Mówca: Romuald Ajchler
Data: 2015-02-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej przedstawię stanowisko wobec projektu ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Dzisiaj, gdy ustalaliśmy porządek obrad, zaproponowałem panu marszałkowi, aby wydłużyć czas debaty i aby zamiast 5 minut było chociaż 10, bo jest to niebywała okazja do tego, aby z tej mównicy powiedzieć o rolnictwie trochę więcej niż zwyczaj. W ostatnich dniach, gdy w różnych miejscach w Polsce słychać niezadowolenie rolników, organizuje się wiele blokad dróg, słyszałem wielu polityków, którzy idą do środków masowego przekazu i mówią, wydaje mi się, że mówią, ale nie wiedzą, o czym mówią. Gdy słyszę, że jeden z przedstawicieli Platformy Obywatelskiej mówi, że rolnicy nie mają na co narzekać, przecież dostają największe środki, 21 mld w roku 2014, to ja pytam, skąd ta różnica między polskim rolnikiem a niemieckim rolnikiem, skąd ta różnica między 200 euro, które otrzymuje polski rolnik, a 340 euro, które otrzymuje rolnik niemiecki. Jak w tej sytuacji mamy konkurować na wspólnym europejskim rynku? W jaki sposób? Mamy taką oto sytuację, że dzisiaj trzody chlewnej w Polsce jest ok. 8,5 mln sztuk, wcześniej mieliśmy 19 mln, a 25 lat temu to było 27 mln. Gdy ja teraz słyszę, że każda partia polityczna obciąża inną, jedna drugą... Odpowiedź jest prosta: trzeba policzyć. Przykro mi to powiedzieć, kolego Borkowski, ale polskim rolnictwem rządzicie 20 lat, w różnych koalicjach, i nie ma szans, żeby to zrzucić na kogoś innego. Pewnie będziecie jeszcze rządzić, może tak być, ale nie w taki sposób, jak w tej chwili. Wysoka Izbo! Jutro odbędzie się posiedzenie sejmowej komisji poświęcone ekonomicznej sytuacji rolnictwa, na które przyjadą rolnicy. Zresztą tam też będzie zapadała decyzja, czy debata na ten temat ma się odbyć na sali sejmowej, czy nie. Już dzisiaj zwracam się... To był wniosek Sojuszu Lewicy Demokratycznej o tę komisję, złożyliśmy wniosek o to, żeby w trybie pilnym zwołać posiedzenie komisji i aby minister odpowiedział na te niepokoje, które rolnicy sygnalizują. Z drugiej strony będzie rozpatrywany wniosek, który złożyliśmy w październiku roku ubiegłego, o to, aby odbyła się debata na tej sali. I co? I milczenie. I co? I cisza. Wysoka Izbo! Projekt ustawy - Sojusz Lewicy Demokratycznej zastanowi się, czy ten projekt poprzemy. Uzależniamy swoje poparcie od przyjęcia dwóch poprawek. Uważam, że to są fundamentalne poprawki. Nie możemy się bowiem zgodzić na zapis w art. 15, który mówi o 75 ha - chcemy wyrazy ˝75 ha˝ zastąpić wyrazami ˝150 ha˝. Chodzi o rośliny motylkowe. Wysoka Izbo, dlaczego? Otóż pan minister rolnictwa wprowadził program uprawy roślin motylkowych w Polsce. Oczywiście on nie zdaje egzaminu, bo dotyczy także, jeśli chodzi o drobnoziarniste uprawy polowe i uprawy na zielonkę, skarmiania bezpośredniego. Byłem przekonany, że wprowadzenie tego programu spowoduje, że milion ton soi genetycznie zmodyfikowanej nie trafi do Polski, nie zostanie wyprodukowana polska żywność z tego miliona ton, dlatego że sami potrafimy wykorzystać to białko. Oczywiście jest inaczej. I co minister robi? Najpierw mówi: 150 ha, a potem w projekcie ustawy zapisuje 75 ha. Tu trzeba byłoby się zastanowić, bo celem było zmniejszenie importu. Skoro Polska importuje 2 mln t soi, to gdybyśmy wygospodarowali 500 tys. ha, poprawilibyśmy rynek zboża, szereg rynków innych upraw, strukturę zasiewów, ale przede wszystkim zmniejszylibyśmy import soi o milion ton. I teraz jest pytanie: Czy rząd pójdzie w tym kierunku, czy będzie udawał, że idzie? Ja uważam, że te zapisy, które są w tej chwili, to jest udawanie, że realizujemy program uprawy roślin motylkowych. I druga sprawa - art. 19 ust. 1 pkt 2, przy końcu zdania