Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz komisji gospodarki przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych ze specjalnym przeznaczeniem gruntów leśnych. Projekt zwarty jest w druku nr 1394, a sprawozdanie połączonych komisji w druku nr 1415. Wysoka Izbo! Projekt ma na celu rozwiązanie problemu pozyskania gruntów na potrzeby inwestycji służących realizacji polityki państwa w zakresie energii, elektromobilności lub transportu, upowszechnienia nowych technologii, poprawy jakości powietrza oraz inwestycji uzasadnionych potrzebami strategicznej produkcji dla obronności państwa, wysokich technologii elektronicznych i procesorów, innowacyjnej technologii wodorowej, lotnictwa i motoryzacji oraz przemysłu tworzyw sztucznych. Rozwiązania zawarte w omawianym projekcie umożliwią w okresie 2 lat od wejścia w życie ustawy dokonywanie zamiany lasów, gruntów i innych nieruchomości pozostających w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w celu lokalizacji inwestycji w ww. zakresie. Dodatkowo przewiduje się możliwość dokonywania zamiany innych nieruchomości Skarbu Państwa sąsiadujących z ww. nieruchomościami Lasów Państwowych, jeżeli będzie to konieczne dla realizacji celów określonych w ustawie. Wysoka Izbo! Dotychczas zgodnie z art. 38e ustawy z 28 września 1991 r. o lasach zamiana taka była możliwa jedynie w przypadku realizacji celów gospodarki leśnej po wycenie gruntów przez uprawnionych z zakresu szacowania wartości nieruchomości. Ponieważ zamianie mają podlegać grunty o szczególnej wartości, w projekcie ustawy zawarto szereg ograniczeń, które mają sprawić, by ten instrument został wykorzystany tylko w sytuacji absolutnie niezbędnej konieczności. Mianowicie, przepisy będą obowiązywały tylko 2 lata, a katalog inwestycji, pod lokalizację których ma być dokonana zamiana, jest ściśle określony w załączniku do ustawy. Poza tym załącznik określa także wykaz działek ewidencyjnych, które będą podlegały zamianie. To jest 25 działek w Stalowej Woli i 55 działek w Jaworznie. Ponadto nie będą mogły podlegać zamianie grunty objęte formami ochrony przyrody określonymi w art. 6 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, czyli grunty w parkach narodowych, rezerwatach przyrody, parkach krajobrazowych, obszarach chronionego krajobrazu i obszarach Natura 2000. W projekcie zawarto warunek, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe będzie otrzymywało na skutek zamiany wyłącznie grunty, na których jest możliwe prowadzenie gospodarki leśnej. Podmioty, które będą mogły zawierać umowy zamiany z Państwowym Gospodarstwem Leśnym Lasy Państwowe to, po pierwsze, państwowe osoby prawne, o których mowa w art. 3 ust. 1-3 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym, po drugie, osoby prawne, w przypadku których Skarb Państwa posiada większość akcji w rozumieniu art. 2 pkt 2 tejże ustawy, po trzecie, jednostki samorządu terytorialnego. Ponadto konieczne będzie uzyskanie opinii komisji sejmowej właściwej do spraw leśnictwa i gospodarki leśnej w sprawie dokonania zamiany i przeniesienia własności działek. Innym ograniczeniem, o którym chciałabym powiedzieć, jest wprowadzenie w art. 5 przepisu, zgodnie z którym w razie niezrealizowania inwestycji w terminie 10 lat od dnia dokonania zamiany Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasom Państwowym przysługuje prawo do roszczenia o zwrot nieruchomości lub o zapłatę różnicy wartości nieruchomości stanowiącej przedmiot zamiany. Ponadto zamiany zgodnie z art. 2 będzie dokonywał dyrektor generalny Lasów Państwowych. Jak mówiłam, mamy wymienione w załączniku tylko dwie lokalizacje. Nie ma jakiejkolwiek potrzeby, żeby cedować to na nadleśniczych, których jest w Polsce ok. 430. Zamiany będzie dokonywał dyrektor generalny Lasów Państwowych na wniosek złożony przez ministra właściwego do spraw środowiska w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw