Mówca: Ewa Lieder
Data: 2018-06-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Najpierw odniosę się do populistycznej wypowiedzi pana posła z klubu Kukiz’15. Myślę, że takie podejście do sprawy, pisanie ustawy na kolanie, ustawy, która zaspokaja potrzeby jakiejś grupy własnych wyborców, jest po prostu zwykłym oszustwem. Bo trzeba powiedzieć, że ta ustawa, ta nowelizacja jest absolutnie nieprzemyślana i zawiera bardzo wiele błędów, zaraz powiem jakie. Chodzi tutaj o ustalenie nowych warunków pozwolenia zintegrowanego oraz doprecyzowanie procedury uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, uznania jej za produkt uboczny. Podobny przepis dotyczący milczącej zgody marszałka województwa zaproponował Senat w formie poprawki do projektu ustawy o odpadach w grudniu zeszłego roku. Wtedy poprawki zakładały, że marszałek województwa będzie zobowiązany wydać w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania zgłoszenia od wytwórcy przedmiotu lub substancji, które powstają w wyniku procesu produkcyjnego, decyzję dotyczącą uznania lub jego braku przedmiotu lub substancji za produkt uboczny. Również wtedy miało się to odbyć po uzgodnieniu z wojewódzkim inspektorem ochrony środowiska. Poprawka została jednak odrzucona przez Sejm. Uważamy, że potrzebne są nowe regulacje, które pomogą uściślić kontrolę nad przedmiotami i substancjami, jakie powstają w wyniku procesu produkcyjnego i nie zawsze są właściwie skategoryzowane jako odpady niebezpieczne. Jednak określony w proponowanych nowych przepisach proces uznania substancji za produkt uboczny, w który zaangażowany będzie wojewódzki inspektor ochrony środowiska jako instytucja opiniująca i marszałek województwa jako organ wydający decyzje na maksymalnie 10 lat, został zupełnie wypaczony. W toku prac nad projektem w komisjach pojawiło się jednak wiele, często słusznych, zastrzeżeń. Jak zauważył Związek Miast Polskich, istnieje ryzyko, że nałożenie na regionalne instalacje przetwarzania odpadów komunalnych dodatkowych parametrów monitoringu środowiskowego może skutkować wzrostem cen za gospodarowanie odpadami, czym obarczeni mogą zostać mieszkańcy, czyli mieszkańcy poniosą konsekwencje. Art. 1 projektu wprowadza możliwość nakładania dodatkowych obowiązków pomiarowych w uzasadnionych przypadkach, jednak przepis ten jest bardzo nieprecyzyjny. Nie określa szczególnych względów ochrony środowiska, na które powołuje się projektodawca. Nieprecyzyjność przepisów w praktyce implikuje niepewność sytuacji prawnej adresata normy. Uzasadnienie również nie tłumaczy, skąd wynika potrzeba nałożenia bardziej restrykcyjnych wymagań niż te, które obowiązują w Europie, czyli są ostrzejsze, niż oczekuje tego do nas prawo europejskie. Przepis pozostawia furtkę do szerokiej interpretacji, co z pewnością nie służy tworzeniu i uchwalaniu prawa, które ma służyć wszystkim obywatelom. Nieprecyzyjność tych przepisów dających tak szerokie uprawnienia organom administracyjnym może skutkować naruszeniem wolności działalności gospodarczej. Mam nadzieję, że państwo sobie to uświadamiacie. Ponadto w przepisach brakuje przedziałów czasowych podejmowanych procedur, co może uderzyć również w przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność zgodnie z prawem. Do proponowanych regulacji nie dołączono oceny skutków regulacji w żadnym zakresie, co nie było formalnie wymagane, bo przecież jest to projekt poselski, a to jest taki sposób na ominięcie wymogu dołączenia oceny skutków regulacji. Zgodnie z projektem dotychczasowe, posiadane uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny wygaśnie po upływie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie. To oznacza, że wielu przedsiębiorców... Być może będzie ok. 1500 nowych decyzji, co może spowodować paraliż instytucji. Projektodawca nie ocenił, czy w obliczu dosyć trudnej sytuacji wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska, których szeregi pracownicy masowo opuszczają, co w efekcie bezpośrednio przekłada się na skuteczność i efektywność działania, proponowane regulacje nie wprowadzą opóźnień, czyli po prostu paraliżu. Nie poddano ocenie również wpływu regulacji na ewentualne zwiększenie ilości powstających odpadów. Zmiana regulacji w zakresie gospodarki odpadami w Polsce jest niewątpliwie konieczna, jednak projektodawca całkowicie ominął etap oceny skutków regulacji, które chce przeprowadzić. Przy tym taka ocena w tym konkretnym wypadku jest pilnie potrzebna. Brak odwołania się od decyzji stoi w sprzeczności z zasadą dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Jest to art. 78 konstytucji. Jest odmowa uznania danego przedmiotu lub substancji za produkt uboczny, jeśli nie będzie to odpad niebezpieczny, tylko nadający się do dalszego wykorzystania. Tak skonstruowane przepisy mogą doprowadzić do tego, że narzuci się obowiązek pozbycia się odpadów wbrew woli właściciela, co również godzi w konstytucyjną gwarancję prawa własności i swobody działalności gospodarczej. Projektodawca nie wykazał się refleksją nad nadmierną ingerencją państwa (Dzwonek) w gospodarkę, są to art. 20 i 22 konstytucji. Projekt nie zbliża nas do rozwiązania problemu nielegalnych podpaleń wysypisk śmieci, nie przybliża nas do zdrowszego powietrza. Za to będzie implikował szereg niejasności prawnych. W takim przypadku nie jesteśmy w stanie poprzeć tego projektu. Dziękuję bardzo. (Poseł Dariusz Piontkowski: Masakra! Hańba!)