Mówca: Włodzimierz Bernacki
Data: 2018-01-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przede wszystkim chciałbym podziękować panu posłowi Grabowskiemu za bardzo celne i trafne wskazanie, jaką rolę odgrywa w naszym funkcjonowaniu w parlamencie zasada domniemania konstytucyjności aktów prawa, które weszły w życie. To po pierwsze. Chciałbym jednak wyjść z nieco innego punktu, bo tutaj bardzo wiele mówiono o zasadzie trójpodziału władzy, a tym samym bardziej odnosząc się do ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa niż do zmiany dzisiaj dyskutowanej, a więc zmiany regulaminu. Właśnie w tym roku będziemy obchodzić równą rocznicę, bo w roku 1748 ukazał się traktat Karola Monteskiusza pt. ˝O duchu praw˝, w którym zawarta została zasada trójpodziału władzy. Dlaczego o tym mówię? Dlatego, żeby Wysokiej Izbie uświadomić, że pomiędzy momentem, kiedy ten tekst się ukazał, a dniem dzisiejszym minęło chyba 360 lat. Proszę spojrzeć na to z perspektywy tej zasady ciągle przywoływanej przez naszych oponentów, a więc zasady trójpodziału władzy Karola Monteskiusza. Gdyby dzisiaj powiedzieć, do jakiego modelu odnosiła się ta zasada trójpodziału władzy, to pewnie większość z parlamentarzystów stwierdziłaby, że to jest właściwie niemożliwe. Chcę zatem przypomnieć, że władza wykonawcza to władza sprawowana przez króla i przez jego ministrów. Władza ustawodawcza to Izba Gmin, Izba Lordów. Jeśli chodzi o władzę sądowniczą, miała ona zupełnie inny charakter, to był zupełnie inny model niż ten, który jest stosowany w Europie kontynentalnej, i zawsze był inny niż ten model europejski. A zatem jak można dzisiaj wprost odwoływać się do tej zasady? Ano można. Można odwoływać się do prostej zasady, która zawiera się w tym właśnie modelu, zasady trójpodziału władzy, a więc po pierwsze, do tego, że każdy niejako z tych trzech zasadniczych podmiotów, a więc władza wykonawcza, władza ustawodawcza i władza sądownicza, zgodnie z zasadą Monteskiusza jest kreowany na różny niejako sposób, po drugie, że istnieje ich odrębność, istnieje tym samym ich niezależność i, co najważniejsze, poprzez wzajemne hamowanie, powstrzymywanie dochodzi do balansu pomiędzy siłami tych trzech władz. Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa w swej istocie zmierzała ku temu, aby przywrócić właściwą miarę, przywrócić właściwą równowagę pomiędzy władzą ustawodawczą, władzą wykonawczą i władzą sądowniczą. Chodziło o to, że przez te dwadzieścia kilka lat istnienia III Rzeczypospolitej władza sądownicza zyskała zdecydowaną przewagę nad pozostałymi dwoma władzami. Jeśli dodamy do tego, że model Karola Monteskiusza nie przewidywał rozstrzygnięć odnoszących się do funkcjonowania trybunału, wtedy zrozumiemy, że ta zasada jest zasadą o charakterze naprawdę bardzo ogólnym, to po pierwsze, a po drugie, tę zasadę trójpodziału władzy, aby ją właściwie rozumieć i stosować, należy przyjąć jako taką zasadę, która ulega transformacji, ulega zmianie, bo wszak powstała w roku 1748, wtedy została ona po raz pierwszy opisana. A zatem kiedy dzisiaj dyskutujemy nad zmianą w regulaminie, to po pierwsze, w istocie ta zmiana w regulaminie pozwoli na to, żeby w praktyce przywrócić równowagę pomiędzy trzema władzami, a więc przywrócić monteskiuszowską zasadę równowagi władz, po drugie zaś, stworzy mechanizm czy też przyczyni się do tego, że rzeczywiście ten system sądownictwa będzie systemem wydolnym, a nie systemem chroniącym interesy tylko i wyłącznie korporacji sędziów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)