Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2016-11-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności oraz ustawy Kodeks karny wykonawczy. Jak słusznie wskazują projektodawcy, podejmowanie pracy przez skazanych i osadzonych w jednostkach penitencjarnych jest najskuteczniejszą formą ich resocjalizacji, ułatwia bowiem powrót do życia na wolności oraz przyczynia się do zmniejszenia prawdopodobieństwa recydywy u niektórych więźniów poprzez utrzymanie u nich nawyków związanych z pracą, jak punktualność i systematyczność. Mając świadomość pozytywnego oddziaływania pracy na osadzonych zarówno przy odbywaniu kary, jak i po jej zakończeniu, wnioskodawcy podjęli szereg działań zmierzających do zwiększenia zatrudnienia wśród osób pozbawionych wolności. Według wskazań projektodawców zatrudnienie skazanych znacznie zmalało po wzroście przysługujących im wynagrodzeń podyktowanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w 2010 r. nakazującym ustanowienie ich na poziomie ustawowego minimalnego wynagrodzenia. Od tego czasu, mimo wprowadzenia wielu mechanizmów mających za zadanie przeciwstawienie się spadkowej tendencji w skali zatrudnienia skazanych, poziom tego zatrudnienia wciąż nie osiągnął pułapu sprzed 2010 r. i wciąż do tego pułapu jest mu daleko. Za działanie konieczne więc uważa się zwiększenie wysiłków zmierzających do podniesienia poziomu zatrudnienia wśród osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych. W nowelizacji ustawy Kodeks karny wykonawczy przewidziane są zmiany poszerzające zakres prac wykonywanych przez skazanych nieodpłatnie, zwiększające wysokość potrącenia przekazywanego na fundusz aktywizacji zawodowej i rozwój przywięziennych zakładów pracy z 25% do 45% wynagrodzenia skazanego oraz zmniejszenie z 10% na 7% części wynagrodzenia skazanego przekazywanego na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Projektodawcy prognozują, że omawiane regulacje w znaczący sposób wpłyną na wypełnienie głównego celu nowelizacji. Zwiększenie możliwości finansowych Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy przyczyni się do wzrostu liczby odpłatnych stanowisk pracy przeznaczonych dla osadzonych, a tym samym wzrostu liczby osadzonych zarabiających na pokrycie nałożonych na nich kar pieniężnych i alimentów. Zmniejszenie potrąceń na Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej powinno odnieść identyczny skutek. Dodatkowo poszerzenie zakresu prac wykonywanych przez skazanych nieodpłatnie poprzez powstanie większej ilości stanowisk umożliwi podjęcie pracy skazanym, którzy obecnie przez ich brak nie mają takiej możliwości. W nowelizacji ustawy o zatrudnianiu osób pozbawionych wolności przewiduje się zaś ustanowienie ryczałtu przysługującego przedsiębiorcom z tytułu zwiększonych kosztów zatrudnienia osób pozbawionych wolności na poziomie 40% wartości wynagrodzenia, co jest zwiększeniem w stosunku do obecnie obowiązującej wysokości ryczałtu o 20%. Podzielam zdanie projektodawców, że zwiększenie atrakcyjności zatrudnienia penitencjariuszy, m.in. poprzez zbliżenie kosztów pracodawcy do tych sprzed 2010 r., w pozytywny sposób wpłynie na powszechność zatrudnienia osób osadzonych. Mając na względzie pozytywne oddziaływanie zatrudnienia penitencjariuszy na ich życie oraz ograniczone możliwości finansowe co do zapewnienia im prac odpłatnych, przyjmuję argumentację wnioskodawców oraz słuszność proponowanych przez nich rozwiązań. Koło Poselskie Wolni i Solidarni jest za dalszym procedowaniem ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)