Mówca: Zdrowia Bartosz Arłukowicz
Data: 2013-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym na wstępie podziękować bardzo za zadanie tego pytania, bo taka też była nasza intencja, aby dyskusja na temat zmian w systemie była dyskusją otwartą, szeroką, prowadzoną w wielu wymiarach, tj. w wymiarze publicznym, parlamentarnym, ale także w trakcie licznych spotkań, które odbywamy podczas konsultowania planowanych zmian zarówno z samorządami, jak i ze świadczeniodawcami, z wojewodami. Naszą intencją jest przeprowadzenie tych zmian w sposób niezwykle spokojny, taki, który przede wszystkim zagwarantuje bezpieczne przeprowadzenie pacjenta przez te zmiany. Zmiana jest głęboka i systemowa. W związku z tym nauczeni doświadczeniem lat poprzednich wynikającym z wprowadzanych zmian - myślę tutaj o kasach chorych, o zmianach w budowie Narodowego Funduszu Zdrowia - wiemy na pewno, że te zmiany muszą być przeprowadzone w sposób bardzo planowy, przemyślany, w sposób akceptowalny przez większość środowisk. Oczywiście konsensus między wszystkimi nigdy nie będzie możliwy. Ale postaramy się zaproponować zmiany i przeprowadzić je w taki sposób, aby nawet ci, którzy odnoszą się krytycznie do projektu, mogli odnaleźć swoje uwagi w planowanych przez nas zmianach. Dlaczego te zmiany są konieczne? Myślę, że dzisiaj, po kilku latach funkcjonowania obecnego systemu, nie ma obserwatorów czy też uczestników życia publicznego, którzy stwierdzaliby, że zmiany nie są potrzebne. Mamy dzisiaj doświadczenia mówiące o tym, że Narodowy Fundusz Zdrowia jako instytucja centralna, budująca cały system ze szczebla warszawskiego, staje się takim elementem, który utrudnia dobre planowanie świadczeń medycznych w regionach. Naszą intencją - takim podstawowym planem, kierunkiem, powodem do działań - było to, aby zwiększyć w sposób zdecydowany, taki efektywny, decyzyjność w regionach, aby ci, którzy w regionach planują świadczenia medyczne, mieli realny wpływ na ich realizację, jakość, sposób przeprowadzenia. Wydaje się, że etap takiego centralnego zarządzania, centralnego z pozycji instytucji warszawskiej, staje się dzisiaj mechanizmem mało efektywnym. Trudno bowiem wymagać od instytucji centralnej, aby w sposób bardzo rzetelny mogła ocenić potrzeby zdrowotne w różnych regionach i częściach Polski. Poszczególne regiony i części Polski różnią się od siebie potrzebami zdrowotnymi, także stanem zachorowalności obywateli tam mieszkających, ale także stanem np. infrastruktury medycznej. Mamy do czynienia z sytuacją taką, że dzisiaj właściwie nie mamy narzędzia, skutecznego narzędzia planowania, nie mówię o kontrolowaniu, ale tylko o planowaniu kolejnych powstających inwestycji infrastruktury medycznej zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym. Dużą bolączką dzisiejszego systemu finansowego jest to, że kontrakty, które Narodowy Fundusz Zdrowia dzisiaj zawiera, są tak naprawdę bardzo rozdrobnione poprzez powstające kolejne niewielkie jednostki medyczne, które niekoniecznie wpisują się w plan zapotrzebowania zdrowotnego. Taka była nasza intencja, aby decyzje o kierunkach rozwoju służby zdrowia, ochrony zdrowia w regionie, mogli podejmować ci, którzy w tym regionie żyją na co dzień i potrafią ocenić to zapotrzebowanie z punktu widzenia regionu. Cały system zmian - który zaplanowaliśmy i który przedstawiamy w pakiecie - możemy podzielić na trzy pola. Pierwsze to jest reforma systemu lecznictwa, i w to wpisuje się m.in. zmiana dotycząca NFZ, ale także zmiana ustawy o konsultantach krajowych, ustawa o zdrowiu publicznym, a także w konsekwencji o dodatkowych ubezpieczeniach zdrowotnych. Drugie pole dotyczy zmiany systemu refundacji. Ten system został wdrożony w życie. Po roku jego funkcjonowania mamy pierwsze przemyślenia. Będziemy także przedstawiali propozycję nowelizacji ustawy refundacyjnej tak, aby rozwiązać te problemy, które pojawiły się w ciągu ostatniego roku, zresztą zgodnie z zapowiedzią złożoną wtedy, kiedy ustawa wchodziła w życie, że po roku analiz przedstawimy propozycję nowelizacji ustawy refundacyjnej. Trzeci sektor zmian, ogromny sektor zmian - wydaje się, że jeśli nie najważniejszy, to bardzo ważny - to informatyzacja służby zdrowia. 