PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałem w tym momencie uczulić czy zogniskować państwa uwagę na obłudę, która z lewej strony sali po prostu cały czas się na nas wylewała w trakcie tej krótkiej dyskusji. Mianowicie wszystkie kluby lewicowe, czy to PO, przepraszam, Koalicja Obywatelska, czy tam Trzecia Droga i Lewica, i ktoś tam jeszcze, są prawdopodobnie za. Tak? Są za przyjęciem tej uchwały, a więc za, uwaga, wtrącaniem się biskupów w wielką politykę. Tak czy nie? Tak? To jak to jest z wami dzisiaj? Jak to jest? Zwracacie uwagę kapłanom Kościoła katolickiego, że absolutnie mają się nie zajmować polityką. Zastanówcie się nad sobą. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Głos z sali: Jedź do Moskwy.)
Mówca: Małgorzata Golińska
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! List biskupów zaistniał z okazji milenium chrztu Polski. Prócz znanych słów o przebaczeniu biskupi wskazali cierpienia, których doznaliśmy od Niemców. Polska ręka spotkała się wtedy z chłodem po stronie niemieckiej. W uchwale to pomijacie, pisząc ją z pozycji klęczącej. Rozczarowani niemiecką reakcją byli i autor listu bp Kominek, i kard. Wyszyński. Parę lat temu biskupów niemieckich naszła refleksja o winie, o wstydzie, o milczeniu, które trwało zbyt długo. To ważne, ale o tym też nie piszecie. Szokujące dla mnie było wystąpienie PO. Prawdziwe pojednanie narodów, państwo posłowie, nie rodzi się z uznania, że to było dawno, więc po co do tego wracać, wymaga prawdy. To była niemiecka agresja i cierpienie Polaków, które przez dziesięciolecia nie znalazło należytego zainteresowania po stronie Niemców. Nie ma miejsca na widzianą w wykonaniu obecnego rządu 13 grudnia uległość. Bez wezwania Niemców do rozliczenia się z tych krzywd, również finansowego, będzie tylko zakłamanie i lekceważenie. Tylko prawda rodzi skruchę. Skrucha rodzi chęć naprawienia win, a zadośćuczynienie (Dzwonek) otwiera drogę do prawdziwego pojednania i uczciwych relacji, z godnością. (Oklaski)
Mówca: Joanna Lichocka
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani marszałek, nie ma rządu 13 października, to prawda, jest rząd 13 grudnia. Proszę państwa, udało się w komisji poprawić treść tej uchwały. Udało się wyrzucić najmniej szczęśliwe zdania, mówiąc delikatnie, np. takie, które zrównywało w swoim przesłaniu krzywdy polskiego i niemieckiego narodu. Myślę, że to była po prostu niezręczność stylistyczna i że autor nie zrozumiał do końca tego, co napisał. Chciałam podziękować panu Ireneuszowi Rasiowi, który tutaj występował i jako wnioskodawca przyszedł z tym projektem, za to, że powiedział prawdę, tak odmienną od tego, co reprezentują politycy Platformy Obywatelskiej, że ta uchwała ma być pewnego rodzaju wyrzutem sumienia dla strony niemieckiej, pewnego rodzaju wezwaniem do trzymania się zasad i przyzwoitości, a nie hipokryzji i kłamstwa. Tak że bardzo dziękuję panu posłowi Rasiowi za tę odważną deklarację. (Dzwonek) Konfederacja zgłosiła poprawki, które są zasadne, będziemy je popierać. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Urszula Augustyn
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Jeden z autorów, właściwie to autor listu sprzed 60 lat, bp Bolesław Kominek powiedział: nie pisaliśmy tego tylko dla narodu niemieckiego, ale dla naszego także. To bardzo ważne słowa i myślę, że warto z nich dzisiaj czerpać. Co tak naprawdę przynosi efekty? Tak naprawdę efekty przynoszą zgoda, wzajemny szacunek i zrozumienie. Nie mówię o tym, żeby w czymś ustępować. Zrozummy się nawzajem i wyegzekwujmy to, co należy wyegzekwować. Niektóre osoby w wystąpieniach przede mną mówiły o bzdurnych rzeczach, o jakiejś aukcji pamiątek. Nie ma aukcji pamiątek z Auschwitz. Wracają do Polski zrabowane podczas wojny zabytki. To też zauważcie, zwróćcie na to uwagę. 3 grudnia parlament Niemiec wezał rząd do budowy pomnika ofiar w Berlinie. Zwróćcie na to uwagę. (Dzwonek) Mówicie tylko o tym, co wam odpowiada, a to często jest manipulacja albo mijanie się z prawdą. (Głos z sali: Kamień postawili.)
