Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2013-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Dzisiejsza nowelizacja ustawy wynika z praktyki stosowania tej ustawy o pieczy zastępczej. Myślę, że to dobrze, kiedy Sejm reaguje na rzeczywistość wdrażania przepisów, które zostały wcześniej ustalone, przyjęte. To dobrze, kiedy wsłuchujemy się również w opinie tych, którzy wdrażają przyjęte przez parlament ustawy, zwłaszcza wtedy, kiedy możemy poprawić jakość funkcjonowania prawa, ale także wynikających z tego prawa rozwiązań. Dlatego Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej pozytywnie ocenia tę nowelizację. Chcę jednak zaznaczyć, że sprawa funkcjonowania zadań publicznych, realizacji tych zadań publicznych na zasadzie porozumienia między jednostkami i samorządami terytorialnymi w różnych obszarach jest stosowana dość szeroko, tak że to nie jest jakieś specjalne rozwiązanie w tym obszarze. Można powiedzieć, że z tego powodu, kiedy pracowaliśmy nad tamtą ustawą, nie dostrzegliśmy tego problemu. Nie mówię tego dlatego, żeby zarzucać prawu niedoskonałość, ale brak właśnie takiego szerszego spojrzenia. Może dlatego, ze względu na brak czasu, nie udało nam się dostrzec omawianego dzisiaj problemu. Sądzę jednak, że kiedy w miarę sprawnie reagujemy na opinie zarówno samorządów, jak i podmiotów realizujących tę ustawę, jest to w pełni zasadne. Dlatego klub popiera zawarte w ustawie rozwiązanie. Chciałbym przy okazji zwrócić uwagę na pewne niedoskonałości, które są związane z funkcjonowaniem ustawy o pieczy zastępczej. Zgodnie z tą ustawą Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu opracował raport. Ten raport jest z listopada 2012 r. Niedoskonałości ustawy zostały pogrupowane według następujących obszarów. Po pierwsze, finansowe, dotyczące rozszerzenia zadań gmin i niewskazania nowych źródeł finansowania systemu pieczy zastępczej, w szczególności asystentów rodziny, konkretnie w odniesieniu do małych, niekiedy ubogich gmin i powiatów. Po drugie, prawne, wskazujące na niejednoznaczność zapisów ustawy, brak interpretacji prawnych, brak ciągłości postanowień prawnych oraz niewystarczająco szerokie konsultacje społeczne, dotyczące projektu ustawy. Po trzecie, organizacyjne, obejmujące także kwestie niewystarczającej liczby instytucji rodziny pieczy zastępczej, brak osób chętnych do zakładania rodzin zastępczych w kontekście ograniczenia instytucjonalnej pieczy zastępczej. Po czwarte, ideowe, obejmujące zbyt życzeniowe podejście ustawodawców do reintegracji dziecka z rodziną. Po piąte, kompetencyjne, chodzi o nieprzygotowanie zawodowe osób mających pełnić funkcje nowych instytucji powołanych na mocy ustawy, w szczególności asystenta rodziny oraz koordynatora rodziny pieczy zastępczej. To nie są życzenia czy uwagi Sojuszu Lewicy Demokratycznej, ale regionalnego ośrodka polityki społecznej, oparte na badaniach, na rozmowach, na konsultacjach społecznych, i trudno zarzucać tym opiniom podtekst polityczny. W związku z tym myślę, że mamy razem jeszcze wiele do zrobienia, jeśli chodzi o wdrażanie całej ustawy. Tu jednak na pierwszym miejscu - mówili o tym samorządowcy, my też o tym mówiliśmy, podkreślaliśmy to w czasie prac nad tą ustawą - jest brak wystarczających środków finansowych, to jest podstawowy problem, w szczególności dla małych gmin czy małych powiatów. Tutaj bez pomocy - ten raport też to pokazuje - samorządy, mimo że mają obowiązek prawny, pewnych rzeczy nie przeskoczą. Wyraźnie mówią, że muszą wybierać: czy prowadzić szkołę, czy prowadzić przed chwilą omawiane wychowanie przedszkolne, czy utrzymywać drogi, czy wprowadzać nowe instytucje pieczy zastępczej. W pomocowych programach rządowych, które są tak adresowane, ilość środków finansowych, a jest tu o tym mowa, jest niewystarczająca. Stąd myślę, że w trakcie prac nad kolejnym budżetem państwa trzeba będzie ten problem dostrzegać i w większym stopniu stwarzać możliwość realizacji przesłania ustawy o pieczy zastępczej. Klub Poselski Sojuszu Lewicy Demokratycznej będzie głosował za omawianą ustawą. Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Wanda Nowicka)