PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Magdalena Małgorzata Kołodziejczak
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! 24 lutego 2022 r. rozpoczął się dramat narodu ukraińskiego. Od pierwszych dni my, Polacy, pokazaliśmy naszą prawdziwą twarz, prawdziwą wrażliwość, ale było to możliwe i tak bezprecedensowe, ponieważ nikt wówczas nie zdążył siać hejtu, nienawiści, kłamstwa ani nie kierował się zimną, polityczną kalkulacją. Dzisiaj okazuje się, że przybysze z Ukrainy dobrze wykorzystali możliwość pobytu i pracują w Polsce, zapewniając sobie byt i przyczyniając się do rozwoju naszego kraju. Dane, które przedstawił pan minister w sprawozdaniu, zaprzeczają kłamstwom, jakoby Ukraińcy byli obciążeniem dla państwa polskiego. Warto wreszcie to kłamstwo zakończyć. Mam pytanie, chociaż w zasadzie znamy na nie odpowiedź. Panie ministrze, niech może pan jednak powie i niech to wybrzmi, jaki wpływ na polską gospodarkę miałaby rezygnacja z pracowników z Ukrainy. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Habura
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Pomoc Ukrainie ma nie tylko wymiar humanitarny. To realna inwestycja w bezpieczeństwo Polski, stabilność wschodniej flanki NATO i granicy Unii Europejskiej. Rząd Donalda Tuska jasno pokazuje, że bezpieczeństwo narodowe buduje się konsekwencją, współpracą międzynarodową i sprawnym państwem. Sprawozdanie potwierdza kluczową rolę Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Straży Granicznej oraz administracji publicznej w zabezpieczeniu granicy, legalizacji pobytu, kontroli procesów migracyjnych i zapewnieniu stabilności wewnętrznej państwa. To działania, które łączą solidarność z porządkiem i dbałością o bezpieczeństwo Polski. Sprawozdanie zasługuje na pozytywną ocenę Wysokiej Izby. Pokazuje państwo, które działa, nie deklaruje, i rząd, który bierze odpowiedzialność za trudne decyzje. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 24 lutego 2022 r. zaczęła się ta straszliwa wojna, chociaż niepełnoskalowa, w przeciwieństwie do tego, co niektórzy tutaj mówią; inne są definicje. Natomiast w całym tragizmie tej sytuacji, tych wydarzeń na Ukrainie można wyodrębnić jeszcze jedną, pozytywną kwestię. Otóż w tym samym dniu zakończył się poprzedni totalny absurd - tzw. pandemia. Polska otwarła się na miliony uchodźców, którzy byli bez masek, bez testów, bez kwarantann i bez szpryc. To jest pewien plusik tego całego zamieszania. Oczywiście jeden z wiceministrów ówczesnej władzy, PiS-owskiej, stwierdził, że jesteśmy sługami narodu ukraińskiego. I teraz jaka jest wdzięczność? Niektóre portale ukraińskie piszą, że domagają się powrotu ziem Chełmszczyzny i Podlasia do Ukrainy. (Dzwonek) A dziś flaga ukraińska - na miejscu gospodarza w polskim Sejmie. (Oklaski)
Mówca: Paweł Szrot
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Było tutaj dzisiaj kilka naprawdę dobrych wystąpień, czasami nawet zaskakująco rzetelnych - tak, doceniam, pani poseł Bodnar - ale okazji, żeby powiedzieć prawdę, nie wykorzystała reprezentująca największy klub, koalicję Donalda Tuska, pani poseł Marek. Powtarzała jakieś nonsensy o braku przygotowania polskiego rządu, o nieświadomości nadchodzącej agresji, nonsensy i po prostu kłamstwa. Pani poseł, my walczyliśmy z rosyjskim imperializmem, a pani ciągle heroicznie walczy z prawdą i rzeczywistością. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

W swoim wystąpieniu klubowym świadomie unikałem elementów sporu politycznego, kierując się polskim interesem narodowym w tym kontekście, o którym dzisiaj rozmawiamy, ale niestety Dorota Marek w imieniu PO nie utrzymała tej konwencji, zarzucając Prawu i Sprawiedliwości brak przygotowania w tamtym czasie. Nie chciałem pytać o to, co by było, gdyby wówczas rządy w Polsce sprawowała Platforma Obywatelska, gdyby to były rządy resetu z Rosją, gdyby to były rządy współpracy z FSB, rządy likwidacji jednostek wojskowych na wschodzie już po agresji na Gruzję czy odpraw polskich ambasadorów z udziałem Ławrowa itd. Nie chciałem o tym mówić. Zostawmy to. Natomiast, panie ministrze, mam pytanie, a właściwie postulat, dotyczące tego, żeby spróbować dokonać diagnozy, jak osiedlenie się w Polsce dużej grupy Ukraińców i nasza wobec nich przyjazna gościnność mogą wpłynąć na dalsze procesy społeczne, gospodarcze, demograficzne oraz na perspektywiczne (Dzwonek) stosunki społeczeństw obu naszych krajów, także rządów.
Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z ust reprezentującej Koalicję Obywatelską pani poseł Doroty Marek usłyszeliśmy bezczelne kłamstwo, że polski rząd w 2022 r., w 2023 r. nie pomagał Ukrainie. To jest kłamstwo oczywiście nieetyczne, ale również niezwykle szkodliwe dla polskiego interesu narodowego, dla obrazu Polski, która była pierwszym krajem i w pewnym czasie jedynym krajem, który udzielił znaczącej pomocy Ukrainie i sprawił, że plan Putina, aby w ciągu 3 dni opanować Kijów i zdobyć Ukrainę, się nie powiódł. Efektem tej powtarzanej przez was narracji jest chociażby to, że premier Tusk podróżował do Kijowa w drugim wagonie. Ale przecież nie o Tuska tutaj chodzi (Dzwonek), bo dzisiaj pan Tusk jest premierem, jutro premierem nie będzie. Chodzi o polski interes narodowy.
Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Chodzi o to, żebyśmy byli obecni w czasie, kiedy Ukraina będzie odbudowywana, a taką narracją polski interes narodowy niszczycie. (Poseł Magdalena Małgorzata Kołodziejczak: A wy wspieracie?)
Mówca: Piotr Kandyba
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Kiedy w 2023 r. byłem pod Charkowem u brygady czołgistów, bardzo blisko frontu, usłyszałem takie słowa: Dziękuję wam, Polakom, dziękuję Polsce za to, że moja rodzina, moje dzieci, moja żona mogą być u was, czują się bezpieczne, a ja mogę walczyć za nasz kraj. Nie ma, mam nadzieję, nawet jak czasami prawa strona mówi co innego, dzisiaj innego zdania jak to, że Ukraina wolna i silna to wolna i silna Polska. Nie ma innej drogi. (Oklaski) (Poseł Magdalena Małgorzata Kołodziejczak: Tak jest, brawo!) Dlatego nie będę się kłócił o to, kto co zrobił. Wszyscy stanęliśmy na... (Dzwonek) W zasadzie wszyscy uczyniliśmy to, co jako Polacy powinniśmy uczynić dla wolnej i silnej Ukrainy, a to oznacza - dla wolnej i silnej Polski. Dziękuję bardzo za wszystkie starania, za wszystkie rzeczy, które zrobiliśmy. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Rzeczywiście dziś omawiamy sprawozdanie Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, których jako naród przyjęliśmy z ogromnym sercem, a jako państwo - z przygotowaną ustawą pomocową. Rzeczywiście w tamtym czasie to było działanie najlepsze, najskuteczniejsze i bardzo potrzebne. Za to trzeba wszystkim naszym obywatelom bardzo mocno podziękować. Ta ustawa, którą dzisiaj omawiamy, to rzeczywiście fundament udzielania pomocy obywatelom Ukrainy uciekającym przed wojną. Warto też, aby tutaj to wybrzmiało: uciekającym przed wojną, bo nawet kilka tygodni temu był ogromny ostrzał Tarnopola, Lwowa, było kilkadziesiąt ofiar. Uświadomiło to na nowo wielu osobom, że tam, w Ukrainie, giną ludzie, oddają życie i uciekają przed wojną właśnie tutaj, do Polski. Dlatego słowa podziękowania dla pana ministra, dla wszystkich agencji rządowych (Dzwonek) za te dobre działania, za wspieranie, za realizację tej ustawy. (Oklaski)
Mówca: Przemysław Witek
