Mówca: Krzysztof Gadowski
Data: 2018-11-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałem w imieniu klubu Platforma Obywatelska przedstawić stanowisko klubu co do ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstw górniczych, druk nr 2958. Historia deputatów węglowych była już tu, z tej trybuny, wywoływana pewno setki razy. Pan minister energii, wiceminister wraca do niej, jak i my, posłowie, już któryś raz na posiedzeniu Sejmu, kiedy dyskutujemy o ekwiwalencie pieniężnym, o kolejnych ustawach, które tę sprawę miały uporządkować. Pamiętam rok 2015 i początek roku 2016, kiedy sam osobiście zwróciłem się do pana ministra, żebyśmy zajęli się tą skomplikowaną sprawą. Ona wyniknęła, jak minister wtedy wspominał, z trudnej sytuacji górnictwa. Wtedy była obietnica szybkiego, sprawnego załatwienia sprawy. Po 3 latach, może po 2 latach otrzymaliśmy ustawę w październiku 2017 r., którą w świetle kamer przedstawiali premier Morawiecki, wiceminister energii i posłowie ze Śląska jako rozwiązanie i załatwienie problemu. Wszyscy ci, których dotyczyła ta ustawa, emeryci, renciści, wdowy i sieroty, żyli nadzieją, że otrzymają rekompensatę, i po cichu liczyli, że deputat węglowy będzie przywrócony, bo przecież był wcześniej zatrzymany przez 10 miesięcy, tak jak pan minister wspomniał, czy bezpośrednio przez zarządy, czy przez wspólne porozumienie związków zawodowych, ale był zawieszony na 3 lata. Kiedy zaczęliśmy czytać tę ustawę, kiedy była ona debatowana, okazało się, że ta ustawa właściwie za 10 tys. zł całkowicie likwiduje deputat węglowy, całkowicie likwiduje wypłatę. Prawda była gorsza, kiedyśmy coraz bardziej odkrywali to i dochodziliśmy do tego, że ta ustawa pozbawia ekwiwalentu pieniężnego już wtedy, w 2017 r., 235 376 osób, co zdaniem ministra było gdzieś tam wyartykułowane i przeliczone. Okazywało się, że w Lubelskim Węglu Bogdanka, jak i w Tauronie Wydobycie 6255 osób zostaje w tym momencie całkowicie pozbawionych deputatu, bo do momentu wejścia tej ustawy w życie jeszcze mieli wypłacany deputat węglowy. Te 10 tys. i ta deklaracja, to oświadczenie, które dołączono, spowodowały, że nagle ci ludzie z mocy prawa, z mocy tej ustawy tracili deputat węglowy, w momencie kiedy cena węgla podskoczyła o prawie 250%, kiedy spółki osiągały kilkumiliardowe zyski, kiedyśmy tu, w tym Sejmie, w tej Izbie wspólnie głosowali i przeznaczali 8 mld zł na restrukturyzację górnictwa. Taka była prawda. Ale to nie wszystko. Wchodząc głębiej w tę sprawę, okazało się, że pojawiło się jakże wielkie rozczarowanie i niezadowolenie społeczne w trakcie realizacji ustawy z 12 października 2017 r., a kiedy się okazało, że wdowy i sieroty po górnikach, którzy zginęli na dole w trakcie wykonywania swojej pracy, nie są objęte możliwością tego świadczenia, odbywały się protesty. Panie ze stowarzyszenia wdów i sierot gromadziły się, zakładały stowarzyszenie, docierały do wszystkich posłów, prosząc o to, żeby to uwzględnić, żeby to dopisać. Proszę państwa, dziś po roku otrzymujemy projekt ustawy. Otrzymujemy projekt ustawy, panie ministrze, który rzeczywiście w jakiś sposób wpisuje kolejną grupę. Otrzymujemy projekt ustawy, w którym państwo rzeczywiście przyznajecie się do tego, że nie objęliście tym wtedy wszystkich, że nie przewertowaliście, nie przeanalizowaliście wszystkich dokumentów właściwie przez 3 lata, od 2015 r. Mówicie o tym, że rzeczywiście terminy, któreście wskazali, na które myśmy zwracali uwagę tu, z tej trybuny, i na posiedzeniu komisji, są po prostu nie do przyjęcia, że 10 czy 21 dni okazało się złudne, bo jak pan mówi, prawie 40 tys. osób nie zdążyło złożyć wniosku. Piszecie o tym wyraźnie w uzasadnieniu, że to są osoby starsze, sieroty, dokładnie to, co myśmy mówili na tym posiedzeniu tu, w wysokiej radzie. Ale, proszę państwa, czy to wszystko, czy to koniec? Czy były przeprowadzone konsultacje ze Stowarzyszeniem Wdów i Sierot Górniczych? Czy te osoby brały udział w pracach? Czy one wyraziły swoje stanowisko w sprawie zapisów tej ustawy? Proszę państwa, dzisiaj do końca nie wiemy, czy to jest jasna (Dzwonek), czytelna liczba, czy jest więcej osób. Dziś nie wiemy, proszę państwa, co będzie z pracownikami kopalń, którzy odeszli na emeryturę miedzy 2015 r. a 12 października 2017 r.