Mówca: Anna Wasilewska
Data: 2017-06-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw. Celem wprowadzonych zmian jest zwiększenie efektywności realizowanych zadań w ramach polityki państwa, określone w ˝Krajowym programie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami˝, przyjętym uchwałą Rady Ministrów z dnia 24 czerwca 2014 r. Przedstawiony projekt ustawy zwiększa kompetencje generalnego konserwatora zabytków poprzez umożliwienie mu wpływania w decydujący sposób na obsadę stanowisk wojewódzkich konserwatorów zabytków oraz kierowników delegatur wojewódzkich urzędów ochrony zabytków. Ponadto dodano tu koordynowanie i kontrolowanie działalności wojewódzkiego konserwatora zabytków, ustalenie ogólnych kierunków ich działania, wydawanie instrukcji i wytycznych określających sposób postępowania oraz żądanie od wojewódzkiego konserwatora zabytków sprawozdań z działalności bieżącej. Generalny konserwator zabytków ponosi indywidualną odpowiedzialność za stan spraw w dziedzinie ochrony zabytków, dlatego ma bezpośredni wpływ na dobór osób, którym powierza się stanowiska związane z nadzorem. Nowością jest utworzenie Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków. Będzie to fundusz celowy, którego dysponentem jest minister kultury i dziedzictwa narodowego. Przychody funduszu pochodzą z wpływów z administracyjnych kar pieniężnych. Jest to dodatkowy mechanizm finansowy wspierający właścicieli zabytków. Wysokość administracyjnych kar pieniężnych uzasadniona jest potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony zabytków i wynosi od 500 zł do 500 tys. zł. Kary te zostały szczegółowo opisane w projekcie ustawy. Najwyższe kary pieniężne wprowadzono za prowadzenie bez pozwolenia albo niezgodnie z zakresem lub warunkami określonymi w pozwoleniu prac konserwatorskich, restauratorskich przy zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa. To właśnie wojewódzki konserwator zabytków wyposażony zostanie w możliwość orzekania o administracyjnych karach pieniężnych za naruszenie obowiązków związanych z opieką nad zabytkiem. Dostosowano również przepisy ustawy o ochronione zabytków do wprowadzenia administracyjnych kar pieniężnych za nielegalne poszukiwanie zabytków, w tym zabytków archeologicznych. Kolejna zmiana zakłada uspójnienie przepisów ustawy o ochronione przyrody oraz ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które dotyczą usuwania drzew i krzewów z terenów nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. W konsekwencji zamiast wydawania dwóch pozwoleń na wycinkę drzew lub krzewów będzie wydawane jedno pozwolenie na podstawie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Zaproponowano, aby w ewidencji gruntów i budynków była informacja o rozpoczęciu postępowania w sprawie wpisania zabytku nieruchomego do rejestru. Dzięki temu osoba zainteresowana nabyciem nieruchomości będzie miała dostęp do informacji, czy obiekt nie jest objęty postępowaniem w sprawie wpisania zabytku do rejestru zabytków. Wiele zmian wprowadzonych w projekcie ustawy jest zasadnych. Z wieloma trudno było nam się zgodzić, szczególnie z wysokimi karami pieniężnymi. Jednak biorąc pod uwagę dyskusję w komisji, pytania, odpowiedzi przedstawicieli ministerstwa i wprowadzone poprawki, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie za przyjęciem ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustaw. Dziękuję. (Oklaski)