PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Nieobecny Panie Premierze! Wykorzystywanie do walki politycznej szczegółów zdrowotnych prof. Cenckiewicza jest moralnym dnem i polityczną ohydą. To jest grzebanie w osobistych sprawach człowieka po to, by go politycznie wyeliminować. To, co dziś robicie, jest rynsztokiem przeniesionym z komuny - wykorzystywania intymnych informacji, by zastraszać i niszczyć politycznie. Wy robiliście to już za pierwszej swojej kadencji poprzez akcję widelec wobec kibiców. Wtedy było upokorzenie pałką i butem, dziś wyciekiem i insynuacją. To jest obrzydliwe i tchórzliwe. Gdy nie potraficie wygrać na argumenty, sięgacie po zdrowie i kartoteki. Składam wniosek formalny o przerwę, aby pan premier przyszedł i powiedział Polakom, co dalej - będzie ujawniał ich nagrania z sypialni i konfesjonałów? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Paweł Jabłoński
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Jestem przeciwny. Tutaj nie ma co ogłaszać przerwy. Tutaj powinna być natychmiast informacja na temat tego, co dzieje się w kwestii bezpieczeństwa polskich pacjentów. Bo tak, wykorzystują dane medyczne prof. Cenckiewicza, a w tym czasie polscy pacjenci, polskie pacjentki są narażeni na śmiertelne niebezpieczeństwo. W Bielsku-Białej kobieta zmarła na porodówce, bo nie było tam ginekologa. Gdzie jesteście dzisiaj, feministki, które krzyczałyście, brałyście na sztandary każdą śmierć? (Poseł Joanna Borowiak: Piekło kobiet.) Cynicznie oskarżałyście rząd Prawa i Sprawiedliwości. Gdzie dzisiaj jesteście? (Głos z sali: Siadaj!) Ja państwu powiem, gdzie one dzisiaj są. Są dzisiaj w rządzie. Tam siedzi pani minister, minister zdrowia, która chce likwidować oddziały porodowe i chce, żeby Polki rodziły na SOR-ach, drodzy państwo. (Poseł Joanna Borowiak: Skandal!) Wy chcecie, żeby to, co stało się w Bielsku-Białej, działo się w każdym szpitalu w całej Polsce. Zajmujecie się losem piesków, które mogą mieć za małe kojce, a polskie pacjentki narażacie na śmiertelne niebezpieczeństwo. Proszę o natychmiastową informację minister zdrowia w tej sprawie i wycofanie się z tego skandalicznego planu likwidacji porodówek. (Oklaski) (Głos z sali: Ale pan kłamie.) (Poseł Marek Suski: To jest piekło kobiet.)
Mówca: Ryszard Wilk
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! COVID na szczęście już jest za nami i wydawałoby się, że wszystko, co z nim związane, już też. A jednak pozostało nam jeszcze przesądzenie się z Pfizerem o 6 mld zł za szczepionki, których nie odebraliśmy. I coś jeszcze. Pozostał fundusz COVID-owy, który bardzo słusznie przez obecną ekipę rządzącą, będącą w opozycji, był nazywany mechanizmem do wyciągania zadłużania się państwa poza kontrolę parlamentu, poza budżet. I ten fundusz zapoczątkowany przez Prawo i Sprawiedliwość, o dziwo, zamiast zostać zlikwidowany, został utrzymany i jeszcze rozszerzony. Złożyliśmy projekt ustawy likwidujący ten mechanizm kreatywnej księgowości, bo zadłużamy się tam w złotówkach, dolarach i euro do 2040 r. Likwidacja tego funduszu będzie wstrząsem dla obywateli i finansów państwa, ale obywatele zasługują na prawdę - trudną, ale prawdę. Dlatego składam wniosek o przerwę i uzupełnienie porządku obrad o informację ministra finansów o tym, jaka jest skala zadłużenia pozabudżetowego (Dzwonek) w funduszu COVID-owym, do kiedy będziemy to zadłużenie spłacać i przede wszystkim na co te pieniądze są wydawane. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marta Stożek
