Mówca: Magdalena Biejat
Data: 2020-07-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! Przedłożone przez rzecznika praw dziecka sprawozdanie za rok 2019 uważamy za niepełne, pobieżne oraz wysoce niepokojące w swojej treści. Za skandaliczne i nielicujące z pełnioną funkcją uważamy wypowiedzi aprobujące przemoc wobec dzieci. Rzecznik dużo uwagi poświęcił promowaniu rodziny oraz ochronie życia poczętego i jednocześnie uporczywie ignoruje istnienie problemu przemocy domowej oraz niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia dzieci w związku z jej istnieniem. Z danych Policji wynika, że w roku 2019 ponad 12 tys. dzieci padło ofiarą przemocy w rodzinie, a to jedynie sprawy zarejestrowane w ramach procedury ˝Niebieskiej karty˝, którą zresztą Ministerstwo Sprawiedliwości, przy skutecznym udziale rzecznika praw dziecka, próbuje zdemontować. Te dane to jedynie czubek góry lodowej, ponieważ dotyczą tylko tych przypadków, które zostały zgłoszone i zarejestrowane. Zgodnie z opublikowanym w 2019 r. raportem Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę: analiza systemu ochrony dzieci przed krzywdzeniem, te zarejestrowane przypadki to zaledwie 1% faktycznej liczby małoletnich ofiar, a liczba ta wynosi rzeczywiście 1200 tys. W literaturze medycznej znajdziemy informacje, że maltretowanie jest najczęstszą przyczyną urazów małych dzieci, które trafiają do lekarza, i wyprzedza urazy powypadkowe. Regularnie media obiegają doniesienia o kolejnych ofiarach maltretowania nawet kilkumiesięcznych dzieci. Cała Polska patrzy, jak te dzieci umierają, a w tym czasie rzecznik woli interweniować w sprawie bezpieczeństwa kąpielisk. Jedynie 309 z ponad 12 tys. dziecięcych ofiar zarejestrowanych przez Policję odizolowano od sprawców i umieszczono w bezpiecznym miejscu. 98% tych ofiar pozostaje w swoich domach razem ze swoimi oprawcami, a wiele z nich nie doczekało się wyroku sądu w swojej sprawie. Eksperci, pracownicy instytucji publicznych, pracownicy organizacji pozarządowych alarmują, że brakuje procedur pozwalających na unikanie nawet najcięższych przypadków przemocy, także tej ze skutkiem śmiertelnym, wczesnego wychwytywania i zapobiegania przemocy domowej. Pan Mikołaj Pawlak nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Nie dołożył starań, aby chronić dzieci, ofiary przemocy domowej, przed dalszym maltretowaniem poprzez ich izolowanie od sprawców, skrócenie czasu postępowań, ograniczenie praw rodzicielskich, co umożliwiałoby szybszą adopcję, wsparcie i promowanie podziału opieki nad dzieckiem w przypadku rodzin rozwiedzionych. Brak zainteresowania rzecznika stopniem realizacji rządowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, o który pytaliśmy ministerstwo w licznych interpelacjach i zapytaniach. Nie zabrakło rzecznikowi jednak czasu, żeby walczyć z prawami osób LGBT, wspierać działania organizacji antyaborcyjnych i odznaczać orderami kontrowersyjnych działaczy tychże organizacji. Kolejnym istotnym obszarem, w którym uważamy działania rzecznika za niewystarczające, jest sytuacja dzieci przebywających w domach dziecka. Zgodnie z przeprowadzoną przez biuro samego rzecznika ankietą dowiadujemy się, że w tej chwili ponad 22% dzieci przebywających w domach dziecka to dzieci do lat 7, które zgodnie z ustawą o pieczy zastępczej w ogóle nie powinny w tych domach dziecka przebywać. Rzecznik stwierdza ten fakt w sprawozdaniu, ale nie podejmuje żadnych działań w tym zakresie. Dalece niepokojąca jest także zawarta w tym dokumencie informacja o 26% wychowanków domów dziecka, którzy potrzebują pomocy psychiatrycznej. Także w tej sprawie rzecznik nie podejmuje żadnej inicjatywy. Na uwagę rzecznika nie zasłużyły także doniesienia o systemowym molestowaniu dzieci w Kościele katolickim. (Poseł Tadeusz Woźniak: O Jezu...) Za niedopuszczalne i oburzające uważamy wypowiedzi pana Mikołaja Pawlaka, które wyraźnie pokazują, że nie tylko jest on nieodpowiednią osobą na stanowisku rzecznika praw dziecka, ale wprost interpretuje swoją rolę na szkodę najmłodszych obywateli Rzeczpospolitej. W przedłożonym sprawozdaniu znajdziemy informacje, że zdaniem rzecznika najważniejszymi prawami dziecka są prawo do życia i zdrowia, prawo do wychowania w rodzinie, do godziwych warunków socjalnych i nauki, ale brak wzmianki o prawie do godności, do nietykalności osobistej, do wolności sumienia dziecka jako podmiotowej osoby, do wolności od przemocy zarówno fizycznej, jak i psychicznej, którą gwarantuje zainicjowana i ratyfikowana przez Polskę konwencja o ochronie praw dzieci oraz polskie prawodawstwo. W zakresie działań dotyczących edukacji seksualnej, której rzecznik poświęcił nader wiele uwagi, rzecznik wyraża stanowiska sprzeczne z interesem dzieci. Dochodzi do kuriozalnej sytuacji, w której rzecznik praw dziecka wchodzi w spór z rzecznikiem praw obywatelskich, walcząc o interpretację prawa na niekorzyść prawa dzieci względem praw dorosłych. Jest to o tyle bolesne, że Polska jest krajem szczególnie zasłużonym dla idei praw dziecka. To Polska przygotowała i przedłożyła w ONZ pierwszy projekt Konwencji o prawach dziecka. Polak Ludwik Rajchman, lekarz, naukowiec i działacz PPS, był inicjatorem powstania UNICEF-u i jego pierwszym przewodniczącym. Z tej perspektywy uważamy osobę pana Mikołaja Pawlaka za uwłaczającą godności rzecznika praw dziecka (Dzwonek), działającą też jawnie na szkodę naszych najmłodszych obywateli. (Poseł Joanna Borowiak: Za daleko pani poszła.) Prawo niestety nie przewiduje możliwości złożenia wniosku o odrzucenie tej informacji, jednak informuję, że klub Lewicy nie przyjmuje informacji rzecznika praw dziecka do wiadomości. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Tadeusz Woźniak: I dobrze.)