Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga oświadczenie dotyczące komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, przedłożonego przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka. W projekcie nowelizacji ustawy założono, jak słyszeliśmy, utworzenie nowego stanowiska: młodszego asystenta sędziego, a proponowana reforma umożliwi zatrudnianie w sądach studentów prawa po ukończeniu przez nich trzeciego roku jednolitych studiów magisterskich. Głównym celem tych zmian jest rozwiązanie problemów kadrowych w wymiarze sprawiedliwości oraz wykorzystanie potencjału osób będących w trakcie edukacji prawniczej. Projekt przewiduje także wprowadzenie przejrzystej ścieżki awansu oraz nowego systemu wynagrodzeń, opartego na widełkach płacowych zależnych od stażu i kompetencji. Nowe przepisy mają zachęcić młodych prawników do wiązania swojej przyszłości zawodowej z sądownictwem poprzez gwarancję stabilnego rozwoju i awansu. Projekt był przedmiotem (Gwar na sali, dzwonek), jak słyszeliśmy z ust pani poseł sprawozdawcy, szczegółowego rozpatrzenia na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, która rozszerzyła, uwzględniając stanowisko rządu, pierwotne przedłożenie i dokonała niezbędnych zmian w szeregu innych aktów prawnych, m.in.: ustawie - Prawo o adwokaturze, ustawie o radcach prawnych, ustawie - Prawo o notariacie, ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ustawie - Prawo o prokuraturze, ustawie o Prokuratorii Generalnej, a także ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W wyniku tych ostatnich zmian na posiedzeniu komisji skróciliśmy m.in. staż pracy na stanowisku młodszego asystenta sędziego lub asystenta sędziego z 10 do 7 lat. To jest ten staż warunkujący możliwość awansu na stanowisko starszego asystenta sędziego. Zmiana ta ma na celu zwiększenie atrakcyjności ścieżki tego zawodu i ma stworzyć możliwość szybszego awansu, co wiąże się, co oczywiste, z wyższym wynagrodzeniem. Zmiany te rozszerzają również, i słusznie, możliwości zatrudnienia na stanowisku starszego asystenta sędziego. Zapewnia się tę sposobność osobom posiadającym zweryfikowane kwalifikacje zawodowe, także inne niż złożony egzamin sędziowski lub prokuratorski, rozszerzając to o egzamin adwokacki, radcowski i notarialny lub uzyskanie wpisu na listę radców prawnych, adwokatów lub bycie powołanym na stanowisko notariusza przez ministra sprawiedliwości. Wprowadzone podczas posiedzenia komisji na wniosek strony rządowej zmiany przewidują również obligatoryjne przeniesienie na stanowisko asystenta sędziego osoby, która ukończyła studia prawnicze i stała się magistrem prawa. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nowelizacja jest odpowiedzią na sytuację, którą mamy od kilku lat, szczególnie w dużych ośrodkach miejskich, gdzie obserwuje się istotne trudności w pozyskiwaniu kandydatów na stanowiska asystenckie. Osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje często wybierają zatrudnienie w konkurencyjnym sektorze prywatnym lub w ramach wolnych zawodów prawniczych, co pogłębia istniejące już braki kadrowe w sądach. Ponadto dziś studenci prawa podejmują pracę w sądach jedynie na stanowiskach pomocniczych lub wspomagających, co nie pozwala na pełne wykorzystanie ich wiedzy merytorycznej. Mając na uwadze proponowane powyższe zmiany korzystne dla wymiaru sprawiedliwości, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe poprze to komisyjne przedłożenie, oczywiście z tymi rządowymi poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)