Mówca: Sprawozdawca Jadwiga Zakrzewska
Data: 2012-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Panowie Oficerowie! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych i Obrony Narodowej przedstawić projekt ustawy o ratyfikacji Konwencji o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu, sporządzonej w Oslo dnia 18 września 1997 r., zawarty w druku nr 508. Główne przesłanie konwencji ottawskiej to położyć kres erze min. Miny przeciwpiechotne nie rozróżniają żołnierzy od cywilów i zazwyczaj zabijają lub poważnie ranią swoje ofiary. Względnie tanie, małe i łatwe w użyciu rozprzestrzeniały się w milionach sztuk, powodując niesłychane społeczne i ekonomiczne spustoszenie w wielu krajach na całym świecie. Polska, mimo że do tej pory jeszcze nie ratyfikowała konwencji ottawskiej, to jednak dobrowolnie wypełniała większość jej postanowień i nie produkowała, nie eksploatowała i nie wykorzystywała min przeciwpiechotnych w operacjach wojskowych. Wysoka Izbo! Państwa przystępujące do konwencji nie mogą nigdy, w żadnej sytuacji, używać, konstruować, produkować, składować lub przekazywać min przeciwpiechotnych bądź pomagać w tym komukolwiek. Muszą również w określonym przedziale czasu zniszczyć istniejące miny przeciwpiechotne, niezależnie od tego, czy znajdują się w magazynach, czy też w ziemi. Wysoka Izbo! Liczba ofiar wzrasta z roku na rok. 3/4 ofiar to osoby cywilne, z których 34% to dzieci. To im należy nieść pomoc, w szczególności aby przezwyciężyć fizyczną i psychiczną traumę w wyniku tego nieszczęścia. Nie pozwólmy, aby tego typu ekstremalne sytuacje stale się powtarzały. Mamy ten problem w Polsce, bo po II wojnie światowej Polska była najprawdopodobniej najbardziej zaminowanym krajem na świecie. Ponad 80% terytorium Polski było zanieczyszczone minami oraz innymi niewybuchami. W okresie powojennym usunięto ponad 80 mln min. Od 1945 r. miny pochłonęły życie ponad 4 tys. polskich cywilów oraz raniły kolejne 8 tys. Do dnia dzisiejszego na terytorium Polski znajdują się duże ilości min i innych niewypałów. Mamy ostatnio na to, niestety, liczne dowody. Panowie Ministrowie! Panie Generale! Dlatego też, korzystając z okazji, pragnę serdecznie podziękować wojskom inżynieryjnym za ogromny wkład w rozbrajanie niewybuchów, a w szczególności żołnierzom - saperom z Kazunia. To dzięki ich zaangażowaniu wiele z obiektów, potencjalnych przyczyn ˝zardzewiałej śmierci˝ unieszkodliwiono. Chwała też pracownikom Polskiego Czerwonego Krzyża, którzy od lat 90. zwracali uwagę w naszym kraju na ten problem, apelując do rządów Rzeczypospolitej Polskiej o bezzwłoczną ratyfikację konwencji ottawskiej. Miny przeciwpiechotne po raz pierwszy na dużą skalę zostały użyte w czasie I wojny światowej w XX wieku i rozprzestrzeniały się na wszystkich kontynentach oraz były obecne w każdym konflikcie międzynarodowym i wewnętrznym. Dopiero na początku lat 90., Wysoka Izbo, zaczęto mówić o ˝kryzysie˝, szacując, że cały świat jest ˝zaminowany˝ (od 100 do 300 mln min). Jody Williams, laureatka Pokojowej Nagrody Nobla, stwierdziła, że ˝miny przeciwpiechotne z założenia są, by ranić i zabijać. Są perfekcyjnymi żołnierzami˝. Trzeba dodać, że niestety jeszcze 40 państw pozostaje poza obowiązkami konwencji, w tym większość krajów składujących miny przeciwpiechotne, produkujących je i używających ich, takich jak Birma, Chiny, Indie, Pakistan, Rosja, Stany Zjednoczone. Dlatego też Polska nie może należeć do tego grona. Jesteśmy krajem promującym zasady humanitaryzmu i czas najwyższy na to, aby Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikował konwencję, którą uznajemy za słuszną zarówno w całości, jak i co do każdego z postanowień w niej zawartych. W imieniu Komisji Obrony Narodowej i Komisji Spraw Zagranicznych wnoszę o przyjęcie projektu ustawy o ratyfikacji Konwencji o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu, sporządzonej w Oslo dnia 18 września 1997 r. Wysoka Izbo! Na koniec powiem, że ˝wśród szczęku oręża nie mogą milczeć prawa˝, a w szczególności prawa humanitarne. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)