PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Tomasz Zimoch
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Do mojego biura poselskiego zgłosiło się wiele osób zainteresowanych tym projektem. W związku z tym mam pytania: Czy uzasadnione jest zaniepokojenie wielu psychologów brakiem rozwiązań przejściowych chroniących prawa nabyte tych, którzy rozwijali kompetencje psychoterapeutyczne w ramach własnego zawodu przez uczestniczenie w wielu szkoleniach podyplomowych na podstawie obowiązujących w danym czasie przepisów i wymagań instytucji publicznych? Czy nie grozi to odebraniem im możliwości wykonywania zawodu, co byłoby niezgodne z podstawowymi zasadami państwa prawa? Czy nie byłoby wskazane wprowadzenie jasnego ustawowego przepisu przejściowego, który uzna dorobek psychologów wykonujących psychoterapię zgodnie z prawem przez wiele lat, tak aby nie tracili oni prawa do wykonywania czynności, które były elementem ich zawodu? Czy takie rozwiązania, takie przepisy przejściowe w tym projekcie (Dzwonek) mogą się jeszcze znaleźć? Czy ewentualnie biorą to państwo pod uwagę?
Mówca: Urszula Koszutska
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowna Pani Minister! Wysoka Izbo! To ustawa długo oczekiwana i potrzebna dla środowiska psychologicznego. Myślę, że wszyscy na tej sali się z tym zgodzimy. Wprowadza ona jasne, przejrzyste wymogi kwalifikacyjne, a co najważniejsze, chroni pacjentów przed osobami, które realizują pomoc psychologiczną bez odpowiedniego przygotowania. Każdy psycholog w swojej pracy wykonuje poszczególne zadania: stawia diagnozę psychologiczną, opiniuje, orzeka, ale też podejmuje działalność postdiagnostyczną. Zwracam się do pani minister z dwoma ważnymi pytaniami. Proszę wymienić katalog świadczeń psychologicznych, których może udzielić psycholog po postawieniu diagnozy klinicznej, oczywiście za zgodą pacjenta lub klienta. W jaki sposób macie państwo zamiar połączyć orzekanie, które wykonywane jest w poradniach psychologicznych, i działalność psychologa w zakresie edukacji, której jednym z zadań jest podjęcie terapii psychologicznej? Czy terapia psychologiczna w poradni (Dzwonek) psychologicznej będzie możliwa? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Adam Krzemiński
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustawa o zawodzie psychologa jest długo oczekiwaną i potrzebną regulacją, która po ponad 20 latach wreszcie nadaje realny kształt zawodowi zaufania publicznego, jakim niewątpliwie jest zawód psychologa. Tworząc samorząd zawodowy, regionalny rejestr psychologów i system odpowiedzialności dyscyplinarnej, państwo w końcu bierze odpowiedzialność za bezpieczeństwo osób korzystających z pomocy psychologicznej. Projekt porządkuje rynek usług psychologicznych, wprowadzając jasne zasady wykonywania zawodu oraz mechanizmy nadzoru nad przestrzeganiem standardów i etyki zawodowej. To ważny krok zarówno dla pacjentów, którzy zyskają pewność co do kwalifikacji specjalistów, jak i oczywiście dla samych psychologów, którzy będą pracować w przejrzystych, uczciwych ramach prawnych. W dobie narastającego kryzysu zdrowia psychicznego ta ustawa jest wyrazem odpowiedzialnej polityki społecznej i realnej troski o jakość pomocy psychologicznej w Polsce. Dziękuję.
