Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2023-04-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście to wyjątkowy moment, że dzisiaj pochylamy się nad pakietem czterech ustaw, które dotyczą pracy sołtysów. Szkoda - wielokrotnie już padło to z tej mównicy - że dopiero teraz ktoś próbuje docenić pracę sołtysów, wieloletnią, ciężką, trudną, bo przecież sołtysi to są ci ludzie, którzy są najbliżej małych miejscowości, małych, lokalnych społeczeństw i doskonale znają ich potrzeby. Dzisiaj pochylamy się nad drukami sejmowymi nr 3128, 1095, 3127 i 3126. Mnie szczególnie bliski jest projekt ustawy nr 1095, ponieważ jest to projekt, który 2 lata temu, w tej kadencji, został złożony przez Polskie Stronnictwo Ludowe, a we wcześniejszej kadencji również leżał w zamrażarce sejmowej. Bolesne jest tylko to, że przez tak długi czas nikt nie chciał się nad tym projektem pochylić. Teraz, nagle, z uwagi na różne okoliczności, które były wskazywane, ktoś próbuje pochylać się nad tym projektem. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Musicie mieć świadomość tego, że w Polsce jest 40 382 sołtysów. Prawie połowa z nich to kobiety. To osoby, które znają doskonale potrzeby lokalnych społeczeństw, są w nich silnie umocowane i są reprezentantami społeczeństw obywatelskich. Nie tylko na posiedzeniach rad gminy, ale generalnie zabiegają o realizację różnego rodzaju inwestycji, które wzmagają i umacniają potencjał naszych małych ojczyzn. Rzeczywiście ta ustawa, ten pakiet ustaw, może sprawić, że instytucja, która bardzo mocno zapisała się w polskiej historii, w jakiś sposób zyska na sile. W tej chwili mówimy o gratyfikacjach, ale naszym marzeniem, jak chyba wszystkich zasiadających w tej Izbie, byłoby, aby rzeczywiście sołectwa posiadały swoją podmiotowość, swoje umocowanie prawne. Aby rzeczywiście były one tym oddolnym głosem inicjatywy obywatelskiej, która ma realne przełożenie na działania i planowanie inwestycji przez samorządy gminne. Teraz wielokrotnie się zdarza, że sołtysi zasiadają w radach gmin i przysłuchują się tym wszystkim propozycjom, przyglądają tym wszystkim działaniom, które przez gminy są realizowane. Ale gdyby rzeczywiście sołtysi, którzy cieszą się dużym autorytetem społecznym, którzy naprawdę wykonują ciężką, codzienną pracę, którzy są w bezpośrednim kontakcie z mieszkańcami, mieli realną możliwość wpływania na wszystkie te propozycje, które są ujmowane w budżetach gmin, to byłoby to chyba spełnienie marzeń nas wszystkich. To byłoby odzwierciedlenie prawdziwej demokracji, naszej, lokalnej, która nie tylko ma umocowanie w tych projektach, ale również ma szeroką akceptację społeczną. Z tego miejsca w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałam bardzo serdecznie podziękować wszystkim sołtysom - tym, którzy teraz pełnią swoją kadencję, ale również tym, którzy już tej funkcji nie sprawują z uwagi na wiek czy inne okoliczności. To wy jesteście autorami rozwoju naszych małych ojczyzn, naszych wspaniałych społeczeństw i dzięki wam jesteśmy na tym etapie rozwoju demokracji, na którym jesteśmy. Chciałam powiedzieć jeszcze jedno i myślę, że to jest uwaga merytoryczna. W rządowym projekcie ustawy, który jest dzisiaj proponowany, mówimy o kadencji 10-letniej, natomiast musicie państwo wiedzieć, że ta kadencja po raz pierwszy jest kadencją 5-letnią, wcześniej kadencje sołtysów były 4-letnie, więc rzeczywiście trzeba będzie jeszcze do tego dopracować pewną ramę prawną, żeby miało to realne przełożenie i żeby była możliwość uzyskiwania wsparcia, o którym będziemy dyskutować. Pochylam się nisko przed wszystkimi sołtysami. Dziękuję za wspaniałą pracę, za ogromne zaangażowanie i za to, że są otwarci na propozycje i potrzeby polskiego społeczeństwa, naszych pięknych małych ojczyzn, naszych polskich, pięknych wsi. Bardzo dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)