Mówca: Sprawozdawca Zbigniew Dolata
Data: 2023-07-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, zawartym w drukach nr 3424 i 3447. W dniu 5 lipca komisja rolnictwa przeprowadziła pierwsze czytanie projektu oraz rozpatrzyła go i wnosi, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić projekt ustawy. Jest to projekt oczekiwany przez rolników, postulowany przez organizacje rolnicze. Jego celem jest uproszczenie przepisów dotyczących płatności bezpośrednich oraz rolnictwa ekologicznego. Zmiany, które projekt wprowadza, wpłyną na zwiększenie dostępności wsparcia dla polskich rolników i poprawią sytuację polskich rolników, którzy zmagają się z gospodarczymi skutkami rosyjskiej agresji na Ukrainę. Jakie to są zmiany? Po pierwsze, w sytuacji naruszenia przepisów dotyczących przyznawania wsparcia, gdy podjęta zostanie decyzja o przyznaniu płatności, zmniejszona będzie jedynie ta płatność, której dotyczy naruszenie powodujące nałożenie kary. Po drugie, to jest niezwykle ważna zmiana, wprowadza się płatności dla małych gospodarstw. Małe gospodarstwa zostały tutaj zdefiniowane jako te od 1 ha do 5 ha powierzchni. Dotyczy to 51% rolników, którzy ubiegają się o płatności bezpośrednie. Gospodarują oni zaledwie na 12% gruntów rolnych. Płatność ta zastąpi wszystkie inne rodzaje płatności bezpośrednich, w tym ekoschematy. Dzięki tej zmianie rolnicy gospodarujący na niewielkich areałach, czyli chodzi głównie o gospodarstwa, właściwie wyłącznie o gospodarstwa rodzinne, zyskają dodatkowy rok na przygotowanie się do nowych wymagań, a w roku bieżącym otrzymają dopłaty. Płatność dla małych gospodarstw będzie miała charakter opcjonalny, czyli rolnik będzie mógł z niej skorzystać, ale nie musi z niej skorzystać, może zrezygnować z tej możliwości i ubiegać się o płatności w ramach ekoschematów. Wtedy poziom tej płatności będzie wyższy, jednak ci, którzy zdecydują się na skorzystanie z tej nowej możliwości, otrzymają 225 euro na 1 ha, czyli 1125 euro, jeśli to gospodarstwo będzie miało 5 ha powierzchni. Jest to rozwiązanie, które wychodzi naprzeciw oczekiwaniom, jak już mówiłem, formułowanym przez znaczną część środowisk rolniczych. Po trzecie, uproszczony zostanie ekoschemat: rolnictwo węglowe. To uproszczenie będzie polegało na zniesieniu wymagań dotyczących uzyskania minimalnej liczby punktów koniecznych do ubiegania się o płatność z tego ekoschematu. Umożliwi się też łączenie niektórych praktyk na tej samej powierzchni gospodarstwa, czyli np. praktyka: międzyplony ozime/wsiewki śródplonowe będzie mogła być łączona z praktyką: wymieszanie obornika. To też było postulowane przez rolników. Zmniejsza się też powierzchnię, dla której powinien zostać opracowany plan nawożenia w ramach praktyki: opracowanie i przestrzeganie planu nawożenia. Teraz będzie to minimum 50% sumy powierzchni gruntów ornych i trwałych użytków zielonych w gospodarstwie. Wcześniej trzeba było przygotować taki plan dla 100% powierzchni. Te wszystkie zmiany, które dotyczą tego ekoschematu, spowodują, że zwiększy się liczba beneficjentów, rolników, którzy będą mogli skorzystać z tego działania. W zakresie rolnictwa ekologicznego zmiana planu przewiduje obniżenie z 0,5 DJP na 1 ha do 0,3 DJP na 1 ha, jeśli chodzi o minimalny poziom obsady zwierząt wymagany przy ubieganiu się o premię za prowadzenie zrównoważonej produkcji roślinno-zwierzęcej. To działanie w sposób zdecydowany wpłynie na zwiększenie zainteresowania rolnictwem ekologicznym, zwiększy liczbę potencjalnych beneficjentów. Wszystkie te zmiany są, tak jak powiedziałem, oczekiwane przez rolników. Rolnicy będą mieli czas do 31 sierpnia na złożenie korekt do już złożonych wniosków. Będą mogli też objąć tymi nowymi wnioskami te grunty, co do których ze względu na pewne wątpliwości nie składali wniosku np. na ekoschemat: rolnictwo węglowe. A więc, tak jak powiedziałem, ta liczba beneficjentów się zwiększy. Stąd też ten projekt został przez komisję rolnictwa zaopiniowany pozytywnie i komisja, tak jak powiedziałem na wstępie, wnosi, aby Wysoka Izba ten projekt zechciała uchwalić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)