Mówca: Piotr Kowal
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu zmian w ustawie o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Trzeba powiedzieć, że jest to jedna z największych inwestycji infrastrukturalnych w Polsce od wielu lat, a jej realizacja wymaga rozwiązań, które z jednej strony połączą potrzeby państwa, ale przede wszystkim będą stały w poszanowaniu prawa do własności i po prostu praw obywateli. Proponowane nowe przepisy wprowadzają kilka niezwykle istotnych zmian. To zaliczka w wysokości 85% odszkodowania wypłacona przed wydaniem nieruchomości, minimalny termin 120 dni na opuszczenie domu po poznaniu kwoty odszkodowania, określone terminy dla wojewody na wydanie decyzji ustalającej odszkodowanie, uproszczenie procedur i rezygnacja z dodatkowych, wydłużających etapów uzgodnień, a także możliwość odmrożenia inwestycji towarzyszących, aby te lokalne projekty samorządowe i prywatne nie były blokowane bez potrzeby. Zmiany te mają usprawnić proces inwestycyjny, jednocześnie zmniejszając te słynne już, znane za rządów PiS-u napięcia społeczne. Uznajemy, że wprowadzenie jasnych reguł i skrócenie czasu oczekiwania na odszkodowanie - to było to, czego pożądali obywatele - poprawi poczucie bezpieczeństwa mieszkańców terenów objętych tą inwestycją. Doceniamy także, panie ministrze, doprecyzowanie zasad dotyczących lokali zamiennych. To ważne szczególnie dla osób starszych i rodzin, które tracą miejsce zamieszkania. Jako Lewica stoimy na stanowisku, że rozwój infrastruktury Centralnego Portu Komunikacyjnego powinien przebiegać w sposób zrównoważony, tzn. w dialogu z mieszkańcami i przy pełnej transparentności działań spółki CPK. Przyspieszenie procedur administracyjnych nie może - to trzeba też jasno powiedzieć - oznaczać pomijania konsultacji społecznych ani też marginalizowania głosu samorządowców, a tak przecież, jak wiemy, za rządów naszych poprzedników się działo, i organizacji społecznych. Oczywiście samorządy i organizacje społeczne są bardzo ważne, ale ja pamiętam, a myślę, że państwo też pamiętacie, pewną sytuację z 2021 r. Był to taki dramatyczny przykład nieudolności waszych rządów i tego, jak traktowaliście ludzi. Właśnie w 2021 r. za rządów Prawa i Sprawiedliwości szerokim echem odbiła się sytuacja małżeństwa siedemdziesięcio-, osiemdziesięciolatków spod Radomia, pani Haliny i pana Kazimierza, starszego małżeństwa, które w ramach egzekucji wywłaszczającej dostało 2 dni i zostało postawione przed groźbą szybkiej egzekucji z dorobku całego życia, bo nie chciało zgodzić się na decyzję, którą za waszych czasów ta stosowna instytucja wydała. Proponowana nowelizacja ma zapobiec takim sytuacjom w przyszłości. Myślę, że takich sytuacji było zdecydowanie więcej, stąd te wszystkie ruchy: nie dla CPK, stąd ten opór przed nieudolnym sposobem realizacji tej inwestycji, jaką nam państwo zafundowaliście. Konkludując, klub parlamentarny Lewicy popiera zmiany w tej ustawie. Będziemy monitorować proces legislacyjny, aby zapewnić, że wprowadzone rozwiązania faktycznie, bo to najważniejsze, chronią mieszkańców i nie będą wykorzystywane, jak już powiedziałem wcześniej, do obchodzenia konsultacji społecznych ani ograniczania głosów stosownych organizacji. Wielkie projekty infrastrukturalne służą Polsce, one muszą służyć, ale muszą służyć uczciwie i z poszanowaniem ludzi. Dziękuję. (Oklaski)