Mówca: Ewa Drozd
Data: 2018-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej - Koalicji Obywatelskiej odnośnie do trzech sprawozdań Rady Ministrów z realizacji ustawy o opiece nad dziećmi do lat 3. I niestety już na początku muszę powiedzieć, że nie do końca zgodnie z ustawą realizujecie te zapisy. Pragnę bowiem przypomnieć, że art. 6 ustawy zobowiązuje Radę Ministrów do corocznego przedstawienia Sejmowi, a nie komisji, i Senatowi w terminie do 30 września sprawozdania. Dziś przedstawiliście państwo dokumenty z 3 lat. Pragnę przypomnieć, że sprawozdania te nie mają służyć statystykom, a ustawodawca, wprowadzając taki zapis, miał zupełnie inny zamiar. Przypomnę, że w związku z tym, że ustawa wprowadzana była w 2011 r., była novum w Polsce i miała na celu, jak już mówił nawet pan minister, zwiększenie ilości placówek i miejsc dla dzieci w wieku żłobkowym. Wprowadzając nowe rozwiązania i wachlarz nowych form opieki nad dziećmi, które do tej pory nie funkcjonowały w naszym kraju, zapis art. 6 miał na celu sprawdzenie, jak zapisy ustawy są realizowane, które stanowią problem, a które są martwe, po to aby wprowadzić takie zmiany, które ułatwią wprowadzenie w życie zaproponowanych rozwiązań. Jak mieliśmy okazję zauważyć, nie było mowy na tej sali o tym, jakie zapisy stanowią problem w tworzeniu nowych form i które z nich blokują tworzenie tych form. Czy wobec tego uważacie państwo, że realizujecie to zgodnie z ustawą, zgodnie z art. 6? Niestety nie do końca. Co prawda, sprawozdanie zostało przedstawione na posiedzeniu komisji. I prawdą jest, że możemy zabrać głos i przedstawić swoje wątpliwości, ale niestety nie uwzględniacie ich i nie realizujecie wniosków, które wypływają z posiedzeń komisji. To, że przeprowadziliście nowelizację zapisów ustawy, świadczy tylko o tym, że niestety ilość miejsc w tych placówkach zwiększała się niedostatecznie szybko, a w statystykach chcieliście pokazać, że te miejsca powstają. Zwiększyliście środki Unii Europejskiej w programie ˝Maluch˝, który wprowadziła Platforma Obywatelska, i dodaliście ˝+˝, ale czy efekt funkcjonowania ustawy przez 7 lat jest zadowalający? Niestety nie. Wciąż brakuje miejsc dla chętnych dzieci, a szczególnie na terenach wiejskich i w małych miasteczkach. Czy jest to efekt zadowalający, czy nie? Jak pan uważa, panie ministrze? Czy nie uważa pan, że w pracach komisji, kiedy omawiane jest sprawozdanie, powinni brać udział również przedstawiciele, którzy na co dzień realizują tę ustawę, jak również przedstawiciele samorządów, na które spada obowiązek tworzenia właśnie takich placówek i form opieki nad dziećmi? Patrząc na efekty wprowadzonych zmian w ustawie, można stwierdzić, że one niestety są tylko kosmetyczne. Bo jak można ocenić pozytywnie zmianę, która... Aby zwiększyć ilość miejsc w żłobkach, dla celów statystycznych, jak już mówiłam wcześniej, ograniczyliście ilość pomieszczeń z dwóch do jednego. Proszę sobie wyobrazić dzieci, które przebywają 10 godzin w jednym pomieszczeniu - w pomieszczeniu, w którym bawią się i odpoczywają i w którym przez 10 godzin nie można znaleźć momentu, aby przewietrzyć to pomieszczenie. Czy to mają być te lepsze warunki? Trudno powiedzieć, że te warunki poprawiliście. Kluby dziecięce - kolejna forma, o której tutaj mówiliśmy i którą przewiduje ustawa o opiece nad dziećmi do lat 3. To była forma, która zezwalała na pobyt dzieci do 5 godzin. Ze względu na tak małą ilość godzin warunki też były zupełnie inne niż w placówkach żłobkowych. I co zrobiliście? Zwiększyliście ilość godzin, nie nakazując polepszenia tych warunków. Przez 10 godzin dzieci będą przebywać w takich pomieszczeniach. Kolejną formą, której zupełnie nie wykorzystaliście, jest opiekun dzienny. Wielokrotnie podczas prac komisji zwracaliśmy uwagę na to, że ta forma jest ciekawa i że wówczas nie byłoby problemu właśnie z terenami wiejskimi i małymi miejscowościami, bo to jest forma bardzo przyjazna, mogąca zapewnić opiekę tym dzieciom. Mówiliśmy o tym wielokrotnie, zwracaliśmy na to uwagę. Mówiliśmy o tym, że należałoby dobrze rozpropagować tę zupełnie nową, nieznaną formę. Mówiliśmy przez 3 lata. I co? Nic się nie zmieniło. Jedynie zwiększyła się ilość opiekunów dziennych w Warszawie. Tak mówią wasze dane statystyczne w sprawozdaniu, które przygotowaliście. Kolejną formą była niania, tzw. niania. Aby wyciągnąć ją z szarej strefy, ustawodawca wprowadził zapis mówiący o tym, że jeżeli rodzic zatrudni taką nianię, będą finansowane składki w 100%. I jaka jest zmiana? Dobra zmiana? Ograniczyliście to do 50%. Nie uważam, że ta zmiana spowoduje zwiększenie zakresu tej formy opieki nad dziećmi. Panie ministrze, a już zupełnie - i widać to w sprawozdaniach - zapomnieliście o przyzakładowych żłobkach. Dużo mówicie o wzroście gospodarczym, o nowych przedsiębiorcach, o nowych zakładach. Jest to doskonała forma, aby zapewnić opiekę. Być może w dobie, gdy brakuje pracowników, to ta forma spowoduje, że będzie można ich przyciągnąć i zachęcić do tego, aby taką pracę podjęli. Słuchając państwa tutaj przez 20 minut, niestety nie znalazłam żadnego zapisu, który mówiłby o tym, że dokładnie przeanalizowaliście efektywność zapisów ustawy. Dlatego też klub Platformy Obywatelskiej i Koalicji Obywatelskiej będzie za odrzuceniem tych sprawozdań. Dziękuję. (Oklaski)