PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Lewicy w sprawie uchwały upamiętniającej bohaterów poznańskiego Czerwca w 70. rocznicę wybuchu strajku, druki nr 2418 i 2541. Proszę państwa, Sejm bardzo dobrze pamięta o czerwcu 1970 r. w Poznaniu. To nie jest pierwsza uchwała, ale uchwał upamiętniających te tragiczne wydarzenia nigdy dość. Chleba i wolności - czy to naprawdę tak wiele, czego domagali się mieszkańcy i robotnicy, którzy wyszli na ulicę, a których protesty zostały tak krwawo stłumione? Nie. Właśnie o to chodziło: chcemy chleba, ale chcemy i wolności. Tymczasem represyjny, totalitarny reżim nie był w stanie znieść tych protestów. To niestety doprowadziło do tragicznych wydarzeń, śmierci wielu ludzi i bardzo bolesnych represji. Proszę państwa, jak już mówiłam, Sejm dzisiaj pamięta i będzie pamiętał zawsze, bo jest to rocznica, o której my, Polacy i Polki, musimy pamiętać. Musimy pamiętać o tym, że ludzie, którzy wyszli na ulicę po to, walczyć o swoje prawa ekonomiczne i prawa obywatelskie, po prostu zostali rozpędzeni przez represyjne władze. Dlatego też oddajemy hołd wszystkim osobom, które były zaangażowane w te protesty, i musimy pamiętać o tym, do czego może doprowadzić represyjna, totalitarna władza. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Poznański Czerwiec 1956 r. był pierwszym tak wyraźnym i masowym sprzeciwem wobec komunistycznego zniewolenia narzuconego Polsce po II wojnie światowej. Robotnicy i mieszkańcy Poznania upomnieli się o wolność, godność i sprawiedliwość, płacąc za to często bardzo wysoką cenę. Brutalna reakcja władz komunistycznych pokazała prawdziwe oblicze systemu opartego na przemocy i podporządkowanego interesom Związku Sowieckiego. Pamięć o ofiarach tych wydarzeń, w tym o najmłodszym z nich - Romku Strzałkowskim, pozostaje ważnym elementem naszej narodowej pamięci. Poznański Czerwiec był jednym z etapów długiej drogi Polaków do odzyskania wolności i suwerenności. Dlatego obowiązkiem państwa polskiego jest pielęgnowanie pamięci o tych, którzy mieli odwagę przeciwstawić się komunistycznemu reżimowi. Klub Konfederacji będzie popierał uchwałę.
Mówca: Barbara Oliwiecka
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Romek miał 13 lat. Mieszkał z rodzicami przy ul. Kościuszki w Poznaniu. Rankiem 28 czerwca 1956 r. mama wysłała go po szynkę do sklepu. Nie wrócił. Po drodze spotkał tłum robotników i mieszkańców miasta, którzy wyszli na ulice, by upomnieć się o godność, sprawiedliwość i chleb. Przyłączył się do nich. Według świadków niósł biało-czerwoną flagę. Razem z tłumem dotarł pod gmach Urzędu Bezpieczeństwa przy ul. Kochanowskiego. Nie wiemy dokładnie, jak zginął. Relacje są sprzeczne. Prawdy pewnie nie poznamy. Wiemy jednak jedno: Roman Strzałkowski stał się najmłodszą ofiarą poznańskiego Czerwca. Miał 13 lat. Historia Polski składa się właśnie z historii takich Romków. To nie są tylko daty, to nie są tylko polityczne decyzje, ale to przede wszystkim losy konkretnych ludzi i tragedie konkretnych rodzin. Dlatego pamięć o poznańskim Czerwcu jest tak ważna. Był to pierwszy bunt społeczeństwa przeciwko komunistycznej władzy w Polsce. Nie był on tylko protestem w sprawie wyższych płac. Był sprzeciwem wobec systemu opartego na wyzysku, strachu, przemocy i niesprawiedliwości. Dlaczego właśnie Poznań? Mieszkańcy miasta odczuwali skutki trudnej sytuacji od lat. Szczególnie dotyczyło to właśnie robotników Zakładów im. Hipolita Cegielskiego. Rosły normy pracy, rosły ceny, a zarobki nie pozwalały na godne życie, na utrzymanie rodzin. Ale były też głębsze przyczyny. Poznań miał i ma silną tradycję obywatelskiego