PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Elżbieta Anna Polak
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wszyscy wiemy, że gminy działają pod presją, wielką presją, ponieważ nie tylko zajmują się planami w tym czasie, dlatego wydłużenie tego terminu o 2 miesiące na pewno poprawi sytuację. Mam w związku z tym pytanie: Czy to oznacza jednocześnie wydłużenie terminu przewidzianego na rozliczenie kosztów sporządzenia planów i rozliczenie dotacji przez wojewodów, ponieważ samorządy mają wątpliwości co do tego? Nawet dzisiaj konsultowałam to z naszym wojewodą lubuskim. Drugie pytanie dotyczy inwestycji uzupełniających, ponieważ ta nowelizacja otwiera katalog. On był do tej pory zamknięty. Inwestycje uzupełniające mogły dotyczyć wyłącznie tej inwestycji głównej w ramach zintegrowanych planów inwestycyjnych. I to jest bardzo dobra wiadomość. Mam tylko pytanie, czy to gminy będą decydowały o wartości tych inwestycji uzupełniających (Dzwonek), czy są jakieś granice ustalone przez ministerstwo. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jeszcze niedawno narzucano samorządom obowiązek uchwalania nowych planów ogólnych w określonym terminie. Dziś rząd sam przyznaje, że terminy były nierealne, narzędzia niewystarczające, a gminy pozostawione same sobie. Wydłużenie terminu oznacza dalszy chaos inwestycyjny. Mieszkańcy czekają na decyzje budowlane, przedsiębiorcy wstrzymują inwestycje, a gminy nie wiedzą, według jakich reguł planować swój rozwój. Zamiast stabilności, mamy kolejne przesunięcia w czasie. Rząd przerzucił na samorządy ogromny ciężar cyfryzacji dokumentów planistycznych, nie zapewniając wystarczającego wsparcia kadrowego i finansowego. Wiele gmin, szczególnie mniejszych, alarmowało o braku urbanistów, wykonawców i czasu na przygotowanie planów. Kolejne odroczenie uderza też w zaufanie obywateli do państwa. Jeśli rząd najpierw tworzy sztywne terminy, a potem sam je przesuwa, to pokazuje brak rzetelnego przygotowania tej reformy. Ile gmin nie zdążyło przygotować planów ogólnych i dlaczego rząd wcześniej nie oszacował realnych możliwości samorządów? Jakie konkretne wsparcie finansowe i eksperckie otrzymają gminy, aby za rok nie wracać do kolejnego (Dzwonek) przesunięcia terminu? Polska potrzebuje ładu przestrzennego, a nie legislacji metodą prób i błędów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam trzy pytania do tego projektu ustawy. Czy wydłużenie terminu, m.in. do 31 sierpnia, rzeczywiście zapewni wszystkim gminom realną możliwość uchwalenia planów ogólnych i czy istnieje ryzyko dalszych opóźnień i konieczności kolejnych zmian legislacyjnych? W jaki sposób ograniczenie możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wyłącznie do podmiotów posiadających prawo do dysponowania nieruchomością wpłynie na rynek nieruchomości oraz potencjalnych inwestorów, zwłaszcza mniejszych przedsiębiorców? Czy pełna cyfryzacja procedur planistycznych, w tym obowiązkowe korzystanie z rejestru urbanistycznego, nie spowoduje wykluczenia części obywateli lub gmin o niższych kompetencjach cyfrowych? Jak rząd zamierza temu przeciwdziałać?
Mówca: Krzysztof Habura
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! 9 grudnia ub.r. weszła w życie ostatnia nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Po jej wejściu gminy, które wydały decyzję o warunkach zabudowy z opóźnieniem, mogły być i często były karane przez wojewodę odpowiednimi karami, które tak jak w wypadku gminy Zgierz, sięgają w tej chwili 700 tys. zł. Bardzo osłabiają budżet gminy Zgierz i budżety gmin, które były karane. Natomiast te gminy, które w ogóle nie wydały decyzji o warunkach zabudowy, tych kar nie ponosiły, A więc dla gminy Warta bardziej opłacalne było nie wydać, niż wydać z opóźnieniem. Panie ministrze, czy ta nowelizacja zmienia ten stan rzeczy? Chodzi o to, aby naprawdę oszczędzić budżety gmin (Dzwonek), bo pieniądze można wydawać na wiele innych ważnych potrzeb mieszkańców. Dziękuję.