1 stycznia 2014 r. to data, która będzie początkiem wprowadzenia prawdziwego systemu informatyzacji, który ułatwi przede wszystkim kierowanie systemem, ale także ułatwi pacjentom dostęp do systemu, który - jak wiemy - dzisiaj nie jest łatwy, bo jest to system skomplikowany. Pacjent pokonuje często bardzo skomplikowaną drogę w oczekiwaniu na świadczenie medyczne. Tak jak pan poseł był łaskawy zauważyć w swoim wstępie, ta zmiana składa się z takich pięciu kierunków, proponujemy zmianę w ramach pięciu głównych kierunków. Oczywiście likwidacja Centrali NFZ jest takim bardzo nośnym hasłem, bardzo często dyskutowanym. Nie zawaham się jednak postawić tezy, że ta likwidacja nie jest najważniejszą kwestią, jaką proponujemy. Proponujemy nowe metody taryfikacji świadczeń. Myślę, że nie mamy dzisiaj wątpliwości, nie mają wątpliwości wszyscy ci, którzy system obserwują, że należy go poprawić i zobiektywizować. Mamy procedury wycenione niezwykle atrakcyjnie i mamy takie, które wymagają korekty i doszacowania. Musimy z całą pewnością zacząć premiować tych, którzy proponują pacjentom jakość. W ramach dzisiaj funkcjonującego systemu wydaje się to mało efektywne, aby w sposób prawdziwy i uczciwy zdefiniować tych, którzy świadczą pacjentom usługi najwyższej jakości, tych, od których pacjent nie trafia do kolejnych szpitali, przychodni, poradni, szukając pomocy kolejnych specjalistów. Tak więc będziemy premiować, poprzez te rozwiązania, które przedstawimy, kompleksowość usług medycznych. Chcemy zbudować system, w którym pacjent będzie zaopatrywany kompleksowo - od diagnozy po wyleczenie, w tym także ze wskazaniem na przykład drogi rehabilitacji. Chcemy powiązać funkcjonowanie POZ z usługami specjalistycznymi. W jaki sposób to zrobić? Można to zrobić właściwie tylko poprzez zbudowanie systemu takiej rzetelnej oceny zapotrzebowania zdrowotnego w regionie, czyli zbudowanie mapy zapotrzebowania zdrowotnego w regionie. Musimy zbudować mechanizm, w którym zarówno uczestnicy rynku świadczeniodawców, ale także wojewodowie i wszyscy ci, którzy podejmują decyzje o systemie opieki zdrowotnej w regionie, aby ci ludzie mogli podejmować decyzje, które kierunki których dziedzin medycyny wymagają położenia szczególnego nacisku w danym regionie, wsparcia, a których jest być może już dzisiaj wystarczająco dużo, czasem zbyt dużo, bo to także trzeba powiedzieć. Piąty kierunek to planowanie w systemie płatnika publicznego inwestycji medycznych. Chcemy zaproponować takie rozwiązania, aby wojewodowie, przy pomocy mapy zapotrzebowania zdrowotnego, w porozumieniu z NFZ wspólnie podejmowali decyzje, które będą ukierunkowywały kolejne inwestycje medyczne aspirujące do środków publicznych. Podkreślam: aspirujące do środków publicznych. Nie zamierzamy w żaden sposób ograniczać prywatnej służby zdrowia i jej rozwoju, ale chcemy bardzo jasno pokazać narzędzie dotyczące tych inwestycji, które będą aspirowały do środków publicznych, czyli środków NFZ, które są potrzebne w regionie, i tych, których być może jest już dzisiaj wystarczająco dużo. Po co likwidacja centrali? Dlaczego rozmawiamy i konsultujemy tak szeroko likwidację Centrali NFZ? Często słyszę od kolegów z tej strony sceny politycznej argumenty, że jest to tylko zmiana kosmetyczna, że być może to zmiana pieczątek. Nie, to żadna zmiana pieczątek, żadna zmiana kosmetyczna. Chcemy w sposób prawdziwy i rzetelny oddzielić płatnika od regulatora i