Mówca: Tomasz Trela
Data: 2022-10-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Pani Minister! Szanowni Państwo! Trzeba wam jeszcze powiedzieć trochę prawdy o budżecie i paru sprawach. Budżet to taki dokument, który powinien być drogowskazem dla każdego państwa. To powinien być dokument, z którego wynika, jaki jest kierunek rozwoju, jakie są najpilniejsze potrzeby, w jaki sposób państwo chce wspierać swoich obywateli i pomagać im. Ale każdy budżet jako wyznacznik powinien być oparty na faktycznych i stabilnych wskaźnikach. Pierwszy wskaźnik. Jak my mamy wam w ogóle wierzyć, że wskaźnik inflacji, który jest założony w budżecie na 2023 r., jest wskaźnikiem prawdziwym, skoro wy w budżecie na rok 2022 założyliście wskaźnik inflacji 3,3%? I cały czas uważacie, że w 2022 r. wskaźnik inflacji to jest 3,3%, podczas gdy tak naprawdę od pierwszego miesiąca, czyli do stycznia, lutego szedł on do góry i dzisiaj wynosi 17,2%, a najprawdopodobniej w grudniu będzie wynosił zdecydowanie więcej. To pierwsza rzecz. Jednak przecież wszyscy obywatele wiedzą, że wskaźnik inflacji nijak ma się do rzeczywistych wydatków i tej rzeczywistej cholernej drożyzny. Bo przecież w sklepie nie jest drożej o 17,2%, tylko w sklepie jest drożej o 30%, 40%, 50%, a nawet ponad 100%. Teraz krótka wyliczanka, żeby państwu uzmysłowić, jak zmieniły się ceny w ciągu ostatnich 7 lat. A tak naprawdę biorąc pod uwagę te 7 lat, to jest ostatni rok waszych rządów. Podstawowe produkty, które obywatele kupują niemalże każdego dnia w sklepie: masło, rok 2015 - 3,30 zł, teraz 7,90 zł; chleb, rok 2015 - 3,40 zł, teraz ponad 6 zł; ziemniaki kosztowały 1 zł, teraz kosztują blisko 2 zł; 1 kg kurczaka w 2015 r. - 6,80 zł, teraz blisko 13 zł; pomidory - 4,30 zł, teraz 5,80 zł; jabłka - 2,50 zł, teraz ponad 4 zł; olej - 6 zł, teraz 13 zł. Przecież to są realne rządy Prawa i Sprawiedliwości. To jest wasza odpowiedzialność. (Poseł Tadeusz Cymański: A o wojnie ani słowa i o COVID-zie.) To jest wasza odpowiedzialność. Wszystko wiemy, wojna i COVID, wiemy. Natomiast średnia inflacyjna w Unii Europejskiej to dzisiaj 8%, 9%, a w Polsce 17%. Takie są fakty i o tym trzeba bardzo głośno mówić. To jest wasza odpowiedzialność. (Poseł Tadeusz Cymański: Trochę ekonomii.) 2015 r. - wiele obietnic, które miały być zrealizowane, wiele obietnic, które miały pomagać Polkom i Polakom. Myślę, że jedna z najważniejszych obietnic i deklaracji, bo przecież każdy obywatel chce mieć swój własny dach nad głową - pewnie pamiętacie ˝Mieszkanie+˝? Miało być 100 tys. mieszkań. 100 tys. mieszkań dla obywateli. Rządzicie 7 lat: 18 tys. mieszkań wybudowanych, 24 tys. mieszkań w budowie. I wy chodziliście i mówiliście: Bierzcie sobie kredyty, bo mieszkania się budują. Ja uczestniczyłem w takich debatach i dyskusjach na posiedzeniach komisji finansów. Przychodzili specjaliści z Banku Gospodarstwa Krajowego i mówili, że przecież mieszkań na rynku jest tak dużo, że każdy może sobie mieszkanie kupić. Ale zapomnieliście powiedzieć o jednym - że macie takiego zawodnika w Narodowym Banku Polskim, który bardziej specjalizuje się w stand-upie i artystycznych występach na konferencjach prasowych, niż przewiduje i podejmuje realnie decyzje. Bo ten wasz zawodnik z Narodowego Banku Polskiego jeszcze kilka miesięcy temu mówił: za mojej kadencji nie będę podnosił stóp procentowych, możecie brać kredyty, mamy najtańszy pieniądz na rynku. I jaki jest dzisiaj efekt? Ci, którzy pracują, ciężko pracują, a wy nie zapewniliście im dachu nad głową, chcieli pójść do banku, chcieli wziąć kredyt. Tylko że w żadnym banku im kredytu nie chcą dać, bo kredyt, którego rata wynosiła 1,5 tys. zł, 2 tys. zł, dzisiaj wynosi 4,5 tys. zł i oni nie mają zdolności