Mówca: Andrzej Gut-Mostowy
Data: 2014-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawić stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, druk nr 2815. Zakładane zmiany dotyczą skali podatku dochodowego od osób fizycznych. Projektodawcy proponują zastąpienie dotychczasowej dwustopniowej skali podatkowej czterostopniową skalą podatkową z najniższym progiem dochodu w wysokości 20 160 zł, stawką podatku 15%, drugim progiem w wysokości 85 528 zł i stawką podatku 18%, i kolejnym progiem dochodu w wysokości 360 tys., przy czym do tej kwoty dochodu stawka podatku wynosiłaby 32%, a po przekroczeniu 360 tys. podstawy opodatkowania podatek miałby wynosić 50%. Projektodawcy szacują, że przyjęcie regulacji wpłynęłoby negatywnie na dochody sektora finansów publicznych. W pierwszym roku obowiązywania tych rozwiązań dochody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego uległyby obniżeniu o ok. 10-11 mld zł. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt ustawy należy ocenić zdecydowanie negatywnie z kilku powodów. Po pierwsze, należy zauważyć, że każde obniżenie stawek skali podatkowej wiąże się ze znacznym spadkiem dochodów budżetu państwa. Po drugie, nastąpi znaczne obniżenie dochodów samorządów terytorialnych. Skutki finansowe wprowadzenia dodatkowych stawek podatkowych 15% i 50% przy niezmienionych pozostałych parametrach skali podatkowej są ogromne, wynoszą 10-11 mld zł. Stawka 15% podatku dochodowego objęłaby wszystkich podatników, których dochody podlegają opodatkowaniu, a więc również podatników, których dochody przekraczają rocznie kwotę 20 160 zł. Dla negatywnej opinii istotny jest fakt, że z punktu widzenia indywidualnego podatnika proponowana zmiana skali podatkowej nie wpłynie znacząco na obniżenie obciążeń podatkowych osób o najniższych dochodach. Podatnik, który uzyskuje wynagrodzenie miesięczne w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, tzn. 1680 zł, rozliczający się indywidualnie, na zmianie skali podatkowej zyskałby rocznie kwotę 482 zł, o ile nie korzystałby z preferencji podatkowych, np. ulgi na dzieci. W przypadku bowiem podatnika korzystającego z odliczeń, np. ulgi na dzieci, według rozwiązań obowiązujących w 2014 r. nie wystąpi zysk z tytułu wprowadzenia dodatkowej 15-procentowej stawki podatku. Według danych z zeznań podatkowych za 2013 r. średnia efektywna stawka podatku dochodowego od osób fizycznych wynosiła 8%, w tym 7% w pierwszym przedziale dochodu, a w drugim przedziale dochodu - 15%. Zatem efektywna stawka podatkowa od dochodów w pierwszym przedziale skali jest blisko trzykrotnie niższa od stawki określonej w ustawie. Rozwiązania w zakresie ulgi na dzieci w większym stopniu niż przewidywane w projekcie ustawy zmiany skali podatkowej wpłyną na poprawę sytuacji finansowej rodzin wielodzietnych. Podatnicy będą mogli skorzystać z ulgi na nowych zasadach już w rozliczeniu podatkowym za 2014 r. Szacuje się, że ubytek dochodów finansów publicznych związany z wejściem w życie tych rozwiązań wyniesie 1,1 mld zł. Zaproponowane przez rząd zmiany w zakresie ulgi na dzieci, w tym przyznanie kwoty przewyższającej dokonane odliczenie z tego tytułu, są rozwiązaniami, które przyniosą rodzinom z dziećmi wymierne korzyści finansowe. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Podstawową funkcją podatku dochodowego od osób fizycznych jest pozyskiwanie dochodów budżetowych państwa, a poprzez udziały we wpływach z tego podatku także dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Jak wskazują w uzasadnieniu sami autorzy projektu, wejście w życie proponowanych zmian wiązałoby się ze skutkami dla finansów publicznych rzędu 10-11 mld zł, co stanowi 13% dochodów zaplanowanych na rok 2015 z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Tak duży ubytek dochodów doprowadziłby do destabilizacji finansów publicznych. Pomimo zawieszenia przez Komisję Europejską wobec Polski procedury nadmiernego deficytu Polska powinna rygorystycznie realizować podjęte lub ogłoszone działania mające na celu zmniejszenie nierównowagi fiskalnej. Działania te powinny być uzupełnione dodatkowymi czynnościami zmniejszającymi nierównowagę fiskalną. Jednym z działań realizujących ten cel jest niezmienianie skali podatkowej. Nie może zatem zyskać poparcia projekt ustawy budzący poważne wątpliwości natury konstytucyjnej. Projekt ten został negatywnie zaopiniowany przez Związek Powiatów Polskich, głównie ze względu na uszczuplenie dochodów samorządów. W stanowisku związku czytamy: ˝wejście w życie nowelizacji skutkowałoby zmniejszeniem dochodów jednostek samorządu terytorialnego o kwotę przeszło 5 mld rocznie˝, a także: ˝gminy i powiaty, które są głównymi beneficjentami (Dzwonek) udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, (...) realizują najwięcej zadań mających bezpośredni wpływ na jakość życia mieszkańców naszego kraju˝. Dla negatywnej oceny tego projektu istotny jest też fakt, że efektywna stopa podatkowa rodzin korzystających z ulgi na dzieci jest jedną z najniższych w Europie. Według raportu OECD Taxing Wages, w przypadku opodatkowania polskiej rodziny z dwójką dzieci, w której jeden z małżonków otrzymuje przeciętne dochody, a drugi 2/3 średniej, efektywna stawka wynosi 3%, we Francji 11%, w Wielkiej Brytanii 13%, a średnia w europejskich krajach OECD wynosi 13,1%˝. Zważając na przytoczone powyżej argumenty, klub Platformy Obywatelskiej jest za odrzuceniem tego projektu. Dziękuję. Przepraszam za przekroczenie czasu.