Mówca: Stanisław Huskowski
Data: 2013-04-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Mecenasie Przedstawicielu Wnioskodawców Projektu Obywatelskiego! Szanowni Państwo! Padło rzeczywiście bardzo wiele pytań, pięćdziesięciu kilku posłów zabrało głos. Wynotowałem sobie wszystkie pytania, które były do mnie skierowane, ale tego jest siedem stron i obawiam się, że nadużyłbym wytrzymałości tych posłów, którzy pozostali na sali, gdybym próbował odpowiedzieć na każde pytanie każdego z posłów. W związku z tym chciałbym te pytania zebrać w pewne bloki zagadnień i do każdego się ustosunkować. Chciałbym się również ustosunkować do tego, co w tonie polemicznym powiedział pan mecenas, który prezentował projekt obywatelski. Szanowni Państwo! Projekt Platformy Obywatelskiej, co wynika z szeregu pytań, szczególnie posłów opozycji, a także wypowiedzi pana mecenasa, traktowany jest jako dokument, który de facto chce zlikwidować ogrody, a przynajmniej ich znaczną część, zlikwidować wieloletni i czasem wielopokoleniowy dorobek działkowiczów, zlikwidować ich własność, altanki, elementy wspólne i prawa do działek. Nie ma nic bardziej mylnego i nieprawdziwego. Nasz projekt przewiduje, owszem, likwidację Polskiego Związku Działkowców. Ale to nie działkowcy, ale Polski Związek Działkowców jest właścicielem praw, większości tych praw, o których właśnie wspomniałem. To on ma użytkowanie wieczyste lub w inny sposób włada gruntami używanymi przez działkowców, nie poszczególni działkowcy. To on jest właścicielem naniesień na częściach wspólnych, czyli domów działkowca, transformatorów, sieci wodociągowych, różnych innych urządzeń, czasem urządzeń rekreacyjnych na działkach, a nie działkowcy. Naszym projektem nie pozbawiamy działkowców żadnych wartości materialnych. Przenosimy, likwidując PZD, prawa właścicielskie na gminę lub Skarb Państwa ustawą, bo nie ma mocniejszej gwarancji. Statut PZD nie jest mocniejszy w swoich zapisach od ustawy, którą gwarantujemy, że te wszystkie grunty i nieruchomości będą udostępnione do użytkowania działkowiczom, dotychczasowym działkowiczom, każdemu z dotychczasowych działkowiczów czy działkowców, który będzie działkowcem w dniu, kiedy ustawa wejdzie w życie. Inaczej mówiąc: działkowiec dotychczas użytkował sprzęty PZD-owskie, mówiąc bardzo skrótowo, teraz będzie użytkował sprzęty, grunty, naniesienia na te grunty będące własnością gminy lub Skarbu Państwa, a gmina i Skarb Państwa będą ustawowo zobowiązane - a nie ma silniejszego zobowiązania - do udostępnienia tego po cenie nie większej, niż mówi o tym ustawa. I nie ma takiej możliwości, że gmina powie, że chce więcej, dlatego że o tym decyduje ustawodawca, a więc Wysoka Izba. Moje wyliczenia zostały wypaczone zarówno przez kilku posłów zadających pytania, jak i przez pana mecenasa - wyliczenia dotyczące opłaty na rzecz gminy. Naszą intencją, i twierdzę, że dochowaliśmy tej intencji, było to, żeby działkowiec płacił dokładnie tyle, ile płaci dzisiaj, per saldo. Tyle, ile płaci dzisiaj - jeżeli płaci rocznie 230 zł, będzie płacił 230, jeżeli płaci 160, będzie płacił 160. W opłacie, którą wnosi działkowiec do zarządu ogrodu, często myląc, co jest składką na PZD, co jest inną częścią opłaty, jest zarówno składka na Polski Związek Działkowy, jak i opłata za użytkowanie mediów, za wywóz śmieci itd., prawda? Ta część dotycząca mediów, śmieci itd. pozostanie bez zmian. Tutaj moim zdaniem nie ma w ogóle żadnego sporu, bo to nie jest materią ustawy. Ta część - tyle, ile zużyje działkowiec czy cały ogród - będzie musiała być pokrywana. Natomiast zamiast płaconej przez działkowca składki, która wynosi ok. 81 zł średnio miesięcznie, przepraszam, rocznie - cieszę się, że pan mecenas to potwierdził - z tej składki 65% zostaje w ogrodzie, zgoda, 35% idzie do góry, czyli do zarządu okręgu lub do rady krajowej, lub na fundusze centralne. Z 81 zł 35% to jest chyba 28 zł z groszami, prawie 30 zł. Tyle idzie od działkowca na wyższe szczeble PZD. Jeżeli likwidujemy PZD, to uważamy, że po to, aby nie krzywdzić działkowca i nie podnosić mu tej składki, a z drugiej strony po to, aby uczynić zadość wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego, który twierdzi, najkrócej mówiąc prostymi słowami, że nie można właściciela pozbawić pożytku z jego rzeczy. A właścicielem gruntu, nawet w tej chwili, jest gmina lub Skarb Państwa. On jest w różnej formie użytkowany przez PZD, w związku z czym jeżeli nie można tego pozbawić, to uważamy, że choć tę niewielką opłatę, bo ok. 30 zł rocznie, działkowicz winien płacić na rzecz gminy. W skali gminy średnio, jak mówiłem, to są naprawdę zupełnie nieduże pieniądze. Może w wypadku dużego miasta są to większe pieniądze, ale nieduże. Powiedziałbym, że z punktu widzenia gminy są to ilości zupełnie symboliczne, podejrzewam, że większość gmin w ogóle zrezygnuje z tej opłaty. Natomiast ustawodawca nie może tego zrobić, zwolnić z opłaty, bo będzie to niekonstytucyjne. Dlatego uważamy, że ta opłata powinna być właśnie w tej wysokości. Pan był uprzejmy, panie mecenasie, oraz kilkoro posłów podawać wysokości stawki podatku rolnego, ale wyciągnęliście to z ustawy. Natomiast ja się zwróciłem do 260 gmin w Polsce, dostałem odpowiedź od prawie 200, jakie są realne wysokości stawek podatku rolnego od użytków rolnych. Wysokość tej stawki to jest nie 330 czy 360 zł, tylko w rzeczywistości, a przecież ten podatek się płaci od dziesiątków lat, jest ona na poziomie 140 zł za 1 ha. Taka jest rzeczywista wysokość tej opłaty, czyli 1,4 gr za m 2 . Jeżeli przemnożymy to przez pięciokrotność, bo tyle mają odprowadzać do gminy działkowcy, jest to 7 gr za m 2 , z tym że działkowcy płacą za cały teren działki, nie tylko za swoją działkę, ale również za części wspólne, bo gmina, tak to nazwijmy, oddaje do użytkowania cały teren działki, w związku z tym średnio jest to 440 m 2 . Jak przemnożymy, to jest 30,80 zł, dlatego tak to kalkulowaliśmy. Jeżeli nad tym naszym projektem będzie poważna debata w komisjach i ktoś udowodni, że te kwoty są wyższe, to oczywiście obniżymy to w zapisie ustawowym - nie pięciokrotność podatku rolnego, tylko czterokrotność albo trzykrotność - ale nie możemy zwolnić całkowicie, bo jak twierdzę, byłoby to niekonstytucyjne. Dlaczego likwidujemy PZD, było pytanie, czy trybunał nakazał likwidację PZD. Nie, nie nakazał likwidacji PZD, natomiast stworzył, jak to się mówi, ramy. Ja jeszcze raz przeczytam odpowiedni cytat z ostatniego wyroku trybunału z 11 lipca 2012 r. Trybunał pisze, mówi o sobie, cytuję: Postrzegany jako tzw. ustawodawca negatywny nie jest władny wskazywać parlamentowi, jak powinien na nowo uregulować stosunki społeczne w obszarze ogrodnictwa działkowego. Ale dalej dodaje: Może natomiast i powinien zaznaczyć, jaki obszar swobody regulacyjnej Sejmowi został pozostawiony po obaleniu domniemania konstytucyjności kontrolowanego aktu, a także w kontekście wcześniejszych orzeczeń trybunału odnoszących się do kwestii konstytucyjności ustaw regulujących funkcjonowanie ogrodów działkowych w Polsce. Dalej: Prawne gwarancje uprzywilejowanej