Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2018-03-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Zaproponowane w rządowym projekcie ustawy przepisy dotyczą uregulowania spraw związanych z zabezpieczeniem społecznym pomocnika rolnika przy zbiorach owoców i warzyw w gospodarstwie rolnym. Wprowadza się nowy rodzaj umowy cywilnoprawnej pn. umowa o pomocy przy zbiorach. Z oceny skutków regulacji dowiadujemy się, że nowymi umowami ma być objętych ok. 500 tys. pracowników sezonowych i 1 400 700 gospodarstw rolnych. Mimo podjęcia przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi próby uregulowania spraw socjalno-bytowych i płacowych pracowników sezonowych zaproponowane rozwiązania nie są do zaakceptowania. Wynika to z następujących powodów. Po pierwsze, do umowy o pomocy przy zbiorach wprowadza się składki na ubezpieczenie od chorób, wypadków i macierzyństwa i składkę zdrowotną. To są koszty po stronie pracodawcy. Po stronie pomocnika rolnika nakłada się, jest nowy podatek, podatek dochodowy. PIT wystawiać będzie rolnik, w związku z tym mam pytanie: Czy rolnicy są przygotowani, czy mają świadomość tego, że będą musieli wykonać dodatkowe zadanie? Panie ministrze, chcielibyśmy wiedzieć, jak ten proces zostanie wdrożony i wyegzekwowany, zwłaszcza w przypadku gdy będziemy mieli do czynienia z osobą, która jest w rozumieniu przepisów prawa cudzoziemcem. Oskładkowanie umów o pracę przy zbiorach spowoduje zwiększenie wpływów do Narodowego Funduszu Zdrowia o 264 mln zł, tj. 132 zł od osoby w ramach składki zdrowotnej, co będzie skutkować zwiększeniem o 36 liczby etatów urzędników w Narodowym Funduszu Zdrowia. Składka chorobowa, wypadkowa i macierzyńska zasili Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o 84 mln zł, tj. 42 zł miesięcznie od osoby, co spowoduje zwiększenie korpusu urzędników w KRUS-ie o 100 osób. Jeśli do tych kosztów jeszcze dołączymy podatek dochodowy PIT, liczony chociażby od najniższej płacy, to oczywiście obciążenie osoby, pomocnika rolnika będzie kształtowało się na poziomie ponad 530 zł. Wiemy doskonale, że brakuje rąk do pracy w gospodarstwie, a wprowadzając tego typu rozwiązania, naszym zdaniem nie osiągniemy tego, co jest najważniejsze, czyli zakładanego celu. Te rozwiązania skomplikują życie rolnikom, rozbudują struktury administracyjne, co w konsekwencji może spowodować odpływ sił roboczych z gospodarstw rolnych. Dziwi nas także zaproponowanie tylko 120 dni jako okresu obowiązywania tej umowy. Dobrze wiemy, że prace w sadach czy w warzywnikach trwają dłużej niż 120 dni, więc kto tę lukę wypełni. Ta umowa nie będzie pełna. Pani Marszałek! Kolejna zmiana to zwiększenie kompetencji ministra rolnictwa i rozwoju wsi w związku z powoływaniem do Rady Rolników i odwoływaniem z niej przedstawicieli organizacji rolniczych i społecznych. Oczywiście minister nie będzie musiał uwzględniać opinii samorządu rolniczego i organizacji społecznych przy powoływaniu Rady Rolników. To jest naturalnie ingerencja i spowoduje to ręczne sterowanie tą strukturą. To błędne rozwiązanie. Kolejną sprawą będzie określenie wykazu zadań, które będą finansowane z tzw. funduszu składkowego. Chcielibyśmy, panie ministrze, wiedzieć, w jaki sposób, wedle jakiego algorytmu będą podzielone pieniądze funduszu składkowego na zadania, które zostaną wpisane do ustawy. One są wymienione enumeratywnie. Chcemy wiedzieć, ile będzie środków na wypoczynek letni dzieci i młodzieży i na kwestie dotyczące bezpieczeństwa pracowników w gospodarstwach rolnych itd. To jest rzeczywiście bardzo ciekawe i chcielibyśmy poznać stanowisko ministerstwa w tej sprawie. Przypomnę, że fundusz składkowy to jest ok. 2 mld zł w ciągu roku. Klub Platformy Obywatelskiej stwierdza, że zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązania prawne utrudnią i skomplikują procedury zatrudniania pomocników rolnika, zwiększą koszty funkcjonowania i doprowadzą do rozbudowy administracji. Z tych powodów, pani marszałek, zgłaszamy wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)