Mówca: Katarzyna Kotula
Data: 2023-02-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Z pierwszego czytania zostawiłam sobie głównie pierwsze zdanie: za późno, za mało ambitnie i trochę po linii najmniejszego oporu. Ale dobrze, że mogliśmy pracować nad tą ustawą wdrożeniową w komisji. Warto cały czas przypominać, że założenia dyrektywy przewidują wspieranie uczestnictwa kobiet w rynku pracy oraz równy podział obowiązków opiekuńczych między mężczyzn i kobiety. Ten duch dyrektywy mówi o partnerstwie. Czego mi brakuje z mojego punktu widzenia? Mam wrażenie, że Prawo i Sprawiedliwość i Zjednoczona Prawica zmarnowały te ostatnie 7 lat, bo nie przypominam sobie naprawdę żadnej dobrej kampanii, która miałaby zachęcać mężczyzn do tego, żeby to partnerstwo stało się rzeczywistością. Zgodnie z preambułą unijnych przepisów celem dyrektywy jest zwiększenie równowagi pomiędzy życiem prywatnym i życiem zawodowym poprzez zaangażowanie kobiet w życie zawodowe, a mężczyzn w życie prywatne, i w tym zakresie w projekcie implementującym tę dyrektywę w mojej ocenie nie widać dostatecznie rewolucyjnych i ambitnych rozwiązań. Bo jeśli straciliśmy 7 lat, to oczekiwałam, że takie rewolucyjne rozwiązania się pojawią. Upieram się, że ten pomysł na politykę społeczną Prawa i Sprawiedliwości, Zjednoczonej Prawicy to jednak jest pozbawienie Polek prawa do wyboru własnej ścieżki rodzicielstwa i kariery zawodowej oraz usilne wpychanie w ich patriarchalny model rodziny czy może bardziej zostawienie ich w tym modelu. To wyrównywanie szans kobiet i mężczyzn ma zwiększyć zaangażowanie mężczyzn w opiekę nad dziećmi. I to jest zdecydowanie coś, co Polacy popierają, nie ma tutaj żadnych kontrowersji. Natomiast nie jest to możliwe bez prawdziwego partnerstwa w związku. Mamy sondaże - ponad 58%, czyli większość Polaków uważa ten partnerski model rodziny za optymalny. Przyszłam tu z całą listą poprawek. Wracamy z poprawkami, przynajmniej częścią tych poprawek, które wczoraj upadły w komisji. Wśród tych poprawek jest propozycja możliwości wykorzystania przez matkę 9 tygodni urlopu nieprzenaszalnego, czyli tego nieprzechodniego, niewykorzystanego przez ojca. Jesteśmy przekonane, że samotne matki, które ponoszą większy trud wychowywania dziecka, powinny mieć możliwość wykorzystania tego urlopu. Rozumiemy, znamy argumenty strony rządowej, ale jesteśmy przekonane, że można było wypracować jakieś mechanizmy kompensujące. W toku prac komisji nie przyjęto niestety propozycji 100% wynagrodzenia na urlopie opiekuńczym, więc wychodzimy z kompromisem i dzisiaj proponujemy w poprawkach 80%. Zacznijmy traktować pracę opiekuńczą jako pracę. To jest głównie praca kobiet. Wiemy przecież, że z tych urlopów będą korzystać głównie kobiety, to one pełnią te funkcje opiekuńcze, tym bardziej wtedy, kiedy one są nieodpłatne. Tymczasem jest to praca jak każda inna. Kolejna propozycja Lewicy to poszerzenie katalogu osób, które mogą skorzystać z urlopu opiekuńczego. Jest to zgodne z propozycją zawartą w preambule dyrektywy, a wczoraj na posiedzeniu komisji widzieliśmy, że Służba Celno-Skarbowa postanowiła skorzystać z tej możliwości i zaproponowała taką poprawkę. Składamy poprawkę dotyczącą poszerzenia katalogu informacji przekazywanych przez pracodawcę o informacje o istniejących i nowo powstałych związkach zawodowych. Pracownicy mają prawo się zrzeszać, ale muszą także posiadać wiedzę w tym zakresie. Chcieliśmy dołączyć poprawkę o prawie do odłączenia, ale upadła ona wczoraj na posiedzeniu komisji. Strona rządowa tłumaczyła nam tutaj, że czekamy na zapisy z Brukseli. To ciekawe, że polski rząd podpiera się dzisiaj tymi zapisami z Brukseli, zapisami z Unii Europejskiej, tłumacząc nam, że w kwestii luki płacowej też czekamy na zapisy i, jak rozumiem, dyrektywy unijne. Chyba po raz pierwszy słyszę takie informacje od strony rządowej. Wracam do kwestii urlopów ojcowskich. Te statystyki, zgodnie z którymi 28% mężczyzn korzysta z urlopów ojcowskich, nie dziwią, bo mówimy tutaj o 100%, natomiast jeśli zestawimy to z tym 1% mężczyzn, ojców korzystających z urlopów rodzicielskich i dodamy do tego te skandynawskie statystyki, zgodnie z którymi 77% polskich ojców w Skandynawii decyduje się na urlopy rodzicielskie, to okazuje się, że pieniądze mają znaczenie. Będę się przy tym upierać. Gdzieś tam w sferze publicznej cały czas krąży ta informacja o tym, że mężczyźni są tutaj w jakiś sposób dyskryminowani. Niezależnie od tego, że strona rządowa upiera się, że nie, ja będę się upierała, że nie są do tego zachęcani. Musimy nadrobić te ostatnie zmarnowane 7 lat i sprawić, żeby polscy mężczyźni angażowali się w wychowanie dziecka, bo skorzystają na tym przede wszystkim polskie dzieci. Kto jak nie rząd Prawa i Sprawiedliwości powinien to najlepiej rozumieć i wspierać? Dziękuję bardzo. (Oklaski)