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na tym posiedzeniu Sejmu będziemy głosować nad odrzuceniem weta prezydenta wobec tzw. ustawy łańcuchowej. Zanim zacznie się ten cyrk i ten obrzęd obrzucania jednych przez drugich błotem - coś, co wszyscy znamy na pamięć - chciałabym zaapelować do pań i panów posłów Prawa i Sprawiedliwości o to, żeby przyjęli tę piłkę wystawioną przez prezydenta, bo teraz los tych nielicznych psów, które jeszcze są na łańcuchach, zależy tylko i wyłącznie od państwa. (Poseł Elżbieta Witek: Nas dzieci interesują, nie psy.) (Głos z sali: Opieka okołoporodowa, pani poseł.) Wznieście się nad to, nad co wielu posłów i posłanek na tej sali nie umie się wznieść (Dzwonek), czyli nad interesy partyjne. Dzięki. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Nad salą sejmową góruje krzyż, symbol naszej wiary i naszej tożsamości, i bardzo dobrze, natomiast co jakiś czas, mniej więcej co roku, w holu polskiego Sejmu ma miejsce jakiś dziwny, dziwaczny wręcz obrzęd: czołowe postaci tego parlamentu kłaniają się przed portretem rabina Schneersona. (Poruszenie na sali) (Poseł Kamil Wnuk: Do Moskwy! Do Moskwy! Do Moskwy!) Rabin Schneerson jest uosobieniem skrajnego rasizmu. Pytanie: Czy w polskiej konstytucji rasizm jest pochwalany czy zakazany? Wnoszę w tym momencie o odroczenie obrad, aby państwo otrzeźwieli i odpowiedzieli sobie na pytanie, co sekta Chabad-Lubawicz robi w polskim Sejmie. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Łukasz Osmalak
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym wystąpić z wnioskiem przeciwnym do wniosku pana posła Fritza. Szanowni Państwo! 44 lata temu doszło do pacyfikacji kopalni Wujek. Tak bardzo często z tej mównicy padają ostre słowa, tak bardzo często tutaj się kłócimy. Bardzo bym prosił, żebyśmy teraz powstali... ...i minutą ciszy uczcili pamięć tych wszystkich, którzy 44 lata temu w kopalni Wujek oddali życie po to, żebyśmy dzisiaj mogli żyć w wolnej Polsce. (Poseł Joanna Borowiak: Komuniści do nich strzelali!) (Poseł Ryszard Terlecki: Precz z komuną!) (Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie...) (Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj im świeci.) (Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie...) (Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj im świeci.) (Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz im dać, Panie...) (Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj im świeci.) (Poseł Robert Telus: Niech odpoczywają w pokoju wiecznym.) (Posłowie: Amen.) (Część posłów skanduje: Precz z komuną! Precz z komuną! Precz z komuną!)
Mówca: Czesław Hoc
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Najpierw parafraza jednego z morałów Krasickiego w aspekcie nieudolnych, fatalnych rządów koalicji 13 grudnia w ochronie zdrowia: Przestańcie, bo źle czynicie. Dla was to może igraszka, nam chodzi o ludzkie życie. (Oklaski) Ochrona zdrowia w Polsce jest w fatalnym stanie, praktycznie tuż przed utratą przytomności, a rząd koalicji 13 grudnia i Ministerstwo Zdrowia igrają ze zdrowiem i z życiem polskich pacjentów. Oto nagle jest propozycja, żeby likwidować 1/3 szpitali w Polsce. Potem jest propozycja porodów na SOR-ach. Rodzi się piękno, rodzi się nowe życie, to sacrum, świętość, a pozbawia się ludzi godności, intymności i opieki, wsparcia rodziny. Proszę państwa, drugim marzeniem pani minister zdrowia jest to, że najpierw pacjent ma płacić fakturę, a potem iść do ubezpieczyciela po zwrot pieniędzy. Praktycznie zdrowie jest dla bogatych. Chcesz przedłużyć swoje (Dzwonek) życie, najpierw pokaż, czy masz kasę.
