Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2019-07-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 odnośnie do druku nr 3524, do projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Tak jak mówiła moja przedmówczyni, rzeczywiście ustawa reguluje kilka bardzo istotnych spraw dotyczących funkcjonowania domów pomocy społecznej i zapewnienia bezpieczeństwa i dobrej opieki osobom niesamodzielnym, osobom starszym i osobom niepełnosprawnym. Na uwagę szczególnie zasługuje wzmocnienie nadzoru i kontroli nad domami pomocy społecznej. Na przykładzie nielegalnych domów pomocy społecznej wiemy, że tam gdzie nie było kontroli i nadzoru, mimo swobody działalności gospodarczej dochodziło do wielu naruszeń praw pacjenta i do wielu złych incydentów związanych z ograniczaniem swobód i wolności osób niepełnosprawnych, a także do zaniedbań wobec osób niepełnosprawnych. Stąd to są ważne zapisy. Mam nadzieję, że one będą to doprecyzowały i pogłębiały opiekę, oczywiście przy jednoczesnym funkcjonowaniu przepisów, które rozszerzają katalog możliwości, np. usprawniają otwieranie rodzinnych domów pomocy społecznej. Tutaj chcę nawiązać do regulacji, którą 2 lata temu złożył klub Kukiz’15, w zakresie tej samej ustawy o pomocy społecznej, dotyczącej rodzinnych domów pomocy społecznej, z druku nr 1968. Ta regulacja jeszcze bardziej poprawiała i rozszerzała katalog uprawnionych podmiotów. W obecnym czasie - kiedy powstaje dużo spółdzielni socjalnych, podmiotów, które działają w obszarze ekonomii społecznej, w dobrym nurcie polityki społecznej - spółdzielnie socjalne są w stanie dobrze prowadzić rodzinne domy pomocy społecznej. Taką poprawkę do ustawy zgłaszaliśmy. Ta poprawka jest w zamrażarce, nie jest procedowana. Rzeczywiście ona wcześniej nie została wprowadzona z powodu różnych przeoczeń, ale też dlatego, że ustawa o spółdzielniach socjalnych powstała trochę później niż ustawa o rodzinnych domach pomocy społecznej. Stąd bardzo bym prosiła o to, żeby zwrócić uwagę na tę ustawę. Jednocześnie - gdyby proces legislacyjny trwał za długo - mój klub przygotował poprawkę, która dopuszcza taką możliwość w trakcie procedowania nad tą ustawą. Składam ją na ręce pani marszałek. Za chwilę ją złożę. Kwestie pozytywne, które są ujęte w tej ustawie i przybliżają nas do realizacji postanowień Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych dotyczących ubezwłasnowolnienia. Cieszy mnie, że zanim osoby, które mają orzeczenie o ubezwłasnowolnieniu, zostaną umieszczone w placówkach, w domach pomocy społecznej, sąd będzie musiał wydać postanowienie - czyli decyduje o tym nie tylko ich opiekun. To jest jakiś krok naprzód, ale przypomnę o procedowanym projekcie, również złożonym przez Kukiz’15, dwukrotnie odrzucanym na tej sali, który miał zmierzać do ograniczenia instytucji ubezwłasnowolnienia osób niepełnosprawnych intelektualnie w Polsce. Przypomnę o zapewnieniach ministerstwa co do tego, że podejmie prace, ponieważ zarzut, jaki był stawiany temu projektowi, był taki, że nie był on do końca dobrze legislacyjnie przygotowany. On był przygotowany przez stronę społeczną, więc miał prawo nie być dobrze przygotowany. Przypomnę o tych zobowiązaniach, o tym, że miały rozpocząć się prace legislacyjne nad tym projektem, ponieważ od wielu, wielu lat wszelkie gremia, w tym ONZ, zwracają uwagę na to, że w Polsce nadużywana jest instytucja ubezwłasnowolnienia. A więc bardzo bym prosiła, aby wrócić do tego tematu i wywiązać się z tego zobowiązania, skoro dwukrotnie państwo odrzucaliście projekt strony społecznej. Pozytywne są również zapisy dotyczące tego, aby nie obciążać odpłatnością osób, które kiedyś nie były należycie zaopiekowane przez rodziców. Mieliśmy wiele takich przypadków rzeczywiście krzywdzących dla wnuków czy dzieci, które nie doznały żadnej troskliwości ani opieki ze strony rodziców, a niestety były obciążane kosztami ich pobytu w domu pomocy społecznej, więc ta zmiana również jest pozytywna. Oczywiście projekt ma wiele innych dobrych zapisów. Klub Kukiz’15 poprze ten projekt, ale zwraca uwagę na to, aby zastanowić się nad poprawką do tej ustawy złożoną przez nas. Dziękuję bardzo. (Oklaski)