Mówca: Katarzyna Kretkowska
Data: 2023-01-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu poselskiego Lewicy wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Zanim przejdę do samego projektu, pragnę w imieniu klubu zaprotestować wobec skandalicznego trybu wprowadzania tego typu projektu pod obrady. Wpłynął on do Sejmu zaledwie dzień przed posiedzeniem Sejmu i już został skierowany do pierwszego czytania. Praktycznie nie zostawiono posłankom i posłom, klubom poselskim czasu na zapoznanie się z nim, a tym bardziej na jakąś analizę zapisów, materiału liczącego kilkaset stron, 342 strony materiału. Jest to ewidentnie celowa praktyka rządu towarzysząca znakomitej większości projektów ustaw, świadcząca albo o lekceważeniu organu uchwałodawczego, albo o celowym utrudnianiu nam możliwości weryfikacji proponowanych zapisów i ich praktycznych konsekwencji. Projekt jest projektem rządowym, przeszedł konsultacje społeczne. Chwała mu za to, bo ze strony PiS nagminnie mamy do czynienia z uciekaniem się do formuły projektów poselskich, de facto rządowych, które jako formalnie poselskie nie muszą podlegać konsultacjom. Jednak w przypadku tego projektu konsultacje te miały miejsce 2 lata temu, a dotyczą m.in. egzekucji podatku VAT, w odniesieniu do którego od tego czasu następowały kilkukrotne zmiany dotyczące wysokości i zasad obowiązywania, zatem opinie sprzed 2 lat czy 1,5 roku mogą być po prostu nieaktualne. Dlaczego rząd zwlekał z przekazaniem projektu do Sejmu przez 1,5 roku, a potem wrzuca go i natychmiast kieruje pod obrady? Świadczy to o braku szacunku i do uchwalanej materii, i do parlamentu jako takiego. Przechodząc do samego projektu, można powiedzieć, że mamy w uzasadnieniu zapowiedź, iż projekt ma na celu usprawnienie działań wierzyciela, organu egzekucyjnego w zakresie niezbędnym do wszczynania i prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz zwiększenia jej efektywności. Wprowadza się rozwiązanie umożliwiające przymusowe dochodzenie należności z tytułu VAT rozliczanego w procedurze szczególnej od podmiotu, którego miejsce zamieszkania lub siedziba znajduje się w innym państwie niż Polska. Jeśli chodzi o to usprawnianie, projekt ustawy zakłada ujęcie w definicji wynagrodzenia również świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wypłacanych przez pracodawcę na podstawie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Ich celem, jak tutaj czytamy, jest wyeliminowanie konieczności dokonywania odrębnie zajęć egzekucyjnych wierzytelności ze stosunku pracy oraz ze świadczeń, które są wypłacane zobowiązanemu przez pracodawcę, u którego dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę, oraz zapewnienie ciągłości egzekucji. Wszystko pięknie, ale u nas zasadniczą wątpliwość budzi fakt, że na drodze postępowań egzekucyjnych w ogóle ma dochodzić do potrąceń ze świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Tak się działo do tej pory na drodze dwóch odrębnych postępowań, ale my się na to nie zgadzamy. Rozumiemy dążenie do uszczelniania systemu i usprawniania odzyskiwania należności, ale świadczenie w razie choroby czy macierzyństwa powinno znajdować się po prostu pod ochroną i nie powinno podlegać egzekucji. Wątpliwości te podzielał w czasie konsultacji sam ZUS, który stwierdził, że ta projektowana zmiana jest zbyt daleko idąca. Funkcją tych świadczeń jest bowiem rekompensata utraconego przez pracownika dochodu, tzn. wynagrodzenia za pracę, wskutek wystąpienia czasowej niezdolności do pracy, a świadczenia te są wypłacane na podstawie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa po spełnieniu określonych w niej przesłanek i są finansowane ze środków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Tutaj ZUS tłumaczy jeszcze konsekwencje samego ustawodawstwa, że wynagrodzenie za pracę wynika z ustawy Kodeks pracy, jest finansowane ze środków pracodawcy, że ponadto w określonych przypadkach pracownikowi, który stał się niezdolny do pracy wskutek choroby, prawo do zasiłku chorobowego nie przysługuje, jeśli nie są spełnione warunki określone w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, np. nie jest spełniony wymóg dotyczący okresu wyczekiwania na prawo do zasiłku. Zatem wynagrodzenie za pracę i świadczenia z tytułu niezdolności do pracy stanowią należności odrębnego stanu. Dlatego też zawieranie w definicji wynagrodzenia za pracę również świadczenia pieniężnego z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa jest niezasadne. (Dzwonek) I taką poprawkę, zgodną z wynikającymi z konsultacji uwagami ZUS, które nie zostały uwzględnione, nasz klub na pewno będzie składał. Do pozostałych zapisów będziemy się ustosunkowywać w toku opiniowania w drugim czytaniu, w ramach prac komisji. Nie budzą one aż takich zastrzeżeń. (Oklaski)