Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2025-12-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe odnośnie do rządowego projektu ustawy o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, druki sejmowe nr 1885 i 2025. Ustawa ma charakter wysokospecjalistyczny. Projekt ustawy, nad którym w zasadzie się dzisiaj pochylamy, stanowi dopełnienie odnośnie do podpisanych przez Polskę trzech kamieni milowych w ramach inwestycji A2. działanie 7.1 - od A12L do A14L. Skutkiem tych działań będzie uruchomienie pełnego procesu operacyjnego dla Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności. Dla tych, którzy oglądają nasze obrady albo słuchają ich, wyjaśnię, że część pożyczkowa Krajowego Planu Odbudowy daje możliwość dokapitalizowania spółki specjalnego przeznaczenia, którą utworzy Bank Gospodarstwa Krajowego. Spółka ta będzie finansowała zadania, które wynikają z inwestycji wpisanych i zawartych w Krajowym Planie Odbudowy w ramach przywołanego przed chwilą przeze mnie działania A2.7.1. Dokapitalizowanie spółki zamyka się w kwocie 5 577 991 477 euro. Kwota ta zostanie pomniejszona do kwoty 4 654 991 477 euro zgodnie z decyzją Rady Ministrów z 28 sierpnia 2025 r. Zmiana ta zostanie odzwierciedlona w czwartej rewizji Krajowego Programu Odbudowy. Fundusze, o których wspominam, przeznaczone będą na finansowanie inwestycji z zakresu obronności i bezpieczeństwa. A konkretnie mogą być wydatkowane na, po pierwsze, rozwój budynków ochronnych i infrastruktury ochrony ludności, po drugie, budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania, po trzecie, inwestycje w cyberbezpieczeństwo, po czwarte, modernizację przedsiębiorstw, w tym wsparcie na rzecz badań naukowych i rozwoju. Zgodnie z decyzją wykonawczą Rady Europejskiej podjęto decyzję, że Bank Gospodarstwa Krajowego będzie jedynym właścicielem spółki specjalnego przeznaczenia. Będzie mógł udzielać pożyczek beneficjentom końcowym oraz zarządzać transakcjami pożyczkowymi. Będzie współuczestniczyć w decyzjach inwestycyjnych dotyczących inwestycji kapitałowych. Decyzje inwestycyjne spółki specjalnego przeznaczenia będą podejmowane przez organy i zatwierdzane większością głosów członków niezależnych od rządu polskiego. W art. 2 ust. 2 czytamy, że Bank Gospodarstwa Krajowego nie odpowiada za ryzyka związane z realizacją zadań, a w ust. 3, że Bank Gospodarstwa Krajowego nie będzie zobowiązany do dokapitalizowania spółki ze środków własnych, np. w przypadku pokrycia poniesionych strat. Spółka specjalnego przeznaczenia będzie dysponowała środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej na ściśle określone cele, o których wcześniej wspomniałam. W spółce funkcjonować będą zarząd, walne zgromadzenie akcjonariuszy, rada nadzorcza, czyli będzie to zarządzanie korporacyjne. Spółka specjalnego przeznaczenia, jeśli będzie udzielała zamówień o wartości niższej niż progi unijne, nie będzie stosowała ustawy - Prawo zamówień publicznych, ale będzie zobowiązana do dokonania publikacji w Biuletynie Zamówień Publicznych z podaniem ogłoszenia o zamówieniu oraz o udzieleniu zamówienia ze wskazaniem daty zawarcia umowy, przedmiotu umowy i nazwy wykonawcy. Art. 4 jednoznacznie określa, że środki powierzone Bankowi Gospodarstwa Krajowego są pożyczkowe i mają charakter zwrotny. Równocześnie wchodzą one w tzw. rozchody państwa, czyli po zakończeniu inwestycji finansowanych przez spółkę specjalnego przeznaczenia środki przekazane jako pożyczka po dokonaniu zwrotu przez beneficjentów końcowych zostaną przeznaczone na spłatę pożyczki do Komisji Europejskiej zaciągniętej przez Polskę. Pełen mechanizm funkcjonowania i realizacji inwestycji A2.7.1 będzie określony w zasadzie dwoma umowami. Pierwsza umowa będzie zawarta między ministerstwem funduszy a Bankiem Gospodarstwa Krajowego. W tej umowie będzie określony sposób przekazania środków w celu utworzenia spółki i dokapitalizowania. Umowa ma również umożliwić ministrowi monitorowanie realizowanych zadań. Druga umowa zawarta będzie między Bankiem Gospodarstwa Krajowego a spółką specjalnego przeznaczenia. W tej umowie będzie określony harmonogram przekazywania środków i realizacji inwestycji. Wysoki Sejmie! Reasumując, spółka specjalnego przeznaczenia prowadzi działalność pożyczkową, której wykonanie zostanie ustawowo powierzone Bankowi Gospodarstwa Krajowego, i działalność inwestycyjną finansowaną ze środków publicznych. Działania opisane w ustawie będą miały charakter transparentny, przejrzysty, konkurencyjny, rzetelny i bezstronny. Toczą się dyskusje, czy to jest tanie, czy drogie rozwiązanie, ale, Wysoka Izbo, bezpieczeństwa nie da się wycenić w określonych wartościach (Dzwonek) finansowych. Natomiast pewne jest jedno: straconego czasu, jeśli chodzi o bezpieczeństwo, nie da się nadrobić. Dlatego wydaje mi się, że ta ustawa stanowi najważniejsze rozwiązania, w które państwo polskie, podnosząc bezpieczeństwo państwa i obywateli, powinno pójść. Bardzo serdecznie dziękuję. (Oklaski)