Mówca: Paweł Bańkowski
Data: 2018-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu dotyczące sprawozdania Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw oraz ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, druki nr 2377 i 2537. Projekt ustawy wpłynął do Sejmu 19 marca 2018 r. i został skierowany do prac w Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa, gdzie 25 kwietnia odbyło się pierwsze czytanie. Wysoka Izbo! Należy w tym miejscu podkreślić, że podczas posiedzenia Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa, na którym odbywało się to czytanie - pomimo wcześniejszego zgłoszenia do sekretariatu komisji - marszałek Sejmu nie wyraził zgody na wpuszczenie zaproszonych gości, w tym m.in. przedstawicieli górniczych central związkowych, przedstawicieli przedsiębiorców oraz ekspertów, z wyjątkiem tych osób, które zgłosiło Ministerstwo Energii. Taka przymuszona przez marszałka Sejmu forma niemej debaty parlamentarnej w sposób oczywisty wypacza proces legislacyjny, uniemożliwiając stronie społecznej oraz wszystkim zainteresowanym stronom dyskusję w procesie stanowienia prawa. Podstawowym efektem wejścia w życie projektowanej nowelizacji tej ustawy wskazanym w uzasadnieniu będzie monitorowanie i kontrolowanie jakości paliw stałych, zgodnie ze stanem wiedzy technicznej oraz doświadczeniami w ich stosowaniu, ze szczególnym uwzględnieniem ograniczenia emisji zanieczyszczeń oraz gazów cieplarnianych i innych substancji. Kolejnym efektem proponowanego rozwiązania będzie uporządkowanie rynku paliw stałych i umożliwienie konsumentom zakupu paliw stałych spełniających wymagania jakościowe dla paliw przeznaczonych do sektora komunalno-bytowego. Co ciekawe, ustawodawca wycofał się w uzasadnieniu projektu tej ustawy z innego efektu, jaki miałby zaistnieć po wejściu w życie tej ustawy, a jaki prezentował w czasie omawiania projektu na posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu Górnictwa i Energii w dniu 21 lutego 2017 r., tj. efektu ograniczenia importu węgla z państw trzecich spoza krajów Unii Europejskiej. Trzeba bowiem, Wysoka Izbo, wyraźnie podkreślić, że ta ustawa w zakresie przewozu węgla z państw Unii Europejskiej nie wprowadza żadnych ograniczeń, wystarczy bowiem importowany węgiel przewieźć przez teren innego państwa unijnego, aby nie było obowiązków i obostrzeń związanych z obejmowaniem procedurą dopuszczenia go do obrotu. Do najważniejszych zmian zawartych w ustawie należą przede wszystkim: określenie instalacji spalania paliw, w których używane są paliwa stałe objęte ustawą - ustawa dotyczy paliw stałych spalanych w gospodarstwach domowych oraz instalacjach spalania o nominalnej mocy cieplnej mniejszej niż 1 MW; zmiana i rozszerzenie katalogu paliw stałych; wprowadzenie obowiązku posługiwania się świadectwem jakości i zakaz importu, sprzedaży do sektora komunalno-bytowego paliw, które nie spełniają wymogów rozporządzenia jakościowego - chodzi tutaj o muły węglowe, flotokoncentraty, węgiel brunatny, paliwo powstałe z dowolnego mieszania paliw stałych, zawierające mniej niż 85% węgla kamiennego; wprowadzenie kar i grzywien dla przedsiębiorców, którzy będą sprzedawali paliwo stałe niezgodne z ustawą i wymaganiami jakościowymi rozporządzenia. Ustawa wyposaża ponadto ministra energii w narzędzia, które pozwalają mu na wprowadzenie w drodze rozporządzenia, na okres nie dłuższy niż 60 dni, możliwości czasowego odstąpienia od norm jakościowych dla paliw stałych. Istnieje tutaj, Wysoka Izbo, zagrożenie, na które jako posłowie opozycji zwracaliśmy uwagę w czasie pierwszego czytania, że niezrealizowanie planów produkcyjnych u krajowych producentów węgla, z czym mieliśmy do czynienia chociażby na przestrzeni ostatnich 2 lat w Polskiej Grupie Górniczej i innych spółkach węglowych, może być pretekstem dla ministra energii, by pozwolić na wprowadzenie na rynek węgla niespełniającego wymogów tej ustawy. Wysoka Izbo! Ustawa wpisuje się w działania, jakie podjęły już władze samorządowe w sześciu sejmikach wojewódzkich, które wprowadziły w życie tzw. uchwały antysmogowe mające na celu wyeliminowanie z rynku ogrzewania dla gospodarstw domowych paliw złej jakości, a co za tym idzie, ograniczenie niskiej emisji i poprawę stanu zdrowia naszych obywateli. Należy jednak w tym miejscu wskazać, że troska rządu PiS o przyszłość polskiego górnictwa jest niestety pozorowana. Potwierdzają to decyzje rządu o zamykaniu kolejnych kopalń i zakładów górniczych na przestrzeni ostatnich 2,5 roku, trwałej likwidacji ok. 10 tys. miejsc pracy w górnictwie, a co za tym idzie, w branży okołogórniczej. Import węgla do Polski w roku 2017 w porównaniu do roku poprzedniego wzrósł aż o 65% i wyniósł ponad 13 mln t węgla, z czego prawie 9 mln t z Rosji. Wysoka Izbo! Podsumowując moje wystąpienie, pragnę poinformować Wysoką Izbę, że klub Platformy Obywatelskiej w trosce o poprawę jakości powietrza w Polsce, w trosce o zdrowie i życie obywateli, którzy mają prawo oddychać czystym powietrzem, będzie głosował za przyjęciem tej ustawy. Oczekujemy jednak od rządu PiS realnych propozycji rozwiązań w zakresie zmniejszenia obciążeń finansowych, jakie pojawiają się dla prawie 5,5 mln gospodarstw domowych, które będą musiały zapłacić więcej za ogrzewanie swoich mieszkań, których to wprowadzenie zapowiadał na posiedzeniu komisji energii i skarbu państwa pan minister Tobiszowski. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)