Mówca: Rolnictwa i Rozwoju Wsi Krzysztof Jurgiel
Data: 2016-03-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na to, co zdążyłem zapisać, odpowiem, jeśli ktoś będzie niezadowolony, to na wniosek możemy odpowiedzieć na piśmie na pytanie, żeby wszystko było jasne. Pytania pana posła Kasprzaka, że wycofaliśmy się z przepisów. Z żadnych przepisów się nie wycofaliśmy, uszczegóławialiśmy przepisy w miarę dyskusji nad ustawą. Przypomnę, że mieliśmy praktycznie miesiąc na przygotowanie projektu. (Poseł Dorota Niedziela: Przecież mieliście przygotowane projekty, panie ministrze.) Ówczesna koalicja, która straciła władzę 25 października, miała 8 lat, i jak pamiętam prace nad ustawą, to co tydzień zmieniały się poprawki, co tydzień zmieniały się zasady i wreszcie 5 sierpnia wyszedł taki wytwór, jaki jest, który był zaskarżany przez szereg instytucji - mamy na to dowody, pisma - jako bubel prawny. Następnie pan poseł Ajchler mówił, że zagrożone jest dziedziczenie. Nie jest to prawda, nie jest zagrożone, bo jak mówiłem, przy dziedziczeniu ustawowym i testamentowym obowiązuje możliwość prawa nabycia i dlatego testament dla opiekuna też można sporządzić. Jeśli chodzi o spółdzielnie i spółki, tutaj nie naruszamy tego systemu, wszystkie formy organizacyjne, które funkcjonują, będą mogły funkcjonować. Każdy z rolników indywidualnych będzie mógł wnieść albo udziały, albo akcje do poszczególnych spółek. Jeden pan poseł pytał o sprawę KRUS-u. Tutaj wprowadzamy poprawkę, wykreślamy ten zapis, chociaż osobiście uważam, że można by go zatrzymać. Te 50 ha dotyczy niecałych 5% rolników. Jeśli mówimy o dekoncentracji ziemi czy o niekoncentracji, to taki zapis mógłby istnieć. Jeśli większość tak uważa i w parlamencie taką poprawkę zgłosimy, może ona ten zapis zmieni, zmieni to swoje znaczenie. Czy syn i córka, którzy nie są rolnikami, dziedziczą? Oczywiście, są to osoby bliskie, nie ma tutaj żadnych ograniczeń. Pan Chmielowiec zadał szereg pytań szczegółowych i odpowiadając tak ogólnie na te pytania, muszę stwierdzić, że należy na nie odpowiedzieć pozytywnie, to znaczy nie ma zastrzeżeń w tych formach, o które pan pytał. Są pewne wymagania, które należy spełnić, i to będzie można realizować. Zresztą, tak jak w ustawie z 2003 r., gdzie zapisano, że po roku miała być dokonana ocena funkcjonowania tej ustawy, uważam, że w ciągu pół roku powinniśmy analizować zgłaszane ewentualne uwagi do ustawy i dokonać nowelizacji, jeśli nie zostaną uwzględnione wszystkie zasadne uwagi, które, jak wiadomo, przy tak szybkim procesie legislacyjnym mogą potem powstać. Jeśli chodzi o pana Bartosika, wprowadzamy też właśnie poprawkę, że decyzje ostateczne, które istnieją dla terenów rolnych, będą sankcjonowane po wejściu ustawy. Jeśli Wysoka Izba przyjmie taką poprawkę, to w przepisach przejściowych sankcjonujemy te obszary jako inwestycyjne, co do których jest ostateczna decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania. Jeśli chodzi o młodych rolników, to tam do 40 lat nie ma konieczności stażu 5-letniego. Natomiast pan poseł Nitras stwierdził, że jestem ministrem, który zatrzymałby ziemię. Nie ja, panie ministrze. Sejm decyduje, rolnicy tego chcą, chcą tego Polacy. Na pewno nie chcą tego spekulanci. Jeśli chodzi o przekazywanie bliskim, ta norma 300 ha nie obowiązuje, ona może być przekroczona. (Poseł Sławomir Nitras: Dla kuzynów?) Proszę? (Poseł Dorota Niedziela: A jak rolnik będzie miał 600, to co wtedy?) No to jest wyłączone, żeby nie łamać tej zasady, której