pozycji majątkowej, scentralizowanej, tworzonej odgórnie, z gwarancją monopolu organizacji działkowców nie da się pogodzić z europejskim standardem ochrony prawa własności. Koniec cytatu. Panie mecenasie, z całym szacunkiem dla pana wieku, pan może nie wie, czym była ˝Solidarność˝ w latach 1980-1981 i jak wyglądała delegalizacja. Może pana nie dokształcili, ale ˝Solidarność˝ nie była powołana ustawą jak PZD, nie była utworzona odgórnie. Natomiast zarząd czy rada krajowa PZD to był przeniesiony wydział CRZZ, przeniesiony jako rada krajowa tworzonej samorządnej organizacji, jaką jest PZD. Teraz ˝Polityka˝, czasopismo chyba jednak trochę bardziej związane z lewicą, przynajmniej tradycyjnie związane z lewicą, numer z 17 lipca 2012 r. i fragment artykułu tam zamieszczonego, autorstwa pani redaktor Martyny Bundy, o tytule ˝Król działek˝. Cytuję: W archiwalnych numerach miesięcznika ˝Działkowiec˝ z 1980 r. znaleźć można sprawozdanie z czerwcowego posiedzenia - 1980 r. - Centralnej Rady Związków Zawodowych, na którym niejaki towarzysz Domański proponuje, by na nowo powstałe stanowisko przewodniczącego tworzonej właśnie krajowej rady ogrodów działkowych powołać towarzysza Eugeniusza Kondrackiego z tej racji, że posiada 13-letni staż w pionie CRZZ zajmującym się nadzorowaniem ogrodów. I tak się staje. W 1981 r., gdy wchodzi w życie ustawa o działkach, Kondrackiego wybierają na prezesa. Szef działkowców swoją funkcję sprawuje więc nieprzerwanie od prawie 45 lat. Mała poprawka, już w tej chwili od ponad 45 lat, bo minął prawie rok od tego artykułu. Nie chcę czytać innych kompromitujących PZD fragmentów tego artykułu. Polecam tym - szczególnie prawej stronie sali - którzy ujmują się za PZD i podtrzymaniem jego przy życiu, ten artykuł i wiele innych artykułów, które się ukazały, o tym, jak było tworzone PZD, kto jest we władzach itd. Chodzi o poważne pisma, m.in. o ˝Politykę˝ - mogę udostępnić numery i cytaty. Proszę zatem nie porównywać tego do ˝Solidarności˝ i do rozwiązania ˝Solidarności˝. ˝Solidarność˝ była ruchem oddolnym, ona wymogła na komunie - która to komuna zakładała PZD i jego czapę - swoje istnienie i została rozwiązana właśnie m.in. przez twórców PZD, czyli przez władze komunistyczne. Byłem jednym z działaczy ˝Solidarności˝ i może dlatego mnie to tak emocjonuje. Czy projekt obywatelski jest zgodny z konstytucją? Pan, panie mecenasie, i wielu posłów, w tym niestety z Prawa i Sprawiedliwości, twierdzicie, że projekt obywatelski w sposób oczywisty jest zgodny z konstytucją - nie ujmując SLD, tutaj nie mam złudzeń. Mówicie, że jest zgodny z konstytucją, zarzekacie się, że jest zgodny z konstytucją, że wypełnia oczekiwania jej dotyczące. Na razie wpłynęły do Sejmu tylko dwie opinie zamówione standardowo przez panią marszałek w tych instytucjach, w których zazwyczaj czy zawsze zasięga się opinii na temat projektów, szczególnie projektów poselskich i projektów innych, nierządowych, czyli obywatelskich. Jest opinia Sądu Najwyższego i jest opinia Prokuratorii Generalnej. Mógłbym zacytować np. całą opinię Prokuratorii Generalnej, która jest miażdżąca dla waszego projektu. Już w preambule ta opinia mówi o tym, że - to jest pierwsze zdanie - ten projekt jest niezgodny z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego i nie wypełnia jego ram, które nadał Sejmowi, umożliwiających trzymanie się zasad zgodnych z konstytucją. Już te dwie pierwsze opinie rozbijają w puch konstytucyjność, domniemanie konstytucyjności waszego projektu. Oczywiście każdy prawnik powie, że