zaangażowania i wielkopolskiej organizacji pracy, wiarę w to, że wspólnota jest silna wtedy, gdy ludzie biorą odpowiedzialność za siebie nawzajem. To właśnie z tego ducha wyrósł Czerwiec 1956 r. Na ulice wyszły dzieci i wnuki tych, którzy wcześniej walczyli o wolność Polski. Mówi się, że wyszli potomkowie powstańców wielkopolskich. Poznański Czerwiec stał się pierwszym z polskich miesięcy. Był początkiem drogi, która wiele lat później doprowadziła do narodzin Solidarności i odzyskania niepodległości. Przez długie lata komunistyczne władze próbowały wymazać go z pamięci. Jak mówił Władysław Gomułka: zrzucić żałobną kurtynę milczenia. Nie udało się zabić tej pamięci i nie uda się. Szanowni Państwo! Dziś z wdzięcznością pochylamy się przed wszystkimi, którzy wyszli wtedy na ulice. Przed tymi, którzy mieli odwagę upomnieć się o prawdę, wolność i godność. Przed tymi, którzy zapłacili za to najwyższą cenę. W trakcie poznańskiego Czerwca zginęło co najmniej 58 osób. Wśród nich był 13-letni Romek Strzałkowski. Niech pamięć o nim i o wszystkich ofiarach trwa wiecznie. Cześć i chwała bohaterom! Na koniec, szanowni państwo, chcę powiedzieć jedno. To byli prawdziwi bohaterowie. Nazywanie Roberta Bąkiewicza bohaterem jest napluciem w twarz (Dzwonek) tym właśnie bohaterom. Apeluję do Prawa i Sprawiedliwości i do Konfederacji o opamiętanie w tej sprawie. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Ewa Schädler
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Stoimy dziś przed uchwałą poświęconą bohaterom poznańskiego Czerwca 1956 r. To ważna rocznica dla całej Polski, ale dla mnie ma wymiar osobisty. Jako posłanka wybrana z okręgu poznańskiego wiem, jak żywa jest pamięć o tych wydarzeniach wśród mieszkańców Poznania i całej Wielkopolski. To część naszej historii, część naszej tożsamości i naszego dziedzictwa. 28 czerwca 1956 r. tysiące robotników i mieszkańców Poznania wyszło na ulicę. Nie domagali się przywilejów. Domagali się rzeczy podstawowych - chleba, godnych warunków życia i wolności. Mieli odwagę powiedzieć: dość, mieli odwagę upominać się o swoje prawa w systemie opartym na strachu i przemocy. Za tę odwagę wielu zapłaciło najwyższą cenę. Byli bici, zabijani, ranni, represjonowani. W pamięci Polaków szczególne miejsce zajmuje Romek Strzałkowski, 13-letni chłopiec, najmłodsza ofiara poznańskiego Czerwca. Jego historia do dziś porusza i przypomina, jak tragiczne skutki może mieć władza zwrócona przeciwko własnym obywatelom. Wysoka Izbo! Poznański Czerwiec był czymś więcej niż protestem robotniczym. Był wołaniem o godność, był sprzeciwem wobec niesprawiedliwości, był jednym z pierwszych znaków, że Polacy nie pogodzą się z brakiem wolności. To właśnie dzięki ludziom, którzy wtedy zdobyli się na odwagę, kolejne pokolenia mogły iść drogą prowadzącą do wolnej i suwerennej Polski, dlatego pamięć o bohaterach poznańskiego Czerwca jest naszym obowiązkiem. Jest to też ważna lekcja. Przypomina nam, że wolność nie jest dana raz na zawsze, a odwaga zwykłych ludzi potrafi zmieniać historię. Polska 2050 poprze oczywiście ten projekt uchwały i odda hołd bohaterom poznańskiego Czerwca. