Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2015-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o szczególnych zasadach restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych z druku nr 3660. Projekt ten ma na celu umożliwienie kredytobiorcom przejścia z kredytu walutowego na kredyt złotowy oraz dokonania symetrycznego podziału kosztów tej operacji pomiędzy kredytobiorcą i bankiem. Zagadnienia z tym związane nabrały charakteru niezwykle niepokojącego od 15 stycznia br., kiedy to bank centralny Szwajcarii podjął decyzję o zaprzestaniu obrony minimalnego kursu wymiany franka szwajcarskiego. Decyzja ta spowodowała nieprzewidywalny wzrost zadłużenia frankowych kredytów mieszkaniowych, a stąd wzrost kosztów obsługi tych kredytów, niejednokrotnie ponad możliwości finansowe kredytobiorców. Przez nasz kraj przetoczyła się fala protestów w związku z zaistniałą sytuacją, powstały liczne stowarzyszenia kredytobiorców, które w sposób zbiorowy domagają się, oczekują interwencji państwa i pomocy w kontaktach z bankami i dalszego rozliczania tych nienaturalnych, spekulacyjnych zobowiązań wobec banków. W ramach Komisji Finansów Publicznych odbyliśmy wczoraj merytoryczną debatę, zapoznając się z sytuacją frankowiczów. Nie da się w żaden sposób obronić, trzeba to powiedzieć wprost, postawy banków, które, udzielając kredytów frankowych, nęciły niskimi stopami procentowymi, nie przewidziały ryzyka, nie informowały w należyty sposób kredytobiorców o możliwym niebezpieczeństwie. Podobnie jak w przypadku opcji walutowych, starają się one przerzucić odpowiedzialność za ten produkt na klienta. Zdajemy sobie sprawę, że nie ma również pełnego usprawiedliwienia dla kredytobiorców, którzy niestety sami nie ocenili należycie ryzyka związanego z zaciągnięciem takich zobowiązań. A przecież podpisując umowy kredytowe na zobowiązania w obcej walucie, wszystkie operacje wykonywali w polskich złotych. Sytuacja jest więc bardzo trudna i złożona. Pragnę podkreślić jednak, że nie wszyscy kredytobiorcy korzystali z tej podstępnej wręcz oferty bankowej. Liczba kredytów złotowych na budownictwo mieszkaniowe jest zdecydowanie większa i ci kredytobiorcy od samego początku czuli się pokrzywdzeni, bo spłacają kredyty w większych kwotach i z większym oprocentowaniem, ale dzisiaj z pewnością czują się bardziej bezpiecznie. Ogromny niepokój budzi już po raz kolejny niewłaściwa postawa banków funkcjonujących w naszym kraju, oferujących produkty spekulacyjne. Budzi to uzasadniony sprzeciw nie tylko kredytobiorców. Znane są sprawy wymienianych już opcji walutowych, znamy zagadnienia wykorzystywania nawet bankowego tytułu egzekucyjnego czy innych rozwiązań, które są bezwzględne w stosunku do kredytobiorców. A przecież to są instytucje zaufania publicznego. Pragnę jednak przy tej okazji zauważyć, że są również banki, które potrafią przewidzieć ryzyko i nie proponują swoim klientom ryzykownych i niegodziwych warunków usług. Muszę tutaj wskazać chociażby liczną sieć bankową, jaką tworzą banki spółdzielcze, nasze, polskie, znające swoich klientów i traktujące swoich klientów, w tym również przedsiębiorców, poważnie, ze zrozumieniem, w sposób właściwy i odpowiedzialny. Mówiąc ogólnie negatywnie o bankowości, krzywdzimy wiele placówek bankowych, które na to po prostu nie zasługują. Wracam do projektu ustawy. Wniosek o restrukturyzację będzie mógł złożyć kredytobiorca po spełnieniu określonych wymogów, a więc nieruchomość jest przeznaczona na własne potrzeby mieszkaniowe, kredytobiorcy nie mają innego lokalu mieszkalnego, a powierzchnia nieruchomości nie przekracza 75 m 2 w przypadku lokalu lub 100 m 2 w przypadku domu jednorodzinnego. Tutaj chciałoby się postawić pytanie, czy w przypadku domu jest to powierzchnia racjonalna. Projekt zawiera szczegółowe propozycje przeliczeń zadłużenia na poszczególnych etapach kredytu, ustalenie różnicy między obecną kwotą przeliczoną na złotówki a kwotą kredytu, gdyby od początku był w złotówkach. Projekt zakłada rozliczenie tej różnicy w połowie przez bank, a w połowie przez kredytobiorcę. Podobne rozliczenie dotyczy również odsetek i przewiduje się zwolnienia podatkowe z tytułu umorzeń części kredytu. Kredytobiorca ma możliwość żądania informacji dotyczącej tych przeliczeń. (Dzwonek) Reasumując, powiem, że projekt obejmuje sprawy ważne, trudne, ale jest bardzo potrzebny, oczekiwany i wymaga pogłębionej dyskusji i analizy. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego jest za skierowaniem projektu do prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)