Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2021-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Koalicja Polska - PSL, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści mam zaszczyt przedstawić stanowisko naszego klubu w odniesieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz ustawy o Straży Granicznej, druk sejmowy nr 1448. Tak jak wybrzmiewa to w tytule ustawy, rzeczywiście projekt ten dotyczy zarówno bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym, jak i zakresu pracy Straży Granicznej. Mówiąc w ogóle w swoim wystąpieniu o bezpieczeństwie, mam na myśli nie tylko hierarchię potrzeb według Maslowa, ale bezpieczeństwo operacyjne w lotnictwie cywilnym określane jako safety, które wyraźnie odgranicza się od ochrony, czyli od security. Pierwsze koncentruje się na zagrożeniach nieintencjonalnych, a drugie - intencjonalnych, których przykładem są akty bezpodstawnej i bezprawnej ingerencji, np. akty terroryzmu. Podział ten jest bardzo istotny, ponieważ wpływa na sposoby i instrumenty redukcji zagrożeń w przypadku tych dwóch wymienionych grup, a także na obowiązki ciążące na poszczególnych organizacjach lotniczych w tym zakresie. Polityka bezpieczeństwa, zarządzanie ryzykiem i domniemanie braku zaufania wpisuje się w projekt ustawy, która w zasadzie dostosowuje polskie prawo do przepisów Unii Europejskiej i wprowadza podstawowe normy ochrony lotnictwa cywilnego określone na poziomie europejskim. Wszystkie te działania są m.in. skutkiem ataków terrorystycznych w portach lotniczych, m.in. w Stambule, Brukseli i Burgas. Wysoka Izbo! W 2021 r. terroryzm i inne zagrożenia w lotnictwie cywilnym to zjawisko wielowymiarowe i dynamiczne, gdyż terroryzm ulega przekształceniom i bardzo szybko ewoluuje. Psychologia zagrożeń, szczególnie zagrożeń terrorystycznych, mówi, że stanowczość terrorystów oraz brak poszanowania własnego życia sprawia, iż walka z tymi atakami i tymi zdarzeniami o charakterze terrorystycznym jest bardzo trudna i stanowi bardzo poważny problem. Dlatego aktualne zwalczanie terroryzmu międzynarodowego jest walką o zlikwidowanie efektów, a nie ich przyczyn. Stąd właśnie działania, które w projekcie ustawy rozszerzają katalog przestępstw i wskazują zakres czynności podejmowanych w ramach standardowego i rozszerzonego sprawdzania przeszłości osób pracujących na lotniskach cywilnych. Dotyczy to kategorii osób podlegających sprawdzeniu przeszłości i podmiotów odpowiedzialnych za przeprowadzenie sprawdzeń oraz ich częstotliwość. W projekcie ustawy pojawiają się nowe kategorie osób podlegających sprawdzeniu przeszłości. Należą do nich osoby zatrudnione w punktach handlowych zlokalizowanych w ogólnodostępnej strefie lotniska, osoby wykonujące swoje obowiązki związane z funkcjonowaniem lotnictwa, a także kontrolerzy ruchu lotniczego, których praca związana jest z dostępem do systemów umożliwiających ruch lotniczy. Teraz sprawdzani są kontrolerzy z czasowymi kartami identyfikacyjnymi, natomiast po zmianie objęta zostanie cała grupa zawodowa i cała ta grupa zawodowa będzie podlegała kontroli. Cały system sprawdzeń, oprócz standardowych elementów, będzie obejmował uzyskanie informacji o istnieniu negatywnych przesłanek dla ochrony lotnictwa cywilnego. Wszystkie te działania pewnie wydłużą czas przeprowadzenia czynności sprawdzających, ale wydaje się, że w obliczu nowych zagrożeń strategia zaproponowana w projekcie ustawy wydaje się zasadna, szczególnie że świadomość istnienia zagrożeń, ich identyfikacja i minimalizacja prawdopodobieństwa ich występowania są kluczowymi działaniami. Na posiedzeniu komisji były zadawane również liczne pytania, m.in. dotyczące sposobu realizacji finansowych zadań związanych z zakupem systemów informatycznych weryfikujących dane w odniesieniu do Straży Granicznej. Rozumiem, że w związku z tymi opóźnieniami i przeszkodami, które pojawiły się w procesie wdrożenia tej ustawy, te wytłumaczenia zostały dokonane w sposób logiczny. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Po analizie tego projektu ustawy będę rekomendowała swojemu klubowi głosowanie za tą ustawą. Bardzo dziękuję.