Mówca: Tadeusz Aziewicz
Data: 2022-09-29 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Koalicji Obywatelskiej stanowisko w sprawie projektu ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2476. Wysoki Sejmie! Omawiany projekt został przygotowany w wyniku zobowiązania państw członkowskich Unii Europejskiej do implementacji dyrektywy unijnej zwanej dyrektywą Omnibus. Głównym celem tej dyrektywy jest wzmocnienie skuteczności obowiązujących przepisów konsumenckich oraz ulepszenie i unowocześnienie instrumentów ochrony konsumentów w kontekście dynamicznie postępującej cyfryzacji gospodarki. Państwa członkowskie zostały zobowiązane do przyjęcia przepisów niezbędnych do wykonania wspomnianej dyrektywy do dnia 28 listopada minionego roku, zaś implementowane przepisy mają być czy miały stosowane, bo to już jest niemożliwe, od dnia 28 maja tego roku. Można zatem założyć, że intencją ich twórców było, aby przedsiębiorcy mieli 6 miesięcy na wdrożenie nowych regulacji. Warto przypomnieć, że w Sejmie procedowany już jest inny projekt ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw, implementujący m.in. tzw. dyrektywę o treściach cyfrowych. Wnioskodawcą tego projektu jest minister sprawiedliwości. Chociaż oba projekty są powiązane terminologicznie, rząd nie zdecydował się na wypracowanie jednego kompleksowego projektu nowelizacji, zaś sejmowa komisja gospodarki nie podjęła wysiłku o rozpatrywania tych dwóch projektów łącznie. W tej sytuacji omawiany dzisiaj projekt autorstwa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów nie może być procedowany w szybszym tempie niż projekt ministra sprawiedliwości, co pewnie zwiększa wspomniane wcześniej niemal jednoroczne opóźnienie. Za przedłużający się brak zharmonizowania przepisów krajowych dotyczących ochrony konsumentów oczywistą odpowiedzialność ponosi rząd, tymczasem zgodnie z projektem za rządowe zaniechania karani są przedsiębiorcy. Krótkie, 14-dniowe vacatio legis na pewno nie jest wystarczające do efektywnego przygotowania firm do wejścia w życie nowych przepisów. Implementowane dyrektywy nie są kontrowersyjne, ich wdrożenie potrzebne jest zarówno przedsiębiorcom, jak i konsumentom. Jak już wspomniano, celem jest zapewnienie większej przejrzystości konsumentom korzystającym z internetowych platform, rozszerzenie ochrony konsumentów w zakresie usług cyfrowych, usunięcie niektórych obowiązków informacyjnych ciążących na przedsiębiorcach czy doprecyzowanie regulacji odnoszących się do wprowadzających w błąd działań marketingowych dotyczących produktów podwójnej jakości. Trzeba zauważyć i docenić, że niezależnie od zmian wynikających z dyrektywy Omnibus projekt zawiera też zmiany w ustawie o prawach konsumenta oraz przepisach ustawy o wyrobach medycznych dotyczące umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa. Są to zapisy wynikające z doświadczeń UOKiK-u. Chodzi o znane chyba nam wszystkim manipulowanie ludźmi podczas różnych pokazów orgaznizowanych poza lokalem przedsiębiorstwa. Projektodawcy proponują wprowadzenie zakazu świadczenia usług finansowych podczas pokazów handlowych, zakazu przyjmowania płatności przed upływem terminu na odstąpienie od umowy zawartej poza lokalem, zagwarantowanie prawa do odstąpienia od niektórych umów o świadczenie usług zdrowotnych zawieranych poza lokalem lub na odległość, zwłaszcza tzw. abonamentów czy pakietów medycznych, proponują też zakaz sprzedaży wyrobów medycznych poza lokalem firmy. Konkludując: projekt nadaje się do dalszej pracy w komisji gospodarki. Najlepszym rozwiązaniem byłoby rozpatrywanie go łącznie z projektem ministra sprawiedliwości, ale w obecnym stanie nie wydaje mi się to już realne. Pomimo wspomnianych opóźnień w implementacji sensowne wydaje się wydłużenie vacatio legis, aby przedsiębiorcy mogli przygotować się do wdrożenia nowych regulacji - teraz mają na to 14 dni od dnia ogłoszenia - i w trakcie rozpatrywania projektu zgłosimy taką poprawkę. Dziękuję za uwagę.