Mówca: Barbara Oliwiecka
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję ślicznie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wszyscy to znamy: hejt, dezinformacja, niebezpieczne treści w Internecie, bezmyślne, uzależniające scrollowanie, filmiki wyświetlające się naszym dzieciom według nieznanego nam algorytmu. Wiemy, jakie to jest niebezpieczne i jakie zagrożenie to niesie dla dzieci, dla ich zdrowia psychicznego. 10 grudnia Australia wprowadziła zakaz korzystania z mediów społecznościowych dla dzieci i młodzieży do lat 16. W listopadzie Parlament Europejski przyjął rezolucję, która wzywa kraje europejskie do ustanowienia i egzekwowania jednakowego wieku minimalnego, od którego można korzystać z mediów społecznościowych. Jako Polska 2050 złożyliśmy propozycję, ustawę: szkoła wolna od smartfonów. 5 sierpnia było jej pierwsze czytanie tutaj, w Sejmie. Pytam, gdzie jest ta ustawa, gdzie jest ten druk. (Oklaski) Marszałek Szymon Hołownia zlikwidował zamrażarkę w Sejmie. Panie marszałku, teraz czas na pana. Trzeba wziąć miotełkę i w ramach świątecznych, noworocznych porządków wymieść te dobre zalegające projekty (Dzwonek) z komisji dla dobra naszych dzieci. Dziękuję serdecznie. Dziękuję ślicznie. (Oklaski)
Mówca: Arkadiusz Sikora
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Panowie i Panie z Prawa i Sprawiedliwości dzisiaj wylewają krokodyle łzy w sprawie polskiej ochrony zdrowia. Gdzie byliście przez ostatnie 8 lat? (Gwar na sali) (Głos z sali: Przestań kłamać.) Gdzie zostawiliście... Zostawiliście nam 23 mld zł deficytu w Narodowym Funduszu Zdrowia. (Poseł Barbara Bartuś: Pana tu nie było, jak ratowaliśmy życie Polakom.) A bezczelnością jest to, co dzisiaj powiedział pan z Prawa i Sprawiedliwości tutaj przed chwileczką, że nie ma ginekologa w szpitalu w Rzeszowie. Nie dalej jak kilka miesięcy temu zaszczuliście panią profesor, panią dr Gizelę Jagielską w Oleśnicy. (Poruszenie na sali) (Poseł Barbara Bartuś: Jak pan śmie?) Efektem tego jest to, że już dzisiaj nie pracuje w tym szpitalu. Wasze szczucie, wasz język nienawiści doprowadził do zaszczucia tej kobiety. (Poseł Barbara Bartuś: Lekarz ma ratować.) Szanowni Państwo! Dzisiaj widzicie efekty waszej pracy. Do zobaczenia.
Mówca: Jarosław Rzepa
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Drodzy Rolnicy! Wczoraj Parlament Europejski przyjął poprawki m.in. europosła Hetmana w sprawie wzajemności, jeśli chodzi o produkcję w krajach Mercosuru. Ale nie wszyscy byli patriotami lojalnymi wobec Polski. Wiecie co? Przekażę nazwiska osób, które zachowały się inaczej, nie zagłosowały: Adam Bielan, Tobiasz Bocheński, Michał Dworczyk, Małgorzata Gosiewska, Marlena Maląg, Arkadiusz Mularczyk, Joachim Brudziński, Waldemar Buda, Bogdan Rzońca, Beata Szydło, Jadwiga Wiśniewska, Anna Zalewska, Włodzimierz Tomaszewski, Maciej Wąsik, Kosma Złotowski, Mariusz Kamiński, Patryk Jaki, Piotr Müller, Jacek Ozdoba. Z Konfederacji też, szanowni państwo: Anna Bryłka, Tomasz Buczek, Marcin Sypniewski, Grzegorz Braun, Ewa Zajączkowska-Hernik. Wstyd! Mówicie tak, a robicie całkowicie coś innego, a rolnicy to słyszą. Zdradziliście polskich rolników. (Oklaski) (Poseł Witold Tumanowicz: Wyście zdradzili.)
Mówca: Konrad Frysztak
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panowie Premierzy! Szanowni Państwo! Jak grudzień, to Kaczyński śpi do południa. (Głos z sali: To nie jest Kaczyński dla ciebie, kolego.) Ale to jest też moment, w którym warto zapytać pana posła Kaczyńskiego o to, jak jego ludzie, człowiek demolka z Ministerstwa Aktywów Państwowych, pan Sasin... (Poseł Elżbieta Witek: Za to wy macie znakomitych ministrów.) ...albo ten, co ostatnio... snusiarz, który wprowadził się na Krakowskie Przedmieście, pan Nawrocki (Gwar na sali), ostatnio ciepło wypowiadają się o Grzegorzu Braunie... (Poseł Barbara Bartuś: Jak pan śmie?) (Część posłów skanduje: Hańba! Hańba! Hańba!) (Część posłów