Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2016-06-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Postaram się streścić. Napisałem sobie trochę dłuższe wystąpienie, ale w tym trudnym czasie będę się starał ograniczyć. Wypełniając zobowiązania zawarte w art. 4 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, minister spraw wewnętrznych i administracji przedłożył Wysokiej Izbie sprawozdanie z realizacji tego programu za ostatnie lata. Ja głównie skupię się na roku 2015. Jak wynika z przedłożonego sprawozdania, w roku 2015 do ministra właściwego do spraw wewnętrznych wpłynęło łącznie 667 wniosków o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach będących właścicielami bądź użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na terenie Polski. Zdecydowana większość dotyczyła nieruchomości, jedynie 11 udziałów i akcji. Rozpatrzono łącznie 823 wnioski, w tym wnioski pozostałe do rozpatrzenia z poprzedniego okresu sprawozdawczego. 15 spraw pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na to, że nie spełniały wymogów formalnych wymaganych przepisami prawa. Rozstrzygnięcia administracyjne dotyczyły 410 zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych, lokali, udziałów i akcji, 12 promes, 40 decyzji odmownych, 7 decyzji zmieniających, 178 decyzji umarzających postępowanie oraz 12 decyzji utrzymujących w mocy decyzje zaskarżone w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie. 410 pozytywnie rozpatrzonych wniosków obejmowało wydanie 341 zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych, 68 zezwoleń na nabycie lokali mieszkalnych i użytkowych oraz jednego zezwolenia na nabycie udziałów w spółce będącej właścicielem nieruchomości położonych w Polsce. 40 decyzji odmownych dotyczyło głównie zgody na nabycie przez cudzoziemców nieruchomości i lokali, a powodem odmowy było niewykazanie przez cudzoziemców ich trwałych więzi z Polską bądź też brak spełnienia ustawowych przesłanek uzasadniających wydanie zezwolenia. 13 z wymienionej liczby decyzji odmownych wydano w związku z wyrażeniem sprzeciwu przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Z przedłożonego sprawozdania wynika, że największym zainteresowaniem wśród cudzoziemców cieszyły się nieruchomości gruntowe położone w województwach: mazowieckim, łącznie nieco ponad 100 ha, zachodniopomorskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim i małopolskim, tutaj w zasadzie o połowę mniej w stosunku do województwa mazowieckiego, oraz w województwie lubuskim - o kolejne 50% mniej. Wśród cudzoziemców, którym wydano zezwolenia, podaję tutaj łącznie osoby fizyczne i prawne, najczęściej reprezentowani byli obywatele Ukrainy i kapitał ukraiński - ok. 30%, białoruski, niemiecki, rosyjski oraz holenderski, przy czym w odniesieniu do powierzchni nabytych nieruchomości dominował kapitał holenderski. Z przytoczonych sprawozdań i danych statystycznych wynika także, że w ostatnich kilku latach liczba wydanych zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych utrzymuje się na dość zbliżonym poziomie, z niewielkimi wahaniami oscylując wokół liczby 300 wydanych zezwoleń rocznie. W odniesieniu do powierzchni gruntów odnotowany jest zaś wyraźny spadek, który może być związany ze specyfiką zdarzeń prawnych, chodzi tu o wnioski o nabycie nieruchomości w związku z zamiarem dokonania połączenia spółek w rozumieniu przepisów prawa handlowego. Z przedłożonego sprawozdania wynika, iż w 2015 r. minister właściwy do spraw wewnętrznych wydał ponadto 162 zezwolenia na nabycie przez cudzoziemców nieruchomości gruntowych i leśnych o łącznej powierzchni 446 ha, co stanowi 97% powierzchni wszystkich nieruchomości gruntowych objętych zezwoleniem w danym roku. Również w tym zakresie dane statystyczne w porównaniu z latami ubiegłymi nie wykazują tendencji do większych zmian czy jakichś tendencji wyraźnie zwyżkujących. Można podsumować, że z danych zawartych w sprawozdaniu wyłania się obraz, iż największe zainteresowanie nabyciem nieruchomości w Polsce wykazują cudzoziemcy z Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a przedmiotem zainteresowania są przede wszystkim nieruchomości gruntowe przeznaczone pod inwestycje gospodarcze, nabywane przez przedsiębiorców, a także na cele stałego zamieszkania na terenie Polski przez obywateli państw członkowskich europejskiej strefy gospodarczej, którzy żyją i pracują w Polsce. Wszystkie te zebrane dane i statystyki wskazują także, co zostało ujęte w sprawozdaniu, że od wielu lat charakter składanych wniosków o wydanie zezwolenia nie ulega poważniejszym zmianom. Jedynym zauważalnym trendem jest wzrost zainteresowania wśród osób fizycznych kupnem ziemi na terenie RP przez obywateli Ukrainy. Transakcje zarejestrowane w 2015 r. wskazują także na to, iż nabyte przez cudzoziemców grunty rolne i leśne to w omawianym roku sprawozdawczym jedynie 11% powierzchni wszystkich nabytych nieruchomości gruntowych, przeważają zaś grunty nabyte na potrzeby mieszkaniowe oraz przeznaczone pod inwestycje gospodarcze. Sprawozdanie ministra zawiera szereg ciekawych informacji. Jest to w zasadzie kopalnia informacji, jeżeli chodzi o stan gospodarowania i chęć zakupu nieruchomości w Polsce. Pewne uchybienia, które zostały wykazane, zostały też przez ministerstwo zauważone. Na koniec ze swojej strony, jak i ze strony klubu Kukiz’15 chciałbym tylko zwrócić uwagę czy też zapytać, czy może skonstatować, że w świetle tych wyników zawartych w sprawozdaniu wydaje się mało uzasadnione tak szybkie, niedokładne procedowanie ustawy o wstrzymaniu sprzedaży gruntów rolnych będących w zasobach agencji rolnej, nad którą tutaj na tej sali niedawno procedowaliśmy, ponieważ nie widać specjalnie, nie wynika to z tego sprawozdania, jakoby był wielki boom na zakup nieruchomości rolnych, a my w zasadzie tutaj uchwaliliśmy pewną ustawę, która, jak dzisiaj już panowie ministrowie również zauważają, jest co najmniej niedoskonała i posiada wiele aspektów, a jedyne, co osiągnęliśmy, to dodatkowo zakaz zakupu gruntów rolnych, którym objęci są nie tylko cudzoziemcy, ale też Polacy. Tak że w świetle tych danych wydaje mi się dość wątpliwe albo godne zastanowienia się, dlaczego musieliśmy nad tym procedować w taki sposób i tak szybko. Dziękuję bardzo.