Mówca: Jarosław Rzepa
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Drodzy Ślązacy! Widzę was i pozdrawiam bardzo serdecznie z tego miejsca. Szkoda, że po raz kolejny toczymy tę batalię, która dla mnie i dla mojego klubu, Polskiego Stronnictwa Ludowego, od samego początku jest właściwa, jeśli chodzi o uznanie języka śląskiego za język regionalny. Szanowni Państwo! Przytoczone argumenty mnie nie przekonują, że język śląski to gwara, dialekt, etnolekt. Spis powszechny dość jednoznacznie wykazał, że blisko 0,5 mln osób posługuje się tym językiem, mówi nim, chce go używać i chciałoby, aby nie zanikł wraz z tym, że kiedyś być może ich zabraknie, a za mało będzie osób, które będą o to dbały. Szanowni państwo, dzisiaj, a właściwie jutro, będziemy podejmować decyzję, myślę, że w głosowaniu, o tym, żeby zmienić ustawę o mniejszościach narodowych, dodając język śląski jako język regionalny. Muszę powiedzieć, szanowni państwo, że obserwuję to, co się dzieje od wielu lat, kiedy uznano język kaszubski jako język regionalny. To bardzo pozytywne zmiany, jeśli chodzi o to, co się dzieje w szkołach, w radiu, w publikacjach, w kulturze na Kaszubach. Dlaczego nie może się to dziać na Śląsku? Szanowni Państwo! Było to dzisiaj też powiedziane, że śląski jest w teatrach, śląski jest w publikacjach, śląski jest w kulturze - może jeszcze jeden argument - śląski jest w kościołach, drodzy koledzy z Prawa i Sprawiedliwości i Konfederacji. (Poseł Wojciech Michał Zubowski: A wy do kościoła nie chodzicie.) (Poseł Piotr Kaleta: Zainspirowałeś mnie.) Kolego, ty nie chodzisz, to mnie nie interesuje, ja chodzę. Zostawmy sobie to, to jest twoja sprawa i każdego z nas z osobna. (Oklaski) Szanowni Państwo! Myślę, że śląski przede wszystkim jest w sercach i na językach ludzi, którzy się nim posługują, są dumni, chcą mówić po śląsku. To śląska godka, o której mówiła pani poseł Rosa. (Głos z sali: To teraz nie można?) Szanowni Państwo! Polska to duży kraj. Polska to kraj, który składa się z wielu osób, którym nie wolno w żaden sposób odbierać tego, żeby czuli się dobrze. Państwo to próbujecie dezawuować. My jako Polskie Stronnictwo Ludowe nie pozwolimy na to, szanowni państwo. I nawet jeżeli powiecie, że dzisiaj jest to decyzja polityczna, to niech to będzie decyzja polityczna, i my za nią bierzemy pełną odpowiedzialność. Bo tym ludziom, nie tylko tu siedzącym, ale słuchającym i mieszkającym na Śląsku, to się należy od wielu lat. Szanowni państwo, nie bójcie się o to, że kiedyś Ślązacy będą chcieli się odłączyć. Ślązacy to Polacy, szanowni państwo. To się nigdy nie zmieni. Dlatego apeluję do was: trochę refleksji, trochę szacunku, a jutro wszyscy zagłosujmy za tym, aby zmienić ustawę i aby język śląski stał się językiem regionalnym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ten projekt ustawy to przykład sytuacji, w której politycy i urzędnicy próbują wziąć w swoje ręce coś, co od wieków należy do ludzi, bo język nie powstaje w gabinetach, komisjach ani w sejmowych drukach. Język żyje w domach, w rodzinach, na ulicach, we wspólnotach lokalnych. Śląski dialekt jest odnogą języka polskiego, naturalnym elementem jego bogactwa, a nie bytem, który trzeba sztucznie wyodrębnić decyzją administracyjną. Biurokraci lingwistyki chcą regulować mowę ludzi, tworzyć nowe komisje, zmieniać ustawy i narzucać kolejne obowiązki. Tylko po co? Zostawcie język ludziom, bo Ślązacy nie potrzebują politycznych opiekunów, by mówić po swojemu i pielęgnować swoje tradycje. Powiem szczerze, że dziwię się niektórym głosom mówiącym o tym, że w jakiś sposób Ślązacy są dyskryminowani. Jakie prawo, które przysługuje pozostałym Polakom, nie przysługuje Ślązakom? Mogą dokładnie to samo. Co więcej, nikt przecież nie zakazuje nikomu mówić we własnym języku, we własnym dialekcie, tak jak chce. Przecież nikt tego nie mówi, nie postuluje nawet. Ten projekt nie wzmacnia Śląska. On go zawłaszcza. Buduje narrację pisaną przez wąskie środowisko polityczne, które próbuje mówić w imieniu wszystkich. W tym miejscu naprawdę warto przywołać słowa Wojciecha Korfantego: jestem Ślązakiem, lecz wpierw jestem Polakiem. To zdanie pokazuje, że silna tożsamość regionalna nie potrzebuje ustawowego rozbijania wspólnoty narodowej. Potrzebuje szacunku, zdrowego rozsądku i wolności. Tego w tym projekcie nie ma. Co więcej, projekt został przygotowany w sposób skrajnie nieodpowiedzialny. W uzasadnieniu mamy rażące rozbieżności w ocenie skutków finansowych. Mówimy o błędach liczonych w setkach milionów, a według analiz biura ekspertyz i opinii sejmowych nawet o kwotach sięgających ponad 1 mld zł. To pokazuje skalę niechlujstwa legislacyjnego i lekceważenia pieniędzy podatników. Klub Konfederacji będzie głosował przeciwko tej ustawie. (Oklaski)
