Mówca: Edukacji Narodowej Anna Zalewska
Data: 2016-11-29 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zacznę od tego, że oddam zbiór podpisów, które wpłynęły na ręce pani poseł Mirosławy Nykiel, dlatego że nie wiem, czy tam są oświadczenia co do tego, żeby posługiwać się danymi osobowymi. To nie jest kierowane do mnie, obawiam się, że GIODO miałby dużo uwag co do tychże podpisów. Osobiście oddam, nie porzucę tak tego. Przykro mi bardzo. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Nie ma pani poseł.) (Minister edukacji narodowej Anna Zalewska schodzi z mównicy i kładzie kartki z podpisami na miejscu poseł Mirosławy Nykiel) A więc bardzo proszę, proszę państwa, szanować podpisy obywateli, pytać ich, w jaki sposób mogą być upowszechniane, w jaki sposób dostarczane. Ja nie czuję się upoważniona do tego, żeby dysponować PESEL-ami, danymi osobowymi obywateli. Oczywiście postaram się maksymalnie szeroko odpowiedzieć na pytania, ale ponieważ ciągle pojawiają się różnego rodzaju nazwiska naukowców, pojawiają się różnego rodzaju dyskwalifikacje naszych odniesień do autorytetów, do badań - o międzynarodowym badaniu PISA mówiłam wielokrotnie - to garść cytatów z nazwiskami tych osób, które państwo wymieniają. Między innymi Zbigniew Sawiński w tekście ˝Gimnazja wobec nierówności społecznych˝ (˝Edukacja˝ z 2015 r.) pisze: ˝Wyniki badań PISA z lat 2000-2012 nie dają podstaw do twierdzenia, że reforma gimnazjalna przyczyniła się do zmniejszenia nierówności w polskiej edukacji. W okresie funkcjonowania gimnazjów znaczenie pochodzenia społecznego dla osiągnięć uczniów utrzymywało się na podobnym poziomie. Badanie PISA nie dostarcza też przekonujących dowodów na to, że zmniejszył się wpływ pochodzenia na wybór szkoły średniej˝ (str. 51). Kolejna uwaga: badanie PISA ˝dostarcza wielu argumentów na rzecz pozaedukacyjnych źródeł nierówności szkolnych, co wyjaśnia niewielką możliwość przeciwdziałania tym nierównościom za pomocą reform oświatowych˝ (str. 51). To dotyczy badań gimnazjów, nie systemu edukacji. Proces różnicowania się gimnazjów i selekcji uczniów opisuje również Roman Dolata w oparciu o wyniki krajowych egzaminów zewnętrznych, sprawdzianu i egzaminu gimnazjalnego: Analiza wyników egzaminów krajowych przeprowadzonych na zakończenie szkoły podstawowej i na koniec gimnazjów nie pozostawia wątpliwości: reforma z 1999 r. uruchomiła w dużych miastach masywny, ukryty proces selekcji na progu gimnazjów. W efekcie tego procesu w dużych miastach u ok. 1/4 populacji szkolnej powstaje system selekcyjny w 12. roku życia. Na terenach wiejskich, chodzi o ok. 35% populacji szkolnej, kształtuje się system bliski założeniu szkoły jednolitej. Jednocześnie, proszę państwa, Bogusław Śliwerski (˝Zagadnienia podstawowe˝ w: ˝Pedagogika Społeczna˝, rok 2013) tytułuje swój tekst: ˝Polityczny a naukowo bezkrytyczny monitoring i ewaluacja danych oświatowych˝. Konkluzja przykładowa: Najlepiej sytuowani społecznie uczniowie, którzy osiągają najlepsze wyniki, trafiają do liceów ogólnokształcących, nieco słabsi do techników, a najsłabsi do szkół zawodowych. W przypadku uczniów liceów ogólnokształcących predykatorem ich wysokich osiągnięć szkolnych jest wykształcenie ich rodziców - dlatego tak zależy nam na kształceniu przez całe życie, o czym mówią m.in. międzynarodowe... (Poseł Kinga Gajewska-Płochocka: Ale on tam nic nie pisał o likwidacji gimnazjów.) ...badania - zaś w przypadku uczniów zasadniczych szkół zawodowych: status zawodowy i rodzaj pracy wykonywanej przez rodziców (str. 20). Jeżeli chodzi np. o czytelnictwo - realizacja podstawy programowej kształcenia ogólnego, wnioski z badań przeprowadzonych przez zespół dydaktyk szczegółowych IBE z 2015 r., opracowanie zbiorowe - 5% ogółu badanych dwunastolatków, czyli absolwentów szkoły podstawowej, a wśród nich 2% ogółu badanych dziewcząt i 8% chłopców, deklaruje, że nie czyta w ogóle, nawet lektur szkolnych. W grupie gimnazjalistów odsetek osób, które w ogóle nie czytają, wzrasta do 14% ogółu badanych uczniów - 7% dziewcząt i aż 20% chłopców. Na wsi aż 25% piętnastolatków nie czyta książek. Najważniejszym wskaźnikiem przynależności do grupy nieczytelników jest wielkość domowych i uczniowskich księgozbiorów. