Mówca: Zbigniew Ziejewski
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Rozpatrywany dziś projekt ustawy ma istotne znaczenie dla polskiej gospodarki morskiej. Jego głównym celem jest stworzenie warunków, które pozwolą przedsiębiorstwom żeglugowym prowadzić działalność pod polską banderą na warunkach konkurencyjnych wobec innych państw Unii Europejskiej. Projekt dotyczy m.in. przywrócenia atrakcyjności podatku tonażowego dla armatorów, rozszerzenia zwolnień podatkowych dla marynarzy, uregulowania zaopatrzenia statków w leki i wyroby medyczne, wdrożenia zmian do Konwencji o pracy na morzu, uproszczenia procedur związanych z dokumentacją marynarzy i funkcjonowaniem polskiej bandery. Od wielu lat obserwujemy zjawisko odpływu armatorów do zagranicznych rejestrów. Powodem są przede wszystkim korzystniejsze rozwiązania podatkowe i administracyjne oferowane przez inne państwa. Projekt stanowi próbę odwrócenia tego trendu. Szczególnie istotne jest rozszerzenie możliwości korzystania z podatku tonażowego. Takie rozwiązanie funkcjonuje w wielu państwach europejskich i jest uznawane za jeden z podstawowych instrumentów wspierania żeglugi morskiej. Projekt ustawy obejmuje również nowe rodzaje działalności morskiej, w tym w zakresie jednostek obsługujących rozwijający się sektor offshore’owy, który ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski. Pozytywnie należy ocenić rozwiązania dotyczące marynarzy. W projekcie ustawy przewiduje się rozszerzenie zwolnień podatkowych obejmujących dochody uzyskiwane przez osoby pracujące na morzu. Ma to zwiększyć konkurencyjność polskich kadr morskich i zachęcić armatorów do zatrudniania marynarzy związanych z Polską. Ważnym elementem projektu ustawy jest także wdrożenie zmian wynikających z Konwencji o pracy na morzu. Obejmują one bezpieczeństwo pracy, dokumentację dotyczącą marynarzy, badania lekarskie oraz monitorowanie przyczyn zgonów na statkach. Rozwiązania te służą poprawie warunków pracy i zwiększeniu poziomu ochrony pracowników sektora morskiego. Jednocześnie warto podkreślić, że skuteczność ustawy będzie zależała od tego, czy proponowane rozwiązania rzeczywiście skłonią armatorów do powrotu pod polską banderę i czy korzyści obejmą wszystkie grupy zawodowe związane z gospodarką morską. Polskie Stronnictwo Ludowe będzie szczególnie zainteresowane oceną skutków gospodarczych zaproponowanych rozwiązań oraz ich wpływu na rozwój polskiego sektora offshore’owego, portów i zatrudnienie marynarzy. Projekt ustawy ma pomóc rozwiązać problem systematycznego zmniejszania się liczby statków pływających pod polską banderą. Obecnie armatorzy często wybierają rejestry Cypru, Malty, Danii, Norwegii, Holandii, ponieważ oferują korzystniejsze warunki podatkowe i administracyjne. Rząd zakłada, że Polska powinna odzyskać konkurencyjność w sektorze morskim. Najważniejszym celem projektowanej ustawy jest zwiększenie liczby statków pływających pod polską banderą. Oznacza to większe wpływy do gospodarki, wzrost zatrudnienia i zwiększenie znaczenia Polski na rynku morskim Unii Europejskiej. Pojawią się także nowe inwestycje. Projektowana ustawa po raz pierwszy wyraźnie reguluje kwestie dotyczące statków obsługujących farmy wiatrowe, jednostek serwisowych, kablowców, statków badawczych, jednostek instalacyjnych. Jest to istotne z punktu widzenia rozwoju polskiej energetyki wiatrowej na Bałtyku. Nowe przepisy obejmują również zarządzanie techniczne, zarządzanie załogą. Może to pomóc przyciągnąć do Polski centra zarządzania flotami. Projekt ustawy jest jednym z najważniejszych przedsięwzięć legislacyjnych dotyczących gospodarki morskiej w obecnej kadencji. Jego głównym celem jest odbudowa znaczenia polskiej bandery, wsparcie sektora offshore’owego i poprawa konkurencyjności polskich przedsiębiorstw żeglugowych. Największym wyzwaniem pozostaje odpowiedź na pytanie, czy proponowane zachęty będą wystarczające do tego, aby armatorzy rzeczywiście wrócili pod polską banderę. Dziękuję. (Oklaski)