Mówca: Stanisław Piotrowicz
Data: 2015-12-17 (Sejm RP, kadencja 8)

W listopadzie w Trybunale Konstytucyjnym były trzy wokandy. (Poseł Cezary Grabarczyk: Dziewiątego...) Sędziowie Trybunału Konstytucyjnego... (Poseł Arkadiusz Myrcha: Dwa orzeczenia były!) ...w moim przekonaniu i, jak sądzę, w przekonaniu społeczeństwa są we właściwy sposób finansowo gratyfikowani. Zarabiają ok. 20 tys. zł. Mają zapewniony stan spoczynku po 9 latach pracy... (Poseł Arkadiusz Mularczyk: Tak jak Tusk.) ...bez względu na wiek. Chodziło o to ustawodawcy, ażeby sędziowie Trybunału Konstytucyjnego zajmowali się tym, do czego zostali powołani. Rzeczywistość jednak jest odmienna. Wynika to z faktów, które wcześniej przytoczyłem, ale również z tego, że panowie sędziowie Trybunału Konstytucyjnego obok pracy w Trybunale Konstytucyjnym podejmują wiele, wiele różnych zajęć w różnych uczelniach w Polsce. (Poseł Adam Abramowicz: Nie mają czasu na trybunał.) Rodzi się w ogóle pytanie: Czy stawianie się w relacjach pracodawca - pracownik nie uchybia zasadzie bezstronności i niezawisłości? (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Poseł Arkadiusz Myrcha: Ale nie zawierają stosunku pracy, no, ludzie...) Troszczyli się państwo bardzo o dostęp obywateli do sądu. Ileż w tym hipokryzji jest. Państwo, ilekroć chcecie reprezentować interesy ściśle określonej grupy społecznej, tej, którą reprezentujecie, chcecie przestraszyć wszystkich obywateli. (Poseł Cezary Grabarczyk: Reprezentujemy naród.) Chcecie ich przestraszyć tym, że nie będą mieli dostępu do sądu. Drodzy państwo, powoływaliście się na... (Głos z sali: Już się was boją.) ...art. 45 konstytucji. Dostęp do sądu to nie tylko fizyczny dostęp do sądu, to nie tylko prawo oczekiwania wyroku w tzw. rozsądnym terminie, ale to jest również prawo obywatela do tego, żeby sąd był właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły. A o tym państwo zapominacie. (Oklaski) (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Przecież wy to chcecie zmienić.) Padały tutaj zarzuty, że nie uwzględniliśmy w pracach... (Głos z sali: Czas!) Wnioskodawca nie ma czasu limitowanego, pouczam. (Poseł Arkadiusz Czartoryski: Trzeba znać regulamin.) (Głos z sali: Proszę nas nie pouczać.) Padały zarzuty, że nie uwzględniliśmy w swych pracach opinii Krajowej Rady Sądownictwa. Z tego wynika... (Poseł Piotr Kaleta: Który to jest ten Myrcha?) ...że państwo nie szanujecie wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Nie tak dawno, bo 9 grudnia, Trybunał Konstytucyjny w swoim uzasadnieniu podkreślił, że Krajowa Rada Sądownictwa nie ma kompetencji do opiniowania spraw dotyczących Trybunału Konstytucyjnego (Oklaski), takie kompetencje ma w odniesieniu do sądów powszechnych. To stwierdził Trybunał Konstytucyjny 9 grudnia w uzasadnieniu do wyroku. Państwo nie słuchacie i nie szanujecie trybunału. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Wiele tutaj ataków było i podejrzliwości - dlaczegóż to sędziowie mają składać ślubowanie przed marszałkiem Sejmu? A może to był test pod waszym adresem? Ponieważ cały czas atakowaliście prezydenta - dlaczego prezydent, nie powinien prezydent - zrobiliśmy ten gest w tę stronę. Proszę bardzo: oto ślubowanie przed marszałkiem Sejmu. (Oklaski, poruszenie na sali) Skoro państwo uważacie, że to niewłaściwe, wrócimy do poprzedniego rozwiązania, jesteśmy bardzo na to otwarci, jakkolwiek jest logiczne uzasadnienie, mianowicie takie, że przed tym, kto powołuje, składa się ślubowanie. Tak jest w odniesieniu do rzecznika praw obywatelskich, tak jest w odniesieniu do prezesa Najwyższej Izby Kontroli. (Głos z sali: Posłów.) Natomiast przed prezydentem ślubowanie składają sędziowie, co jest również naturalną konsekwencją, bo właśnie sędziów sądów powszechnych mianuje pan prezydent. Mówiliście państwo również tutaj o partiach, że niekonstytucyjne jest usunięcie zapisu art. 112 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. (Poseł Arkadiusz Myrcha: Ustęp 2.) Przepis ten mówi w ten sposób: W przypadku gdy nie można ustalić, kto jest osobą upoważnioną do reprezentowania partii, lub gdy nie można nawiązać z nią kontaktu, Trybunał Konstytucyjny uznaje za upoważnioną osobę faktycznie kierującą partią. Ten przepis postanowiliśmy skreślić. Pierwszy pozostaje w dalszym ciągu, że o zgodności działania partii politycznych z konstytucją decyduje Trybunał Konstytucyjny, natomiast nie uważamy za stosowne, żeby to Trybunał Konstytucyjny w dowolny sposób decydował, kto kieruje partią polityczną. Tutaj uważamy, że tego rodzaju zapis jest niewłaściwy i proponujemy skreślenie tego zapisu. W pozostałej części przepis upoważniający trybunał do kontroli zgodności działalności partii politycznej z konstytucją pozostaje. Powiadacie, że obywatele są przerażeni tym, co teraz w Polsce się dzieje. Owszem tak. Do mnie docierają sygnały, w jaki niewłaściwy sposób dziś opozycja zachowuje się w Sejmie. (Oklaski, poruszenie na sali) Obywatele za tę demokrację, którą tworzyliście przez 8 lat, podziękowali wam 25 października. (Oklaski) (Poseł Urszula Augustyn: Wam też podziękują.) A wy chcecie z uporem ją kontynuować. Nie ma na to zgody narodu. Nie ma na to zgody narodu. (Poruszenie na sali) (Poseł Jakub Rutnicki: Od miesiąca wam dziękują.) Wy z tym pogodzić się nie możecie. (Oklaski) (Poseł Rafał Grupiński: Wam już dziękują, po miesiącu.) Demokracja ma być oparta na konstytucji, a nie na statucie Platformy Obywatelskiej. (Oklaski, poruszenie na sali) (Głos z sali: Tak jest.) (Poseł Cezary Grabarczyk: Przeczytaj wczorajszy sondaż.) Trzeba to jasno powiedzieć, bo padały tutaj słowa, że parlament doznaje szwanku w oczach obywateli. Owszem tak, ale ze względu na wasze działania, to trzeba z całą mocą podkreślić, wasze zachowanie. (Oklaski) Padały słowa tutaj, wielokrotnie się pojawiały, bo one tak bulwersowały, a to ze względu na to, że nie czyta się ze zrozumieniem ani aktu prawnego, ani uzasadnienia do niego. (Poseł Piotr Kaleta: Tramwajem się jeździ, to tak jest.) W szczególności budziło tutaj konsternację i zarzuty sformułowanie, że jest tam mowa o dostosowaniu do zamierzeń programowych. (Poseł Stanisław Gawłowski: My drugi sort, nie rozumiemy.) Drodzy państwo, w programie naszego działania jest m.in. równe traktowanie państwa polskiego i obywateli zamieszkałych we wszystkich obszarach tego państwa. (Poseł Arkadiusz Myrcha: Jest pan Kamiński od równego traktowania.) Stąd decentralizacja, to jest nasze programowe zamierzenie, które zamierzamy realizować