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałbym zapytać, jakie zabezpieczenia mają chronić mieszkańców przed tym, aby decyzje o przestrzeni nie zapadały głównie w negocjacjach między gminą a dużym inwestorem? Czy ZPI nie stanie się furtką dla dużych inwestorów do negocjowania przestrzeni publicznej ponad głowami mieszkańców? Dziękuję.
Mówca: Paweł Hreniak
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wielu działkowców z rodzinnych ogrodów działkowych obawia się, że plany ogólne będą pretekstem dla wielu miast do likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych. Taka obawa była. Mnie jako posłowi również takie obawy były sygnalizowane. Jak to wygląda dziś, panie ministrze? Czy te obawy, że plany ogólne posłużą w dużych miastach do likwidacji rodzinnych ogrodów działkowych, faktycznie się ziściły, czy nie? Dziękuję bardzo.
Mówca: Waldemar Sługocki
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam ważne pytanie w kontekście europejskim. Chcę zapytać o Krajowy Plan Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz limity, o których pan minister pewnie nam powie. Mianowicie, panie ministrze, chcę zapytać, czy polskie gminy zdążą przy bardzo słusznym założeniu - za które dziękuję w imieniu samorządów terytorialnych szczebla podstawowego w Polsce, czyli 2479 gmin - wydłużenia tego terminu do ostatniego dnia sierpnia. Mamy świadomość, że tego czasu jest niewiele. W kamieniach milowych KPO mówimy o 80%. Chcę zapytać, czy uda się z Komisją Europejską wynegocjować próg i zmniejszyć go do 40%? To po pierwsze. Po drugie, chciałbym odpowiedzieć pani poseł. Pani poseł, to jest reforma przygotowana przez rząd Prawa i Sprawiedliwości, a my ją poprawiamy. Opóźnienia i bardzo krótki czas realizacji KPO, który został, jest związany właśnie z łamaniem przez państwa rząd zasady praworządności. (Dzwonek) Dlatego dzisiaj mamy te problemy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam dwa pytania. Pierwsze dotyczy terminu rozliczenia KPO. Rozumiem, że jeżeli gminy nie zdążą do końca sierpnia uchwalić planów ogólnych, to z punktu widzenia planistycznego de facto nic się nie stanie i gminne plany będą dalej obowiązywały, a wuzetki wciąż będą w mocy. Presja mieszkańców sprawi jednak, że te gminy jak najszybciej uchwalą plany ogólne. Natomiast co z rozliczeniem, co ze środkami, z refundacją w ramach KPO w tych gminach, które nie zdążą uchwalić planu ogólnego do końca sierpnia? Czy tę dotację wtedy utracą? To jest pierwsze pytanie. Drugie pytanie dotyczy biogazowni, bo o to pytają rolnicy. Szczególnie chodzi mi o te małe rolnicze biogazownie. Jakie zapisy gmina musi wprowadzić w planach ogólnych, żeby rolnicy mogli te biogazownie stawiać w swoich gospodarstwach? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Mariusz Krystian
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Dlaczego projekt dopuszcza wydanie więcej niż jednej decyzji o wuzetce dla tego samego terenu, nie wskazując mechanizmu rozstrzygania sprzeczności między nimi? Pytanie drugie: Na jakiej podstawie uznano, że rada gminy może wycofać zgodę na sporządzenie zintegrowanego planu inwestycyjnego na dowolnym etapie przed zawarciem umowy, bez określenia konsekwencji dla inwestora? Czy państwo uważacie, że ten 2-miesięczny termin rozstrzygnięcia skargi na zintegrowany plan inwestycyjny to jest realny termin w praktyce sądowej? Pytanie ostatnie: Czy po prostu nie lepiej zamiast tego 2-miesięcznego terminu przedłużenia czasu na sporządzenie planu ogólnego po prostu dać gminom większy zapas czasowy, żeby mogły w spokoju te plany uchwalić? Dziękuję bardzo.
Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Rzeczywiście temat, który dzisiaj omawiamy, jest niezwykle istotny. Oczywiście te zmiany kierunkowe, o których mówił w imieniu klubu poseł Michał Pyrzyk, w pełni popieramy. Rzeczywiście odroczenie tego terminu jest słuszne, bo tak jak słyszeliśmy, tylko czterdzieści parę procent gmin tak naprawdę złożyło te plany. W ramach debaty, którą prowadzimy wspólnie ze społeczeństwem, i w ramach naszej akcji, którą prowadzimy z samorządowcami tutaj, w biurach poselskich, mieszkańcy przychodzą i sygnalizują, że rzeczywiście ten problem planów ogólnych był znany od dłuższego czasu. Poprawiamy tę reformę po poprzednim rządzie i staramy się wyjść naprzeciw oczekiwaniom społecznym. Wydłużamy ten termin i dokonujemy zmian w nowelizacji, które mają to wszystko dostosować. Jednak oczekiwania, zwłaszcza w gminach wiejskich, są o wiele większe. Trzeba też się nad tym zastanowić. Mam pytanie, panie ministrze. Czy część argumentów (Dzwonek), które kierują gminy wiejskie i mieszkańcy, będzie uwzględniona w przyszłości? (Oklaski)
Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Ja mówię ciągle o tym samym, ale w tym temacie mam najwięcej zgłoszeń, czyli o problemach z lokalizacją zabudowy zagrodowej w obecnym stanie prawnym, co jest oczywiście wynikiem bilansów. Nie chodzi o to, żeby rolnik mógł tę nieruchomość podzielić i sprzedać działki pod zabudowę jednorodzinną. Chodzi o stricte zabudowę zagrodową, która nie może być zlokalizowana w strefach otwartych i strefach rolniczych. Cieszę się, że jest wola rozmowy i pewnych korekt w tym zakresie, co deklarował pan minister. Można to zrobić na zasadzie wyjątku od reguły i zapisać, że bilans nie obowiązuje np. w przypadku rolników, którzy posiadają określony areał w danej gminie, albo można zrobić wyjątek, że rolnicy mogą budować swoją zagrodę na terenach otwartych i rolniczych bez wliczania w bilans. To są takie dwie wariantowe możliwości (Dzwonek), aby ten problem załatwić pozytywnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Ja też będę monotematyczny, bo już o tym mówiłem, ale teraz zadam konkretne pytanie i nie oczekuję, panie ministrze, że pan odpowie dzisiaj na to pytanie, bo myślę, że takich danych nie będzie pan posiadał. Kiedy wejdziecie państwo na geoportal i wybierzecie państwo niektóre gminy, to tam można włączać i wyłączać poszczególne warstwy. Jeżeli włączy się warstwę dotyczącą starych planów szczegółowych i potem nałoży się nowe plany ogólne, które są na etapie uzgodnienia w RDOŚ, to dokładnie widać, ile jest z poprzednich przepisów planów szczegółowych z możliwością zabudowy de facto likwidowanych planem ogólnym ze strefą otwartą. Ja bym prosił, żeby Ministerstwo Rozwoju i Technologii w konsultacji, w porozumieniu z Ministerstwem Klimatu i Środowiska dokonało analizy obszaru całej Polski, ile kilometrów kwadratowych, a może ile hektarów jest w Polsce takich gruntów, w przypadku których dzisiaj jest w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego na podstawie dotychczas obowiązujących przepisów możliwość zabudowy czy to usługowej, czy to mieszkaniowej (Dzwonek), w ogóle możliwość zabudowy - przypomnijmy, że te plany były uzgodnione z RDOŚ, kiedy były uchwalane - a ile jest teraz planów ogólnych ze strefą otwartą, która zabrania jakiegokolwiek budownictwa, żeby pokazać taki bilans w skali kraju, że to jest kolejna forma ochrony przyrody, czyli plany ogólne gmin w uzgodnieniu z RDOŚ. Dziękuję.
Mówca: Michał Połuboczek
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Moje pytanie trochę nawiązuje do tego, co przed chwilą powiedział kolega. Czy mianowicie nie warto przemyśleć takiej procedury, w przypadku której w niektórych przypadkach ZPI mogłoby być niezgodne z planem ogólnym? Chodzi po prostu o to, o czym powiedział tu kolega Romowicz, że te nowe plany wielokrotnie są niezgodne z tym, co było wcześniej, więc ludzie, którzy mają w tej chwili możliwość zabudowy, utracą ją, co może skończyć się wręcz protestami. Jeżeli jednak byśmy wprowadzili taką procedurę, że w takich przypadkach byłyby odstępstwa, gdzie ZPI pozwalałoby budować na tych terenach, na których teraz plan na to nie pozwala, to myślę, że to też dałoby jakąś szansę rozwiązania tego problemu. Dziękuję.
Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Na koniec chciałbym jeszcze raz podkreślić, że dzisiaj po raz kolejny poprawiamy ustawę, reformę, która została przygotowana w poprzedniej kadencji Sejmu, przez poprzedni rząd. Ustawa pierwotnie była przyjęta w lipcu 2023 r. i zakładała, że wszystkie gminy w Polsce będą musiały te plany ogólne uchwalić do końca 2025 r. Już wtedy samorządy mówiły, że to jest nierealny termin i zbyt skomplikowane zadanie, co zresztą potwierdzają dzisiejsze dane, bo do dzisiaj, a mamy już koniec kwietnia, tylko 52 gminom udało się te plany ogólne uchwalić. Poprawiamy więc to, co było źle przygotowane. W tym miejscu, na koniec tej debaty, chciałbym serdecznie podziękować wszystkim gminom, wszystkim władzom gmin, wójtom, burmistrzom, prezydentom, radnym, pracownikom urzędów gmin i miast za heroiczny wysiłek, który wkładają w przygotowanie tych planów ogólnych. Dziękuję za wasze zaangażowanie, za waszą pracę i wierzę w to, że wspólnie w tym roku te wszystkie plany ogólne uda się w końcu uchwalić i w końcu będziemy mieli ład przestrzenny w Polsce. Chciałbym też podziękować przedstawicielom Ministerstwa Rozwoju i Technologii za to, że są otwarci na dialog, że słuchają samorządów i słuchają też propozycji posłów. Dzięki temu są kolejne nowelizacje, które usprawniają proces uchwalania planów ogólnych w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy do czynienia z projektem, który nie zmienia kierunku reformy planowania przestrzennego, ale wyraźnie koryguje jej tempo. Klucz tej ustawy jest prosty: wydłużenie czasu na wdrożenie nowych planów ogólnych gmin, czyli fundamentu całego systemu planowania przestrzennego w nowym modelu. Przypomnę, że plan ogólny to dokument prawa miejscowego obejmujący całą gminę, sporządzany w formie cyfrowej, który zastępuje dotychczasowe studium uwarunkowań. Bez niego cały system - od planów miejscowych po decyzje inwestycyjne - traci spójność. Problem polega na tym, że pierwotne terminy okazały się nierealne. Dlatego projekt: - wydłuża kluczowe terminy wdrożenia reformy, - dostosowuje harmonogram do realiów cyfryzacji i pracy samorządów, - wprowadza korekty proceduralne, które mają usprawnić cały proces. To jest projekt ˝korygujący rzeczywistość˝. Neutralnie patrząc, trudno z nim polemizować, bo odpowiada na realne problemy wdrożeniowe, ale jednocześnie trzeba jasno powiedzieć: każda taka zmiana oznacza odsunięcie w czasie pełnego uporządkowania chaosu planistycznego.
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Jakie gwarancje antykorupcyjne przewidziano w procedurze sporządzania ZPI, skoro projekt dopuszcza teraz finansowanie całości lub części kosztów postępowania planistycznego bezpośrednio przez inwestora na podstawie umowy z gminą jeszcze przed zawarciem umowy urbanistycznej? Jak rząd uzasadnia wprowadzenie możliwości wycofania przez radę gminy zgody na przystąpienie do sporządzenia ZPI w dowolnym momencie do czasu zawarcia umowy urbanistycznej? Czy nie narusza to zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa, narażając inwestorów na nieprzewidywalne straty finansowe?