państwo tak chcecie pilnować, żeby można było majątek przepisywać na rzecz bliskich, na rzecz dzieci. Taki zapis wprowadziliśmy. (Głos z sali: Widzisz, Dorota?) (Poseł Dorota Niedziela: Ja wiem, ale jak będzie rolnik, który będzie miał 600 ha?) (Głos z sali: Może przekazać dziecku.) Jeśli chodzi o ingerencję we własność prywatną, nie kryjemy, że wprowadzenie zasad ochrony polskiej ziemi na pewno ogranicza pewne swobody, ale nawet w zasadach, regulacjach Unii Europejskiej o swobodzie przepływu kapitału są zapisy, które stanowią, że w przypadkach uzasadnionych - a taki jest ten przypadek - można stosować ograniczenia. Pan Gadowski, do biur... Rolnik z żoną ma kilka hektarów. Życzę, żeby jak najdłużej uprawiali tę ziemię, i nie wiem... (Wesołość na sali) Pomaga małżeństwo. Małżeństwu, oczywiście, będzie można przepisać, jeśli małżeństwo będzie pracowało w gospodarstwie wspólnie, będzie pomagało, nabędzie uprawnień rolniczych, bo tam jest 5-letni okres stażu. (Poseł Sławomir Nitras: Dziękujemy w imieniu posła Gadowskiego.) (Głos z sali: I jego patentów.) Tak że tutaj będzie można przepisać bez kłopotów, jeśli tego dopilnują. Jeśli chodzi o byłych właścicieli, to to zostało zniesione przez koalicję, która oddała rządy, a teraz domaga się, żeby to wprowadzić z powrotem. Tego tematu rząd nie poruszał. Jest to ewentualnie w gestii parlamentu. My po prostu tego nie analizowaliśmy. Jeśli chodzi o przypadek specjalny, to pytała o taki pani poseł Niedziela. Są przypadki, gdzie ze względów społecznych można będzie przenieść własność nieruchomości, tak żeby wyeliminować niemożliwość przekazania tej nieruchomości. Parlament jest od oceny rządu. Od oceny sędziów... Jeśli te działania będą nieuzasadnione, a będzie działo się to przy otwartej kurtynie, zawsze można rząd skrytykować i ewentualnie nawet odwołać, jeśli postępuje niezgodnie z pewnymi zasadami. Działki rolne, które nie są w warunkach zabudowy... Jeśli mamy, jak już mówiłem, warunki zabudowy, decyzje ostateczne, te działki, własność może być przenoszona. Jeśli chodzi o pytanie pani Rutkowskiej, sytuację, że rolnik ma 300 ha i dzierżawi 200, to nic się nie dzieje, nadal będzie mógł dzierżawić te grunty na takich zasadach jak wszyscy. Jeśli chodzi o pytanie posła Sawickiego, o te 5 ha, rząd podjął taką decyzję, że... To znaczy, przepraszam, komisja wprowadziła poprawkę, że ziemię o powierzchni do 2 ha będzie można zbywać. Jeśli Sejm postanowi inaczej, to przyjmiemy to do wiadomości. Czy ustawa ma chronić przed spekulacją? Oczywiście, cel tej ustawy jest m.in. taki, aby chronić przez spekulacją. Tutaj pan przedstawiciel klubu Kukiz’15 mówił o odkupie. My mówimy tutaj raczej o prawie pierwokupu, a następnie prawie nabycia. W określonych przypadkach występuje prawo pierwokupu, najczęściej jest ono stosowane przy umowach kupna-sprzedaży, natomiast prawo nabycia - przy innych formach przenoszenia własności, chociażby przy dziedziczeniu testamentowym. Pan Sachajko martwił się o to, czy można kupić ziemię w innych częściach kraju. Tak, rolnik indywidualny będzie mógł kupić ziemię w każdej części Polski. (Poseł Dorota Niedziela: A za zgodą?) Pani Skowrońska widzi protestujących rolników. Ja jakoś chodzę po Polsce i nie mogę ich zauważyć. (Poseł Sławomir Nitras: Z okien limuzyny nie widać.) (Wesołość na sali, oklaski) Nie widzę. (Poseł Dorota Niedziela: Oni są w Warszawie.) Zmiana struktury gospodarstw. Właśnie ta ustawa pozwala, żeby ta struktura zmieniała się, tylko dzisiaj o tym nie mówimy. Chciałem