Mówca: Jerzy Borkowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-03-30 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni państwo, ˝Raport o pomocy publicznej w Polsce udzielonej przedsiębiorcom w 2010 r.˝ zawiera informacje o pomocy publicznej udzielonej przedsiębiorcom w Polsce w 2010 r. Udzielono przedsiębiorcom pomocy w kwocie 24 087,3 mln zł, z czego 2851,8 mln stanowiła pomoc udzielona w transporcie. Przedmiotem analizy niniejszego raportu są formy pomocy połączone, zgodnie z wytycznymi Komisji Europejskiej, i są to cztery grupy w zależności od źródła pochodzenia środków pomocowych. Do poszczególnych grup zaliczono następujące formy pomocy: - dotacje i ulgi podatkowe, - subsydia kapitałowo-inwestycyjne, - tzw. miękkie kredytowania, - poręczenia i gwarancje oraz inne, między innymi rekompensata z tytułu dobrowolnego rozwiązania umów długoterminowych sprzedaży mocy i energii elektrycznej. W 2010 r., podobnie jak w latach poprzednich, najczęściej stosowano instrumenty pomocy w formie dotacji - 77,5% ogólnej wartości pomocy - natomiast nie udzielano pomocy w formie konwersji wierzytelności na udziały lub akcje. Najwyższą dynamikę wzrostu wartości udzielonej pomocy zanotowano w formie pomocy publicznej w postaci wniesienia kapitału, bo aż 10 razy więcej, głównie w wyniku udzielania pomocy z przeznaczeniem na kapitał podwyższonego ryzyka inwestorom funduszy kapitałowych oraz inwestobiorcom przez Krajowy Fundusz Kapitałowy SA, oraz w grupie poręczenia i gwarancji, 47 razy więcej, głównie w wyniku udzielenia pomocy z przeznaczeniem na wsparcie kultury i ochronę dziedzictwa kulturowego Muzeum Narodowemu w Gdańsku i Krakowie przez ministra kultury i dziedzictwa narodowego. W 2010 r., podobnie jak w latach poprzednich, beneficjentami około połowy wartości pomocy publicznej były duże przedsiębiorstwa. Ich udział powiększył się o 1,2 pkt proc. w stosunku do 2009 r., co oznacza tendencje wzrostowe. Nasuwa się zatem pytanie, co z mikroprzedsiębiorcami, którzy uzyskali pomoc tylko 12,3% z całej puli, nie wspominając o małych i średnich przedsiębiorstwach. Należy mieć na uwadze, że pomoc udzielana dużym przedsiębiorcom, mającym silną pozycję konkurencyjną na rynku, stanowi potencjalnie większe ryzyko naruszenia konkurencji niż pomoc udzielana małym i średnim podmiotom. A zatem przedstawionej w raporcie wartości pomocy udzielonej ze względu na wielkość beneficjentów nie można uznać za pożądaną. Z drugiej jednak strony należy odnotować wzrost udziału pomocy udzielonej mikroprzedsiębiorcom, 3,2% w stosunku do roku poprzedniego, ale to wciąż za mało. Raport pokazał jednoznacznie, że pomoc publiczna jest wpompowywana w największych na tym rynku (poza sektorem transportu), czyli: - PKN Orlen SA - 906,8 mln PLN, - PGNiG SA - 606,00 mln PLN, - Operator Gazociągów Przesyłowych Gaz-System SA - 577,00 mln, - Grupa Lotos SA - 391,7 mln, - Południowy Koncern Energetyczny SA - 386,8 mln, - Spółka Restrukturyzacji Kopalń SA - 351,7 mln. Analizując jednak formę prawną beneficjentów pomocy, można zauważyć, że największe wsparcie otrzymały w 2010 r. przedsiębiorstwa prywatne, bo aż 70% ogólnej wartości pomocy. Wartość otrzymywanej przez nie pomocy utrzymuje się na wysokim poziomie, co należałoby uznać za korzystne zjawisko, gdyż przyjmuje się, iż podmioty prywatne zapewniają lepsze wykorzystanie otrzymanych środków.