Mówca: Anna Maria Żukowska
Data: 2021-06-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Prezesie! Na szczęście faktycznie zbliża się koniec pańskiej kadencji na stanowisku prezesa Instytutu Pamięci Narodowej. Ta kadencja zapisze się bardzo czarnymi literami, dlatego że pan jako urzędnik nie miał problemu z tym, że na czele oddziału IPN we Wrocławiu stał były działacz ONR. W grudniu w 2019 r. dr Wojciech Muszyński z olsztyńskiego IPN-u fantazjował o zrzucaniu posłów Lewicy z helikopterów. Co pan w odpowiedzi, panie prezesie, powiedział na temat tych haniebnych słów? W kuriozalny sposób tłumaczył pan, że historyk robił to w czasie wolnym i że to nie jest oficjalne stanowisko. Jednak jest to stanowisko pracownika IPN-u, pan za to również odpowiada. Nawiązywanie do takich praktyk, zgodzi się pan, że totalitarnych... Taka wypowiedź z ust pracownika Instytutu Pamięci Narodowej powinna się spotkać z pańskim jednoznacznym potępieniem. Tak się nie stało. Instytut Pamięci Narodowej to jest instytucja bardzo kosztowna. W 2021 r. jego budżet wyniósł 397 mln zł. Dla porównania budżet Polskiej Akademii Nauk wynosi 91 mln zł. Pytanie, na co są przeznaczane te setki milionów złotych. Wiemy z posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, że gros tych pieniędzy przeznaczane jest na pensje prokuratorów. Według NIK prokurator zarabiał w IPN-ie średnio 18 tys. zł miesięcznie w 2018 r., a takich prokuratorów w IPN-ie jest w tej chwili 130. Wiemy też z posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, że ci prokuratorzy nie mają za dużo pracy. Przedstawiciele Instytutu Pamięci Narodowej sami to przyznali, że nie są obłożeni zajęciami, po prostu tych śledztw nie ma wystarczająco dużo, żeby była praca dla 130 prokuratorów zarabiających 18 tys. zł miesięcznie. Naszym zdaniem Instytut Pamięci Narodowej po prostu powinien zostać zlikwidowany. Byliśmy przeciwni jego powołaniu, jesteśmy przeciwni jego istnieniu i będziemy za jego likwidacją. Dlaczego jesteśmy za likwidacją IPN-u? Najtrafniej uzasadnił to prof. Andrzej Romanowski, były redaktor naczelny Polskiego Słownika Biograficznego, były działacz ˝Solidarności˝. Instytut Pamięci Narodowej łączy pod jednym dachem dwie instytucje, prokuraturę i placówkę historyczną, a przecież cele obu instytucji są przeciwne, są odmienne. Prokurator zmierza do osądzenia sprawcy, a historyk nie jest od osądzania, historyk powinien zmierzać do zrozumienia mechanizmów dziejowych, tych, które powodowały określone wydarzenia historyczne. Prokurator nie ma szukać okoliczności łagodzących, bo nad tym się może zastanawiać adwokat, i to nie w IPN-ie, bo w IPN-ie nie ma adwokatów, tam są tylko prokuratorzy, lecz na rozprawie sądowej. Historyka nie interesuje kwestia winy czy kary, lecz analiza procesu dziejowego. Tak powinno być. IPN zniszczył życie wielu osobom, bo 50 tys. funkcjonariuszy mundurowych straciło emerytury, emerytów mundurowych. Czy to wszystko byli zbrodniarze, pani poseł? (Poseł Janusz Kowalski: Tak, byli.) Według pani to jest odpowiedzialność zbiorowa, tak? Wiemy, jakie macie podejście do konsytuacji - jest ono mocno lekkie. Nie ma... (Głos z sali: Urząd bezpieczeństwa to była instytucja...) Przepraszam, a sokiści, pogranicznicy, sekretarki, sprzątaczki, pracownicy i twórcy bazy PESEL to byli zbrodniarze według państwa? Rozumiem. My zawsze będziemy bronić honoru tych ludzi... (Poseł Janusz Kowalski: Bronicie ubeków? Wstyd!) ...którzy nie zrobili nic złego i wobec których stosowaliście odpowiedzialność zbiorową, nie pierwsi, bo pierwsza była Platforma Obywatelska. Bronimy ludzi, którym bezprawnie zabrano emerytury, tak jak wymieniłam, to nie byli tylko i wyłącznie pracownicy urzędu bezpieczeństwa. Wrzuciliście wszystkich do jednego worka, tak samo wdowy i dzieci niepełnosprawne, te osoby, które nic nie zawiniły i zostały pozbawione środków do życia. Tak, to jest wstyd... (Poseł Janusz Kowalski: O prawach człowieka mówicie? Ubeków bronicie? Wstyd!) ...zgadzam się z panem, panie pośle. (Dzwonek) Oczywiście że to jest wstyd, że wdowa czy dzieci są pozbawieni środków do życia waszą decyzją o zbiorowej odpowiedzialności, skandaliczną i niekonstytucyjną. Dlatego oczywiście nie skwitujemy pozytywnie sprawozdania IPN-u, bo po prostu jesteśmy przeciwko istnieniu tej instytucji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)