Mówca: Sprawozdawca Katarzyna Kierzek-Koperska
Data: 2024-05-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, a właściwie sprawozdanie z procedowania nad tym projektem. Projekt ma na celu w szczególności implementację dyrektywy Rady 2021/514 z dnia 22 marca 2021 r. zmieniającej dyrektywę 211/16/UE w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania. Wdrażana dyrektywa jest odpowiedzią na problemy w zakresie ograniczonej dostępności danych dotyczących dochodów uzyskanych przez podatników za pośrednictwem platform cyfrowych. Komisja Europejska dostrzegła nie tylko przeszkody w zakresie uzyskania informacji o dochodach uzyskiwanych przez sprzedawców korzystających z pośrednictwa platform cyfrowych, ale także problemy ze zbyt niską skutecznością współpracy administracji podatkowych państw członkowskich. Celem zmian tej dyrektywy jest udoskonalenie i rozszerzenie obowiązujących przepisów przez nałożenie na platformę obowiązku sprawozdawczego dotyczącego sprzedawców działających za pomocą tych platform, zbudowanie mechanizmu wymiany informacji o sprzedawcach między państwami członkowskimi oraz państwami trzecimi, m.in. sygnatariuszami wielostronnego porozumienia w sprawie automatycznej wymiany informacji o dochodach uzyskanych za pośrednictwem platform cyfrowych, i poprawę obecnych mechanizmów współpracy między administracjami. Nie mamy wątpliwości, iż handel w ostatnich latach przeniósł się w dużej mierze do sieci, a więc e-commerce zyskał na popularności. Wpływ na to miały powszechna digitalizacja, ale też pandemia. Doprowadziło to z jednej strony do rozpowszechnienia na rynku europejskim w e-commerce podmiotów handlowych, czasem też działających nieprofesjonalnie, co z kolei doprowadziło do trudności w wyegzekwowaniu obowiązków podatkowych. Administracje podatkowe państw członkowskich nie mają wystarczających informacji, aby prawidłowo ocenić i kontrolować uzyskiwane w ich krajach dochody z działalności wykonywanej za pośrednictwem platform cyfrowych. W celu przeciwdziałania narastającym zjawiskom unikania i uchylania się od opodatkowania w przestrzeni cyfrowej administracje podatkowe w wielu państwach członkowskich Unii Europejskiej indywidualnie zaczęły żądać informacji od operatorów platform oraz nakładać na nich regularne obowiązki sprawozdawcze. Wdrażane przepisy dyrektywy ograniczają się do stworzenia wspólnych unijnych ram sprawozdawczości, które są konieczne do zgłaszania dochodów uzyskiwanych za pośrednictwem platform cyfrowych. Dla przykładu przepisy te zapewniają brak podwójnej sprawozdawczości, tj. jeden punkt rejestracji i sprawozdawczości, oraz ograniczenie automatycznej wymiany informacji w transakcjach do właściwych państw członkowskich, tych, które są państwami właściwymi podatkowo dla sprzedawcy. Dodatkowo wdrażane są przepisy dyrektywy rozszerzające lub korygujące niektóre inne instrumenty współpracy administracyjnej państw członkowskich, m.in. kontrole jednoczesne oraz kontrole wspólne, lub wyjaśniające wątpliwości prawne powstałe w związku z dotychczasową treścią przepisów, zastosowanie tzw. standardu przewidywalnego związku, a także zmian w przepisach związanych z wymogami dotyczącymi ochrony danych. Projekt ustawy poza zmianami w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami wprowadza również zmiany w innych ustawach, takich jak: ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej, ustawa - Ordynacja podatkowa, ustawa o wykonywaniu umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA, ustawa - Kodeks karny skarbowy, ustawa - Prawo bankowe oraz ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych. Bardzo istotne z punktu widzenia wyjątkowości tej regulacji są procedury zawarte w nowym dziale IIIA rozdziale 4 nowelizowanej ustawy, które mają na celu obniżenie kosztów dostosowania do wdrażanej dyrektywy dla operatorów platform. Upraszczając: po pierwsze, obowiązek zgłaszania dochodów występuje tylko w jednym państwie członkowskim dla jednego podmiotu pod warunkiem, że tam, gdzie jest to wymagane, raportujący operator platformy poinformuje o tym inne państwa członkowskie. Operator platformy raportujący w innym państwie niż Polska będzie zwolniony z obowiązków raportowania wynikających z polskich regulacji. Po drugie, raportujący operatorzy platform spoza Unii Europejskiej są zobowiązani do rejestracji wyłącznie w jednym państwie członkowskim, tzw. obowiązek jednorazowej rejestracji. Proponowane zmiany będą miały także pozytywny wpływ na sektor MŚP reprezentowany przez sprzedawców. Platformy cyfrowe odgrywają dużą rolę dla małych przedsiębiorstw z uwagi na to, że stanowią rynki, za pośrednictwem których można sprzedawać swoje produkty i usługi w sieci. Projekt przeciwdziała nieuczciwej konkurencji i brakowi równych szans między większością MŚP przestrzegających przepisów i wypełniających swoje obowiązki w zakresie przestrzegania przepisów podatkowych a tymi, które by tego nie robiły. Nowe regulacje mają na celu sprostanie temu wyzwaniu i stworzenie równych warunków działania wśród sprzedawców. Zgodnie z oceną wpływu sprzedawcy, w tym MŚP, nie będą musieli ponosić żadnych znaczących kosztów przestrzegania przepisów ani obciążeń administracyjnych. Ponadto z szacunków Komisji Europejskiej wynika, że korzyści płynące z równej gry, uczciwszej konkurencji i standaryzacji oraz usunięcia barier regulacyjnych dla ekspansji na różnych rynkach zrównoważą koszty związane z raportowaniem i przyczynią się do stworzenia lepszego otoczenia biznesowego dla MŚP. Nad projektem ustawy procedowano już na posiedzeniu Podkomisji stałej do monitorowania systemu podatkowego oraz Komisji Finansów Publicznych. W toku prac przyjęto kilkanaście poprawek merytorycznych i formalnych. Projekt przeszedł też konsultacje ze stroną społeczną, w tym ze środowiskiem przedsiębiorców. Projekt przewiduje także przepisy przejściowe. Implementacja dyrektywy jest już mocno opóźniona, dlatego przepisy ustawy wdrażającej muszą wejść w życie jeszcze w tym roku. Dziękuję. (Oklaski)