Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2012-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam zaszczyt w imieniu klubu Solidarna Polska przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Infrastruktury w sprawie projektu ustawy Prawo pocztowe. Polska miała wystarczająco dużo czasu na przygotowanie przepisów, które pozwoliłyby na wdrożenie III dyrektywy pocztowej. Pierwszy wyznaczony termin upłynął 31 grudnia 2010 r. Polska skorzystała z możliwości przesunięcia terminu o dwa lata, zupełnie nie podejmując prac nad ustawą w 2011 r. Dla tak ważnej ustawy, istotnej dla operatorów pocztowych i przede wszystkim milionów klientów usług pocztowych, tryb pracy nad ustawą jest skandalicznie pilny. Ta ustawa ze względu na swoją wagę i zakres powinna być już dawno uchwalona. Wdrożenie III dyrektywy pocztowej ma od 1 stycznia 2013 r. otworzyć polski rynek dla pozostałych operatorów pocztowych. Ustawa zadecyduje, jaki ma być kształt rynku pocztowego w Polsce i jaka ma być pozycja na tym rynku operatora wyznaczonego w stosunku do innych operatorów. Założenia są takie, aby z tych zmian skorzystali nie tylko operatorzy pocztowi, ale przede wszystkim klienci. Otwarcie rynku powinno też być szansą dla niezależnych operatorów na poszerzenie swoich usług o te zarezerwowane do tej pory dla Poczty Polskiej. Dla klientów powinna to być szansa na wzrost jakości ich obsługi. Projekt tej ustawy wywołał bardzo szeroką dyskusję. Polski rynek usług pocztowych szacowany jest na ok. 7-8 mld zł. Ustawa wprowadza nowe definicje, m.in. operatora pocztowego, operatora wyznaczonego, nadawcy masowego, przesyłki kurierskiej. Wiele dyskusji poświęcono definicji nadawcy masowego. Dotyczyła ona wykluczenia wątpliwości, od kiedy operator podlega obowiązkowi podatkowemu z tytułu podatku VAT. Do ważnych zmian przyjętych w projekcie ustawy należy likwidacja obszaru zastrzeżonego w ramach usług powszechnych. Dotyczy to obowiązku wykonywania przesyłek o wadze do 50 g. Zgodnie z ustawą działalność pocztowa będzie podejmowana na podstawie wpisu do rejestru operatorów pocztowych. Ustawa określi zakres usług powszechnych i sposób ich świadczenia. Projekt przewiduje, że prezes UKE w drodze konkursu wskaże operatora wyznaczonego, czyli firmę, która ma zagwarantować społeczeństwu dostępność usług powszechnych. Operator wyznaczony będzie wybierany raz na 10 lat. W okresie przejściowym, czyli przez pierwsze 3 lata od wejścia w życie ustawy, operatorem wyznaczonym będzie z mocy ustawy Poczta Polska. Obawy niezależnych operatorów budziła kwestia ustalania stawek za dostęp do infrastruktury, do czego Poczta Polska jest zobligowana, to, czy Poczta Polska nie będzie wykorzystywała swojej pozycji. Obawy budziło też utrzymanie przez Pocztę Polską innych przywilejów, chodzi między innymi o przyjmowanie przekazów pocztowych ze świadczeniami z ubezpieczeń społecznych, pomocy społecznej. Wyznaczony operator, zgodnie z ustawą, będzie musiał prowadzić rachunkowość regulacyjną. Oprócz tego będzie zobowiązany do prowadzenia kalkulacji kosztu netto świadczenia usług powszechnych. Mechanizm finansowania kosztu netto, który ma zapewnić ekonomiczne warunki realizacji obowiązku świadczenia usług powszechnych i który będzie miał miejsce, gdy operator będzie ponosił straty z tego tytułu, wywołał największą dyskusję. Wsparcie finansowe będzie pochodzić z wpłat operatorów pocztowych świadczących usługi wchodzące w zakres usług powszechnych, których przychody w skali roku przekroczą 1 mln zł. Podzielamy opinię, że przy naliczaniu opłaty powinno się rozgraniczyć usługi powszechne od usług wchodzących w zakres. Opłata nie powinna być naliczana od działalności przynoszących straty, czyli od usług powszechnych. Nie ma wątpliwości, że mając od wielu lat wiedzę o konieczności liberalizacji rynku pocztowego w Polsce, należało przeprowadzić szerokie konsultacje społeczne w zakresie nowych rozwiązań. W moim przekonaniu nie dokonano tego w sposób należyty. W trakcie prac podkomisji zgłoszono 70 poprawek, część z nich została przez komisję przyjęta. Przebieg prac został już omówiony przez pana posła sprawozdawcę. Chcę powiedzieć, że uregulowanie sytuacji prawnej na rynku pocztowym powinno być podstawą do uczciwego konkurowania na tym rynku, do wzrostu jakości usług i lepszych cen dla klientów. Głównym beneficjentem korzyści wynikających z otwarcia rynku pocztowego powinni być klienci usług pocztowych. W moim przekonaniu tryb pracy nad ustawą spowodował, że wszystkie szanse nie zostaną wykorzystane. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ostateczne stanowisko co do projektu ustawy Solidarna Polska przedstawi po zapoznaniu się z poprawkami. Dziękuję bardzo.