PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Barbara Okuła
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja również chciałabym bardzo podziękować za poparcie tej uchwały. Praktycznie wszystkie kluby wypowiedziały się pozytywnie i myślę, że jest to uchwała, nad którą na pewno warto zagłosować na tak. Warto upamiętniać te tragiczne wydarzenia. Ale chciałabym też się odnieść do zarzutów, że państwo polskie nie pomaga potomkom deportowanych do Kazachstanu. Państwo polskie pomaga. Wydawane są wizy, organizowane są przyjazdy tutaj, organizowana jest pomoc w zakresie transportu, pracy. Na pewno nie jest to pomoc wystarczająca, ale przez wiele lat było wiele zaniedbań, naprawdę wiele zaniedbań, i system był niewydolny. Według danych rządowych z 2025 r. na repatriację oczekiwało do 8 tys. osób, głównie z Kazachstanu. Z kolei kontrola NIK obejmująca lata 2017-2023 wskazała nawet ok. 15 tys. osób oczekujących. Przez lata było zbyt małe finansowanie programu repatriacji. Przez 8 lat rządził PiS, który zarzuca teraz brak wsparcia. Państwo miało środki jedynie na ok. 600-700 osób rocznie. Dopiero w 2025 r. zwiększono budżet o dodatkowe 35 mln zł rocznie, co ma zwiększyć liczbę repatriantów do ok. 1 tys. To też jest pewnie zbyt mało. Wielokrotnie prowadziłam rozmowy z naszymi rodakami w Kazachstanie i tak, jest jeszcze problem. Czekają na to, żeby tu wrócić, ale nie wszyscy chcą, bo obawiają się jednak braku utraty stabilności życiowej, problemów językowych, czy dostaną pracę, ale też utraty więzi, bo oni tam mają swoje życie od wielu, wielu lat. I to ważne, bo wielu potomków deportowanych mieszka tam już od trzech, czterech pokoleń. Część ma polskie korzenie, ale nie zna dobrze języka polskiego ani realiów życia w Polsce. W ostatnich latach pojawiło się też zjawisko spadku liczby nowych wniosków. Czyli część Polaków jest już deportowanych. Ja kibicuję bardzo tym, którzy chcieliby wrócić, i myślę, że państwo polskie wie dokładnie o tym, że warto pomagać im, żeby tutaj wracali. Natomiast oni tracą obywatelstwo kazachskie. Ryzykują też dużo, bo wracając tutaj, nie mogą już tego obywatelstwa odzyskać. Dlatego dajmy im też swobodę. Nie możemy, tak jak tu panowie z Konfederacji mówili, wszystkich ściągnąć. Nie, oni mają prawo też zostać. Ale ważne, że tam pamiętają o polskim języku, pamiętają o swojej tożsamości. Związek Polaków w Kazachstanie bardzo wiele robi właśnie, żeby podtrzymać tę naszą tożsamość. Młodzi ludzie - będąc w Kazachstanie, rozmawiałam z nimi - przyjeżdżają tu na studia. A więc ta polska tożsamość jest utrzymywana. Dziękujemy im wszystkim za to. Ja dziękuję jeszcze raz państwu za tę debatę, za to, że jesteśmy wszyscy na tak. I mam nadzieję, że jednogłośnie wszystkie kluby poprą tę ważną uchwałę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Stajemy dziś wobec niezwykle bolesnej i tragicznej rocznicy - 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu. To jedna z tych kart historii, o których nie wolno nam nigdy zapomnieć, ponieważ została zapisana cierpieniem tysięcy niewinnych ludzi - kobiet, dzieci, osób starszych i całych rodzin brutalnie wyrwanych ze swoich domów. W 1936 r. rozpoczęła się pierwsza masowa deportacja Polaków w głąb Związku Sowieckiego. Tysiące naszych rodaków zostało wywiezionych do Kazachstanu - na stepy, w nieludzkie warunki, bez prawa wyboru, bez nadziei na szybki powrót. W bydlęcych wagonach jechali tygodniami, często bez jedzenia, wody i opieki medycznej. Wielu nie przeżyło tej drogi. Ci, którzy dotarli na miejsce, musieli zmierzyć się z głodem, mrozem, chorobami i niewolniczą pracą. Odebrano im ojczyznę, domy, majątki, ale nie zdołano odebrać im tego, co najważniejsze - polskiego ducha, wiary i pamięci o własnych korzeniach. Polacy deportowani do Kazachstanu przez dziesięciolecia żyli z piętnem zesłańców, a mimo to potrafili zachować język, tradycję i miłość do ojczyzny. W skrajnie trudnych warunkach przekazywali swoim dzieciom wiedzę o historii Polski, modlitwy i wartości, które pozwalały przetrwać. Dziś naszym moralnym obowiązkiem jest oddać im należny hołd. Musimy mówić o ich cierpieniu głośno i wyraźnie, zwłaszcza młodemu pokoleniu. Naród, który zapomina o swoich ofiarach, traci część własnej tożsamości. Pamiętajmy o matkach, które tuliły dzieci podczas mroźnych transportów, o ojcach zmuszanych do ponadludzkiej pracy, o dzieciach, które dorastały na obcej ziemi, marząc o Polsce, której często nigdy nie widziały. Dzisiejsza uchwała jest wyrazem naszej pamięci, wdzięczności i szacunku wobec wszystkich deportowanych oraz ich rodzin. To także świadectwo, że Polska pamięta o swoich dzieciach, niezależnie od tego, jak daleko rzuciła je historia. Cześć i chwała wszystkim deportowanym Polakom. Wieczna pamięć ofiarom zesłania do Kazachstanu.
