Mówca: Zofia Czernow
Data: 2013-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druk nr 1639. Celem zmian w przepisach ustawy jest skrócenie postępowań dotyczących powoływania kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie. Obecne procedury powoływania sędziów są długotrwałe, co negatywnie wpływa na pracę sądów i prowadzi do wydłużenia czasu trwania postępowań sądowych. Podniesienie poziomu sprawności i efektywności wymiaru sprawiedliwości wymaga racjonalnego i optymalnego wykorzystania kadry orzeczniczej. Konieczne jest podkreślenie, że projektowane zmiany zachowują dotychczasowe standardy postępowania, a także w pełni uwzględniają cel, jakim jest wyłonienie najlepszego pod względem merytorycznym i osobowościowym kandydata do pełnienia odpowiedzialnej funkcji sędziego. Proponowane zmiany to z jednej strony wykorzystanie w szerokim zakresie komunikacji elektronicznej w postępowaniu nominacyjnym, z drugiej zaś strony skrócenie terminów, jeśli chodzi o czynności podejmowane w toku postępowania. Wykorzystanie komunikacji elektronicznej odbywać się będzie na wszystkich etapach postępowania, poczynając od założenia konta w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie i wypełnienia zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie. Przedmiotowe konto zawierać będzie wszystkie informacje i zdigitalizowane dokumenty wytworzone podczas trwania procesu nominacyjnego. Przyczyni się to w sposób bezpośredni do przejrzystości postępowania na każdym jego etapie. Proponowana zmiana trybu doręczeń i zawiadomień, przy szerokim zastosowaniu systemu elektronicznego w toku całego postępowania, istotnie usprawni procedurę nominacyjną. Druga grupa zmian dotyczy rozwiązań szczegółowych w procesie nominacyjnym zmierzających do skrócenia czasu trwania postępowania. I tak: do dwóch tygodni proponuje się skrócenie terminu zawiadomienia ministra sprawiedliwości o fakcie zwolnienia się stanowiska sędziego, a do jednego miesiąca - dotychczasowego trzymiesięcznego terminu przydzielenia przez ministra sprawiedliwości stanowiska konkretnemu sądowi. Są to znaczące oszczędności czasowe bez żadnego negatywnego wpływu na jakość postępowania. Istotną zmianą, jeśli chodzi o ten projekt, jest ograniczenie możliwości równoczesnego zgłaszania kandydatur na więcej niż jedno stanowisko sędziowskie do czasu zakończenia procedury dotyczącej kandydatur wcześniej zgłoszonych. Proponowana zmiana, choć wzbudza liczne kontrowersje, ma uzasadnienie w praktyce postępowań nominacyjnych. Obecna praktyka, w ramach której jeden kandydat zgłasza swoją kandydaturę na więcej niż jedno wolne stanowisko, powoduje, że równolegle podejmowane są wobec tej samej osoby analogiczne czynności proceduralne. Generuje to znaczne nakłady środków i w efekcie przedłuża postępowanie nominacyjne. Zdarza się bowiem, że z tego powodu część postępowań nie przynosi rozstrzygnięcia. Z analizy dokonanej w ostatnich trzech latach wynika, że wielokrotne zgłaszanie swojej kandydatury na kilka wolnych stanowisk sędziowskich było powszechną praktyką. Konsekwencją tego są liczne wnioski sędziów o przeniesienie służbowe składane w krótkim czasie po nominacji sędziowskiej. Zgodzić należy się z poglądem resortu w tej sprawie akcentującym stałość kadry orzeczniczej w poszczególnych sądach jako kluczową kwestię. Skrócenie procesu nominacyjnego nastąpi także na skutek projektowanych zmian w zakresie trybu ocen kwalifikacyjnych kandydatów. Ocen tych dokonywać będą wyznaczeni każdorazowo sędziowie, a nie - jak obecnie - wyłącznie sędziowie wizytatorzy, których mała liczba powoduje, że ten etap postępowania często się wydłuża. Projektowane zmiany ustawowe są konieczne dla usprawnienia procesu nominacyjnego. W obecnym systemie prawnym obsadzenie zwolnionego stanowiska sędziego sądu powszechnego jest procesem złożonym i długotrwałym, trwającym ponad rok. Skutkiem tego długotrwałego procesu jest szybki wzrost liczby nieobsadzonych etatów sędziowskich. Obecnie około 600 etatów sędziów czeka na obsadzenie. To bardzo duża liczba. Wprowadzenie w życie proponowanych zmian winno skrócić ten czas średnio o połowę, a więc w sposób znaczący. Uznając ten projekt za ważny i niezbędny, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska pozytywnie opiniuje go do dalszych prac parlamentarnych. Dziękuję za uwagę.