Mówca: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data: 2022-01-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Dnia 18 grudnia 2021 r. zmarł w Chełmie w wieku 92 lat pan Wacław Mieczysław Prystupa, niezłomny żołnierz AK i WiN, pseudonim Piskorz, długoletni więzień polityczny okresu stalinowskiego, weteran walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, kapitan Wojska Polskiego w stanie spoczynku. Urodził się 10 października 1929 r. w Chełmie w rodzinie robotniczej. Ojciec jego Piotr pracował w miejscowej straży pożarnej, zaś matka Julia z domu Wnuk prowadziła dom. W wieku 7 lat podjął naukę w tutejszej szkole powszechnej im. Stanisława Staszica, w roku 1939 wstąpił do Związku Harcerstwa Polskiego. Był żołnierzem w placówce Pawłów rejonu V Pawłów - Rejowiec obwodu i Inspektoratu Rejonowego Chełm Okręgu Lublin Armii Krajowej w okresie maj 1943 r. - lipiec 1944 r. z funkcją łącznika - przywoził prasę podziemną, meldunki, amunicję i broń - a także oddziału zbrojnego Zrzeszenia ˝Wolność i Niezawisłość˝ por. Henryka Lewczuka pseudonim Młot i po-WiN-owskiego grupy ˝Zdybka˝ w okresie sierpień 1946 r. - lipiec 1947 r. Był więźniem politycznym, skazanym pierwotnie na dwukrotną karę śmierci i 45 lat więzienia, który to wyrok zamieniony został wkrótce na dożywocie, w okresie sierpień 1947 r. - maj 1957 r. aresztu Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego i Zakładu Karnego w Chełmie oraz więzień na Zamku Lubelskim - tu przebywał przejściowo w celi śmierci - we Wronkach i w Strzelcach Opolskich. Jego łączny staż kombatancki i jako osoby represjonowanej wyniósł 12 lat i 1 miesiąc. Mimo późniejszej inwigilacji przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa był od jesieni 1980 r. do przejścia na emeryturę z dniem 1 listopada 1990 r. aktywnym członkiem Niezależnego Samorządowego Związku Zawodowego ˝Solidarność˝ Węzła Chełm Polskich Kolei Państwowych. Od 1990 r. był członkiem zwyczajnym kombatantem Koła Chełm Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej, gdzie niemal do końca z zaangażowaniem pełnił społecznie funkcję przewodniczącego komisji rewizyjnej. Ponadto był wiceprezesem Zarządu Inspektoratu Chełmskiego Zrzeszenia ˝Wolność i Niezawisłość˝ - Stowarzyszenia Społeczno-Kombatanckiego oraz aktywnym członkiem oddziałów Związku Więźniów Politycznych Okresu Stalinowskiego i Związku Inwalidów Wojennych Rzeczypospolitej Polskiej w Chełmie. W 2006 r. otrzymał nominację na stopień wojskowy kapitana Wojska Polskiego w stanie spoczynku, zaś w 2014 r. - legitymację członka Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. W 2014 r. stał się bohaterem filmu ˝Skazany na karę śmierci˝ zrealizowanego przez uczniów Gimnazjum nr 6 im. Sybiraków w Chełmie pod opieką pani Beaty Łukaszewskiej-Breś na konkurs ˝Młodzi dla historii˝, towarzyszącego wrześniowemu Festiwalowi Filmów Dokumentalnych ˝Niepokorni, Niezłomni, Wyklęci 1944-1989˝ w Gdyni. Film ten zwyciężył jednogłośnym werdyktem jury w tej edycji konkursu. Wacław Mieczysław Prystupa odznaczony został Krzyżami: Armii Krajowej i Więźnia Politycznego oraz Kawalerskim i Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a ponadto wyróżniony Odznaką Pamiątkową Żołnierzy 7. Pułku Piechoty Legionów Armii Krajowej, Odznaką Pamiątkową Akcji ˝Burza˝ i Krzyżem Zrzeszenia WiN, Odznaką ˝Weteran Walk o Niepodległość˝, Odznaką - Wyróżnieniem ˝Za wkład pracy społecznej poświęconej etosowi Armii Krajowej˝, Odznaką 'Z okazji 55-lecia utworzenia zrzeszenia ˝Wolność i niezawisłość' oraz Odznaką ˝Z okazji 10. Rocznicy Stowarzyszenia Społeczno-Kombatanckiego WiN˝, Odznaką Honorową ˝Za zasługi dla Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej˝ oraz Medalem ˝Pro Patria˝. W środowisku lokalnym jawił się jako ostatni z żyjących, ewidentnych i niekwestionowanych, niezłomnych żołnierzy wyklętych. Cześć jego pamięci!