Mówca: Marek Ruciński
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekty ustaw, jak ten dzisiaj procedowany o Agencji Badań Medycznych, powinny służyć rozwojowi polskiej medycyny oraz wsparciu badań prowadzonych przez naszych specjalistów. Cieszę się, że choć część postulowanych zmian ustawy została wprowadzona jeszcze podczas prac podkomisji. Na początku kadencji szczerze wierzyłbym, że uchybienia w tym projekcie spowodowane były wyłącznie niedopatrzeniami. Obserwując ostatnie lata, zdaję sobie jednak sprawę, że chęć wyłaniania prezesa tej instytucji w drodze nominacji była celowa. Na całe szczęście zdecydowany sprzeciw znacznej części członków podkomisji spowodował wycofanie się z tego wątpliwego pomysłu. Szkoda, że postulaty określenia wymagań względem kandydatów na poszczególne stanowiska kierownicze, na co zwracało uwagę m.in. Biuro Analiz Sejmowych, nie zostały zrealizowane. Przypuszczam, że ma to ułatwić obsadzenie tych etatów odpowiednimi osobami. Do takich działań, które Nowoczesna uważa za absolutnie niedopuszczalne, zdążyliśmy się przyzwyczaić. Najgorszy jest jednak fakt, że w tej samej opinii Biura Analiz Sejmowych czytamy również: projektowane regulacje w niedostatecznym stopniu gwarantują zachowanie bezstronności przy wyborze projektów. Oznaczać to może, że w kolejnej już instytucji państwowej nominaci partyjni będą swobodnie decydować o sposobie wydatkowania publicznych pieniędzy, najprawdopodobniej przekazując je na projekty i badania bliskie światopoglądowi rządzących. W tym miejscu chciałbym zwrócić uwagę na poprawkę, którą złożę na ręce pani marszałek w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna. Poprawka ta gwarantuje, a nie jedynie umożliwia, udział ekspertów w ocenie projektów. Państwowe instytucje naukowe powinny stanowić wzór do naśladowania w zakresie merytorycznego przygotowania pracowników oraz wydatkowania środków publicznych. Tym samym postępowania konkursowe i obiektywne kryteria wpływające na wybór finansowanych projektów powinny być czymś naturalnym, a udział ekspertów przy ich ocenie powinien być obligatoryjny. Niestety pod rządami Prawa i Sprawiedliwości postępuje ideologizacja opieki zdrowotnej: likwidacja programu in vitro, krok po kroku wprowadzane klauzule sumienia dla różnych profesji obejmujących pracę z pacjentami, eliminowanie prywatnych świadczeniodawców, jak miało to miejsce w przypadku ustawy o tzw. sieci szpitali, czy przeznaczanie 100 mln zł na program naprotechnologii. To tylko nieliczne przykłady traktowania systemu ochrony zdrowia jak prywatnego gabinetu. Teraz jesteśmy świadkami tworzenia agencji, której budżet będzie sięgał kilkuset milionów złotych rocznie, a jej prezes będzie mógł dowolnie przeznaczać te środki np. na niekomercyjne badania nad skutecznością naprotechnologii. Tymczasem ten sam budżet mógłby zostać przeznaczony przede wszystkim na szybszy dostęp do lekarzy specjalistów. Szanowni Państwo! Wszyscy jesteśmy beneficjentami badań medycznych, niezależnie od tego, jakie wartości wyznajemy. Ich dofinansowanie powinno być dla nas priorytetem. W tym celu powinniśmy brać za przykład gotowe, działające już rozwiązania w innych krajach. Brytyjska instytucja Medical Research Council, która jest odpowiednikiem powstającej właśnie Agencji Badań Medycznych, jest finansowana z dotacji podmiotowych. A zatem, jeśli chcemy rozwijać badania w Polsce, powinniśmy finansować je w ten sam sposób. Obecnie, ze względu na wieloletnie zaniedbania, niekomercyjne badania w Polsce to jedynie 2% rynku, podczas gdy w innych krajach jest to blisko 30%. W związku z tak licznymi wątpliwościami, o których wspomniałem, Nowoczesna uważa, że choć rozwój badań medycznych w Polsce jest pożądany i bardzo istotny, to ustawa w tym kształcie jest nie do przyjęcia. Zagłosujemy przeciwko temu projektowi. Składam poprawkę na ręce pani marszałek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)