Mówca: Marcin Święcicki
Data: 2017-09-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt ustawy ma na celu usprawnienie funkcjonowania w Polsce czterech międzynarodowych porozumień, trzech konwencji i rozporządzenia Wspólnot Europejskich pochodzących z lat 1980-2003, dotyczących bardzo ważnego zagadnienia, a mianowicie kwestii postępowania z wnioskami w sprawie dzieci porwanych i przetrzymywanych za granicą w sposób nielegalny. Ta regulacja nie dotyczy spraw adopcji, nie dotyczy spraw dziedziczenia, nie dotyczy spraw ustalenia ojcostwa, ale dotyczy tego, jak przekazuje się, kto może takie wnioski składać, kto prowadzi współpracę z organami odpowiednimi w innych państwach, jakie są uprawnienia Policji, jakie są uprawnienia sądów w tych sprawach, jak mają te sprawy rozpatrywać. Cele, jakie sobie postawiła ta ustawa, odpowiadają założeniom tych konwencji i tego rozporządzenia. Przede wszystkim jest tutaj wiele punktów, które powinny przyspieszyć procedury dotyczące rozpatrywania spraw związanych z dziećmi. Jest rzeczą niezwykle ważną, żeby dzieci, które są porwane, nielegalnie przetrzymywane, nie znajdowały się w stresie, nie znajdowały się bez właściwej pieczy, bez właściwej opieki przez długi czas. Kroki, które tutaj się proponuje, a więc niezwłoczne działanie ministra sprawiedliwości, 6-tygodniowe terminy dla sądów i inne rozmaite rzeczy, które mają na celu przyspieszenie postępowania z tego typu wnioskami, z czynnościami, zasługują na poparcie. Bardzo rozsądna wydaje się koncentracja tych spraw w zaledwie 11 sądach, a nie w dziesiątkach sądów, jak to mogło mieć miejsce do tej pory, i wyznaczenie jednego sądu na sprawy apelacyjne, jak również wprowadzenie możliwości skargi kasacyjnej. Ustawa reguluje również wykonywanie orzeczeń sądów zagranicznych co do pieczy zastępczej w Polsce, ustala też tzw. organ centralny - w Polsce będzie to minister sprawiedliwości, który będzie współpracował z organami centralnymi wyznaczonymi do tych zagadnień w innych państwach. Jest również nowe zadanie dla samorządów w postaci pieczy. Dodatkowe uprawnienia uzyska Policja, na zlecenie sądu będzie mogła przeprowadzić poszukiwania porwanego, ukrywanego gdzieś dziecka. Pewne rzeczy budzą wątpliwości, które, mam nadzieję, będą jakoś wyjaśnione czy przedyskutowane w trakcie dalszych prac. Mianowicie jedna ze zgłoszonych uwag dotyczyła przeprowadzania wywiadu środowiskowego przez kuratora sądowego. Dlaczego nie mogą tego robić, wywiadu środowiskowego, organy opieki społecznej? Jest problem wywiadu środowiskowego przeprowadzonego na zlecenie zagraniczne. Czy on będzie spełniać zagraniczne wymagania? A sprawa jest dość ważna, bo chodzi o to, żeby dziecko, które zostało pozbawione opieki, dajmy na to, w Wielkiej Brytanii, mogło trafić do dziadków w Polsce. W związku z tym musi być, jak rozumiem, zrobiony odpowiedni wywiad środowiskowy w Polsce, który spełniałby warunki brytyjskiego sądu, który mógłby taką pieczę przyznać dziadkom w Polsce, przykładowo mówiąc. Takich spraw i jeszcze innych... Są niejasności, może nie wszystko jest do końca zrozumiałe, ale rozumiem, że na posiedzeniach komisji sprawy te będą mogły być szerzej wyjaśnione i wszystkie te wątpliwości, które były zgłaszane przez rzecznika praw dziecka, przez rzecznika praw obywatelskich, przez GIODO, przez Naczelną Radę Adwokacką, a które nie doczekały się uznania w trakcie prac na etapie rządowym, będą wyjaśnione do końca na posiedzeniach komisji. Mogłoby się wydawać, że to nie jest tak bardzo dużo spraw, jak tu wspomniano, to jest w sumie ok. 200 spraw, najwięcej dotyczy Wielkiej Brytanii, ok. 1/3 tych spraw, niemniej jednak są to niezwykle ważne sprawy, bo w końcu chodzi o dzieci, o przyspieszenie tych spraw, ich kompetentne i prawidłowe rozwiązywanie, zgodnie z interesem dziecka. Platforma Obywatelska opowiada się za skierowaniem tego projektu ustawy do dalszych prac komisyjnych, za późniejszym jego udoskonaleniem i uchwaleniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)