Mówca: Piotr Paweł Strach
Data: 2026-06-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na początku chciałbym powiedzieć, że ta ustawa jest pierwszym krokiem, jeżeli chodzi o nasze obietnice wyborcze. Mówiliśmy o postulacie Polski 2050 i całej Trzeciej Drogi dotyczącym tego, że chorobowe powinno być wypłacane przez ZUS od pierwszego dnia. Zaczynamy natomiast ze względu na trudną sytuację budżetową, związaną chociażby z wydatkami na zbrojenia, od kobiet w ciąży, ponieważ jest to inwestycja w przyszłość. Jest to wartość, która jest ponadczasowa. I rozpatrywanie inwestycji w dzietność, w przyszłość naszego narodu wyłącznie w kontekście tego czy przyszłorocznego budżetu jest moim zdaniem niecelowe, ponieważ ta inwestycja, ta wartość, jaką ma ta ustawa, przyniesie skutki w przyszłości i będą one trwały przez wiele, wiele lat. Kolejny punkt. Ta ustawa nie służy wyłącznie sytuacji demograficznej i ulżeniu stresowi kobiet związanemu z ciążą, ale ma także odciążyć przedsiębiorców. Pamiętajmy, że istotą prowadzenia działalności gospodarczej jest podejmowanie ryzyka, zatrudnianie pracowników, inwestowanie w nich, wykształcenie ich, tak by byli specjalistami. To jest ryzyko dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej. W tym momencie ryzyko w przypadku przedsiębiorcy jest zmniejszane. Ten przedsiębiorca będzie miał większą pewność, nie będzie zwiększał kosztów, tylko będzie to rzeczywiście prospołeczna i prodemograficzna, ale jednocześnie proprzedsiębiorcza zmiana. Ten przedsiębiorca chętniej zatrudni i zainwestuje w kobiety, młode kobiety, które potencjalnie oczywiście mogą zajść w ciążę. Kolejna, często poruszana kwestia dotyczy tego, skąd wziąć pieniądze. Wspomniałem o tym na samym początku, że rozpatrywanie tego wyłącznie z perspektywy przyszłorocznego budżetu i przyszłorocznych wydatków jest bezcelowe, bo to jest inwestycja w sytuację demograficzną. Oczywiście można się zastanawiać w ogóle nad istotą ubezpieczeń społecznych i emerytur, nad tym, że w tym momencie mamy taki system, że tak naprawdę to obecne pokolenie... Patrzę akurat na galerię. Jest tam dużo młodych ludzi. Tak naprawdę to ci młodzi ludzie, pracując, płacąc składki w przyszłości, będą opłacali nasze, czyli, jakby to oni powiedzieli, dziadersów, emerytury. Tak to niestety w tym momencie działa. Kapitał, który w tym momencie gromadzimy, jest prawdopodobnie niewystarczający, bo ta sytuacja demograficzna jest bezwzględna. Tutaj wspomnę chociażby słowa pani minister, która mówiła, że już teraz 10 mln osób, czyli prawie 30% społeczeństwa, to są ludzie potencjalnie w wieku emerytalnym, po 60. roku życia. Wkrótce po 60. roku życia będzie praktycznie 40% społeczeństwa. Na ten moment pani minister wspominała o 22 mln pracowników, osób w wieku produkcyjnym, ale w niedalekiej przyszłości dojdziemy do zaledwie 15 mln osób w wieku produkcyjnym. Ta inwestycja automatycznie przełoży się na sytuację demograficzną i ci Polacy, te dzieci, które się urodzą, w przyszłości będą utrzymywały system, w tym system emerytalny. Jeżeli chodzi o już takie bardziej konkretne odpowiedzi, to wydaje mi się, że częściowo udało mi się tym ogólnym wstępem zaspokoić państwa ciekawość. Pan poseł Szopiński pytał o to, czy to będzie dotyczyło kobiet, które pójdą na chorobowe z powodu ciąży czy