Mówca: Katarzyna Sójka
Data: 2024-02-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Projekt ten dotyczy dopuszczenia preparatu z substancją octan uliprystalu w dawce 30 mg do sprzedaży bez wymaganej recepty dla osób od 15. roku życia. Do tej pory lek ten był powszechnie dostępny dla pacjentek w każdym wieku, jednak na tzw. receptę, co wiązało się z wizytą u lekarza, z wywiadem lekarskim, a jak była taka potrzeba, to również z badaniem lekarskim. ? propos tego projektu, w 2020 r. preparat w dawce 5 mg z octanem uliprystalu został wstrzymany w obrocie na terenie całego kraju. Decyzja była następstwem opinii Komitetu ds. Oceny Ryzyka w ramach Nadzoru nad Bezpieczeństwem Farmakoterapii, w której rekomendowano zawieszenie dopuszczenia do obrotu leków zawierających octan uliprystalu w dawce 5 mg na terenie całej Unii Europejskiej. Powodem było pojawienie się nowego przypadku ciężkiego uszkodzenia wątroby, w wyniku którego konieczny był jej przeszczep. Uliprystal może również w niewielkim lub umiarkowanym stopniu upośledzać zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu. Przed wypisaniem recepty, przed przyjęciem tego leku pacjentkę należy o tym poinformować, tak aby nie wykonywała ww. czynności. Dodatkowo istnieją pewne uwagi czy przeciwwskazania, np. w przypadku pacjentek, które chorują na astmę i leczą się glikokortykosteroidami. W wielu publikacjach, jak i w charakterystyce produktu leczniczego podkreśla się, że przed przyjęciem tego leku, tego preparatu należy wykonać test ciążowy. Nie zaleca się - co jest bardzo podkreślane w publikacjach - wielokrotnego stosowania preparatu w tym samym cyklu miesiączkowym. Z tego powodu dzisiaj, również w Komisji Zdrowia, zwracamy uwagę na bardzo ważną rzecz: takie wprowadzenie leku bez recepty powinno być poprzedzone bardzo szeroką, bardzo precyzyjną kampanią informacyjną dla pacjentek na temat możliwych powikłań, na temat przeciwwskazań, na temat pewnych niebezpieczeństw, które mogą z tego wynikać, a nawet na temat pewnego zwyczaju, pewnego sposobu, tego, jak ten lek powinien być przyjęty. W szczególności powinna być to kampania, która będzie mówiła o tym, że ten lek może być przyjmowany jedynie w wyjątkowych sytuacjach, jak podkreśliłam wcześniej, nie kilka razy w tym samym cyklu miesiączkowym. Dzisiaj, podkreślę to jeszcze raz, wspólnie z panią poseł Anną Kwiecień, przedstawił to i potwierdził podczas naszej rozmowy specjalista, pan prezes Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego. Z tego powodu zwracamy uwagę na to, że ta kampania informacyjna powinna być szeroko przeprowadzona. Ważne jest podkreślenie tego. Jako lekarz uważam, że niezależnie od tego, jaki będzie wybór pacjentki, pacjentka powinna mieć informację o tym, w jaki sposób ten lek działa. Są pacjentki, dla których informacja, czy ten preparat może działać tylko przed zapłodnieniem, czy już po zapłodnieniu, jest istotna i które na podstawie tej wiedzy podejmują decyzję, czy chcą go przyjąć. Ponieważ są dostępne dwa preparaty, bardzo ważne jest też pytanie, informacja, czy będziemy skupiać się tylko na jednym preparacie, czy na większej liczbie preparatów, nazw handlowych. Czy o to dbamy? Tak naprawdę dzisiaj niepełnoletnia kobieta, bo na tym skupia się nasz projekt... Podczas posiedzenia komisji zostały odrzucone nasze postulaty, które mówią o tym, by ta tabletka była dostępna dla kobiet po 18. roku życia. Chodzi o to, by dziewczynki, dziewczyny, które mają 15 lat i jeszcze nie są w pełni rozwinięte - a na pewno to spora część dziewcząt - jeżeli chodzi o układ rozrodczy... Nie mówimy o tym, że dzisiaj w komisji nie wypowiadali się ani specjaliści w dziedzinie endokrynologii, ani specjaliści w dziedzinie pediatrii, psychologii... Była też propozycja dotycząca wysłuchania publicznego. Uznajemy, że to niezwykle ważne zdanie. Niezwykle ważny jest również głos rodziców, którzy mają pewne obawy co do tego, by taka tabletka była rozwiązaniem dla ich dzieci. Często decyzja może być podejmowana bez wiedzy lekarza. Dzisiaj praktyką jest to, że (Dzwonek) piętnastolatka czy szesnastolatka, jeżeli musi skorzystać z tej tabletki, otrzymuje receptę po wywiadzie lekarskim, po rozmowie z lekarzem, czasem po badaniu. Myślimy, uważamy, że pacjentka, która ma lat 15, która nie może dzisiaj samodzielnie kupić kuponu totolotka, nie może samodzielnie iść do solarium się naświetlić, nie może kupić karty SIM, nie może kupić energetyka, nie powinna bez wiedzy osoby dorosłej, bez patronatu osoby, która będzie miała informację, co dzieje się w jej życiu, mieć dostępu do tej tabletki. Dlatego złożyliśmy wniosek mniejszości i jako klub Prawo i Sprawiedliwość będziemy skłaniać się do tego, by ta tabletka bez recepty była dostępna dla pacjentek powyżej 18. roku życia, natomiast by w przypadku pacjentek, które mają lat 15, ktoś dorosły miał szansę to monitorować i wiedzieć, co dzieje się w życiu piętnastolatki, która w związku z sytuacjami ryzykownymi, z ryzykownym stosunkiem płciowym musi sięgać po taką tabletkę. Dziękuję bardzo.