Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2025-11-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Zabieram głos w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe, aby odnieść się do projektu ustawy z druku nr 1886 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Mówimy dziś o zmianie, która w swojej warstwie formalnej wydaje się techniczna, jednak jej rzeczywiste skutki są głęboko osadzone w życiu społecznym, gospodarczym i w polityce państwa wobec osób z niepełnosprawnościami. To projekt, który pozwala wyeliminować istniejącą od lat niespójność prawną, ograniczającą możliwość elastycznego wykorzystywania środków Unii Europejskiej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Do tej pory bowiem PFRON mógł realizować programy zatwierdzane przez radę nadzorczą, ale bez wyraźnego wskazania, że mogą to być również programy współfinansowane z funduszy europejskich. Jednocześnie środki europejskie można było wykorzystywać na projekty dotyczące rehabilitacji, lecz nie w ramach programów rady nadzorczej. W efekcie powstał system, który zamiast ułatwiać, blokował potencjał. Proponowana nowelizacja rozszerza katalog wydatków PFRON, jednocześnie obejmując nim programy zatwierdzane przez Radę Nadzorczą PFRON, które są współfinansowane ze środków Unii Europejskiej. To pozornie drobna korekta, ale w rzeczywistości otwiera drogę do pełnego wykorzystania środków z programu ˝Fundusze europejskie dla rozwoju społecznego na lata 2021-2027˝. W imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego chcę z całą mocą podkreślić, że osoby z niepełnosprawnościami nie mogą być zakładnikami niejasności i luk legislacyjnych. System wsparcia musi być stabilny, logiczny i skuteczny. Dlatego doceniamy, że projektodawca dostrzegł tę potrzebę i zaproponował rozwiązanie, które nie tyle wprowadza coś nowego, ile porządkuje system i pozwala działać bardziej elastycznie i efektywnie. Polskie Stronnictwo Ludowe od lat zabiega, aby wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami było dostępne lokalnie, blisko ludzi, w powiatach, gminach, małych miejscowościach, nie tylko na poziomie centralnym. Program ˝Mobilny doradca włączenia społecznego˝ to przedsięwzięcie warte prawie 230 mln zł, które zakłada dotarcie do 17 tys. osób z niepełnosprawnościami oraz członków ich rodzin w 76 powiatach. To projekt bardzo bliski naszej filozofii, ponieważ zakłada realną obecność specjalistów w terenie, tam gdzie pojawiają się realne potrzeby. Nie w wielkich miastach, nie w odległych instytucjach, ale bezpośrednio u osób, które często nie mają możliwości skorzystania z centralnych form pomocy. Mobilny doradca to nie urzędnik zza biurka, to ktoś, kto przyjdzie, wesprze, doradzi, pomoże w codziennych sprawach i wskaże ścieżki rehabilitacji, aktywizacji czy wsparcia społecznego. To także prawdopodobnie nowy zawód, zawód przyszłości, bo 380 osób uzyska kwalifikacje do świadczenia tego typu usług. Drugi projekt, zatrudnienie wspomagane, to droga do niezależności. To projekt, którego pełna realizacja wymaga procedowanej zmiany. To ogromne przedsięwzięcie. ˝Testowanie wdrożenia usługi zatrudnienia wspomaganego˝ - jego wartość to blisko 535 mln zł, a liczba osób objętych wsparciem to 12 tys. osób. Zatrudnienie wspomagane to model, który w wielu krajach europejskich zrewolucjonizował podejście do aktywizacji zawodowej. To wsparcie szyte na miarę, osobisty trener pracy, indywidualna ścieżka i, co najważniejsze, efektywność zatrudnienia na poziomie ok. 30%. Dla samorządów, zwłaszcza powiatowych, działania te, które są proponowane w projekcie ustawy, oznaczają lepsze narzędzia do wspierania mieszkańców bez konieczności sięgania po środki własne. Dlatego każde rozwiązanie, które wzmacnia możliwość działania bez zwiększenia obciążeń, doceniamy bardzo pozytywnie. To nie jest zmiana, która wymaga przygotowywania administracji czy przedsiębiorców. To zmiana, która odblokowuje finansowanie projektów już zaplanowanych, ocenianych i wyczekiwanych, a projekt zakłada wejście w życie ustawy dzień po jej ogłoszeniu. Polskie Stronnictwo Ludowe stoi po stronie rozwiązań, które przynoszą realną poprawę jakości życia, szczególnie tych, które dotyczą osób znajdujących się w trudniejszej sytuacji, osób z niepełnosprawnościami, ich rodzin, mieszkańców mniejszych miejscowości. Dlatego w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego deklaruję pełne poparcie dla tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)