Mówca: Krzysztof Mieszkowski
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Nie mam żadnych wątpliwości, Wysoka Izbo, że brunatni nie stoją u naszych bram, tylko są niestety w polskim parlamencie. (Oklaski) (Głos z sali: I naziści, tak?) List polskich biskupów do biskupów niemieckich był potężnym dokumentem. Jest potęgą historyczną i potężnym dialogiem. W kolejnych dekadach polscy demokratyczni politycy konsekwentnie do tego listu wracali. Tadeusz Mazowiecki nazwał go fundamentem pojednania, a w Krzyżowej razem z Helmutem Kohlem uczynił z niego symbol nowego początku. Lech Wałęsa traktował go jako pierwszy sygnał do dialogu o granicy na Odrze i Nysie. Aleksander Kwaśniewski podkreślał, że dzięki temu gestowi mogliśmy budować nasze miejsce w NATO i Unii Europejskiej. Dziś, po 60 latach, gdy antyniemiecka i antyeuropejska propaganda powraca w retoryce PiS-u (Dzwonek), Konfederacji i prezydenta Nawrockiego, musimy powiedzieć jasno: to polityka wymierzona w polską rację stanu. (Oklaski)
Mówca: Mariusz Krystian
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nie wiem, jak z tymi brunatnymi w polskim Sejmie, ale na pewno w polskim Sejmie jest również pełno idiotów. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Słuchając tego typu wystąpień, trudno o inną refleksję. Natomiast pamiętam, kiedy na lekcjach historii z młodzieżą omawiałem temat właśnie listu polskich biskupów do biskupów niemieckich. Zawsze te lekcje były burzliwe, zawsze te lekcje były ciekawe, wywoływały wiele emocji. Oczywiście przebaczenie jest bardzo ważne, jest istotą chrześcijaństwa, ale przebaczenie bez pamięci, przebaczenie bez zadośćuczynienia nie istnieje. Jest naiwnością. Przebaczenie w tym przypadku musi iść w parze z zadośćuczynieniem za zbrodnię. I to jest oczywistość. Nie będzie nigdy zgody, nie będzie nigdy pojednania między naszymi narodami, dopóki nie będzie reparacji (Dzwonek), dopóki nie będzie zadośćuczynienia Niemców za to, co wyrządzili narodowi polskiemu... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
Mówca: Piotr Adamowicz
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zastanawiam się, zakładając, że posłowie Fritz, Sachajko, Matecki i niektórzy inni są wiernymi Kościoła katolickiego, czy nie chcą tak naprawdę założyć własnego kościoła, ponieważ mają w nosie słowa przewodniczących episkopatów Polski i Niemiec. Te słowa przed chwilą wybrzmiały. Niektórzy polityczni aktorzy wciąż próbują wykorzystać w celach politycznych bolesne i historycznie nierozwiązane kwestie. Dla nas jest jasne, piszą biskupi, polityczne rozgrywki oparte na historycznych krzywdach są sprzeczne z duchem pojednania, który został wyrażony w wymianie listów. Tak, proszę państwa. (Poseł Dariusz Matecki: Ja jestem polskim posłem.)
