Mówca: Joanna Schmidt
Data: 2016-11-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na wstępie chciałam zaznaczyć, że rozumiemy potrzebę zmian w funkcjonowaniu instytutów i szkolnictwa wyższego w ogólności. Wartościowa na pewno jest debata, dyskusja w tej sprawie. Diabeł tkwi, jak zwykle, w szczegółach. Analizując propozycję zmian, obserwujemy ogromną chęć podporządkowania instytutów ministrowi, zwłaszcza w wymiarze kadrowym, i tak nowe zapisy nakładają praktycznie stały kaganiec dyrektorom instytutów. Uchyla się zapis o niepowoływaniu dyrektora spośród kandydatów, gdy konkurs przeprowadzono z naruszeniem prawa, żaden z kandydatów nie spełnia wymagań czy żaden z kandydatów nie daje rękojmi należytej realizacji zadań. Daje się w zamian możliwość powołania dyrektora oraz jego zastępców przez ministra bez udziału rady naukowej. Uchyla się również zapis o powołaniu dyrektora na 4 lata, co również jest trudno wytłumaczalne. Czy chodzi o to, że osoby powołane z ramienia partii na stanowisko dyrektorskie mają pełnić swoje funkcje dożywotnio? Dalej, uchyla się również zapisy o odwołaniu dyrektora w przypadku działania niezgodnego z zasadą praworządności, rzetelności i gospodarności, w przypadku nieprawidłowego wykonywania przez instytut zadań statutowych. Rozumiem, że dla rządzących pojęcia praworządność i gospodarność brzmią obco, ale nie dla wszystkich. Nie bójcie się tych sformułowań. W ustawie dodano też możliwość odwołania dotychczasowego dyrektora przez ministra w przypadku zmiany przedmiotu lub zakresu działania instytutów, czyli w wyniku tzw. reorganizacji. Wiem, że bardzo często jest to pozorna przyczyna, przyczyna de facto jest polityczna, czyli tzw. czystki polityczne. Ustawa osłabia znaczenie rady naukowej kosztem ministerstwa. W skład komisji konkursowej wyłaniającej kandydatów na dyrektora ma wchodzić dwóch przedstawicieli ministra w zamian... Dotychczas jak było? Był to jeden przedstawiciel. W konsekwencji zmniejszono liczbę przedstawicieli rady naukowej z dwóch do jednego. Dodano wreszcie nowe regulacje zapewniające ministrowi kontrolę nad podejmowanymi uchwałami rady naukowej. Wysoka Izbo! Przyjęcie tej ustawy to kolejne przesunięcie granicy w zawłaszczaniu instytucji przez funkcjonariuszy politycznych. To powiedzenie całemu środowisku naukowemu, że są naukowcy bardziej pokorni i mniej pokorni, naukowcy lepszego i gorszego sortu. I teraz ci tzw. lepszego sortu będą piastować stanowiska kierownicze w instytutach badawczych. Jaka jest jakość kadr Prawa i Sprawiedliwości, już doskonale mieliśmy okazję się przekonać. Przykładem jest pan Misiewicz i wszystkie osoby mianowane wskazane w naszej akcji pn. Misiewicze. Osoby na stanowiskach w spółkach Skarbu Państwa. Również pokazuje to komisja smoleńska złożona z ekspertów o wątpliwej reputacji. Uderzające i znamienne jest to zdanie z pierwszej strony uzasadnienia, drugi akapit, gdzie państwo mówicie o celu ustawy, którym jest zagwarantowanie najwyższej jakości kadry zarządzającej, i to właśnie ma niby zapewnić jednoosobowo minister. Wszyscy wiemy, że zasób kadrowy Prawa i Sprawiedliwości jest wręcz legendarny. Czy tacy eksperci będą kierować teraz instytutami badawczymi? Jako Nowoczesna będziemy głosować za odrzuceniem tej ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)