klimatu i ministrem właściwym do spraw gospodarki po zasięgnięciu opinii właściwej komisji sejmowej. Wysoka Izbo! Co do kwestii zamiany nieruchomości sąsiadujących, o której mowa w art. 1 ust. 3 projektu, będzie jej dokonywał zgodnie z art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami organ właściwy - najczęściej jest to starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej - z uwzględnieniem oczywiście wyjątków wynikających z ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z odrębnych ustaw. Zamiana będzie dokonywana na wniosek ministra właściwego do spraw środowiska, tak jak określono w ust. 1, złożony w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw klimatu i ministrem właściwym do spraw gospodarki i również po zasięgnięciu opinii właściwej komisji sejmowej, czyli podobnie jak w przypadku zamian dokonywanych przez Lasy Państwowe. Wysoka Izbo! Art. 4 projektu stanowi, że Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe na gruntach, którymi zarządza, po dokonaniu ich zamiany przeprowadzi nieodpłatnie wycinkę i uprzątnięcie drzew i krzewów w terminie ustalonym z drugą stroną umowy zamiany. Pozyskane w ten sposób drewno staje się nieodpłatnie własnością Lasów Państwowych. Szanowni Państwo! W trakcie prac połączonych komisji gospodarki oraz ochrony środowiska bardzo rozgrzewał dyskutantów problem udziału w procedurze zamiany komisji właściwej do spraw gospodarki leśnej i leśnictwa. Kwestia udziału w procedurze, która oczywiście budzi rozliczne komentarze, jest podyktowana dążeniem do przeprowadzenia możliwie otwartej, transparentnej procedury zamiany działek pod inwestycje, które staną się kołem zamachowym gospodarki. Mówimy tutaj o dwóch lokalizacjach: w Stalowej Woli, czyli na Podkarpaciu, i na Śląsku w Jaworznie. Przypomnijmy, że Śląsk przeżywa bardzo trudny okres transformacji, wynikający z konieczności odchodzenia od węgla w procesie wytwarzania energii. To jest, proszę państwa, proces wieloletni, o czym doskonale wiecie, zwłaszcza, jak myślę, posłowie ze Śląska. To jest proces połączony z koniecznością przekwalifikowania bardzo wielu licznych grup pracowników. Oczywiście częściowo będzie tak, że oni będą odchodzić na zasłużone emerytury, ale wielu trzeba będzie dać nowe źródło utrzymania, więc wszelkie inwestycje, które mogą stworzyć miejsca pracy, są tam rzeczą po prostu pożądaną. Proszę państwa, nie jest tak, że inwestorzy pchają się drzwiami i oknami. Mówimy tu o sytuacji, jaka miała miejsce w ubiegłym roku, kiedy to w konkurencji z Węgrami utraciliśmy możliwość sprowadzenia do Polski inwestora, czyli fabryki BMW. Ostatecznie znalazła się ona na Węgrzech, ponieważ nie było natychmiast do wykorzystania terenu o powierzchni 600 ha, który można byłoby na tę inwestycję przeznaczyć. Proszę państwa, to jest tak, że potencjalny inwestor wybiera sobie jak z karty dań różne lokalizacje w Europie Środkowej i Wschodniej. Jeżeli nie będziemy gotowi jako kraj z terenami zainwestowanymi, uzbrojonymi, takimi, na których natychmiast można rozpocząć inwestycje, będziemy w tych konkurencjach przegrywać. A teraz trochę o procedurze prac komisji. Wysoka Izbo! W trakcie prac połączonych komisji gospodarki i środowiska zdecydowano w głosowaniu o niezwłocznym przystąpieniu do procedowania nad projektem. Odrzucono wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu, po czym odrzucono dwa wnioski o przeprowadzenie wysłuchania publicznego. W trakcie prac szczegółowych nad projektem zostały przyjęte dwie poprawki proponowane przez Biuro Legislacyjne i jedna poprawka merytoryczna. Natomiast sprawozdanie połączonych komisji, które mamy w druku nr 1415, zostało przyjęte 30 głosami za, przy 26 przeciw, bez głosów wstrzymujących. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu połączonych komisji w druku nr 1415. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)