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiejsza uchwała przypomina jedną z wielkich, a wciąż zbyt mało obecnych w naszej świadomości narodowej tragedii: deportację ludności polskiej do Kazachstanu w 1936 r. Co najmniej 70 tys. ludzi, w większości Polaków, zostało wyrwanych ze swoich domów przez sowiecki aparat terroru. Nie dlatego, że byli w jakikolwiek sposób winni. Nie dlatego, że stanowili realne zagrożenie. Ich winą była polskość, przywiązanie do wiary, do rodziny, do ziemi i do własnej tożsamości. Wywożono całe rodziny. Ludzi skazywano na tułaczkę, głód, mróz, choroby i niewyobrażalne cierpienie. Osiedlano ich na stepie, w tzw. punktach oznaczonych numerami, w których nie było domów, nie było normalnych warunków do życia, często nie było nawet szansy na przetrwanie pierwszej zimy. Wielu nie przeżyło podróży. Wielu zmarło w pierwszych miesiącach. Wielu później zostało zamordowanych w czasie tej operacji. Trzeba powiedzieć jasno: komunizm był ustrojem zbrodniczym. Rosja sowiecka była państwem terroru, przemocy, deportacji, łagrów, mordów i systemowego niszczenia narodów. A Polacy byli jedną z ofiar tego imperium zła. Przez lata komunizmu w Polsce prawda o tych zbrodniach była zakłamywana, przemilczana albo wypychana z pamięci publicznej. Nie wolno było mówić pełnej prawdy o sowieckich deportacjach, o NKWD, o cierpieniu naszych rodaków na Wschodzie. To odebranie ofiarom pamięci i głosu także było formą przemocy. Jest czymś niewyobrażalnym, że także dziś w wolnej Polsce są ludzie, którzy próbują relatywizować komunizm albo mówić, że miał on dobre strony. Nie miał. System, który budował swoją władzę na kłamstwie, terrorze i ludzkim cierpieniu, zasługuje wyłącznie na potępienie. Składając hołd deportowanym Polakom, przywracamy im należne miejsce w historii. Podejmujemy też zobowiązanie, że prawda o zbrodniach komunizmu nigdy nie może zostać zapomniana.
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiejsza uchwała dotyczy upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu przeprowadzonej przez władze sowieckie w 1936 r. To jedna z tych kart historii, o których przez lata mówiło się zdecydowanie za mało. A przecież mówimy o dziesiątkach tysięcy ludzi, którzy zostali wyrwani ze swoich domów, przewiezieni tysiące kilometrów od miejsca zamieszkania i zmuszeni do życia w skrajnie trudnych warunkach. Projekt przypomina, że deportacje objęły co najmniej 70 tys. osób, głównie Polaków mieszkających na terenach ówczesnej sowieckiej Ukrainy przy granicy z Polską. Ludzi uznanych przez system totalitarny za zagrożenie. Deportowano ich nie za konkretne czyny i nie za przestępstwa, ale za pochodzenie, kulturę i narodowość. W projekcie opisano także dramatyczne warunki życia deportowanych: step kazachstański, brak schronienia, prowizoryczne osady i ogromną śmiertelność wśród deportowanych rodzin. Właśnie dlatego dobrze, że Sejm chce dziś o tym pamiętać. Pamięć historyczna nie powinna bowiem dotyczyć wyłącznie wielkich bitew i politycznych liderów. Powinna dotyczyć także zwykłych ludzi. Rodzin i dzieci. Ludzi, którzy tracili domy, bliskich i całe dotychczasowe życie. Jednocześnie przy takich uchwałach warto zachować spokojny i godny ton. Celem powinno być przede wszystkim upamiętnienie ofiar oraz przypomnienie historycznej prawdy, a nie budowanie kolejnych współczesnych podziałów czy wykorzystywanie historii wyłącznie do bieżących sporów politycznych. Projekt przypomina również, że wielu deportowanych Polaków nigdy nie mogło wrócić do ojczyzny, a część ich potomków nadal mieszka w Kazachstanie. To pokazuje, jak długie i wielopokoleniowe skutki mają działania systemów totalitarnych. Być może właśnie dlatego takie uchwały są potrzebne. Mają przypominać, do czego prowadzi państwo oparte na strachu, przymusie i odczłowieczeniu ludzi.
