Mówca: Stanisław Tyszka
Data: 2017-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Tak. Bardzo proszę o zachowanie spokoju. (Poseł Sławomir Nitras: Ja bym chciał, żeby pan się odniósł do Przyłębskiego.) Panie pośle, spokojnie. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Jan Dziedziczak: Problem polega na tym, że osoba, która w roku 1990, roku zmian systemowych, kończyła studia, miała 23 lata i wstępowała do MSZ, dziś ma lat 50. To jest najlepsze świadectwo, że osoby związane z dawnymi służbami, pracujące w dawnych służbach przed 1989 r. są po prostu już niepotrzebne, są szkodliwe. Rzeczywiście nasza ustawa chce takie osoby wyeliminować. Już teraz wiemy o tym, że w gronie pracowników Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest ponad 100 osób, które przyznały się do jawnej bądź tajnej współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. I teraz pytanie, dlaczego przez tyle lat te osoby były tolerowane. Czy w Polsce nie ma osób, które mogą pracować dla polskiej dyplomacji? My chcemy to zmienić. Dodam jeszcze, że nie wiemy, jak wiele osób zostanie zakwestionowanych przez MSZ dodatkowo. A więc czekamy na te zmiany, ta ustawa ma te zmiany zaproponować. Chcemy po prostu skończyć z PRL w polskiej dyplomacji. W ciągu tych ostatnich 28 lat powstało w Polsce wiele nowych służb, nowych instytucji, zreformowano większość pozostałych. W dyplomacji ta reforma była za mało odczuwalna i dlatego chcemy wreszcie ją wprowadzić. Reforma ma na celu zakończenie PRL także w wymiarze organizacyjnym, także w wymiarze walki z biurokracją, także w wymiarze przywracania dyplomacji w polskiej dyplomacji. Co mam na myśli? Drodzy państwo, garstka statystyk. Jeśli chodzi o zatrudnienie w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, w Departamencie Ameryki pracuje mniej niż 20 osób, w Departamencie Azji i Pacyfiku niewiele ponad 20, w Departamencie Wschodnim ok. 30 osób, tymczasem w Inspektoracie Służby Zagranicznej pracuje 180 osób, w Biurze Administracji także 180 osób, w Biurze Informatyki i Telekomunikacji ponad 100 osób. To wiele pokazuje. W jednym z takich biur administracyjnych pracuje więcej pracowników MSZ, mówię o tych merytorycznych, niż w biurach zajmujących się poszczególnymi zagadnieniami dyplomacji światowej, poszczególnych regionów. To jest patologia, to jest również element biurokracji, patologii PRL. My chcemy to zmienić, chcemy, żeby polscy dyplomaci nie zajmowali się administracyjną obsługą Ministerstwa Spraw Zagranicznych, tylko żeby się zajmowali prowadzeniem dyplomacji Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzeniem, realizowaniem polskiej polityki zagranicznej. I to jest clou naszej reformy. Drodzy państwo, jeszcze kilka słów o statystykach. Bliska mi służba konsularna, którą mam zaszczyt jako minister odpowiedzialny za Polonię nadzorować: w roku 2008 służby konsularne wykonywały ok. 1100 tys. czynności konsularnych - to pana posła na pewno zainteresuje jako dawnego konsularnika - dziś realizujemy, uwaga, 2450 tys. czynności konsularnych rocznie, ponad dwa razy więcej, tymczasem etatów konsularnych jest mniej niż wtedy, kiedy realizowaliśmy dwa razy mniej czynności. Czy to nie jest patologia? Czy to nie nadaje się do zmiany? To wszystko działo się za czasów poprzedniej koalicji i my chcemy to zmieniać. Drodzy państwo, poseł, który wnioskował o naszą dyskusję, mówił o tym, że dyplomacja teraz jest w złym stanie. Otóż dyplomacja teraz wychodzi ze złego stanu, który obserwowaliśmy przez wiele