Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2014-03-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość co do poselskiego projektu zmiany ustawy Kodeks pracy (druk nr 2180) autorstwa posłów Prawa i Sprawiedliwości, który przedstawił pan poseł Janusz Śniadek. Zmiana dotyczy art. 29 § 2 Kodeksu pracy i wprowadza obowiązek potwierdzenia na piśmie przed dopuszczeniem pracownika do pracy ustaleń co do stron, rodzaju oraz warunków umowy o pracę. Obecnie taki obowiązek pracodawca powinien wykonać najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika. Wydawałoby się, że to niewielka zmiana, jednak jest ona bardzo potrzebna, aby ukrócić dość często występujący u pracodawców tzw. syndrom pierwszej dniówki polegający na tym, że wielu pracodawców nie potwierdza zawarcia umowy na piśmie w pierwszym dniu pracy, czyli zatrudnia pracowników na czarno. W przypadku kontroli Państwowej Inspekcji Pracy zazwyczaj kontrolerzy spotykają się z tłumaczeniem pracodawców, że właśnie dany pracownik dzisiaj rozpoczął pracę i jest pierwszy dzień w pracy, choć w rzeczywistości pracuje od dłuższego czasu bez pisemnej umowy o pracę i bez zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego. Takie omijanie prawa jest szkodliwe zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Pracownicy są narażeni choćby na proceder niewypłacania czy ograniczania wynagrodzenia za pracę i nieopłacania składek, nie mają też możliwości dochodzenia swoich praw, na przykład w sądach pracy, zaś pracodawcy, którzy zatrudniają takich pracowników na czarno, zaburzają konkurencyjność, bowiem ich koszty pracy będą niższe niż tych pracodawców, którzy uczciwie zatrudniają i płacą za swoich pracowników. Ta zmiana jest też wynikiem wystąpień Państwowej Inspekcji Pracy, która jednoznacznie stwierdza, że przy obecnym zapisie kontrola zawieranych umów o pracę czy kontrola legalności zatrudnienia jest bardzo ograniczona, stąd jest potrzeba zmian w tym zakresie. Szczegółowo wyniki kontroli omówił pan poseł Janusz Śniadek, tak że nie będę tych danych powtarzał. Zmiany popierają organizacje związkowe, które wielokrotnie postulowały, aby skończyć z syndromem wiecznej pierwszej dniówki. Ze zdziwieniem przyjąłem stanowiska organizacji pracodawców, które są przeciwne proponowanym zmianom. Przypomnę tylko, że gdy pracowaliśmy nad zmianami dotyczącymi ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i właśnie Kodeksu pracy, w sprawie umożliwienia nadania uprawnień inspektorom, aby mogli w formie nakazu zastąpić umowę cywilnoprawną umową o pracę, która spełnia określone warunki wynikające z art. 22 Kodeksu pracy, i nad drugą zmianą, dotycząca właśnie art. 29, była wtedy deklaracja ze strony pracodawców, że ta druga zmiana jest do przyjęcia. Podobne stanowisko zajmowali posłowie Platformy Obywatelskiej, którzy głosowali później nad całością propozycji w komisji i byli za odrzuceniem tego projektu. Dlatego dzisiaj dziękujemy za poparcie, za to, że ten projekt będzie skierowany do dalszej pracy w komisji. Dlatego dzisiaj klub Prawa i Sprawiedliwości przedstawia zmiany tylko w tym zakresie, tak aby wzmocnić ochronę praw pracowniczych, umożliwić Państwowej Inspekcji Pracy skuteczną walkę z nieuczciwymi pracodawcami, którzy zatrudniają pracowników na czarno. Nasza propozycja, aby wprowadzić obowiązek potwierdzania na piśmie warunków umowy o pracę przed dopuszczeniem pracownika do pracy, nic nie kosztuje, wręcz przeciwnie - przyniesie pozytywne efekty zarówno dla pracowników, jak i dla pracodawców. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Prawa i Sprawiedliwości jest za skierowaniem projektu ustawy dotyczącego zmiany Kodeksu pracy do dalszych prac w Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Dziękuję.