Mówca: Zbigniew Ajchler
Data: 2018-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wyrazić opinię, przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy zawartego w drukach nr 1425 i 2816. Ten projekt ustawy jest bardzo oczekiwany przez polską wieś i jest elementem, jest - zdaniem moim i mojego klubu - panaceum na wiele polskich bolączek, bolączek polskiego rolnictwa, na wyjście z marazmu Europy, ze stanu bycia kopciuchami Europy itd., itd. My jako Platforma Obywatelska, przyglądając się temu projektowi, dyskutując nad tym projektem, sporządziliśmy kilkanaście poprawek. Chcę również powiedzieć, że klimat wśród rolników, czyli bezpośrednio zainteresowanych, w jakim przychodzi nam rozpatrywać ten projekt ustawy, jest bardzo niekorzystny. W Polsce o spółdzielczości nie mówi się dobrze. Nie chcę tu rozsądzać i rozstrzygać, dlaczego tak się mówi, ale taka jest sytuacja, taki jest stan zastany. Nawet obecny tu pan minister Ardanowski, nie będąc jeszcze posłem, kiedy wypowiadał się w sposób bardzo pozytywny na temat tegoż sektora funkcjonowania na rynku w naszym kraju, stwierdził jednoznacznie, że nie zna mechanizmów, jakie można wdrożyć, by przekonać rolników do elementów funkcjonowania na bazie prawa spółdzielczego, spółdzielczości rolników, spółdzielni rolników, tego, co funkcjonuje w nowoczesnym, np. francuskim, rolnictwie, w duńskim rolnictwie, we włoskim rolnictwie. Dlaczego my z tego nie korzystamy? Chcę powiedzieć, że wiele rozwiązań w tym projekcie ustawy jest prawidłowych, ale szereg jest nieprawidłowych. Pierwszym elementem całego rozważania na ten temat jest to, że trzeba szanować dotychczasowe spółdzielnie, dotychczasowe rozwiązania wprowadzone przez byłych posłów, senatorów, przez parlamentarzystów, rolników, bo przecież jeśli nie będziemy szanować dotychczasowego, to potencjalni kandydaci, przyglądając się temu, nie będą chcieli wstąpić do tych spółdzielni i w nich funkcjonować. Czego mianowicie się nie szanuje? Pierwsza sprawa - nie może być tak, że podmiot prawny wstępuje do spółdzielni rolników i nie jest wybierany np. do różnych władz, rad nadzorczych, zarządów. To może być bardzo poważną barierą, jeśli chodzi o sprawy związane z funkcjonowaniem całej spółdzielczości. Druga sprawa - nie może być tak, że człowiek wykluczony ze współudziału traci swoje udziały. To jest w ogóle niedopuszczalny element - tak to nazwijmy - funkcjonowania tej ustawy. Jest szereg spraw związanych z funduszami udziałowymi, które odgrywają ogromną rolę. Człowiek wykluczony musi mieć prawo do dysponowania tym, do swoich udziałów obowiązkowych i nadobowiązkowych. Nikt nie wstąpi do spółdzielni, jeśli nie będzie to uregulowane we właściwy sposób. Chcę powiedzieć, że te spółdzielnie, które zostały na rynku w Polsce, w naszym kraju, to w wielu przypadkach - w zdecydowanej większości, bo w ponad 90% - czempiony. Cieszy mnie odpowiedź i stanowisko byłego ministra, posła Jurgiela, że nie będzie przeszkód, jeśli chodzi o dotychczasową spółdzielczość, ale pojawiają się zapisy mówiące troszeczkę inaczej. Spółdzielczość, m.in. obecna spółdzielczość rolnicza, domaga się, żeby po art. 24 dodać nową definicję pojęcia spółdzielni produkcyjnej jako gospodarstwa wielorodzinnego. Będę to udowadniał w komisji rolnictwa, będę starał się państwa przekonać, uzasadniając takie, a nie inne brzmienie naszych poprawek. Chciałem powiedzieć, że całe swoje dorosłe życie zawdzięczam spółdzielni, tam pracowałem. Znam ten sektor świetnie, gdyż zajmowałem się tym zawodowo, profesjonalnie. Stoję tu, na tej trybunie, i jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej powiem: 90% polskich problemów zostałoby rozwiązanych, gdyby ten projekt się udał. Jeśli państwo jako układ rządowy w ramach tworzenia tegoż projektu przyjmą nasze poprawki, te najbardziej istotne (Dzwonek), to klub Platformy Obywatelskiej będzie głosował za, uważając, że jest to element rozwojowy, że jest taka potrzeba na naszym rynku i w zdecydowany sposób przyczyni się to do poprawy produkcji w naszym kraju pod każdym względem - i organizacyjnym, i każdym innym.