Mówca: Mieczysław Kasprzak
Data: 2018-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu wnioskodawców z Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich demokratów chcę przedstawić kolejny projekt zmian w Kodeksie pracy. Jest w tym pewna ciągłość, jeżeli popatrzymy na wcześniejszy projekt. Ten wcześniejszy dotyczy okresu prenatalnego. Teraz jesteśmy po urodzeniu dziecka, a więc potrzebna jest opieka, dalsze pielęgnowanie i zajmowanie się tym dzieckiem. I właśnie w tym kierunku zmierza nasz projekt. Otóż matki, które urodziły i wychowują dziecko, mają swoje uprawnienia w tym zakresie. Przez wiele lat wszyscy pracowaliśmy, pracowały pokolenia, aby te uprawnienia były jak najpełniejsze. Jest zakaz wykonywania uciążliwych prac przez kobiety w ciąży, przez kobiety karmiące. Przez 3 lata mają możliwość korzystania z 1 godziny na karmienie dziecka. Jest urlop macierzyński, i to już wydłużony. Jest zakaz dotyczący pracy kobiet w godzinach nadliczbowych, w porze nocnej, wysyłania kobiet, które zajmują się dzieckiem, na delegacje. Jeżeli natomiast popatrzymy na czas pracy Polaków, to przyznamy, że jest on jednym z najdłuższych w Europie. Przeciętnie czas pracy w Europie wynosi 37,2 godziny. Polacy pracują o ponad 3 godziny, praktycznie 3,5 godziny dłużej. Gdybyśmy popatrzyli na tę tabelkę, to rzeczywiście jest to 3,5 godziny dłużej. Jeżeli porównamy się z Holandią, gdzie tygodniowy czas pracy wynosi przeciętnie 30 godzin, to jest to o 10 godzin dłużej. Popatrzmy na naszą sytuację demograficzną. Weźmy jeszcze inne elementy pod uwagę, migrację naszych obywateli za granicę. To się bierze m.in. z tego, że tam są wyższe zarobki, to po pierwsze, a po drugie, państwo jest bardziej przyjazne rodzinie, rodzicom, opieka nad dzieckiem jest bardziej konkretna i jest ten krótszy o 10 godzin czas pracy. Nasz projekt, który przedstawiamy, zmierza do tego, aby jeden z rodziców, który opiekuje się dzieckiem do 15. roku życia, mógł skorzystać z możliwości skrócenia czasu pracy o 1 godzinę. Jeden z rodziców. Dlaczego to jest ważne i takie istotne? Tak jak powiedziałem, najdłuższy czas pracy. Zmieniają się w ostatnich latach warunki pracy, zmienia się sposób wykonywania pracy. Są takie osoby, które pracują na odległość, mają możliwość pozostawania w domu i wykonywania swojej pracy. Są tacy, którzy muszą dojeżdżać do odległych miast. Są też tacy, którzy wykonują pracę w miejscu swojego zamieszkania, ale odległość w przypadku przemieszczania się jest tak duża, że czas dojazdu do domu, szkoły czy przedszkola czasami przekracza godzinę i więcej. I teraz, jeżeli zestawimy to wszystko, to okazuje się, że dziecko poza domem znajduje się od godz. 7 do godz. 16 lub godz. 17, a czasami nawet jeszcze dłużej. Trudno wyobrazić sobie dobrą opiekę nad dzieckiem, właściwą opiekę, jeżeli nie ma się z nim kontaktu. Wywołuje to oczywiście bardzo negatywne skutki, dlatego że to dziecko ma zapewnioną opiekę gdzieś tam w przedszkolu czy w szkole, ale to nie jest opieka rodzicielska, domowa. Jeżeli popatrzymy na przeprowadzone w Polsce badania, to one wprost pokazują, że 50% pracowników stwierdza, że w Polsce jest słaba opieka nad dzieckiem, słabe warunki, ogólnie mówiąc - chodzi tu o przedszkole, żłobek, jak również sam system zabezpieczenia rodzin, jeżeli chodzi o opiekę nad dzieckiem. Tak twierdzi 50% respondentów. Natomiast z kolei w innym badaniu stwierdza się, że największe szczęście i zadowolenie w rodzinie przynosi opieka nad dzieckiem. W ogóle jest tu pojęcie szczęścia i pojęcie dobrego wychowania dziecka. Okazuje się, że absencja pracownika w pracy jest o 40% mniejsza, jeżeli jest on w pełni zadowolony z życia rodzinnego. Mało tego, wydajność pracownika, który w ostatnich godzinach przed wyjściem z pracy ma pewność, że jego dziecko jest bezpieczne, że dotrze do tego dziecka na czas, jest o 20% większa. Chyba każdy z nas przyzna, że jego priorytetem jest myślenie o rodzinie, o swoich najbliższych, o swoim dziecku. W ostatnich latach wprowadzono w tym zakresie szereg dobrych rozwiązań, była o tym mowa w poprzednim punkcie. Ale ja chcę powiedzieć, że większość z nich była wprowadzana w taki sposób siłowy, wręcz, powiedziałbym, rewolucyjny. Przypominam sobie, kiedy wprowadzano tzw. becikowe. Kiedy pierwszy raz padła tutaj taka propozycja, było duże zaskoczenie, oburzenie. I w trakcie debaty nad tą ustawą zwiększono kwotę tego dodatku becikowego o 50%. O 50%. Miał się świat zawalić, a nic takiego się nie stało. Becikowe jest wypłacane, przyjęło się to. Później nastąpiła pewna