Mówca: Sportu i Turystyki Witold Bańka
Data: 2017-06-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na wstępie chciałbym podziękować za dotychczasową, można powiedzieć, stosunkowo konstruktywną pracę Wysokiej Izby nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990. Szanowni państwo, jestem przekonany, że przyjęcie ww. projektu jest właściwą odpowiedzią na już zidentyfikowane problemy organizacyjne polskiego sportu i przyczyni się do poprawienia funkcjonowania polskich związków sportowych, do zwiększenia przejrzystości funkcjonowania tych związków sportowych, do podniesienia poziomu jakości zarządzania właśnie w tychże tzw. PZS-ach. Jeśli chodzi o najważniejsze zmiany zawarte w tym projekcie, przede wszystkim to jest, tak jak wcześniej wspomniałem, zwiększenie przejrzystości działania polskich związków sportowych i zapobieganie konfliktowi interesów przez wprowadzenie kolejnych ograniczeń dotyczących członków zarządu polskiego związku sportowego; wprowadzenie zakazu sprawowania funkcji członka zarządu polskiego związku sportowego przez byłych funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa PRL, co pozwala zakreślić wysokie wymagania etyczne i moralne dla osób sprawujących te funkcje; wzmocnienie nadzoru ministra sportu i turystyki nad polskimi związkami sportowymi, z pełnym zachowaniem autonomii tychże związków sportowych, możliwość kontrolowania regulacji i przepisów wewnętrznych, które związki sportowe same ustanawiają - to nie jest tak, że ministerstwo chce narzucać jakieś przepisy czy regulacje wewnętrzne polskim związkom sportowym, tylko chcemy sprawdzać, na ile polskie związki sportowe przestrzegają tych regulacji, które same sobie ustanowiły; wprowadzenie możliwości przyznawania przez ministra właściwego do spraw kultury fizycznej stypendium sportowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy członek kadry narodowej z przyczyn niezależnych od siebie nie uzyska wyniku sportowego uprawniającego do otrzymania stypendium sportowego; doprecyzowanie przepisów dotyczących stypendiów sportowych, nagród za wybitne osiągnięcia sportowe i świadczeń olimpijskich, a także klubów sportowych wchodzących w skład ligi zawodowej; zwiększenie zakresu znaczeniowego pojęcia sportu. I tutaj chciałbym się odrobinę zatrzymać. Nowa definicja sportu rozszerzona o aktywność intelektualną, której celem jest osiągnięcie wyniku sportowego, uwzględnia w tej kategorii właśnie takie sporty jak szachy, warcaby czy brydż sportowy. Tu chciałbym też wyraźnie podkreślić, że nowe propozycje w żaden sposób, w żaden sposób nie zmieniają statusu prawnego tzw. e-sportu, są natomiast zmianami technicznymi i symbolicznymi, mają być wyrazem docenienia poszczególnych sportów umysłowych - na terenie całego kraju, chciałbym przypomnieć, działa ponad 600 klubów warcabowych, brydża sportowego, szachowych - a także symbolicznym otwarciem się na środowisko tzw. e-sportu. Trzeba wyraźnie podkreślić, że ta nowelizacja w żaden sposób nie zrównuje sportu tradycyjnego i tzw. sportu elektronicznego, natomiast daje nam większe możliwości w zakresie promowania i realizowania programów promujących aktywność fizyczną wśród osób uprawiających tzw. sporty umysłowe. Głównym, nadrzędnym zadaniem Ministerstwa Sportu i Turystyki jest krzewienie aktywności fizycznej. Zmiany w tej ustawie w sposób symboliczny zwiększą możliwość podejmowania działań aktywizujących fizycznie środowisko osób zajmujących się tzw. e-sportem i kierowania do tej licznej grupy społecznej projektów podnoszących świadomość istoty prowadzenia aktywnego trybu życia, zwłaszcza przez dzieci i młodzież. Zauważając rosnące zainteresowanie tzw. e-sportem, chcemy wyjść temu zjawisku naprzeciw i uzmysłowić młodym ludziom, jak ważne, niezbędne do prawidłowego rozwoju jest jednocześnie podejmowanie aktywności w obrębie sportu tradycyjnego. Jest to niezbędne. Nie jest możliwe zrównanie tzw. e-sportu ze sportem tradycyjnym. To jest kwestia absolutnie oczywista. Ta zmiana jest w pewien sposób symbolicznym otwarciem się na to środowisko. Szanowni państwo, możemy obrażać się na to, że dzieci i młodzież grają na komputerze, możemy im tego zakazywać - to i tak nic nie zmieni w tym zakresie - a możemy też wyciągnąć do tego środowiska dłoń, uzmysłowić mu, że można być efektywniejszym, sprawniejszym w tym, co się robi, tylko i wyłącznie, jeśli się uprawia sport. Dzisiaj najlepsi szachiści to osoby, które aktywnie uprawiają sport. Uprawianie sportu podnosi także kondycję intelektualną. W ten sposób, absolutnie symboliczny, chcemy się otworzyć na środowisko e-sportu, zupełnie nie zrównując tych dwóch różnych zjawisk. To jest bardzo ważna sprawa. Ponadto w tradycyjnych sportach funkcjonują polskie związki sportowe. To istota różnicy między tradycyjnymi sportami a tzw. e-sportem. Nie ma organizacji zajmującej się tzw. e-sportem, która spełniałaby merytoryczną przesłankę utworzenia polskiego związku sportowego, jaką jest przynależność do międzynarodowej federacji sportowej działającej w sporcie olimpijskim lub paraolimpijskim lub innej uznanej przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski. To trzeba wyraźnie podkreślić. Szanowni państwo, warto zaznaczyć, że przedmiotowy projekt był przedmiotem rozbudowanych konsultacji z przedstawicielami świata sportu. Przed przekazaniem projektu do konsultacji publicznych zakres przedmiotowego projektu ustawy był opiniowany przez Społeczną Radę Sportu, organ pomocniczy ministra sportu i turystyki złożony z wybitnych przedstawicieli środowiska sportowego, środowiska świata medycyny, nauki, sportu, zawodników, trenerów. Projekt był też przekazany do konsultacji publicznych do wszystkich związków sportowych, Polskiego Komitetu Olimpijskiego, Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego oraz wybranych organizacji sportowych, z zachowaniem 21-dniowego terminu na wyrażenie stanowiska, łącznie do 79 podmiotów. W efekcie tych konsultacji szereg uwag środowiska sportowego zostało uwzględnionych w omawianym projekcie ustawy. Jeśli chodzi o pytania pań posłanek i panów posłów, to chciałbym pokrótce się do nich odnieść. Proszę państwa, jestem troszeczkę skonfundowany, bo odnoszę wrażenie, że niektórzy z państwa kompletnie nie przeczytali projektu ustawy, jego zapisów. Te pytania czy stanowiska, szczególnie stanowisko pana posła Meysztowicza, to pewnego rodzaju publicystyka i one nijak się mają do ustawy. Oczywiście nie ma, szanowni państwo, w tym projekcie ustawy takiego przepisu, który by lustrował czy nakazywał obowiązek lustracji zawodników i trenerów. Obowiązek lustracyjny będzie dotyczył wyłącznie członków zarządów polskich związków sportowych. Jeśli chodzi o kwestie związane z rzekomą ingerencją Ministerstwa Sportu i Turystyki w wewnętrzne regulacje i w autonomię polskich związków sportowych, to z całą stanowczością chciałbym państwu wyjaśnić, że nie ma tu możliwości jakiejkolwiek ingerencji w autonomię funkcjonowania polskich związków sportowych w zakresie zarówno wyboru władz, jak i regulacji wewnętrznych, które polskie związki sportowe same sobie ustanawiają. Ten zapis dotyczy jedynie tego, że chcemy sprawdzać, na ile polskie związki sportowe przestrzegają reguł, które same sobie ustanowiły. To jest jedyna regulacja, to ma właśnie zwiększyć transparentność funkcjonowania związków sportowych, ale w żaden sposób nie będziemy dotykać kwestii tego, jak polskie związki sportowe w zakresie tych wewnętrznych regulacji mają funkcjonować. Odnoszę wrażenie, że troszkę państwo deprecjonujecie spółkę z o.o., gloryfikując formę prawną spółki akcyjnej. Proszę państwa, to jest też ukłon w kierunku klubów sportowych: spółka z o.o. daje odpowiednie możliwości transparentnego funkcjonowania, a poza tym niejednokrotnie budżety klubów sportowych są na naprawdę bardzo niskim poziomie. Koszty funkcjonowania spółek akcyjnych są dużo wyższe, a jednocześnie wiemy - to, o czym wspomniał pan poseł Matuszewski - że mamy szereg przypadków, gdy formuła prawna nie doprowadziła do sytuacji, że spółka akcyjna funkcjonowała tak, jak powinna. Pani poseł pytała o wskaźnik stypendialny. To jest wskaźnik, który funkcjonuje już w ustawie o sporcie. Kwestie związane z regulacjami dopingowymi. Szanowni państwo, te przepisy antydopingowe zostały bardzo mocno zaostrzone. Dzisiaj 2 lata dyskwalifikacji mogą grozić w kwestii choćby - o tym też była mowa w komisji sportu - zanieczyszczonej odżywki. To jest pewnego rodzaju kompromis: proponowaliście państwo 18 miesięcy, przygotowaliśmy, zaproponowaliśmy 24 miesiące, żeby to było spójne. Ta uwaga pana posła Ziółkowskiego odnośnie do ewentualnych kolegów... Pan pozwoli, że akurat w tym momencie zachowam okazję do pomilczenia, bo tutaj trzeba mieć klasę, żeby tego rodzaju zarzuty... Nie chciałbym odpowiadać na tego rodzaju zarzuty, bo myślę, panie pośle, że tutaj trochę brakło klasy w tym względzie u pana. Przykre to jest. Proszę państwa, jeśli chodzi o kwestię, która została tu wspomniana, związaną z przepisem wprowadzającym zakaz sprawowania funkcji członka zarządu polskiego związku sportowego przez byłych funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa PRL, co pozwala zakreślić wysokie wymagania etyczne, to oczywiście o tym też już mówiliśmy w komisji. Art. 5 ustawy IPN wyraźnie to reguluje. Nie mówimy tutaj oczywiście o sportowcach, którzy funkcjonowali na zwykłych etatach milicyjnych czy wojskowych w klubach sportowych. Ten przepis naturalnie ich nie dotyczy. Ten przepis generalnie dotyczy członków zarządów polskich związków sportowych i komisji rewizyjnych. Państwo mówicie tutaj o jakiejś rzekomej ogromnej grupie sportowców, którzy będą pozbawieni - jak tutaj pan poseł wspomniał - możliwości funkcjonowania w społeczeństwie. Zupełnie to nie dotyczy tych przepisów ustawy. Nie wiem, skąd ta publicystyka się wzięła. Reasumując, szanowni państwo, proszę o przyjęcie projektu ustawy. Mam nadzieję, że ta ustawa, to rozwiązanie będzie rozwiązaniem, które zyska poparcie parlamentu. Jestem głęboko przekonany, że ten projekt podnosi poziom zarządzania polskimi związkami sportowymi, podnosi poziom polskiego sportu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)