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Trudno zebrać myśli, gdy idzie o naszą wyobraźnię. Jak to jest możliwe, że praktycznie w ciągu jednego dnia, 28 czerwca 1956 r. zbrojne ramię Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej wystrzeliło 180 tys. sztuk amunicji? Rzecz absolutnie niewyobrażalna - 180 tys. sztuk amunicji, 10 tys. żołnierzy, ponad 300 czołgów, kilkadziesiąt innych transporterów. To po prostu regularne działania wojenne. Na drugi dzień, 29 czerwca 1956 r. jeden z autorów tej masakry, Józef Cyrankiewicz, premier, w radiu przemówił do Poznaniaków tak: każdy prowokator czy szaleniec, który odważy się podnieść rękę na władzę ludową, będzie miał tę rękę odrąbaną. To zdanie przeszło do kanonu historii politycznej czasów najnowszych. Trochę kojarzy mi się to z tym, co czasami niektórzy z umiłowanych przywódców dnia dzisiejszego opowiadają z tej trybuny. Wspominamy oczywiście bohaterów, i słusznie, łącznie z najmłodszym, moim imiennikiem, 13-latkiem. Jakżeż tragiczne to były chwile dla jego rodziny, dla niego samego. To było zarzewie wydarzeń w Budapeszcie kilka miesięcy później oraz w Warszawie. Nastąpiła zmiana polityczna na najwyższych szczytach władzy ludowej. Władysław Gomułka doszedł do rządów. Szanowni Państwo! Jeszcze raz z zadziwieniem myślę o tym, że tak bez namysłu niektórzy z państwa powtarzają te frazy. Kim trzeba być, żeby po tym wszystkim, o czym dziś wysłuchaliśmy, po 1956 r. i 1976 r. wstąpić do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i robić karierę? Pani poseł Nowicka ma bardzo wielu znajomych z tej partii. Pani chyba nie wstąpiła. I bardzo dobrze. Gratuluję, pani poseł. Natomiast cała plejada karierowiczów, łącznie z marszałkiem Sejmu obecnej doby, wywodzi się właśnie z tej siły. Wstąpili tam po tym wszystkim, co ta partia uczyniła polskim robotnikom, polskim obywatelom. (Dzwonek) Bardzo dziękuję. (Poseł Wanda Nowicka: A panu nie wstyd być związanym z polskimi faszystami?)
Mówca: Henryk Szopiński
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoko Izbo! W debacie o tych historycznych wydarzeniach chciałbym zwrócić uwagę na wyjątkowe wydarzenie artystyczne, jakim jest spektakl ˝Rewolta˝ wystawiany przez Teatr Muzyczny w Poznaniu z okazji 70. rocznicy poznańskiego Czerwca 1956 r. To dzieło oparte na autentycznych wydarzeniach przypomina o odwadze Poznaniaków, którzy upomnieli się o wolność, godność i chleb. Twórcy uniknęli historycznej rekonstrukcji, tworząc poruszającą, pełną emocji opowieść o ludziach postawionych wobec dramatycznych wyborów. Recenzenci podkreślają, że ˝Rewolta˝ nie jest szkolną akademią, lecz mądrym powrotem do Czerwca 1956 r. i apelem, by budując przyszłość, nie zapominać o przeszłości. Spektakl określany jest także jako opowieść o przebudzeniu, wolności i odwadze. Wyjątkową siłę przedstawieniu nadaje znakomicie dobrana muzyka zespołu Maanam. Jej buntownicza energia i niepokój stają się językiem sprzeciwu wobec represji, opresji, a zarazem komentarzem do historii poznańskiego Czerwca. Serdecznie dziękuję autorowi scenariusza Przemysławowi Pilarskiemu oraz dyrektorowi Teatru Muzycznego Przemysławowi Kieliszewskiemu za stworzenie dzieła, które wzrusza (Dzwonek), skłania do refleksji i buduje pamięć o jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Poznania. ˝Rewoltę˝ polecam wszystkim zainteresowanym historią poznańskiego Czerwca, dziejami Poznania i współczesnym teatrem na najwyższym poziomie. Przekażę pani marszałek informację o tym pięknym spotkaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pan poseł odpowiedział poniekąd na moje pytanie, bo chciałem właśnie zapytać, jakie imprezy towarzyszące, wydarzenia są organizowane z tej okazji. Warto upamiętnić to wydarzenie nie tylko tutaj, w Sejmie. Oczywiście domyślam się, że takie są. Słyszę, że został zorganizowany ten spektakl. Zapraszam też. Warto być choćby po to, żeby młode pokolenie też wiedziało o tym, pamiętało o zbrodniach i represjach systemu komunistycznego, żeby ta wiedza była przekazywana właśnie z pokolenia na pokolenie, żeby po prostu to się nie powtórzyło. Dziękuję bardzo.
