Mówca: Kazimierz Smoliński
Data: 2018-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie informacji o działalności Sądu Najwyższego w 2017 r. Informacja zawiera oczywiście formalne informacje o działalności sądu. Jak pani prezes już stwierdziła, jak co roku przedstawia ona organizację pracy Sądu Najwyższego, problematykę orzecznictwa w poszczególnych izbach - cywilnej, pracy i ubezpieczeń społecznych, karnej, wojskowej - oraz wnioski i ruch spraw w poszczególnych latach; przedstawiono tutaj lata 2015-2017. Prezes Sądu Najwyższego opisał również problematykę funkcjonowania sądu w związku ze zmianami w zakresie Sądu Najwyższego. Bardzo mocno skomplikowało to funkcjonowanie sądu, jednakże rzeczywistość nie jest aż tak zła, jak to przedstawiono w sprawozdaniu. Na podobnym poziomie znajduje się ilość, czas rozpatrywania spraw. W Izbie Cywilnej jest to 9 miesięcy, w Izbie Karnej - 4 miesiące, w izbie pracy - 13 miesięcy, w Izbie Wojskowej - 2 miesiące. Natomiast wydaje mi się nieprawdziwe stwierdzenie, że jest dobrze, jeżeli chodzi o średni czas rozpatrywania spraw - 7 miesięcy. Jest to zliczenie formalne tych poszczególnych miesięcy, poszczególnych spraw, natomiast nie można porównywać 5 tys. spraw cywilnych, w przypadku których okres oczekiwania to 9 miesięcy, z 2 miesiącami rozpatrywania 60 spraw w Izbie Wojskowej. W Izbie Wojskowej są to rzeczywiście 2 miesiące, ale tam jest kilkadziesiąt spraw, natomiast 5 tys. spraw w Izbie Cywilnej jest rozpatrywane w ciągu 9 miesięcy, a z kolei w izbie pracy, gdzie też są prawie 4 tys. spraw, mamy 12-miesięczny okres. A więc w tych najbardziej wrażliwych i takich odczuwalnych społecznie sprawach, w tych izbach, jest to bardzo długi okres. Jeżeli czekamy 12 miesięcy, to na pewno nie można powiedzieć, że to jest standard europejski, bo nawet 7 miesięcy to jest długo. Według pani prezes jest to dobry czas. Dane z poszczególnych izb można oczywiście przedstawić. Zmalała ilość wpływających spraw w Izbie Cywilnej. W 2015 r. było to 5300, potem troszeczkę to wzrosło, ale w 2017 r. - już 5100. Spraw załatwionych było 5500 w 2015 r., potem, w 2016 r., troszeczkę mniej, jeszcze mniej w 2017 r. Liczba spraw pozostałych do rozpatrzenia w Izbie Cywilnej też maleje: z 2200 do 1700. (Poseł Krystyna Skowrońska: Pan to porówna do Trybunału Konstytucyjnego.) Natomiast w izbie pracy ilość spraw, które były załatwione, wzrosła. Wzrosła też ilość spraw, które zostały załatwione w Izbie Karnej. Niestety jest tutaj spadek. W Izbie Wojskowej też są spadki, ale jeżeli mówimy o 60 czy 80 sprawach, to trudno to traktować jako reprezentatywne dla ilości spraw rozpatrywanych przez Sąd Najwyższy. Z informacji również wynika, że nadal występują niepokojące zjawiska związane z pytaniami zadawanymi Sądowi Najwyższemu. Tutaj po raz kolejny jest sformułowane stanowisko, że powinno się poprawić szkolenie sędziów, jeżeli chodzi o aspekt kierowania pytań do Sądu Najwyższego, że jest to nadal rozwiązane w sposób niezadowalający i że te sprawy nie zawierają właściwie przesłanek, aby mógł Sąd Najwyższy na to odpowiadać. Natomiast w tym aspekcie jest dziwne sformułowanie, że pani prezes chwali sędziów Sądu Najwyższego, że zajmują się działalnością naukową, dydaktyczną, publicystyczną, uczestniczą w licznych konferencjach i seminariach naukowych, nierzadko w charakterze referentów i moderatorów, są cenionymi wykładowcami biorącymi udział w szkoleniach sędziów orzekających w sądach powszechnych oraz autorami publikacji naukowych. No skoro zajmują się szkoleniem sędziów, to nie można w drugiej części tego samego sprawozdania mówić, że brakuje tego szkolenia. A może ktoś inny powinien te szkolenia prowadzić? Te szkolenia są, pani prezes w swoim sprawozdaniu chwali sędziów za to, natomiast... (Poseł Izabela Leszczyna: Za mało ich jest po prostu.) ...jednoznacznie gani sądy niższych instancji, że w sposób nieprawidłowy kierują pytania do Sądu Najwyższego. A to znaczy, że te szkolenia jednak nie są na właściwym poziomie prowadzone. I tutaj warto zapytać, ilu sędziów zajmuje się działalnością naukowo-dydaktyczną, ile czasu na to poświęcają, a ile czasu poświęcają na swoją działalność orzeczniczą. Generalnie można stwierdzić, że informacja spełnia wszystkie formalne wymogi, które są stawiane tego typu sprawozdaniom, natomiast zbyt dużo zdaniem mojego klubu jest tam informacji związanych ze 100-leciem istnienia Sądu Najwyższego, z problemami, z którymi się Sąd Najwyższy spotyka w związku ze zmianami, które jest zobowiązany realizować, jako że są to zmiany ustaw, które izba parlamentarna jedna i druga uchwala. Polemika z tym na łamach sprawozdania jest absolutnie naszym zdaniem niedopuszczalna. Pani prezes powinna w tym zakresie się ograniczyć do tych rzeczy, które są wymagane w tego typu sprawozdaniu. Przyjmujemy sprawozdanie. Ono zawiera informacje takie jak zwykle. Natomiast niepokojące są właśnie te oceny polityczne, których w tego typu sprawozdaniu nie powinno być. Myślę, że w trakcie debaty będą zadawane pytania pani prezes. Mnie osobiście bardzo interesuje właśnie kwestia działalności naukowej i dydaktycznej. Jednak myślę, że będzie to już Sąd Najwyższy w nowym składzie mógł realizować. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo.)