Mówca: Michał Kowalski
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Debatujemy nad projektem uchwały w sprawie upamiętnienia 60. rocznicy orędzia pojednania biskupów polskich i niemieckich. Dzisiaj nie będę mówił o próbach regermanizacji Pomorza, nie będę mówił o powiecie puckim, o tablicy, obelisku, który grolifikował jeszcze miesiąc temu esesmanów, nie będę mówił o pomniku Puchmüllera w Sopocie, który ma powstać za 350 tys. zł przed Urzędem Miasta Sopotu. (Poseł Piotr Adamowicz: Kto wybudował Urząd Miasta Sopotu?) Panie pośle, ja panu nie przeszkadzałem. Zapytam o jedną rzecz: Czy w treści uchwały w wystarczającym stopniu uwzględniono perspektywę polskiej relacji stanu oraz doświadczenia historyczne związane z II wojną światową i okresem powojennym? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Paweł Rychlik
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jesteśmy świadkami niewyobrażalnej hipokryzji. Kiedy Platforma Obywatelska polskim biskupom na co dzień odmawia prawa głosu, zabierania głosu odnośnie do spraw społecznych w Polsce, dziś powołujecie się na polskich biskupów. Powołujecie się tylko i wyłącznie dlatego, żeby przykryć blamaż i kompromitację Donalda Tuska sprzed kilku dni, kiedy z podkulonym ogonem w obecności swojego zwierzchnika kanclerza Merza powiedział, że jeśli Niemcy nie wypłacą ofiarom niemieckich zbrodni ochłapów, to w budżecie państwa sam je znajdzie i wypłaci. To jest po prostu skandal. Przyjeżdżam do państwa z Wielunia, miasta, które było pierwszą ofiarą II wojny światowej, doszczętnie zniszczonego, ponad 2000 ofiar. Był tam w ostatnim czasie prezydent Niemiec Steinmeier, który mówił o odpowiedzialności moralnej. (Dzwonek) Ale jest również odpowiedzialność materialna i Polska... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski) (Poseł Urszula Augustyn: Mieliście 8 lat.) (Głos z sali: Dokładnie, pełna władza.)
Mówca: Marek Biernacki
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Właśnie takiej dyskusji w pewnym momencie uniknęliśmy w komisji. Ten projekt, ta uchwała to oddanie czci polskim biskupom, którzy w bardzo trudnym czasie dla Polski, kiedy tworzył się naród, tworzyła się nowa tożsamość... W 1966 r. w związku z obchodami milenium, konkurencyjnymi wobec obchodów, które proponował PRL, ówczesny rząd, polscy biskupi zdecydowali się wydać tak trudną uchwałę, napisać tak trudny list. Zostali zaatakowani przez władzę komunistyczną, przez wszystkie władze. Nawet lud polski patrzył na nich troszeczkę inaczej. Biskupi rozumieli jednak, że naród polski musi budować tożsamość, też tożsamość narodową, dumną tożsamość, ale w oparciu o zasady chrześcijańskie. Dokładnie to jest napisane w liście. Myślałem, że unikniemy dzisiaj tej dyskusji, że nie będziemy mieli porachunków dotyczących reparacji, zadawnionych kwestii dotyczących tego, co jest sprawiedliwe. Dochodzimy i będziemy chcieli dochodzić sprawiedliwości. To jest naturalne, ale dzisiaj oddajemy hołd biskupom. Nawet tego ta Wysoka Izba nie potrafi uszanować. Czy wy nie rozumiecie tego, jak wy wyglądacie? Przyjrzyjcie się sobie. Jesteście świetni. W takim momencie jesteście tak świetni, że obrażacie nawet pamięć tych biskupów i ich idee. To jest istotne. (Poseł Joanna Lichocka: No bez przesady, bez przesady.) Co więcej, na salę, na posiedzenie komisji mógł przyjść każdy, żeby zgłosić poprawkę. Tych poprawek nie pamiętam. Nie było ich. Szukaliśmy konsensusu. Pani poseł, jeżeli ktoś mnie zapyta, padnie pytanie, dlaczego akurat teraz jest przyjmowana ta uchwała, to odpowiem: bo jest 18 listopada. Zostanie uchwalona, bo jest rocznica - 60 lat. (Poseł Joanna Lichocka: Wiemy.) No tak, ale takie pytanie padło. Czy rozumie pani, że to jest szaleństwo? (Poseł Dariusz Matecki: Szaleństwem jest płacenie za niemieckie zbrodnie.) Pani Marszałek! W związku z tym, że zostały zgłoszone poprawki, proszę o nieodsyłanie projektu do komisji w celu rozpatrzenia...