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, pani marszałek. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Najpierw liczby, później emocje. 2,7% PKB wypracowują i wkładają Ukraińcy. Ponad 15 mld zł - Ukraińcy. Tyle o liczbach. A teraz emocje: do kolegów z Konfederacji. Nie startujcie z wariatem w zawodach, bo zabije was doświadczeniem. Z agresorem politycznym i z faszystą, jakim jest Braun, też nie startujcie w zawodach, bo skończycie marnie i już szorujecie poniżej jego wyników w sondażach. Nie powinniście tego robić i nie powinniście stosować tej narracji, bo to będzie wasza hańba. (Poseł Witold Tumanowicz: Po co takie słowa?) Zwykle jestem koncyliacyjny, ale to, co robicie, zasługuje na absolutne potępienie. A Braun jest hańbą naszego narodu, tej Izby, bo stąd się też wywodzi. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Korzystając z faktu, że za jakieś 2,5 godziny będzie tutaj prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, warto powiedzieć, czego oczekujemy od strony ukraińskiej! Oczekujemy tego, aby przestała nas zalewać tanim technicznym jedzeniem, które wypiera z rynku produkty naszych rolników. Oczekujemy uczciwego traktowania naszych przewoźników na granicy, w e-kolejce. Oczekujemy także rozpoczęcia prawdziwych i rzetelnych ekshumacji na Wołyniu. Tego oczekujemy i to powinno tutaj wybrzmieć bardzo wyraźnie. To ciągle są maskowane i pozorowane ruchy. (Dzwonek) (Poseł Piotr Kandyba: 3 lata wstecz pan jest.) Natomiast chciałbym jeszcze jedną rzecz powiedzieć. Niestety w polityce zagranicznej, jeśli polski rząd stawia się w pozycji kelnera, to jest oczywiste, że nikt takiego rządu nie chce zapraszać do stołu, bo to jest oczywiste. Niestety, nie stawiajmy się w roli kelnerów.
Mówca: Maria Kurowska
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dzisiaj sprawozdanie Rady Ministrów z wykonywania ustawy o pomocy Ukrainie w związku z konfliktem zbrojnym. Jest to ten moment, kiedy trzeba podziękować Polakom, wszystkim Polakom, bez względu na opcje polityczne, za to, że zachowali się, jak trzeba w tym decydującym momencie. Otwarliśmy swoje serca, portfele, a nawet domy, aby ratować ukraińskie matki, dzieci, młodzież. Drodzy Państwo! Ten czas już się kończy. Jesteśmy przed momentem, w którym trzeba będzie podjąć współpracę, dobrą, właściwą współpracę. Teraz my oczekujemy od Ukraińców, aby podobnie podeszli do nas, jak my podeszliśmy do ich dramatu. Aby przy odbudowie Ukrainy byli poważnie traktowani nasi przedsiębiorcy i nasze instytucje, a również, aby była dobra współpraca na poziomie rządowym. Życzę pokoju wszystkim narodom i dobrych, szczęśliwych świąt Bożego Narodzenia.
Mówca: Edward Siarka
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Pamięć, proszę państwa, jest ulotna. Jeśli dzisiaj mówimy o działaniach Polski w sprawie Ukrainy, w sprawie Ukraińców, pomocy Ukrainie, to każdy z nas ma tutaj szereg doświadczeń indywidualnych i pamięta ten tragiczny dzień 22 lutego 2022 r. ataku Rosji na Ukrainę. Ja pamiętam, przynajmniej w tym odcinku mojej odpowiedzialności, wielką determinację leśników, żeby pomagać Ukraińcom. To leśnicy, proszę pamiętać, dostarczali Ukraińcom pierwsze urządzenia noktowizyjne, termowizyjne, dzisiaj to mogę powiedzieć, szereg specjalistycznego sprzętu. To strażacy, ochotnicy przekazywali, co jest niebywałe, swoje samochody strażackie. Ponieważ ta pamięć jest ulotna, pytam pana ministra: Czy nie warto, abyśmy spisali szerzej cały ten zakres pomocy? Wydaje mi się, że może być takim naszym świadectwem historycznym, ze względu chociażby na nasze różne skomplikowane relacje. Ważne, żebyśmy to wszystko dokumentowali i pokazywali również na arenie międzynarodowej. Dziękuję bardzo.
