Mówca: Dariusz Joński
Data: 2022-02-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, druk nr 2014. W ramach tej noweli przewidziano przedłużenie do dnia 31 grudnia 2023 r. stosowania przepisów ustawy, ale też zaproponowano przesunięcie niewykorzystanych środków z funduszu rozwoju przewozów autobusowych na wsparcie połączeń w województwach, w których przyznana kwota była niższa niż wnioskowana przez samorządy. Takie województwa były cztery: mazowieckie, podkarpackie, pomorskie i śląskie. Chcę powiedzieć, że co do zasady parlamentarzyści z klubu Koalicji Obywatelskiej absolutnie popierają wszystkie działania dotyczące promocji, ale też dofinansowania przewozów i transportu publicznego, niemniej jednak warto wspomnieć o dwóch rzeczach, jeśli chodzi o ten projekt, który wszedł w życie w 2019 r. Od samego początku zwracaliśmy uwagę, że zapisy, a dokładniej stawki, które zostały zapisane, nie odpowiadają realiom. I tak w 2019 r. wykorzystano ten fundusz tylko i wyłącznie w 3%, w 2020 r. w 17%, dlatego że po prostu nie było zainteresowania, gdyż stawka za wozokilometr na poziomie złotówki nie dawała szans na to, żeby w jakikolwiek sposób przekonać tych, którzy te przewozy mieli realizować. W tej chwili kwota 3 zł, która została zaproponowana w 2021 r., oczywiście wzbudziła zaangażowanie i zainteresowanie, linie autobusowe ruszyły, można powiedzieć, z kopyta i pojawiły się nowe trasy. Natomiast w trakcie debaty dzisiaj warto by było zastanowić się, czy te 3 zł będzie kwotą wystarczającą, dlatego że, nawet biorąc pod uwagę ceny paliwa, jak popatrzymy na tarczę, która powoli rdzewieje, bo przecież cena 1 l benzyny po wprowadzeniu tej tarczy miała być na poziomie 5 zł, a w tej chwili już wynosi nawet 5,40 zł za 1 l, a pamiętajmy, że ta tarcza kończy się 31 lipca... Jeśli VAT podskoczy z 8% do 23%, to i cena paliwa oczywiście odpowiednio wzrośnie. Dodatkowo do tego dochodzą oczywiście koszty osobowe i każde inne w dobie inflacji, tej drożyzny, więc pytanie jest takie, czy te 3 zł, ta stawka przyjęta parę miesięcy temu będzie odpowiadała realiom i czy nie będzie tak, że zmusi to niektórych do zamknięcia linii. No i druga rzecz, o której warto wspomnieć, to jednak to, co działo się na przełomie grudnia i stycznia, dlatego że w wielu miejscach było widmo likwidacji linii autobusowych. Wymieniłem te cztery województwa: mazowieckie, podkarpackie, pomorskie i śląskie. Najgłośniejsza sytuacja była w województwie mazowieckim, gdzie te linie autobusowe, liczba połączeń przewidzianych do likwidacji nie szła w kilka, ale nawet w kilkanaście połączeń. Np. powiat lipski: 20 połączeń było przewidzianych w styczniu do likwidacji z uwagi na to, że po prostu zabrakło pieniędzy. Powiat białobrzeski: 16 połączeń do likwidacji. A więc można powiedzieć, że otworzono linie, a następnie w większości starostowie, bo tutaj akurat trenuje się gminne związki, usłyszeli, że środków na to nie będzie. Dzisiaj mamy drugą połowę lutego, oczywiście jeszcze nad tym dyskutujemy. W tej sprawie musi się wypowiedzieć Senat, a prezydent musi podpisać ustawę. Ile to czasu mija? Jest niepewność, czy te środki się pojawią i krótko mówiąc, czy te linie autobusowe zostaną wznowione, a mówimy o osobach, które dojeżdżają do pracy, ale też do szkoły. Jeśli chcemy poważnie traktować ten pomysł promocji publicznego transportu poprzez przewozy autobusowe, który jest dobrym pomysłem, to musimy urealnić jego finansowanie, ale też urealnić i utrzymać tę formę przez dłuższy okres. Wydaje się, że ten termin 31 grudnia 2023 r. też powinien zostać przesunięty o co najmniej kilka lat do przodu, dlatego że ten program warto utrzymać w taki sposób, żeby również samorządowcy, wójtowie, starostowie mieli pewność, że ten program nie zostanie zlikwidowany. Reasumując, klub Koalicji Obywatelskiej poprze projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Zwracamy też uwagę na te kilka propozycji, które warto by było na etapie legislacji przyjąć. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)