Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2018-02-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2154. Przedmiotowy projekt ustawy zmierza do wzmocnienia ochrony prawnokarnej w zakresie czynów godzących w fundamentalne dobra prawne, jak wolność, w tym wolność seksualna. Proponowane rozwiązania koncentrują się w dwóch obszarach, a więc modyfikacji wybranych instytucji części ogólnej Kodeksu karnego pod kątem ich stosowania w stosunku do sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz poszerzenia kategorii czynów zabronionych i zaostrzenia odpowiedzialności karnej za niektóre kategorie przestępstw. Za pozytywne aspekty przedłożonego projektu należy uznać wprowadzenie obligatoryjnego orzeczenia przez sąd w przypadku przestępstwa przeciwko wolności seksualnej zakazu kontaktowania się z pokrzywdzonym lub zbliżania się do pokrzywdzonego na jego wniosek, jak również wprowadzenie szczególnego unormowania zakładającego surowszą odpowiedzialność sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności w przypadku powrotu do przestępstwa. Projekt zakłada również szereg przepisów zaostrzających odpowiedzialność karną za niektóre przestępstwa, zwłaszcza połączone ze szczególnym okrucieństwem, poprzez podniesienie dolnej granicy zagrożenia karą za te przestępstwa do 5 lat pozbawienia wolności. Ale w tych aspektach pozytywnych niestety należy zauważać podnoszone również w czasie konsultacji nad przedłożonym projektem uwagi Sądu Najwyższego, który w sposób jednoznaczny zwraca uwagę na to, że w zasadzie sankcje za gwałty zrównuje się z sankcjami za zabójstwo i tego typu sytuacja może niestety prowadzić do bardzo negatywnych konsekwencji dla ofiar przestępstw gwałtu. Niestety przestępcy mogą działać w sposób właściwy dla siebie, a więc próbować eliminować te osoby, na których dokonuje się gwałtu. Ministerstwo odrzuciło ten postulat Sądu Najwyższego, nie wskazując żadnego uzasadnienia, dlaczego uważa inaczej, jak również zwraca uwagę na proponowany art. 77 § 3 Kodeksu karnego przewidujący wobec określonych w tym przepisie sprawców możliwość wyłączenia przez sąd orzekający uprawnienia skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności do skorzystania z warunkowego przedterminowego zwolnienia. Tego typu regulacja została uznana przez Europejski Trybunał Praw Człowieka za naruszającą zakaz nieludzkiego i poniżającego traktowania wynikający z art. 3 konwencji. Wydaje się, że przedłożony projekt zmian Kodeksu karnego ma na celu wprowadzenie kar mających jedynie charakter izolacyjny, natomiast nie dostrzega w zakresie proponowanych kar żadnych elementów związanych z resocjalizacją przestępców. Była już tutaj mowa o tym, że istotą nie jest wyłącznie podwyższanie i zaostrzanie kar. Istotą jest nieuchronność kary. Natomiast proszę zwrócić uwagę, że w zakresie polityki prawnokarnej obecnego rządu mamy do czynienia z kolejnym projektem cząstkowej zmiany Kodeksu karnego. W zasadzie na każdym posiedzeniu Wysoka Izba zajmuje się Kodeksem karnym. Sądzę, że właściwsze byłoby wprowadzenie jednej dużej nowelizacji Kodeksu karnego, a nie epatowanie na każdym posiedzeniu Sejmu cząstkowymi zmianami tego typu regulacji. To stoi w sprzeczności z zasadami poprawnej legislacji i pewności prawa. (Dzwonek) Klub Poselski Nowoczesna wnioskuje o przekazanie projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo.