Mówca: Zbigniew Chmielowiec (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-01-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu 23 stycznia 2012 r. obchodziliśmy 5. rocznicę śmierci legendy polskiego i światowego reportażu, często określanego jako ˝człowiek obdarzony absolutnym wyczuciem informacji, klimatu i wydarzeń˝ - Ryszarda Kapuścińskiego. Urodził się on 4 marca 1932 r. w Pińsku na Polesiu, dzisiejszej Białorusi. Jego rodzice, Maria i Józef, byli nauczycielami na wsi. Gdy miał siedem lat, wybuchła wojna. Przez pierwsze lata po wojnie Kapuściński uczył się w gimnazjum im. Stanisława Staszica, w którym w 1950 r. zdał maturę. W latach 1952-1956 studiował na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Po studiach zaczął pracować w redakcji ˝Sztandaru Młodych˝. Zadebiutował jednak poetycko jeszcze przed maturą w tygodniku ˝Dziś i jutro˝ w wieku 17 lat. W 1956 r. odbył również swą pierwszą podróż zagraniczną do Indii. Powrócił jednak przedwcześnie, manifestując w ten sposób solidarność z redakcją ˝Sztandaru Młodych˝, która stanęła w obronie krytycznego wobec władz tygodnika ˝Po prostu˝. Za karę w 1958 r. odwołano kolegium redakcyjne i został wydalony ze ˝Sztandaru˝. Wkrótce potem został redaktorem ˝Polityki˝. Od 1962 r. pracował także dla Polskiej Agencji Prasowej oraz od 1974 r. w tygodniku ˝Kultura˝. Jako stały korespondent zagraniczny w Afryce, Ameryce Łacińskiej i Azji, dokumentował upadek cesarstwa w Etiopii i Iranie. Ryszard Kapuściński zmarł 23 stycznia 2007 r. w wieku 74 lat po rozległym zawale serca. Pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Po jego śmierci poświecono mu bardzo dużo miejsca w polskich i światowych mediach. Pisały o nim największe światowe gazety. Kondolencje z powodu śmierci pisarza na ręce ambasadora RP w Hiszpanii złożyła hiszpańska para królewska oraz książę Asturii. W swoich książkach Kapuściński opisywał odwiedzane kraje i wydarzenia w sposób wnikliwy w pełnych dramatyzmu relacjach. Tak powstały jego dwie książki, które zapoczątkowały jego popularność na Zachodzie: ˝Cesarz˝ z 1978 r. i ˝Szachinszach˝ z 1982 r. Trzecią, najbardziej znaną jego książką na świecie stało się ˝Imperium˝, napisane na podstawie materiałów zebranych w czasie podróży po upadającym Związku Radzieckim w latach 1989-1991. Jego książki zostały przetłumaczone na wiele języków, nawet takich jak japoński i esperanto. Kapuściński był laureatem wielu nagród i wyróżnień. Pierwszą nagrodę - Złoty Krzyż Zasługi - otrzymał już w 1956 r. za reportaż ˝To też jest prawda o Nowej Hucie˝. Zaszokował nim Polskę Ludową, opisując trudne warunki życia robotników na budowie kombinatu. Otrzymał także m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, nagrodę Pen Clubu im. Ksawerego Pruszyńskiego. W 1996 r. odebrał nagrodę im. Jana Parandowskiego, a w 1999 r. Ikara. Wybrany został przez środowisko dziennikarskie na ˝Dziennikarza Wieku˝ w plebiscycie miesięcznika ˝Press˝. Otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Gdańskiego oraz wielu zagranicznych uczelni. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Stojąc dziś w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej, pragnę złożyć hołd polskiemu mistrzowi reportażu literackiego i najwybitniejszemu pisarzowi wśród reporterów Ryszardowi Kapuścińskiemu w przypadającą 5. rocznicę jego śmierci.