Mówca: Katarzyna Kretkowska
Data: 2021-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam przyjemność przedstawić w imieniu klubu parlamentarnego Lewicy stanowisko klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych, zawartego w druku nr 1313, oraz sprawozdania Komisji Finansów Publicznych i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Projekt ustawy, jak już powiedziałam w czasie pierwszego czytania, został pozytywnie zaopiniowany przez nasz klub. Pozytywnie opiniujemy fakt, że ta materia znalazła się w osobnej ustawie, materia dotycząca kas zapomogowo-pożyczkowych. Są to przepisy szersze niż materia dotycząca samych związków zawodowych. Nasze zdziwienie jedynie budzi fakt, że rząd dopiero po 3 latach od zmiany ustawy o związkach zawodowych przedstawia niniejszy projekt. Kasy zapomogowo-pożyczkowe są formą samopomocy pracowniczej, oferując bezzwrotne zapomogi i nisko oprocentowane pożyczki osobom świadczącym pracę, także emerytom i rencistom. Niekiedy pożyczka z kasy zapomogowo-pożyczkowej to jedyna możliwość uzyskania potrzebnych środków finansowych, nieobciążonych dodatkowymi kosztami w postaci prowizji czy odsetek, co jest szczególnie ważne w czasach trudnych, takich jak pandemia, stanowiąc zdrową przeciwwagę dla patologii czyhających zewsząd na zdesperowanych ludzi chwilówek czy szybkich pożyczek, wpychających potrzebujących jedynie w kolejne pętle zadłużeń. Kasy zapomogowo-pożyczkowe na pewno nie są remedium na tragicznie niskie płace w Polsce, na tragicznie niskie renty, na tragicznie niskie emerytury, ale są formą samopomocy, pomocy koleżeńskiej. Dobrze, że taka ładna cecha jak koleżeńskość przetrwała w tej formie w tych kasach zapomogowo-pożyczkowych, które teraz będą regulowane odrębną ustawą. Ten projekt ustawy był konsultowany społecznie, a także był konsultowany przez Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową, która przedstawiła pewne wnioski, pewne postulaty. Otrzymała pismo od ministra rozwoju, pracy i technologii w listopadzie ub.r., że te wszystkie uwagi zostały uwzględnione. Tymczasem one nie zostały uwzględnione, a w zasadzie jedna zasadnicza nie została uwzględniona i wypadła na kolejnym etapie prac nad tym projektem. Klub parlamentarny Lewica chciałby w związku z tym w drugim czytaniu tę postulowaną przez Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową wnieść w formie poprawki. Ta poprawka ma polegać na tym, że po art. 58 dodaje się art. 58a w brzmieniu: W ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych w art. 10 w ust. 2 - już nie będę czytać całego tego ustępu - po wyrazach ˝wspólnoty mieszkaniowe˝ dodaje się wyrazy ˝oraz kasy zapomogowo-pożyczkowe˝. Chodzi o to, że historycznie spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe powstawały w zakładach pracy, analogicznie jak ma to miejsce w przypadku tych naszych pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych, a podstawą tworzenia zarówno jednych, jak i drugich były przepisy art. 39 ustawy o związkach zawodowych. Nadzór nad nimi sprawowały związki zawodowe. W tamtym okresie spółdzielcze kasy mogły zrzeszać wyłącznie osoby fizyczne. Zasada ta została utrzymana w 1995 r., ale w kolejnej ustawie o SKOK dopuszczono możliwość, aby członkami kas były nie tylko osoby fizyczne, ale także działające wśród członków organizacje pozarządowe, spółdzielnie, związki zawodowe czy wspólnoty mieszkaniowe. O ile zatem w pierwszej fazie działalności spółdzielczych kas nie mogło być mowy o prowadzeniu przez nie rachunków kas zapomogowo-pożyczkowych, o tyle obecnie nie wydaje się, ażeby utrzymanie wymogu posiadania przez przyszłe kasy zapomogowo-pożyczkowe rachunku wyłącznie w banku było uzasadnione. Stąd ta zmiana otwierająca możliwość prowadzenia rachunków kas zapomogowo-pożyczkowych także przez kasy oszczędnościowo-kredytowe funkcjonujące w zakładach pracy, a nie tylko przez banki. Klub parlamentarny Lewica także pozytywnie opiniuje fakt godny upowszechniania, że kasy zapomogowo-pożyczkowe mogą powstać (Dzwonek) wszędzie, w każdym zakładzie, także prywatnej, małej firmie, i mogą być założone przez osoby świadczące pracę nie tylko na podstawie umowy o pracę, ale także na podstawie umów o dzieło czy umów-zleceń. Dziękuję.