zdrowotne rolników za 2012 r. dotyczące opłacania za ww. okres składki na ubezpieczenie zdrowotne odnosi się do sposobu ustalania jej wysokości, a ponadto wskazuje podmioty zobowiązane do opłacenia tej składki. W proponowanym rozwiązaniu wysokość składki dla ww. osób wynosiłaby 1 zł za każdy pełny hektar przeliczeniowy użytków rolnych w gospodarstwie rolnym, przyjęty dla celów ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W gospodarstwach rolnych o powierzchni poniżej 1 ha przeliczeniowego użytków rolnych składka wynosi 1 zł. W przypadku domowników rolników prowadzących działy specjalne produkcji rolnej składka byłaby obliczana, biorąc pod uwagę stopę składki, 9%, określoną w art. 79 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz podstawę wymiaru składki stanowiącą kwotę 33,4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, łącznie z wypłatami z zysku ogłoszonego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Inny sposób ustalenia wysokości składki za rolników i domowników w stosunku do domowników i rolników prowadzących działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wynika z tego, że uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczy w istocie rolników prowadzących gospodarstwa rolne, a nie rolników prowadzących działalność w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej. Rolnicy ci już opłacają składkę na ubezpieczenie zdrowotne samodzielnie, na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. W projekcie przyjęto, że w gospodarstwach rolnych o powierzchni poniżej 6 ha przeliczeniowych użytków rolnych przyjętych dla celów ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne rolników składkę opłaca KRUS, od 6 ha przeliczeniowych użytków rolnych przyjętych dla celów ustalenia wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne rolników składkę opłaca rolnik, o którym mowa w art. 1 pkt 1 projektowanego aktu prawnego, natomiast składki domowników rolników prowadzących wyłącznie działy specjalne produkcji rolnej opłaca rolnik prowadzący taką działalność. Składka byłaby opłacana przez rolników do KRUS w okresach kwartalnych, w terminach określonych dla składek na ubezpieczenie społeczne rolników, zaczynając od drugiego kwartału bieżącego roku. Natomiast KRUS przekazywałby do Narodowego Funduszu Zdrowia co miesiąc kwotę ryczałtową, czyli 1/12 kwoty, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Kwotę za styczeń br. KRUS przekaże w terminie do 15 lutego 2012 r. Kwoty przekazane przez KRUS do Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie przewyższającym wysokość składek opłaconych przez rolników będą finansowane z budżetu państwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Projektowana ustawa określa szczególne zasady ubezpieczenia zdrowotnego, w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jednocześnie projektowana ustawa w niezbędnym zakresie dokonuje zmiany art. 86 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Z uwagi na miesięczny charakter składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także termin utraty mocy obowiązującej uznanych za sprzeczne z Konstytucją Rzeczypospolitej przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, projektowana ustawa wejdzie w życie z dniem 1 lutego 2012 r. Przyjmując wszystkie argumenty, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska pozytywnie opiniuje proponowane zmiany i zarazem wnosi o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)