nadzoru. Chcemy oddzielić te dwie funkcje, ponieważ wydaje się, że po latach funkcjonowania systemu, w którym NFZ z jednej strony sam kontraktuje usługi, z drugiej strony sam się kontroluje i jeszcze sam reguluje to, co finansuje, to powoduje pewnego rodzaju kłopoty, o których wszyscy wiemy. To wymaga poprawy. W związku z tym rozdzielenie funkcji płatnika od regulatora i nadzoru, ale także taryfikacji i oceny jakości, jest tym kierunkiem, w którym powinniśmy podążać. Chcemy także połączyć w urzędzie ubezpieczeń zdrowotnych, który będzie regulatorem i urzędem nadzorującym, funkcjonowanie kilku innych instytucji. Chcemy, aby ten urząd zajmował się taryfikacją, ale też monitorowaniem jakości. Chcemy połączyć w jedną kilka funkcjonujących dzisiaj odrębnie od siebie instytucji po to, aby ten system był efektywny, czyli system wyceny, nadzoru, regulacji i odsunięty od tego system płatnika. W związku z tym chcemy, aby urząd ubezpieczeń zdrowotnych, który proponujemy, był urzędem centralnym, który będzie kontrolował dostęp do świadczeń medycznych, ale także określał główne zasady budowania między innymi planów finansowych. (Dzwonek) Chcemy dać dużo więcej samodzielności regionalnym oddziałom NFZ. Planujemy, aby było ich 16, z możliwością potencjalnego połączenia się, jeśli taka będzie decyzja władz regionalnych. Chcemy, aby kierunkowym regulatorem rynku usług zdrowotnych pozostał minister zdrowia. Zależy nam na tym, aby te mapy - które w ramach przedstawionych przez nas propozycji, w mojej ocenie, stanowią najważniejszy element - mapy zapotrzebowania zdrowotnego stały się takim kierunkiem budowy systemu ochrony zdrowia w regionie, aby pokazywały one, jakie są różnice w przypadku zapotrzebowania zdrowotnego w różnych regionach Polski. Inne zapotrzebowanie medyczne mamy w rejonie Śląska, a zupełnie inne na przykład w rejonie Podlasia. Chcemy, aby te regiony określały skutecznie i efektywnie swoją politykę zdrowotną. Przedstawiłem główne kierunki. Jestem do państwa dyspozycji, wysłucham wszystkich zadanych pytań, odniosę się do każdego z nich. Jeśli będziecie państwo potrzebowali precyzyjnych danych liczbowych, statystycznych, także je państwu przedstawimy. Kończąc i oddając państwu głos, chcę powiedzieć, że podchodzimy do tych planów, do tych zmian w sposób bardzo poważny. Nie chcemy przeprowadzać żadnej reformy dla samej reformy. Nie chcemy przeprowadzać czegoś, aby zaspokoić pewnego rodzaju ciekawość, oczekiwania społeczne. Chcemy przedyskutować ten projekt ze wszystkimi, którzy chcą o nim dyskutować, zarówno z naszymi partnerami z ław sejmowych, z samorządami, wojewodami, ze świadczeniodawcami, ale także z pacjentami. Takie konsultacje w tej chwili trwają. Chodzi nam o to, aby w momencie, w którym dokument zacznie formalną drogę legislacyjną, był on maksymalnie przedyskutowany, skonsultowany. Nie spowodujemy takiej sytuacji, aby zmiany w Narodowym Funduszu Zdrowia w jakikolwiek sposób zachwiały bezpieczeństwem pacjenta, patrz dalej: kontraktowaniem, czyli przeprowadzimy je w takim momencie, w którym zakontraktowane świadczenia będą gwarantowały bezpieczeństwo pacjenta na najbliższe miesiące, aby zmiany organizacyjne w żaden sposób nie wpłynęły na dostęp do świadczeń medycznych. W związku z tym z wielką uwagą wysłuchamy wszystkich pytań, także uwag. Będziemy także proponowali debatę w resorcie, na którą chcemy zaprosić przedstawicieli różnych formacji politycznych, aby w spokojnej atmosferze, merytorycznej dyskusji wysłuchać państwa uwag, uwag, które są potrzebne, bo zmieniamy jeden z najważniejszych systemów w państwie, proponujemy zmianę systemu organizacji, funkcjonowania narodowego płatnika, a ta zmiana dotyka nas wszystkich, bo wszyscy jesteśmy pacjentami. W związku z tym z uwagą wsłuchamy się we wszystkie pytania. Dziękuję. (Oklaski)