Mówca: Jan Łopata
Data: 2018-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec sprawozdania komisji o projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Wysoki Sejmie! Obowiązująca ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy z dnia 13 kwietnia 2007 r., a konkretnie art. 44 ust. 2, normuje zasady, według mnie dość precyzyjnie, jakimi powinni się kierować inspektorzy pracy przy wykonywaniu obowiązków służbowych. Przytaczany przeze mnie artykuł ustawy wprowadza normę, że inspektorzy wykonujący czynności kontrolne w zakresie swego działania są niezależni od jakichkolwiek wpływów postronnych i nie mogą uczestniczyć w interesach podmiotów kontrolowanych. Również inny artykuł, konkretnie art. 48 ust. 1 ww. ustawy, ustala zasady, a w zasadzie zakaz dla pracowników Państwowej Inspekcji Pracy wykonywania zajęć, które godziłyby w interes Państwowej Inspekcji Pracy lub byłyby niezgodne z jej zadaniami, a także pozostałyby w sprzeczności z obowiązkami pracownika lub mogłyby wywołać podejrzenie o stronniczość lub interesowność. To dokładny zapis z tej ustawy. Wysoka Izbo! Mam przekonanie, że zakreślone normy prawne są logiczne i wystarczające do nadzoru i organizacji pracy w tej instytucji, mówimy o Państwowej Inspekcji Pracy. Niemniej pojawiło się przekonanie i przybrało to właśnie formę petycji i projektu ustawy, o której dzisiaj dyskutujemy, że te sformułowania są ogólne i nie wprost określają zadania i obowiązki pracowników. Chodzi o taką sytuację, w której inspektor kontroluje podmiot prowadzący działalność gospodarczą powiązany z jego osobą najbliższą, jak to określono. Mogę postawić tezę, że za chwilę pojawi się w przestrzeni publicznej jakaś inna sytuacja, która również nie będzie precyzyjnie opisana w ustawie. A to, moim zdaniem - dotyczy to tej ustawy, ale i każdej innej, gdzie zastosujemy taką filozofię - czyni z ustawy bardziej instrukcję obsługi, i to taką adresowaną do amerykańskiego konsumenta, aniżeli formę regulacji ustawowej. Popatrzmy na sam zapis proponowanej zmiany i treść dodatkowego artykułu, właśnie art. 44a. Zacytuję: działalności gospodarczej, której przedmiot pokrywa się z przedmiotem kontroli prowadzonej przez tego pracownika. Przecież to było bardzo szerokie i bardzo nielogiczne. Dobrze, że na to zwrócono uwagę i w opiniach, i w dyskusji, że nie chodzi o przedmiot kontroli, ale o zakres działań kontrolnych wykonywanych przez tego pracownika. Pragnę również zwrócić uwagę, że występujące w ustawie pojęcie, określenie osoby najbliższej, jak tu już wspominano, jest to odwołanie się do art. 115 § 11 Kodeksu karnego, jest bardzo szerokie. Zwrócił na to uwagę w swym stanowisku również rząd, słusznie podnosząc - to przyznam - że taki zakres to wręcz niemożliwość wywiązania się pracownika z nakładanego właśnie w tej noweli obowiązku. Będzie to oczywiście pretekst dla sygnalistów do uruchomienia całej akcji. Reasumując, Wysoki Sejmie, stoimy na stanowisku, że zakres regulacji ustawowych winien być stosunkowo ogólny. Dopisywanie dodatkowych regulacji niekoniecznie będzie wychodzić naprzeciw intencjom, nawet dobrym intencjom zgłaszanym w tych pomysłach. Ot, chociażby zakres osób najbliższych, tj. małżonek, wstępny, zstępny, rodzeństwo, powinowaci, osoby pozostające w stosunku przysposobienia, ich małżonkowie, a także osoba pozostająca we wspólnym pożyciu. No właśnie: kto tak z ręką na sercu jest w stanie stwierdzić, gdzie kto jest zatrudniony, jeśli chodzi o ten zakres osób? Myślę, że również pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy będą mieli z tym problemy. To trzeba koniecznie zawęzić, zresztą wychodząc, moim zdaniem, naprzeciw opinii rządu w tym zakresie. I to chciałem właśnie przedstawić w stanowisku klubu. Ale mam również wątpliwości dotyczące tego, dlaczego - jeśli regulujemy, uszczegóławiamy ten zakres dla instytucji kontrolnej, czyli właśnie dla Państwowej Inspekcji Pracy - to dlaczego to nie obejmuje, ta nowa ustawa nie będzie tego obejmowała, zapisu w ustawie o Najwyższej Izbie Kontroli czy każdej innej instytucji kontrolnej (Dzwonek), której pracownicy mogą być narażeni na tego typu wątpliwości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)