Mówca: Gabriela Masłowska
Data: 2018-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panowie Ministrowie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić opinię odnośnie do projektu budżetu na 2019 r. w części dotyczącej zdrowia. Mam zaszczyt dlatego, że analiza danych zawartych w projekcie budżetu jednoznacznie wskazuje na to, że rząd Prawa i Sprawiedliwości z niespotykaną dotychczas determinacją i konsekwencją zwiększa nakłady na ochronę zdrowia, zabezpieczając tym samym stan zdrowotny naszego społeczeństwa. Świadczą o tym następujące dane. W roku 2019 nakłady na ochronę zdrowia ulegną znacznemu zwiększeniu w stosunku do nakładów w roku 2018. Zarówno te środki zawarte w budżecie państwa, jak i te zawarte w funduszach celowych i w budżecie NFZ według planu budżetowego wyniosą 97,6 mld zł, tj. o 7,6 mld więcej w stosunku do poprzedniego roku, a przypominam, że już w poprzednim roku znacznie zwiększyliśmy te nakłady. Po naszych poprzednikach otrzymaliśmy taki stan, że nakłady na ochronę zdrowia, porównywalne w tej części, wynosiły rocznie, przynajmniej w ostatnim roku, który otrzymaliśmy w spuściźnie, ok. 74 mld zł, czyli ponad 20 mld zł z budżetu jest wygospodarowane więcej na ochronę zdrowia. A więc rząd niezwykle konsekwentnie, niezwykle odpowiedzialnie i racjonalnie dzieli efekty wzrostu gospodarczego, jeśli chodzi o różne potrzeby społeczne, w tym przede wszystkim o ochronę zdrowia. Środki te stanowią, proszę państwa, 4,92% PKB. I tu powstaje pytanie: Jak to się ma do kwot zaplanowanych na ochronę zdrowia według harmonogramu, który ma nas doprowadzić do 6%? Z ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 5 lipca 2018 r. wynika, że aby dojść do 6%, powinniśmy mieć te nakłady na poziomie 4,86% na rok 2019. Proszę zauważyć, że w projekcie budżetu mamy większe nakłady aniżeli te minimalne z ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, większe o ponad 1,2 mld zł od tej wartości referencyjnej zawartej w ustawie. A więc mamy więcej, niż musielibyśmy mieć zgodnie z wymogami ustawy. Wobec tego bezpodstawne były i są takie zarzuty, wątpliwości, że nie osiągniemy tego 6-procentowego progu i że są to z naszej strony obietnice bez pokrycia. W projekcie budżetu państwa na 2019 r. wydatki w dziale ochrona zdrowia zaplanowane w różnych częściach budżetowych wynoszą ogółem 8248 mln zł, co stanowi wzrost w stosunku do roku 2018 o ponad 950 mln zł. Jeżeli uwzględnimy wydatki ujęte w pozostałych rezerwach celowych będących w dyspozycji ministra zdrowia, w części 46 w budżecie środków europejskich, w planie Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wydatki na staże i specjalizacje medyczne i w planie Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych, na ochronę zdrowia rząd zaplanował środki w wysokości 11 646 mln zł, czyli o 1,4 mld więcej niż w roku poprzednim, 2018. Teraz pojawia się pytanie, na jakie zadania głównie te pieniądze są przeznaczone. Otóż środki na realizację programów polityki zdrowotnej, która od wielu lat budziła wielki niepokój zarówno Polaków, jak i pracowników różnych podmiotów leczniczych pracujących w ochronie zdrowia, zostały zwiększone o ponad 61 mln zł, do łącznej kwoty 1046 mln zł, co pozwoli zapewnić finansowanie 17 programów realizowanych przez ministra zdrowia, w tym dwóch bardzo ważnych programów wieloletnich, mianowicie w obszarze chorób nowotworowych i transplantacji. Także ośmieszano, krytykowano, podawano w wątpliwość dofinansowanie leków dla osób powyżej 75. roku życia, minimalizowano te kwestie i efektywność tego. Otóż, proszę państwa, w roku 2019 na ten cel, na leki dla osób powyżej 75. roku życia, z budżetu państwa wypłynie kwota ok. 733 mln zł. Jest to również wzrost w stosunku do poprzedniego roku, o 90 mln. Wobec tego osoby starsze, które korzystają z tych bezpłatnych leków, mogą być spokojne - program będzie realizowany i sądzę, że