chcemy zastąpić wyrazy ˝100%˝ wyrazami ˝5%˝. Idzie o zmniejszenie redukcji dopłat powierzchniowych. Proszę państwa, mamy 43 spółki strategiczne Skarbu Państwa, ten przepis przede wszystkim dotyczy tych spółek. A co to są za spółki? To są spółki, w których na dzień dzisiejszy wdraża się w pełnym zakresie postęp biologiczny, tak w produkcji roślinnej, jak i w produkcji zwierzęcej. Ba, te spółki strategiczne przejęły stada ogierów, których już by nie było z przyczyn ekonomicznych, gdyby nie decyzja agencji w tamtym czasie. Co teraz robimy? Mówimy: 150 tys. euro i ścinamy to, więcej nie dostaniecie, ani grama. Jakie są tego konsekwencje? Oczywiście warunki finansowe pogorszą się na tyle, że później minister rolnictwa powie: nie możecie sprostać konkurencji, trzeba was rozparcelować i sprzedać. Jeśli taki jest cel, to gratuluję pomysłu. Sojusz Lewicy Demokratycznej na coś takiego się nie zgadza, bo nie chcemy marnować naszego dorobku, dorobku wielu naukowców, jeśli chodzi o postęp w rolnictwie, jak już powiedziałem przed chwilą. Te 43 spółki strategiczne powinny być utrzymane za wszelką cenę, to jest tylko 120 tys. ha. Teraz kolejna kwestia: Dlaczego mamy taki zwyczaj, żeby różnicować, skłócać środowisko rolnicze? Jednemu zabieramy, drugiemu dokładamy i mówimy, że jesteśmy dobrym wujkiem. Rolnicy chcą jednego: stabilizacji, a nie kombinowania czegoś co chwilę. Mali rolnicy chcą być tak samo traktowani, jak duzi, i odwrotnie. Tu warunki muszą być równe. Nie może być tak, że jest dobry wujek, który mówi: dzisiaj dołożę tym, co uprawiają kapustę, jutro tym, co uprawiają tytoń, a pojutrze zabiorę się jeszcze za ziemniaki skrobiowe, przy czym nie pomyśli, że już tych środków nie ma albo że jest już niewiele fabryk o kapitale polskim produkujących skrobię. Wysoka Izbo! Co jeszcze te dopłaty zniszczą, co one spowodują? Otóż spowodują naturalny podział gospodarstw. Przecież wprowadzenie dopłat - do 100 tys. - dla młodego rolnika spowodowało, i znam takie przykłady, że ojciec dzielił gospodarstwo na trzy, mając 40 ha - taka średnia wychodzi w województwie - każde z dzieci dostało po 100 tys., a wspólnie gospodarzą. Czy o to chodzi? Czy chodzi o takie wykorzystywanie środków? Potem mieszkańcy miast mówią, że rolnikom się przelewa. Nie. Trzeba jasno i otwarcie powiedzieć: każda złotówka, która idzie na wieś, która pochodzi ze środków europejskich, która jest przeznaczana na dopłaty powierzchniowe, idzie na jeden prosty cel - ma przede wszystkim spowodować, że żywność kupowana w naszym kraju będzie dostępna dla wszystkich, ale rolnicy muszą mieć pokryte te koszty, bo nie mają już z czego dopłacić. Czy rząd idzie w tym kierunku? Otóż ja, Wysoka Izbo, tak naprawdę przepracowałem w rolnictwie, bezpośrednio w produkcji, ponad 40 lat, a to jest szmat czasu, i wiem, co można w rolnictwie zrobić, szczególnie w Polsce, ale jestem zdziwiony takim oto podejściem do sprawy, że dzisiaj jedna grupa społeczna występuje z takim a takim wnioskiem, jutro z innym. Co powinien zrobić minister rolnictwa? Minister rolnictwa powinien doprowadzić do debaty na tej sali i przedstawić to, jak on widzi rolnictwo za 5, za 10 lat, rolnictwo z udziałem środków europejskich i bez tych środków, bo musimy pamiętać, że po roku 2020 tych środków może nie być. Jestem natomiast przekonany, że jeszcze będziemy musieli przeznaczać środki na wsparcie. I co wtedy? Będziemy mieli przygotowane nasze gospodarstwa do konkurencji z innymi? Wysoka Izbo! W sprawach, o których powiedziałem, które są na dzień dzisiejszy najistotniejsze, przekazuję poprawki, pani marszałek, do rozpatrzenia. Klub, tak jak powiedziałem na wstępie mojego wystąpienia (Dzwonek), zajmie stanowisko w głosowaniu, wówczas gdy te poprawki zostaną rozpatrzone.