Mówca: Piotr Szeliga
Data: 2013-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska. Uważamy, że jednak mimo wszystko dzisiaj działamy na zasadzie strażaka - jest pożar, trzeba go ugasić. Nikt tak naprawdę nie zastanawia się dzisiaj, co będzie w Polsce z polityką prorodzinną za 5, 10 czy też 15 lat. Matki I kwartału, ale także bez wątpienia wszystkie matki, pokazały i udowodniły, czego tak naprawdę chcą od państwa. Matki te oczekują na realną pomoc i wsparcie tu i teraz. Wszyscy wiemy, że Polki w Anglii pokazały, że chcą mieć dzieci. Niestety tych dzieci nie mogą mieć w Polsce z przyczyn ekonomicznych. Dzisiaj zastanawiamy się, czy polityka prorodzinna kosztuje, licytujemy się, a powinniśmy wszyscy razem powiedzieć, że niestety będzie to kosztowało i powinno to kosztować - nie kilka, ale kilkanaście miliardów, dlatego że taka inwestycja opłaci się nam wszystkim, opłaci się przede wszystkim Polsce. Solidarna Polska w swoim programie proponuje, aby na każde dziecko rodzice otrzymywali co miesiąc realne 300 zł. Jesteśmy zdania, że proponowane dzisiaj rozwiązania w kwestii ulg i zwolnień podatkowych tak naprawdę realnie nie docierają do rodzin, dlatego że ok. 60% Polaków żyje poniżej minimum socjalnego i najzwyczajniej rodziny, które mają wiele dzieci, nie są w stanie realnie odliczyć sobie tych pieniędzy. Dlatego też jeszcze raz apelujemy do wszystkich klubów parlamentarnych o zastanowienie się i wypracowanie wspólnej, wieloletniej polityki prorodzinnej. Polityki opartej, mimo wszystko właśnie, na realnym wsparciu finansowym rodzin. W związki z tym, że prace w komisji przebiegały tak a nie inaczej, Solidarna Polska złoży dzisiaj dwie poprawki. Pierwsza nowelizacja wprowadza trzy zasadnicze udogodnienia dla pracowników i pracodawców, propagując politykę prorodzinną i zachęcając partnerów do decydowania się na powiększenie rodziny. Przedmiotowe udogodnienia polegają na wydłużeniu urlopu macierzyńskiego, ale także zagwarantowaniu pracownikowi okresu ochronnego przed wypowiedzeniem po powrocie do pracy oraz zapewnieniu pracodawcy zwolnienia z obowiązku ponoszenia składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe pracowników, którzy rozpoczynają świadczenie pracy u dotychczasowego pracodawcy po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym. Urlop macierzyński pozwala kobiecie w dogodnych warunkach zająć się dzieckiem, będąc jednym z filarów bezpieczeństwa socjalnego. Wydłużenie urlopu macierzyńskiego niewątpliwie wpłynie pozytywnie na rozwój psychofizyczny wychowywanych dzieci. W chwili obecnej system opieki nad dziećmi najmłodszymi jest w Polsce niestety na bardzo niskim poziomie. Średnio w co dziesiątej gminie jest dostęp do żłobka. Matka dziecka nie jest w stanie bez dodatkowego zaplecza zewnętrznego zapewnić opieki podczas jednego z ważniejszych etapów rozwoju. W związku z powyższym niezbędna stała się zmiana Kodeksu pracy, tak by zapewnić bezpieczne miejsce pracy dla kobiety, która wraca z urlopu. Takim rozwiązaniem według Solidarnej Polski jest sześciomiesięczny okres ochronny od momentu powrotu do pracy oraz ulga dla pracodawców. Kobieta powinna mieć gwarancję, że urodzenie dziecka nie będzie wiązało się z negatywnymi konsekwencjami w jej życiu zawodowym. Przy wydłużaniu matce urlopu macierzyńskiego, należy także pamiętać o niedogodnościach, jakie dotykają pracodawcę. Pracodawca również powinien otrzymać wsparcie ze strony państwa, dlatego w niniejszym projekcie zdecydowaliśmy się, by w okresie 12 miesięcy składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe pracowników wracających do pracy po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym opłacane były przez Skarb Państwa. Tego typu rozwiązanie stanowić będzie ulgę dla pracodawców, którzy utrzymują miejsca pracy rodzica. Ulga spowoduje, że pracodawcy nie będą w imię krótkoterminowych korzyści zwalniać rodziców z pracy, co tym samym doprowadzi do większej stabilności stosunku pracy. Strach kobiet przed utratą pracy wskazywany jest powszechnie jako jedna z najważniejszych przyczyn zmniejszającej się liczby urodzin. Jeżeli chodzi o wydłużenie urlopu macierzyńskiego do okresu zapewniającego utworzenie się więzi pomiędzy rodzicami i nowo narodzonym dzieckiem, proponowana nowelizacja zapewnia trwałość stosunku pracy po