Mówca: Andrzej Szejna (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-12-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewicy zabieram głos w sprawie sprawozdania Komisji Obrony Narodowej o poselskim projekcie ustawy o ustanowieniu Dnia Inwalidy Wojennego, zawartego w druku nr 1730, rozpatrzonego przez komisję i przedstawionego Wysokiemu Sejmowi w druku nr 1927. Projekt ustawy ma charakter symboliczny, ale jego znaczenie dla państwa i wspólnoty jest głębokie i jednoznaczne. Przedmiotem projektu jest ustanowienie dnia 12 kwietnia Dniem Inwalidy Wojennego oraz nadanie temu dniu rangi święta państwowego. Projekt nie wprowadza dnia wolnego od pracy, nie rodzi skutków finansowych ani gospodarczych, nie wymaga aktów wykonawczych i nie pozostaje w sprzeczności z prawem Unii Europejskiej. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Z uzasadnienia projektu jasno wynika, że jego celem jest uhonorowanie osób, które w wyniku działań wojennych lub służby wojskowej doznały trwałego uszczerbku na zdrowiu. Inwalidzi wojenni zostali wprost wskazani jako szczególna grupa społeczna, której zasługi dla narodu i państwa polskiego do tej pory nie zostały uhonorowane świętem o charakterze państwowym. Projektodawcy podkreślają, że ich walka nie zakończyła się wraz z końcem działań zbrojnych, lecz trwała i trwa przez całe życie, w postaci codziennych zmagań z konsekwencjami odniesionych ran i kontuzji. Data 12 kwietnia nie została wybrana przypadkowo. Jak wskazano w uzasadnieniu, jest to dzień upamiętniający I Zjazd Zjednoczeniowy Związku Inwalidów Wojennych RP, który odbył się w dniach 12-17 kwietnia 1919 r. w Warszawie. To właśnie wtedy oficjalnie powołano do życia Związek Inwalidów Wojennych RP, organizację, która pozostaje najstarszą strukturą zrzeszającą rannych weteranów, byłych żołnierzy i partyzantów oraz członków ich rodzin. Uzasadnienie projektu szeroko opisuje genezę i rozwój ruchu inwalidów wojennych na ziemiach polskich, sięgając do czasów I wojny światowej, walk o niepodległość i konfliktów zbrojnych XX w. W projekcie zwrócono również uwagę na istotny wymiar społeczny ustanowienia tego święta. Podkreślono, że inwalidztwo wojenne jest zjawiskiem głęboko zakorzenionym w historii Polski, wynikającym z licznych konfliktów zbrojnych, w których uczestniczyli obywatele Rzeczypospolitej. Ustanowienie Dnia Inwalidy Wojennego ma służyć nie tylko upamiętnieniu zasług, lecz także budowaniu świadomości społecznej, szacunku i troski wobec tej grupy obywateli. Projektodawcy wskazują wyraźnie, że inwalidzi wojenni, mimo doznanych ran, uczestniczyli w życiu społecznym, zawodowym i rodzinnym, a także brali udział w odbudowie państwa, niosąc pomoc innym i działając na rzecz wspólnoty. Sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej, zawarte w druku nr 1927, potwierdza, że komisja po przeprowadzeniu pierwszego czytania i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2025 r. wnosi do Wysokiego Sejmu o uchwalenie projektu ustawy z druku nr 1730 bez poprawek Klub Lewicy podziela ocenę zawartą w uzasadnieniu projektu oraz stanowisko komisji. Uznajemy, że ustanowienie Dnia Inwalidy Wojennego jest wyrazem elementarnego szacunku wobec osób, które zapłaciły zdrowiem za udział w obronie ojczyzny. Jest to akt symboliczny, ale zarazem ważny z punktu widzenia pamięci historycznej, odpowiedzialności państwa oraz budowania wrażliwości społecznej. Projekt w żaden sposób nie rodzi negatywnych skutków prawnych, finansowych ani organizacyjnych, a jednocześnie wypełnia istotną lukę w systemie świąt państwowych. Wysoka Izbo! Lewica konsekwentnie stoi na stanowisku, że państwo ma obowiązek pamiętać o tych, którzy ponieśli szczególną ofiarę na rzecz wspólnoty. Ustanowienie Dnia Inwalidy Wojennego jest wyrazem tej odpowiedzialności i elementem szerszego szacunku dla ludzi, których życie zostało trwale naznaczone przez wojnę i służbę wojskową. Dlatego w imieniu klubu Lewicy deklaruję poparcie dla projektu ustawy i informuję, że będziemy głosować za uchwaleniem ustawy o ustanowieniu Dnia Inwalidy Wojennego.