uderza w pulpity.) To jest czas, abyście odpowiedzieli na pytanie, czy Grzegorz Braun to jest wasz polityczny kolega. To jest pytanie, czy Grzegorz Braun jest waszym koalicjantem już teraz, czy jest człowiekiem Kaczyńskiego. Czy jego antysemityzm i antyunijność są czymś, co akceptuje Jarosław Kaczyński? (Głos z sali: Hańba!) Mamy prawo wiedzieć. Wszyscy Polacy mają prawo wiedzieć, do czego posuniecie się i z kim zawrzecie deal, żeby przejąć władzę... (Marszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski) (Głos z sali: Skandal!) (Głos z sali: Siadaj!) (Głos z sali: Brawo!) (Poseł Piotr Kaleta: Dajcie mu spokój, on jest z Radomia.)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Premierze! Prosiłabym o to, żeby wyszedł tutaj na mównicę minister Siemoniak i wytłumaczył, jak działają służby, ponieważ kilka dni temu w Sędziszowie na stacji LHS-u, w lokalnym centrum sterowania, był minister Klimczak. Opublikował zdjęcia z tego lokalnego centrum sterowania, razem z monitorami, razem z tym, co na tych monitorach się wyświetlało. Po dużej burzy medialnej pan minister Klimczak te zdjęcia skasował. Ale, panie ministrze, te zdjęcia cały czas funkcjonują w przestrzeni internetowej, ponieważ byli tam dziennikarze. (Głos z sali: Do dymisji.) Na stronach poszczególnych stacji, na Facebooku te zdjęcia są dostępne. Mówiłam o tym wczoraj na posiedzeniu połączonych Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych i Komisji Infrastruktury. Pan minister przyznał mi rację, że tak, że nikt nie ma prawa wchodzić, kiedy jest włączony na terenie kolejowym (Dzwonek) system Charlie, na taki teren, a zdjęcia wiszą od kilkunastu godzin. Co robią służby? (Gwar na sali, oklaski) (Głos z sali: Co robi pan Klimczak?)
Mówca: Elżbieta Burkiewicz
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko klubu Polska 2050 dotyczące propozycji zmian w ustawie, druk nr 2028. Celem tej ustawy jest to, aby zaktualizować maksymalny limit wydatków budżetowych na realizację już obowiązującej ustawy o dostępie do zasobów genetycznych. Natomiast ustawa nie zmienia merytorycznie przepisów, jakie są w obecnie obowiązującej ustawie. Chodzi o zapewnienie finansowania na kolejne 10 lat, czyli na lata 2026-2035, zgodnie z obowiązkiem, jaki mamy w tej chwili w ustawie. Ta zmiana jest konieczna, ponieważ obowiązujący limit wydatków ustalony, uwaga, w roku 2016 nigdy nie był aktualizowany mimo wzrostu płac, inflacji i realnych kosztów pracy. W 2025 r. waloryzowane wydatki faktycznie przekroczyły ustawowy limit, co formalnie wymaga jego zmiany. Ustawa finansuje 18 etatów w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, w GIOŚ i po jednym etacie w każdym WIOŚ. Dotyczy osób, które zajmują się kontrolą użytkowników zasobów genetycznych. To są ważne rzeczy. To są badania, biotechnologia, farmacja, hodowla, rolnictwo. A wszyscy wiemy, jak bardzo w tej chwili w tej przestrzeni nam się zmieniają realia. W latach 2018-2024 przeprowadzono 452 kontrole i stwierdzono sześć, na szczęście drobnych, nieprawidłowości. (Gwar na sali, dzwonek) Podkreślam, że aktualizacja finansowania musi uwzględniać inflację, wzrost wynagrodzeń i realne koszty pracy. Nie generuje to dodatkowych obciążeń dla budżetu państwa, ponieważ mieści się w istniejących limitach dysponentów. Nowe limity wyliczono według oficjalnych wskaźników Ministerstwa Finansów. Ustawa z druku nr 2028 dotyczy wyłącznie administracji publicznej, nie nakłada nowych obowiązków na obywateli ani na przedsiębiorców i nie wpływa na funkcjonowanie małych i średnich przedsiębiorstw. Jest zgodna z prawem unijnym, szczególnie z protokołem z Nagoi, więc nie widzimy zagrożeń. Wejście ustawy w życie dzień po jej ogłoszeniu jest konieczne, ponieważ obecny limit wygasa w 2025 r., czyli pozostało jeszcze kilkanaście dni, i trzeba zabezpieczyć środki w budżecie na rok następny. Polska 2050 będzie popierała niniejszy projekt ustawy. Dziękuję bardzo.
