Mówca: Urszula Pasławska
Data: 2016-06-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawiam stanowisko w sprawie uchwały dotyczącej ustanowienia roku 2017 Rokiem Adama Chmielowskiego. W ubiegłym roku wniosek, aby Adam Chmielowski był patronem w bieżącym roku, został wprowadzony do porządku obrad, a następnie koledzy z Prawa i Sprawiedliwości zdjęli go z porządku obrad. W związku z tym przyszły rok z całą pewnością będzie Rokiem Adama Chmielowskiego i klub Polskiego Stronnictwa Ludowego oczywiście poprze przedmiotową uchwałę. Tak jak powiedziałam, w ubiegłym roku przypadła 100. rocznica śmierci Adama Chmielowskiego. Jego wielki talent oraz poświęcenie się drugiemu człowiekowi przyczyniły się do utrwalenia najważniejszych postaw społecznych oraz dały Polakom nadzieję na niepodległość i sprawiedliwość społeczną w ciągu kolejnych dziesięcioleci. Adam Chmielowski urodził się 20 sierpnia 1845 r. w Igołomi pod Krakowem. Pochodził z ubogiej rodziny ziemiańskiej, gdzie był wychowany w duchu głębokiego patriotyzmu. Jako osiemnastoletni uczeń szkoły rolniczo-leśnej w Puławach brał udział w powstaniu styczniowym. W przegranej bitwie pod Mełchowem został ranny, w wyniku czego amputowano mu nogę. Aby uniknąć represji ze strony władz carskich, wyjechał do Paryża, gdzie podjął studia malarskie. Obrazy Adama Chmielowskiego przyniosły mu miano polskiego Fra Angelica. Po pewnym czasie pieniędzmi ze sprzedaży swoich obrazów zaczął wspomagać najbiedniejszych, a jego pracownia malarska stała się przytuliskiem dla ubogich. Adam Chmielowski wstąpił jeszcze jako człowiek świecki do III zakonu św. Franciszka, a w 1888 r. złożył śluby zakonne i założył własne zgromadzenie braci albertynów, a niewiele później - zgromadzenie sióstr albertynek. Z biegiem czasu poświęcił się wyłącznie ubogim, zarzucając niemal całkowicie malowanie. Wybitny krakowski filozof ks. Konstanty Michalski tak to skomentował: Dziwiono się tej postaci, ale też rozumiano, że idzie z niej coś takiego jak permanentna rewolucja. Duszę swą dawał Brat Albert za tych, za których w Krakowie już nikt dać jej nie chciał. Nie jest tajemnicą, że postacią Adama Chmielowskiego był zafascynowany Karol Wojtyła zarówno jako młody człowiek, jak i po latach, kiedy już został papieżem. W książce ˝Wstańcie, chodźmy!˝ napisał: Szczególne miejsce w mojej pamięci, a nawet więcej - w moim sercu, ma Brat Albert Adam Chmielowski. Walczył w powstaniu styczniowym i w tym powstaniu pocisk zniszczył mu nogę. Odtąd był kaleką i nosił protezę. Dla mnie był postacią przedziwną. Bardzo byłem z nim duchowo związany. Napisałem o nim dramat, który zatytułowałem ˝Brat naszego Boga˝. Fascynowała mnie jego osobowość. (Dzwonek) Widziałem w nim model, który mi odpowiadał - rzucił sztukę, żeby stać się sługą biedaków, opuchlaków, jak ich nazywano. Jego dzieje bardzo mi pomogły zostawić sztukę i teatr i wstąpić do seminarium duchownego. Ostatnie zdanie. Jego życie oraz twórczość są synonimem dorobku kulturalnego ludzkości, a bezpośredniość oddziaływania i uniwersalne piękno przemawiają do odbiorców bez względu na różnice geograficzne i kulturowe. Dziękuję bardzo. (Oklaski)