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A teraz zaczną czytać?) Nie czyta co trzeci gimnazjalista, w którego domu nie ma domowej biblioteczki. Jednocześnie, proszę państwa, mamy tutaj powtórzenie tego, co już analizowałam, mówiąc o międzynarodowych badaniach. Czy polscy uczniowie są nieszczęśliwi w szkole? - pyta Michał Sitek, IBE 2012 r. Najlepiej szkołę postrzegają Finowie, najgorzej Polacy. Najwięcej polskich piętnastolatków zgadza się ze stwierdzeniem, że szkoła niewiele zrobiła, by przygotować ich do dorosłego życia. Również największy odsetek naszej młodzieży uważa, że szkoła jest stratą czasu - pierwsze miejsce wśród krajów OECD. W tym przypadku Polska była liderem wśród krajów OECD na podstawie badań PISA z 2009 r. I, proszę państwa, możemy oczywiście cytować - jeżeli państwo przejrzą wyniki wszystkich badań, na które wydano 350 mln zł, a warto z nich korzystać po to, żeby rzeczywiście działać dla dobra polskiej szkoły, polskiego ucznia i polskiego nauczyciela... Jednocześnie, jeżeli chodzi o instytut, spotkania z naukowcami, przywołam chociażby dzisiejsze spotkanie w IBE, gdzie matematycy jednoznacznie mówili, że przez 2 lata nie mogli doprosić się o spotkanie po to, żeby przeanalizować, co zrobić, by podnieść jakość edukacji w dziedzinie matematyki, o której już też dzisiaj nieraz dyskutowaliśmy. I teraz odpowiadając na kilka państwa pytań - mówimy i podkreślamy cały czas, że dyskutowaliśmy, debatowaliśmy, wszystko jest udokumentowane, pokazane, policzone, statystyki są państwu przedstawione. Powiem i rozszerzę to jeszcze, jeśli chodzi o to badanie, te konsultacje. Prawo i Sprawiedliwość przez ostatnie lata odwiedziło właściwie każdą wieś. Na każdym spotkaniu wybrzmiewały te kłopoty, prośby o to, żeby zbudować 4-letnie liceum ogólnokształcące, żeby zbudować szkołę zawodową, żeby nie zapominać o wiejskich szkołach. Rzeczywiście ponad tysiąc zniknęło z powierzchni ziemi, mimo że najczęściej były to szkoły budowane przez obywateli, przez mieszkańców danej wsi, i ponad 42 tys. nauczycieli straciło pracę. To również skutek niżu demograficznego. My zauważamy ten niż, chcemy, żeby był inspiracją dla polskich samorządowców, dla polskiego parlamentu, żeby rzeczywiście przez następnych bardzo wiele lat doprowadzić do tego, żeby szkoła była bezpieczna, jakość edukacji była doskonała, a nauczyciel czuł się bezpieczny. Państwo bardzo często podnoszą tutaj kwestię nauczyciela. Ja również troszczę się o przyszłość nauczyciela, widzę niż demograficzny i widzę, co się dzieje w systemie. Tak jak deklarowałam jednoznacznie, że w wyniku reformy, jeżeli chodzi o danie rodzicom wolnego wyboru, czy sześcio-, czy siedmiolatek pójdzie do szkoły, tak się stało, rzeczywiście są dodatkowe miejsca pracy. I tak samo w poszczególnych miejscowościach, w Gorzowie, w Płocku, w Lublinie czy też w Częstochowie, posługujemy się całym systemem, proszę państwa, organ prowadzący to nie jest jedna szkoła. Dlatego, proszę wybaczyć, jeśli chodzi o każdego posła, który pyta o swoją własną gminę, poproszę o informację, jaka to jest gmina. Wtedy jesteśmy w stanie w sposób odpowiedzialny wykazać państwu, jaka jest liczba etatów, jakie