Mówca: Katarzyna Ueberhan
Data: 2026-02-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy odnośnie do rządowego projektu ustawy zmieniającej przepisy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa zawartego w druku sejmowym nr 2122 wraz ze sprawozdaniem komisji z druku nr 2154. To projekt rządowy przyjęty przez Radę Ministrów 30 grudnia minionego roku i skierowany do Sejmu. Ma on usprawnić funkcjonowanie systemu zasiłkowego oraz dostosować go do standardów cyfrowych i organizacyjnych. Jak już tutaj była wcześniej mowa, to projekt o charakterze deregulacyjnym, który w praktyce porządkuje i unowocześnia zasady składania wniosków o świadczenia z ubezpieczenia chorobowego. Chodzi więc o sprawy codzienne, dotyczące milionów ubezpieczonych i setek tysięcy płatników składek. To projekt techniczny w formie, ale bardzo społeczny w skutkach. Dotyczy sytuacji, w których ludzie są najbardziej wrażliwi, najsłabsi, kiedy chorują, kiedy opiekują się bliskimi, gdy zostają rodzicami. Dla Lewicy to jest oczywiste, że system ubezpieczeń społecznych powinien działać sprawnie, powinien być dostępny i powinien dawać realne bezpieczeństwo socjalne. W tym kierunku idzie ta nowelizacja, ona realizuje nasze wartości. Przede wszystkim projekt upraszcza i porządkuje procedury związane z przyznawaniem i wypłatą świadczeń. Jednym z głównych celów zmian jest ograniczenie chaosu w dokumentach, skrócenie obiegu informacji oraz dopasowanie przepisów do współczesnej rzeczywistości, do rzeczywistości cyfrowej. Umożliwia szersze i bardziej uporządkowane elektroniczne składanie dokumentów i wniosków do ZUS. To nie jest zmiana kosmetyczna, to realna zmiana jakościowa dla milionów ubezpieczonych i dla tysięcy płatników składek. Dziś nadal wiele osób gubi się w skomplikowanych, niejasnych procedurach, formalnościach. Wie to każdy, kto pomagał chociażby seniorowi przejść przez procedurę zasiłkową. Ta ustawa zmierza do tego, by państwo i jego procedury były bardziej zrozumiałe dla obywatela. Projekt też doprecyzowuje zasady ustalania prawa do zasiłków i ich kontroli. Chcemy powiedzieć jasno - mówię to w imieniu Lewicy - że system ubezpieczeń społecznych musi być oparty na zaufaniu, na zaufaniu do państwa, na zaufaniu do systemu, ale musi być też oparty na przejrzystych regułach. Dlatego popieramy wszelkie rozwiązania, które porządkują definicje, procedury. Projekt ten wpisuje się też w szerszy proces modernizacji systemu zabezpieczenia społecznego. Obecne regulacje są miejscami przestarzałe, są wielokrotnie nowelizowane, przez to czasami niespójne i trudne w stosowaniu zarówno dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jak i dla pracodawców czy dla samych ubezpieczonych. Każda próba uporządkowania, usprawnienia, by ten system był bardziej czytelny, działa na korzyść obywateli, bo zmniejsza ryzyko błędów i opóźnień, ale też potencjalnych sporów, zwiększa zaufanie do państwa. To przedłożenie usprawnia mechanizmy, nie osłabiając samego zabezpieczenia społecznego. Sprawny system zasiłków chorobowych i macierzyńskich to nie tylko kwestia indywidualna. To element polityki państwa, polityki prospołecznej, prozdrowotnej, prorodzinnej. Jeśli procedury są proste, ludzie szybciej uzyskują wsparcie. Decyzje są szybsze, mniejszy jest stres. System cyfrowy jest też tańszy, bardziej wydolny. To też oznacza, że więcej środków można przeznaczyć na same świadczenia, a nie na obsługę biurokracji. Klub Lewicy oczywiście popiera niniejsze przedłożenie ze względu na realne ograniczenie biurokracji w sprawach zasiłków oraz usprawnienie obsługi wniosków przez elektronizację i ujednolicenie zasad składania dokumentów. Należy docenić, że projekt uwzględnia głosy z konsultacji społecznych, doprecyzowuje możliwości praktyczne, tak by zmiana była korzystna zarówno dla ubezpieczonych, jak i dla pracodawców, dla biur rachunkowych. Ten projekt odpowiada na realne potrzeby i wyzwania współczesności. Dziękuję bardzo.