Mówca: Wojciech Wilk
Data: 2017-09-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska chciałbym przedstawić stanowisko dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1814. Projekt ustawy, o którym mówimy, dotyczy pokrywania kosztów postępowań w sprawach o wykroczenia ponoszonych w toku czynności wyjaśniających prowadzonych przez organ podległy jednostce samorządu terytorialnego, np. straż miejską czy też straż gminną. Chodzi m.in. o sytuacje związane ze zwrotem należności za stawiennictwo świadka w trakcie czynności prowadzonej przez straż gminną lub straż miejską, np. chodzi o zwrot kosztów dojazdów na przesłuchanie lub utracony dochód z powodu stawienia się na wezwanie którejś ze straży, a także inne wydatki, np. koszty noclegu. Na podstawie obowiązujących przepisów nie można jednoznacznie wskazać podmiotu, który powinien jako Skarb Państwa zwrócić koszty powstałe w toku czynności wyjaśniających w sprawach o wykroczenia prowadzonych przez straż gminną lub miejską. Straż jest jednostką organizacyjną gminy, która posiada osobowość prawną, w związku z tym jej budżet jest odrębny od budżetu Skarbu Państwa. W proponowanych rozwiązaniach przyjęto, że wydatki ponoszone w toku czynności wyjaśniających będą tymczasowo regulowane przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, a następnie rozliczane stosownie do odpowiedzialności za wynik postępowania. Do rozliczenia wydatków w orzeczeniu kończącym postępowanie przyjęto, że wydatki ponoszone przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego będą miały charakter ryczałtowy, z tym że ryczałt nie będzie obejmował kosztów powołania biegłych lub instytucji wyznaczonych do wydawania opinii w sprawie oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych. W sytuacji umorzenia postępowania lub uniewinnienia obwinionego koszty postępowania będzie ponosić Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, natomiast od skazanego zasądzane będą zryczałtowane wydatki i pozostałe należności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zaproponowany przez rząd projekt ustawy był dość szeroko konsultowany zarówno ze środowiskiem prawniczym, jaki, co ważne, z organizacjami samorządowymi. Duża część zgłaszanych uwag została uwzględniona. Ja chciałbym zwrócić uwagę na wnioski nieuwzględnione, które moim zdaniem należałoby rozważyć. Na przykład według sędziów z obszaru apelacji szczecińskiej w projekcie ustawy powinien zostać zmieniony tryb zaskarżania rozstrzygnięć wydawanych przez organy prowadzące czynności wyjaśniające. Z uwagi na to, iż orzeczenia odnośnie do kosztów postępowania w sprawach o wykroczenia dotyczą z reguły małych kwot, trzeba by się zastanowić, czy nie należałoby uprościć postępowania odwoławczego w tej kwestii. Zdaniem sędziów wystarczająca byłaby możliwość zaskarżania decyzji do sądu rejonowego, w którego okręgu znajduje się siedziba organu wydającego kwestionowaną decyzję. Z kolei rzecznik praw obywatelskich w swoim piśmie zwrócił się o rozważenie szerszego uzasadnienia konieczności wprowadzenia procedury administracyjnej w sprawie kosztów ściąganych przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie projektowanego art. 206 § 4 bądź ewentualnie rezygnacji z tego rozwiązania i utrzymania ogólnych zasad ściągania tych kosztów. Prosiłbym pana ministra o ewentualny komentarz w tych dwóch sprawach. Natomiast chciałbym powiedzieć, podsumowując, że jesteśmy za skierowaniem tego projektu do dalszych prac parlamentarnych. On faktycznie wypełnia powstałą lukę prawną. Należy więc tę kwestię załatwić. Dziękuję bardzo.