Mówca: Sprawozdawca Artur Łącki
Data: 2022-11-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy wpłynął do Sejmu 14 października 2022 r. 20 października został skierowany do pierwszego czytania, które odbyło się 27 października na 64. posiedzeniu Sejmu. Następnie trafił do naszej komisji, która pracowała nad tym projektem. Projekt ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw zmienia dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim i dziesięć innych ustaw, w tym dziewięć branżowych, tzw. morskich, oraz ustawę z dnia 13 marca 2019 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Projektodawca zakłada osiągnięcie sześciu głównych celów. Są to: poprawa bezpieczeństwa żeglugi, zwiększenie efektywności działań administracji morskiej w imieniu państwa bandery, udoskonalenie narzędzi formalnoprawnych w obszarze sprawowania nadzoru nad czynnościami uznanych organizacji upoważnionych do działania w imieniu państwa bandery, uproszczenie i zaktualizowanie ram prawnych w zakresie dopełnienia formalności sprawozdawczych z wykorzystaniem krajowego pojedynczego punktu kontaktowego przez statki wchodzące do portów morskich i wychodzące z tych portów, usprawnienie funkcjonowania systemu ochrony żeglugi i portów oraz umożliwienie budowy przez administrację morską portu do obsługi morskich farm wiatrowych. Projekt ten został przygotowany m.in. w związku z raportem przedstawionym przez Zespół ds. analizy przyczyn zatrzymań statków o polskiej przynależności oraz opracowania planu działań naprawczych oraz z potrzebą uwzględnienia zaleceń Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich. Niezbędne było również podjęcie działań legislacyjnych o charakterze porządkującym w celu zaradzenia problemom ze stosowaniem obowiązujących przepisów, a także uwzględnienia doświadczeń zdobytych podczas funkcjonowania systemu inspekcji i audytów statków oraz weryfikacji ochrony portów w obecnym kształcie. Sporo zmian ma charakter porządkujący, np. zastąpienie pojęcia ˝Marynarka Wojenna˝ pojęciem ˝Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej˝. Część konieczna jest z uwagi na szybki rozwój nowych technologii oraz zaangażowanie polskich ośrodków badawczych i akademickich, a część wynika z potrzeby zapewnienia spójności przepisów w związku z planowanymi zmianami. Wysoka Izbo! Nie sposób nie odnieść się do procesu legislacyjnego na forum komisji, bowiem podczas prac mieliśmy do czynienia z niejako już firmowym zagraniem rządu Zjednoczonej Prawicy. Otóż 5 minut przed posiedzeniem komisji minister Wąsik, za pośrednictwem posła Szałabawki, uraczył nas poprawką, która nie dość, że zmieniała tytuł ustawy poprzez dopisanie do listy zmienianych ustaw ustawy o Straży Granicznej, to w żadnej sposób nie przystawała do procedowanego projektu. Kolejny raz przyszło nam się mierzyć z chaosem, arogancją i próbą lekceważenia procedur legislacyjnych przez koalicję rządową. Znowu wrzucono niekonsultowaną z nikim poprawkę, która daje Straży Granicznej i wojewodzie nowe uprawnienia mogące w znacznym stopniu paraliżować codzienne życie mieszkańców Świnoujścia i przebywających tam turystów. Nikt z członków komisji nie neguje konieczności ochrony terminala gazowego w Świnoujściu, tak przecież ważnego dla bezpieczeństwa energetycznego Polski, ale próby wprowadzenia takich przepisów bez konsultacji z samorządem Świnoujścia, i to nie w ustawie o Straży Granicznej lub o terminalu regazyfikacyjnym gazu skroplonego w Świnoujściu, to naprawdę skandal. Również sejmowi legislatorzy z biura analiz kategorycznie zanegowali tryb wprowadzania zmian w ten sposób. Jasno wskazali na niekonstytucyjność takiego procedowania, że jest to ewidentnie wtórna propozycja legislacyjna naruszająca procedurę legislacyjną. Pan przewodniczący Marek Sawicki i większość komisji uznali, że tak poważne wątpliwości muszą zostać wyjaśnione i ogłosił przerwę w obradach komisji do czasu uzyskania opinii. Zanim jednak zdążył ją ogłosić, usłyszeliśmy od posła Cymańskiego, że przestrzegając procedur, stajemy się, tu cytat, sługusami prawa. (Poseł Tadeusz Cymański: Takie słowa nie padły.) Padły. Aż się prosi powiedzieć, że lepiej być sługusem prawa niż sługusem Prawa i Sprawiedliwości. Kończąc ten wątek, chciałbym powiedzieć, że na kontynuowanym wczoraj posiedzeniu po przedstawieniu opinii biura analiz poprawka została odrzucona przez komisję, co wywołało nerwową reakcję ministra Wójcika i teatralne pytanie: Czy mamy tutaj większość? (Poseł Tadeusz Cymański: Wąsika.) Sporo emocji wzbudziły jeszcze dwie poprawki. Jedna w zasadzie zmienia Prawo upadłościowe. Z jej treści wynika, że jest dedykowana spółkom Skarbu Państwa, dając im prawo pierwokupu dzierżawionych stoczniowych terenów i pozbawiając tej możliwości podmioty prywatne. Na pytanie o zasadność tej poprawki przedstawiciel wnioskodawców wzruszył bezradnie ramionami i powiedział: nie wiem, to przyszło niedawno z Ministerstwa Sprawiedliwości. Druga mówi o pilotach morskich, a w zasadzie o możliwości zawieszenia im możliwości wykonywania zawodu. Przez kilkanaście minut przedstawiciel wnioskodawcy nie potrafił wytłumaczyć, jak ma być stosowany ten przepis. Obserwując ten chaos i brak kompetencji, na usta ciśnie się pytanie: Czy leci z nami - a nie, sorry - czy płynie z nami pilot? Mimo tych wątpliwości po odrzuceniu tej poprawki, która była naprawdę niekonstytucyjna, komisja podjęła uchwałę o przyjęciu tej ustawy, bo jest ona potrzebna w polskim prawodawstwie, aby mogły się rozwijać farmy wiatrowe i porty do tego przystosowane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)