Mówca: Sylwester Chruszcz
Data: 2017-04-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Prezentuję stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim. Po konsultacji z branżą przetwórców ryb mogę powiedzieć, że projektowana ustawa bierze pod uwagę interesy polskich podmiotów zajmujących się ogólnie pojętym rybołówstwem. Dobrym rozwiązaniem jest likwidacja monopolu centrów pierwszej sprzedaży. Mimo że, jak wynika z kontroli Najwyższej Izby Kontroli, centra te były w pełni przygotowane do świadczenia usług niezbędnych do skutecznego wprowadzania ryb do pierwszej sprzedaży, zapewniając możliwość odbioru i przechowywania ryb w odpowiednich warunkach, to jednak obowiązujące zasady pierwszej sprzedaży nie sprzyjały koncentracji podaży i wzmocnieniu rynkowej pozycji organizacji producentów. Dowolność wyboru przez producenta miejsca sprzedaży i nabywcy uniemożliwiała centrom realizację ich podstawowego ustawowego zadania - aukcyjnej lub sesyjnej sprzedaży produktów rybołówstwa. Niedostateczny udział centrów w rynku rybnym sprawiał, że ich wpływ na poprawę konkurencyjności i zrównoważenia sektora rybackiego był niewielki. Przyczyną niewielkiej skuteczności centrów, a przez to ich nieznacznego wpływu na poprawę konkurencyjności sektora rybackiego, była przede wszystkim dowolność wyboru przez producenta miejsca sprzedaży i nabywcy. Dzięki temu producenci ryb mogą sprzedawać ryby w dowolnie wybranym miejscu bez żadnych ograniczeń. Jednakże NIK zwracał uwagę, że z tego powodu większość producentów sprzedawała ryby poza centrami, w tym również bezpośrednio odbiorcom w Danii i Szwecji, z wyjątkiem pierwszej sprzedaży gatunków ryb, których zasoby wymagają wzmożonej ochrony lub wzmożonego nadzoru, np. dorsza czy łososia. Kolejnym powodem niewłaściwego funkcjonowania była dowolność lokalizacji centrów skutkująca zbyt dużą liczbą centrów w jednym porcie; np. w porcie w Kołobrzegu działało pięć centrów zarządzanych przez konkurujące ze sobą organizacje producentów. Niewielki w stosunku do potencjału udział centrów w sprzedaży ryb był również konsekwencją podejścia kontrolowanych organizacji producentów, które nie egzekwowały od swoich członków - bądź w ogóle go nie ustanowiły - obowiązku sprzedaży całego połowu poprzez własne centra. Kolejną zmianą, która wejdzie w życie dzięki tej ustawie, będzie eliminacja negatywnego zjawiska handlu indywidualnymi kwotami połowowymi między armatorami. Zmiany były postulowane przez część środowisk rybackich zainteresowanych rozwojem sektora rybołówstwa morskiego i rzeczywistym prowadzeniem działalności rybackiej. Na podstawie obowiązujących przepisów armatorzy statków rybackich, którzy nie są w stanie odłowić przyznanej im na dany rok indywidualnej kwoty połowowej, mogą przekazać ją innemu armatorowi, który ją odłowi, co powinno umożliwić wykorzystanie ogólnej kwoty połowowej przyznanej naszemu krajowi. Rozwiązanie to miało służyć efektywniejszemu wykorzystaniu kwot połowowych, jednak w praktyce doprowadziło do handlu indywidualnymi kwotami między armatorami. Cieszy to, że przez zmianę ustawy zaprowadzi się tutaj porządek. Dobrze, że przewidziano wydłużenie do dnia 15 lipca terminu na złożenie przez armatora wniosku o rezygnację w danym roku z części lub całości przyznanej mu indywidualnej kwoty połowowej lub dni połowowych. Do tej pory ten wniosek trzeba było składać do 30 czerwca. Dzięki wydłużeniu tego czasu będzie można lepiej oszacować pozostające w dyspozycji armatorów indywidualne kwoty połowowe lub dni połowowe, tak aby rezygnacja dotyczyła tylko tej części, której armator nie będzie w stanie wykorzystać do końca roku. Po konsultacjach z przedstawicielami branży mogę z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że ustawa jest odpowiedzią na dotychczasowe paradoksy, jakie występowały w branży. Cieszy, że w końcu polski rząd wsłuchał się w głos rybaków na naszym Wybrzeżu. Chciałbym też dodać, że w naszych konsultacjach właściwie od 15 lat zawsze był ten dysonans między Warszawą a Pomorzem. Rybacy z Władysławowa, Darłowa, Świnoujścia nie byli dobrze słuchani już nie tylko w Brukseli, ale też w Warszawie. Tak że nas osobiście bardzo cieszą te zmiany do ustawy i cieszymy się, że w komisji będziemy je dalej procedować. Dziękuję. (Oklaski)