Mówca: Jan Rzymełka
Data: 2015-04-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platforma Obywatelska wyrazić opinię o projekcie ustawy Prawo konsularne wraz z projektami aktów wykonawczych, druk nr 3290. Debatujemy dzisiaj o jednym z najstarszych zaszczytów formy urzędniczej, czyli o konsulach. Proszę państwa, ta tradycja ma już prawie 3 tys. lat w cywilizowanej Europie, do której Polska należy. Chcę przypomnieć, że pierwsi konsulowie zaczęli funkcjonować w momencie obalenia monarchii i ustanowienia republiki w Rzymie, to był 509 r. p.n.e. Pamiętajmy, że ostatni król rzymski pochodzenia etruskiego Tarkwiniusz Pyszny został obalony i powstała republika, a wraz z republiką pojawili się konsulowie. Urząd doradcy specjalizującego się w sprawach zagranicznych funkcjonuje do dzisiaj, tak że jest to rzadka ciągłość istnienia jednego z urzędów od kilku tysięcy lat. Chciałbym powiedzieć, że z jednej strony mamy tradycję sięgającą czasów rzymskich, a z drugiej strony mamy nowoczesność. Dzisiaj konsul to nie tylko urzędnik, lecz także znawca informatyki posługujący się nowoczesnymi laptopami oraz iPadami, bo dzisiaj bez takich urządzeń nie może funkcjonować. Opinia klubu jest bardzo wyraźna, jesteśmy za skierowaniem tego projektu do dalszych prac, tym bardziej że wiemy, iż Polskę wiążą terminy wynikające z przepisów unijnych i z orzeczeń trybunału. Chcielibyśmy, aby ta ustawa jak najszybciej weszła w życie, bo wtedy nasze placówki zagraniczne i konsulowie honorowi zaczną działać pełną parą. Chcę przypomnieć, że praca konsularna jest bardzo żmudna i ciężka, a niekiedy niebezpieczna. Chciałbym bardzo podziękować całemu korpusowi konsularnemu, wszystkim ludziom, którzy zarówno pomagają obywatelom polskim za granicą, jak i reprezentują oraz wspomagają Polskę, będąc konsulami honorowymi. Warto przytoczyć pewne dane statystyczne, jak ogromna jest to liczba osób. W sumie w poprzednim roku zarejestrowano ponad 2 mln czynności konsularnych. Przeliczając to na dzień pracy, daje to ponad 10 tys. czynności konsularnych na dzień. Wydano 1,5 mln wiz, 3 tys. zaświadczeń o przewóz zwłok, urn lub szczątków ludzkich - tymi sprawami też zajmują się panowie konsulowie. Jeżeli chodzi o sprawy Polonii, to w poprzednim roku wydano 23 tys. tzw. kart Polaka ułatwiających nam, Polakom ze Wschodu, przekraczanie granic. Jak liczna jest armia ludzi? Otóż mamy 34 konsulaty generalne w 17 państwach świata. Mamy 87 wydziałów konsularnych, referatów konsularnych i samodzielnych stanowisk - głównie w ambasadach. Mamy też 229 konsulów honorowych, a tym samym konsulatów honorowych. Naprawdę Polska jest krajem, który właściwie wypełnia swoje obowiązki konsularne. Można powiedzieć, że aktywność konsularna jest przejawem siły państwa. W wielu momentach polskie konsulaty zabezpieczały interesy stron trzecich w miejscach konfliktów czy w miejscach, które były bardzo niebezpieczne. Chciałbym przypomnieć, że to konsulowie przygotowują najbliższe wybory prezydenckie i parlamentarne. W wielu miejscach na świecie są punkty wyborcze, jest ponad 230 punktów. Trzeba je przygotować, a to kosztuje, dlatego bardzo dziękuję za sprawne przygotowanie. Jeżeli chodzi o ostatnie akcje, np. w Tunezji, gdzie poniosło śmierć trzech polskich obywateli, to polskie służby konsularne działały bardzo sprawnie. Ciągle dowiadujemy się z mediów o sprawnym działaniu służb, jeżeli chodzi o uchodźstwo osób ze wschodniej Ukrainy, z rejonu Donbasu. Przeprowadzane są ogromne działania służb konsularnych, które specjalnie nie są nagłaśniane, bo trzeba to skutecznie