ostatnich lat. Teraz chcemy doprowadzić do tego, że dyplomaci będą się zajmować pracą merytoryczną, a nie pracą administracyjną, chcemy też wprowadzić autentyczną postawę służby państwowej. Często spotykamy się z postawą traktowania pracy w MSZ jako zwykłej pracy, od godz. 8 do 16. Nie, to jest służba państwu polskiemu i chcemy ten etos przywracać. Chcemy likwidować patologie, te patologie są związane z procesami często zachodzącymi nawet od wielu dziesięcioleci - klanowość rodzinna, nawet takie nazwiska jak Bierut, na czele. To wszystko chcemy wyeliminować. Jedynym kryterium oceny pracy w polskiej dyplomacji będzie zaangażowanie merytoryczne w pracę, podejście do obowiązków służby zagranicznej. Chcemy wprowadzić profesjonalną akademię dyplomatyczną - ona już jest, ale rozszerzamy jej zakres działania, zależy nam na tym, żeby obecni pracownicy MSZ również mogli się w tej akademii rozwijać. Wyobraźcie sobie państwo, że jeśli chodzi o rozwój merytoryczny związany z zagadnieniami pracy w służbie zagranicznej, nie było takich szkoleń od ponad 20 lat, teraz to wprowadzamy. Były szkolenia z obsługi komputerów, z zakresu administracji etc., natomiast jeżeli chodzi o merytoryczne podejście, nie było takich szkoleń. Chcemy, żeby nasi dyplomaci rozwijali swoje umiejętności, tak jak to się dzieje w innych krajach. Polski dyplomata oczywiście otrzymuje i w ostatnich latach otrzymywał mnóstwo gadżetów, sprzętów, natomiast stale obserwowane są takie kłopoty, jak napisanie dobrej notatki, dobrych tez, dobrej analizy. Tego niestety często nie ma. Myślę, że najlepszym przykładem była postawa pana ministra Sikorskiego, który, mało kto pamięta o tym, ale warto to przypomnieć, do pisania swoich przemówień zatrudniał członka dyplomacji brytyjskiej, bo nie mógł znaleźć prawdopodobnie... (Poseł Anna Paluch: O, właśnie.) Chyba że są inne przyczyny, o których tutaj, myślę, teraz nie będziemy dyskutować. Ale nie mógł, w najbardziej optymistycznej wśród tych dramatycznych przypuszczeń wersji, nie mógł po prostu znaleźć dobrego dyplomaty w polskim MSZ, który pisałby mu przemówienia. Jeśli znacie państwo inną przyczynę, to oczywiście tutaj państwo z Platformy pewnie powiedzą. I to jest to nasze otwarcie. Już teraz, drodzy państwo, w Akademii Dyplomatycznej MSZ przygotowuje się do pracy dyplomaty dwa razy więcej młodych ludzi, niż to było w latach ubiegłych, dwa razy więcej. I chcemy doprowadzić do tego, żeby w przyszłości tych młodych osób było jeszcze kilkakrotnie więcej, niż to bywało w ostatnim ośmioleciu. Chcemy wpuścić świetnie przygotowanych młodych ludzi do polskiej dyplomacji. Chcemy, można powiedzieć, otworzyć polską dyplomację na wiele młodych osób. To, co było w latach ubiegłych: żadnych słuchaczy lub np. 10, 15, to nie jest żadne otwarcie. My chcemy otworzyć drzwi szeroko na młodych ludzi. (Dzwonek) Już teraz zaznaczę państwu, że spośród całej polskiej administracji przyjęliśmy najwięcej absolwentów KSAP-u i chcemy również na tę grupę świetnie przygotowanych młodych ludzi się otworzyć. Szanowni państwo, myślę, że tutaj jeszcze będziemy o tym rozmawiać w drugiej części mojej wypowiedzi. Chcemy zakończyć z PRL-em i w tym wymiarze... Dziękuję panu ministrowi. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Jan Dziedziczak: ...agenturalnym, i w wymiarze również... Dziękuję bardzo. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Jan Dziedziczak: ...organizacyjnym. Czas na nową dyplomację. I to robimy w tej chwili. Dziękuję bardzo. (Oklaski)