Mówca: Daria Gosek-Popiołek
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nowelizacja ustawy o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania, nad którą procedujemy, zakłada wprowadzenie 10-letniego limitu wydatków. Stabilne finansowanie umożliwi planowanie i sprawne wykonywanie zadań związanych z kontrolą wykorzystywania zasobów genetycznych takich, jak rośliny, mikroorganizmy, materiał biologiczny czy próbki DNA. Dzięki niej dotychczasowa działalność prowadzona przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Generalny Inspektorat Ochrony Środowiska i wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska będzie mogła być utrzymana. Ustawa wdraża zalecenia i regulacje wynikające z protokołu z Nagoi i Konwencji o różnorodności biologicznej oraz odpowiedniego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego. Oczywiście klub Lewicy popiera projekt ustawy. Dziękuję.
Mówca: Ryszard Wilk
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Rozpatrywany projekt ustawy o zmianie ustawy o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania ma charakter techniczny. Właśnie dlatego warto przytoczyć na ten temat kilka faktów wprost, bez emocji i politycznych skrótów. Projekt nie wprowadza nowych obowiązków dla obywateli ani nowych obowiązków dla przedsiębiorców, nie rozszerza zakresu kontroli. Jego istotą jest ustalenie maksymalnych limitów wydatków budżetowych na lata 2026-2035 dla systemu, który już dziś funkcjonuje i, co ważne, wynika wprost z prawa Unii Europejskiej. Państwo planuje przeznaczać na ten cel ok. 2,8-3,4 mln zł rocznie, utrzymując 18 etatów w skali kraju, po jednym w każdym województwie oraz dwa w administracji centralnej. W praktyce w ramach tego systemu było przeprowadzanych ok. 65 kontroli rocznie. Średni koszt takiej kontroli wynosił ok. 50 tys. zł. W ciągu kilku lat przeprowadzono ponad 450 kontroli i wykryto sześć nieprawidłowości. Mówię o tym nie po to, aby kwestionować sens realizacji tego unijnego prawa, ale po to, by uczciwie wskazać koszty i efekty oraz nie udawać, że są to wydatki neutralne albo niewidzialne dla budżetu państwa. W projekcie ustawy wprowadza się mechanizm ostrożnościowy. W przypadku ryzyka przekroczenia limitu wydatków obniżany będzie wymiar czasu pracy, nie będzie zaś zmniejszana liczba etatów. To jest rozwiązanie bezpieczniejsze kadrowo, ale jednocześnie pokazujące wprost, że system jest projektowany przede wszystkim odpowiednio do ram finansowych, a nie zwiększania efektywności. Dochodzimy tu do konkluzji. Skoro państwo decyduje się dziś z góry zakontraktować finansowanie tego systemu na kolejne 10 lat, to warto zadać pytanie, czy równolegle nie powinniśmy przynajmniej rozważyć alternatyw: częściowej cyfryzacji tych kontroli lub większego wykorzystania sprawozdawczości elektronicznej bądź innych modeli nadzoru, które funkcjonują w innych państwach Unii Europejskiej, zamiast automatycznego utrwalania kosztów osobowych w niezmienionej strukturze. Państwo musi realizować - stety albo niestety - zobowiązania unijne, ale państwo ma też obowiązek systematycznie pytać o efektywność własnej administracji, zwłaszcza gdy decyduje się finansować ją w horyzoncie dekady. Bardzo dziękuję.
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Każda zmiana prawa powinna być oceniana przez pryzmat nie deklaracji, ale rzeczywistych skutków dla państwa, administracji i obywateli. Nie można odmówić omawianej propozycji pewnych pozytywnych założeń. Wprowadzenie wieloletnich limitów wydatków sprzyja przewidywalności finansowej i porządkuje planowanie budżetowe. W projekcie zakłada się także monitorowanie kosztów, co w teorii ma zapobiegać ich niekontrolowanemu wzrostowi. Wskazano również organy odpowiedzialne za nadzór, co na pierwszy rzut oka może sprawiać wrażenie wzmocnienia odpowiedzialności administracyjnej. Problem w tym, Wysoka Izbo, że te potencjalne korzyści będą niczym wobec zagrożeń, jakie niesie projekt ustawy w obecnym kształcie. Najpoważniejsze z nich dotyczy tzw. mechanizmu korygującego. W przypadku ryzyka przekroczenia limitu wydatków rozwiązaniem ma być obniżenie wymiaru czasu pracy osób realizujących zadania publiczne. To nie jest naprawa systemu, to jest przeniesienie konsekwencji błędów planistycznych na pracowników administracji oraz na obywateli, którzy z jej usług korzystają. Mniej