również w przyszłości w odniesieniu do Trybunału Konstytucyjnego. Państwo powiadaliście tutaj w pytaniach z oburzeniem, że przeniesienie siedziby Trybunału Konstytucyjnego, chociaż to nie jest tematem dzisiejszej nowelizacji, nie przesądzamy tej sprawy... (Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Jak to?) ...obniży wartość i znaczenie Trybunału Konstytucyjnego. Daliście tym samym wyobrażenie Polakom, jak traktujecie inne części kraju i jak traktujecie obywateli zamieszkałych w innych częściach Polski (Oklaski), skoro uważacie, że siedziba w innej części kraju ubliża godności Trybunału Konstytucyjnego. Niektórzy tutaj aspirujący do roli wybitnych prawników oburzali się i podkreślali, że nie można stosować nowej procedury do spraw będących już w toku. Odwoływali się tutaj do zasady: retro non agit. Nie słuchali uważnie, mówiłem i o tej zasadzie, i o drugiej - res iudicata... (Poseł Anna Paluch: Jeszcze przepisy przejściowe.) ...ale jak widać, nie o to chodzi, żeby słuchać, tylko o to, żeby mówić i czasami nie do końca to, co powinno wybrzmieć. Retro non agit ma odniesienie do prawa materialnego, a nie do prawa procesowego, i chciałbym, żeby prawnicy to zapamiętali. (Oklaski) Dalej, zmiany proceduralne w tym zakresie wychodzą naprzeciw... (Głos z sali: Czemu?) ...prawom i wolnościom obywatelskim, bo nie wiem, dlaczego obywatele mają ucierpieć z tego względu, że trybunał będzie lepiej obsadzony. To jest jakaś aberracja przecież. (Oklaski) (Poseł Krystyna Pawłowicz: Tak jest.) (Poseł Piotr Kaleta: Stasiu, oni nie rozumieją tego, co do nich mówisz.) Padało też sformułowanie, że nie mamy większości, by łamać konstytucję. Chciałem autora tego pytania zapytać, jaka to większość uprawnia do łamania konstytucji. (Poseł Anna Paluch: Właśnie.) My w każdym razie nie zamierzamy tego czynić. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Warto to sobie zapamiętać raz na zawsze. W czerwcu Platforma Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludowe złamały konstytucję. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Tak jest.) (Poseł Anna Paluch: Tak jest.) Minister Budka nazwał to błędem i przepraszał. No, można łamanie konstytucji nazwać błędem. (Oklaski) (Poseł Anna Paluch: Zamachem.) (Poseł Henryka Krzywonos-Strycharska: Dlatego wy błądzicie.) Nie wiem, dlaczego nie chciał tego nazwać po imieniu. Natomiast sprawca tego zamachu pan poseł Kropiwnicki stwierdził, że było to niezręcznością. (Wesołość na sali) A z drugiej strony padają gromkie zarzuty o łamanie konstytucji, zupełnie bezpodstawne i gołosłowne, bez jakichkolwiek argumentów, pod adresem Prawa i Sprawiedliwości. Ale ludzie potrafią odróżnić ziarno od plew, widzą, że nie ma argumentów. (Oklaski) Są słowa, słowa i słowa. Te słowa się zdewaluowały. (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Potrafią.) Mówiliście 8 lat temu ludziom i ludzie się nabrali na to, by żyło się lepiej. Zobaczyli, że żyje się lepiej, ale ściśle wyselekcjonowanej przez was grupie obywateli. (Oklaski) I drodzy państwo, było mi bardzo, niezmiernie miło, gdy jeden z przedstawicieli Platformy Obywatelskiej, ale zresztą też i inni, bo to się w kilku głosach powtarzało, cytowali słowa prawdziwego męża stanu pana prof. dr hab. Lecha