są możliwości i jakimi pieniędzmi dysponuje samorząd. Przypominam, że w szkole jesteśmy razem z samorządem, zostało to opisane w konstytucji, zostało to opisane w kilku ustawach. Podzielone są role, kto z nas za co odpowiada. Jeżeli chodzi o pytania mówiące o tym, że samorząd dokłada do edukacji, są to niewłaściwie stawiane pytania. Po pierwsze, nie ma dokładania do edukacji. Edukacja kosztuje, ale to jest wartość dodana, wartość bezcenna. Dyskusje z niektórymi samorządowcami rzeczywiście są trudne, kiedy liczymy pieniądze i pokazujemy sobie, że te kwestie finansowe, które oni poruszają, wynikają z tego, że zapominają, że mają zadanie własne w postaci wychowania przedszkolnego, tak to zostało opisane w ustawie. Czujemy się odpowiedzialni za ich zadanie własne, za zadanie własne samorządowców, dlatego sześciolatek będzie objęty subwencją oświatową, pozostały przedszkolak to 1370 zł wsparcia dla gminy w ramach zadania własnego. Mieliśmy, proszę państwa, wiele trudnych spotkań podczas debatowania przed zmianą, bo to rzeczywiście nowość, były żmudne konsultacje, odpowiadaliśmy na wszystkie uwagi, ponad 100 uwag przyjęliśmy, a bardzo często zdarza się tak, bo przecież tak wiele jest podmiotów, że trzeba szukać kompromisu. Pytacie państwo również o młodzież, o dzieci. Ja często bywam w szkole, w szkole podstawowej także pytam dzieci i, proszę mi wierzyć, dzieci w VI klasie po prostu nie chcą zmiany. I my im proponujemy brak zmiany. Zostaną z ukochanym nauczycielem, zostaną w tym samym środowisku... (Poseł Elżbieta Radziszewska: To nieprawda, co pani mówi, to nieprawda.) ...w swojej własnej szkole. (Głos z sali: Prawda.) (Poseł Elżbieta Radziszewska: Dzieci będą przerzucane do innych szkół.) Jednocześnie, proszę państwa, przy ministrze edukacji została utworzona rada młodzieży i ona mimo różnego rodzaju wątpliwości zmiany w prawie oświatowym pozytywnie zaopiniowała. Martwicie się państwo, i my się oczywiście też martwimy, że nauczyciele się bardzo często zmieniają, że łączą etaty. Tak, to wynik niżu demograficznego, bo nawet jeżeli dyskutujemy o gimnazjach, które miały stabilizować sytuację finansową nauczyciela, to gimnazja miały liczyć co najmniej 400 uczniów, a w tej chwili średnia jest w granicach 150. To jest po prostu efekt niżu demograficznego i braku czy w ciągu ostatnich lat zmniejszenia się liczby uczniów o 33%. Ale tak jak wielu posłów słusznie mówiło, najważniejszy jest uczeń, system jest stworzony dla ucznia i my mówimy, że do ucznia trzeba będzie dojechać, również w tej małej szkole pomyśleć o laboratorium, pomyśleć o przedmiotowych gabinetach. Jeszcze raz przypomnę, bo wielu posłów powtarzało pytanie, mimo że kilkakrotnie o tym mówiłam - mamy dokładnie policzone przedmiotowe gabinety: 27% w gimnazjum, 18% w szkole podstawowej. Rzeczywiście jest to wyzwanie. Mamy to wyzwanie omówione wstępnie z kilkoma instytucjami. Chcemy zbudować taki program, właściwie nawet nie trzeba programu, chcemy powoli zacząć wspierać szkoły w zakupie takich właśnie laboratoriów. Bardzo interesujące propozycje ma centrum Kopernika. Proszę państwa, mówicie państwo bardzo często, że to jest bardzo szybka zmiana i że właściwie za krótko dyskutowaliśmy. No, 17 lat dyskutowaliśmy, próbowaliśmy na różne sposoby zmieniać gimnazjum, dawno już nie ma tego gimnazjum zaproponowanego przez ministra Handkego. Ja też chcę wrócić do niezręcznie cytowanego wywiadu z 2009 r., bo robię dokładnie to, co powiedziałam w tym wywiadzie, i zachęcam państwa do przesłuchania całego wywiadu. Podkreślałam, tak jak mówiłam w swoim wcześniejszym wystąpieniu, że nie podejrzewam jakiegokolwiek ministra edukacji, żeby w swych działaniach mógł mieć zamiar pogorszenia