Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2016-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu wczorajszym Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przeprowadziła pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 1143, a następnie go rozpatrzyła. Sprawozdanie komisji jest zawarte w druku nr 1148. Przedstawiony przez grupę posłów projekt ustawy wychodzi naprzeciw postulatom licznych właścicieli gruntów, którzy od lat wyrażają swoje niezadowolenie i dyskomfort powodowane przez przepisy dotyczące wycinki drzew i krzewów skutkujące poważnym ograniczeniem praw właścicieli nieruchomości. Projekt przedstawiony przez grupę posłów Prawa i Sprawiedliwości, rozpatrzony wczoraj przez Komisję Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, prowadzi do uproszczenia regulacji dotyczącej wycinki drzew i krzewów oraz do wyposażania jednostek samorządu terytorialnego w kompetencje do dostosowywania poziomu ochrony zieleni do ich potrzeb i do zróżnicowanych w skali kraju warunków, jakimi charakteryzują się różnie położone gminy. Przypomnę, Wysoka Izbo, że obecne przepisy wymagają od właściciela działki wystąpienia do właściwego wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta o zezwolenie na wycięcie drzew lub krzewów, co bez wątpienia jest pewnego rodzaju ingerencją w prawo właściciela nieruchomości do dysponowania posiadaną rzeczą. Dodajmy, że przytłaczająca większość tychże decyzji wydawanych przez organy gmin w tym zakresie jest pozytywna. Po co zatem ta administracyjna uciążliwość? Omawiany tutaj projekt zmierza do umożliwienia gminom rezygnacji z konieczności uzyskiwania zezwoleń na usuwanie drzew i krzewów w sytuacjach, które samorządy uznają za uzasadnione, a także rezygnacji z opłat za ich usunięcie, jeżeli samorząd lokalny tak postanowi. Gminy będą miały kompetencje do ustalania - w odniesieniu do ustalonej w ustawie wartości maksymalnej - stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów. Te stawki maksymalne, określone w art. 85 ustawy o ochronie przyrody, to 500 zł za usuwanie drzew i 200 zł za usuwanie krzewów. Ponadto wprowadzane zmiany zmniejszają zakres administracyjnej kontroli wycinki, m.in. przez podwyższenie wartości obwodów drzew, co do których nie ma obowiązku uzyskiwania zezwolenia, i zmniejszają obciążenia finansowe wnioskodawców przez podwyższenie wartości obwodów drzew, co do których nie ma obowiązku ponoszenia opłat za ich usunięcie. Ulegną także zmianie zasady pomiaru obwodu drzew. Teraz będzie on prowadzony na wysokości 130 cm od ziemi, a nie, co często było niewykonalne, 5 cm od ziemi. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Właściwa rada gminy będzie mogła ustalić, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, że przepisów o opłatach za wycinkę nie stosuje się także do innych drzew lub krzewów wskazanych w oparciu o kryteria uwzględniające gatunek, wiek, obwód drzewa, cel jego - drzewa lub krzewu - usunięcia, cechy nieruchomości, na której są one zlokalizowane, jej przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego czy też rodzaje użytków, na których rosną drzewa lub krzewy, albo też inne kryteria. A zatem, podobnie jak w zakresie polityki przestrzennej, rada gminy będzie miała w ręku narzędzie do prowadzenia polityki ochrony przyrody na terenie właściwej miejscowo gminy. Opisane powyżej ułatwienia dla właścicieli nieruchomości są zawarte w art. 1 projektu ustawy. Wysoka Izbo! Art. 2 z kolei zawiera zmiany do ustawy o lasach. Proponowane zmiany mają na celu ściślejsze powiązanie ustawy o lasach z systemem ochrony środowiska obejmującym ustawy, które regulują