Mówca: Dorota Niedziela
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Chwileczkę, panie pośle, jeszcze chwileczkę. Panie pośle Matecki, mam to panu czytać drugi raz? Czy pan nie potrafi się powstrzymać przed krzyczeniem, kiedy inni się wypowiadają? Rozumiem, że pan wychodzi na mównicę i krzyczy, żeby pana było dobrze słychać, ale proszę nie pokrzykiwać, kiedy mówi ktoś inny, z szacunku do tego, kto przemawia, szczególnie jeżeli jest to sprawozdawca. Bardzo proszę, panie pośle.
Mówca: Marek Biernacki
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

W związku z tym, że zostały zgłoszone poprawki, proszę o nieodsyłanie projektu do komisji w celu rozpatrzenia, ale o rozpatrzenie podczas głosowania.
Mówca: Dariusz Matecki
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Nie możemy pozwolić, żeby ludzie, którzy budowali tamten krwawy system, byli dziś w Polsce uznawani za autorytety, żeby przywracano im emerytury czy przyznawano ordery czy żeby... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
Mówca: Wojciech Król
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie uchwały ustanawiającej Dni Pamięci Grudnia 1970. To uchwała, która nie tylko porządkuje historyczną pamięć, ale także oddaje sprawiedliwość ludziom, którzy pół wieku temu mieli odwagę powiedzieć: dość. Grudzień ’70 to jedno z najtragiczniejszych doświadczeń powojennej Polski. Robotnicy wyszli wówczas na ulice, domagając się rzeczy elementarnych: godności, chleba, wolności. Reakcją władzy komunistycznej był strzał, nie dialog, rozkaz strzelania do własnych obywateli. Zginęło 45 osób, ponad 1100 zostało rannych, a tysiące represjonowano. Do dziś symbolem tamtych dni pozostaje ciało 18-letniego Zbigniewa Godlewskiego niesionego na drzwiach przez stoczniowców - symbolem odwagi zwykłych ludzi i hańby państwa, które odwróciło się od obywateli. Doświadczenie Grudnia ’70 nie zakończyło się wraz z wygaszeniem protestów. Jego echo prowadziło Polskę przez dekadę do narodzin ˝Solidarności˝. Tamten bunt robotników ukształtował całe pokolenie ludzi, którzy później stali się liderami drogi do wolności 1989 r. I dlatego pamięć o tych wydarzeniach nie jest lokalną historią kilku nadmorskich miast. Jest fragmentem opowieści o Polsce demokratycznej. Dziś jako Sejm wolnej Rzeczypospolitej robimy rzecz prostą i jednocześnie ważną: ustanawiamy dni 16-18 grudnia dniami pamięci Grudnia 1970 r. Pamięć o Grudniu ’70 jest lekcją szczególnie aktualną. Uczy, że przemoc państwa wobec obywateli zawsze prowadzi do katastrofy, że godność jest wartością nienegocjowalną, że wolność nie jest dana raz na zawsze. Trzeba jej strzec i pielęgnować każdego dnia. Dlatego uchwała, nad którą dzisiaj procedujemy, jest nie tylko aktem wspomnienia. Jest aktem obywatelskiej odpowiedzialności. Jest zobowiązaniem, że państwo polskie już nigdy nie zapomni, że jego siła wynika z ludzi, nie z represji. W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej dziękuję wszystkim, którzy pielęgnowali pamięć o ofiarach Grudnia ’70 przez lata milczenia, i zapewniam: wasz wysiłek nie był daremny. Wolna Polska pamięta. Dziękuję bardzo.