Mówca: Iwona Maria Kozłowska
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Są w historii narodu takie momenty, które stają się symbolem odwagi całych pokoleń. 70 lat temu robotnicy Poznania wyszli na ulice, domagając się chleba, sprawiedliwości i wolności. Początkowo protest dotyczył warunków życia i pracy. W krótkim czasie stał się otwartym sprzeciwem wobec komunistycznego systemu opartego na przemocy, kłamstwie i podporządkowaniu Polski obcemu mocarstwu. Odpowiedzią władz nie był dialog, lecz czołgi, wojsko i broń skierowana przeciwko współobywatelom. W wyniku brutalnej pacyfikacji zginęli niewinni ludzie. Setki zostały ranne, a wielu uczestników spotkały represje. Wśród ofiar był 13-letni Romek Strzałkowski, wielokrotnie już tutaj wymieniany, najmłodsza i najbardziej rozpoznawalna ofiara poznańskiego Czerwca. Romek do dziś pozostaje symbolem niewinnych ofiar komunistycznego terroru. Choć protest został krwawo stłumiony, nie udało się stłamsić pragnienia wolności. (Dzwonek) Poznański Czerwiec pokazał prawdziwe oblicze komunistycznego państwa i stał się pierwszym wielkim wyłomem w panującym wówczas systemie. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zabieram głos w związku z uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej upamiętniającą bohaterów 70. rocznicy poznańskiego Czerwca 1956 r., pierwszego masowego wystąpienia społeczeństwa przeciwko komunistycznej władzy w powojennej Polsce. Dnia 28 czerwca 1956 r. tysiące robotników poznańskich zakładów pracy wyszło na ulice, domagając się chleba, godnych warunków życia, sprawiedliwości społecznej oraz poszanowania podstawowych praw obywatelskich. Hasła: chleba i wolności stały się symbolem odwagi ludzi, którzy mimo grożących im represji odważyli się upomnieć o godność i prawdę. Protest został brutalnie stłumiony przez komunistyczne władze. Przeciwko bezbronnym demonstrantom skierowano wojsko, czołgi i siły bezpieczeństwa. W wyniku pacyfikacji zginęło kilkadziesiąt osób, a setki zostały ranne lub represjonowane. Szczególnym symbolem tych wydarzeń pozostaje Roman Strzałkowski, 13-letni chłopiec, którego śmierć na trwale zapisała się w pamięci narodowej. Poznański Czerwiec był wydarzeniem przełomowym. Choć protest został krwawo stłumiony, pokazał światu, że Polacy nie pogodzili się z narzuconym systemem (Dzwonek) i są gotowi walczyć o wolność. Dziś, w 70. rocznicę tych wydarzeń, oddajemy hołd wszystkim uczestnikom protestu: robotnikom, mieszkańcom Poznania, rodzinom ofiar oraz tym, którzy ponieśli konsekwencje swojej odwagi i przywiązania do wartości wolnościowych. Dziękuję bardzo.
Mówca: Alicja Łuczak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Poznański Czerwiec 1956 r. był jednym z najważniejszych momentów polskiej drogi do wolności w powojennej Polsce. Robotnicy wyszli na ulice nie z nienawiści, lecz z poczucia krzywdy i upokorzenia, z poczucia niesprawiedliwości. Domagali się godnej pracy, uczciwej płacy, szacunku i prawdy. Ich wołanie ˝chcemy chleba˝ szybko stało się wołaniem o wolność i podmiotowość człowieka, ale też miało wymiar polityczny, niepodległościowy. Komunistyczna władza odpowiedziała przemocą, padły strzały, byli zabici, w tym 13-letni Romek Strzałkowski, ranni, represjonowani. Ale tego głosu nie dało się już uciszyć. Poznański Czerwiec przypomina, że prawa pracownicze, godność, wolność obywatelska są wielką wartością (Dzwonek) i fundamentem demokratycznego państwa. Wymaga pamięci, odwagi i odpowiedzialności. Oddając hołd bohaterom tamtych wydarzeń, dziękujemy za ich odwagę i świadectwo. Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałem zapytać ministerstwo edukacji, jakie działania podejmie, aby pamięć o bohaterach poznańskiego Czerwca 1956 r. była trwale obecna w edukacji historycznej młodego pokolenia, oraz ilu uczestników poznańskiego Czerwca 1956 r. żyje obecnie i czy państwo zapewnia im odpowiednie wsparcie, opiekę oraz uhonorowanie. Dziękuję.
