Mówca: Jerzy Wenderlich
Data: 2014-07-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Tak, zgoda. I pan minister, i ja rzeczywiście przeżywaliśmy w nie zawsze tak dobrych warunkach. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa Zdzisław Gawlik: Jeżeli państwo pozwolicie, to chciałbym przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. Prezentacja ta stanowi realizację corocznego ustawowego obowiązku, jaki jest nałożony na ministra skarbu państwa, przedstawienia Sejmowi sprawozdania z działalności tego urzędu za poprzedni, mijający rok obrotowy. Jak Wysokiej Izbie wiadomo, Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa została powołana do ochrony prawnej praw i interesów Skarbu Państwa. Obowiązek ten instytucja ta spełnia głównie poprzez wykonywanie zastępstwa procesowego w sprawach sądowych w zakresie wskazanym ustawą o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W konsekwencji Prokuratoria Generalna jest swoistym pełnomocnikiem instytucjonalnym, adwokatem zastępującym w procesach sądowych organy państwowe oraz państwowe jednostki organizacyjne, których zadania wiążą się z tymi procesami. Niezależnie od tego Prokuratoria Generalna wydaje na wniosek innych urzędów państwowych opinie prawne i legislacyjne, a także na ich wezwanie może wykonywać zastępstwo procesowe Rzeczypospolitej Polskiej, np. w międzynarodowych arbitrażach. Nadzór nad tą wysoce wyspecjalizowaną instytucją w zagadnieniach procesowych i legislacyjnych sprawuje minister skarbu państwa. Prezentowane dzisiaj sprawozdanie stanowi podsumowanie roku 2013, który był ósmym rokiem działalności Prokuratorii Generalnej. O ile w zakresie kompetencyjnym tego urzędu nie zaszły zmiany, o tyle w tym roku nastąpiła istotna zmiana w składzie jego kierownictwa, bowiem po przeprowadzeniu naboru przez zespół powołany przez ministra skarbu państwa w dniu 8 lipca 2013 r. prezes Rady Ministrów powołał na to stanowisko, na stanowisko prezesa Prokuratorii Generalnej pana prof. dra hab. Bronisława Sitka. Z kolei z dniem 31 grudnia 2013 r. ze stanowiska wiceprezesa Prokuratorii Generalnej została odwołana pani Iwona Gintowt-Juchniewicz z uwagi na swoją rezygnację z zajmowanego stanowiska. Chciałbym w tym miejscu podziękować pani prezes za wykonywaną przez 7 lat pracę na rzecz poprawy ochrony interesów Skarbu Państwa. Z tego względu, z uwagi na odejście pani Gintowt-Juchniewicz w bieżącym roku zostały podjęte starania w celu obsadzenia stanowiska wiceprezesa Prokukratorii Generalnej. Jak wyżej wspomniałem, głównym obszarem zadaniowym Prokuratorii Generalnej jest wykonywanie zastępstwa procesowego Skarbu Państwa. Prezentację efektów działalności w tym zakresie przedstawiono w pkt III sprawozdania z działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Została ona przedłożona Wysokiemu Sejmowi. Zawiera szereg szczegółowych danych odnośnie do liczby spraw sądowych, a także skuteczności w ich wygrywaniu pod względem liczbowym i wartościowym. Dla zachowania przejrzystości kilka wybranych danych. Na dzień 31 grudnia 2013 r. liczba spraw sądowych w toku wynosiła 7223, z czego nowych spraw zarejestrowano w Prokuratorii Generalnej 4330. Jednocześnie w 2013 r. Prokuratoria Generalna zakończyła 3982 sprawy sądowe, przy czym w tej liczbie mieszczą się również sprawy wszczęte w latach wcześniejszych. Łącznie z tej liczby spraw zakończonych wygrano 2535 spraw, co stanowi około 64% ogólnej liczby spraw. W 253 sprawach sądy rozpatrujące sprawy nie podzieliły argumentacji Prokuratorii Generalnej, co stanowi około 6%, czyli sprawy te, możemy powiedzieć, zostały przegrane. W przypadku pozostałych 1194 spraw, tj. w około 30%, sprawy te zostały zakończone w inny sposób, np. poprzez ich umorzenie. W porównaniu z działalnością Prokuratorii Generalnej w latach ubiegłych liczba spraw prowadzonych przez ten urząd, zarówno tych w toku, jak i nowych, stabilizuje się na zbliżonym poziomie. Przykładowo z analizy wynika, że w stosunku do roku 2012 liczba spraw w toku zwiększyła się o 5%, a nowych spraw, które wpływają, spadła o nieco ponad 8%. Jeżeli chodzi o podział prowadzonych spraw sądowych pod względem rodzajowym, to zasadniczo rodzaj spraw w 2013 r. nie odbiegał od tych z roku poprzedzającego. Wśród najistotniejszych