kredytowej. I co mają zrobić? To jest wasza obietnica, której nie zrealizowaliście. Co gorsza, nic w tym zakresie tak naprawdę dalej nie jesteście w stanie zrobić. Po tych 7 latach też trzeba wam powiedzieć o paru sprawach, które zostały niezałatwione i nic nie zrobiliście, żeby je załatwić. To jest taki katalog waszej odpowiedzialności i waszej hańby. XXI w. - 1200 tys. mieszkań w Polsce nie ma łazienki, 6,5 mln mieszkań nie ma dostępu do gazu, 2,5 mln mieszkań nie ma centralnego ogrzewania, 1,5 mln mieszkań brakuje według spisu powszechnego, to jest o tych mieszkaniach, o których mówiłem. (Poseł Tadeusz Cymański: Spuścizna.) Zlikwidowaliście 300 tys. połączeń PKS w ciągu ostatnich lat. 70 lat temu było gorzej. (Poseł Tadeusz Cymański: Po komunie to jest jeszcze.) Ujemny przyrost naturalny w 2021 r., dzieci rodzi się najmniej od 70 lat. Rocznie 50 tys. dzieci mniej po tych haniebnych wyrokach na kobiety. To jest wasza odpowiedzialność. To jest podsumowanie waszych 7 lat. To są te braki społeczne, o które nie zabiegacie i nic nie robicie, żeby je naprawić. Mówicie o kryzysie, mówicie o wojnie, mówicie o COVID-zie. Pieniądze z Unii Europejskiej. Pieniądze z Unii Europejskiej, które przydałyby się dzisiaj jak nigdy wcześniej. 270 mld zł z Unii Europejskiej, 120 mld w bezzwrotnych dotacjach, 150 mld w niskooprocentowanych pożyczkach, które można byłoby przeznaczyć dla samorządowców, dla tych przedsiębiorców, którzy dzisiaj niemalże każdego dnia zwracają się do was z prośbą o wsparcie i o pomoc. Bo prowadzą małe biznesy, zatrudniają 3, 4, 5 osób. Małe piekarenki, małe cukiernie, małe punkty gastronomiczne, które są na skraju bankructwa i upadku - i proszą was o pomoc. Z tych pieniędzy można byłoby im pomóc. Można byłoby ich wesprzeć. Tak samo jak można byłoby wesprzeć samorządowców. Można byłoby budować tanie mieszkania na wynajem. Można byłoby wspierać szpitale powiatowe. Dlaczego nie chcecie wziąć tych pieniędzy? Wyjdźcie podczas debaty budżetowej, spójrzcie w oczy Polkom i Polakom i powiedzcie, że gardzicie 270 mld zł, że są wam niepotrzebne. Wyjdźcie i to powiedzcie. W czym macie problem? (Poseł Tadeusz Cymański: Nikt tak nie powiedział.) Można te pieniądze odblokować. Te pieniądze mogą pracować. I one Polkom i Polakom są bardzo potrzebne. Można wspierać te grupy społeczne, które są dzisiaj w potrzebie. (Głos z sali: Odblokujcie.) Brakuje nauczycieli, tysięcy nauczycieli, są tysiące wakujących miejsc. Nauczyciel nie chce przyjść do pracy za 2700-2800 zł na rękę, bo wie, że nie utrzyma swojego gospodarstwa domowego, nie utrzyma swojej rodziny. 20% w budżecie to absolutne minimum. Ale 20% myśmy postulowali, jak inflacja wynosiła 8 punktów procentowych. Dzisiaj inflacja wynosi 17%. Trzeba myśleć nie o 20%, tylko o 25% albo 30%, bo nie będzie miał kto uczyć naszych dzieci i naszych wnuków. To jest wasza odpowiedzialność, wasza polityka, polityka waszego rządu. I na koniec tej pierwszej części, bo moje koleżanki i koledzy jeszcze dołożą - 7 lat. Zadłużenie naszego kraju: w 2015 r. - 877 mld, w 2022 r. - 1175 mld. Zadłużenie na jednego obywatela: w 2015 r. - 24 600 zł, w 2022 r. - 31 200 zł. Każdy obywatel, bez względu na to, czy ma 1 miesiąc, 10 lat, 50 lat czy 70 lat, ma dług w kwocie 31 200 zł. Jeden rok waszych rządów to 1 tys. zł zadłużenia na jednego obywatela. (Oklaski) Jeden rok rządów PiS-u to 1 tys. zł więcej dla każdego, bez względu na wiek. Ten budżet w tym kształcie jest absolutnie nie do przyjęcia. My będziemy nad tym budżetem pracować, będziemy zgłaszać propozycje, będziemy chcieli ten budżet uspołecznić. To od was będzie zależeć, czy będziecie chcieli jakąkolwiek propozycję poprawki przyjąć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)