Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2014-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowni Nauczyciele i Uczniowie! Szanowni Państwo! Moje oświadczenie dotyczy przebiegu prac, które dzisiaj zakończyły się w Sejmie. Chodzi o zasiłki i świadczenia pielęgnacyjne dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych oraz opiekunów dzieci niepełnosprawnych. W ubiegłym roku, mimo sprzeciwu opozycji, koalicja rządowa, rząd, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej zdecydowały się na nowelizację ustawy, w wyniku której pozbawiono świadczeń pielęgnacyjnych w wysokości 520 zł 140 tys. osób, które opiekowały się osobami niepełnosprawnymi. Wówczas te świadczenia pobierało się wtedy, kiedy zaprzestało się zatrudnienia lub nie podejmowało się pracy zarobkowej, czyli, krótko mówiąc, było się zarejestrowanym w urzędzie pracy i trzeba było opiekować się osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym. To świadczenie było również połączone ze składką na ubezpieczenie zdrowotne. Od 1 lipca ta grupa osób pozostała bez środków do życia, ale też bez ubezpieczenia zdrowotnego. W sierpniu Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej złożył nowelizację tej ustawy, która przywracała to świadczenie. Wielokrotnie z tej trybuny apelowaliśmy do rządu, aby jak najszybciej tę kwestię rozstrzygnął. Trybunał Konstytucyjny w grudniu 2013 r. orzekł o niezgodności tego rozwiązania z konstytucją w takim zakresie, w jakim pozbawia ona świadczeń wstecz, mimo że te świadczenia były przyznane na okres posiadania orzeczenia o niepełnosprawności osoby, nad którą opiekun sprawował opiekę. Dlatego też cały Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej zwrócił się z pismem do prezesa Trybunału Konstytucyjnego o przyspieszenie rozpatrywania tego wniosku rzecznika praw obywatelskich. Po orzeczeniu trybunału, który nakazał rządowi niezwłocznie zająć się tym problemem, w dniu dzisiejszym zakończono proces legislacyjny w Sejmie. Jednak ten proces toczy się w cieniu protestu zarówno matek opiekujących się dziećmi niepełnosprawnymi, które protestują od 17 dni, jak i dorosłych opiekunów osób niepełnosprawnych, którzy protestują przed Sejmem. Protestują dlatego, że prezes Rady Ministrów pan Donald Tusk obiecał opiekunom dzieci niepełnosprawnych, że w ich przypadku w miarę sprawnie nastąpi uzawodowienie. Dojdziemy do tego rozwiązania od 1 stycznia 2016 r., natomiast podwyższenie tego świadczenia pielęgnacyjnego nastąpi od 1 maja bieżącego roku, jeśli ustawa wejdzie w życie. Sojusz Lewicy Demokratycznej, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom matek opiekujących się niepełnosprawnych dziećmi, chciał w sposób odpowiedzialny zaproponować rządowi ścieżkę, która pozwoliłaby wdrożyć to rozwiązanie systemowe już od 1 stycznia 2015 r. Wskazaliśmy Fundusz Pracy, który ma dzisiaj nadwyżkę 7 mld zł, a finansuje co roku chociażby staże podyplomowe dla pielęgniarek i położnych, a jest to ponad 800 mln zł. Te 100 zł dodatku z Funduszu Pracy spowodowałoby, że 104 tys. osób podjęłoby formalnie zatrudnienie, byłoby pracownikami opiekującymi się dziećmi niepełnosprawnymi, jednocześnie pobierając płacę minimalną. Jeśli chodzi o realizację orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, to wracamy do tego rozwiązania, które było przed 1 stycznia 2013 r., więc każda spośród tych 140 tys. osób, jeśli w tej chwili nie pobiera specjalnego zasiłku opiekuńczego, będzie miała prawo do zwrotu tego świadczenia łącznie z odsetkami. Odsetki wynoszą 50 mln zł. Dzisiaj nie ma żadnej osoby w rządzie, która chciałaby przyznać się do tego błędu i kosztów związanych z realizacją tejże ustawy. Dlatego też w pracach nad tą ustawą proponowaliśmy podwyższenie tego świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego od 1 maja do kwoty 800 zł, a od 1 stycznia 2015 r. do kwoty 1000 zł. Wszystkie te wnioski zostały odrzucone. (Dzwonek) Został przyjęty jeden argument, który podnosiłem wielokrotnie w czasie pracy nad tą ustawą zabierającą świadczenia, mianowicie żeby nie eliminować możliwości wnioskowania o to świadczenie, kiedy nie podejmuje się zatrudnienia. Tym razem przywrócono te rozwiązania i od 1 stycznia ten specjalny zasiłek opiekuńczy będzie można pobierać wtedy, gdy spełnia się kryterium dochodowe, a także rezygnuje się z zatrudnienia lub nie podejmuje się zatrudnienia. Mam nadzieję, że wszyscy razem uczynimy jeszcze wiele, aby te antagonizmy, które tutaj, w Sejmie, zostały stworzone, jeśli chodzi o zasiłki i świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych i dzieci niepełnosprawnych, z czasem zostały zlikwidowane. Dziękuję.