Mówca: Bartosz Zawieja
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowni Państwo! Wysoki Sejmie! Panie Marszałku! Czerwiec 1956 r. dla każdego Poznaniaka jest czymś wybitnym, jest powodem do dumy. Korzystając z okazji, wszystkim kombatantom, osobom represjonowanym i ich rodzinom składam wyrazy uznania, szacunku i dozgonnej wiary. Mimo tak częstych różnic, które mamy w Wysokiej Izbie, akurat ta data wywołuje, można powiedzieć, wspólny front i zrozumienie historii i tego, czym był Czerwiec 1956 r. dla dalszego rozwoju antykomunistycznego ruchu w Polsce. Chociażby jego zarzewiem czy finałem było powstanie ˝Solidarności˝. Może warto się zastanowić, aby może za 5 lat, w kolejną rocznicę, wybudować duży obiekt muzeum poznańskiego Czerwca, na wzór Europejskiego (Dzwonek) Centrum Solidarności. Obecne muzeum w Centrum Kultury Zamek jest piękne, ale bardzo małe i nie odpowiada, mnie się wydaje, randze tego wydarzenia w historii nowoczesnej Polski. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Ewa Schädler
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wolność, godność i chleb - tylko tyle i aż tyle. Za cenę wolności, godności i chleba tyle osób było gotowych ponieść największą ofiarę - ofiarę swojego życia. Nie zapomnijmy o tym. Cześć i chwała bohaterom Czerwca ’56. Dzisiaj w tym miejscu powinniśmy zadać sobie pytanie, jaka nauka płynie z tych heroicznych czynów dla nas. Dla mnie płynie jednoznaczna: wolność, godność i chleb to wartości, które powinien mieć każdy człowiek. A my powinniśmy zadbać o to, żeby wszyscy ludzie (Dzwonek) je podzielali. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Henryk Szopiński
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Obok zwycięskiego powstania wielkopolskiego, organizacji światowej wystawy PWK w 1929 r., która stała się podstawą wieloletniego funkcjonowania poznańskich targów w symbolu Poznania, poznański Czerwiec ’56 był jednym z najważniejszych zjawisk XX w. w stolicy Wielkopolski. Być może mieszkańcy Poznania, świadomi roli pierwszej historycznej stolicy Polski, znów postanowili być pierwsi, gdy wyszli na ulice, wznosząc okrzyki: O Boga, za wolność, prawo i chleb. Dziękuję za wszystkie słowa, które padły z tej mównicy, oddające hołd bohaterom poznańskiego Czerwca ’56, uczestnikom robotniczego zrywu oraz ofiarom komunistycznych represji. To ważne, żeby słowa o jednym z najważniejszych wydarzeń w historii Polski mogły wybrzmieć w przestrzeni publicznej i zostać utrwalone w sejmowym zapisie pamięci. Dziękuję bardzo.
Mówca: Bronisław Foltyn (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Konfederacji wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia bohaterów 70. rocznicy poznańskiego Czerwca 1956 roku. 7 dekad temu polscy robotnicy jako pierwsi w powojennej historii rzucili na tak masową skalę wyzwanie komunistycznemu reżimowi. Gdy 28 czerwca 1956 r. komunistyczne władze złamały obietnicę cofnięcia zawyżonych norm pracy i zapowiedziały drastyczne obniżenie zarobków, odpowiedź była natychmiastowa. Robotnicy Zakładów im. Józefa Stalina w Poznaniu, czyli dawnych zakładów Cegielskiego, przerwali pracę i wyszli na ulice. Do blisko 100-tysięcznego tłumu dołączyli mieszkańcy miasta niosący transparenty z hasłem: Chleba i wolności. Przerażona dyktatura wysłała przeciwko własnym obywatelom regularne wojsko: ponad 10 tys. żołnierzy i 360 czołgów. Według ustaleń Instytutu Pamięci Narodowej śmierć poniosło co najmniej 58 osób, w tym bezbronne dzieci. Symbolem tej tragedii stał się 13-letni Romek Strzałkowski, zastrzelony przez bezpiekę. Ponad 600 osób odniosło rany. Po zdławieniu buntu reżim uruchomił aparat brutalnych represji i propagandy. Premier Józef Cyrankiewicz grzmiał z radiowych głośników o odrąbywaniu rąk podniesionych na władzę ludową. Zatrzymano blisko 750 osób, a uwięzionych poddano brutalnym torturom. Rozpoczęły się pokazowe procesy. Jednak krew przelana w Poznaniu nie poszła na marne. Odwaga robotników złamała barierę strachu i doprowadziła do politycznego przełomu październikowego w 1956 r. Tamten bunt stał się kamieniem milowym na naszej długiej drodze do wolności. Wysoka Izbo! Klub Konfederacji będzie głosował za przyjęciem niniejszej uchwały upamiętniającej bohaterów poznańskiego Czerwca '56.