Mówca: Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z głębokim wzruszeniem i poczuciem moralnego obowiązku popieram projekt uchwały w sprawie upamiętnienia 90. rocznicy deportacji ludności polskiej do Kazachstanu. 28 kwietnia 1936 r. Rada Komisarzy Ludowych ZSRS przyjęła tajną uchwałę nr 776-120, która stała się podstawą prawną wywózki ponad 70 tys. naszych rodaków z terenów dzisiejszej Ukrainy na kazachstańskie stepy. Latem oraz na przełomie września i października 1936 r. całe polskie rodziny, kobiety, dzieci, starców załadowywano do bydlęcych wagonów i wywożono w nieznane, na zesłanie, z którego wielu nigdy nie wróciło. Wysoka Izbo! To była pierwsza w dziejach Związku Sowieckiego masowa deportacja przeprowadzona ze względu na przynależność narodową, a nie klasową. Polacy stali się pierwszą mniejszością, wobec której zastosowano sowieckie ludobójstwo etniczne. Ich winą było to, że trwali przy polskości: przy ojczystym języku, wierze katolickiej i przywiązaniu do ziemi przodków. Mimo dziesięcioleci sowietyzacji, głodu, represji i prześladowań nasi rodacy w Kazachstanie zachowali polskość. Ich potomkowie do dziś czują się Polakami i marzą o powrocie do ojczyzny. Pamięć o nich to nasz święty obowiązek narodowy. Ale sama pamięć to za mało. Winni jesteśmy im realną pomoc w repatriacji do Polski, ojczyzny, której zostali tak okrutnie pozbawieni przez sowieckiego oprawcę. To dług moralny, którego nie wolno nam dłużej odraczać. Cześć i chwała ofiarom deportacji do Kazachstanu. Niech ich cierpienie i wierność ojczyźnie pozostaną dla nas wiecznym świadectwem tego, czym jest prawdziwy patriotyzm. Dziękuję.
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Przedłożony projekt uchwały dotyczy fundamentalnej i bolesnej kwestii historycznej: zbrodni sowieckiej, jaką była masowa deportacja co najmniej 70 tys. Polaków do Kazachstanu w 1936 r. Jako posłowie w pełni i bezwarunkowo popieramy samą ideę złożenia najwyższego hołdu naszym cierpiącym i pomordowanym rodakom. Obowiązkiem niepodległego państwa polskiego jest dbanie o pamięć narodową. Jednakże analiza treści projektu oraz sprawozdania Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu z druku nr 2570 budzi poważne wątpliwości natury organizacyjnej, państwowej oraz społecznej. Choć tekst precyzyjnie opisuje dramat przeszłości, to całkowicie pomija współczesne instytucjonalne obowiązki Rzeczypospolitej wobec osób i przede wszystkim potomków deportowanych, którzy wciąż pozostają poza granicami kraju. Sama symboliczna uchwała nie może zastępować realnych, systemowych działań wykonawczych. W związku z powyższym, działając w oparciu o mandat poselski, składam następujące pytania: 1. Z jakich powodów proceduralnych i politycznych przedłożony projekt ogranicza się wyłącznie do sfery deklaratywnej i symbolicznej, zamiast stać się impulsem do wdrożenia systemowych rozwiązań prawnych realizujących realną pomoc dla żyjących potomków deportowanych? 2. Na jakich konkretnych analizach resortowych, ekspertyzach demograficznych lub bazach danych oparto sformułowanie, że ˝znaczna część˝ potomków osób deportowanych nadal mieszka w Kazachstanie? Jakimi precyzyjnymi liczbami w tym zakresie dysponuje obecnie administracja rządowa? 3. Dlaczego państwo polskie, pomimo upływu tylu lat od rozpadu Związku Sowieckiego w 1991 r., nie przeprowadziło dotychczas jednej zorganizowanej i masowej fali repatriacji, która definitywnie i skutecznie zamknęłaby ten tragiczny rozdział, sprowadzając wszystkich chętnych rodaków do ojczyzny? 4. Jakie konkretne skutki regulacji i cele długofalowe - poza wymiarem stricte rocznicowym - ma przynieść podjęcie tej uchwały w proponowanym brzmieniu? 5. Czy w toku prac nad projektami, zarówno z druku nr 2470, jak i z druku nr 2570, przeprowadzono jakiekolwiek celowe konsultacje społeczne z organizacjami zrzeszającymi repatriantów lub organizacjami polonijnymi działającymi bezpośrednio w Kazachstanie? Jeśli tak, jakie były wnioski z tych konsultacji?