obszarów zaangażowania Prokuratorii Generalnej, które zostały wymienione w pkt IV przedkładanego Wysokiej Izbie sprawozdania, znajdują się sprawy międzynarodowe, arbitrażowe i infrastrukturalne, sprawy dotyczące odpowiedzialności państwa za wadliwe decyzje administracyjne, podatkowe i celne, a także kwestie odpowiedzialności Skarbu Państwa za orzeczenia wydawane w postępowaniu cywilnym. Wśród tych spraw istotną grupę stanowią również roszczenia reprywatyzacyjne, w tym dotyczące tzw. dekretu o gruntach warszawskich, sprawy związane z zasiedzeniem nieruchomości przez Skarb Państwa, sprawy związane z problematyką ustalania opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa oraz roszczenia osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych. Podobnie jak w roku 2012 najliczniejszą grupę spraw stanowi grupa spraw z powództwa osób osadzonych w zakładach karnych i śledczych. Liczba tego typu spraw w 2013 r. wyniosła około 1870, co stanowi około 25% wszystkich spraw wpływających do Prokuratorii Generalnej. Z kolei spraw o największych wartościach sporu, tj. arbitrażowych, było 16, zaś spraw o wartości przedmiotu sporu powyżej 1 mln zł było 1525. Nie można jednak zapominać, że obok wykonywania zastępstwa procesowego Skarbu Państwa Prokuratoria Generalna prowadzi także działalność opiniodawczą polegającą na wydawaniu opinii prawnych w sprawach dotyczących ważnych spraw lub interesów Skarbu Państwa, a także bierze udział w tworzeniu prawa, czyli w procesie legislacyjnym. Wspomniane wyżej opinie prawne Prokuratoria Generalna sporządzała na wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa. Zgodnie z przedkładanym Wysokiej Izbie sprawozdaniem w 2013 r. do Prokuratorii Generalnej wpłynęły 42 wnioski o wydanie opinii prawnych, natomiast w zakresie opiniowania projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony praw lub interesów Skarbu Państwa, a także regulujących postępowania przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi sprawozdanie wskazuje, że w 2013 r. do Prokuratorii Generalnej skierowano 739 wniosków o wydanie opinii legislacyjnej do projektów dokumentów rządowych. Niezależnie od analizy aktywności działalności Prokuratorii Generalnej warto zwrócić także uwagę na informacje odnoszące się do zatrudnienia w tym urzędzie. Informacje te zostały pomieszczone w pkt V przedkładanego Wysokiej Izbie sprawozdania. Chciałbym powiedzieć, że dzisiaj, jeśli chodzi o liczbę osób, które pracują w Prokuratorii Generalnej, jest to około 134 etatów dla pracowników departamentów, około 45 etatów dla pracowników biur oraz 3 etaty dla kierownictwa Prokuratorii Generalnej. Chciałbym równocześnie dodać, bo jest to kwestia równie istotna, że średnie wynagrodzenie radcy Prokuratorii Generalnej na koniec 2013 r. wyniosło około 9600 zł, natomiast starszego radcy około 11 200 zł. Na koniec pragnę również wspomnieć o kwestii realizacji planu finansowego Prokuratorii Generalnej, o którym mowa w pkt VI omawianego sprawozdania. Z zawartych w nim informacji wynika, że łączny plan wydatków na 2013 r. wyniósł 31 489 tys. zł. Wykonanie tego planu mieści się na poziomie 29 822 tys. zł. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prezentacja powyższych danych, zwłaszcza w odniesieniu do wysokiej skuteczności liczbowej i kwotowej w sprawach sądowych, bez wątpienia wskazuje na to, że Prokuratoria Generalna skutecznie broni praw i interesów Skarbu Państwa, wypełniając tym samym nałożony na nią ustawowy obowiązek. Z pewnością do tego stanu sprawy przyczynia się wysoki poziom merytoryczny kierownictwa i pracowników Prokuratorii Generalnej, wynikający m.in. z wiedzy, doświadczenia nabytego podczas pracy, również w tej instytucji. Cieszy zwłaszcza fakt, że ten bogaty zasób kompetencji służy interesowi publicznemu, jakim jest interes Skarbu Państwa. Konkludując dzisiejsze wystąpienie, chciałbym zapewnić Wysoką Izbę, że minister skarbu państwa, sprawujący nadzór nad Prokuratorią Generalną Skarbu Państwa, będzie podejmował wszelkie możliwe starania leżące w sferze jego uprawnień, żeby urząd ten, przynajmniej tak jak dotąd, sprawnie i efektywnie realizował swoje ustawowe cele. Bardzo dziękuję, panie marszałku. Dziękuję bardzo Wysokiej Izbie za uwagę. Dziękuję.