Mówca: Marek Biernacki
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi honor przedstawienia stanowiska Klubu Parlamentarnego PSL - Trzecia Droga dotyczącego sprawozdania Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia Dni Pamięci Rewolty Grudniowej 1970. Oczywiście popieramy ten projekt, bo jest to projekt bardzo ważny, bardzo istotny w naszej historii. Odnosi się do wielkich wydarzeń w naszej historii. Wielkie protesty grudniowe, które przetoczyły się przez Pomorze w grudniu 1970 r., odegrały bardzo istotną rolę w naszej historii, można powiedzieć: w historii najnowszej, ale rzutują one nawet w bardzo istotny sposób na sprawy dzisiejsze, a w pośredni sposób - też na sprawy europejskie i światowe. To był tylko jeden etap, ktoś powie, walki o niepodległość, bo był rok 1968, Grudzień ’70, 1976 r., 1980 r., był okres wielkiej ˝Solidarności˝, później papierowa rewolucja, która toczyła się przez całe lata 80. Potem powstał okrągły stół i 17 września 1993 r. ostatni żołnierz rosyjski odszedł z Polski. To jest też ciekawe, że właśnie tego dnia, 17 września - tak można powiedzieć - odzyskaliśmy pełną niepodległość, bo od tego dnia nie było żadnego obcego buta, buta rosyjskiego na polskiej ziemi. Ale to był efekt właśnie Grudnia ’70, bo on wtedy zapoczątkował nasz wielki, wspaniały marsz o niepodległość. To Grudzień ’70 rzutował na powstający ruch, na WZZ-ety, na ROPCiO, na Ruch Młodej Polski. Strajki zaczęły się w Gdańsku i przelały się później na Gdynię. To właśnie była ta pamięć Grudnia ’70. Chodziło tu o istotną część działaczy, która uczestniczyła w wydarzeniach w 1970 r. - pamięć o 1970 r. była u nas bardzo żywa. Dlatego też jednym z postulatów było stworzenie wolnego związku zawodowego i walka bez użycia przemocy. To był fenomen ˝Solidarności˝, o którym zapominamy. Papierowa rewolucja zaczęła się w 1980 r. i doprowadziła do wolności, proszę pamiętać, bez użycia przemocy. To był fenomen, który podziwiał u nas Zachód. Pokonaliśmy wielkie mocarstwo i odzyskaliśmy wolność. Ale pamiętamy o 17 grudnia. Gdynia - moje miasto, mój region. Chcę zwrócić tu uwagę, powiedzieć o jednym fakcie: 17 września rano Kaszubi z różnych miejscowości, z Gdyni, Grabówki, Chyloni, jechali do pracy i zostali zaatakowani. Oni jechali do stoczni. Czy chcieli strajkować, czy chcieli pracować - to nie jest istotne. Jechali do stoczni. Bo takie było wezwanie ówczesnych komunistycznych, zdradzieckich władz. I wtedy zaczęto do nich strzelać. (Dzwonek) Do dzisiaj tak naprawdę nie wiemy, kto wydał rozkaz, aby strzelać.
Mówca: Marek Biernacki
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

To jest ściśle ukryte. Podejrzewa się pewne osoby, ale faktów nie znamy. To na pewno wymaga wyjaśnienia, ale też chodzi tu o pamięć o ofiarach, o wszystkich ofiarach Grudnia ’70. A liczba ofiar była większa niż ta wynikająca z oficjalnych danych. (Oklaski)
Mówca: Aleksandra Leo
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Grudzień ’70 to jeden z tych momentów w historii, który nie pozwala nam milczeć. Władza, która podnosi rękę na własnych obywateli, traci moralną rację bytu. Robotnicy Wybrzeża w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Elblągu wyszli na ulicę, by zaprotestować przeciw podwyżkom cen żywności, przeciw upokorzeniu, przeciw życiu, które każdego dnia stawało się coraz trudniejsze. Domagali się godności, a odpowiedziano im ogniem. Władza wydała rozkaz strzelania do ludzi. Zginęli młodzi robotnicy, ojcowie, synowie, koledzy z wydziału. Zginęli ci, którzy rano wychodzili do pracy, a wieczorem już nie wracali. W Gdyni ofiarą stał się 18-letni chłopak, symbol tragedii tamtych dni. Jego ciało niesione na drzwiach stało się ikoną pamięci. Opowieść o nim zapisana w piosence o Janku Wiśniewskim do dziś przypomina, że bunt przeciwko niesprawiedliwości zawsze ma twarz człowieka, nie statystyki. Ale rewolta grudniowa to nie tylko liczby, to nie tylko dramatyczne fotografie, to nie tylko zapis przemocy, to także początek długiego procesu budzenia się