Mówca: Piotr Szeliga
Data: 2013-10-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych. Obowiązujące przepisy prawa w sposób ograniczony regulują obszar związany z wykonywaniem umów opartych o zamówienia publiczne. Dział IV ustawy Prawo zamówień publicznych co prawda reguluje problematykę umów w sprawach zamówień publicznych, ale ogranicza się do kwestii związanych z okresem zawarcia umowy, jej zmianami, zabezpieczeniem, unieważnieniem oraz udzieleniem zaliczek, natomiast nie obejmuje problematyki podwykonawstwa robót budowlanych. W tym zakresie przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych odsyłają do Kodeksu cywilnego. Tymczasem podwykonawstwo ma ogromne znaczenie dla zapewnienia sprawnego i niezakłóconego wykonywania zamówień publicznych oraz uczestnictwa małych i średnich przedsiębiorców w realizacji zamówień publicznych. W aktualnym stanie prawnym coraz częściej występują przypadki nieuregulowania lub nieterminowego uregulowania należności za świadczenia wykonane przy realizacji zamówienia publicznego na roboty budowlane przez podmioty biorące udział w tej realizacji, niemające jednak statutu wykonawcy. Sytuacja ta, prowadząca do zatorów płatniczych, często dotyczy wypłacania wynagrodzeń małym i średnim przedsiębiorcom przez głównych wykonawców, co w skrajnych przypadkach prowadzić może do upadłości lub likwidacji wielu polskich przedsiębiorstw. Przykładem tego jest realizowany program budowy autostrad, przy którym przy ogromnych środkach finansowych, jakie były i są aangażowane w budowę nowych dróg, upadło wiele tysięcy polskich przedsiębiorców, którzy do dziś czekają na wynagrodzenie za swoją pracę. Ci ludzie często stracili swoje majątki, zastawione, by ratować swoje firmy. Powtarzające się tego rodzaju sytuacje zniechęcają przedsiębiorców do brania udziału w zamówieniach publicznych, co negatywnie wpływa na konkurencyjność, tym samym na cenę oraz jakość udzielanych i zrealizowanych zamówień publicznych. Jednocześnie zatory płatnicze powodują ograniczenie możliwości rozwoju i kredytowania się przedsiębiorców, co może w konsekwencji prowadzić do upadłości i likwidacji wielu firm. Co więcej, należy zauważyć, iż opóźnienia w spłacie należności przez wykonawców podwykonawcom niekorzystnie wpływają nie tylko na sytuację podwykonawców, lecz również na sytuację strony publicznej. Ponadto nie jest zasadne, by realizacja zamówień publicznych, w szczególności o charakterze inwestycyjnym, odbywała się kosztem małych i średnich przedsiębiorców, których słabsza pozycja na rynku jest niejednokrotnie wykorzystywana przez większe podmioty. Pomimo zatem tego, iż obecne przepisy nie zabraniają wprowadzenia uregulowań dotyczących podwykonawstwa (zarówno w zakresie spełniania przez podwykonawców określonych warunków, jak i odpowiadania postawionym wymaganiom przez zawierane z nimi umowy) do umów w sprawie udzielenia zamówienia publicznego, pojawiające się w ostatnim czasie problemy dotyczące podwykonawstwa wskazują na konieczność zwrócenia większej uwagi na kwestie z tym związane w przepisach ustawy Prawo zamówień publicznych. Zamawiający, działając w interesie publicznym, nie powinni pomijać na etapie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego stosownych regulacji dotyczących stosunku wykonawca - podwykonawca - dalszy podwykonawca, jako kluczowych dla bezpieczeństwa realizowanych zamówień publicznych i niezakłóconego ich wykonywania. Wykonanie części zamówienia przez podwykonawcę lub dalszego podwykonawcę następuje na rzecz wykonawcy, służy jednak spełnieniu zobowiązań zaciągniętych przez wykonawcę w stosunku do zamawiającego, stąd też zamawiający powinien mieć wpływ na treść i sposób realizacji zamówienia w ramach podwykonawstwa. Klub Parlamentarny Solidarna Polska opowiada się za uchwaleniem przedłożonego projektu ustawy. Tak jak już przedmówcy zwracali uwagę, szkoda, że dopiero teraz, bo wiemy, jak wiele polskich firm upadło, jak wiele firm dalej czeka w sądach w kolejce na odzyskanie swoich pieniędzy, i wiemy, jak wyglądały inwestycje, te związane z Euro, ale nie tylko. Mamy nadzieję, że poprzez tę ustawę zapobiegniemy wielu dramatom ludzkim.