Mówca: Sprawozdawca Marek Jan Chmielewski
Data: 2025-07-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Finansów Publicznych dotyczące rządowego projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1375. Głównym celem przedłużonego projektu jest wykonanie prawa Unii Europejskiej, precyzyjne wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii 2025/794 z dnia 14 kwietnia 2025 r. Co istotne, projekt ten ma charakter deregulacyjny. Przypomnę, że dyrektywa CSRD 2022/2464 wprowadziła obowiązek przedstawiania informacji o wpływie działalności jednostki na obszar środowiskowy, spraw społecznych, w tym praw człowieka, oraz ładu korporacyjnego, czyli tzw. sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju lub sprawozdawczość ESG. Obowiązek ten został rozłożony na trzy etapy. Największe jednostki zainteresowania publicznego już teraz raportują za rok obrotowy 2024. Proponowane w ustawie zmiany są kluczowe dla polskich przedsiębiorstw. Po pierwsze, projekt ustawy zakłada odroczenie o 2 lata obowiązku raportowania informacji o zrównoważonym rozwoju dla dużych jednostek oraz dla małych i średnich jednostek będących emitentami papieru wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynkach regulowanych Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Po drugie, dla tzw. drugiej fali jednostek, czyli dużych podmiotów i grup, które miały raportować za rok 2025, czyli w roku 2026, termin ten zostaje przesunięty na 2028 r. za rok obrotowy 2027. Dla tzw. trzeciej fali jednostek, czyli małych i średnich emitentów z rynku regulowanego, które miały raportować za rok obrotowy 2026, czyli w roku 2027, termin ten zostaje przesunięty na 2029 r. za rok obrotowy 2028. To odroczenie jest niezbędne do zapewnienia pewności prawnej dla jednostek objętych obowiązkiem raportowania. Pozwala ono również na zapewnienie odpowiedniego czasu na rozpatrzenie, przyjęcie i wdrożenie do krajowego porządku prawnego zmian merytorycznych w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju zaproponowanych przez Komisję Europejską w ramach pakietu Omnibus I. Bez tego odroczenia przedsiębiorstwa mogłyby ponieść niepotrzebne i możliwe do uniknięcia koszty związane z przygotowaniem do sprawozdawczości, które wkrótce mogłyby ulec zmianie lub zostać zniesione dla niektórych grup. Projekt ustawy uchyla również ust. 6 w art. 14 poprzedniej ustawy. Jest to uzasadnione, ponieważ przewidziana tam możliwość 2-letniego odroczenia raportowania dla trzeciej fali jednostek traci rację bytu w związku z nowymi, konkretnymi datami rozpoczęcia raportowania dla tej grupy. Wykreślenie tego przepisu jest zgodne z zasadami poprawnej legislacji, które wymagają jasności i spójności przepisów. Wpływ tej regulacji na gospodarkę i przedsiębiorców jest jednoznacznie pozytywny. Jeśli chodzi o przedsiębiorców, odroczenie obowiązku sprawozdawczości pozwoli im skierować zasoby, działanie i planowanie na działalność operacyjną i inwestycyjną zamiast na kosztowne i złożone przygotowania do raportowania. Mimo poniesionych już częściowo wydatków przygotowawczych długoterminowo nastąpi zmniejszenie ponoszonych i przyszłych wydatków związanych ze sprawozdawczością. Jednocześnie jednostki, dla których ta sprawozdawczość jest istotna strategicznie, nadal będą mogły sporządzać ją dobrowolnie. Odroczenie terminu atestacji społecznej zrównoważonego rozwoju da firmom audytorskim czas na lepsze przygotowanie się do przyszłych zadań. Jeśli chodzi o polską gospodarkę, projekt przyczynia się do znoszenia nadmiernych obciążeń biurokratycznych i administracyjnych, co wzmocni konkurencyjność naszych przedsiębiorstw, szczególnie w kontekście presji spoza Unii Europejskiej. Chciałbym również zaznaczyć, że projekt ten został poddany szerokim konsultacjom społecznym z licznymi instytucjami i organizacjami. Zgłoszona została tylko jedna uwaga, która nie została uwzględniona jako niezasadna. Co więcej, minister do spraw Unii Europejskiej pozytywnie zaopiniował projekt, stwierdzając jego pełną zgodność z prawem Unii Europejskiej. Projekt nie spowoduje żadnych dodatkowych skutków finansowych dla sektora finansów publicznych. Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Podsumowując: przedłożony projekt ustawy jest niezbędny dla harmonizacji prawa krajowego z unijnym, jest korzystny dla polskich przedsiębiorców i całej gospodarki, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej i zyskał pełne poparcie komisji sejmowych. Wprowadza on także potrzebną ulgę regulacyjną i pozwala naszym firmom lepiej przygotować się na przyszłe wezwania, wspierając ich rozwój i konkurencyjność. Dlatego w imieniu Komisji do Spraw Deregulacji oraz Komisji Finansów Publicznych rekomenduję Wysokiej Izbie uchwalenie przedłożonego projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)