Kaczyńskiego, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Dobrze, że przywołujecie jego słowa. (Oklaski) A on powiedział, tak jak mi wręczono, ale warto żebyście państwo zapamiętali: Trybunał Konstytucyjny jest nieodłączną częścią systemu ustrojowego państwa prawnego. A więc był, jest i pozostanie dopóki Polska będzie miała taki charakter. Miejmy nadzieję, że na zawsze. (Głos z sali: Mamy nadzieję.) My jesteśmy wierni testamentowi prof. Lecha Kaczyńskiego. (Głos z sali: Tak, widać.) (Poseł Teresa Piotrowska: No chyba nie.) (Głos z sali: Pan poseł to nawet Gomułce jest wierny.) (Poseł Stefan Niesiołowski: Kłamiesz.) Natomiast jeżeli państwo uważacie, że sprawniejsze funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego nie musi oznaczać tego, że trzech sędziów będzie decydowało o tym, czy ustawa jest zgodna z konstytucją, czy też nie... (Głos z sali: Gomułka byłby dumny.) Mogę sobie wyobrazić taką sytuację, bo bywały tu, na tej sali: 460 posłów głosowało za ustawą, 100 senatorów głosowało za ustawą, prezydent podpisał ustawę. Biuro Analiz Sejmowych wydawało opinie o zgodności z konstytucją, legislatorzy potwierdzali ten stan rzeczy, niezależni eksperci stwierdzali, że ustawa jest zgodna z konstytucją, a trzech sędziów dochodziło do odmiennego wniosku. (Poseł Arkadiusz Myrcha: Pięciu.) Pięciu sędziów, ale wystarczyło trzech, bo większością głosów decydowali. Doskonale się w tym orientuję. (Poseł Anna Paluch: No właśnie.) (Poseł Stanisław Gawłowski: Przykład.) (Poseł Stefan Niesiołowski: Kłamiesz.) Drodzy państwo, podwyższamy standardy. Okazuje się że... (Poruszenie na sali) Od kiedy to liczebniejszy trybunał jest, waszym zdaniem, obniżeniem standardów? (Poseł Krystyna Pawłowicz: Tak jest.) Jeżeli trybunał jest liczebniejszy, większa jest powaga orzeczenia wydanego przez ten trybunał. Jeżeli w konstytucji jest mowa, że w skład trybunału wchodzi 15 sędziów, to dobrze by było, żeby wszyscy orzekali w danej sprawie. (Poseł Michał Wojtkiewicz: A co mają do roboty?) Decyduje się przecież o zgodności ustawy z konstytucją. To jest sąd nad prawem. I jeszcze jedna rzecz - myślę, że warto o tym powiedzieć - z ostatniej chwili. Państwo również chcieliście namówić Trybunał Konstytucyjny do tego, żeby złamał konstytucję. Namawialiście Trybunał Konstytucyjny, żeby badał uchwały indywidualne Sejmu. Złożyliście taki wniosek. (Oklaski) (Poseł Anna Paluch: No właśnie.) Dziś prokurator generalny stwierdził, że to jest niedopuszczalne i odwołał się do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2001 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził wówczas, że nie ma prawa do badania uchwał indywidualnych Sejmu. Uchwały te są przejawem autonomii Sejmu. (Oklaski) (Poseł Rafał Trzaskowski: To ta była normatywna.) Drodzy Państwo! Konkludując, ustawa wychodzi naprzeciw potrzebie wzmożonej ochrony praw obywatelskich, wcale nie stoi na przeszkodzie, nie spowoduje żadnego paraliżu. Jeżeli sędziowie trybunału będą wykonywać to, do czego zostali powołani, będą wyznaczać rozprawy, będą rozpoznawać, będzie się to odbywało tylko ku chwale ojczyzny, ku zapewnieniu praworządności w państwie i ochrony praw i obywateli. Dziękuję bardzo. (Poseł Jakub Rutnicki: Prezesa.) (Głos z sali: Brawo!)