Mówca: Stanisława Prządka
Data: 2013-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panie Rzeczniku Praw Dziecka! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej pragnę przedstawić stanowisko wobec omawianych projektów ustaw o zmianie ustawy Kodeks karny, zawartych w drukach nr 1827 i 1878. Pedofilia to wielki problem społeczny. Według statystyk polskiej Policji w 2012 r. ofiarą pedofilów padło 7426 dzieci i jest to liczba o 1/3 większa niż rok wcześniej. Według badań Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego aż 35% kobiet i 29% mężczyzn przeżyło przed 15. rokiem życia doświadczenia seksualne z osobą dorosłą. To oznacza, że w Polsce żyje bardzo duża liczba nieujawnionych ofiar pedofilii. Ofiary przemocy seksualnej w inny sposób przeżywają krzywdę, która je spotkała, a wiele z nich dąży do ukarania sprawcy dopiero w wieku dorosłym, czyli bardzo często po kilkunastu latach od momentu, gdy zostało popełnione przestępstwo na ich szkodę. W konsekwencji obecna regulacja skutkuje w wielu wypadkach całkowitą bezkarnością pewnej grupy sprawców. Proponowane zmiany zawarte w obu projektach, zarówno Platformy Obywatelskiej, jak i Sojuszu Lewicy Demokratycznej, mają ten sam cel, czyli ochronę interesów pokrzywdzonych, i mają na uwadze szczególną sytuację małoletnich pokrzywdzonych. Przestępstwa te często nie są ujawniane właśnie ze względu na fakt, że większość ofiar nie jest w stanie się bronić, a także ze względu na wiek pokrzywdzonych i ich bardzo dużą obawę przed ujawnieniem się oraz przed ujawnieniem prawdy, że tych krzywd doznali od osób najbliższych. W świetle obowiązujących przepisów przestępstwo takie ulega przedawnieniu już w momencie, gdy pokrzywdzony ukończy 23 lata. W wielu przypadkach pokrzywdzony jest jeszcze osobą, która mieszka razem ze sprawcą i dodatkowo jest od niego w dużym stopniu uzależniona psychicznie i materialnie. Oczywiście wiek 23 lat w polskim systemie prawnym oznacza pełną zdolność do czynności prawnych, ale równocześnie wiąże się często z brakiem samodzielności. W prostej konsekwencji prowadzi to do niemożności przeciwstawienia się sprawcy i braku dążenia do ochrony własnych praw. W tej sytuacji niezbędne jest, aby ustawodawca zapewnił realną możliwość pociągnięcia sprawcy do odpowiedzialności karnej. Przestępstwa o charakterze seksualnym popełniane na szkodę małoletniego mają taką specyfikę, że niezbędne jest stworzenie warunków, w których pokrzywdzony będzie na tyle dojrzały, aby mógł świadomie i samodzielnie podjąć odpowiedzialne kroki prawne. Lęk przed konsekwencjami i brak samodzielności finansowej pokrzywdzonego nie mogą doprowadzić do tego, że sprawca uniknie konsekwencji swoich czynów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ze wskazanych powyżej powodów autorzy projektu Platformy Obywatelskiej proponują wydłużenie okresu przedawnienia do 10 lat po uzyskaniu pełnoletniości. Taki okres argumentują faktem, że w rozdziale XI Kodeksu karnego występują wyłącznie okresy przedawnienia stanowiące wielokrotność 5 lat. Aby więc nie zaburzać porządku kodeksu, wnoszą o wydłużenie okresu przedawnienia do lat 10. Projekt Sojuszu Lewicy Demokratycznej zakłada wydłużenie okresu przedawnienia do 12 lat po uzyskaniu pełnoletniości. Wydaje się, że 30. rok życia stanowi racjonalną granicę, a organizacje pozarządowe zajmujące się walką z pedofilią, takie jak Fundacja Stop Przedawnieniu, wnioskowały o taki właśnie okres w przygotowanym projekcie ustawy. Niezależnie od tego (Dzwonek) - już kończę, panie marszałku, jeśli można - niezbędne wydaje podkreślenie, że właśnie przedłużenie do 30 lat to jest to najdłuższy znany polskiemu prawu okres przedawnienia, oczywiście przy pominięciu czynów, które przedawnieniu nie ulegają nigdy. Przyjęcie zaproponowanego przez nasz klub projektu nie zmieni więc fundamentów, na których opiera się polskie prawo karne. Dlatego uznając, że zmiana przepisów jest niezbędna i że uda nam się wypracować w trakcie dalszych prac konsensus oraz przekonać inne kluby poselskie do poparcia tych rozwiązań, wnoszę w imieniu klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej o skierowanie obydwu projektów do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo za uwagę.