powrocie rodzica do pracy poprzez, z jednej strony, zagwarantowanie pracownikowi okresu ochronnego przed wypowiedzeniem, z drugiej strony, zapewnienie pracodawcy, że będzie mógł skorzystać z zapowiedzianych wcześniej zwolnień. Druga poprawka ma na celu uzupełnienie zapisów art. 31 projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, przewidującego możliwość ubiegania się o urlop rodzicielski przez pracowników, którym urodziło się dziecko po dniu 31 grudnia 2012 r. Poprzez zmianę w art. 31 umożliwi się również rodzicom dzieci urodzonych przed 1 stycznia 2013 r. uzyskanie uprawnień do wydłużonego urlopu rodzicielskiego. Przedmiotowa poprawka rozszerza więc katalog pracowników, szczególnie chodzi nam o rodziców, o matki, którzy będą mogli skorzystać z wprowadzonej ustawą nowej kategorii urlopu rodzicielskiego. Zgodnie z uzasadnieniem dotyczącym wprowadzenia nowej instytucji w ramach przepisów prawa pracy, tj. urlopu rodzicielskiego, urlop ten ma gwarantować pracownikowi możliwość bezpośredniej, gwarantowanej i opłacanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych opieki nad dzieckiem do ukończenia przez nie 1. roku życia lub w dłuższym okresie w przypadku porodów mnogich Po wejściu w życie proponowanej przez Komisję Nadzwyczajną do spraw kodyfikacji ustawy pracownik, którego dziecko urodziło się po dniu 31 grudnia 2012 r., jest uprawniony łącznie do około jednego roku urlopu wychowawczego i rodzicielskiego. W celu zagwarantowania równości obywateli wobec prawa urlop rodzicielski, według Solidarnej Polski, powinien objąć także tych pracowników, którzy spełniają przesłankę, jaką w przypadku porodu pojedynczego jest nieukończenie przez dziecko 1. roku życia w dniu wejścia w życie ustawy. W przypadku porodów mnogich, które miały miejsce przed dniem 1 stycznia 2013 r., zastosowano takie same zasady naliczania urlopu rodzicielskiego, jak zaproponowane w zmienianym projekcie ustawy. Takie rozwiązanie jest, według Solidarnej Polski, konieczne i podyktowane zasadą relewantności, jaką obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej gwarantuje konstytucja. Jeżeli chodzi o art. 31, to proponuje się, by z urlopu rodzicielskiego w całości lub w części mógł skorzystać pracownik - ojciec wychowujący dziecko. W celu zapewnienia możliwości skutecznego korzystania z uprawnienia, które wprowadzane jest niniejszą poprawką, w przepisie wprowadza się możliwość ubiegania się o urlop rodzicielski nawet w wypadku, gdyby pomiędzy urlopem wychowawczym, dodatkowym urlopem wychowawczym a urlopem rodzicielskim nie było ciągłości. Przedmiotowy zapis sprawia, że z urlopu rodzicielskiego będą mogli skorzystać ci pracownicy, którym upłynął już termin urlopu macierzyńskiego. Wskazany dzień wejścia w życie ustawy uznaje się za datę, od której liczony będzie 14-dniowy termin na złożenie wniosku o urlop rodzicielski, ze względu na fakt, że w dacie uchwalenia noweli wielu pracownikom, których dzieci nie ukończyły 1. roku życia, nie będzie przysługiwało prawo do urlopu macierzyńskiego. Wniosek przedmiotowy, podobnie jak inne, przewidziane w art. 33 projektu zmiany Kodeksu pracy i innych ustaw, będzie musiał zostać uwzględniony przez pracodawcę. Poprzez dodanie do art. 32 nowelizującej ustawy ust. 6 zakresem poprawki objęci zostaną również pracownicy, którzy przed 1 stycznia 2013 r. przyjęli dziecko na wychowanie, co zapewnia pełne i sprawiedliwe uregulowanie przedmiotowej materii. Proponowana poprawka, według Solidarnej Polski, przyniesie pozytywne skutki społeczne poprzez wypełnienie postulatów sprawiedliwości społecznej oraz równości wobec prawa, zapewniając prawo do urlopu wszystkim pracownikom, których dzieci nie ukończyły 1. roku życia w dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy. W sferze gospodarczej pozytywnym aspektem będzie brak obciążenia pracodawców kosztami wprowadzanych poprawką urlopów rodzicielskich. Skutkiem finansowym przedstawianej poprawki będzie nieznaczne zwiększenie wydatków Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o niezbędne do opłacenia przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych koszty wydłużonych urlopów rodzicielskich. Solidarna Polska zwraca się do wszystkich klubów parlamentarnych o poparcie tych poprawek. Liczymy na to, że zostaną one przyjęte. (Oklaski)