Mówca: Jerzy Jachnik
Data: 2017-05-24 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 przedstawiam stanowisko naszego klubu wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Na początku chciałbym zwrócić uwagę na jedną kwestię. Zwracam się do pana posła Kropiwnickiego. Otóż, panie pośle, różnimy się zdecydowanie w ocenach. My nie żyjemy w państwie prawa, to jest wyimaginowane w waszej wyobraźni, my żyjemy w totalnym państwie bezprawia sądowego i bezprawia prokuratorskiego razem wziętych. Zresztą dzisiaj mieliśmy przykład tego, co dzieje się np. na policji i w prokuraturze. Chcę zwrócić uwagę na jeden istotny fakt. Otóż władza sądownicza jest władzą odrębną - i tu z panem się zgadzam - ale to nie znaczy, że bezkarną, to nie znaczy, że pozbawioną jakiejkolwiek kontroli społecznej. I o tym mówi art. 182 konstytucji, i na to pan się nie powołuje. Przypominam komentarz prof. Bogusława Banaszaka z 2009 r. do konstytucji, w którym jest napisane: Wzrost roli sądów w państwie prawnym może prowadzić do jego przemianowania z państwa prawa w państwo sędziów. No i właśnie żyjemy dzisiaj w państwie sędziów. Co do jednego z panem się zgadzam, że projekt z druku nr 1491 nie jest projektem dobrym. Kiedyś był on robiony dla sędziów, a teraz jest zrobiony dla ministra sprawiedliwości i jego sędziów, a my byśmy w końcu chcieli, żeby sędziowie byli dla obywateli, czyli nie byli ani wasi, ani też wasi. Jeśli chodzi o ocenę tego projektu, Wysoka Izbo, to nie sposób w ogóle jest rozmawiać o projekcie zmiany ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z druku nr 1491 bez odniesienia się do ustawy dotyczącej powoływania dyrektorów sądów, ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, ustawy o krajowej szkole sądownictwa, a w drodze jest także ustawa o Sądzie Najwyższym i ustawa o komornikach. I nasuwa się pytanie, co ma z tego społeczeństwo, co mają z tego obywatele. Dla kogo są sędziowie, dla sędziów czy dla obywateli? Ja twierdzę, że dla obywateli, i mają orzekać zgodnie z prawem. Natomiast każda władza za duża, ta, którą miała Platforma i KRS, a obecnie chce przejąć minister sprawiedliwości, będąca poza kontrolą obywatelską, deprawuje i wcześniej czy później upada. Powiem tak: Nie będę powtarzał argumentów pana posła Kropiwnickiego odnośnie do nominacji prezesów sądów, bo dla mnie to jest w ogóle kompromitujące, żeby prezesem sądu apelacyjnego zostawał sędzia sądu okręgowego itd., niżej. Uważam, że całkowitą pomyłką jest... Minister i tak nominował prezesów sądów, tylko zasięgał opinii, wtedy kiedy Krajowa Rada Sądownictwa się sprzeciwiała, była inna kandydatura, i dobrze jest zasięgnąć opinii środowiska, można ją uwzględnić bądź jej nie uwzględnić. To jest po prostu pierwszy stopień arogancji Ministerstwa Sprawiedliwości w stosunku do sędziów. Oczywiście problem jest inny, bo tutaj się okazuje, że minister sprawiedliwości w zasadzie dopiero przywiezie i przedstawi prezesa, może on być np. w Katowicach z Gdańska, na krzyż gdzieś. To jest z jednej strony, powiedziałbym, może nawet i dobre pociągnięcie, bo się urywa wszelkie powiązania. Niemniej jednak uważam, że takie przedstawienie sędziego powinno być przed jego nominacją, żeby sędziowie danego sądu mogli mu zadać pytania, mogli spytać o jego karierę itd., żebyśmy nie popadli w taki nastrój, że znowu przywieziemy człowieka w teczce, wsadzimy go i każemy mu robić, co on chce, bo to nas do niczego dobrego nie doprowadzi. Otóż tak, w projekcie wprowadzono 13 propozycji zmian. Z tym że - i to jest również niebezpieczne, ale może także potrzebne w niektórych przypadkach - dotychczasowi prezesi sądów i wiceprezesi w ciągu 6 miesięcy będą mogli być odwołani. I teraz jest pytanie. Rozumiem odwołanie prezesa sądu, ale jeśli jest jakiś argument. A jeśli prezes jest dobry, to tylko dlatego że mi się nie podoba i mam prawo go odwołać, to go mam odwołać? To jest, powiedzmy sobie, następny stopień arogancji. Mówię do państwa z punktu widzenia nie prawnika, tylko obywatela, który to widzi, patrzy na to i mówi tak: Jedna władza się zmienia i obiecuje, druga władza się zmienia i obiecuje, trzecia władza się zmienia i obiecuje, i tak jest od 1990 r. Doszliśmy do stanu krytycznego i niestety, tu się muszę zgodzić, wymiar sprawiedliwości musiał ulec radykalnej zmianie. Szkoda, że to idzie w złym kierunku, to znaczy szkoda, że do tego doszło w taki