Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2018-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panie Inspektorze! Mam zaszczyt przedstawić opinię Klubu Poselskiego Kukiz’15 na temat sprawozdania głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2017, druki nr 2709 i 2817. Z całą pewnością Państwowa Inspekcja Pracy jest instytucją, która jest jednym z ważnych organów państwa, który stoi na straży art. 24 konstytucji, zgodnie z którym praca w Polsce znajduje się pod ochroną. Jest to bardzo ważny artykuł i organ, który tym się zajmuje, również jest absolutnie kluczowy, jeśli chodzi o zapewnienie poczucia bezpieczeństwa pracy, bezpieczeństwa pracowników, właściwie praktycznie wszystkiego, co dotyczy nas wszystkich jako obywateli. Z całą pewnością ta funkcja przez wiele lat się zmieniała, ponieważ problemy rynku pracy i problemy pracowników również się zmieniają. Należy zwrócić uwagę na pozytywne aspekty pracy Państwowej Inspekcji Pracy, szczególnie na programy profilaktyczne, zwłaszcza dotyczące profilaktyki wypadków, na to, co państwo wprowadziliście, jeśli chodzi o zwiększenie efektywności zapobiegania wypadkom w pracy. Te wszystkie dane, które znajdują się w sprawozdaniu, świadczą o tym, że ta instytucja zmienia się, ale zmienia, panie inspektorze, trochę wolno. Właściwie zmienia się tak, że nie do końca - można zwrócić uwagę - przystaje do otaczającej ją rzeczywistości. W sprawozdaniu skupiono się przede wszystkim na statystykach, które niestety bardzo często opierają się głównie na danych związanych z liczbą kontroli, z nakładaniem mandatów. Niestety powoduje to, że inspektorzy bardzo często pracują tak, aby wykonać statystki. Państwa regulamin wynagradzania inspektorów, ale też premiowania czy przyznawania nagród opiera się głównie na wykazywaniu przez nich norm. Na samym początku pracy każdego roku sporządzają oni plan wykonania kontroli, nakładania mandatów, co nie przyczynia się do tego, że pracują efektywnie. Po prostu wykonują liczby, z założeniem, że to, co inspekcja pracy na samym początku sobie założy, na koniec roku musi być wykonane. Niestety wyrafinowana, powiem tak: przestępczość, jeśli chodzi o pracodawcę, zmieniający się, jeśli chodzi o duże korporacje, system nawiązywania stosunku pracy na system oparty na prowadzeniu działalności gospodarczej w dużych instytucjach powoduje to, że korporacje zatrudniają duże liczby prawników i specjalistów i inspektorzy nie mogą przeprowadzać u nich kontroli, przeprowadzają je po prostu w małych firmach, gdzie muszą wykonać swoje limity, i tak naprawdę wykonują to ilościowo, natomiast nie pomagają pracownikom, bo na to po prostu fizycznie nie mają czasu. A zatem może warto zwrócić uwagę na to, że nie ilość, ale jakość przeprowadzanych kontroli bardziej pomogłaby pracownikom. Właściwie zaufanie do Państwowej Inspekcji Pracy wcale nie jest mierzone i tak naprawdę, jeżeli jest mierzone statystycznie, to informacja, która pojawia się gdzieś w mediach, pokazuje, że nie jest ono wysokie, dlatego że pracownicy coraz mniej jednak czują, że inspektorzy pracy stoją po ich stronie, mimo że wzrasta statystycznie liczba wykonywanych kontroli, co ma odzwierciedlenie np. w budżecie dla inspekcji pracy, na którym państwo się opieracie. Wysokości kar wzrosną, a tak naprawdę to nie ilość kar ani pieniędzy, które wpadają do budżetu, bo można to robić tak, jak często robi Policja, po prostu nakładając mandaty za różne drobne rzeczy, decyduje o tym, czy pracownicy czują się bezpieczniej. A więc mój apel, i pewnie całego klubu, jest taki, aby poprawić efektywność i skupić się na tym, aby inspektorzy rzeczywiście pełnili funkcję rzeczników i osób pomagających, żeby pochylali się nad wysublimowanymi formami łamania prawa pracowniczego, jakimi są np. nowoczesne franczyzy, tak jak w przypadku Żabki, z którą słabo radzą sobie inspektorzy pracy, a tak naprawdę tej sprawy nie poruszają, bo wszystko w świetle prawa korporacyjnego się zgadza, chociaż tam cierpią ludzie i bardzo często nie ma kto im po prostu pomóc. Chciałabym jeszcze zwrócić uwagę na to, że nie wspomina się w sprawozdaniach np. o 4-letnim już procesie wyjaśniania sprawy wdrażania systemu elektronicznego obiegu dokumentów, który został zakupiony za kilkanaście milionów, i do tej pory nie słyszeliśmy, żeby ktoś został rozliczony, jako że ten system po prostu nie działa. On kosztował kilkanaście milionów i nie został wdrożony. Nikt też nie został rozliczony, za to zmarnotrawiono środki. W państwa sprawozdaniu tego nie ma. I ostatnia sprawa. Inspekcja pracy jako miejsce pracy powinna być wzorem i przykładem dialogu społecznego. Jest naprawdę 18 pracodawców. W państwa regulaminie, co jest niedopuszczalne, ale niestety tak się dzieje, tylko dwa związki zostały enumeratywnie wymienione jako te, które partycypują w ustalaniu wynagradzania i w dialogu. Tak nie może być. (Dzwonek) Panie Inspektorze! Moje pytanie: Czy państwo rozważacie większy pluralizm i dopuszczenie innych związków zawodowych, które u państwa funkcjonują, do dialogu w państwa firmie? Dziękuję bardzo.