Mówca: Sprawozdawca Marcin Kierwiński
Data: 2012-11-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Na posiedzeniu w dniu 8 listopada połączone Komisje: Finansów Publicznych i Spraw Zagranicznych jednogłośnie, bez głosów przeciw, wydały pozytywną opinię odnośnie do projektu ustawy o ratyfikacji Protokołu między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii zmieniającego Konwencję między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzoną w Warszawie dnia 9 września 2009 r., podpisanego w Oslo dnia 5 lipca 2012 r. (druk nr 818). Norwegia jest dla Polski ważnym partnerem handlowym. Jej udział w polskim eksporcie wynosi 1,5%. Jest to 18. pozycja wśród wszystkich krajów sklasyfikowanych w tym zakresie. Zgodnie z danymi statystycznymi za rok 2010 polsko-norweskie obroty handlowe wyniosły blisko 5 mld dolarów. Polski eksport wyniósł 2,3 mld, a import z Norwegii ponad 2,7 mld dolarów. Konwencja między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania obowiązuje od dnia 9 września 2009 r. Projekt ustawy z druku nr 818 ma wprowadzić do niej zmiany. Po zawarciu konwencji pojawiła się kwestia dotycząca opodatkowania zawodu marynarza i miejsca opodatkowania tej grupy zawodowej. Problem zgłaszali polscy marynarze, podkreślając dużą konkurencję na międzynarodowym rynku pracy w tej branży. Z kolei armatorzy norwescy zwracali uwagę na konieczność konkurowania z przedsiębiorcami rejestrującymi swoje statki w krajach tzw. tanich bander. Po wprowadzeniu konwencji w roku 2009 i ze względu na wynikające z niej mniej korzystne zasady opodatkowywania marynarzy wielu przedsiębiorców norweskich zajmujących się transportem morskim zdecydowało się na przeniesienie działalności pod inne bandery, wygodniejsze z punktu widzenia ograniczenia kosztów prowadzenia działalności. Ma to znaczący wpływ na pogorszenie warunków pracy i zmniejszenie bezpieczeństwa polskich marynarzy. Zaproponowane w druku nr 818 zmiany polegać mają przede wszystkim na wykreśleniu z konwencji normy szczegółowej art. 14 ust. 3 zdanie 2. Norma ta wprowadziła opodatkowanie marynarzy zatrudnionych na statkach zarejestrowanych w Norweskim Międzynarodowym Rejestrze Statków wyłącznie w kraju ich rezydencji. Celem proponowanej zmiany w tym zakresie jest wprowadzenie w konwencji zasad ogólnych opodatkowania ujętych w art. 14 ust. 3 zdanie pierwsze, co w przypadku polskich rezydentów pracujących na statkach norweskich spowoduje wyłączenie z opodatkowania tej grupy zawodowej. Dokładnie rzecz biorąc, wspominany dochód będzie mógł być opodatkowany w państwie, w którym znajduje się przedsiębiorstwo transportu morskiego, a więc w tym przypadku w Norwegii. Zgodnie z norweskim prawem wewnętrznym takie dochody zwolnione są z podatku u źródła. Z uwagi natomiast na zobowiązania polskie wynikające z konwencji, mówiącej o stosowaniu w odniesieniu do powyższej kategorii metody unikania podwójnego opodatkowania w formie tzw. wyłączenia z progresją, w przypadku nieosiągania przez polskiego marynarza innych dochodów ze źródeł położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochód ten nie będzie opodatkowany także w Polsce. W rezultacie tej zmiany wszyscy marynarze uzyskujący dochody w relacjach polsko-norweskich z tytułu pracy na statkach norweskich będą opodatkowani według tych samych zasad, niezależnie od miejsca rejestracji statków, na których pracują. Decyzja o zmianie ust. 3 konwencji wprowadza, jeśli chodzi o relacje polsko-norweskie, zapisy analogiczne do funkcjonujących już w innych umowach o podwójnym opodatkowaniu, jak chociażby w umowie z Danią, Cyprem, Maltą czy z Singapurem. Protokół, o którym dziś dyskutujemy, uzupełnia także przepisy dotyczące metod podwójnego opodatkowania. Nie ulega zmianie generalna metoda zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, nadal będzie to wyłączenie z progresją w stosunku do dochodów z pracy uzyskiwanych przez polskich rezydentów świadczących pracę w Norwegii, w odniesieniu zaś do dochodów z dywidend, odsetek, należności licencyjnych i zysków majątkowych Polska będzie stosowała metodę zaliczenia proporcjonalnego. Zgodnie z postanowieniami lit. d dodanej do art. 22 ust. 1 metoda wyłączenia z progresją nie znajduje zastosowania do dochodu uzyskanego lub majątku posiadanego przez rezydenta Polski, jeżeli Norwegia nie opodatkowuje danego dochodu z uwagi na swoje rozwiązania wewnętrzne. W aktualnej sytuacji Norwegia przyznała osobom zamieszkałym w innych państwach niż państwa nordyckie zwolnienie z opodatkowania wynagrodzeń otrzymanych z tytułu pracy najemnej na statkach norweskich. W przypadku braku dodatkowych dochodów marynarzy ze źródeł przychodów położonych na terytorium Polski wynagrodzenie za pracę na norweskim statku nie będzie w ogóle opodatkowane w Polsce. Wprowadzenie do konwencji obu wspomnianych zapisów doprowadzi do braku opodatkowania lub opodatkowania na preferencyjnych warunkach uzależnionego jedynie od przepisów wewnętrznych obu umawiających się państw, a więc kwestia ewentualnego opodatkowania takich dochodów Polaków pracujących w Norwegii w przyszłości będzie zależała od suwerennej decyzji polskiego rządu. Szanowni państwo, tak jak powiedziałem, na posiedzeniu 8 listopada połączone Komisje: Finansów Publicznych i Spraw Zagranicznych bez głosów sprzeciwu i bez wniesionych poprawek wydały pozytywną opinię o tym projekcie, prosząc jednocześnie Wysoką Izbę o jego przyjęcie. Dziękuję bardzo.