Mówca: Adam Cyrański
Data: 2017-09-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Nowoczesna wnoszę o odrzucenie projektu ustawy w zaproponowanym kształcie w pierwszym czytaniu. A teraz uzasadnię. Zapisy projektu ustawy proponują dość liberalny dostęp do broni. W obecnym, długo utrzymującym się porządku prawnym RP dostęp do broni dla zwykłego obywatela jest znacznie ograniczony, a statystyki pokazują, że obecnie pozwolenia na broń wydawane są głównie do celów łowieckich, sportowych czy kolekcjonerskich, znacznie maleje za to liczba pozwoleń na broń wydawanych do celów ochrony osobistej, a wręcz są one nagminnie cofane. Świadczy to m.in. o tym, że obecnie osoba zainteresowana posiadaniem broni celem np. uprawiania sportu czy hobbystycznie myślistwa ma możliwość jego uzyskania. Osoby te są z reguły zrzeszone w organizacjach o charakterze edukacyjnym w zakresie prawidłowego posługiwania się bronią. Z drugiej zaś strony tendencja spadkowa w zakresie pozwoleń wydawanych celem ochrony osobistej może być powiązana chociażby z aktualnymi wynikami sondażu CBOS odnoszącymi się do poczucia bezpieczeństwa wśród Polaków. Wynika z niego, że 89% ankietowanych uważa nasz kraj za miejsce bezpieczne do życia. Wniosek - coraz mniej osób obawia się o swoje bezpieczeństwo. Obecnie osoby zainteresowane strzelectwem jako sportem nie mają problemu z korzystaniem z broni na strzelnicy, która jest miejscem do tego przeznaczonym. Nie chcemy chyba, żeby ludzie z bronią wyszli na ulice, a projekt zakłada w mojej ocenie zbyt łagodne wymagania co do uprawnień, jeśli chodzi o zezwolenie na noszenie broni. Konsekwencją wprowadzenia tych zmian będzie fakt, że ludzie do tej pory niezainteresowani posiadaniem broni ze strachu będą chcieli ją nabyć, a strach jest wstępem do agresji. Powoływanie się przez projektodawców na to, że szeroki, aczkolwiek ściśle kontrolowany dostęp obywateli do broni to element zapewnienia bezpieczeństwa państwowego, jest błędne. Jak wynika z sondaży, nasz kraj jest miejscem bezpiecznym, ponadto zapewnianiem bezpieczeństwa w kraju zajmują się wyspecjalizowane w tym celu instytucje i formacje, jak policja czy wojsko, a nie pospolite ruszenie. Dodatkowo, jeśli chodzi o względy bezpieczeństwa, projektodawcy wychodzą z założenia, że po wprowadzeniu nowych przepisów spodziewany jest spadek przestępczości, i powołują się na doświadczenia innych krajów. Ciężko tu o polemikę odwołującą się do rzetelnych statystyk, ale jedno jest pewne - o wiele łatwiej jest wyrządzić krzywdę czy zabić za pomocą broni palnej niż np. noża, ponieważ można to zrobić na dystans. Obawiam się, że liberalizacja w zakresie dostępu do broni może spowodować wzrost ciężkiej przestępczości i jej brutalizację, co ma wpływ na poczucie bezpieczeństwa wśród obywateli. Ponadto charakter i porywczość Polaków w połączeniu z dostępem do broni mogłyby owocować tragicznym w skutkach rozwiązywaniem prywatnych sporów pod wpływem impulsu, za pomocą dostępnej broni. Chciałbym również zapytać składających projekt, czy są w stanie wziąć na siebie odpowiedzialność za ofiary, które pojawią się po upowszechnieniu broni na ulicach. Ciekawi mnie, jak szybko po wprowadzeniu projektu będziecie się z niego wycofywać. Niestety wtedy będzie już za późno. Uważam, że Polacy nie są gotowi na tak diametralną zmianę podejścia i tak nagłe w stosunku do aktualnie obowiązujących przepisów liberalizowanie dostępu do broni. Nasze społeczeństwo nie jest przyzwyczajone do obecności broni w otoczeniu. Jeśli chcemy odpowiedzialnie dać obywatelom możliwość jej nabywania na zasadach podobnych do określonych w proponowanym projekcie, należy uwzględnić czas przejściowy przed zmianą przepisów i poświęcić go na odpowiednią edukację obywateli w zakresie zasad bezpiecznego posługiwania się bronią czy konsekwencji związanych z jej nieprawidłowym użyciem. Nie możemy wprowadzać tak drastycznych zmian bez odpowiedniego przygotowania, ponieważ byłoby to skrajnie nieodpowiedzialne, a skutki tego - trudne do przewidzenia. Musimy mieć pewność, że dzięki odpowiednim regulacjom prawnym osoby niepowołane nie będą miały możliwości posiadania broni. Projekt zakłada, idąc za art. 11 ust. 2, że pozwolenie na broń wydawane będzie na czas nieokreślony. Osoba dopuszczona do posiadania broni musi być kontrolowana chociażby pod kątem predyspozycji psychicznych, cyklicznie powinny być przeprowadzane badania specjalistyczne, które sprawdzą, czy nie zaszły zmiany mogące mieć wpływ na zdolność do posiadania broni, a także powinna zostać poddana weryfikacji znajomość obowiązujących przepisów, wszystko celem zapewnienia bezpieczeństwa. Kolejnym niedopuszczalnym przepisem jest art. 13 ust. 4 pkt 2. Mówi on, że lekarz podstawowej opieki, który stwierdza brak przeciwwskazań natury psychicznej do wydania pozwolenia na broń, może zasięgnąć opinii psychologa lub lekarzy specjalistów w zakresie neurologii lub psychiatrii. Może, więc nie musi, czyli nie skorzysta z tego. Uważam, że ta opinia jest konieczna i bezwzględnie powinna być wydawana przez specjalistów. W tym momencie chciałbym również zwrócić uwagę na fakt, że Polskie Towarzystwo Psychologiczne przedstawiło swoją opinię na temat tego projektu, która jest zdecydowanie krytyczna i najprawdopodobniej z tego powodu nie została jeszcze dołączona do prac nad dokumentem, co chciałbym zmienić, i wnoszę o jej uwzględnienie. Naturalną konsekwencją liberalizacji dostępu do broni powinno być również zwiększenie kompetencji policji w zakresie użycia broni, czego proponowany projekt nie przewiduje. Większy dostęp do broni może w tym zakresie spowodować znaczne zmniejszenie poczucia bezpieczeństwa wśród funkcjonariuszy Policji. Ponadto wyobraźmy sobie sytuację, w której dostęp do broni jest w miarę powszechny, czego policja ma świadomość. Funkcjonariusze (Dzwonek) w momencie poczucia zwiększonego zagrożenia zaczną częściej używać broni, niekoniecznie w uzasadnionych sytuacjach, np. przy wyjmowaniu podczas zatrzymania rąk z kieszeni... (Poseł Piotr Kaleta: Adam, przecież to nie są mordercy.)