systemu edukacji. Tak samo było z panem ministrem Handkem, który rzeczywiście zaplanował, że będzie gimnazjum przy liceum. Zapomniał o pieniądzach, w związku z tym m.in. samorządowcy tak, a nie inaczej się zachowali. A jednocześnie okazało się, że to etapowanie kształcenia po prostu przeszkadza w edukacji. Naprawdę nie możemy dzieciom co 3 lata zawracać głowy i mówić, że zaczynamy od początku. Były też pytania oczywiście, proszę państwa, o szkoły niepubliczne prowadzone przez osoby prawne. Jednoznacznie, wyraźnie, bardzo elastycznie zostało to wypracowane ze wszystkimi podmiotami prowadzącymi niepubliczne placówki. Po pierwsze, 5 lat, po drugie, ułatwienia polegające na tym, że samorząd, który ma w dobie niżu demograficznego pokusę, żeby nie umieścić placówki niepublicznej w sieci szkół, przez 5 lat nie będzie mógł odmówić pozwolenia. Będzie bardzo proste uzupełnienie wniosku. Nieprawdą jest, że te szkoły będą musiały od 1 września mieć klasę I, absolutnie nie. One muszą tylko zgłosić się do organu prowadzącego i powiedzieć, że oto są w sieci szkół. I mają 5 lat na to, żeby rzeczywiście skonstruować 8-letnią szkołę podstawową. To są po prostu pieniądze dla tychże organizacji, dla tychże podmiotów. Były też pytania oczywiście o budynki, o inwestycje. Wszystko jest kwestią tego, kto jest właścicielem budynku. Jeżeli jest to samorząd, ma nieograniczone możliwości, bo to jest jego mienie, w związku z tym warto zawsze podnosić kapitał, warto o to mienie dbać. Myślę, że jeżeli są to współgrające niepubliczne placówki, samorząd zdecydowanie pochyli się nad potrzebami. Były też takie dywagacje, że żyjemy w różnych rzeczywistościach. Tak, przez 8 lat miałam takie wrażenie i mam wrażenie, że państwo dalej żyją w tej rzeczywistości, w której żyli. (Oklaski) Pytania, proszę państwa, o dwujęzyczność, klasy sportowe, szkoły plastyczne, szkoły artystyczne. Nic, proszę państwa, nie znika, wszystko zostaje wzmocnione. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Szczegóły.) Oczywiście w tej chwili jest finał rozporządzenia dotyczącego szkół sportowych, oddziałów sportowych, szkół mistrzostwa sportowego. Jeżeli chodzi o dwujęzyczność, po pierwsze, pojawiać się ona będzie w VII klasie. Proszę państwa, to jest dopiero oferta dla dzieci zdolnych, dzieci zdolnych z każdego obwodu, które rzeczywiście będą miały szansę na takie oddziały dwujęzyczne. W tej chwili przygotowywana jest autopoprawka, dlatego że wielu ambasadorów zgłosiło się do nas z sugestią, czy moglibyśmy zadbać finansowo również o tzw. oddziały wstępne. Jest nasza zgoda, będzie państwu zaproponowana również taka poprawka, dlatego że w wypadku gimnazjów dwujęzycznych bardzo często działo się tak, że do liceów dwujęzycznych trafiała właściwie 1/3 populacji uczącej się w gimnazjach dwujęzycznych. Była to znakomita okazja do omijania obwodowości. Każde dziecko ma mieć możliwość rozwijania swoich uzdolnień w szkole, w której przebywa, w której się uczy. Również jeżeli chodzi o szkoły muzyczne, my zresztą plastykę i muzykę wzmacniamy, jutro wszystko państwo zobaczą. W szkole podstawowej wzmacniamy przedmioty artystyczne, tak jak wzmacniamy geografię, biologię, chemię, fizykę, matematykę i historię. Proszę nie martwić się o nauczycieli przyrody, to są ludzie uprawnieni do uczenia biologii, geografii, a oprócz tego przypominam, że ponieważ bardzo ewolucyjnie przeprowadzamy zmianę, jeszcze przez następne 2 lata, jeżeli Wysoki Sejm uchwali Prawo oświatowe w takim kształcie, będzie klasa V i klasa VI, gdzie przyroda dalej przecież będzie musiała funkcjonować. Chcę też jeszcze, zatrzymując się przy szkołach muzycznych, stwierdzić, że szkoły muzyczne nie zauważyły reformy