Mówca: Maciej Wydrzyński
Data: 2013-01-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu w sprawie sprawozdania Komisji Skarbu Państwa o obywatelskim projekcie ustawy o zachowaniu przez państwo polskie większościowego pakietu akcji Grupy Lotos SA. 155 125 osób podpisało się pod referowanym przeze mnie obywatelskim projektem ustawy. Ta liczba podpisów pod obywatelską inicjatywą ustawodawczą powinna skłonić Wysoką Izbę do głębokiej refleksji na temat odczuć i zapotrzebowań społecznych, które znalazły wyraz w przedłożonym projekcie. Wedle skonsolidowanych danych finansowych obejmujących dla przykładu III kwartał 2012 r. zysk netto Grupy Lotos wyniósł ponad 600 mln zł. Wynik ten lokuje przedsiębiorstwo w czołówce polskich firm z udziałem Skarbu Państwa i pokazuje jego silną pozycję w sektorze paliwowym i energetycznym. Obywatelski projekt ustawy ma na celu utrzymanie bezpiecznej pozycji akcjonariatu państwowego oraz zabezpieczenie możliwości zbycia akcji przez Skarb Państwa poprzez wymaganą zmianę ustawy, czyli wyrażenie przez parlament zgody na takie działanie. Historia polskiej prywatyzacji zna różne przypadki zarówno trafnych decyzji o zbyciu kapitału państwowego, jak i negatywnych skutków takiego działania. Zaproszenie do publicznej oferty sprzedaży akcji zawsze spotyka się z obawami załóg pracowniczych, które boją się, że zmiana struktury akcjonariatu przyniesie negatywne skutki m.in. dla zatrudnienia w obszarze spółki. Ostatnio takie obawy towarzyszyły prywatyzacji spółki Warmia SA, gdzie Skarb Państwa w kontrowersyjny sposób wybrał ofertę przedsiębiorcy, którego działania na rynku przynosiły długofalowe straty, doprowadzając do likwidacji przedsiębiorstw. Bodaj pierwszy raz obywatele w drodze przysługującej im inicjatywy ustawodawczej podjęli próbę zabezpieczenia interesów kluczowej dla polskiej gospodarki spółki. Jest to bezprecedensowe wydarzenie i chociażby z tego tytułu wymaga szerszej refleksji. Na etapie składania projektu Komitet Inicjatywy Ustawodawczej był instruowany przez marszałka Sejmu co do wad projektu, które należy usunąć w celu dalszego procedowania. Spośród opinii, jakie zostały dołączone przez podmioty poproszone o wypowiedzenie się w kwestii natury prawnej i skutków oddziaływania tego aktu prawnego, uwagi Krajowej Izby Gospodarczej dostarczają najbardziej merytorycznych wskazówek dla tego projektu. Choć izba w wielu miejscach trafnie określa błędy legislacyjne, które pojawiły się w projekcie ustawy, to jednocześnie nie wyraża wprost stanowiska odnośnie do negatywnej rekomendacji dla tej inicjatywy. Komitet Inicjatywy Ustawodawczej proponuje, by Skarb Państwa z mocy ustawy był większościowym udziałowcem w Grupie Lotos z pakietem ponad 50% udziałów w akcjach. Ruch Palikota rozumie postulaty przedstawione przez grupę obywateli podpisanych pod tym projektem. Są bowiem obszary krajowej gospodarki, które powinny być chronione przez Skarb Państwa. Skarb Państwa powinien przede wszystkim dbać o interesy Polski, a decyzje prywatyzacyjne w strategicznych obszarach gospodarczych, jak omawiany tutaj sektor paliwowy, winny być podejmowane w ostrożny sposób. Widzimy również możliwość pośredniego połączenia postulatów Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej z wolą Skarbu Państwa do zbycia akcji Grupy Lotos. Współczesny pakiet kontrolny akcji w spółkach akcyjnych nie musi zawsze wiązać się z faktycznym posiadaniem 50% akcji. W przypadku rozdrobnienia struktury akcjonariatu wystarczy na przykład pakiet 35% akcji, aby posiadać pakiet kontrolny pozwalający na kontrolę działań zarządu w ramach aktywności walnego zgromadzenia akcjonariuszy. Dlatego Ruch Palikota, widząc społeczne oczekiwania w stosunku do utrzymania udziałów Skarbu Państwa w Grupie Lotos, rozważyłby przyjęcie procedowanej ustawy z obniżonym, ale minimalnym pakietem akcji, który musi pozostać w rękach Skarbu Państwa. Jednym z przywilejów posiadania akcji danego przedsiębiorstwa jest partycypacja w dywidendzie od wypracowanego zysku w stosunku do wysokości procentowego posiadania akcji. Pozbycie się wszystkich posiadanych akcji przez Skarb Państwa pozbawia budżet państwa wpływów z tego tytułu, które, patrząc na wypracowywane zyski netto, są niemałe. W związku z powyższym Ruch Palikota nie będzie oceniał krytycznie przedstawionego przez ponad 150 tys. obywateli projektu, nawet pomimo jego częściowych błędów legislacyjnych. Uważamy, że dla dobra finansów publicznych projekt ten wymaga doprecyzowania, usunięcia błędów, a w końcowym efekcie przyjęcia, co wpłynie na stabilność finansową grupy, a Skarbowi Państwa zapewni wpływy zarówno z tytułu dywidendy, jak i z częściowego zbycia akcji, jeżeli Komitet Inicjatywy Ustawodawczej wyrazi zgodę na zmiany w projekcie ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)