Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Zjawisko przeterminowanych należności dotyka faktycznie 80-90% firm w Polsce, jak podaje ministerstwo w uzasadnieniu do ustawy. Aż 32% przedsiębiorców ma problemy z terminową zapłatą za ponad 1/3 swoich należności. To są statystyki, które mają bardzo wiele wspólnego z prawdą. Ale przyczyn tego, dlaczego polscy przedsiębiorcy nie płacą, jest bardzo wiele. Trzeba, rozmawiając o tak niezwykle ważnym obszarze gospodarczym, wziąć te wszystkie powody pod uwagę. Na początek skupmy się na rozwiązaniach, które proponuje ten projekt ustawy, tak dość ogólnie analizując to, co zawiera. Przykładowo proponujecie skrócenie do 30 dni terminu zapłaty w transakcjach, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny. Tutaj mam pytanie do pana ministra. Co jeżeli ten problem dotyczy szpitala, który dziś ma problem z płynnością finansową, a te jego problemy wynikają z faktu, że w zasadzie dzisiaj wycena procedur medycznych w szpitalach nie odzwierciedla rzeczywistych kosztów funkcjonowania ponoszonych przez te szpitale? Jest to problem powszechnie znany. Tak, szpitale w Polsce nie wywiązują się ze swoich płatności. Jeżeli teraz, zamiast poprawić system, dosolimy im karami, nic dobrego z tego tak naprawdę nie wyniknie, tylko sprawi, że te szpitale będą miały jeszcze większy problem. Chcecie wprowadzić ustawowy obowiązek stosowania maksymalnie 60-dniowego terminu zapłaty w przypadku transakcji, w których wierzycielem jest małe, średnie przedsiębiorstwo, a dłużnikiem - duży przedsiębiorca. Okej, ale co się stanie, jeśli ten duży przedsiębiorca sam padnie ofiarą nadużycia? To, co już tutaj mówiono, problemy z płatnościami przedsiębiorcy mają z różnych powodów. Czasami dlatego, że sami trafili na nieuczciwego płatnika, a czasami po prostu dlatego, że była pewna spirala, ktoś komuś nie zapłacił, a potem podwykonawcy, wykonawcy mają problemy z płatnościami względem swoich dostawców czy to usług, czy towarów. Wtedy tak naprawdę, dokładając takiemu przedsiębiorstwu, które samo stało się, że tak powiem, niespłaconym wierzycielem, spotęgujemy jego problemy, być może doprowadzając do tego, że parę osób w tym przedsiębiorstwie dodatkowo straci pracę, a ostatecznie przedsiębiorstwo ogłosi upadłość. Państwo musi rozpatrywać różne sytuacje i brać pod uwagę różne scenariusze, tak mocno ingerując w wolny rynek. Faktycznie sprawa jest warta pochylenia się nad nią, ale trzeba do niej podejść, panie ministrze, systemowo. A systemowo, wiemy też, co zachęca do niepłacenia w Polsce. Panie ministrze, co zachęca do niepłacenia w Polsce? Np. niewydolny system sądownictwa. Czas oczekiwania na wyrok w polskich sądach, na rozstrzygnięcie się wydłuża, liczba wakatów się zwiększa. Przecież nieuczciwi przedsiębiorcy w Polsce wiedzą m.in. to, że tak naprawdę na rozpoczęcie postępowania sądowego w sprawie roszczeń finansowych trzeba czekać 2 lata i dlatego nieuczciwi nie boją się nie płacić. To pokazuje, jakie systemowo mamy w Polsce problemy. To nie polega tylko i wyłącznie na tym, że mamy nieuczciwych przedsiębiorców, bo mamy również takich, którzy sami stali się ofiarami i popadli w problemy z płynnością. Ważne jest tu również to, że systemowo nie mamy dobrych rozwiązań. Powracając do kwestii sądownictwa, chcę powiedzieć, iż w sumie we wszystkich sądach - to są dane na koniec stycznia 2019 r. - orzeka 9720 sędziów, 725 etatów nie jest obsadzonych, co jest efektem skonfundowania, popsucia sytuacji w sądownictwie w związku z wprowadzeniem deformy przez ministra sprawiedliwości. Chcemy rozmawiać o problemie nieregulowanych płatności, o zatorach płatniczych i jesteśmy za tym, żeby ta ustawa trafiła do komisji, ale panie ministrze, nie możemy wylać dziecka z kąpielą. (Dzwonek) Musimy naprawdę popatrzeć systemowo na problem i rozpatrywać tę ustawę w sposób odpowiedzialny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)