obywatelskiej świadomości, który doprowadził później do powstania Komitetu Obrony Robotników, do Sierpnia ’80, do narodzin ˝Solidarności˝. Tam wśród łzami zapisanych ulic Gdańska i Gdyni zaczęła się droga, która doprowadziła nas do wolności. Pamiętajmy również o tych, o których nie mówi się wystarczająco często. O rannych, których było kilkuset, o tysiącach zatrzymanych, o rodzinach, które przez lata żyły w strachu, śledzone, zastraszane, wpisywane w akta bezpieki. O ludziach, których jedyną winą było to, że mieli odwagę stawić się w pracy i powiedzieć głośno, że chcą żyć jak ludzie. Grudzień ’70 to także moment kruszenia się pewnego mitu. Przez lata propaganda przedstawiała Polskę Ludową jako państwo robotników. A jednak to właśnie robotnicy stali się m.in. jego ofiarami. Dlatego ustanowienie Dni Pamięci Rewolty Grudniowej 1970 nie jest tylko formalnym gestem. To jest decyzja, by w naszej wspólnej pamięci nie było białych plam, nie było przemilczeń. To jest decyzja, byśmy jako wspólnota potrafili stanąć po stronie tych, którzy mieli odwagę zaprotestować przeciw krzywdzie, i byśmy uczyli młode pokolenia, że historia nie jest martwym zapisem w podręczniku, lecz przestrzenią do odpowiedzialności. Dlatego klub Polska 2050 z pełnym przekonaniem, z szacunkiem dla ofiar i z poczuciem obowiązku wobec historii
Mówca: Daria Gosek-Popiołek
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 14 grudnia 1970 r. w Stoczni Gdańskiej wybuchł strajk wywołany ogłoszonymi podwyżkami na artykuły pierwszej potrzeby, zwłaszcza na żywność. 15 grudnia do kolejnych strajków przystępowali robotnicy w Gdyni, Elblągu, Słupsku i Szczecinie. Protesty rosły w siłę, a komunistyczne władze przeciwko protestującym wysyłały siły milicyjne, które z całym okrucieństwem i bezwzględnością próbowały stłumić protesty. Żołnierzom i milicjantom wydano rozkaz strzelania do robotników. Zginęło 45 osób, ponad 1 tys. osób odniosło rany. Komunistyczna władza przez lata próbowała usunąć z pamięci społecznej prawdę o Grudniu ’70 na Pomorzu, a przywódcy i uczestnicy protestów byli prześladowani. Ale takiej krzywdy i zbrodni nie da się zatrzeć w pamięci obywateli i obywatelek. To doświadczenie Grudnia ’70 ukształtowało całe pokolenia opozycjonistów i opozycjonistek. Dziś upamiętniamy ofiary, protestujących w czasie Grudnia ’70, ale i wszystkie osoby, które przez lata zabiegały o godne upamiętnianie tych wydarzeń. Nadajemy specjalny wymiar tym kilku dniom - od 16 do 18 grudnia. Niech to będą dni pamięci o sile solidarności, niezłomności, o krzywdzie, śmierci, ale i o odwadze. Jako kolejne pokolenia jesteśmy zobowiązani do zachowania pamięci i przekazywania jej dalej. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Bronisław Foltyn
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Konfederacji wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia Dni Pamięci Rewolty Grudniowej 1970. Grudzień ’70 to w historii Polski jeden z najtragiczniejszych okresów, jedno z najtragiczniejszych wydarzeń, które miały miejsce w komunistycznej Polsce w tym czasie. Trudna sytuacja ekonomiczna oraz drastyczne podwyżki cen tuż przed świętami 1970 r. doprowadziły do wybuchu gwałtownych protestów. Komunistyczna władza zdecydowała się na rozwiązania siłowe. Podczas tłumienia protestów wojsko i milicja otworzyły ogień, użyły ostrej amunicji. Zastrzelono 45 osób, rannych było 1165 osób. To jednak niepełne szacunki. W oficjalnych informacjach mamy takie dane, a jednak wiemy, że tych ofiar było o wiele więcej. Istotną informacją jest to, że do dziś sprawcy tych zbrodni nie zostali rozliczeni, nie ponieśli za swoje czyny żadnej odpowiedzialności. Konfederacja oczywiście poprze projekt tej uchwały, choć uważamy, że marszałek Sejmu wywodzący się z formacji z PZPR, obecny marszałek Sejmu, i przyjmowanie uchwały o tych tragicznych wydarzeniach 1970 r., gdy za to byli odpowiedzialni również członkowie tej samej formacji, czyli PZPR, że jest to wysoce niestosowna sytuacja. Ale my poprzemy tę uchwałę. Dziękuję.(Oklaski)