Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2013-07-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Idea może słuszna, gorzej z wykonaniem, a argumentacja, przynajmniej w części nawiązującej do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, myślę, w ogóle nietrafna, bowiem orzeczenie dotyczyło zupełnie innej sprawy, zupełnie innego artykułu, aczkolwiek tego samego prawa, Prawa bankowego. Nowelizacja, którą przedkłada grupa posłów, nowelizacja Prawa bankowego, dotyczy usunięcia z polskiego prawa instytucji bankowego tytułu egzekucyjnego zawartej w art. 96-98 ustawy Prawo bankowe, ale dotyczy też kilku innych ustaw, które nawiązują do bankowego tytułu egzekucyjnego, także Banku Gospodarstwa Krajowego, o czym trzeba byłoby też powiedzieć. Chyba wszystkim nam zależy na tym, żeby ten bank funkcjonował w jak najbardziej komfortowej sytuacji prawnej, bowiem zależy nam wszystkim na tym, by ściągalność środków publicznych, którymi dysponuje ten bank, była możliwie najbardziej skuteczna. Ale myślę, że tego wnioskodawcy do końca nie zauważyli. Próba usunięcia tej instytucji była już kilka razy przedmiotem obrad Wysokiej Izby i zawsze kończyło się to niepowodzeniem. Nigdy nie zakończyło się to uchwaleniem stosownych zmian bądź też zastosowaniem alternatywnych rozwiązań, które lepiej służyłyby wzajemnym związkom między bankami a ich klientami. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej uważa, że instytucja bankowego tytułu egzekucyjnego powinna być utrzymana bądź zastąpiona lepszą, może mniej kosztowną, aczkolwiek tu o dużych kosztach nie ma mowy, może jeszcze bardziej sprawną i bezpieczną, także dla klientów banków, instytucją, ale w tym projekcie nie ma żadnego alternatywnego rozwiązania - jest tylko wniosek o uchylenie przepisów dotyczących bankowego tytułu egzekucyjnego. Naszym zdaniem dotychczasowe przepisy pozwalają sprawnie przeprowadzić procedury dochodzenia przez banki należności kredytowych. Te procedury na pewno nie dotyczą rzetelnych klientów banków. Dotyczą one nierzetelnych klientów banków. Nie jest to więc akurat przepis, który jest przepisem restrykcyjnym dla każdego, kto korzysta z usług bankowych. Wystawianie bankowego tytułu egzekucyjnego i nadanie mu przez sąd klauzuli wykonalności jest więc instytucją, która się sprawdza. Być może są niedogodności, o których mówili moi przedmówcy. Zastanówmy się więc nad tym, jak usprawnić tę instytucję. Odciążają sądy, choćby z tego zestawienia, które prezentował poseł wnioskodawca. W ostatnim roku, w roku 2012 takich tytułów egzekucyjnych było ponad milion. Nie potrafię więc sobie wyobrazić sytuacji, w której te wszystkie tytuły egzekucyjne miałyby przechodzić przez sądy powszechne, bowiem na pewno byłyby kłopoty z ich funkcjonowaniem. Moim skromnym zdaniem nie ma oczywiście potrzeby uzyskiwania notarialnego poświadczenia, przynajmniej w dzisiejszym systemie, o dobrowolnym poddaniu się egzekucji z art. 777 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Przypomnę, że notarialne poświadczenia kosztują i to są kwoty liczone w tysiącach, a może dziesiątkach tysięcy złotych. Podobnie wysokie koszty sądowe postępowania rozpoznawczego albo alternatywnie równie wysokie koszty aktów notarialnych, o których wcześniej powiedziałem, są tą przeszkodą, żeby pozytywnie odebrać proponowane rozwiązania stawiane tutaj przez posłów wnioskodawców. W takim postępowaniu koszty rosną kilkusetkrotnie. Mówił też o tym pan poseł prezentujący stanowisko Prawa i Sprawiedliwości. Wniosek banku o nadanie klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje niezwłocznie w ciągu trzech dni, a więc nie ma tutaj przedłużających się postępowań. Taki wniosek można też zaskarżyć. Z praktyki wynika, że tych zaskarżeń o klauzuli wykonalności nie było zbyt wiele na milion przypadków, z którymi mieliśmy do czynienia w poprzednim roku. Jak powiedziałem wcześniej, wnioskodawcy nie proponują niczego w zamian albo nie proponują udoskonalenia tych regulacji, które w Polsce jeszcze obowiązują. Jest to więc chyba największa słabość tego projektu, bo co do idei się zgadzamy, ale co do samej treści, to oczywiście nie możemy jej poprzeć. A może należałoby i byłoby dobre zaproponowanie rozwiązań szwedzkich, gdzie nie ma bankowego tytułu egzekucyjnego, na czym tak bardzo zależy wnioskodawcom, a jest inne udogodnienie przy dochodzeniu roszczeń przez banki? W Szwecji wprowadzono specjalnie dla banków bardzo uproszczone procedury sądowe, przy specjalnych taksach, bardzo niskich opłatach ponoszonych z tego tytułu. Oczywiście sąd jest ostatecznością, bowiem szwedzki bank, chcąc uzyskać nakaz zapłaty, składa wniosek bezpośrednio do komornika przy niewielkiej opłacie ok. 150 zł w przeliczeniu na naszą walutę i dopiero w przypadku sprzeciwu dłużnika następuje postępowanie sądowe, które nie jest bardzo drogie. Już nie będę mówił o przypadkach rumuńskich, które są dalej idące niż nasze. Myślę, że to nie jest odpowiednik dla tych regulacji, które mogą nas interesować. (Poseł Adam Abramowicz: Na model szwedzki jesteśmy otwarci.) Ale to trzeba było zaproponować. Takiej propozycji akurat w waszym projekcie nie ma. Chciałbym także przypomnieć, że banki są specyficznymi instytucjami i ich bezpieczeństwo jest także w interesie klientów tych banków, a więc musimy zrobić wszystko, żeby nie wylać dziecka z kąpielą. Oczywiście jesteśmy otwarci na rozmowy, na debaty, na wprowadzenie takich regulacji, które dobrze służyłyby i bankom, i ich klientom. Dziękuję.