czasu pracy państwa oznacza wolniejsze procedury, opóźnienia w wydawaniu decyzji i narastające kolejki. Oznacza to również realne ryzyko niewywiązywania się z ustawowych terminów. Państwo nie staje się tańsze tylko dlatego, że działa wolniej. Staje się po prostu mniej sprawne. Dodatkowe obawy budzi nieprecyzyjność przepisów. Projekt posługuje się pojęciem zagrożenia przekroczenia limitu, ale nie wskazuje jasno, kiedy to zagrożenie występuje ani według jakich kryteriów ma być oceniane. Taka konstrukcja rodzi uznaniowość decyzji, chaos organizacyjny i ryzyko sporów kompetencyjnych. Niepokojące jest również rozproszenie odpowiedzialności pomiędzy kilku ministrów i wojewodów. W sytuacji kryzysowej trudno będzie wskazać podmiot realnie odpowiedzialny za skutki podjętych decyzji. Odpowiedzialność zbiorowa w praktyce oznacza jej brak. Wysoka Izbo! Oszczędności w państwie nie mogą polegać na skracaniu czasu jego pracy. Jeżeli brakuje środków, należy reformować procedury, upraszczać prawo, usprawniać procesy, a nie ograniczać zdolność instytucji do wykonywania ich podstawowych obowiązków. Dlatego nasze stanowisko jest jednoznaczne. Projekt w obecnym kształcie zawiera więcej zagrożeń niż realnych korzyści i wymaga istotnych poprawek, zanim będzie można mówić o odpowiedzialnym i racjonalnym prawodawstwie. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W ustawie z 19 lipca 2016 r. o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania zapisano, że w latach 2016-2025 będzie konieczność uruchomienia również zasobów pracowników, którzy na poziomie ministerialnym, na poziomie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska będą wykonywali zadania wynikające z tej ustawy. Ta ustawa dotyczy ochrony zasobów genetycznych i ich kolekcji, a stworzenie zasobów to jest przecież ogromny wysiłek o charakterze gospodarczym, naukowym. Tam jest wykonana ogromna praca. Stworzenie kolekcji zasobów wymaga również ich utrzymania, konserwacji i odtwarzania. To też są konkretne koszty. Pytanie, w jaki sposób korzystamy z tych zasobów, czy są one wykorzystywane w sposób prawidłowy. Tego nie da się zrobić metodą cyfrową, tylko musi to być konkretny człowiek, który zajmuje się tymi zasobami, który rozumie, na czym polega ich ochrona. W moim przekonaniu nie ma innej możliwości niż wykorzystanie współczesnych różnych metod prowadzenia kontroli, łącznie z systemami elektronicznymi, ale przede wszystkim jest tu potrzebny dobrze wykwalifikowany człowiek, który sprawdza, jak te zasoby wykorzystujemy. To dotyczy zarówno świata roślin, zwierząt, jak i mikroorganizmów, dotyczy całego spektrum, które jest wielkim dorobkiem i dobrem. Wielokrotnie byliśmy alarmowani, że w niektórych miejscach te zasoby są nieodpowiednio chronione. W moim przekonaniu to też wymaga daleko idącej refleksji. Ta ustawa realizuje wymagania rozporządzenia (UE) 511/2014, które jest realizacją de facto postanowień protokołu z Nagoi o ochronie zasobów genetycznych. To przedłożenie jest de facto zgodne z ustawą o finansach publicznych, art. 50 ust. 1, który mówi, że solidność prowadzenia gospodarki finansowej państwa wymaga opisania, jakie będą limity wydatków na cele wskazane w ustawie, w tym wypadku w ustawie o dostępie do zasobów genetycznych. Na nowy okres, od 2026 do 2035 r., przewiduje się, że roczne skutki finansowe będą wynosić od 2822 tys. aż do 3442 tys. zł. Nie są to zatem bardzo duże wydatki, zważywszy na całość budżetu państwa, niemniej są istotne ze względu na dobro, które jest chronione, a więc prawidłowość wykorzystania zasobów genetycznych państwa. Stąd też jako Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego nie mamy uwag co do zasadności tej krótkiej noweli. Uważamy wręcz, że jest ona niezbędna, bowiem ta ustawa w części kontrolnej będzie wykonywana, tak jak powiedziałem, zarówno na poziomie Ministerstwa Klimatu i Środowiska, jak też Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz na poziomie budżetu wojewodów przez wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska. Konkludując zatem: klub Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze tę nowelę, którą uznajemy za ważną, ponieważ ona wynika z przepisów zarówno ustawy o finansach publicznych, jak i z potrzeby realizacji ustawy wiodącej, jaką jest ustawa o dostępie do zasobów genetycznych państwa. (Oklaski)