Mówca: Sprawozdawca Sławomir Skwarek
Data: 2022-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, druki sejmowe nr 2348 i 2387. Przedmiotowy projekt ustawy wdraża do polskiego systemu prawnego przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/1936 z dnia 23 października 2019 r. zmieniającej dyrektywę 2008/96 w sprawie zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej. Celem dyrektywy 2019/1936 jest zmniejszenie liczby ofiar śmiertelnych i poważnych obrażeń, z którymi mamy do czynienia na sieci drogowej w Unii Europejskiej, poprzez poprawę poziomu bezpieczeństwa infrastruktury drogowej ze szczególnym uwzględnieniem ochrony szczególnie zagrożonych uczestników ruchu drogowego - pieszych i rowerzystów. Obecnie, od roku 2012, kiedy to Polska wdrożyła postanowienia dyrektywy pierwotnej, procedurami zarządzania bezpieczeństwem dróg objęte są drogi w tzw. transeuropejskiej sieci transportowej. Stanowi to jednak ograniczoną część dróg krajowych zarządzanych przez generalnego dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, a także prezydentów miast na prawach powiatu. Natomiast projekt ustawy zgodnie z nową dyrektywą - dyrektywą 2019/1936 - rozszerza zakres dróg w Polsce objętych procedurami zarządzania bezpieczeństwem dróg także o autostrady i drogi ekspresowe zlokalizowane poza transeuropejską siecią drogową, o drogi krajowe, które przebiegają poza miastami oraz są budowane lub przebudowywane albo zostały wybudowane lub przebudowane z udziałem tzw. środków Unii Europejskiej, również o niektóre drogi wojewódzkie, to jest o te, które przebiegają poza miastami oraz są budowane lub przebudowywane albo zostały wybudowane lub przebudowane z udziałem środków Unii Europejskiej i nie mają zjazdów. Projekt ustawy przewiduje także wprowadzenie obowiązku przeprowadzania co 5 lat oceny ryzyka wystąpienia wypadków i dotkliwości ich skutków oraz oceny bezpieczeństwa ruchu drogowego obejmującej całą sieć, której skutkiem będzie klasyfikacja sieci dróg zgodnie z ich poziomem bezpieczeństwa drogowego. Ocenie tej będą podlegały wszystkie drogi objęte procedurami zarządzania bezpieczeństwem dróg oraz wszystkie pozostałe drogi krajowe zarządzane przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Zatem systematycznie co 5 lat dokonywana będzie ocena bezpieczeństwa w skali ogólnopolskiej i na różnych poziomach. Najpierw będzie przeprowadzona ocena ryzyka dokonana przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad, zarządców dróg wojewódzkich, prezydentów miast na prawach powiatu, a następnie ocena bezpieczeństwa ruchu drogowego całej sieci, dokonywana całościowo przez Ministerstwo Infrastruktury - ministra. To umożliwi lepszą identyfikację odcinków dróg o największych możliwościach poprawy bezpieczeństwa, gdzie ukierunkowane interwencje powinny przynieść najszybciej największą poprawę. Sprawozdanie z oceny dokonanej przez ministra infrastruktury, zawierające wyniki klasyfikacji dróg pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego, będzie przekazywane do Komisji Europejskiej co 5 lat. Projekt wprowadza również obowiązek przeprowadzania przez zarządców dróg tzw. ukierunkowanych kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego i działań tzw. zaradczych na drogach o najniższych poziomach bezpieczeństwa. Ukierunkowane kontrole będą się odbywać na wszystkich drogach objętych procedurami zarządzania bezpieczeństwem dróg oraz wszystkich pozostałych drogach krajowych zarządzanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. W wyniku ukierunkowanych kontroli bezpieczeństwa ruchu drogowego wytypowane zostaną odcinki z myślą o podjęciu działań z zakresu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, które dadzą jak najszybszy skutek, efekt. Projektowana ustawa poprawi również stan bezpieczeństwa pieszych i rowerzystów, gdyż ustala obowiązek systemowego uwzględniania niechronionych użytkowników drogi, czyli m.in. pieszych i rowerzystów, we wszystkich procedurach zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego, np. w audytach bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dodatkowo przedłożony projekt przewiduje zmiany korzystne dla audytorów bezpieczeństwa ruchu drogowego, m.in.: wydłużenie okresu obowiązywania certyfikatu audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego do 5 lat, zamiast dotychczasowych 3 lat, oraz umożliwienie przedłużenia ważności certyfikatów audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego w związku ze zniesieniem stanu epidemii i możliwością organizowania już szkoleń okresowych. I teraz, szczególnie szanowni koledzy i koleżanki samorządowcy, ostatnia uwaga. Na koniec należy wspomnieć o zmianach zaproponowanych w ustawie o drogach publicznych, które mają na celu ustawowe ograniczenie obowiązku budowy kanałów technologicznych przez zarządców dróg publicznych, w szczególności samorządowych, w przypadku np. braku miejsca w pasie drogowym, krótkich inwestycji drogowych czy inwestycji punktowych na drodze. W wyniku tej regulacji znacznie ograniczy się liczbę składanych wniosków do ministra cyfryzacji o zwolnienie z obowiązku budowy kanału technologicznego i nastąpi przyspieszenie realizacji małych inwestycji w przypadku dróg samorządowych. Zmiany te są szczególnie wyczekiwane przez samorządy. Podsumowując, proponowane zmiany poprawią bezpieczeństwo ruchu drogowego w związku z lepszą identyfikacją potrzeb w zakresie poprawy bezpieczeństwa infrastruktury najważniejszych dróg w Polsce oraz przyspieszą małe inwestycje drogowe na drogach samorządowych. Komisja Infrastruktury na posiedzeniu w dniu 5 lipca zgodnie i merytorycznie procedowała nad przedmiotowym projektem. W związku z powyższym wnioskuję do Wysokiego Sejmu, aby uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Dziękuję, pani marszałek. (Oklaski)