Mówca: Witold Tumanowicz (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Klub Poselski Konfederacja Pytania Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Skoro dziś oddajemy hołd Polakom deportowanym do Kazachstanu i przypominamy o tragedii naszych rodaków pozostawionych przez dziesięciolecia poza granicami ojczyzny, to czy państwo polskie robi wystarczająco dużo, aby umożliwić potomkom tych zesłańców realny powrót do Polski? Bo od lat słyszymy, że procedury repatriacyjne są zbyt powolne, a wielu naszych rodaków w Kazachstanie nadal czuje się przez państwo polskie pozostawionych samym sobie. Dziękuję.
Mówca: Jan Michał Dziedziczak
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Historia Stanów Zjednoczonych to także historia relacji Polski ze Stanami Zjednoczonymi. Wspaniałej przyjaźni, wypróbowanej przyjaźni. Od momentu powstania Stanów Zjednoczonych Polacy włączali się w walkę o istnienie tego kraju, o niepodległość tego kraju. Tadeusz Kościuszko, Kazimierz Pułaski to tylko niektórzy z tych, którzy angażowali się w istnienie Stanów Zjednoczonych. To wspólnota wartości: demokracji i wolności. Pamiętajmy, że niemal w tym samym czasie pojawiła się pierwsza konstytucja na świecie, demokratyczna, wolnościowa konstytucja Stanów Zjednoczonych i - chwilę później - druga na świecie konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. To nie przypadek, to potwierdzenie wspaniałych polsko-amerykańskich relacji i tej wspólnoty wartości. Pamiętajmy, że od samego początku Polacy współtworzyli Stany Zjednoczone. Przyjeżdżali do Stanów Zjednoczonych. Odnajdywali tam dom i wolność. Odwdzięczali się ciężką pracą i lojalnością. Wielu Polaków oddało życie za Stany Zjednoczone i za wartości, które one reprezentują. W każdej wojnie, która prowadzą i prowadziły Stany Zjednoczone, brali udział polscy żołnierze, których lojalność i oddanie sprawie nie były przez nikogo kwestionowane. Pamiętajmy również o tym, że dziś w Stanach Zjednoczonych mieszka 10 mln osób polskiego pochodzenia. Są to osoby znakomicie przygotowane, które wykorzystały czas w Stanach Zjednoczonych. Dziś Polacy w Stanach Zjednoczonych są wykształceni ponad średnią w tym kraju. Ponad średnią amerykańską plasuje się również ich status finansowy. To są ludzie sukcesu i wielcy ambasadorzy przyjaźni polsko-amerykańskiej. Te 10 mln ludzi, ponad 3 mln wyborców, amerykańskich obywateli, oddając głos do urny, patrzy na to, w jaki sposób dany kandydat traktuje przyjaźń polsko-amerykańską, sojusz polsko-amerykański. Warto o tym pamiętać. My w Polsce również wspieramy ten sojusz. Moje ugrupowanie, Prawo i Sprawiedliwość, jest ugrupowaniem proatlantyckim. Pamiętajmy, że to rząd pana premiera Jana Olszewskiego zgłosił akces Polski do Paktu Północnoatlantyckiego. Ten rząd współtworzył Klub Parlamentarny Porozumienia Centrum z jego szefem Jarosławem Kaczyńskim. Jesteśmy zwolennikami tego, aby nasze bezpieczeństwo oprzeć na NATO, na wypróbowanym sojuszu polsko-amerykańskim. I mam pełne przeświadczenie, że nawet wbrew różnym politykom, którzy czasem kwestionują (Dzwonek) choćby oddanie Stanów Zjednoczonych dla NATO czy art. 5, naród polski jest twardo za sojuszem polsko-amerykańskim i będzie lojalnym partnerem Stanów Zjednoczonych.