Mówca: Maciej Konieczny
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jestem przekonany, że tak naprawdę nie potrzebujemy tych uczonych debat językoznawczych i historycznych oraz finezyjnych argumentów naukowych, żeby poprzeć uznanie języka śląskiego, bo w istocie jest to kwestia ludzka i demokratyczna. Mamy kilkaset tysięcy osób, obywateli polskich, którzy uznają język śląski za swój własny, którzy mówią językiem śląskim, którzy się o niego troszczą, którzy chcą, żeby ich dzieci uczyły się języka śląskiego w szkole. I to w zupełności powinno wystarczyć. To powinno wystarczyć, żebyśmy zagłosowali za uznaniem języka śląskiego, żebyśmy zagłosowali za tym, żeby on był otoczony opieką państwa, żeby dzieci mogły uczyć się śląskiego w szkołach. I tak naprawdę odmowa uznania tej racji Ślązakom, odmowa uznania ich języka jest kompletnie niezrozumiałą złośliwością ze strony państwa polskiego. Zastanówmy się chwilę, co się stanie, jak przegłosujemy tę ustawę, co się stanie, jak prezydent ją podpisze, jak uznamy język śląski za język regionalny. Kilkaset tysięcy obywateli polskich poczuje się w Polsce bardziej u siebie. Poczują się bardziej szanowani. Istotna część naszej kultury, także kultury państwa polskiego, czyli kultura śląska, będzie lepiej chroniona. Od tego nasza społeczność stanie się silniejsza, a państwo polskie stanie się mocniejsze. Nie ma żadnego powodu, żeby tego nie robić. Dlatego apeluję do wszystkich o zagłosowanie za tą ustawą. Jeżeli ją przegłosujemy, to nie będzie żadnego problemu. Będziemy mieli obywateli polskich, którzy będą zadowoleni, poczują się bardziej u siebie, poczują się zaopiekowani. Trudno sobie wyobrazić jakiekolwiek negatywne konsekwencje takiej decyzji. Zróbmy to w końcu, bo to my stwarzamy problem, my jako politycy uparcie, odmawiając Ślązakom uznania ich języka, stwarzamy problem. Skończmy w końcu tę kwestię raz na zawsze i uznajmy język śląski. Mam nadzieję, że zarówno Sejm, Senat, jak i pan prezydent tym razem opowiedzą się za tą ustawą. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Język śląski nie istnieje. Nie możemy jako Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznawać tej fikcji. Szczegóły merytoryczne podałem dokładnie 20 marca 2024 r. Odsyłam do tamtego wystąpienia. Prezydent Duda zawetował, i słusznie. Mam nadzieję, że prezydent Nawrocki teraz postąpi podobnie. To, że kolejny raz zajmujemy się tym tematem, świadczy o tym, jaką pustkę intelektualną posiadają reprezentanci rządzącego obozu, jak słabe mamy rządy, które nie koncentrują się na najważniejszych problemach Polaków, lecz na problemach wydumanych, których twarzą jest pani poseł Monika Rosa, która zapraszała pana Langera i jego Śląską Ferajnę do Sejmu. Proszę państwa, pan Langer i Schlesische Verein, Śląska Ferajna. Cóż to są za ludzie? Oni występują często w takich koszulkach z dwoma mapami: Hiszpanii z oderwaną odeń Katalonią i Polski z oderwaną częścią Śląska, a także napisem: two nations, one goal, tj. dwa narody, jeden cel. Wspomniany pan senator Maciej Kopiec. Cóż za reprezentant. Przeszedł do historii jako ten, który miał swojego rodzaju wulgarne i chamskie ekscesy w sejmowym barze. Pan Kohut, który tam sobie siedzi i jeszcze nie przeszkadza, ale może zaraz zacznie, tak samo zaprosił Langera ze Śląską Ferajną do swojego zgromadzenia w europarlamencie, promował książki Mariana Kulika. Ten pan posługuje się jako awatarem takim charakterystycznym kluczykiem. To jest symbol 1. Dywizji Pancernej SS. Kohut promował książkę ˝Gott mit uns! - ostatni żołnierze˝. Gloryfikacja Wehrmachtu. Kto jeszcze? Halina Bieda, pani senator, której asystentem jest niejaki Marek Tylikowski, który wspiera neonazistów, niemiecką młodzieżówkę. Odsłaniał w Bytomiu ufundowaną przez nich tablicę poświęconą bojownikom Selbstschutzu i Freikorpsu. Wystarczy? Pani Bieda doprowadziła do tego, że zniknęła w obozie Zgoda w Świętochłowicach makieta obozu filii Auschwitz tylko dlatego, że był tam napis: obóz niemiecki. (Wypowiedź poza mikrofonem) Czy pani może uspokoić galerię?