po prostu w trakcie ciąży, ale z innych przyczyn. Oczywiście będzie to dotyczyło wszystkich kobiet, niezależnie od przyczyny. Jest kobieta w ciąży, będzie objęta tą ustawą. Pani poseł Paluch bała się... W ogóle pani poseł wspominała o porodówkach. Przypomnę, pani poseł, że porodówki nie powodują zwiększenia liczby ciąż. Chodzi o to, żeby porodówki były rzeczywiście jak najbliżej kobiet, ale one nie wpływają na dzietność. Pan poseł Tumanowicz pytał o to... (Poseł Witold Tumanowicz: O rozszerzenie.) Już odpowiedziałem na pytanie dotyczące tego, kogo to obejmie. Nasza poprawka obejmie kobiety także prowadzące działalność gospodarczą oraz pracujące na podstawie umowy zlecenia, nie tylko na podstawie umowy o pracę. Będziemy taką poprawkę składać. Pani poseł Czechak miała wątpliwości, czy rzeczywiście te pieniądze... Tak samo pani poseł Pępek pytała o kwoty, które zakładamy: 1,5-2 mld zł. Takie są szacunki, aczkolwiek przez to, że zmniejsza się ilość ciąż w Polsce, z roku na rok rodzi się nas mniej. My przedstawiliśmy dane. Tak naprawdę patrząc na to, jaką mamy stratę demograficzną rocznie - nam się mówi między 160-170 tys., jest to mniejsze saldo, jeśli chodzi o narodziny i zgony w Polsce - okazuje się, gdyby tak przełożyć na przykłady, że co roku w Polsce ubywa jedno duże miasto. Co roku tak jakby ubywał Bytom, co roku ubywało Zabrze, co roku ubywały Gliwice. Taka jest skala strat demograficznych, które do nas docierają. To są katastrofalne straty demograficzne. Co więcej, problemem jest także struktura tego wieku, tak jak wspominałem na początku. Nie tylko jest nas coraz mniej, ale jest nas coraz więcej w wieku poprodukcyjnym, w wieku emerytalnym, w wieku, który wymaga większego zaangażowania państwa czy to w system emerytalny, czy w system zdrowotny. Pan poseł Mosiński miał obawy, czy kluby, czy znajdziemy na to większość. Kilkoro innych posłów też wspominało o tym, czy będzie większość. Ku mojemu zaskoczeniu muszę powiedzieć, że w zasadzie obserwując wszystkich występujących - czy to pani poseł Bartuś, czy, będę już mówił po nazwiskach, posłowie Gawlik, Kłopotek, Ueberhan, Tumanowicz, Wilk, Burkiewicz - wszyscy byli za. To się naprawdę rzadko zdarza, że możemy tym projektem połączyć zarówno opozycję, jak i koalicję. Bardzo wielu z tych posłów zastrzegało, że oczywiście przesuwamy ten projekt do pracy w komisji. I tutaj jest całe clou. Czy ten projekt nie będzie w komisji zamrożony? To jest pytanie do wszystkich przewodniczących komisji, w zależności od tego, do której komisji trafi. (Poseł Witold Tumanowicz: To pytanie do koalicjantów.) Czy to nie jest tylko taka sytuacja, że tutaj oczywiście kiwamy głowami, ale potem okaże się, że komisje to zamrożą? To jest wielka odpowiedzialność. My za każdym razem troszeczkę jak ten Kato Starszy na temat Kartaginy będziemy przychodzić i powtarzać na mównicy, że nad tym projektem powinniśmy szybko procedować. Dlaczego? Ponieważ on niesie konsekwencje budżetowe. Jeśli nie będziemy nad nim procedować do września czy do października, nie uwzględnimy tego dosyć dużego kosztu, to w przyszłorocznym budżecie nie będzie na to pieniędzy, żeby wesprzeć FUS. Dlatego naprawdę to jest nasza odpowiedzialność, aby od słów przejść do czynów. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Dorota Niedziela)