Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego PSL-UED chciałbym przedstawić nasze stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw zawartego w druku sejmowym nr 3480. Na wstępie zgodzę się z przedmówcą i również - to generalna ocena - uznam ten projekt za naprawdę rokujący dobrą zmianę. To z jednej strony, jeśli chodzi o regulację obszaru dotyczącego właśnie upadłości konsumenckiej, a z drugiej strony myślę, że warto docenić jeden istotny walor tego projektu. Mianowicie on pokazuje, w jaki sposób - małymi krokami, ale można - zdejmować z sądów niektóre obowiązki, co może być wykorzystane w sprawach stricte przypisanych wymiarowi sprawiedliwości. To jest też, myślę, dobra rzecz, którą warto podkreślić w dyskusji nad tym projektem. Projektowana ustawa w założeniu autorów ma na celu udoskonalenie obecnego modelu upadłości konsumenckiej oraz wprowadzenie zmian korzystnych dla osób zadłużonych oraz wierzycieli np. poprzez uproszczenie niektórych procedur. Projekt przewiduje możliwość ogłoszenia upadłości przez osoby nieprowadzące działalności gospodarczej w uproszczonej procedurze, czyli bez wyznaczania sędziego komisarza. Ma to odciążyć sądy upadłościowe i restrukturyzacyjne, do których wpływa coraz więcej spraw upadłych konsumentów. Ponadto projekt wprowadza możliwość zawierania przez dłużników układów z wierzycielami z ograniczonym do minimum udziałem sądu. Jego rolę przejąłby licencjonowany doradca restrukturyzacyjny, który będzie czuwał również nad wykonaniem układu. Dzięki temu może zmniejszyć się w istotny sposób liczba nowych postępowań, w których konieczne jest ogłoszenie upadłości dłużnika. Instrumentem mającym usprawnić procedurę upadłościową jest rezygnacja z konieczności badania przez sąd na etapie ogłaszania upadłości zawinienia dłużnika w doprowadzeniu do stanu niewypłacalności lub jego pogłębieniu. Ewentualne jego niewłaściwe, niestanowiące przestępstwa lub czynności bezpośrednio nakierowanych na wierzycieli działanie będzie badane na etapie ustalenia planu spłat wierzycieli. Wówczas będzie podejmowana decyzja, czy możliwa jest odmowa oddłużenia, przy czym możliwość tę ograniczy się do sytuacji celowego działania upadłego nakierowanego na trwonienie majątku, a więc prowadzącego do oczywistego pokrzywdzenia wierzycieli, wynikającego ze złej woli dłużnika. Wysoka Izbo! Powiedzmy jasno, że taka zmiana może doprowadzić do abolicji zadłużeniowej, czyli braku konsekwencji nadmiernego, świadomego zadłużenia, tymczasem z założenia upadłość konsumencka miała być tylko dla osób, które straciły kontrolę nad swoimi finansami nie ze swojej winy. Po zmianach sąd będzie musiał uwzględnić każdy wniosek, nawet, mówiąc potocznie, zuchwały. Projekt przewiduje też, że dłużnicy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą będą traktowani tak samo jak konsumenci. Taki będzie bowiem efekt uchylenia z art. 2 prawa upadłościowego ust. 1a. Obecnie zgodnie z nim postępowanie wobec m.in. przedsiębiorców w rozumieniu Kodeksu cywilnego, wspólników spółek osobowych i partnerskich należy prowadzić tak, aby rzetelny dłużnik uzyskał możliwość oddłużenia. Pozostawiony w niezmienionej formie ust. 1 mówi zaś, że postępowanie należy prowadzić tak, aby roszczenia właścicieli mogły zostać zaspokojone w jak najwyższym stopniu, a jeśli racjonalne względy na to pozwolą, dotychczasowe przedsiębiorstwo dłużnika zostaje zachowane. Należy zadać sobie pytanie, czy zrównanie praw osób prowadzących działalność z prawami konsumentów jest słuszne, przecież te osoby mają różne obowiązki. Przedsiębiorca, jeśli stanie się niewypłacalny, ma obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, konsument takiego obowiązku nie ma, może ogłosi upadłość, jeśli będzie chciał. Takie ukształtowanie upadłości konsumenckiej, jak w omawianym projekcie, umożliwi dłużnikom łatwe uwalnianie się od długów, a tym samym przyczyni się do przełamania jednej z podstawowych zasad obowiązujących w porządku cywilnoprawnym: pacta sunt servanda i wynikającej z niej odpowiedzialności za zaciągnięte zobowiązania. Naruszy również w istotny sposób prawa wierzycieli (Dzwonek), którymi mogą być również konsumenci. To są być może uwagi na wyrost, ale myślę, że warto je w toku dalszych prac, za którymi się opowiadamy, uwzględnić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)