Mówca: Paweł Bliźniuk
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Dzisiejsza debata, mająca charakter merytoryczny, jest dobrą zapowiedzią i prognostykiem tego, że będziemy w ramach komisji cyfryzacji, tak jak zresztą zawsze to w tej komisji ma miejsce, pracować merytorycznie nad dobrymi projektami dla Polski. Projekt ustawy, nad którym dzisiaj procedujemy, wdraża prawo unijne do polskiego systemu prawnego, ale w pięciu aspektach ma absolutnie fundamentalny wymiar nie tylko dla polskiego prawodawstwa, ale dla rozwoju sztucznej inteligencji w naszym kraju. Po pierwsze, będziemy mieć scentralizowany, jasny organ, system kontroli i nadzoru nad całym tym obszarem. To jest bardzo ważne. Rynek i eksperci wskazywali, że taki podmiot musi powstać. Zresztą to wynika też z przepisów unijnych. Po drugie, oczywiście implementacja prawa unijnego. Jesteśmy tym zobligowani. Dużo się mówiło o tym, że AI Act powinien już być w pełni implementowany do polskiego porządku prawnego. Dzisiaj wykonujemy w tym kierunku bardzo poważny krok. Trzecia sprawa to jest wsparcie dla rozwoju polskiej przedsiębiorczości. Tutaj już z ust przewodniczącego Grzegorza Napieralskiego to padło, została zasygnalizowana kwestia piaskownic. Piaskownic, tj. środowiska eksperymentalnego, gdzie drobni przedsiębiorcy, ci, którzy zakładają start-upy, szukają jakiejś innowacyjności, będą mogli testować właśnie w takich warunkach eksperymentalnych nowe technologiczne rozwiązania, tak żeby później, skalując, dochodzić do zgodności ze wszystkimi przepisami. A wiemy, że bariery prawne, przepisy, legislacja na samym początku rozwoju przedsięwzięć związanych z nowymi technologiami są wskazywane jako bariery. Te piaskownice będą odpowiedzią na to zapotrzebowanie. Zresztą tym się szczycimy nie tylko w Polsce, ale również na terenie całego obszaru wspólnej polityki cyfrowej, czyli Unii Europejskiej, bo to jest kwestia fundamentalna, jeżeli chodzi o ten wymiar przedsiębiorczości. Ale oczywiście też kwestia edukacji, transparentności, rozwój kompetencji. Ta ustawa daje nam możliwość tworzenia tych kompetencji, rozwijania ich u osób, które będą się tym obszarem zajmować na styku technologii, nauki, ale także prawa. Wszyscy tego się uczymy. To są nowe technologie, a te regulacje po prostu dopiero podążają za rozwojem nowych technologii. No i najważniejsza rzecz chyba, o niej warto zawsze pamiętać, że to jest kwestia bezpieczeństwa i szacowania ryzyka związanego ze sztuczną inteligencją i jej rozwojem. Należy podkreślić, że ta ustawa jest odzwierciedleniem naszego postulatu, że to technologia jest dla człowieka, a nie człowiek dla technologii. Mamy taką filozofię, jeżeli chodzi o wszelkie regulacje związane ze sztuczną inteligencją, że technologia jest bardzo ważna, ma mieć charakter pomocniczy, ma nas wspierać na co dzień, ale na końcu decyzja musi być po stronie człowieka i to po stronie człowieka jest zawsze odpowiedzialność za to, co się dzieje. (Dzwonek) W związku z tym w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej zapowiadam poparcie dla tego projektu ustawy i otwartość na merytoryczną pracę w ramach komisji cyfryzacji. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Przepraszam, ale tak mnie zszokował kolega, mówiąc, że koalicja nie obsadza politycznie spółek, że chwilę musiałem odsapnąć. I tak popatrzyłem, że przedstawiciele powiązani z PSL to: Dariusz Gajda, wiceprezes zarządu PKO SA, kandydat z list Trzeciej Drogi w wyborach samorządowych, Karol Bielski, członek Rady Nadzorczej PKP TELKOL, aktywny działacz PSL, kandydat do Sejmu, uzyskał 737 głosów, Łukasz Goliński, członek Rady Nadzorczej PGZ Stocznia Wojenna... (Poseł Sławomir Ćwik: Do rzeczy, panie pośle.) ...startował z krakowskiej listy Trzeciej Drogi, Krzysztof Marwiński... Idźmy do ugrupowania pana Hołowni, który miał ważne hasło o odpartyjnieniu. (Poseł Danuta Jazłowiecka: Na temat.) Piotr Szymanek, wiceprezes zarządu Energa SA, wcześniej w radzie nadzorczej, radca prawny, który startował z listy Trzeciej Drogi w okręgu warszawskim. Andrzej Sadowski, członek Rady Nadzorczej PGE Polska Grupa Energetyczna, ekspert gospodarczy partii Polska 2050. Michał Gniatkowski, członek Rady Nadzorczej Enea, startował do sejmiku z list Trzeciej Drogi, Polska 2050. (Poseł Małgorzata Pępek: Na temat.) Emil Rojek związany z Polską 2050...