wcześniejszej, dlatego że tam mamy etapy sześć plus sześć, ale teraz, zdając sobie sprawę z tego, jak ważne są potrzeby rodziców, jak ważne są potrzeby dzieci, jesteśmy już oczywiście po rozmowie z ministrem kultury, będą klasy VII i VIII w szkole muzycznej, tam, gdzie jest kształcenie ogólne. Będą oczywiście egzaminy do szkoły II stopnia, ale będzie istniała możliwość zaliczenia właśnie tych 2 lat edukacji w VII i VIII klasie. Padały tutaj jeszcze odniesienia dotyczące konkretnych miejsc, w których byłam. Ja oczywiście przyjeżdżam nie tylko tam, gdzie mnie zapraszają. Tak, bardzo często musiałam docierać do wszystkich korporacji, bo rozmawiałam z nimi od grudnia, dlatego że bardzo często zdarzało się, że dzień przed spotkaniem dowiadywałam się, że jest takie spotkanie, że jest przygotowane i że mam zabrać tam głos. Dyscyplinowałam się, rzeczywiście odwiedziłam każdą korporację, rozmawiałam z nimi i rozmawiam cały czas. Mamy określone obowiązki wynikające z procedowania rozporządzeń czy też ustaw, wymieniamy się różnymi opiniami. Jeżeli chodzi o kuratoria, o wzmocnienie kuratoriów, tak, wzmacniamy kuratoria, dlatego że jeżeli w jakiejś szkole, u państwa również, w jakiejś gminie nie było wojewody, nie było kuratorów i wizytatorów, oni mają takie zadanie... Pani kurator śląska odwiedziła każdą gminę, każda gmina ma swoją teczkę, ma informacje, ma zdiagnozowane problemy, zadeklarowała, że jest tam, razem, wspólnie analizują zmianę ustroju. I chciałabym przewrotnie powiedzieć, że jeżeli samorządy mają policzone, to znaczy, że mają zmieniony ustrój szkolny i że w związku z tym rzeczywiście, tak jak w większości miast i miasteczek, zdają sobie sprawę, że trzeba się przygotować do tej zmiany. Są powołane zespoły, bardzo często do tych zespołów dopraszani są kuratorzy, wizytatorzy. Oczywiście szczególnie troszczą się o samodzielne gimnazja, wspierają je przy tych przekształceniach. Dlatego jeżeli jakiś samorząd chce albo chciałby wykorzystać tę sytuację - nie wierzę w to, bo bardzo dobrze oceniam samorządy - i rzeczywiście dokonać zwolnień, to nie jest to takie proste, bo jest kilka zabezpieczeń w ustawie, a ponadto, proszę państwa, jest przewidziana tu pozytywna opinia kuratora. Razem z kuratorem, razem z wizytatorem będzie ustalana sieć szkół. W dodatku, nie wiem, czy państwo zauważyli, ale jest tam związek zawodowy, który też będzie wspierał dyrektorów, samorządowców i kuratora w dbałości o nauczycieli. I tak jak było to w Częstochowie, proszę państwa, posługujemy się tymi samymi danymi. Pan prezydent, jego służby, dyrektorzy mają obowiązek wprowadzać do systemu informacji prawdziwe dane. W związku z tym, kiedy policzy się wszystkie szkoły, wszystkich nauczycieli, wszystkie etaty i wszystkie pomieszczenia i - to jest to, o co pytała pani poseł - pojawia się wyraźna różnica, bo ta różnica występuje w całej Polsce, pomiędzy liczbą dzieci w szkole podstawowej, która jest zdecydowanie mniejsza, a liczbą dzieci w gimnazjach - a ustawa mówi, że mają dzieci przechodzić do kolejnych klas w tych samych grupach środowiskowych - to w sposób oczywisty z prostej matematyki wynika, że powstaną tysiące dodatkowych oddziałów i tysiące miejsc pracy dla nauczycieli. I jeszcze państwo pytali o Sosnowiec, który był tu przywoływany. Pani kurator oświaty będzie poproszona, żeby porozmawiać z prezydentem o tym, jak prezydentowi pomóc przy wprowadzaniu prawa oświatowego. Posługujecie się państwo też powtarzanymi, nieprawdziwymi informacjami, jakoby nikt z nikim nie rozmawiał. Z każdym rozmawiamy, również z nauczycielami roku. Proszę sobie przeczytać w ˝Głosie Koszalińskim˝ o tym, że jeden z nauczycieli roku wyraża nie tylko poparcie dla zmian prawa