Mówca: Marek Sowa
Data: 2018-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pan minister powiedział, że rząd ma przygotowaną od 2 lat strategię negocjacyjną. Wie, co trzeba zrealizować. I tak sobie myślę, że ta strategia została ogłoszona we wrześniu 2016 r. - to są dokładnie 2 lata - w Krynicy w trakcie spotkania prezesa Kaczyńskiego z premierem Orbánem. Co wówczas prezes Kaczyński powiedział? Z Węgrami możemy konie kraść. Jest parę stajni, a na pewno jedna z napisem Unia Europejska. I to jest efekt tej strategii. Co państwo w dokumentach rządowych, w swoich stanowiskach, przygotowaliście? Pan minister za bardzo do tego się nie odniósł, to ja państwu przeczytam, co pisze w dokumentach rządowych... (Głos z sali: Jest napisane.) ...o tych projektach, które zostały ogłoszone w maju, bo one pokazują tak naprawdę skalę problemów, przed jakimi stoi Polska. Nie tylko polski rząd, bo rząd PiS-u przeminie, ale problem w Polsce pozostanie, ponieważ tych wszystkich problemów nie da się po prostu rozwiązać. A mianowicie: znaczące powiększenie liczby obszarów, dla których wsparcie z funduszy europejskich będzie niemożliwe; inwestycje w porty lotnicze - zapomnijcie o porcie centralnym; zakup taboru kolejowego - teraz kupujecie Pesę, a nie będzie za co kupować pociągów; inwestycje w zakresie produkcji, przetwarzania, dystrybucji, składowania lub spalania paliw kopalnianych; składowiska odpadów i inwestycje w instalacje przetwarzania odpadów resztkowych - ile jeszcze mamy do zrobienia; radykalne ograniczenia w zakresie wsparcia kultury, w tym w szczególności dziedzictwa kulturowego; działalność badawczo-rozwojowa realizowana wyłącznie przez duże przedsiębiorstwa; inwestycje w sieci szerokopasmowe; obniżenie cappingu z 2,35% PKB do 1,55% PKB - i jakie skutki to przynosi dla polskiego budżetu; obniżenie poziomu dofinansowania z budżetu europejskiego do 70%, a dla regionów przejściowych - do 60% O ile musi wzrosnąć wkład własny na sfinansowanie wszystkich projektów? Kolejna kwestia, powiększenie kategorii regionów przejściowych z 90% do 100% średniej krajowej. O ile wzrośnie? To nie będą polskie regiony, z polskich regionów będzie region dolnośląski i pewnie region wielkopolski, natomiast przybędzie masa regionów Europy Zachodniej, które z tego tortu, o którym dzisiaj mówimy, będą korzystały, tak jak Polacy. Taka jest konsekwencja tego zapisu. Kolejna kwestia, uniemożliwienie finansowania elementów infrastrukturalnych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Dotychczas było można 5% czy 10% z całego programu przeznaczyć na zakup wyposażenia, na środki trwałe. Tego nie będzie można już zrobić, nawet jeśli to wyposażenie będzie integralnie związane z całym projektem. Również w EFS jest obniżenie poziomu współfinansowania do 70%, a w regionach przejściowych - do 60%. Dotychczas praktycznie było to bezkosztowo, bo przecież nawet w tej perspektywie finansowej rząd założył, było 85%, 10% na współfinansowanie z budżetu państwa. W kontraktach regionalnych wszystkie regiony mają na dokładkę, na uzupełnienie wkładu krajowego. Dzisiaj tych pieniędzy nie ma. To będzie miało bardzo poważne skutki. Była już o tym mowa, że jest niekwalifikowalność VAT-u, co w konsekwencji będzie oznaczało radykalne zwiększenie finansowania krajowego. Za co rolnicy kupią traktory, kombajny, sprzęt rolniczy? Jak będzie realizowane wsparcie dla młodych? Czy będzie utrzymana inicjatywa Leader, kiedy właśnie II filar wspólnej polityki rolnej, rozwój obszarów wiejskich, spada o 1/4? Taka będzie konsekwencja. O wyrównaniu dopłat bezpośrednich już możecie zapomnieć, bo ten budżet po prostu na to nie pozwoli. Kolejna kwestia. Mógłbym pytać o bardzo wiele elementów. Nie ma na to czasu, ale mam do pana ministra parę pytań szczegółowych. Panie Ministrze! Słabości tej propozycji jest naprawdę bardzo wiele, ale my chcielibyśmy wiedzieć, które elementy z punktu widzenia interesów Polski są najważniejsze, na co w tym wszystkim postawicie, co będzie filarem obrony, bo wszystkiego obronić się nie da. Do państwa wiadomości: nigdy w historii nie zdarzyło się tak, żeby propozycja Komisji Europejskiej była niższa od budżetu zatwierdzonego finalnie, zawsze jest odwrotnie. Tak było 6 lat temu. Propozycja ogłoszona w 2012 r. przez Komisję Europejską była lepsza niż ta przyjęta przez Radę Europejską i przez Parlament Europejski. Takie są skutki. Dzisiaj tego też nie da się odwrócić. Nie mówcie o jednomyślności, bo wy cały budżet generalnie akceptujecie, problem w tym (Dzwonek), że polskie priorytety w tym budżecie bardzo wiele tracą. Dziękuję. (Oklaski)