jednak powiedzieć, że osiągamy w tym kraju normalność, bo podstawą zagospodarowania gruntów będą plany zagospodarowania przestrzennego. Mówiłem o tym wcześniej, że jeśli chodzi o sprawę krajobrazu, te wszystkie decyzje zapadają podczas uchwalania planu. To radni gminni decydują, jaka powinna być zabudowa w danej miejscowości, by ta miejscowość była atrakcyjna turystycznie, żeby byli turyści, którzy chcą podziwiać krajobrazy, bo, niestety, coraz mniej jest tych krajobrazów w Polsce. Pani Skowrońska pyta też, martwi się o przychody Agencji Nieruchomości Rolnych, ale, pani poseł, jakbyśmy tak sprzedawali, jak państwo to robiliście w sposób chaotyczny, po 2 mld rocznie, to po prostu za 10 lat w ogóle by nie było przychodów. A tak przez następnych 50 lat będziemy mieli przychody z dzierżaw. Chcę powiedzieć, że w wielu państwach, w większości państw Europy dzierżawa jest podstawową formą gospodarowania: we Francji - 85% gruntów, w innych państwach to jest 30-60%. (Poruszenie na sali) Nieważne, czy państwowe, czy nie, ale dzierżawa, panie pośle. Taka jest skala, jeśli chodzi o dzierżawy, jest to jedna z ważnych form gospodarowania. Brak przepisów umożliwiających publiczną kontrolę działań. No właśnie wprowadzamy tam artykuł, w którym jest mowa o kontrolowaniu realizacji zobowiązań. Część posłów kwestionowała to władztwo, natomiast uważamy, że te umowy, jeśli mają być realizowane, muszą być kontrolowane. Czy władza nadana ANR nie grozi patologią? Jeśli PiS będzie rządził, na pewno patologii nie będzie. (Poruszenie na sali) Mam wątpliwości, jeśli wróciłaby poprzednia koalicja. (Oklaski) (Poseł Zbigniew Ajchler: Poczekamy pół roku, już niektóre wychodzą.) Czy będzie można dzielić na działki budowlane? Tak jak powiedziałem, w tych przypadkach, gdy jest decyzja ostateczna o warunkach zabudowy, będzie ona sankcjonowana, natomiast wracamy do normalnego planowania. Powinny być przygotowywane plany zagospodarowania przestrzennego. Zresztą ministerstwo infrastruktury przystąpiło do nowelizacji czy też do zmian zasad zagospodarowania przestrzennego. Przypomnę, że kiedyś była inna zasada, była ona lepsza. Obowiązywały tzw. plany ogólne zagospodarowania przestrzennego dotyczące gmin. Były to plany miejscowe, które stanowiły prawo miejscowe, w których było określone przeznaczenie gruntów. Potem zmieniono to na studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego i od tego zaczął się w Polsce chaos, bo wydawanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania odbywa się niestety nie na podstawie merytorycznych decyzji planistycznych, lecz na podstawie często niejasnych motywów. (Poseł Zbigniew Babalski: 2003 r.) Pan poseł Buda. Jeśli chodzi o nabywanie nieruchomości na rzecz osób bliskich, nie ma tu żadnych ograniczeń. Pan poseł Gosiewski twierdzi, że nie ma problemu, można nabywać. Rolnik indywidualny może nabywać nieruchomości w wielu gminach. Jeszcze chciałbym odnieść się do wypowiedzi posła Maliszewskiego i poinformować, że zgodnie z zapisami, ostatnią wersją, ustawy Agencja Nieruchomości Rolnych będzie mogła sprzedawać ziemię o powierzchni do 2 ha. Takich przypadków, które dotyczą ziemi o powierzchni do 2 ha, mamy w Polsce ok. 142 tys. według informacji agencji, tak że będą to działki, które będą służyły poprawie zagospodarowania. Dziękuję państwu za tę dyskusję. Będą jeszcze prace w komisji, pochylimy się nad poprawkami. Chciałbym, żeby ta ustawa służyła Polsce przede wszystkim, ale też polskim rolnikom. Dziękuję bardzo. (Oklaski)