Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W uzasadnieniu projektu ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów jest napisane: ˝Projekt stanowi realizację zapowiedzi zmian legislacyjnych wskazanych w exposé premiera Donalda Tuska w dniu 18 listopada 2011 r., w którym znalazło się zobowiązanie do podjęcia działań rządowych w celu zmniejszenia liczby zawodów regulowanych w Polsce˝ - podkreślam, zmniejszenia liczby zawodów. Natomiast zmiany w ustawach Prawo o adwokaturze, o radcach prawnych i Prawo o notariacie nie dokonują zmiany liczby zawodów regulowanych, bo nie znoszą egzaminów, a jedynie zmieniają niektóre wymogi dopuszczania do egzaminu zawodowego bądź wpisania na listę członków korporacji. Zgadzam się też z poglądem, że zmiana w zasadach dopuszczania do wykonywania zawodu adwokata czy radcy prawnego w żaden sposób nie jest tematycznie powiązana z innymi zmienianymi zawodami. Nie ma zatem żadnego uzasadnienia do tego, aby zmiany w ustawach dotyczące ww. profesji traktować jako realizację politycznego pomysłu, jakim jest deregulacja. Na marginesie trzeba wspomnieć, że w 2005 r. zawody te przeszły swoistą deregulację, dzięki której m.in. liczba aplikantów adwokackich w kraju wzrosła z kilkuset do 5818 według stanu na 30 września br. Trzeba też przypomnieć Wysokiej Izbie, że na rynku działa ok. 10 tys. podmiotów, często wieloosobowych, świadczących usługi prawne w oparciu o zasadę swobody gospodarczej. Są też doradcy prawni, a wszyscy oni nie podlegają regułom deontologii, bowiem nie można im stawiać wymagań, jakie są istotą zawodów zaufania publicznego. Chciałabym, aby Wysoka Izba odeszła od myślenia, jakie obowiązywało przez wiele lat, obowiązywało powszechnie, a dziś już nie znajduje uzasadnienia. Zrobiłam wywiad wśród młodych ludzi, którzy są aplikantami. To już nie jest tak, że każdy z nich znajdzie swoje miejsce na rynku i pracę w kancelarii. W zasadzie wielu z nich będzie ubiegać się o tę pracę bezskutecznie. Mówię to z ogromną przykrością, ale takie są dziś realia ekonomiczne, bo brak jest przyrostu liczby spraw, barierą są wysokie koszty sądowe, często wyższe niż koszty obsługi prawnej, nie mówiąc już o tym, że zmieniła się przeciętna świadomość obywatela, który uważa, że dzięki wiedzy pochodzącej z Internetu poradzi sobie sam. Ostatnia sprawa. Nie wyobrażam sobie, żeby nad ewentualnymi zmianami w ustawach regulujących wykonywanie zawodów adwokata, radcy prawnego, czy notariusza nie pracowała Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Mam wątpliwości zatem, czy powołanie komisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia rządowego projektu przyniesie merytoryczne korzyści i nie naruszy zasad właściwego procedowania. Wysoka Izbo! Być może, że wypowiem też kilka takich osobistych słów, bo trudno ukryć to, że z zawodu jestem adwokatem, ale muszę przyznać, że w ciągu ostatnich 20 lat zmiany, jakie nastąpiły, są ogromne. I dlatego chcę bardzo mocno jeszcze raz zaapelować o to, żebyśmy zmienili sposób myślenia. To już nie jest to, co było kiedyś. Można było kiedyś takie zarzuty stawiać i mam tego świadomość, że zdarzały się przypadki, może nawet często, że nepotyzm rządził, że powiązania rodzinne rządziły, decydowały o tym, że ktoś się znalazł na aplikacji, że ktoś znalazł pracę. Zapomnijmy o tym. Żyjemy w kompletnie innymi świecie. Same liczby, które przytoczyłam, o tym mówią. Nie mówiąc już o tej swobodzie gospodarczej, która powoduje, że tysiące małych firm prowadzi tę obsługę prawną, a my zapominamy o szalenie ważnej rzeczy. Nie możemy przyrównywać zawodów prawniczych, o których mówiłam, do dziesiątków czy setek zawodów, które wymagają pewnego przeglądu. Co do tego ja nie mam wątpliwości, ale na pewno nie w takiej formie, jak to zostało przygotowane. To są dwa różne światy. Te zawody prawnicze są zawodami zaufania publicznego i to najwyższego szczebla - musimy o tym zawsze pamiętać. Dostęp do nich dzisiaj już jest w zasadzie powszechny. Trzeba się oczywiście uczyć, trzeba się przyzwoicie przygotować, trzeba zdać przyzwoicie egzaminy - no, ale trudno, żebyśmy z tego zrezygnowali. Apeluję zatem do Wysokiej Izby, żeby nie przykładać tej samej miarki - która jak sądzę, może mieć pewne uzasadnienie w odniesieniu do zmian w innych zawodach - oczywiście podkreślam cały czas, przygotowanej do przygotowanej ustawy w sposób właściwy, żeby tej samej miarki nie przykładać do zawodów, o których mówię, bo one wymagają bardzo dobrego przygotowania zawodowego, bardzo wysokich walorów etycznych i wydaje mi się, że stan prawny w tym zakresie, który dziś obowiązuje, przynajmniej według mojej oceny, daje nam to minimum zachowania tych wysokich walorów etycznych i zawodowych, a nie mogę już słuchać ciągle o tym, że dostęp do tych zawodów jest bardzo niski, bo to po prostu nie jest zgodne z prawdą. Trzeba się uczyć, trzeba rzetelnie pracować i można te kwalifikacje zdobyć. Oby tylko później praca się znalazła, bo to będzie absolutnie najtrudniejsze. Dziękuję bardzo. (Oklaski)