Mówca: Anna Gembicka
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam kilka konkretnych pytań do pana ministra. Jeżeli pan minister nie będzie miał danych teraz, to poproszę o odpowiedź na piśmie. Czy ministerstwo posiada dane, jakie były rzeczywiste koszty poniesione przez jednostki samorządu terytorialnego, których nie pokryły dotacje celowe lub środki z Funduszu Pomocy? Jaka jest struktura wiekowa uchodźców z Ukrainy? Proszę o podanie liczby obywateli Ukrainy w poszczególnych grupach wiekowych. Proszę o podanie także informacji odnośnie do struktury zatrudnienia. Ile osób w jakich branżach znalazło zatrudnienie? Szczególnie interesuje mnie zatrudnienie w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym. Czy dochodziło do przypadków równoległego korzystania ze świadczeń w Polsce i innych państwach unijnych? Jeśli tak, ile było takich przypadków? Jakie działania podjęto, żeby temu zapobiec w przyszłości? Jakie środki otrzymały na kwestie pomocy dla uchodźców z Ukrainy polskie organizacje pozarządowe? Jakie były główne rodzaje pomocy przez nie udzielane? Dziękuję.
Mówca: Monika Wielichowska
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Pozwólcie, że ja również dołączę do tej dyskusji, dlatego że w ubiegłym tygodniu we Lwowie odbyło się międzyparlamentarne zgromadzenie Polska - Ukraina. Ja jestem jego współprzewodniczącą. Moją odpowiedniczką w Radzie Najwyższej Ukrainy jest Olena Kondratiuk. W ubiegłym tygodniu przyjęliśmy wspólną deklarację, która m.in. potwierdziła zdecydowane potępienie niesprowokowanej, nieuzasadnionej i nielegalnej agresji militarnej Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie. Podkreśliła niezachwiane wsparcie Polski dla działań, które zmierzają do pełnego przywrócenia suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy. Odnotowała niezmienną determinację Ukrainy w kontynuowaniu reform, a także trwałość i kontynuację wsparcia Polski na drodze Ukrainy do członkostwa w Unii Europejskiej i NATO. Podkreśliła odpowiedzialność Federacji Rosyjskiej za śmierć ukraińskich cywilów i celowe niszczenie infrastruktury cywilnej. Poparła uruchomienie Specjalnego Trybunału ds. Zbrodni Agresji przeciwko Ukrainie i potrzebę postawienia przed sądem osób odpowiedzialnych za zbrodnie wojenne. Deklaracja zawiera także gotowość do współpracy w zakresie odbudowy i modernizacji Ukrainy, podkreśla konieczność wspólnego przeciwdziałania rosyjskiej propagandzie i dezinformacji, ale także potwierdza gotowość do kontynuacji prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych oraz godnego upamiętnienia ofiar konfliktów. Całość deklaracji oczywiście jest publiczna i dostępna, a wszystkie dzisiejsze państwa głosy z tej sali podczas spotkania z prezydentem Zełenskim panu prezydentowi też dzisiaj przekażę, bo będę miała taką sposobność. Zapraszam sekretarza stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji pana ministra Czesława Mroczka.
