Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2012-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ujawnieniu w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Wysoki Sejmie! Normalna sytuacja w zakresie własności Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego jest taka, kiedy zmiany własnościowe są odnotowywane w księgach wieczystych możliwie na bieżąco, a że stany prawne są uregulowane, Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego dokładnie wiedzą, jaką własnością dysponują, i ta własność jest potwierdzona w państwowym rejestrze, działającym poprzez system ksiąg wieczystych. W Polsce idealnie nie jest i w 2007 r. uchwalono ustawę, miano przeprowadzić wielką akcję regulacji stanów prawnych, to dotyczy w konsekwencji oczywiście również osób fizycznych, naszych obywateli. Ta akcja napotkała ogromne trudności, przy okazji okazało się, że administracja publiczna w Polsce nie działa sprawnie, ale to nie było specjalnie odkrywcze, podobnie zresztą system sądów, w tym wypadku sądów rejonowych. Dlaczego tak się dzieje? Ponieważ administracja publiczna nie jest dofinansowana i doinwestowana we właściwy sposób. Realizacja tej ustawy napotkała przede wszystkim trudności finansowe. Reprezentowanie Skarbu Państwa przez starostę to jest zadanie zlecone przez rząd. Zadania zlecone w Polsce generalnie nie są dofinansowane zgodnie z potrzebami, które wynikają z tych zadań. W tym wypadku okazało się, że samorządy nie są w stanie wykonać tej ustawy. Bardzo optymistyczny, pierwotny termin, 6-miesięczny, na sporządzenie wykazu nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego i 12-miesięczny - na skierowanie wniosków do sądów, do wydziałów ksiąg wieczystych, bardzo szybko okazał się nierealny. W 2008 r. wydłużono odpowiednio go do 12 miesięcy i 24 miesięcy. Dzisiaj mamy rok pański 2012, minęło prawie 5 lat i akcja ujawniania własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego nie jest zakończona. Siłą rzeczy nowelizacja ustawy wydaje się niezbędna. Ja wręcz uważam, że nowe terminy mogą się okazać zbyt optymistyczne, ale ustawodawca ostrożnie zakłada, że są to tym razem terminy instrukcyjne. Przypominam, że nowe zapisy spowodują, że ten wykaz powinien być sporządzony do 19 maja 2013 r., a wnioski do wydziału ksiąg wieczystych powinny być skierowane najpóźniej w terminie 19 listopada 2013 r., to jest za rok, proszę państwa. Obawiam się, że również tym razem napotkamy trudności, ponieważ jedna z pań posłanek wspomniała o zmianach w finansowaniu realizacji tej ustawy. Minister Rostowski w trakcie prac legislacyjnych zauważył możliwość kolejnego zaoszczędzenia i pierwotna kwota preliminowana na ten cel do 2016 r., wynosząca 14 472 500 zł, została obcięta do kwoty 10 337 500 zł. Co więcej, rząd... (Poseł Anna Paluch: Na apanaże do gabinetów ministrów.) ...jak rozumiem, liczy się z niewykonaniem w pełni tej ustawy... (Poseł Ligia Krajewska: Nie takie, jakie były u was.) ...ponieważ przewidziano, że główny geodeta kraju, nowy organ ponoszący odpowiedzialność za przeprowadzenie tej akcji w skali kraju, sporządzi do końca pierwszego kwartału 2015 r. wykaz nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, dla których nie zostały złożone wnioski o ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności. A więc z góry rząd zakłada, że jednak część stanów prawnych jest na tyle skomplikowanych, że nawet wydłużenie o rok czasu funkcjonowania tej ustawy nie spowoduje (Dzwonek) zakończenia tej akcji. (Poseł Ligia Krajewska: Oczywiście.) Tu potrzebna jest nie tylko dobra wola, nie tylko sprawność zarządzania na różnych szczeblach administracji publicznej - pani marszałek, proszę jeszcze minutkę - ale również potrzebne są odpowiednie środki finansowe, na co jeszcze raz zwracam uwagę wysokiemu rządowi. Co do kar, ta ustawa okazała się nierealna w tym zakresie, jej wykonanie w odpowiednim czasie. Samorządy nie dysponowały odpowiednimi środkami na zadania zlecone i tutaj umorzenie postępowania wydaje się celowe, pani poseł. Natomiast zwracam uwagę, że w nowym zapisie na wojewodę nałożono obowiązek poinformowania ciał stanowiących, odpowiednio rady gminy, rady powiatu czy sejmiku województwa, o tym, że zarząd powiatu, zarząd województwa, wójt, burmistrz czy prezydent nie wykonał w odpowiednim czasie swojego obowiązku. Myślę, że przedstawienie tej informacji organowi stanowiącemu jest pewną sankcją, jednocześnie sposobem przypomnienia przez organ władzy... (Głos z sali: Sankcje, ale nic z tego nie wynika.) ...przede wszystkim jest to przypomnienie o obowiązku... (Głos z sali: Są poprawki.) ...nałożonym na organy władzy publicznej, który powinien być wykonany. Widzę słabości tego rozwiązania, ale w obecnym stanie, wydaje się, niezbędne jest poparcie przedłożonego uregulowania prawnego. Dziękuję bardzo.