Mówca: Maria Zuba
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie marszałku, na wstępie bardzo proszę o informację, dlaczego kiedy pracujemy nad sprawozdaniem z wykonania budżetu za rok 2011, na sali obrad nie ma pana premiera. Czy możemy uzyskać taką informację? Cisza. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! Szanowni Państwo! W roku 2011 w Polsce wzrósł poziom zagrożenia skrajnym ubóstwem. Odsetek osób w gospodarstwach domowych znajdujących się poniżej minimum egzystencji wzrósł o 1 punkt procentowy w stosunku do roku 2010. W kraju wyniósł średnio 6,7%. W moim województwie świętokrzyskim wyniósł 9,5%. Świętokrzyskie kolejny rok znajduje się na ostatnim miejscu na mapie biedy. Co to oznacza? Że 9,5% osób w swoich gospodarstwach domowych wydaje poniżej granicy skrajnego ubóstwa. Podobnie wysoki wskaźnik zagrożenia skrajnym ubóstwem, bo na poziomie 9-11%, dotyczy mieszkańców województw warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego i świętokrzyskiego. W ubiegłym roku zagrożenie ubóstwem dotyczyło niemal wszystkich grup gospodarstw domowych, ale najbardziej dotknęło rolników. Na wsi osiągnęło poziom 13,1% i było najwyższe od 2004 r. Jaka jest tego przyczyna? To wynik polityki Platformy Obywatelskiej i PSL nakierowanej na rozwój metropolii. Panie Premierze! To jest efekt m.in. ograniczenia przez rząd wydatków z Funduszu Pracy na aktywne formy zwalczania bezrobocia, wstrzymywania inwestycji w tych województwach i doprowadzenia do wzrostu bezrobocia, obniżenia poziomu zarobków i tworzenia sytuacji braku perspektywy rozwoju tych regionów. Dziś rząd planuje odstąpić od kontynuacji programu ˝Rozwój Polski Wschodniej˝. Tylko przez ograniczenie w skali kraju wydatków na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu w stosunku do poniesionych w 2010 r. o 3287 mln zł, tj. o 49,6%, rząd spowodował, że w roku 2011 objęto pomocą państwa o 481 tys. bezrobotnych mniej niż w roku 2010. No cóż, można by rzec, że jest kryzys i należy stosować dyscyplinę wydatkową, tylko ta zasada nie do wszystkich jest przez rząd stosowana jednakowo. W tym samym czasie zarobki prezesa Jastrzębskiej Spółki Węglowej wzrosły dwukrotnie, i to nie dlatego, że przybyło mu obowiązków, to tylko efekt wejścia spółki na giełdę, dzięki czemu przestała obowiązywać ustawa kominowa, zatem nikt nie miał skrupułów, aby z tej okazji skorzystać i przyznać prezesowi roczną premię na poziomie rocznych zarobków z ubiegłego roku. Panie Premierze! W debacie nad ustawą emerytalną, w której rząd podniósł wiek przechodzenia na emeryturę dla kobiet i mężczyzn do 67. roku życia, przekonywał nas pan o konieczności przeprowadzania reform w zakresie ograniczania wydatków emerytalnych, gdyż umożliwi to funkcjonowanie systemów emerytalnych i zabezpieczy przyszłe emerytury. Niestety, nie dostrzegał pan i nie dostrzega konieczności przeprowadzenia reform w obszarze uszczelniania, a właściwie uporządkowania obecnie funkcjonującego systemu emerytalnego. Poziom generowanych przez ten system kosztów transakcyjnych w stosunku do wysokości świadczeń nadal jest ogromny. W Polsce mamy relatywnie niskie płace i dlatego koszty te powinny być zdecydowanie niższe. Rok temu pan premier mówił, że zlikwiduje opłatę manipulacyjną pobieraną przez ZUS. Niestety, nie dotrzymał pan słowa. W efekcie tak tolerancyjnej polityki Zakład Ubezpieczeń Społecznych zakończył rok, mając na koncie zobowiązania wobec OFE w wysokości 452 mln zł, mimo przekazania w ciągu roku kwoty 130 mln zł tytułem zaległości z lat ubiegłych. O 2,9 mln wzrosła liczba niezrealizowanych tytułów egzekucyjnych na kwotę 2 mld zł. Wzrosła też o ponad 1200 liczba dłużników ZUS z tytułu nienależnie pobranych świadczeń. Natomiast kwota przedawnionych należności zwiększyła się bagatela o prawie 114 mln zł. Trudno znaleźć uzasadnienie i wytłumaczenie, dlaczego stan konta Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w ciągu roku zmniejszył się o prawie 5,7 mld zł. Ma to miejsce w roku, w którym na rzecz Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zaciągnięto kredyt w wysokości 0,8 mld zł z budżetu państwa, zasilono fundusz 5-miliardową nieoprocentowaną pożyczką oraz, choć niezgodnie z prawem, przekazano na jego konto kwotę 4 mld zł z konta Funduszu Rezerwy Demograficznej. Mimo tak sprzyjających uwarunkowań deficyt w ciągu roku wzrósł prawie o 53% i wyniósł - 16 667 mln zł. Czy rząd zamierzy podejmować jakieś działania, aby powstrzymać rosnący deficyt funduszu? Fundusz generujący coraz większy deficyt stanowi zagrożenie dla finansów publicznych państwa. Rok 2011 był bardzo trudnym rokiem dla osób niepełnosprawnych, mimo że stan konta Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na koniec roku był o 206% wyższy niż na początku roku. W naszym kraju żyje blisko 3,4 mln osób niepełnosprawnych, w tym 2,1 mln w wieku produkcyjnym. Niestety spośród nich pracuje zaledwie 465 tys. osób. Jest to zaledwie niewiele ponad 27%. W Unii Europejskiej ten wskaźnik wynosi 50%. Obecny rząd, ograniczając osobom niepełnosprawnym dostęp do świadczeń, obiecywał stworzenie otwartego rynku pracy. Trudno było uwierzyć w te obiecanki, ale potrzebujący tych zmian uwierzyli. Dziś wiedzą, że ten rząd nie ma dla nich ani pomocy w postaci świadczeń, ani miejsc pracy. Niewystarczający jest poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych ze środków publicznych. Głównym źródłem utrzymania dla prawie 60% osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym jest symboliczna kwotowo renta z tytułu niezdolności do pracy. Rośnie stopa bezrobocia wśród osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym. W 2007 r. wynosiła 14%, zaś w 2011 osiągnęła poziom 15,5%. (Oklaski)