Mówca: Sprawozdawca Maciej Łopiński
Data: 2012-07-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Czuję się zaszczycony, że mogę dziś z tego miejsca reprezentować Komisję Kultury i Środków Przekazu. Chciałbym podziękować posłom z klubów Prawa i Sprawiedliwości oraz Sojuszu Lewicy Demokratycznej, że dzięki ich zdolności do kompromisu Wysoka Izba może jeszcze na dzisiejszym posiedzeniu procedować nad projektem uchwały w sprawie uczczenia 90. rocznicy powrotu części Górnego Śląska do odradzającego się Państwa Polskiego. Jest to projekt komisyjny, ponieważ w ten sposób udało nam się scalić oba projekty wniesione przez grupy posłów. Proponujemy zatem Wysokiej Izbie podjęcie następującej uchwały: ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia 90. rocznicy powrotu części Górnego Śląska do odradzającego się Państwa Polskiego W 90. rocznicę powrotu części Górnego Śląska do odradzającego się Państwa Polskiego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej składa hołd i wyraża najwyższy szacunek wszystkim Bohaterom, którzy walczyli o połączenie z Macierzą w trzech śląskich powstaniach. Pamiętamy o wybitnych Ślązakach, którzy umacniali ducha narodowego i krzewili mowę polską. Ze szczególnym szacunkiem odnosimy się do pracy działaczy plebiscytowych, na czele z komisarzem plebiscytowym i przywódcą III Powstania Śląskiego Wojciechem Korfantym. Niech pamięć o śląskich Bohaterach będzie zawsze żywa i niech staną się oni wzorem dla wszystkich pokoleń Polaków˝. Do tej uchwały dołączone jest uzasadnienie. Śląsk został odłączony od Polski w XIV w., ale jego mieszkańcy zachowali związek z polskim językiem i kulturą. W XIX w. wraz z tworzeniem się nowoczesnych narodów wielu Ślązaków wzmocniło swoje związki z polskością. Symbolem odrodzenia narodowego stali się w tym czasie wybitni mieszkańcy Śląska, tacy jak Józef Lompa czy Karol Miarka. Mocny sprzeciw zrodziła bismarckowska polityka wynaradawiania. Wojciech Korfanty, syn górnika z Siemianowic, znany publicysta, działacz polityczny oraz poseł do pruskiego Landtagu i Reichstagu, inspirował Ślązaków do walki o polską tożsamość. Udowadniał władzy, że jego ziomkowie nie są Niemcami mówiącymi po polsku. Kulminacją odrodzenia narodowego Ślązaków i dążeń do połączenia z odradzającą się Rzecząpospolitą były trzy powstania śląskie: 1919, 1920, 1921 oraz plebiscyt. Ślązacy zarówno za pomocą kartki wyborczej, jak i walki zbrojnej opowiadali się za Polską, której społeczeństwo i władze udzielały Ślązakom wszelkiej pomocy. III powstanie śląskie w 1921 r. wpłynęło na Radę Ambasadorów Ligii Narodów, by dużą część Górnego Śląska przyznać Polsce. Przejmowanie tego obszaru przez polskie wojsko i administrację trwało od 17 czerwca do 10 lipca 1922 r. Zwieńczyła to wielka uroczystość w Katowicach 16 lipca 1922 r. z udziałem przedstawicieli najwyższych władz Rzeczypospolitej na czele z marszałkiem Sejmu. Najważniejszym aktem tych uroczystości było podpisanie symbolicznego dokumentu przejęcia Górnego Śląska oraz złożenie przez wojewodę śląskiego Józefa Rymera ślubowania wierności tej ziemi Polsce. Uroczystość katowicka zamykała obchody Święta Górnośląskiego, które zorganizowano we wszystkich większych miastach Rzeczypospolitej od 6 do 16 lipca 1922 r. W 1922 r. powróciła do Polski tylko część Górnego Śląska. Rzeczpospolita Polska nadała mu autonomię, tworząc województwo śląskie. Cały Śląsk znalazł się w granicach Polski dopiero w wyniku przesunięcia granic dokonanego po II wojnie światowej. Powrót części Górnego Śląska do Polski w 1922 r. zapoczątkował proces integracji gospodarczej, politycznej i kulturalnej tego regionu z II Rzecząpospolitą. Przemysł górnośląski odegrał ważną rolę w budowie magistrali węglowej i portu w Gdyni, floty handlowej. Podobnie było po II wojnie światowej. Powrót Śląska do Polski, który zapoczątkowały uroczystości w 1922 r., wynikał z woli Ślązaków i mieszkańców innych ziem polskich. I jednym, i drugim przyniósł i nadal przynosi korzyści. Sejm Rzeczypospolitej składa hołd wszystkim, którzy walczyli, pracowali, ponosili ofiary i zginęli dla polskiego Śląska. Dziękuję. (Oklaski)