Mówca: Joanna Scheuring-Wielgus
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Trochę dziwnie się mówi do pustej sali, no ale trudno. Mieszkańcy i mieszkanki mają niezbywalne prawo do miasta, w którym żyją, czy też do miejscowości, w której mieszkają. Jest nim prawo do współdecydowania o najważniejszych sprawach miasta czy miejscowości oraz prawo do współdecydowania o sprawach dotyczących nas, czyli mieszkanek i mieszkańców. Nasze miasta czy wioski są dla nas i stanowią środowisko naszego życia, więc władza i polityka winny służyć nam, mieszkankom i mieszkańcom. Demokracja w samorządach to nie tylko wybory co 4 lata, lecz tak naprawdę ciągła partycypacja mieszkanek i mieszkańców w realnym podejmowaniu decyzji w swojej miejscowości czy w swoim mieście. Ale aby ta lokalna demokracja mogła dobrze działać, konieczne jest wypracowanie i wdrożenie potrzebnych narzędzi prawnych, takich jak referenda lokalne, inicjatywy uchwałodawcze obywatelek i obywateli, panele i sądy obywatelskie, konsultacje społeczne, budżet partycypacyjny i wiele, wiele innych. Możliwość włączenia się mieszkańców w proces uchwałodawczy rady bądź sejmiku sprzyja zaangażowaniu się mieszkańców w działalność prowadzoną przez samorząd terytorialny, ale również daje możliwość rozwiązywania ich problemów i zaspokajania potrzeb, dzięki którym mieszkańcy realnie podnoszą jakość swojego życia, i co bardzo istotne: służy również aktywizacji obywatelskiej mieszkanek i mieszkańców, co w konsekwencji służy również rozwojowi oraz upodmiotowieniu tego samorządu, jak również w ogóle kształtowaniu się społeczeństwa obywatelskiego. Dzisiaj właśnie Nowoczesna proponuje, aby dać Polkom i Polakom możliwość współdecydowania o samorządzie, w którym mieszkają, właśnie poprzez inicjatywę uchwałodawczą obywateli. Oczywiście zgodnie z obowiązującym dziś ustawodawstwem mieszkanki i mieszkańcy jednostek samorządu terytorialnego podejmują decyzje, biorąc udział w wyborach, a później za pośrednictwem organów gminy, powiatu czy samorządu województwa. Wprowadzenie prawa obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej umożliwi Polkom i Polakom składanie projektów uchwał, a także udział w pracach rady gminy nad tym projektem. Tym samym dzięki obywatelskiej inicjatywie uchwałodawczej zarówno mieszkanki, jak i mieszkańcy zyskają dodatkowy instrument wpływania na działalność organów władzy lokalnej. Dziś prawo oczywiście nie zabrania wprowadzania takiej inicjatywy uchwałodawczej przez jednostki samorządu terytorialnego, więc nie ma prawnych przeciwwskazań do unormowania inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców w statucie jednostek samorządu terytorialnego. Dlatego też część samorządów posiada już taki instrument. Jednak większość nie wprowadziła tego narzędzia lub wprowadziła w taki sposób, że w praktyce nie jest on wykorzystywany ze względu na wymaganą zbyt wysoką liczbę mieszkańców do zbierania podpisów lub jakieś obostrzenia formalne. Dlatego bardzo istotna jest w tej kwestii regulacja. Taka inicjatywa uchwałodawcza nie zagraża samodzielności samorządu terytorialnego, a nawet wzmacnia pozycję obywatelek i obywateli, którzy tak naprawdę stanowią samorząd, względem władzy lokalnej. Bardzo się cieszymy, że nasz projekt popierają Platforma Obywatelska i Kukiz’15. Zupełnie nie rozumiem... PSL też będzie za chwilę popierał, z czego się bardzo cieszę. ...natomiast tego, dlaczego Prawo i Sprawiedliwość, które cały czas mówi o suwerenie, mówi o dialogu z suwerenem, dzisiaj składa wniosek o to, aby odrzucić ten projekt w pierwszym czytaniu. Uważam, że to jest skandaliczne. I skandaliczne jest też to, że nikt z Prawa i Sprawiedliwości teraz mnie nie słucha. Dziękuję serdecznie. (Oklaski) (Poseł Ryszard Wilczyński: Pan marszałek słucha.)