Mówca: Józef Zych
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Aby prawidłowo odpowiedzieć na pytanie, czy nowelizacja jest uzasadniona, trzeba powiedzieć, jaki charakter ma Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej w świetle ustawy o Trybunale Stanu. Po pierwsze, Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej w świetle ustawy jest jedynym organem powołanym do badania zarzutów natury zarówno karnej, jak i konstytucyjnej, odnośnie do prezydenta Rzeczypospolitej, premiera, ministrów konstytucyjnych i, w określonym zakresie, posłów i senatorów. Co więcej, jeżeli okazałoby się, że przeciwko na przykład ministrowi sprawa jest prowadzona przez prokuraturę o ten sam czyn, na żądanie Komisji Odpowiedzialności Konstytucyjnej prokurator musi przekazać sprawę komisji. To jest pierwsza sprawa. Nie ma drugiej komisji, która miałaby tak szerokie uprawnienia. A więc stosuje się ustawę o Trybunale Stanu, ustawę Kodeks postępowania karnego i regulamin. Nie ma drugiej komisji, która, przystępując do przesłuchania, miałaby uprawnienie do pouczania świadka o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. I jeszcze jedna, bardzo istotna sprawa. Świadek, który staje przed Komisją Odpowiedzialności Konstytucyjnej, z mocy prawa jest związany zachowaniem tajemnicy służbowej. To, Wysoki Sejmie, przesądza o jednej rzeczy, że Komisja Odpowiedzialności Konstytucyjnej jest specjalną komisją o najwyższych uprawnieniach w Sejmie. Najwyższych, bo jest organem powołanym do przygotowania niejako procesu przyszłego przed Trybunałem Stanu. Skoro tak, to muszą być zachowane wszystkie przepisy dotyczące postępowania śledczego, bo to jest swoiste śledztwo. A zatem problem podstawowy sprowadza się do tego, co dzisiaj powoduje wprowadzenie krótkiej zasady, a mianowicie dotyczącej jawności. Przewrócenie do góry nogami, a więc tym jednym przepisem w ogóle wprowadza się tak totalny bałagan, że żadne postępowanie nie mogłoby być prowadzone. Art. 28a ma najmniejsze znaczenie, mianowicie o karaniu za ujawnienie z tego posiedzenia. A więc jeżeli chce się zachować ustawową, konstytucyjną zasadę, to, Wysoki Sejmie, nie tędy droga. Jeżeli dziś Trybunał Stanu jest w Polsce niepotrzebny, a mam poważne obawy, czy rzeczywiście w dzisiejszej sytuacji jest potrzebny, to trzeba wyjść z projektem ustawy o likwidacji. Jest wiele argumentów przemawiających za tym, chociażby toczące się 10 lat postępowanie przed Trybunałem Stanu dotyczące byłego ministra skarbu. A więc nasuwa się pytanie, tam są zaniedbania natury proceduralnej. Ale, Wysoki Sejmie, nie wolno upraszczać i to nie byłoby burzenie, ale byłoby to przyjęcie z góry takiego rozwiązania, które absolutnie byłoby niedopuszczalne, już nie mówiąc o tym, gdyby ktokolwiek zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego, ale w ogóle niedopuszczalne w świetle ustawy o Trybunale Stanu. Tak, jestem, drogi kolego, za tym, żeby była jawność, i żeby było postępowanie w Sejmie zgodnie z procedurami, tylko jawność polega trochę na innej rzeczy. To wszystko jest możliwe do zachowania, bo przy zachowaniu tajemnicy postępowania jako śledczej jest możliwość informowania społeczeństwa, są od tego konferencje itd., ale istotny jest pewien porządek, który zbudowano. To jest nieprawda, że w 2010 r. wprowadzono tę zasadę. Zasada tajności obowiązywała od początku. Nowelizacja polegała na zupełnie czym innym. Polegała na wprowadzeniu m.in. tych zasad, które ujawniły się w czasie postępowania, m.in. tego, że kończył się jeden okres działania Sejmu, kadencja, i nie można było prowadzić dalej postępowania. A więc to jest wszystko. Wysoki Sejmie! Nie mam nic przeciwko temu, żeby każdy klub, nawet jeżeli są istotne uchybienia, wystąpił z propozycją, będziemy popierać, tylko nie można burzyć pewnego porządku. Jeszcze raz chcę podkreślić, że w obecnej sytuacji, gdyby padł wniosek o to, żeby zlikwidować Trybunał Stanu, bardzo poważnie byśmy go rozpatrzyli. Dziękuję. (Oklaski)