Mówca: Paweł Śliz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proszę zwrócić uwagę, że ten projekt tak naprawdę to jest nowoczesność w postępowaniu karnym. To jest przyspieszenie pracy sądu, to jest przyspieszenie pracy Policji, to jest przyspieszenie organów ścigania. On jest bardzo potrzebny. Tytuł, który został tej ustawie nadany, jest oczywiście bardzo techniczny, ale dotyka fundamentalnej rzeczy, czyli bezpieczeństwa publicznego. Nie dotyczy on tylko bezpieczeństwa, które ma być w Polsce, ale także w całej Unii Europejskiej. Celem tej regulacji jest przede wszystkim wdrożenie dyrektywy 2019/884 oraz umożliwienie pełnego stosowania wydanego do tej dyrektywy rozporządzenia. Po prostu budowany jest nowoczesny, cyfrowy system, który ma polegać na wymianie informacji o wyrokach skazujących wydanych wobec obywateli państw trzecich oraz bezpaństwowców. Dlaczego te zmiany są konieczne? Te zmiany są istotne przede wszystkim dlatego, że system, który działa obecnie, działa sprawnie, ale w odniesieniu tylko do obywateli państw członkowskich. Jeżeli polski sąd, polska Policja potrzebują uzyskać konkretną informację, żeby sprawdzić historię kryminalną - która w postępowaniu karnym jest przecież niezwykle istotna - obywateli, którzy są spoza Unii Europejskiej, np. z Azji czy z Ameryki Południowej, proces ten jest nieefektywny i archaiczny. Musimy mieć pewność, że taka osoba nie była skazana w innym kraju Unii Europejskiej. A co się obecnie dzieje? Należy wysłać zapytanie tak naprawdę do wszystkich 26 państw członkowskich. Przecież to jest czasochłonne, kosztowne, a przede wszystkim na podstawie praktyki zawodowej mogę powiedzieć, że niektóre kraje bardzo długo na te zapytania odpowiadają i organy ścigania są w tym zakresie nieefektowne. System, który ma powstać, ma zmienić tę praktykę. Ma to być centralny system typu ˝hit/no hit˝, który pozwoli bardzo szybko ustalić, które państwo członkowskie posiada informacje o danej osobie. To jest ułatwienie pracy organów ścigania, bo będziemy wiedzieli, w którym kierunku, do którego państwa to jedno zapytanie trzeba skierować po takim szybkim ˝trafieniu˝ osoby podejrzanej w naszym postępowaniu. Dzięki temu będziemy mogli zwrócić się konkretnie do konkretnego państwa z zapytaniem. Jakie są kluczowe rozwiązania tego projektu? To przede wszystkim jest wprowadzenie kilku bardzo istotnych zmian, na które chciałbym szczególnie zwrócić uwagę. Przede wszystkim to identyfikacja biometryczna, która jest najważniejszym punktem. Weryfikacja tożsamości osób, które pochodzą z państw trzecich, obecnie jest często utrudniona, bo mamy brak wiarygodnych dokumentów w tym zakresie. Projekt ten wprowadza obowiązek pobierania odcisków linii papilarnych od każdego obywatela państwa trzeciego, który posiada status oskarżonego w postępowaniu karnym. Dane trafią do bazy i będą następnie udostępnione w tym systemie europejskim. Jeśli chodzi o ochronę przed terroryzmem, to projekt przewiduje możliwość stosowania markerów w kartach rejestracyjnych, które wskazują na skazania za przestępstwo o charakterze terrorystycznym. To pozwoli takim systemom jak system wizowy czy zezwolenie na podróż na automatyczną weryfikację takich osób, które mogłyby stwarzać zagrożenie dla całej Unii Europejskiej. Ten system będzie miał bardzo szerokie zastosowanie, bo będzie służył nie tylko sądom. Będzie on także wykorzystywany do kontroli osób, które pracują z dziećmi, przy ewentualnym poświadczeniu bezpieczeństwa, uzyskiwaniu licencji czy np. procedurach azylowych. Zobaczcie państwo , ile to procedur przyspieszy. Pamiętajmy o tym, że ta transpozycja dyrektywy powinna nastąpić do czerwca 2022 r. Trochę wstyd, że aż 2026 r. musiał nas zastać, żebyśmy mogli wprowadzić te przepisy, które usprawnią postępowanie karne, a przecież jest to fundamentalne działanie. Jako Klub Parlamentarny Polska 2050 uważamy, że ten projekt jest projektem niezbędnym, choć niestety oczywiście spóźnionym. Deklarujemy bardzo merytoryczną pracę w komisji nad szczegółami, zwłaszcza nad wydolnością techniczną tego systemu i integracją naszej bazy Krajowego Rejestru Karnego. Jako Polska 2050 deklarujemy pełne wsparcie odnośnie do dobrego kierunku zmian, które proponuje Ministerstwo Sprawiedliwości. Dziękuję bardzo.