to jest tylko opinia, przecież to trybunał jest władny jako jedyny badać zgodność z konstytucją. To prawda, ale trybunał robi to ex post, a nie wcześniej i musimy jednak, posłowie, tworząc projekt, brać pod uwagę tak ważne i tak jednoznaczne opinie. (Poseł Renata Butryn: Słusznie.) Mówicie o pluralizmie - mam wasz projekt przed sobą - jaki wprowadzi wasza ustawa, tzw. projekt obywatelski, jakoby pisany przez działkowców. Myślę, że przez prezesów i prawników prezesów, i to tych najwyższych, nie działkowców, prezesów rodzinnych ogrodów działkowych. A dlaczego? Popatrzmy na art. 61 ust. 1 i art. 63. Odnośnie do art. 61 może wstęp uczynię taki. Wcześniej mówiliście, że PZD jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki - mimo że ma kompletnie nieprzystosowaną do ustawy o stowarzyszeniach strukturę - cały stanie się stowarzyszeniem zgodnie z prawem o stowarzyszeniach. W drodze łaski mówicie, że poszczególne ogrody mogą się wydzielić z tego i założyć własne stowarzyszenie ogrodowe - mogą przez pierwsze dwa lata. Zachęcacie ich w art. 63, bo art. 61 mówi o tym, że mają na to dwa lata, żeby się wyodrębnić. W art. 63 piszecie jednak, że jeżeli stowarzyszenie ogrodowe nie wykaże się w ciągu pierwszych 24 miesięcy prawem do gruntu - ba, wy im dajecie prawo do gruntu w swojej ustawie na papierze - to właściciel tego gruntu, czyli gmina, Skarb Państwa, może natychmiast zlikwidować ten ogród. Wyobraźmy sobie zatem ogród w mieście X, który się zbuntował przeciwko waszej czapie. Zbuntował się przeciwko czapie i chce się wydzielić, i założyć własne stowarzyszenie ogrodowe. Zakłada, próbuje założyć. Na zebranie przyjeżdża kolega z wyższej instancji i mówi: Ha, chcecie się wydzielić, założyć własne stowarzyszenie, a macie dokument, prawo do gruntu? Nie macie. A u nas może zaginął. Ciekaw jestem kto, jaki ogród... Panowie prezesi, witam serdecznie, ktoś mówił tutaj: działkowcy, panowie prezesi, prezydium rady krajowej PZD, witam pana prezesa Kondrackiego i jego zasłużonych kolegów. Jaki ogród, proszę powiedzieć, wskazać mi, jacy desperaci w takiej sytuacji zaryzykują oderwanie się od stowarzyszenia ogrodowego PZD i przejście do OPZD? Jacy, kiedy wiedzą, że ryzykują wszystko. Oczywiście gmina może ich nie rozwiązać, ale będzie mogła to zrobić natychmiast, bez żadnych gruntów zastępczych. Zachęcacie ich bardzo ładnie, pluralizm tworzycie. Już widzę, jak po dwóch latach w wyniku wejścia waszej ustawy mamy bardzo pluralistyczne zarządzanie ogrodami. Co będziemy mieli? 99% gruntów zarządzanych przez jedno stowarzyszenie neo-PZD. 99% gruntów. Co zrobi Trybunał Konstytucyjny? Uchyli tę ustawę po raz kolejny. Jestem o tym przekonany, bo wystarczy przeanalizować to ostatnie orzeczenie trybunału i ton, w jakim się odnosi do tego, kiedy parlament za rządów SLD dwukrotnie uchwalał ustawy i dwukrotnie sprzeciwiał się orzeczeniom Trybunału Konstytucyjnego, raz w 1997 r. w głosowaniu na początku kampanii wyborczej do Sejmu, zresztą totalnie przegranej, mizdrzenie nie pomogło, a drugi raz w 2005 r. w lecie, już w trakcie, właściwie w końcówce kampanii, rzut na taśmę SLD - dajemy kompletnie niekonstytucyjną ustawę, właśnie tę, którą trybunał w tej chwili uchylił. I pomogło? Sromotnie przegraliście wybory, koledzy z SLD. Naprawdę nie wierzcie w to, że wspieranie panów z galerii - a nie z galer, jak mówił jeden z kolegów z prawej strony sali, z galerii - że ich łaskawy wzrok i łaskawa przyjaźń - przyjaźń to za dużo powiedziane, wspólny interes - jest w stanie was wydźwignąć w sondażach.