Mówca: Anita Sowińska
Data: 2023-03-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koalicyjnego Klubu Poselskiego Lewicy wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o obligacjach, ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi i ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji oraz niektórych innych ustaw. Przedłożony projekt nowelizacji ustaw wprowadza do polskiego porządku prawnego nową kategorię obligacji: obligacji kapitałowych, które mogą być emitowane przez banki, biura maklerskie, ale także towarzystwa ubezpieczeniowe i reasekuracji. Obligacje kapitałowe są to instrumenty finansowe wyposażone w mechanizm, który zakłada, że w przypadku problemów finansowych emitenta będzie możliwe umorzenie części wartości obligacji lub ich zamiana na akcje. Te instrumenty będą mogły być wliczane do kapitałów własnych i powinny wpłynąć pozytywnie na poziom stabilności finansowej instytucji. Jest to rozwiązanie, które jest implementacją prawa unijnego, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zwanego rozporządzeniem CRR, do prawa polskiego. Państwa członkowskie miały obowiązek przyjęcia i publikacji przepisów do 30 czerwca 2022 r., natomiast przepisy rozporządzenia obowiązują w państwach członkowskich już od 1 stycznia tego roku. Mamy więc obecnie sytuację działania w chaosie prawnym na rynku inwestycyjnym, ponieważ już ponad 2 miesiące obowiązują zmiany w prawie unijnym, a polskich przepisów wciąż brak. Taka sytuacja godzi w interes inwestorów indywidualnych oraz instytucjonalnych, np. w zakresie norm publikacji krótkich i potrzebnych dokumentów zawierających najważniejsze informacje na temat produktów inwestycyjnych i ubezpieczeniowych. Prace nad projektem ustawy trwały w Ministerstwie Finansów bardzo długo. Dość powiedzieć, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady powstało w 2013 r. i weszło w życie z początkiem 2014 r., więc rozwiązania obecnie procedowane mogłyby obowiązywać już od blisko dekady. Banki miały zresztą prawo emitować takie papiery wartościowe, jednak nie pod prawem polskim, lecz pod prawem obcym. To jednak wiązało się z ryzykiem nieuznania takich emisji jako uprawniających do zaliczenia pozyskanych środków do kapitału własnego banku na skutek braku stosownej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego. Dobrze, że akurat te zapisy unijne w końcu pojawiają się w polskim parlamencie, ale szkoda, że tak późno. Ale Prawo i Sprawiedliwość nie byłoby sobą, gdyby nie zniszczyło nawet dobrego projektu ustawy. Na posiedzeniu komisji finansów, które odbyło się 1 marca, przedstawiciele Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w osobach Grzegorza Pazury oraz Łukasza Gałczyńskiego chcieli zrobić wrzutkę do tej ustawy dotyczącą specjalnych stref ekonomicznych, czyli sprawy, która zupełnie nie jest związana z tą ustawą. Zmiana polegała na tym, że po art. 3 projektu ustawy chcieli dodać art. 3a, w którym poszerzyliby zakres podmiotów, które mogą zarządzać strefami ekonomicznymi. Obecnie jest tak, że specjalne strefy ekonomiczne mogą być zarządzane wyłącznie przez podmioty, w których Skarb Państwa lub samorząd województwa posiada większościowe udziały. Kancelaria premiera Morawieckiego chce natomiast poszerzyć katalog tych podmiotów o dowolne osoby. Każdy, kto ma odpowiedni kapitał, mógłby sobie kupić strefę ekonomiczną. To jest rozbój w biały dzień. Niech pan powie, panie Morawiecki, czy pan chce sprywatyzować specjalne strefy ekonomiczne. Czy chce pan rozdać za bezcen nasz polski majątek i uwłaszczyć się na nim? Na posiedzeniu komisji finansów ta poprawka nie była ostatecznie procedowana. Stało się tak tylko dzięki czujności Biura Legislacyjnego oraz przytomności przewodniczącego komisji pana Andrzeja Kosztowniaka. Członkowie komisji w ogóle nie otrzymali do ręki tej skandalicznej poprawki. Obecnie jesteśmy w trakcie drugiego czytania tej ustawy i nie wiemy, czy ta poprawka zostanie ponownie złożona na tym posiedzeniu. Jeżeli tak się stanie, to zaznaczam, że Lewica nie poprze tej ustawy, chociaż popieramy jej merytoryczną część. Jednak ta poprawka zmienia charakter tej ustawy, bo po pierwsze naruszona zostanie konstytucyjna zasada procedowania nad ustawami, po drugie specjalne strefy ekonomiczne nie dotyczą prawa unijnego i nie dotyczą tematu tej ustawy, a po trzecie Lewica nie przyłoży ręki do uwłaszczenia się kapitalisty Morawieckiego na majątku obywateli. Opamiętajcie się i nie składajcie (Dzwonek) tej poprawki. (Oklaski)