modyfikacja, trzeba to było zmodyfikować, bo doświadczenie pokazało, że pewne rzeczy trzeba uregulować i zmienić. Podobnie było z urlopem macierzyńskim - z 20 miesięcy na 52 miesiące... (Poseł Józef Brynkus: Chyba tygodni.) Tygodni, przepraszam. Były protesty. (Poseł Barbara Bartuś: Czyje?) Protesty? Przedsiębiorców - że świat się zawali, jak tak można. Było to wprowadzone siłowo. Okazuje się, że to jest dobre rozwiązanie, które się sprawdza. I dzisiaj możemy być dumni z tego, że urlopy macierzyńskie w Polsce to jedne z najdłuższych urlopów tego typu. To pomaga rodzicom, to pomaga rodzinie. Czy coś się złego w tym zakresie stało? Nie. I dalej. Jeżeli popatrzymy, proszę państwa, na naszą demografię, to dzisiaj praktycznie możemy powiedzieć wprost, że nie znaleźliśmy rozwiązania, które byłoby przeciwwagą dla tych problemów, które mamy. Ludzie wyjeżdżają, dzieci nam nie przybywa. To niesamowity problem. Bo dzisiaj jest to 1,4 czy 1... W tej chwili akurat nie wiem, ile, ale to jest inna sprawa. Ten wskaźnik urodzeń dzieci w rodzinach jest dramatycznie niski. Niewątpliwie przełoży się to na stan naszej gospodarki. Pracodawcy alarmują, że brakuje pracowników. To rozwiązanie w jakiś sposób zapobiegłoby... nie rozwiązałoby problemu, ale zapobiegłoby tym negatywnym zjawiskom, z którymi dzisiaj mamy do czynienia. Po pierwsze, rodzic, który nie jest w stanie skutecznie zaopiekować się dzieckiem, nie musi zwalniać się z pracy na stałe, nie musi brać urlopu bezpłatnego czy rezygnować z pracy. Ta mama nie musiałaby rezygnować z pracy, bo ta godzina prawdopodobnie pozwoliłaby jej w jakiś sposób rozwiązać te problemy. Pracodawca miałby bardziej zadowolonego pracownika, którego wydajność by nie spadła, pomimo że pracowałby godzinę krócej. Oczywiście są różne systemy zatrudnienia. To trzeba dostosować do możliwości. Tak jak powiedziałem, ktoś pracuje w domu - nie jest mu to potrzebne. Ktoś może ma dzieci już samodzielne lub szkoła jego dzieci jest blisko - nie musi z tego korzystać. Ale należy dać taką możliwość, żeby rodzic, jedno z rodziców mogło pracować godzinę krócej. Z tego będą tylko korzyści. Oczywiście trzeba bardziej uszczegółowić to rozwiązanie, bo tak jak powiedziałem, nie ma dwóch rodzin, dwóch sytuacji, gdzie to byłoby identyczne. Każda rodzina ma swoje plusy, ma swoje minusy, ma jakieś dobre wypracowane rozwiązania. Czy będą skutki finansowe? Z tego tytułu mogą być tylko korzyści, naprawdę korzyści. Po pierwsze, społeczne. Może urodzić się więcej dzieci, bo jeżeli... Nie patrzmy tylko na płacenie, naprawdę nie patrzmy tylko na płacenie. To, co powiedziałem, jeżeli pracodawca będzie miał lepszego pracownika i jeżeli będzie miał pewność, że ten pracownik nie zwolni się z pracy, bo musi opiekować się dzieckiem, jeżeli damy sygnał rodzicom, że te rozwiązania, które państwo przedstawia, zmierzają w kierunku zwiększenia dzietności, to to jest dobre rozwiązanie. Popatrzmy, liczyliśmy na to, i Polskie Stronnictwo Ludowe też popierało tę propozycję, na tzw. 500+, z którego jesteśmy dumni. Chwalicie się, że to jest idealne rozwiązanie, ale ono nie zadziałało. Jeżeli chodzi o sprawy socjalne, to może tak, ale nie wszędzie, nie zawsze, ale może tak. Ale dzietność? Nie ma. To między innymi miało poprawić nam sytuację, jeżeli chodzi o dzietność. Nie ma, więc szukajmy kolejnych rozwiązań, naprawdę kolejnych rozwiązań. Róbmy kolejne kroki. Nie... (Głos z sali: Jak nie ma? Jest.) ...wymuszajmy tego, żeby całą odpowiedzialność za dzietność składać na barki rodziców, bo decyzje o tym, czy przybędzie dzieci w naszych rodzinach, w naszym społeczeństwie, podejmowane są świadomie. Jeżeli rodzice widzą, że będą mieć warunki do wychowania dzieci i jeżeli te warunki są odpowiednie, to te decyzje zapadają. Rodzice nie wyjeżdżają za granicę. Proszę popatrzeć, nasi emigranci mieli wrócić z Anglii, mieli wrócić z Holandii. Nie wracają. (Poseł Marek Polak: Wracają.) No nie wracają. Popatrzmy na statystykę. (Poseł Barbara Bartuś: Pana posła córka wraca.) Wracają na święta i znowu wyjeżdżają. Dlaczego? Bo tam mają lepsze warunki. Naprawdę, bo tam mają lepsze warunki. (Poseł Marek Polak: Moja wnuczka w Anglii się urodziła, a w Polsce już mieszka.) Dobrze, bo ma dziadzia posła i stać ją, żeby wrócić. (Poseł Barbara Bartuś: Nie, nie ma to nic wspólnego.) Szanowni Państwo! Zwracam się z prośbą o poważną dyskusję nad problemem czasu pracy Polek i Polaków. Godzina dla rodziny - tak (Dzwonek) nazywa się ten projekt. Proszę wszystkich o poparcie, bo takie jest oczekiwanie społeczne.