Mówca: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz ustawy - Prawo oświatowe, zawartego w drukach nr 1381 oraz 1513. Już na wstępie chciałabym podkreślić, iż popieramy zaproponowane zmiany w procedowanym projekcie ustawy. W dużej mierze są one wynikiem wystąpień kierowanych do Ministerstwa Sprawiedliwości zarówno przez rzecznika praw obywatelskich, organy nadzoru pedagogicznego, jednostki samorządu terytorialnego, dziennikarzy, jak i przez samych rodziców z powodu licznych trudności interpretacyjnych zwłaszcza art. 21 ustawy zwanej ustawą kamilkową. Ministerstwo dokonało analizy tych wystąpień i na ich podstawie, działając w porozumieniu z ministrem edukacji narodowej, przygotowało stosowne zmiany. Po pierwsze, jasność i przejrzystość definicji. W procedowanej ustawie wprowadzono słownik, w którym wyjaśniono znaczenie występujących w ustawie, a budzących wątpliwości terminów. W omawianym słowniku zamieszczono definicję m.in. innego organizatora, dopuszczenia do innej działalności, wskazano, jak należy rozumieć opiekę, wychowanie, realizację innego zainteresowania oraz wypoczynek. W słowniku zamieszczono również wyjaśnienie pojęcia standardu ochrony małoletnich. Dzięki doprecyzowaniu definicji wszyscy, którzy pracują z małoletnimi, otrzymają czytelne wskazówki rozwiewające wątpliwości interpretacyjne. Dlatego jako klub uważamy, że wprowadzenie tych zapisów jest jak najbardziej zasadne. Po drugie, skuteczna weryfikacja. Projekt ustawy w szczegółowy sposób reguluje obowiązek sprawdzenia osób, które mają być zatrudnione lub dopuszczone do działalności związanej z nieletnimi. Dodatkowo wprowadzono również możliwość ponownego sprawdzenia osób już zatrudnionych lub dopuszczonych do działalności, jeśli współpraca trwa dłużej niż 2 lata. Taka kontrola może być prowadzona nie częściej niż raz na 2 lata i ma na celu wyłapanie sytuacji, w których osoba w trakcie zatrudnienia jest skazana za przestępstwo. Po trzecie, ustawa wprowadza racjonalne wyjątki. Projekt ustawy wprowadza wyjątek dotyczący rodziców i opiekunów, którzy zostają dopuszczeni do działalności organizowanej przez podmiot, do którego uczęszcza ich własne dziecko. W takich sytuacjach zamiast pełnej procedury sprawdzenia w rejestrach wystarczy złożenie przez nich oświadczenia o niekaralności i o tym, że nie figurują w rejestrach osób skazanych. Zdaniem klubu jest to rozwiązanie, które ułatwia funkcjonowanie danego podmiotu i nie obniża poziomu bezpieczeństwa nieletnich, gdyż oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Projekt ustawy wprowadza też jasne zasady dotyczące osób zatrudnianych lub dopuszczanych do działalności przez uczelnię. W tych przypadkach obowiązek sprawdzania w odpowiednich rejestrach pozostaje, ale zamiast pełnych zaświadczeń z rejestrów karnych wystarczy złożenie odpowiedniego oświadczenia. Bardzo ważną zmianą jest to, iż projekt ustawy wprowadza przepis, który określa, że w przypadku działalności wykonywanej w bezpośredniej obecności osoby mającej ustawowy lub umowny obowiązek nadzoru nad nieletnim nie będzie stosowana procedura weryfikacji osób dopuszczanych do pracy z małoletnim.Chodzi o sytuacje, w których dziecko przez cały czas znajduje się pod opieką nauczyciela, wychowawcy, opiekuna czy instruktora i nie pozostaje sam na sam z osobą z zewnątrz. Kolejny wyjątek dotyczy sytuacji, gdy ten sam pracodawca lub inny organizator zawiera z daną osobą umowę jedną po drugiej, a łączny czas trwania wszystkich stosunków pracy lub dopuszczenia do innej działalności nie przekracza 2 lat. W tym przypadku nie trzeba będzie za każdym razem ponownie przeprowadzać pełnej procedury weryfikacji w rejestrach. Po czwarte, standardy ochrony dzieci. Projekt ustawy porządkuje przepisy dotyczące standardów ochrony małoletnich, jasno wskazując, że obowiązek ich wprowadzenia spoczywa na osobie kierującej daną placówką, a nie na nieprecyzyjnie dotąd określonym organie zarządzającym. Po piąte, skuteczna praca zespołu do spraw analizy zdarzeń. Projekt ustawy przewiduje bardzo ważne zmiany dotyczące działania zespołu. Nowelizacja wprowadza funkcję zastępcy przewodniczącego, ale bardzo ważnym elementem jest wprowadzenie obowiązku natychmiastowego informowania zespołu przez Policję, żandarmerię i prokuratorę o przypadkach śmierci lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu dzieci. (Dzwonek) Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Podsumowując, procedowany projekt ustawy to odpowiedź na realne potrzeby systemu ochrony małoletnich.