załatwić, a nie uprzedzać, że będziemy to robili. Warto zauważyć, że dzisiaj, mając Internet, Facebook, możemy korzystać z różnych nowych instrumentów. Chciałbym państwa zachęcić do odwiedzania nowej strony internetowej rejestracji podróżnych ˝Odyseusz˝. Każdy wyjeżdżający za granicę, niekoniecznie do sąsiedniego kraju, ale trochę dalej, może się tam zarejestrować i dzięki temu może czuć się trochę bardziej bezpieczny. Poza tym warto odwiedzać stronę MSZ, ponieważ są tam zakładki zawierające ostrzeżenia dla podróżnych. To powinien być nawyk każdego turysty. Nie powinno odwiedzać się jej tylko wtedy, gdy coś się stanie. Turyści żądają od państwa ewakuacji, świadczeń, natomiast często sami podejmują ryzykowne decyzje. Strony internetowe MSZ służą więc polepszeniu bezpieczeństwa naszych obywateli. Szanowni Państwo! Chciałbym powiedzieć, że ten projekt ustawy, a posłem jestem od wielu kadencji, jest bardzo dobrze przygotowany. Rzadko kiedy projekt ustawy zawiera wszystkie akty. W tym przypadku uzasadnienie liczy ponad 60 stron - rzadko w którym projekcie ustawy ma ono tyle stron. Ten projekt ustawy jest bardzo dobrze przygotowany pod względem prawniczym. W projekcie ustawy zawarto szacunek kosztów finansowych wprowadzenia tej ustawy w życie i projekty aktów rozporządzeń. One praktycznie są gotowe. Dlatego sądzę, że praca nad tym projektem ustawy w komisji sejmowej nie będzie trwała długo. Chwała za to. Oby inne resorty też składały do Sejmu tak dobrze przygotowane projekty ustaw, jak w tym przypadku. Wysoka Izbo! Chciałbym krótko powiedzieć, że naturą służby konsularnej jest jej frontowy charakter, to znaczy ona udoskonala się w boju, bo zawsze odkrywamy nowe obszary, które wcześniej nie były znane. Ten projekt ustawy wprowadza skonsolidowaną regulację obejmującą funkcjonowanie służby konsularnej. Rzadko kiedy zdarza się, że projekty ustaw konsolidują rozproszone ustawodawstwo. W Sejmie najczęściej procedowane są projekty ustaw, które pogłębiają, uszczegółowiają i kreują czy rodzą nowe ustawy szczegółowe. To jest bardzo dobry projekt ustawy, który łączy w jednym akcie wszystkie rozwiązania. Oczywiście wiemy, że musimy dostosować się do prawa unijnego. Wiemy, że musimy uregulować zobowiązania wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Trzy rozporządzenia, które do tej pory regulowały sferę konsularną, są umieszczone w projekcie ustawy. Sądzę, że jest to bardzo nowoczesna ustawa, która w Polsce będzie dobrze funkcjonowała i dobrze służyła. Kwestia, która mogłaby budzić wątpliwości, dotyczy opłat konsularnych, których często obywatele, nie wiedząc o ich szczegółach, mogą się bać. Chciałbym państwa uspokoić. Opłaty konsularne z reguły są bardzo niskie. Jedynym warunkiem wynikającym z polskich, wewnętrznych przepisów jest podanie maksymalnych kwot pewnych opłat konsularnych, co ma przyhamować modne w danym czasie tendencje. W ostatnich latach obserwujemy tzw. turystykę weselną. Młodzi ludzie po prostu chcą zawrzeć związek małżeński w obecności konsula, w atrakcyjnym mieście, np. w Madrycie czy w jakimś ciepłym kraju. Wtedy konsul jest obarczony wieloma działaniami, a to kosztuje. W tym przypadku w projekcie ustawy przewiduje się maksymalne stawki, i bardzo dobrze. Wtedy ten pęd do zawierania ślubów i małżeństw daleko poza Polską może zostanie trochę przyhamowany. Generalnie Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera ten projekt ustawy i będzie głosował za skierowaniem go do Komisji Spraw Zagranicznych celem dalszego procedowania. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)