ochronę poszczególnych jego elementów. Proponuje się zatem określenie przez ministra do spraw środowiska, w drodze rozporządzenia, wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej, przy uwzględnieniu potrzeby zachowania wszystkich zasobów, tworów i składników przyrody w odpowiednim stanie, w szczególności tych gatunków, które są przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej, ale także z uwzględnieniem uwarunkowań społecznych, gospodarczych i kulturowych oraz cech lokalnych. Wysoka Izbo! Art. 3 wprowadza z kolei przepis przejściowy, który wynika z systemowej nowelizacji Prawa ochrony środowiska, czyli z ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która wchodzi w życie 1 stycznia 2017 r. Jedna ze zmian polega na rozdzieleniu ocen oddziaływania na środowisko planów urządzania lasu i oceny spełniania przez gospodarkę leśną wymogów z zakresu ochrony przyrody. Przepis art. 3 ma charakter przepisu przejściowego, bo wprowadza okres przejściowy wynoszący rok, tzn. odkłada wejście w życie do dnia 31 grudnia 2017 r. Przypomnę, że obecny zapis art. 3 w projekcie, w sprawozdaniu komisji, jest następujący: Do dnia 31 grudnia 2017 r. uznaje się, że gospodarka leśna nie narusza zakazów, o których mowa w art. 52 ust. 1 pkt 1-3, 7, 8, 12 i 13 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody, tu adres publikacyjny, w przypadku gdy jest wykonywana na podstawie planów, które zostały poddane strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Wysoka Izbo! Trzeba tutaj zaznaczyć, że art. 3 projektu, który się odnosi do art. 52 ust. 1, to jest przepis wprowadzający dyrektywę ptasią i dyrektywę siedliskową. Krótko mówiąc, art. 12 dyrektywy ptasiej zawiera wdrożenie, zaś art. 16 tej dyrektywy zawiera wyjątki od jej wdrożenia. Podobnie jest z drugą z dyrektyw unijnych - w art. 5 są przepisy, które ją wdrażają, a w art. 9 z kolei są odstępstwa od dyrektywy ptasiej. Opinia, którą przedstawiło Biuro Analiz Sejmowych, podaje to w wątpliwość, twierdząc, że art. 3 projektu nie zawiera odniesień do szczegółowych przesłanek dopuszczalności ustanowienia odstępstw od zakazów określonych w art. 16 dyrektywy siedliskowej i art. 9 dyrektywy ptasiej i te przesłanki nie będą brane pod uwagę chociażby w takiej sytuacji, gdy ochrona gatunkowa ma dotyczyć gatunków i ich siedlisk, które na obszarze objętym planem gospodarki leśnej poddanym strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko pojawiły się dopiero po sporządzeniu tego planu, czyli że projektowana regulacja nie uwzględnia wszystkich sytuacji objętych regulacją tych dyrektyw. Z tego powodu zapis art. 3 budzi pewne wątpliwości co do zgodności ze wspomnianymi artykułami dyrektyw. Niemniej jednak trzeba sobie zadać podstawowe pytanie, czy taka wartość, jak prowadzenie racjonalnej gospodarki leśnej na 30% obszaru kraju, a prowadzą tę gospodarkę Lasy Państwowe, to jest ważna wartość. Zablokowanie tym przepisem przejściowym w wypadku nieuchwalenia art. 3 rodziłoby poważne skutki, z tego względu komisja zdecydowała się ten artykuł przyjąć. Wysoka Izbo, z kolei art. 4 przedstawianego projektu ustawy zawiera przepisy przejściowe do zmian w ustawie o ochronie przyrody, tych, które konstytuujemy, które określamy w art. 1, natomiast art. 5 stanowi, że zawarte w niniejszym projekcie zmiany wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przyjęła projekt ustawy zawarty w sprawozdaniu komisji 16 głosami za, przy jednym wstrzymującym się. Komisja przedstawia ponadto dwa wnioski mniejszości zawarte w sprawozdaniu. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku 1148. Bardzo dziękuję. (Oklaski)