Mówca: Zbigniew Gryglas
Data: 2016-01-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z zadowoleniem przyjęliśmy inicjatywę Komisji Łączności z Polakami za Granicą, która zmierza do znowelizowania ustawy. Dla nas jest to swoisty akt sprawiedliwości dziejowej, jest to forma spłaty długu, który mamy wobec naszych rodaków, którzy w wyniku wielu tragicznych zdarzeń, tragicznej naszej historii, zesłań, działań wojennych czy także przesunięcia granic Rzeczypospolitej, znaleźli się poza jej terytorium. Projekt nie jest realizacją polityki repatriacyjnej, jak słusznie powiedział przewodniczący, ale może spowodować według różnych szacunków przyjazd do naszego kraju nawet ok. 100 tys. osób. Pragnę zwrócić uwagę, że jest to propozycja przede wszystkim dla młodych i osób w średnim wieku, dlatego że, jak sądzę, takie osoby zdecydują się na osiedlenie w naszym kraju. Przypomnę podstawowe założenia tej noweli. Posiadacz Karty Polaka będzie mógł przyjechać do Polski, otrzymać prawo stałego pobytu, będzie też zwolniony z kosztów, które są związane z tymi kwestiami. Co więcej, w pierwszym roku pobytu w Polsce będzie też uprawniony do dofinansowania na wynajem mieszkania, naukę języka polskiego oraz inne potrzeby związane z adaptacją w Rzeczypospolitej. Po roku wreszcie będzie mógł otrzymać polskie obywatelstwo. To jest pierwsze tak kompleksowe rozwiązanie, z którego się bardzo, bardzo cieszymy. Jednakże uważamy, że w projekcie powinny się znaleźć w szczególności dwie istotne sprawy, dwie istotne zmiany. Pierwsza dotyczy zakresu przyznawania Karty Polaka. Przypomnę, że Karta Polaka na czas nieoznaczony jest przyznawana osobom, które skończyły 65. rok życia. Chcemy, by tym osobom również ta nowelizacja zaproponowała pewne możliwości. Te osoby, z przyczyn oczywistych, nie zdecydują się zapewne na przyjazd do naszego kraju, bo trudno podejmować decyzję o zmianie miejsca zamieszkania, mając lat 65 i więcej. Stąd chcemy zaproponować, i będziemy ten pomysł przedstawiać w komisji, by tym osobom umożliwić dofinansowanie zakupu lekarstw czy otrzymanie refundacji usług medycznych. To są osoby w starszym wieku i bardzo często ich sytuacja materialna na miejscu nie pozwala na to, by mogły sobie pozwolić na opiekę medyczną, która jest w tym momencie potrzebna. Druga propozycja, którą będziemy przedstawiali, to kwestia usunięcia możliwości uzyskania Karty Polaka przez osoby nieposiadające polskiego pochodzenia. Przypomnę, że w ustawie jest taki mechanizm, który gwarantuje możliwość uzyskania Karty Polaka w wyniku pozytywnej opinii organizacji polonijnej o działalności takiej osoby na rzecz polskich środowisk. Uważamy, że ta możliwość, zwłaszcza w sytuacji, w której Karta Polaka będzie zawierała szereg atrakcyjnych rozstrzygnięć o charakterze finansowym, będzie prowadzić do nadużyć. Obawiamy się - i takie sygnały otrzymywałem - że część tych zaświadczeń wydawanych przez organizacje polonijne nie miała rzeczywistych podstaw. Proszę państwa, niezależnie od tych propozycji, które, mam nadzieję, znajdą wyraz w ostatecznym projekcie nowelizacji, będziemy popierali to rozwiązanie jako dobre rozwiązanie dla Polski, jako rozwiązanie, które jest aktem sprawiedliwości dziejowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)