oświatowego, ale i mówi, że czekał od bardzo wielu lat na takie zmiany. Tak naprawdę z nauczycielami roku w bardzo wielu punktach się zgadzaliśmy. Jestem, tak jak oni, nauczycielem, więc nie było tutaj większych problemów. Chodzi nam o bardzo podobne wyzwania i zależy nam na tym, żeby szkoła była dobra. Jeżeli chodzi, proszę państwa, o wsparcie dzieci z niepełnosprawnościami, dzieci ze specjalnymi potrzebami, to zostaje tu utrzymany wiek do 24. roku życia. Nic się absolutnie nie zmienia, nie ma żadnego obniżenia wieku, do jakiego niepełnosprawny jest pod opieką systemu edukacji. Chcemy to wzmocnić, projektujemy różne zmiany przy ustawach zapowiedzianych przez panią premier Szydło, które są związane z ustawą ˝Za życiem˝. I teraz tak: jeżeli chodzi o dzieci niepełnosprawne, które uczą się w szkołach artystycznych, to reforma absolutnie niczego nie zmienia. Szkoła muzyczna w Krakowie prowadzi swoją działalność i może przyjmować dzieci niepełnosprawne, jak i dzieci, u których niepełnosprawności nie występują. Działalność szkoły jest absolutnie niezagrożona. Jeżeli chodzi o podstawę programową dla uczniów niesłyszących, to jest ona taka sama jak dla uczniów pełnosprawnych. Lekcje języka migowego w wypadku potrzeb uczniów są prowadzone i będą prowadzone m.in. w ramach rewalidacji. Jeszcze było pytanie dotyczące elastyczności przekształceń. Mamy wrażenie, że zauważaliśmy to, bo przecież samorządowcy w trakcie procedowania dopytywali o to, pokazywali to na przykładzie swoich samorządów, wydaje się zatem, że mamy przekształcenia pokazane jako jak najbardziej elastyczne, żeby absolutnie nie wiązać rąk samorządom, ale z zastrzeżeniem takiej jednak dyscypliny, odpowiedzialności za nauczycieli i za dzieci. I po raz kolejny pojawiła się informacja mówiąca o tym, że skróci się okres subwencjonowania dzieci. Absolutnie nie. Po to jest m.in. sześciolatek uwzględniony w subwencji oświatowej. Po wygaszeniu działalności 2080 samodzielnych gimnazjów, a, mam nadzieję, powstaniu dodatkowych 2080 szkół podstawowych, z jedną zmianą, w subwencji oświatowej będzie uwzględnionych dziewięć roczników, przez dwa lata przejściowe - dziesięć. To są bardzo duże pieniądze dla samorządów. I pojawiają się po raz kolejny pewne pytania, w związku z tym ja po raz kolejny czuję się zobowiązana do odpowiedzi na nie. Subwencja oświatowa jest uzależniona - i wie o tym każdy, kto zna zasady, a myślę, że każdy z posłów, każdy samorządowiec i każdy dyrektor wie, jak jest skonstruowana subwencja oświatowa - od liczby dzieci, od liczby nauczycieli. W związku z niżem demograficznym rzeczywiście fakt wsparcia samorządów poprzez subwencje dla sześciolatka doskonale tę subwencję uzupełnia. Z budżetu są dodatkowe środki wynoszące ponad 400 mln na waloryzację, 900 mln wprost zapisanych jest na dostosowanie i przekształcenie i jest gotowa rezerwa budżetowa w wysokości 0,4%, gdzie jest 168 mln. Mam dla państwa dobrą informację, że dzisiaj wszystkie środki zostały uwolnione; po raz pierwszy od bardzo wielu lat, jeżeli chodzi o rezerwę budżetową w wysokości 0,4%, wszystkie wnioski samorządowców zostały zrealizowane, łącznie z wnioskami samorządów, które miały... (Poseł Krystyna Szumilas: Zawsze cała subwencja była wykorzystana.) ...zaszczyt przyjmować pielgrzymów podczas Światowych Dni Młodzieży. (Poseł Krystyna Szumilas: To jest normalne.) Jednocześnie padło po raz kolejny zaproszenie na spotkanie z rodzicami. Myślę, że dobrym miejscem na to jest ministerstwo edukacji albo centrum dialogu. Ponawiam prośbę. Razem z rodzicami mam nadzieję budować dobrą szkołę dla dobra ich dzieci. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Elżbieta Radziszewska: Pani minister, co z filiami?)