Mówca: Marek Rząsa
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wyrażam poparcie dla uchwały Sejmu z okazji 250. rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych Ameryki. Historia Stanów Zjednoczonych to historia walki o wolność, prawa obywatelskie i demokratyczne wartości - wartości, które są również od pokoleń fundamentem polskich dążeń narodowych i które dziś na trwałe wpisały się w funkcjonowanie naszego państwa. Dlatego rocznica amerykańskiej niepodległości jest także ważnym momentem dla Polski i milionów Polaków rozsianych na świecie. Relacje polsko-amerykańskie budowane były przez dziesięciolecia dzięki wspólnym ideałom i wzajemnej solidarności. Na początku amerykańskiej państwowości szczególną rolę odegrali dwaj Polacy, generałowie Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski, którzy zapisali się w historii Stanów Zjednoczonych jako bohaterowie walki o niepodległość i wolność. Ich dziedzictwo do dziś pozostaje zresztą symbolem braterstwa Polski i Stanów Zjednoczonych. Jako wiceprzewodniczący Komisji Łączności z Polakami za Granicą wyrażam wielką satysfakcję, że w uchwale poświęcono akapit dotyczący Polonii, bowiem historię Stanów Zjednoczonych współtworzyli również zwykli Polacy oraz Polonia amerykańska. Miliony naszych rodaków, którzy wyjeżdżali za ocean w poszukiwaniu lepszego życia, budowały siłę gospodarczą, naukową i społeczną Stanów Zjednoczonych, zachowując jednocześnie więź z ojczyzną. Polonia była i pozostaje ważnym ambasadorem Polski, wspierając nasze interesy, pielęgnując polską kulturę i język oraz wzmacniając relacje naszych państw. Dzisiaj Stany Zjednoczone są jednym z najważniejszych partnerów Polski, partnerem strategicznym w zakresie bezpieczeństwa, obronności, współpracy gospodarczej oraz obrony wartości demokratycznych. W obliczu współczesnych zagrożeń ten sojusz ma znaczenie szczególne. Przyjęcie tej uchwały będzie wyrazem szacunku dla historii Stanów Zjednoczonych, dla wkładu Polaków i Polonii w rozwój tego kraju oraz dla trwałego partnerstwa polsko-amerykańskiego. Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska będzie głosował za przyjęciem uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Adam Dziedzic
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawiam stanowisko wobec projektu uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z okazji 250. rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych Ameryki. 250 lat temu przyjęta została Deklaracja niepodległości Stanów Zjednoczonych. Dokument ten stał się jednym z najważniejszych symboli wolności i demokracji w historii świata. Zawarte w nim idee: prawa człowieka, sołenności narodu i odpowiedzialności władzy przed obywatelami inspirowały kolejne pokolenia w Europie, a także w Polsce. Ich wyrazem była również Konstytucja 3 maja, pierwsza nowoczesna Konstytucja w Europie. Historia relacji polsko-amerykańskich pokazuje, że nasze narody od początku łączyły wspólne wartości i podobne doświadczenia walki o wolność. Szczególne miejsce zajmują tutaj Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski, bohaterowie dwóch narodów, którzy swoją odwagą i poświęceniem współtworzyli niepodległość Stanów Zjednoczonych. Wspólna walka na wielu frontach II wojny światowej o najwyższe wartości, jakimi są wolność i prawo do samostanowienia, również doskonale o tym świadczy. Postaci ostatniego stulecia, Ignacy Paderewski, Zbigniew Brzeziński czy Lech Wałęsa znakomicie zapisały się na kartach współpracy na rzecz demokracji, praworządności i pokoju pomiędzy naszymi krajami. Projekt uchwały podkreśla również ogromną rolę Polonii amerykańskiej. Pokolenia Polek i Polaków budowały siłę gospodarczą Stanów Zjednoczonych, jednocześnie zachowując więź z ojczyzną i wspierając polskie dążenia do odzyskania niepodległości. Wysoka Izbo! Nie można pominąć roli Stanów Zjednoczonych w historii współczesnej Polski, tj. wsparcia dla przemian demokratycznych zarówno poprzez udzielanie pomocy działaczom opozycji za czasów PRL, jak i obywatelom Polski przybyłym w poszukiwaniu pracy. Niebagatelną rolę Stany Zjednoczone odegrały również po 1989 r. we wsparciu naszego wejścia do NATO oraz wzmacniania bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Dziś, w czasie nowych zagrożeń dla pokoju i stabilności, partnerstwo polskoamerykańskie pozostaje jednym z filarów bezpieczeństwa naszego państwa. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe pozytywnie ocenia przedłożony projekt uchwały i będzie go popierał. To ważny gest szacunku wobec wspólnej historii oraz potwierdzenie trwałości przyjaźni polskoamerykańskiej ponad politycznymi podziałami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Ewa Schädler
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Polska 2050 w sprawie projektu uchwały z okazji 250. rocznicy powstania Stanów Zjednoczonych Ameryki. To ważna rocznica nie tylko dla samych Stanów Zjednoczonych, ale także dla całej wspólnoty państw demokratycznych. Deklaracja niepodległości z 1776 r. stała się jednym z fundamentów nowoczesnego myślenia o wolności, prawach obywatelskich i odpowiedzialności państwa wobec obywateli. Jak przypomniano w projekcie uchwały, wyrażała ona przekonanie, że władza pochodzi od narodu. Ta idea pozostaje niezwykle ważna również dzisiaj. Relacje polsko-amerykańskie od samego początku budowane były wokół wspólnego doświadczenia walki o wolność. Symbolami tych relacji pozostają Tadeusz Kościuszko i Kazimierz Pułaski - Polacy, którzy współtworzyli historię Stanów Zjednoczonych i stali się częścią amerykańskiej walki o niepodległość. W kolejnych dekadach Stany Zjednoczone wielokrotnie odgrywały ważną rolę również dla Polski. Zarówno w okresie po odzyskaniu niepodległości, po I wojnie światowej, jak i po 1989 r., gdy Polska wracała do świata zachodnich demokracji oraz wspólnoty euroatlantyckiej. Wysoka Izbo! W obecnej sytuacji międzynarodowej, w czasie wojny za naszą wschodnią granicą i w obliczu rosnącej niestabilności na świecie szczególnego znaczenia nabiera odpowiedzialne prowadzenie relacji transatlantyckich oraz utrzymywanie silnego partnerstwa Polski ze Stanami Zjednoczonymi. Dotyczy to zarówno bezpieczeństwa, jak i współpracy politycznej, gospodarczej oraz technologicznej. Siła relacji między państwami nie opiera się jednak wyłącznie na współpracy wojskowej czy interesach gospodarczych. Trwałe sojusze buduje się przede wszystkim na wspólnocie wartości, szacunku dla demokracji, praw człowieka, wolności i odpowiedzialności za dobro wspólne. Dlatego ta rocznica jest także dobrym momentem, by przypomnieć, że demokracja nie jest dana raz na zawsze. Wymaga troski o instytucje państwa, odpowiedzialności za słowo i gotowości do prowadzenia dialogu nawet wtedy, gdy się różnimy. Właśnie od tego zależy siła nowoczesnych demokracji i (Dzwonek) trwałość wolnego świata. Polska 2050 oczywiście poprze projekt uchwały. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Ostatnie zdanie. Amerykanom z okazji 250-lecia powstania Stanów Zjednoczonych życzę Bożej opieki, pokoju i prosperity. God bless America. (Oklaski) (Poseł Jan Michał Dziedziczak: God bless Poland.)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 250. rocznica powstania Stanów Zjednoczonych to czas refleksji nad państwem, które inspiruje świat ideałami wolności i demokracji. Nasze historyczne więzi oraz wspólne bezpieczeństwo w ramach NATO stanowią fundament, który przetrwał wiele prób. Stany Zjednoczone pozostają dla Polski kluczowym partnerem, a trwała obecność amerykańskich żołnierzy w naszym kraju to istotny element ochrony wschodniej flanki. Choć współczesna polityka bywa dynamiczna i przynosi różne wyzwania, wierzę, że nasze partnerstwo oparte na wspólnych ideałach i zakorzenione w tak długiej tradycji pozostaje wartością nadrzędną. Ta głęboka więź pozwala nam z optymizmem patrzeć w przyszłość i wspólnie stawiać czoła (Dzwonek) wszelkim wyzwaniom, jeszcze bardziej cementując naszą przyjaźń oraz współpracę dla trwałego dobra obu narodów. Dziękuję. (Oklaski)