Mówca: Marek Wójcik
Data: 2014-01-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w przedmiocie procedowanej przez nas dzisiaj ustawy, która wypełnia swoistą lukę w przepisach dotyczących zasiłków chorobowych. Dziś jest tak, że w przypadku funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy nie ma mechanizmu kontroli, który pozwala na weryfikację zasadności zwolnienia lekarskiego, jak również funkcjonuje zasada, zgodnie z którą funkcjonariusz lub żołnierz przebywający na zwolnieniu chorobowym otrzymuje zasiłek w wysokości 100% uposażenia. Przed chwilą pan przewodniczący Szymański mówił o tym, że to są rozwiązania, które nie występują powszechnie, to jest pewnego rodzaju uprawnienie, z którego korzystali do tej pory funkcjonariusze służb mundurowych. Natomiast w przypadku przeciętnego obywatela zasady te wyglądają inaczej. Po pierwsze, zasadność przebywania na zwolnieniu jest kontrolowana, po drugie, zasiłek chorobowy co do zasady wynosi 80% wynagrodzenia. Otóż obecnie obowiązujące przepisy mogą prowadzić do pewnych nadużyć. O tym, że takie nadużycia są, świadczą z kolei statystyki, które wskazują na to, że jeżeli chodzi o pracownika, który jest ubezpieczony w ZUS, taki pracownik średnio w ciągu roku przebywa na zwolnieniu lekarskim 14 dni, natomiast funkcjonariusze niektórych służb mundurowych przebywają na zwolnieniach lekarskich czasem aż dwa razy dłużej, w przypadku niektórych służb to jest aż 28 dni. Nadużycia te tak naprawdę godzą w dwie wartości. Po pierwsze, i to moim zdaniem jest najważniejsze, ta skala nieobecności funkcjonariuszy służb mundurowych w odniesieniu do wykonywania zadań skutkuje tym, że ich zadania muszą być przejęte przez kolegów. W związku z tym ci funkcjonariusze, bez jakiegoś specjalnego dodatku za czas pracy, który poświęcają na wykonywanie dodatkowych obowiązków, muszą podjąć się realizacji kolejnych zadań, a więc to jest coś, co z pewnością powoduje niewspółmierne obciążenie, często bez dodatkowego wynagrodzenia, tych funkcjonariuszy, którzy wykonują zadania za swoich nieobecnych kolegów. Po drugie, skala zwolnień lekarskich powoduje to, że w niektórych jednostkach trudno jest zaplanować grafik służb, że czasem etaty, które przyjmujemy dla poszczególnych jednostek, dla poszczególnych formacji, w istocie są fikcją, dlatego że przy takiej liczbie funkcjonariuszy, którzy przebywają na zwolnieniach lekarskich, nie udaje się osiągnąć tych wszystkich celów, które powinny być przy zaplanowanej liczebności funkcjonariuszy zrealizowane. Chciałbym zauważyć, że rozwiązania, które są zawarte w projekcie ustawy, są w istocie neutralne dla budżetu. Nie można mówić o tym, że budżet oszczędza na funkcjonariuszach, dlatego że pieniądze, które zostaną zaoszczędzone właśnie poprzez pozbawienie tego uprawnienia do zasiłku chorobowego w wysokości 100% i zmniejszenie go do 80%, zostaną przekazane na nagrody dla funkcjonariuszy, którzy zastępują nieobecnych kolegów. W związku z tym to rozwiązanie będzie neutralne dla budżetu, natomiast z całą pewnością dla funkcjonariuszy, którzy wykonują dodatkowe obowiązki, będzie to gratyfikacja właściwa za dodatkowy czas, który muszą poświęcić na pełnienie swojej służby. Przypadki, w których zasiłek w wysokości 100% uposażenia zostanie utrzymany, omówił pan poseł Szymański. To z całą pewnością są sytuacje uzasadnione. W tych przypadkach funkcjonariusze powinni korzystać ze 100% zasiłku, z podwyższonego zasiłku chorobowego. Chciałbym również zauważyć, że w trakcie prac nad projektem odbyło się wysłuchanie publiczne. Dziękuję państwu bardzo za liczny udział w tym wysłuchaniu publicznym. Do głosu zapisało się ponad 200 funkcjonariuszy służb mundurowych. To było wysłuchanie publiczne na dużą skalę i bardzo dużo komisji dało. Przedstawiciele związków zawodowych służb mundurowych uczestniczyli również na wszystkich etapach prac komisji i podkomisji. Komisja przychyliła się, mój klub parlamentarny również, do rozwiązań w dwóch kwestiach, które były podnoszone przez państwa. Wprost został zrealizowany państwa postulat, który był zgłaszany podczas wysłuchania publicznego i później, na kolejnych etapach, postulat odstąpienia od regulacji co do 180 dni przebywania na zwolnieniu lekarskim, po których funkcjonariusz może zostać zwolniony ze służby. To jest pewne odstępstwo od przepisów ogólnie obowiązujących - uznaliśmy, biorąc pod uwagę charakter państwa pracy i rynek, na którym państwo funkcjonujecie, iż umiejętności i doświadczenie, które nabywacie, powinny być wykorzystywane właśnie w służbach publicznych. Uważamy, że powinniśmy utrzymać jednak ten okres roku po to, żeby nikt pochopnie nie został z powodu problemów zdrowotnych zwolniony z służby w formacjach, w których państwo na co dzień służycie. Druga kwestia, która została przez komisję - moim zdaniem na tyle, na ile to się dało - uwzględniona, to jest kwestia kontroli tego, w jaki sposób będzie przekazywane te 20%. Otóż prowadziliśmy rozmowy w tej sprawie z ministrem spraw wewnętrznych panem Sienkiewiczem, prowadziliśmy rozmowy z panem wiceministrem Stachańczykiem. Rzeczywiście ministerstwo dokonało pewnej kwerendy aktów prawnych. Ze strony ministra Sienkiewicza mamy zapewnienie, że dołoży wszelkich starań, żeby nie tylko aktami prawnymi, ale także w trybie nadzoru wyegzekwować to, aby te 20% było rzeczywiście przekazywane na rzecz tych funkcjonariuszy, którzy zastępują swoich nieobecnych kolegów. Wprowadziliśmy również pewnego rodzaju mechanizmy sprawozdawcze do ustawy. Po roku od wejścia w życie tych przepisów wszyscy ministrowie, którym podlegają służby objęte tą ustawą, będą musieli przed Sejmem przedstawić sprawozdanie z funkcjonowania tej ustawy. Myślę, że tą sprawą będzie zajmowała się również Komisja Spraw Wewnętrznych, której przewodniczę. Już teraz zapraszam państwa do udziału w tym monitoringu. Zachęcam związki zawodowe do tego, aby w ciągu tego pierwszego roku funkcjonowania ustawy zbierały informacje o tym, jak ta ustawa funkcjonuje, po to, żeby za rok, kiedy się spotkamy, państwo mogli też przedstawić własne stanowisko. Myślę, że to stanowisko będzie zbliżone i mam nadzieję, że ocena tej ustawy po roku jej funkcjonowania będzie daleko lepsza niż ta ocena, którą teraz wielu z państwa formułuje. Jestem przekonany, że ta ustawa jest potrzebna, jest uczciwa w stosunku do funkcjonariuszy i że jej wejście w życie jest społecznie uzasadnione. Dziękuję bardzo. (Oklaski)