Mówca: Iwona Śledzińska-Katarasińska
Data: 2017-11-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Rozumiem, że od wczoraj do dzisiaj wnioskodawcy zdobyli się przynajmniej na odrobinę refleksji i tę tak pompatyczną nazwę, jaka była przedtem, nieco zmienili. Przedtem była to nazwa: Instytut Solidarności i Odwagi. Prawdę powiedziawszy, zdziwiłam się troszkę, ile trzeba odwagi, żeby w takim trybie zgłosić tak w sumie niechlujnie napisaną ustawę. Do ostatniej chwili wnioskodawcy nie potrafili zadbać, żeby od początku tej debaty byli obecni przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Po prostu nie powiedzieli, że jest lekkie przyspieszenie obrad. Tak że ja nie winię pani minister, broń Boże, ale tak jakoś się stało. Chcę powiedzieć, że prace nad tym projektem wyglądały w następujący sposób. 26 października pojawił się projekt. 31 października zawiadomiono członków komisji, że pierwsze czytanie będzie 7 listopada. 6 listopada była mowa o nowelizacji budżetu na rok 2017 i okazało się, że dajemy 75 mln zł na instytut, o którym właściwie nic nie wiemy. 7 listopada projekt dotyczący tego instytutu został przedstawiony przez wnioskodawców na posiedzeniu komisji, a 8 listopada jest debata, która ma ostatecznie zamknąć tę procedurę. Ustawa będzie wchodziła w życie po upływie 7 dni, w ciągu 14 dni minister powoła pełnomocnika, a potem to już właściwie w ciągu 3 miesięcy to ten instytut nie ruszy. To tyle, jeśli chodzi o procedurę. Wydaje mi się, że jeżeli dla wnioskodawców ten temat jest tak bardzo ważny - a rozumiem, że jest, słyszę to już 2 dni z rzędu - to może należałoby z trochę większym pietyzmem do tego tematu podejść, także z większym pietyzmem wobec tych, dla których jest ta ustawa. Nie zauważyłam tego pietyzmu. Jeżeli ten temat, ten instytut jest tak bardzo ważny, to ja bym jednak chciała, żeby minister czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, bo to ma być resortowy instytut, mogło przedstawić posłom choćby zarys funkcjonowania, jakiś kalendarz, powiedzieć, na co te 75 mln zł ma być przeznaczone. A tymczasem jak to jest? Minister uchwali statut, powoła dyrektora, powoła Radę Pamięci. Jednym słowem, wszystko jest w tej chwili w głowie pana ministra Glińskiego. Wierzę, że tam są same dobre myśli, ale jeżeli mamy tu podnieść rękę za tym projektem, to wolelibyśmy jednak przynajmniej część tych myśli znać. Na wczorajszym posiedzeniu komisji jak zwykle bardzo kompetentna i przekonująca pani minister Gawin mówiła bardzo ciekawe rzeczy, z którymi ja się zgadzam, tylko one nie odnosiły się do tej ustawy. Bo pani minister mówiła o resortowym Ośrodku Badań nad Totalitaryzmami i jego osiągnięciach. Świetnie, że ten ośrodek działa, zwłaszcza że wygasiliście państwo, to samo ministerstwo, Radę Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Właściwie to rzeczywiście bardzo dobrze, tylko że ta ustawa jest całkiem o czymś innym. A jak tak na nią popatrzeć merytorycznie - zresztą o tym także mówiliśmy - to właściwie te kompetencje, tak szerokie i z takimi ogromnymi nadziejami, zahaczają częściowo o zadania i kompetencje IPN-u, Polskiej Akademii Nauk czy Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Nie powiem już o licznych muzeach, które także prowadzą działalność naukową. Jeżeli mamy Muzeum II Wojny Światowej, to mamy prawo oczekiwać, że tam także będą próby wyszukiwania takich ludzi. Jeżeli jest Żydowski Instytut Historyczny, to przecież oni nic innego nie robią, tylko właśnie m.in. szukają po świecie osób, które pomagały także Żydom polskim. Na tym samym posiedzeniu okazało się, że będziemy budować muzeum Kresów - rozumiem, że to muzeum Kresów w Lublinie będzie się zajmowało tą tematyką. Jeżeli w Białymstoku powstaje muzeum Sybiru, to rozumiem, że także to muzeum Sybiru będzie mogło się tym zajmować. W tej ustawie nie ma ani słowa o tym, jakie miałyby być wzajemne relacje między tymi instytucjami, jeśli chodzi o kompetencje. Powiem tak: do tej pory były (Dzwonek) różne metody przepychania ustaw. W tym momencie doszedł szantaż, bo państwo mówicie, że cel jest szlachetny. Nie, proszę państwa. Było 75 mln zł, usiedliście, napisaliście na kolanie ustawę i uważacie, że szlachetny cel wszystko usprawiedliwia. Nie usprawiedliwia. W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej składam wniosek o odrzucenie projektu ustawy. (Oklaski)