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Antypolscy lewicowi radykałowie bardzo często posługują się właśnie takimi wątkami, jakimi posługuje się pan Kohut. Antyśląskie wartości są reprezentowane właśnie przez nich. Gdzie są śląskie wartości? To jest religia katolicka, pracowitość, rodzina, obyczajność i skromność. Sklejacie na siłę tzw. język śląski z językiem kaszubskim, a to są przecież kompletnie różne rzeczywistości. (Dzwonek) Czy mogę jeszcze kontynuować?
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Wisienka na torcie. Klasyczna kłótnia w rodzinie. Samozwańcze ciało zwane buńczucznie Radą Języka Śląskiego przeżywa intensywną wewnętrzną erozję i konflikt, w wyniku którego przewodniczący Grzegorz Kulik ustąpił ze stanowiska... (Poruszenie na sali) (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie) (Wypowiedź poza mikrofonem) To jest kłamstwo! (Głos z sali: Hańba!)
Mówca: Jarosław Sellin
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Myślę, że to jest ponownie spór po prostu o pojęcia, o definicję. Naukowo nie istnieje język śląski. Rada Języka Polskiego jest jedynym takim autorytatywnym ciałem, które może taką ocenę wydać, nie pojedynczy naukowiec, tylko organ. Innej opinii nie znam. Zdaniem Rady Języka Polskiego śląski to jest dialekt. Moim zdaniem powinniśmy zacząć pracę pozytywną nad tym, żeby rzeczywiście to, co tutaj z pewną obawą było wyrażone, że zacznie wymierać śląski... Wy mówicie: język, ja mówię: dialekt. Tak, walczmy o to, żeby nie wymierał. A więc zacznijmy pracę nad nowelizacją ustawy o języku polskim, żeby znaleźć metody, instrumenty, również finansowe, wspierania dialektów w Polsce: kociewskiego, borowiackiego, krajniackiego, kurpiowskiego, góralskiego, śląskiego. Proszę bardzo, rozpocznijmy taką pozytywną pracę (Dzwonek), bo prawdopodobnie te emocje wtedy się uspokoją i będziemy mieli większe gwarancje, że te piękne dialekty języka polskiego będą funkcjonować dalej.
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ten projekt dotyka codzienności ludzi w regionie: sposobu, w jaki państwo uznaje i wspiera dziedzictwo językowe, jak organizuje kontakt obywatela z administracją i mediami publicznymi, jak kształtuje reprezentację społeczności językowych w dialogu z rządem oraz jak zabezpiecza finansowanie działań, które mają sens tylko wtedy, gdy są stabilne i przewidywalne. Mam kilka pytań. W jaki sposób projekt został przepracowany w porównaniu z rozwiązaniami objętymi wcześniejszym wetem prezydenta Andrzeja Dudy dotyczącym tej samej materii, jakie zastrzeżenia weta uznano za rozbrojone w obecnym brzmieniu oraz jak nowe okoliczności prawne lub faktyczne uzasadniają ponowne procedowanie? Jak projekt będzie wdrażany w obszarze oświaty w zakresie nauki języka śląskiego, w tym jakie rozwiązania przewidziano dla przygotowania kadry, materiałów i organizacji zajęć, oraz w jaki sposób państwo oceni skutki edukacyjne i społeczne tych działań po pierwszych latach obowiązywania ustawy? Projekt, tak samo jak poprzednio, uważam za godny i wart poparcia. Dziękuję. (Głos z sali: Bardzo ładnie.)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Biuro ekspertyz i analiz oceniło skutki regulacji, sygnalizując możliwe trudności z przygotowaniem metodyki nauczania, podstawy programowej i pomocy naukowych dla języka, o ile ta ustawa weszłaby w życie. Ja natomiast powiem państwu tak, że Izba, szczególnie w dzisiejszych czasach, polski Sejm, polski Senat powinny zająć się dbałością o zachowanie tożsamości narodowej, tej tożsamości, która jest nam w tym momencie i w tych czasach najbardziej potrzebna. Dlatego apeluję z tej mównicy: panie prezydencie Karolu Nawrocki, zawetuj tę ustawę. Jest antypolska. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam również trzy pytania dotyczące tego projektu ustawy. One wynikają typowo z uzasadnienia tej ustawy. W uzasadnieniu wprost pada teza, że językiem regionalnym staje się lekt, który za takowy uzna władza ustawodawcza, a narzędzia językoznawcze są tylko pomocnicze. Jakie obiektywne, sprawdzalne kryteria, np. stopień kodyfikacji, standard edukacyjny, stabilność normy oraz zasięg użycia, projekt przyjmuje wprost w ustawie, aby decyzja nie była precedensem czysto politycznym i nie otworzyła drogi do arbitralnych wniosków kolejnych grup? Po co wyróżniać śląski ustawą, jeśli uzasadnienie sprowadza się głównie do prestiżu i dobrostanu? Czy to wystarcza do tworzenia uprawnień publicznych? Jak projektodawcy uzasadniają, że motywy prestiżowo-tożsamościowe są wystarczającą podstawą do zmian systemowych w prawie w komisji wspólnej zamiast rozwiązań neutralnych i równych dla wszystkich regionów? I trzecie, ostatnie pytanie: Jak państwo ma działać praktycznie, jak norma śląskiego będzie podstawą w edukacji i administracji, skoro sami w uzasadnieniu (Dzwonek) mówicie o ciągłej weryfikacji i kodyfikacji? W uzasadnieniu przyznajecie państwo, że kodyfikacja podlega dalszym regulacjom, a standardyzacja ma się nasilić dopiero po nadaniu statusu.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Jak zapewnić jednolitość w szkołach i urzędach przy istniejących... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
Mówca: Danuta Jazłowiecka
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Uznanie języka śląskiego za język regionalny nie jest gestem symbolicznym ani politycznym. To akt sprawiedliwości i konsekwencji poszanowania faktów. To realizacja zobowiązań międzynarodowych i odpowiedź na głos setek tysięcy obywateli. Ponad 500 tys. obywateli deklaruje narodowość śląską. Nie można tego lekceważyć. Język śląski to bogata historia, pamięć, kultura, tożsamość i wielopokoleniowe dziedzictwo. To język przekazywany w domach, obecny literaturze, muzyce i życiu społecznym regionu, język żywy, używany i wspierany przez liczne grupy obywateli. Nadanie językowi śląskiemu statusu języka regionalnego oznacza konkretne pozytywne konsekwencje, m.in. możliwość prowadzenia dobrowolnych zajęć z języka śląskiego w szkołach, stosowanie dwujęzycznych tablic z nazwami miejscowości tam, gdzie używanie języka śląskiego deklaruje ponad 20% mieszkańców, czy dofinansowanie działań na rzecz ochrony i rozwoju języka. Uznanie śląszczyzny (Dzwonek) nie zagraża jedności państwa, przeciwnie - wzmacnia ją, pokazując, że Rzeczpospolita jest wspólnotą otwartą, szanującą swoje wewnętrzne bogactwo i różnorodność. Pamiętajmy, że równość to nie tylko prawo, ale i obowiązek każdego z nas.
Mówca: Danuta Jazłowiecka
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

...może czuć się akceptowalny i bezpieczny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Język śląski odgrywa ważną rolę w życiu lokalnych społeczności - w edukacji, w kulturze i w codziennych kontaktach, a ten projekt umożliwi szersze wykorzystanie w szkołach, instytucjach publicznych, działalności kulturalnej i lepiej włącza ludzi w decyzje dotyczące ich dziedzictwa językowego. Chcę jasno podkreślić, że choć projekt dotyczy języka śląskiego, to pokazuje, jak ważne jest wspieranie i zachowanie języków regionalnych w Polsce. Mam nadzieję, że ten projekt nie zostanie potraktowany tak jak język wilamowski. Dla nas, dla Koalicji Obywatelskiej, to krok w stronę państwa nowoczesnego, otwartego, które szanuje różnorodność i jednocześnie chroni dziedzictwo kulturowe, realizując jeden z naszych postulatów, czyli wspieranie wspólnot regionalnych i ochronę ich tożsamości. (Dzwonek) Panie pośle Fritz! Pan mówi o chrześcijaństwie? Widać, jakim pan jest katolikiem. Wstyd! Wstydziłby się pan.