wachlarz tychże leków, rodzajów leków będzie rozszerzany. Wśród tych wydatków swoje miejsce znajduje także realizacja świadczeń wysokospecjalistycznych. Środki tutaj zostały zwiększone o kwotę ponad 94 mln zł, do poziomu 544 mln zł, i jesteśmy przekonani, rząd jest przekonany, że stanowi to zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych w tym zakresie. W rezerwach celowych zaplanowano również środki w wysokości 90 mln zł z przeznaczeniem na podwyżki dla pielęgniarek i położnych w jednostkach podległych ministrowi zdrowia oraz w wojewódzkich i powiatowych stacjach sanitarno-epidemiologicznych, a także podwyżki wynagrodzeń dla pracowników podmiotów leczniczych jako skutek ustawy z 8 czerwca 2017 r., mówiąc najkrócej, o najniższym minimalnym wynagrodzeniu pracowników wykonujących zawody medyczne zatrudnionych w podmiotach leczniczych. Istotne wydatki z budżetu w części 46 dotyczą nakładów na realizację inwestycji w szpitalach. Chodzi tutaj zarówno o budowę, jak i doposażenie tych jednostek, podmiotów. Jest tu zaplanowana kwota 551 mln zł, z czego 467 mln dotyczy siedmiu inwestycyjnych programów wieloletnich w Krakowie, Gdańsku, Łodzi, Bydgoszczy, Lublinie i Zabrzu. I tu należy podkreślić, że jednocześnie ministerstwo opracowało i wprowadziło system oceny efektywności tych nakładów na inwestycje, tzw. system IOWISZ. Jest to niezwykle cenny system, ponieważ IOWISZ pozwala na zobiektywizowanie decyzji dotyczących przydzielania dotacji na inwestycje budowlane i dotyczących wyposażenia w poszczególnych szpitalach. Skończyła się więc taka praktyka, że dostawali ci, którzy mieli wpływy, najczęściej po linii politycznej w Ministerstwie Zdrowia. Jest to niezwykle istotna sprawa, bo nam wszystkim bardzo zależy na tym, żeby nie tylko zwiększać środki na ochronę zdrowia, ale żeby każda złotówka tam wydana była wydana we właściwym miejscu i przynosiła największe efekty, a mamy do czynienia z taką sytuacją, że niektóre jednostki były przeinwestowane, a w innych, zwłaszcza powiatowych szpitalach, brakuje np. rezonansów magnetycznych i chorzy są wożeni kilkadziesiąt kilometrów dalej, często ciężko chorzy, ponieważ nie ma takiej możliwości, żeby wykonać takie zabiegi gdzieś bliżej. I tutaj bardzo chcę pogratulować i podkreślić, że Ministerstwo Zdrowia rozumie ten problem i na zakup rezonansów magnetycznych także wydzieliło dodatkowe środki. Znam ten problem w odniesieniu do województwa lubelskiego, jeśli chodzi o powiatowe szpitale - pod tym względem do tej pory była bardzo zła sytuacja. Na 2019 r. zabezpieczone zostały środki na realizację zadań wynikających z ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym, a także zaplanowane zostały środki na działania związane z informatyzacją w ochronie zdrowia. Wydatki na ten cel wyniosą ok. 160 mln zł. Tutaj również nadrabiane są zaległości i zaniedbania naszych poprzedników zarządzających resortem w ostatnich latach. Na finansowanie i współfinansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej na rok 2019 w części 46: Zdrowie w budżecie państwa, budżecie środków krajowych i europejskich, zaplanowano kwotę 949 538 tys. zł wobec 628 506 tys. w roku 2018, co oznacza wzrost o 51% w stosunku do planu w ustawie budżetowej na rok 2018. W budżecie państwa wzrost ten wynosi 3,9%, ale budżet środków europejskich zwiększył się o 62,4%. Tak bardzo wyraźny wzrost nie może być chyba niezauważony także przez przeciwników czy opozycję. Wskazuje to bowiem na znaczenie finansowania refundowanego z Unii Europejskiej w części: Zdrowie. W związku z przewidywanym wykonaniem zadań przewyższających środki ujęte w ustawie budżetowej na 2019 r. zaplanowano środki w rezerwach celowych. Ich łączna kwota szacowana do wydatkowania wynosi ponad 522 mln zł. Przy założeniu więc pełnego wykorzystania rezerw w 2019 r. wydatkowanie środków z części 46: Zdrowie można przewidywać na poziomie 1472 