sposób, zdecydowany i nieliczący się z nikim, dlatego że uważam, że przynajmniej w takiej sytuacji powinna się odbyć dyskusja publiczna. Czego brakuje w ustawie? Otóż obywatele oczekują mianowania sędziów przynajmniej na 5-letni okres próbny. Państwo na to w ogóle nie zwracaliście uwagi. A nie dalej jak 4 maja w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich odbyło się spotkanie, biuro rzecznika opublikowało, że w Polsce 8 mln dorosłych obywateli ma problemy psychiatryczne. To jest 25% społeczeństwa. Skoro 25% społeczeństwa jest chore, to zgodnie z logiką rozumowania tak samo ok. 25% prokuratorów i sędziów jest chorych. Toż my, obywatele, mamy prawo wiedzieć, kto nas sądzi. W projekcie nie ma ani słowa. Państwo posłowie nie, ale jak przestaniecie być posłami, też was wezmą na te same ławy. Oczekujemy również, czego nie ma w projekcie, odpowiedzialności sędziów, i to odpowiedzialności dyscyplinarnej, łącznie z wydaleniem z zawodu, za naruszanie prawa stwierdzone przez europejski trybunał sprawiedliwości i praw człowieka. Nie ma na ten temat ani słowa. Proszę państwa, umykacie, uciekacie od tematu. Jeśli ten sam sędzia raz, drugi, trzeci łamie prawo i stwierdza to europejski trybunał sprawiedliwości i praw człowieka, niestety powinien on być wydalony z zawodu. Już przy poprzednim projekcie ustawy o krajowej szkole sądownictwa zwracałem uwagę na to, co będzie, jak się okaże, że 20-30% sędziów, którzy dostaną nominację w pierwszej kolejności z krajowej szkoły sądownictwa, okaże się niezdolnymi do wykonywania zawodu, z różnych powodów, także leczniczych. W jaki sposób ich odwołamy? Nie ma drogi odwołania. 26-letnia czy 27-letnia osoba dostaje dożywotnią nominację zawodową na sędziego. Proszę państwa, to jest po prostu niedopuszczalne. Będziemy potem hodować 30% sędziów, którzy nie dają sobie rady z zawodem. Dlatego ten 5-letni okres próbny jest konieczny i tego nie załatwia aplikacja. Absolutnie tego nie załatwia aplikacja. Proszę państwa, odpowiedzialność sędziów za przewlekłość i za łamanie prawa. Nie było jej i nie ma. Dzisiaj państwo o tym mówiliście. My od dawna domagamy się, i w komisji sprawiedliwości, i wysłaliśmy do marszałka Sejmu i do państwa klubów życzenie i prośbę osób pokrzywdzonych przez wymiar sprawiedliwości, aby komisja sprawiedliwości zajmowała się sprawami ludzi. Jak przyszedł ten nieszczęśliwy wypadek we Wrocławiu, to nagle komisja sprawiedliwości... Wszyscy pamiętają, że jest Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka. A ja pytam: Gdzie była Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, kiedy pijany prokurator zabijał człowieka, po pijanemu to robił, i dalej pracuje on w prokuraturze? Ja pytam: Gdzie wtedy byliście? Proszę państwa, sejmowa komisja sprawiedliwości nie powinna się zajmować ustawodawstwem. Sejmowa komisja sprawiedliwości powinna się zajmować oceną różnych drastycznych przypadków łamania prawa, po to żeby móc wpływać i dawać sygnały o łamaniu praw człowieka. Do stanowienia prawa jest Komisja Ustawodawcza i komisje kodyfikacyjne. W związku z tym wnoszę także o to, żeby tenże projekt został skierowany do Komisji Ustawodawczej, nie do komisji sprawiedliwości. Zwracam się również do państwa i do przewodniczącego, i do pana ministra, żeby projekty, które już są w tych komisjach, były dopracowane pod względem legislacyjnym. Chodzi konkretnie o to, że jak przychodzi projekt, to on nie ma być dopiero układany z legislatorami w komisji sprawiedliwości, tylko ma być przygotowany już w tej podstawowej, w której powinniśmy procedować. I jeszcze jeden temat, proszę państwa. Jestem w Sejmie 1,5 roku i przyznam się uczciwie, że jedna rzecz do mnie nie dochodzi. Otóż procedujemy teraz duże ustawy, bardzo duże ustawy, w których jest poprawka do poprawki, tak jak przy KRS było, jeszcze do jednej, już nikt nad tym nie panuje. A ja pytam: Gdzie jest rzutnik i gdzie jest ustawa bazowa? O takim artykule dyskutujemy, wszyscy to widzą. To takie trudne jest w Sejmie? Na wszystko są pieniądze, tylko na to nie ma? (Dzwonek) Na rzutnik nie ma? Proszę Państwa! Wysoki Sejmie! Panie Marszałku! Otóż będziemy wnioskować o skierowanie tego projektu do prac w komisji, licząc na to, że za trzecim razem PiS coś zrozumie. Do trzech razy sztuka. Dziękuję. (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: A gdzie logika?) (Poseł Krystyna Skowrońska: Pan w to nie wierzy.)