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Muszę przyznać, że jeśli chodzi o kwestię związaną z różnicami w oszacowaniu skutków regulacji finansowych, to znaczy, szczerze mówiąc, biuro ekspertyz i opinii sejmowych zwraca uwagę na to, że są to szacunki bardzo mocno przestrzelone. To znaczy, że nie zostały uwzględnione ogromne koszty, które mogą sięgać nawet ponad 1 mld zł, jeśli chodzi o koszty tej ustawy. Chciałem, żeby wnioskodawcy stosunkowali się tutaj do tych opinii i powiedzieli, ile dokładnie będzie kosztować ta ustawa. Dziękuję.
Mówca: Tomasz Głogowski
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! 0,5 mln obywateli Rzeczypospolitej w spisie powszechnym zadeklarowało, że posługuje się językiem śląskim. Z pewnością używa go wielu więcej, w sytuacjach prywatnych, osobistych, ale przecież nie tylko, wielu także w kościele, wielu spowiada się w tym języku. Niemało jest urzędów gminnych czy miejskich, na których piszą tabliczki: mówimy po śląsku, godomy po naszemu. Powstaje literatura, powstają sztuki w tym języku. Sam pamiętam, że na lekcjach, na przerwach, ale bywało, że też na lekcjach w technikum w Tarnowskich Górach rozmawialiśmy z nauczycielami w języku śląskim, także z profesorami na polonistyce w Uniwersytecie Śląskim. Ta ustawa, poza tym, że da narzędzia do ochrony języka śląskiego, to będzie także gest uznania dla Ślązaków i dla Śląska, dla dzielnicy tak cały czas w Polsce nieznanej i tak niezrozumianej. Ona się po prostu Ślązakom należy. Jest potrzebny do tego gest polityczny, nawet jeśli opinie językoznawców są zróżnicowane. Tak bywało w Polsce w przypadku języka kaszubskiego. Jeżeli chodzi o język bośniacki, to także zadeklarował to parlament, chociaż przecież bośniacki od serbskiego czy chorwackiego różni się znacznie mniej niż śląski od polskiego. (Dzwonek) Nie bójmy się tej ustawy. Dziękuję.
Mówca: Kazimierz Gwiazdowski
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W związku z procedowaną ustawą chciałbym zadać kilka pytań. Jakie będą koszty budżetowe związane z wprowadzeniem języka śląskiego jako języka regionalnego, w szczególności w zakresie edukacji, dotacji dla organizacji społecznych, działalności mediów publicznych? Czy samorządy otrzymają dodatkowe środki na realizację obowiązków wynikających z projektu ustawy? Czy ministerstwo edukacji posiada przygotowane podstawy programowe, materiały dydaktyczne oraz kadrę nauczycielską do nauczania języka śląskiego? Czy nauka języka śląskiego będzie miała charakter dobrowolny oraz na jakich zasadach rodzice i uczniowie będą zgłaszać chęć nauki tego języka? Dziękuję bardzo.
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Poseł Witold Tumanowicz w stanowisku swojego klubu mówił, że język jest żywy, rozwija się, ludzie go tworzą. W tym kontekście po co nam ta ustawa? No to po co by nam była ustawa o języku polskim, szanowni państwo? Ona też pewne rzeczy reguluje. Ale wracając do języka śląskiego, szanowni państwo, przypomnę, że Śląsk to nie tylko przemysł, nie tylko górnictwo, nie tylko nauka i technologie, ale też dziedzictwo, kultura i język. Dlatego tak trudno pogodzić się z decyzją prezydenta Andrzeja Dudy, który - mimo przegłosowania w Sejmie ustawy wolą większości - nie podpisał jej. Śl?nsko godka to nie folklor, to żywa mowa codzienna: to bajtel, to bajtlik, to oma i opa, to szmaterlok, radiska, rzykać, cera, rajza i wiele, wiele innych słów, które są codziennością, ale też pamięcią o naszych przodkach, a których dziś uczą się kolejne pokolenia. Przypomnę, że Uniwersytet Śląski uruchomił studia podyplomowe region - język i kultura (Dzwonek), a ich zwieńczeniem jest egzamin certyfikujący z języka śląskiego, pierwszy tego typu w Polsce. I to realne narzędzia. Ale możemy dołożyć kolejne, dlatego tak ważne jest przyjęcie tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)