Mówca: Monika Wielichowska
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie pośle, ja pana bardzo przepraszam, ale w swoim wystąpieniu odbiega pan od przedmiotu obrad określonego w porządku dziennym. Przywołuję pana do rzeczy. Myślę, że będzie pan miał wiele innych okazji, aby o tym porozmawiać z posłami albo nawet tutaj wystąpić. Ale teraz chciałabym, abyśmy rozmawiali o sztucznej inteligencji, bo o tym rozmawiamy. Bardzo proszę. (Poseł Grzegorz Napieralski: Ale pan poseł nie wie, co to sztuczna inteligencja.)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Oczywiście, po słowach pana posła Ćwika, który po prostu łgał z tej mównicy, musiałem podać chociaż tylko kilka przykładów z ugrupowania, z którego startował. (Gwar na sali) (Poseł Włodzimierz Skalik: Pan poseł skorzystał ze sztucznej inteligencji.) (Poseł Mariusz Krystian: On tak zawsze łże.) Wysoko Izbo! Przedłożony projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji dotyczy sprawy, której państwo nie może już ignorować. Sztuczna inteligencja nie jest dziś całkowitą ciekawostką technologiczną. To narzędzie wykorzystywane w administracji, biznesie, edukacji, finansach, medycynie, mediach, marketingu, rolnictwie i codziennym życiu obywateli. Projekt określa m.in. organizację nadzoru nad rynkiem systemów sztucznej inteligencji, postępowania w sprawach naruszeń, akredytację jednostek oceniających zgodność, działania wspierające rozwój sztucznej inteligencji oraz zasady nakładania kar administracyjnych. Co do zasady regulacja jest potrzebna. Dzisiaj w Internecie coraz częściej nie wiemy, co jest prawdą, co manipulacją, co deepfejkem, co zostało w całości wygenerowane przez sztuczną inteligencję. Obywatel ma prawo do ochrony przed oszustwem, dezinformacją i fałszywymi treściami. Ale nie możemy popełniać drugiego błędu. Nie możemy tak uregulować sztucznej inteligencji, aby zdusić przedsiębiorców, twórców, start-upy, naukowców i polskie firmy technologiczne. Jeżeli stworzymy system nadmiernie biurokratyczny, kosztowny i oparty głównie na sankcjach, to zbudujemy barierę, którą pokonają tylko najwięksi zagraniczni gracze. Trzeba powiedzieć jasno - wśród najlepszych narzędzi sztucznej inteligencji trudno dziś znaleźć rozwiązania polskie, a nawet europejskie. A to powinno być dla nas ostrzeżeniem. Sztuczna inteligencja to przyszłość ograniczania kosztów, automatyzacji pracy, poprawy efektywności usług publicznych, diagnostyki, produkcji, transportu, energetyki, rolnictwa i bezpieczeństwa. Jeżeli Europa będzie wyłącznie regulować, a inni będą tworzyć technologie, będziemy płacić za cudze rozwiązania, zamiast budować własne kompetencje. Polska nie może być tylko rynkiem zbytu dla amerykańskich albo azjatyckich systemów sztucznej inteligencji. Musimy mieć ambicję tworzenia własnych narzędzi, modeli, firm i zaplecza naukowo-technicznego. Dlatego potrzebujemy równowagi. Tak - dla ochrony obywateli przed manipulacją, dyskryminacją, fałszywymi treściami i niebezpiecznymi systemami. Tak - dla jasnych zasad odpowiedzialności i przejrzystości tam, gdzie sztuczna inteligencja wpływa na prawa człowieka, decyzje administracyjne, dostęp do usług czy bezpieczeństwo. Ale jednocześnie nie - dla nadmiernej biurokracji. Nie - dla kar i obowiązków, które odstraszają małe firmy. Nie - dla regulacji, które sprawią, że innowacje będą powstawały poza Polską. To ustawa potrzebna, ale musi być stosowana rozsądnie. Państwo powinno chronić obywateli, ale także wspierać rozwój, kontrolować nadużycia, ale nie karać samej innowacji. Sztuczna inteligencja może być zagrożeniem, ale jest też ogromną szansą. Od jakości tej regulacji zależy, czy Polska tę szansę wykorzysta. Dziękuję.