Mówca: Adam Luboński
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozmawiamy dziś o projekcie, który dotyka bardzo wrażliwej i ważnej sprawy - sprawy ludzi, którzy w czasach PRL-u sprzeciwiali się władzy komunistycznej, ryzykowali zdrowie, pracę, bezpieczeństwo swoje i swoich rodzin. Za to należy im się szacunek i to trzeba podkreślić i powiedzieć jasno, bez żadnych zastrzeżeń. W tym projekcie próbuje się poszerzyć definicję represji. Projekt mówi nie tylko o wyrokach i więzieniu, ale także o innych formach prześladowań. Mówi też o wdowach i wdowcach po działaczach opozycji, którzy dziś często są traktowani gorzej niż wdowy po kombatantach. Są to realne, ludzkie historie, a nie paragrafy. Sprawy pamięci, godności i sprawiedliwości historycznej są dla nas wszystkich bardzo ważne. Chcemy, aby ta ustawa była trwała, a nie doraźna, by nie dzieliła, lecz przywróciła poczucie godności. Dlatego Polska 2050 jest gotowa to poprzeć i dalej pracować nad tym projektem, spokojnie, merytorycznie, z uwzględnieniem skutków finansowych, porządku prawnego i realnych potrzeb tych środowisk. Bo pamięć o opozycji antykomunistycznej to jest nasz wspólny obowiązek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowni Panowie Ministrowie! To ważna inicjatywa, która dotyczy osób walczących o niepodległą Rzeczpospolitą. Jeśli chodzi o rozwiązania, które obecnie funkcjonują, były próby związane z ich nowelizacją. Dziś mamy - jak sądzę - bardzo dojrzały i przemyślany projekt, który ma, po pierwsze, wprowadzić rozwiązania, które już funkcjonują w polskim systemie prawnym, takie jak świadczenia dla wdów i wdowców, po drugie, odpowiedzieć na wątpliwości związane z przyznawaniem tytułu i świadczeń związanych z opozycją antykomunistyczną. Czyli sprawa młodocianych, którzy brali udział w różnych formach nieposłuszeństwa i walczyli również o niepodległą Rzeczpospolitą. Stąd te rozwiązania klub Lewicy uznaje w pełni za uzasadnione. Jeśli chodzi o dotychczasowy sposób - opisany w ustawie - uzyskania tego statusu i kwestię relacji z Instytutem Pamięci Narodowej, zdaniem wielu opiniujących ten projekt ustawy wymaga zmiany. Możliwość odwołania się do sądu lustracyjnego jest jedną z tych dróg. Myślę, że warto tutaj wsłuchać się w opinie, które były wyrażane w czasie debaty i podczas prac nad tym projektem, i starać się znaleźć optymalne rozwiązanie. Jeśli chodzi o przyznanie świadczeń wdowom i wdowcom po działaczach opozycji, takie rozwiązanie funkcjonuje w ustawie o kombatantach i osobach represjonowanych. Przypomnę, że przecież nie chodzi tu o jakieś wielkie świadczenia, tylko o uprawnienie do dodatku kompensacyjnego, który wynosi 312,71 zł, czy dodatku kompensacyjnego 52,23 zł oraz możliwość skorzystania z ulgi komunikacyjnej. W środkach transportu publicznego przysługiwałoby prawo do 51% ulgi w przejazdach. Bardzo istotnym elementem tej ustawy jest szacunek - szacunek publiczny dla działaczy opozycji antykomunistycznej, wyrażany m.in. poprzez umieszczenie stosownych znaków za zgodą rodziny na nagrobkach właśnie działaczy opozycji antykomunistycznej. Dla ułatwienia funkcjonowania, tak jak inne ważne legitymacje, będzie szansa, że również legitymacja działacza opozycji antykomunistycznej znajdzie się w aplikacji mObywatel. Pewną formą niesprawiedliwości jest fakt, iż w powszechnym systemie emerytalnym dzisiaj według nowych zasad wyliczania emerytury otrzymuje się niskie świadczenia, ale otrzymuje się je. Nie potrzeba spełnić kryterium, które wcześniej funkcjonowało, odpowiedniej ilości lat kobiet i mężczyzn. Stąd tutaj rozwiązanie, że tym, którzy mają przynajmniej miesięczną składkę, nie mają ustalonego prawa do pobierania emerytury lub innych świadczeń, nie pozostają w stosunku pracy lub nie prowadzą działalności gospodarczej, będzie przysługiwało świadczenie solidarnościowe w kwocie 3603 zł. To jest bardzo istotna sprawa, dlatego że z różnych powodów, m.in. działalności opozycyjnej, nie było możliwości osiągnięcia odpowiedniej ilości lat składkowych, jeśli chodzi o ubezpieczenie w ZUS-ie czy w KRUS-ie. Stąd to rozwiązanie uznajemy w pełni za zasadne. Klub Lewicy popiera to rozwiązanie i będzie pracował nad tą ustawą w dalszym ciągu legislacyjnym.