mln zł. Jeśli chodzi o staże podyplomowe i specjalizacje - to wzbudzało wiele niepokojów, i to od lat, problemy narastały od lat - także w tym zakresie rząd stawił czoła problemom. W 2019 r. na finansowanie kształcenia podyplomowego lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek i położnych, a więc staży podyplomowych, oraz specjalizacji zaplanowano w planie finansowym Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o ponad 1 mld zł więcej niż w roku 2018, czyli łącznie 2,2 mld zł. I ta kwota zostanie przeznaczona na: sfinansowanie obowiązkowego stażu podyplomowego dla ponad 4,5 tys. lekarzy, lekarzy dentystów, którzy podjęli staż w roku 2018 i w latach poprzednich, a także dla ok. 4,6 tys. przyszłorocznych absolwentów wydziałów lekarskich i lekarsko-dentystycznych - w wysokości ponad 232 mln zł, z uwzględnieniem skutków podwyższenia w 2018 i 2019 wynagrodzeń zasadniczych stażystów. Kwota ta zostanie również przeznaczona na dofinansowanie ok. 22 tys. rezydentur w wysokości ponad 2 mld zł na niespotykaną dotąd skalę, z uwzględnieniem skutków podwyższenia wynagrodzeń zasadniczych rezydentów, sfinansowanie wyższego wynagrodzenia zasadniczego w zamian za zobowiązanie rezydenta do wykonywania zawodu na terenie Polski przez 2 lata po zakończeniu specjalizacji, dofinansowanie dyżurów medycznych wynikających z programu specjalizacji. W roku 2019 planowane jest uruchomienie 600 rezydentur w wiosennym postępowaniu kwalifikacyjnym i 3600 rezydentur w jesiennym postępowaniu kwalifikacyjnym. Dofinansowanych będzie także minimum 8490 miejsc szkoleniowych dla specjalizacji pielęgniarek i położnych, i na to przeznaczona jest kwota 9 mln zł. Zaznaczenia wymaga również, że w budżetach wojewodów na finansowanie zespołów ratownictwa medycznego zaplanowano kwotę 2157 mln zł, czyli również o ponad 270 mln więcej niż w roku 2018. Proszę państwa, są to dane, które niepodważalnie wskazują na zwiększone finansowanie potrzeb Polaków w zakresie ochrony zdrowia ze środków publicznych. Kiedy przeanalizowaliśmy, a zrobiłam to, wydaje mi się dosyć szczegółowo, budżet zadaniowy, który pokazuje, jak realizowane są podstawowe cele państwa zabezpieczające, zwiększające bezpieczeństwo zdrowotne społeczeństwa, które to cele są mierzone przy pomocy przyjętych określonych wskaźników do pomiaru stopnia realizacji zadań, to oczywiście wszystkie, prawie wszystkie, właściwie w większości, wskaźniki na rok 2019 przekraczają przyjęte wartości bazowe, można je ocenić pozytywnie, i pozwalają mieć nadzieję na realną poprawę sytuacji w ochronie zdrowia. Naturalnie nie rozwiążemy wszystkich problemów w ciągu 3 czy 4 lat. (Poseł Czesław Mroczek: Ale może jakiś jeden?) One się gromadziły i potęgowały przez okres wielu poprzednich lat. Pozostają różne problemy, np. zadłużanie się szpitali, zbyt niskie wyceny punktów, jeśli chodzi o świadczenia w zakresie psychiatrii podstawowej, gdzie w szpitalach psychiatrycznych te punkty są zbyt nisko, zdaniem pracowników, wyceniane, np. na poziomie 11,70 zł, co nie pozwala pokryć podstawowych kosztów, podczas gdy Agencja Wyceny Technologii Medycznych i Taryfikacji proponuje stawkę rozliczeniową na poziomie 14%. Są jeszcze wielkie problemy do rozwiązania. Odnosi się to też np. do nierównego traktowania, jeśli chodzi o leczenie uzależnień i opiekę psychiatryczną w poszczególnych województwach, w zakresie rozdysponowywania środków. Te wszystkie problemy są jeszcze przed nami. Jeśli mamy dobrą wolę i realizujemy te zadania odpowiedzialnie, pozostaje mieć optymistyczne podejście do tego, że Polacy mogą w najbliższym roku liczyć na znaczną poprawę, jeśli chodzi o zaspokojenie ich potrzeb w zakresie ochrony zdrowia, czego bardzo im życzymy. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Izabela Leszczyna: Przecież to kłamstwo jest.) (Głos z sali: Brawo.) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)