Mówca: Jan Łopata
Data: 2014-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowna Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Wysoki Sejmie! Omawiany teraz projekt jest rządową propozycją zmiany ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych i co do efektów ma w założeniu realizować drugi etap procesu konsolidacji środków publicznych. Drugi etap, warto to podkreślić, gdyż skuteczną próbę konsolidacji finansów publicznych przeprowadził nasz rząd, choć miało to miejsce w poprzedniej kadencji, jesienią 2010 r. Miałem przyjemność również wówczas w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pracować nad tego typu ustawą i pamiętam doskonale dyskusje i prezentowane wówczas obawy. To było blisko cztery lata temu i, mówiąc szczerze, niektórych na tej sali upływający czas niczego nie nauczył. A wprowadzone ówcześnie rozwiązania w znacznym stopniu zmniejszyły koszty obsługi długu publicznego poprzez zmniejszenie potrzeb pożyczkowych Skarbu Państwa wynikające z wykorzystania aktywów finansowych jednostek sektora finansów publicznych w zarządzaniu płynnością budżetu państwa. Pamiętam, że wówczas wymienialiśmy kwotę 45 mld zł w całym sektorze finansów publicznych, które nie są wykorzystywane na bieżącą działalność jednostek i zwykle są lokowane w sektorze bankowym. Dzisiaj, przy omawianiu tej ustawy i na jej potrzeby, przytacza się kwotę ok. 4,5-4,7 mld zł, które nie są wykorzystywane na bieżącą działalność jednostek sektora finansów publicznych i są przez nie lokowane przede wszystkim właśnie w sektorze bankowym. Z kolei Skarb Państwa w celu finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa pozyskuje środki na rynku poprzez sprzedaż skarbowych papierów wartościowych. Wiadomo, że przecież część tych środków pochodzi właśnie z sektora bankowego, czyli również ze środków lokowanych przez jednostki sektora finansów publicznych w tychże bankach. Jest rzeczą oczywistą, że generuje to niepotrzebne, nieuzasadnione koszty wskutek większej od możliwej emisji długu Skarbu Państwa, wynikające z różnic pomiędzy kosztem zaciągnięcia przez Skarb Państwa zobowiązań z oprocentowaniem krótkoterminowych lokat jednostek sektora finansów publicznych w bankach. Taki mechanizm funkcjonował w przypadku otwartych funduszy emerytalnych z wielkim efektem dla tychże, a niezmiernie obciążało to budżet państwa. Podnosiłem wówczas ten temat w dyskusji w 2010 r. Nie ukrywam, że mam ogromną satysfakcję, że przynajmniej w jakiejś części, w jakiejś mierze, udało się unieszkodliwić ten cały system, ale jakież ogromne straty, jakie koszty dla budżetu, dla nas wszystkich, on wygenerował. Wracając do propozycji zawartej w omawianej noweli, w tym projekcie, obejmuje ona obowiązek lokowania wolnych środków w formie depozytu prowadzonego przez ministra finansów, jeśli chodzi o kolejne jednostki sektora finansów publicznych, tj. instytucje gospodarki budżetowej, państwowe instytuty kultury, Polską Akademię Nauk oraz jednostki przez nią tworzone, samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których organem założycielskim jest minister, centralne organy administracji, uczelnie medyczne oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Proponuje się również wykorzystanie w zarządzaniu płynnością budżetu państwa środków pieniężnych składowanych dotychczas do depozytu sądowego lub na rachunki depozytowe sądu. Pewne dość rewolucyjne zmiany przewiduje się również w sektorze jednostek samorządu terytorialnego. Reasumując, proponowane zmiany są rozwiązaniami pożytecznymi. W związku z tym wnoszę w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego o dalsze prace nad tym projektem ustawy w Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję bardzo.