Mówca: Urszula Zielińska
Data: 2020-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej - PO, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni dotyczące sprawozdania o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw. Szanowni Państwo! Projekt, nad którym dziś procedujemy, to potwierdzenie, że rządowy flagowy program elektromobilności poniósł jak dotąd niestety fiasko. Przypomnijmy, że w 2016 r. - wtedy wicepremier - Mateusz Morawiecki zapowiedział powstanie planu na rzecz czystego transportu. W jego ramach powstał tzw. Fundusz Niskoemisyjnego Transportu. Autorzy projektu przewidywali, iż do roku 2020 w 32 wybranych aglomeracjach po drogach poruszać się będzie 50 tys. pojazdów elektrycznych, powstanie 6,5 tys. ładowarek do tych pojazdów, program wygeneruje sektorowi energii dodatkowe 20 mld zł przychodów rocznie, a do roku 2025 na polskich drogach będzie już 1 mln pojazdów elektrycznych, w tym pojazdy polskiego projektu i polskiej produkcji. Idea bardzo słuszna, bardzo potrzebna. Sprawdźmy jej wykonanie. Jest rok 2020. Jak państwo myślą, ile z planowanych 50 tys. aut elektrycznych jeździ dziś po polskich drogach? 6,5 tys. Pod tym względem jesteśmy na trzecim miejscu w Europie, niestety od końca. Pytanie do posłów i posłanek z Prawa i Sprawiedliwości: Ile powstało stacji do ładowania z planowanych 6,5 tys.? 1,2 tys., czyli pięć stacji na 100 tys. mieszkańców miast. Dla porównania w takich państwach jak Holandia to ponad 100 ładowarek na 100 tys. mieszkańców. Ostatnie pytanie: Czy wiedzą państwo, jak wygląda realizacja planu obniżenia emisji z transportu w ramach tego programu? Otóż nie wygląda. Zamiast obniżenia mamy wzrost emisji z transportu o 36% tylko w ostatnich 3 latach i aż o 80% od 2005 r. Jasne jest już dziś, że Polska nie osiągnie celu obniżenia emisji z transportu na rok 2020. Nie słychać też o dodatkowych 20 mld dla sektora energetyki z dodatkowej podaży energii. I dziś tą nowelą partia rządząca przyznaje, że program poniósł fiasko i potrzebuje zmiany. W nowelizacji, nad którą tu procedujemy, najkrócej rzecz ujmując, likwiduje się Fundusz Niskoemisyjnego Transportu i przesuwa jego środki do narodowego funduszu ochrony środowiska w formie wieloletniego funduszu celowego dla uproszczenia procesu dopłat. Dodatkowo autopoprawka umożliwia przesuwanie funduszu z programu elektromobilności do programu ˝Czyste powietrze˝. Dotacje celowe ze Skarbu Państwa są odsunięte w czasie i zredukowane. O ile sama idea uproszczenia systemu wsparcia jest słuszna, jak najbardziej słuszna, o tyle martwi jej wykonanie, bo odbywa się znów bez rzetelnej analizy tego, co nie zadziałało w poprzedniej wersji programu, bez konsultacji społecznych, bez rzetelnego rozliczenia wydatków z poprzednich lat, bez konsultacji z ekspertami. Skąd macie państwo pewność, że przesunięcie budżetu z jednego miejsca w drugie będzie lekiem na bezruch w polskiej elektromobilności? Czy aby nie jest to próba wycofania się rakiem, mam nadzieję, że nie, z tego bardzo ważnego programu, odebrania mu priorytetu, być może rozbicia, rozmycia, przesunięcia środków pomiędzy wieloma różnymi programami wieloletnimi z NFOŚ, czego być może zapowiedzią była, oby nie, poprawka państwa na posiedzeniu komisji wczoraj? Bardzo żałuję, że na wczorajszym posiedzeniu komisja odrzuciła poprawki zwiększające dofinansowanie i rozszerzenie tego programu na inne nisko- i zeroemisyjne pojazdy, np. na rowery, rowery elektryczne, hulajnogi, hulajnogi elektryczne. Posłowie PiS mówili, że te poprawki to science fiction. A ja państwu mówię: To nie science fiction, to wsparcie np. dla seniorów, których nie stać na samochód czy elektryczny samochód, ale mogliby być bardziej mobilni dzięki rowerom z elektrycznym doładowaniem. To nie science fiction, tylko rzeczywistość XXI w., która od 20 lat puka do państwa drzwi. W Polsce czas płynie, trujemy własne dzieci, na ulicach śmierdzi i huczy, emisje z transportu rosną dwucyfrowo. A przecież obniżenie emisji jest kluczowe dla naszej przyszłości, dla naszego bezpieczeństwa i elektromobilność jest kluczowa dla obniżenia olbrzymich emisji z transportu, które generujemy. Dlatego pomimo fiaska pierwszej odsłony programu będziemy popierać kolejną próbę jego uruchomienia. Polska elektromobilność ma do nadrobienia lata bezruchu. Nie zmarnujmy (Dzwonek) kolejnych 4 lat. Dziękuję bardzo. (Oklaski)