Mówca: Andrzej Tomasz Zapałowski
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zmiany, które tu się proponuje, niektóre są ważne, inne są kontrowersyjne. Pierwsza rzecz to objęcie uprawnieniami osób, które miały poniżej 17 lat w tamtym okresie. Szanowni Państwo! Tak naprawdę, jeżeli ktoś miał 16 lat, a ja miałem, jak zacząłem działania, i Służba Bezpieczeństwa w tym wieku rozpoczęła prace operacyjne, bo są dokumenty, to ja mogę się wykazać. A proszę mi powiedzieć, jak po 40 latach wiele osób ma to zrobić. To jest naprawdę bardzo trudne. Kolejna sprawa. Tak naprawdę, jeżeli ktoś wcześniej podjął działalność, przed 1988 r., to już był w wieku dorosłym, kiedy kontynuował tę działalność. Tak naprawdę to dotyczyłoby głównie ludzi, którzy podjęli tę działalność gdzieś w okolicach 1988 r. Tutaj chylę czoła przed też moimi kolegami z Federacji Młodzieży Walczącej, ale trzeba sobie zadać pytanie, jak potraktować np. niezależny ruch harcerski, kiedy całe drużyny harcerskie wyrzucano z ZHP, chodzi o działalność antyklerykalną. Czy traktować ich indywidualnie czy jako całe środowiska? Kolejna rzecz jest taka, jeżeli chodzi o wdowy i wdowców po działaczach i pewne wsparcie. Powiem państwu w ten sposób: ograniczyłbym to tylko i wyłącznie do współmałżonków, którzy byli współmałżonkami wtedy, kiedy to się działo. Jeżeli dzisiaj działacz weźmie sobie 30 lat młodszą żonę, czy ona ma mieć te uprawnienia? Uważam, że nie. Ostatnia kwestia w pierwszej części, mianowicie jeżeli chodzi o podpisanie zgody na współpracę, czy to powinno eliminować, czy nie. Proszę państwa, w archiwach IPN-u spędziłem wiele lat i powiem państwu, że skala wyczyszczenia dokumentów z IPN-u jest olbrzymia. Byłem kilkakrotnie przesłuchiwany przez Służbę Bezpieczeństwa i ani razu nie podpisałem nawet protokołu zeznań, co tu mówić o akcie współpracy. Druga rzecz, którą chciałem tutaj, szanowni państwo, poruszyć, przy tej ustawie, bo nie wiem przy jakiej, to represjonowanie z przyczyn politycznych Polaków za krzewienie polskości na Białorusi, np. za opiekę nad grobami. Wielu z tych ludzi siedziało, było aresztowanych, to dotyczy prawdopodobnie kilkudziesięciu osób. Ci ludzie po więzieniach, po aresztach, po represjach za polskość przyjechali do Polski. Tam mieli w większości status klasy średniej, dzisiaj to są ochroniarze czy sprzątaczki. Proszę państwa, nie mają jakiejkolwiek pomocy, a oni są represjonowani z przyczyn politycznych za walkę o polskość. Pytanie, czy w tej ustawie po prostu ich nie objąć. Proszę państwa, my wspieramy opozycję białoruską w Polsce milionami złotych: tylko na ten rok Komisja Europejska wspiera opozycję białoruską 30 mln euro; nasze MSZ wspiera olbrzymimi kwotami. A tych kilkudziesięciu działaczy, którzy siedzieli czy też siedzą w więzieniach na Białorusi z przyczyn politycznych, nie ma żadnego wsparcia. I naprawdę proszę się zastanowić, tutaj też do pana ministra, czy w tej ustawie nie wprowadzić regulacji, żeby te osoby symbolicznie otrzymały status pokrzywdzonego za działalność polityczną. W tej sprawie złożyłem interpelację do ministerstwa pracy, bo to jest, wydaje mi się, niezwykle ważna rzecz. Dziękuję bardzo.