Mówca: Sprawozdawca Henryk Kowalczyk
Data: 2020-12-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 30 września rząd Rzeczypospolitej przekazał Sejmowi projekt ustawy budżetowej na rok 2021. Pierwsze czytanie tego projektu odbyło się w dniu 7 października, po czym projekt został skierowany do Komisji Finansów Publicznych celem przedstawienia sprawozdania do 2 grudnia. Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła projekt zgodnie z przyjętym przez Prezydium Sejmu harmonogramem prac, a efektem tychże prac jest sprawozdanie prezentowane w druku nr 785. Prace Komisji Finansów Publicznych nad projektem budżetu odbywały się w dniach od 27 października do 27 listopada. Komisja Finansów Publicznych na swoich posiedzeniach rozpatrywała własne części budżetowe, ponadto rozpatrywała opinie innych komisji sejmowych w zakresie określonym postanowieniem marszałka Sejmu. W czasie posiedzeń Komisji Finansów Publicznych prezentowane były opinie reprezentantów innych komisji i posłów koreferentów z ramienia Komisji Finansów Publicznych o rozpatrywanych fragmentach budżetu. Odbywała się też dyskusja, choć nie przy wszystkich częściach budżetowych. Zadawane były pytania, przedstawiciele rządu i dysponenci budżetu udzielali odpowiedzi. Posłowie otrzymali też opinię Biura Analiz Sejmowych. W trakcie posiedzeń komisji posłowie przedstawiali najważniejsze informacje z dyskusji na posiedzeniach innych komisji, a także zadawali szereg szczegółowych pytań dotyczących m.in. zaplanowanych budżetów niektórych jednostek cieszących się dużą autonomią budżetową, takich jak Kancelaria Prezydenta, kancelarie Sejmu i Senatu, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich czy Najwyższa Izba Kontroli. Szczególne zainteresowanie posłów budziły m.in. kwestie dotyczące założeń makroekonomicznych budżetu, deficytu, długu publicznego czy skuteczności administracji podatkowej, kwestie dotyczące zatrudniania i poziomu wynagrodzeń w poszczególnych jednostkach administracyjnych, także finansowania uczelni wyższych, kultury, opieki społecznej, opieki nad zabytkami. Dyskutowano też na temat realizacji programów, m.in. programu ˝Czyste powietrze˝ w ramach narodowego funduszu ochrony środowiska, a także na temat wielkości środków przeznaczonych na walkę z pandemią COVID-19. Dyskusję wzbudzały również dochody jednostek samorządu terytorialnego, subwencja, skutki tej subwencji i skutki potencjalnego ubytku dochodów. Jeśli chodzi o prace innych komisji sejmowych, do których skierowany został do rozpatrzenia projekt ustawy budżetowej, komisje te przedłożyły Komisji Finansów Publicznych łącznie 26 opinii. Były to opinie pozytywne, jedynie Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki przedstawiła dwie poprawki, a Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka dołączyła dwa zdania odrębne. Do projektu ustawy budżetowej na rok 2021 zgłoszonych zostało łącznie 715 poprawek. To chyba rekordowa ilość, jeśli dobrze pamiętam, w okresie mojej pracy w Sejmie. 27 poprawek dotyczyło dochodów budżetu państwa, 678 poprawek dotyczyło wydatków budżetu państwa. Później powiem więcej o tych poprawkach. Wskazywane przez wnioskodawców źródła finansowania wydatków to m.in. Kancelaria Prezydenta, obrona narodowa, wyznania religijne, mniejszości narodowe, obsługa długu, a także rezerwy celowe. Siedem poprawek dotyczyło załączników. I może kilka słów na temat zgłoszonych poprawek. Tak jak powiedziałem, zgłoszonych zostało 715 poprawek. Ponad 200 poprawek wskazywało jako źródło finansowania część: Obrona narodowa. Te poprawki, gdybyśmy je wszystkie przegłosowali, przyjęli, zubożyłyby część: Obrona narodowa o 70 mld zł tylko że w całej części dotyczącej obrony narodowej jest 51 mld zł. A więc można sobie wyobrazić, jakiego charakteru są to poprawki. Podkreślam: prawie 200 poprawek. Już pomijam to, że byłoby to narażenie kraju na całkowitą utratę zdolności obronnych. Poprawki dotyczące części: Obrona narodowa składała głównie Lewica. Kolejnym takim źródłem finansowania poprawek był Instytut Pamięci Narodowej, ponad 100 poprawek na łączną kwotę ponad 3 mld zł. Tylko przypomnę, że całość budżetu IPN-u to 412 mln. Gdyby to zsumować, to można by się jeszcze nie dziwić, ale nawet sama Lewica złożyła (Dzwonek) poprawki na kwotę ponad 2 mld zł, sama Platforma Obywatelska na kwotę ok. 1 mld zł. A więc to są takie poprawki. Nawet pojedynczy posłowie, np. pani poseł Katarzyna Kretkowska, złożyli poprawkę dotyczącą 760 mln zł. Źródło finansowania: IPN, a tam jest tylko 412 mln. Podobnie CBA. Zgłoszono 20 poprawek na 240 mln zł, wskazując takie źródło finansowania, natomiast tam jest 211 mln. Kancelaria Prezydenta - również bardzo hojnie tam sięgano, poprawki na 610 mln zł, ale cała Kancelaria Prezydenta ma budżet 205 mln zł. Fundusz Kościelny, ulubieniec Lewicy. Zgłoszono 15 poprawek, co prawda ilościowo mało, ale na 450 mln zł, natomiast cały Fundusz Kościelny ma 140 mln zł. Jeszcze były oczywiście poprawki, w przypadku których źródłem finansowania była obsługa długu Skarbu Państwa. Myślę, że warto zauważyć, że sam poseł Krzysztof Paszyk złożył ponad 100 poprawek o mniejszej skali, ale za to doceniając prawie każdą gminę w swoim okręgu. Komisja Finansów Publicznych - widzę, że czas już mija - rozpatrzyła te poprawki. Niestety większość z nich, czyli ponad 600, zgłoszonych zostało jako poprawki mniejszości, a więc będziemy pewnie powtarzać dyskusję i głosowania przez kilkadziesiąt godzin. Reasumując, Komisja Finansów Publicznych po rozpatrzeniu projektu ustawy budżetowej, jak również po otrzymaniu opinii dotyczących zgodności z prawem Unii Europejskiej wnosi o uchwalenie załączonego projektu ustawy budżetowej na rok 2021. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)