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Poznański Czerwiec 1956 r. to nie jest tylko ważna rocznica. To jest dramatyczne świadectwo prawdy o komunizmie. Komunizm nie był systemem pomyłek, nie był systemem ˝trudnych czasów˝, nie był jedynie błędem gospodarczym. Był systemem zbrodniczym - opartym na przemocy, kłamstwie, pogardzie dla człowieka i zniewoleniu narodu. 28 czerwca 1956 r. robotnicy i mieszkańcy Poznania wyszli upomnieć się o chleb, wolność, godność i elementarną sprawiedliwość. Odpowiedzią komunistycznej władzy nie był dialog. Odpowiedzią były czołgi, broń, represje, więzienia, zastraszanie i śmierć niewinnych ludzi. Symbolem tej tragedii pozostaje Romek Strzałkowski - dziecko, które stało się jedną z ofiar komunistycznego terroru. Dlatego naszym obowiązkiem jest pamiętać. Zwłaszcza dziś, kiedy coraz częściej próbuje się komunizm relatywizować, wybielać, nazywać go ˝ideą sprawiedliwości społecznej˝, która rzekomo została tylko źle zrealizowana. Nie. Komunizm w praktyce zawsze oznaczał odebranie wolności, odebranie własności, odebranie prawdy i odebranie człowiekowi godności. Poznański Czerwiec był jednym z pierwszych wielkich zrywów narodu polskiego przeciwko tej zniewalającej władzy. Był początkiem drogi, która prowadziła przez kolejne protesty, przez ˝Solidarność˝, aż do odzyskania wolności. Cześć i chwała bohaterom poznańskiego Czerwca. Pamięć o nich jest naszym zobowiązaniem.
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Poznański Czerwiec '56 zaczął się od spraw, które dla ludzi pracy były codziennością: od wynagrodzeń, norm produkcyjnych, warunków pracy, poczucia niesprawiedliwości i braku szacunku ze strony państwa. Robotnicy Poznania nie wyszli na ulice dlatego, że chcieli zapisać się w historii. Wyszli, bo mieli dość systemu, który mówił o klasie robotniczej, a jednocześnie odbierał jej głos, godność i prawo do upominania się o elementarną sprawiedliwość. 28 czerwca 1956 r. protest ekonomiczny bardzo szybko stał się protestem w imię wolności. Hasła o chlebie, płacach i pracy połączyły się z hasłami przeciwko dyktaturze i zniewoleniu. Władza odpowiedziała tak, jak odpowiada system oparty na przemocy: wojskiem, czołgami, strzałami, zatrzymaniami, śledztwami i propagandą. Uchwałę upamiętniającą bohaterów 70. rocznicy poznańskiego Czerwca należy poprzeć. To ważne, aby Sejm przypominał, że prawa pracownicze, wolność słowa, prawo do protestu i godność obywatela nie są abstrakcyjnymi hasłami. Za te wartości konkretni ludzie płacili zdrowiem, wolnością i życiem. Szczególne miejsce w tej pamięci muszą mieć ofiary, ranni, represjonowani oraz ich rodziny. Wśród nich także najmłodsi, w tym Romek Strzałkowski, który stał się symbolem niewinnych ofiar tamtego dnia. Poznański Czerwiec pokazał prawdziwą twarz władzy komunistycznej, ale pokazał też coś więcej: odwagę ludzi, którzy w najtrudniejszym momencie potrafili powiedzieć, że państwo nie może być silniejsze od ludzkiej godności. Ta uchwała jest potrzebna nie tylko jako gest pamięci, ale także jako przypomnienie, że państwo musi słuchać ludzi pracy, szanować obywateli i nigdy nie może traktować społecznego sprzeciwu jak zagrożenia, które należy stłumić siłą.