Mówca: Arkadiusz Sikora
Data: 2025-07-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Celem projektu ustawy jest stosowanie dyrektywy w sprawie wykorzystania danych dotyczących przelotu pasażera, danych PNR, w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania. Szanowni Państwo! Ustawa wprowadzona w 2018 r. zawierała właściwie najbardziej rygorystyczne elementy zapisu, które narzucała na nas czy sugerowała nam Unia Europejska. Tym samym w ciągu tego okresu, zarówno jeśli chodzi o przechowywanie danych, jak i o ich zbieranie, zastosowaliśmy maksymalne zakresy. Jeśli chodzi o zbieranie danych, to oczywiście zbieraliśmy je nie tylko z lotów poza Unię Europejską, ale również praktycznie ze wszystkich lotów wewnątrz Unii Europejskiej, czyli nawet jeśli te loty odbywały się tylko i wyłącznie w ramach państw unijnych. Przechowywaliśmy również te dane przez maksymalnie długi okres, czyli 5 lat. Ostatnie interpretacje TSUE dotyczące tych przepisów idą w kierunku, można to powiedzieć, nawet deregulacji tych przepisów. One dzielą te loty na dwie kategorie: lotów pozaunijnych oraz lotów wewnątrzunijnych. Tutaj jest znacząca zmiana: poluźnienie przepisów, jeśli chodzi o loty wewnątrzunijne, wykonywane w ramach państw Unii Europejskiej. W tym przypadku nie ma obowiązku zbierania, archiwizowania danych ze wszystkich lotów. Ustawodawca daje możliwość wskazywania niektórych lotów, jeżeli chodzi o podejrzenie właśnie o działania antyterrorystyczne bądź też większe niebezpieczeństwo. Ta ustawa daje możliwości typowania tych przelotów właśnie w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. I to dobrze, bo to właśnie to ministerstwo jest najbardziej zorientowane w tego typu kwestiach. Więc spora część tych danych odpada. Również w ramach właściwie przechowywania tych danych schodzimy z okresu ich 5-letniego przechowywania do okresu maksymalnie 3-letniego. Mówię tutaj o lotach wewnątrzunijnych, bo oczywiście, jeżeli chodzi o pozaunijne, zostanie 5-letni okres. I teraz właściwie pozostaje problem, który też ta ustawa zaczyna rozwiązywać czy rozwiązuje. Związany on jest z tym, że właściwie prawie 500 przewoźników miało w ciągu ostatnich lat obowiązki dostarczania informacji i danych i przechowywania tych danych. Część z nich się wywiązywało, część z nich się nie wywiązywało, część z nich się wywiązywało, ale po czasie. Te terminy były przekraczane. W związku z tym odpowiednie służby nakładały kary, oczywiście zgodnie z przepisami, na tych przewoźników, którzy nie stosowali się do tego prawa. I co my robimy tutaj tą ustawą? My tą ustawą staramy się te rzeczy prostować. Wiemy o tym, że właściwie to nie były zamierzenia celowe. Częściowo było to zaniechanie, które wynikało z różnych okoliczności. Powoduje to, że w ramach tej ustawy również dajemy właściwie abolicję wobec tego typu przypadków. One oczywiście będą indywidualnie rozpatrywane. W większości one były po prostu spowodowane jakimś niecelowym zaniedbaniem. Więc klub Lewicy będzie głosował za przyjęciem tych przepisów. Uważamy, że idzie to w dobrym kierunku. Aczkolwiek również przepisy, które zostaną tutaj wprowadzone, zapewnią przy odpowiedniej współpracy służb pełne bezpieczeństwo, jeśli chodzi o ruch pasażerski. Dziękuję.