Mówca: Marzena Anna Machałek
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Wprowadzenie tej ustawy w życie rzeczywiście będzie stanowiło realizację kamienia milowego zapisanego w KPO w 2021 r., za czasów rządu, w którym miałam zaszczyt zasiadać. Rzeczywiście jest on bardzo mocno połączony z zadaniem dostosowania kształcenia, uczenia się, uczelni, oferty edukacyjnej do rynku pracy. Zgadza się, że w 2019 r. w raporcie OECD wyraźnie wskazano, że ta oferta jest niedopasowana. Wspólnie z naszymi ekspertami pomyślano nad stworzeniem koordynacji na poziomie województwa, aby można było trafniej opiniować kwestie dotyczące potrzebnych zawodów, bo często zdarzało się, że uczniowie uczyli się w szkołach branżowych i technicznych, a po ich ukończeniu nie mieli pracy. Dlatego była przygotowana i w ten sposób została przygotowana reforma kształcenia branżowego i technicznego. Żeby przypomnieć fakty, mówię o nich. W 2017 r. zaczęliśmy przygotowywać tę ustawę, w 2019 r. ona weszła. Wtedy prawie 40% absolwentów szkół zawodowych trafiało na bezrobocie, a 30% absolwentów techników. Stąd też raport OECD, że trzeba dostosować kształcenie do potrzeb rynku pracy. Myśmy to dostosowali. W 2019 r. weszła ustawa. W 2020 r. mieliśmy COVID i w związku z tym, kontynuując nasze reformy, wpisaliśmy do Krajowego Planu Odbudowy zarówno przygotowanie branżowych centrów umiejętności, jak i koordynację na poziomie województwa. Przypomnę też, że na to niestety nie było środków, ponieważ strona dzisiaj rządząca, wtedy opozycja zrobiła wszystko, żeby te pieniądze zablokować. My jednak znaleźliśmy prefinansowanie, przygotowaliśmy branżowe centra umiejętności, wprowadziliśmy je do systemu oświaty, przeprowadziliśmy, myślę, że około połowy konkursów, jeśli chodzi o te branżowe centra umiejętności, a także przygotowaliśmy środki, 344 mln na przeprowadzenie pilotażu, jeśli chodzi o wojewódzkie zespoły koordynacyjne. Te wojewódzkie zespoły koordynacyjne mają się opierać też na instrumentach wypracowanych w ramach naszej reformy, m.in. na prognozie zapotrzebowania na zawody szczególnie potrzebne na rynku pracy zarówno krajowym, jak i regionalnym. To bardzo ważne zadanie i bardzo ważne jest to, żeby rzeczywiście tę ustawę przyjąć, jako państwowiec patrzący na dobro Polski, bo wtedy będzie po prostu zwrot pieniędzy z KPO, które przygotowaliśmy w ramach Polskiego Funduszu Rozwoju, żeby móc kontynuować i realizować reformę kształcenia branżowego, technicznego, a także pokazywać konieczność uczenia się przez całe życie czy dostosowywać ofertę uczelni. Dziwię się, że w takim trybie ta ustawa jest przygotowywana, w trybie pilnym, ponieważ ona miała być przygotowana do połowy 2015 r., a my uchwalamy ją w ciągu 3 dni, chociaż mieliście państwo 2,5 roku, żeby to przygotować, mieliście przygotowane pieniądze z PFR-u, mieliście pilotaż, mieliście wszystko i można było spokojnie nad tą ustawą pracować. Procedowanie nad tą ustawą naprawdę jest niewłaściwe. Pytanie, dlaczego na ostatnią chwilę przygotowujecie ustawę, której nieprzyjęcie może spowodować brak zwrotu pieniędzy zarówno za BCU, jak i za zespoły koordynacyjne. My oczywiście przyglądamy się temu z uwagą. Większość zadań w tej ustawie, która dotyczy wojewódzkich zespołów koordynacyjnych, po prostu została wypracowana we wcześniej przez nas przygotowanym pilotażu. Dlatego też nie jesteśmy przeciwko tej ustawie, bo jej założenia, jej koncepcje i jej cele są wypracowane w znacznej części przez poprzedni rząd, bo dla nas poprawa dopasowania umiejętności i kwalifikacji uczniów i absolwentów do wymogów rynku pracy jest niezbędna. Trzeba też inwestować w umiejętności, dawać miejsca nabywania nowych kompetencji, umiejętności dla ludzi, którzy są na rynku pracy. Chcę powiedzieć, że branżowe centra umiejętności, które macie okazję otwierać, to jest absolutnie dzieło (Dzwonek) poprzedniego rządu. Tak przygotowaliśmy KPO, żeby służyło Polakom, żeby służyło konkretnym celom, żeby służyło młodzieży, żeby służyło dostosowaniu rynku pracy do potrzeb zmieniającej się gospodarki. Dzisiaj z dumą patrzymy na branżowe centra umiejętności, bo gdybyśmy nie zdobyli prefinansowania, ich po prostu dzisiaj by nie było, a wy albo wymyślilibyście cele, które są naprawdę niepotrzebne, albo zwrócilibyście te pieniądze. Tak że ustawa jest potrzebna, choć historycznie trzeba było przedstawić, dlaczego dzisiaj o tym rozmawiamy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)