Mówca: Waldemar Andzel (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 7 listopada br. obchodzimy 145. rocznicę urodzin Marii Skłodowskiej-Curie - polskiej dwukrotnej laureatki Nagrody Nobla w dziedzinie chemii za odkrycie polonu i radu, a także w fizyce za odkrycie zjawiska promieniotwórczości. Jako pierwsza kobieta w historii otrzymała tytuł profesora paryskiej Sorbony. Maria Skłodowska urodziła się w warszawskiej rodzinie nauczycielskiej, wywodzącej się z drobnej szlachty, jako piąte dziecko. Edukację rozpoczęła w wieku 10 lat w prywatnej szkole, a następnie w III Rządowym Gimnazjum w Warszawie, które ukończyła z wyróżnieniem. Ambitna w swoich działaniach, wyjechała do Paryża, aby podjąć studia. Nie mogła tego dokonać w Warszawie, gdyż kobietom nie zezwalano na studiowanie w tym okresie. Została przyjęta w poczet studentów Sorbony. Jako przedmiot studiów wybrała matematykę i fizykę. Bardzo ciężkie warunki mieszkalne i trudna sytuacja finansowa nie zniechęcały jej do ciężkiej pracy. Bez problemów uzyskała licencjat z wybranych przedmiotów i rozpoczęła pracę w laboratorium Lippmana. Wtedy też poznała przyszłego męża - Pierre˝a Curie. Badania prowadzone przez państwo Curie dały imponujące rezultaty - odkryli oni nowy pierwiastek, który na cześć ojczyzny Maria nazwała polonem. Sukces tylko wzmógł determinację Marii w dążeniu do prawdy naukowej. Jej pasja odkrywcza stała się wręcz legendarna. W niezwykle trudnych warunkach pracowała niemal bez wytchnienia. Nie zrażał jej brak odpowiedniego sprzętu ani wystarczających środków finansowych. W 1903 r. odniosła kolejne sukcesy. Uniwersytet Paryski uznał jej doktorat, a Szwedzka Akademia przyznała jej i jej mężowi Nagrodę Nobla z dziedziny fizyki za prace nad promieniotwórczością. Po tragicznej śmierci męża władze uczelni nadały jej tytuł profesora oraz zaproponowały objęcie stanowiska piastowanego przez Pierre˝a Curie. W listopadzie 1911 r. jako pierwsza osoba na świecie otrzymała po raz drugi Nagrodę Nobla. Było to uhonorowanie jej zasług w dziedzinie chemii, a dokładnie badań dotyczących własności chemicznych i fizycznych odkrytych przez nią pierwiastków: polonu i radu, oraz metod ich wyodrębniania, oczyszczania i mierzenia aktywności promieniotwórczej. W czasie I wojny światowej organizowała na terenie Francji ruchome stacje rentgenowskiego prześwietlania rannych. Z własnej inicjatywy zdobyła 20 samochodów i zorganizowała ruchome pogotowie z aparatami Roentgena. Jako jedna z pierwszych kobiet zrobiła prawo jazdy, by móc prowadzić samochód i docierać do potrzebujących. Oprócz pogotowia Maria Curie założyła 220 stacji radiologicznych i przeszkoliła kadry do ich obsługi. Obsłużyły one ponad 3 mln przypadków urazów wśród francuskich żołnierzy. Mimo iż na stałe osiadła we Francji, nie zapomniała o swojej ojczyźnie, podejmowała inicjatywy na rzecz badań naukowych w warszawskiej pracowni radiologicznej. Zmarła 4 lipca 1934 r. w wyniku choroby popromiennej w sanatorium Sancellemoz w Sabaudii i została pochowana obok męża w jego rodzinnej miejscowości. W 1995 r. ciała obojga małżonków przeniesiono do paryskiego Panteonu (był to pierwszy przypadek, gdy w Panteonie pochowano kobietę). Maria Skłodowska-Curie udowodniła swoim życiem, że kobieta może osiągnąć ponadczasowy światowy sukces. Podsumowując, warto przywołać słowa Marii Skłodowskiej-Curie: Ludzkość potrzebuje również marzycieli, których bezinteresowne dążenie do celu jest tak potężne, że nie potrafią oni zwracać uwagi na własną korzyść materialną. Dziękuję.