Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2015-12-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Podstawowym celem zaproponowanej przez pana prezydenta nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest, jak czytamy, poprawa sytuacji ekonomicznej gospodarstw domowych. Drogą, dzięki której mamy to uzyskać, jest zwiększenie kwoty wolnej od podatku z 3091 zł do poziomu 8 tys. zł. Nowoczesna jest oczywiście zwolennikiem obniżania zobowiązań podatkowych gospodarstw domowych. Wychodzimy z założenia, że obywatel lepiej niż państwo umie wydać pieniądze. Jest jednak kilka aspektów tej ustawy, które nas niepokoją. Niestety nowa kwota wolna nie poprawi sytuacji ekonomicznej osób najniżej uposażonych. A taka, przypomnę, była główna intencja orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie. Jak czytamy w uzasadnieniu, w 2013 r. aż 16% ogółu płatników uzyskało dochód nieprzekraczający 8 tys. zł w skali roku. Paradoksalnie te 16% najmniej zarabiających Polaków praktycznie ze zwiększonej kwoty wolnej nie skorzysta. W przypadku tej grupy osób wyższa kwota wolna wejdzie bowiem w miejsce odliczanego od podatku ubezpieczenia zdrowotnego. Niezorientowanym przypomnę, że ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 7,75% odliczamy od podatku należnego. Jeśli więc podatnik nie zarobi w danym roku więcej niż 8 tys. zł, nie będzie miał podatku należnego i nie będzie mógł odliczyć zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Jeden odpis zastąpi więc drugi, bez wartości dodanej dla tego podatnika. Drugi problem, jaki widzimy, to wpływy znikające z kasy samorządów. Według naszych wyliczeń zwiększenie kwoty wolnej zmniejszy wpływy z podatku PIT nawet o 20 mld zł. Ale nawet jeśli przyjęlibyśmy wyliczenia wnioskodawcy, to i tak przychody z PIT zmniejszą się o 15,5 mld zł rocznie. Przypomnijmy, że więcej niż połowa przychodów z PIT zasila kasy samorządów różnych szczebli. To oznacza dla nich utratę wpływów na poziomie ok. 8 mld zł. Przedstawiony projekt nie rozwiązuje tego problemu. Wizja powrotu tych środków do samorządu poprzez pobudzanie konsumpcji i wyższe zyski firm nie ma twardych ekonomicznych podstaw, a przypomina raczej pobożne życzenie. Tymczasem taki uszczerbek w dochodach samorządów może oznaczać kolejne zamykane szkoły, dziurawe drogi oraz rosnące zadłużenie najbiedniejszych gmin. Na poprzednim posiedzeniu Sejmu był czytany obywatelski projekt ustawy nawołujący do zrekompensowania samorządom spadku dochodów wynikających z poprzednich ulg podatkowych. Skalkulowano wtedy tę kwotę na ok. 12 mld zł rocznie. Teraz chcemy zabrać samorządom kolejne 8 mld. Idea ważna, cel bezwzględnie słuszny, czas jednak zastanowić się, jak zrekompensować samorządom te znikające dochody. Możemy oczywiście nie widzieć, że wzrasta dług publiczny, możemy pozostawić samorządy samym sobie, ale to oznacza obniżkę jakości życia w naszych miastach, gminach i powiatach. Konieczne są więc kolejne decyzje i kolejne działania. Widzimy trzy możliwe sposoby rozwiązania tego problemu. Po pierwsze, zwiększenie udziału samorządów w podatku PIT, po drugie, przekazanie samorządom części wpływów z VAT, po trzecie, zwiększenie subwencji ogólnej. Dlatego klub Nowoczesna rekomenduje dalsze procedowanie nad nowelizacją tej ustawy w komisjach wspólnie ze zmianą ustawy o dochodach samorządu terytorialnego. (Dzwonek) Podsumowując, Nowoczesna poprze projekt zwiększający kwotę wolną od podatku, ważne jest, by Polacy zarabiali więcej. Widzimy jednak w tej ustawie zagrożenie dla samorządów. Chętnie weźmiemy udział w pracach rozwiązujących te problemy, mamy swoje konkretne propozycje w tej materii. Pamiętajmy też, że wraz z obniżaniem dochodów państwa nie wolno nam zwiększać i tak wysokiego deficytu państwa. Warto w zamian pomyśleć o oszczędnościach - skromniejszej administracji, ograniczeniu przywilejów, większej gospodarności państwa i jego przedstawicieli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)