Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-02-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowni Państwo Ministrowie! Stajemy dziś wobec poważnej sytuacji kryzysowej o charakterze pogodowym, której skutki wykraczają daleko poza typowe zimowe niedogodności. Utrzymujące się w wielu regionach kraju silne i długotrwałe mrozy, połączone z opadami śniegu i oblodzeniem oraz zwiększonym zapotrzebowaniem na ogrzewanie, stworzyły warunki realnie zagrażające życiu i zdrowiu obywateli. Te zagrożenia nie mają charakteru teoretycznego. Mróz już pochłonął ofiary w ludziach. Mamy informacje o osobach, które nie przeżyły niskich temperatur, osobach starszych, samotnych, znajdujących się w kryzysie bezdomności, ale także takich, które z różnych powodów znalazły się w sytuacji szczególnego ryzyka. To są prawdziwe dramaty ludzkie. Równolegle obserwujemy niepokojący wzrost liczby zatruć tlenkiem węgla, w tym zatruć śmiertelnych. Intensywne użytkowanie urządzeń grzewczych, często w budynkach o złym stanie technicznym lub z niewydolną wentylacją, w połączeniu z brakiem odpowiednich zabezpieczeń takich, jak czujniki czadu, prowadzi do tragedii, którym w wielu przypadkach można by było zapobiec. Tlenek węgla, gaz niewidoczny, bezwonny i śmiertelnie niebezpieczny, staje się w okresach silnych mrozów cichym zabójcą w polskich domach. Problem ten dotyczy zarówno dużych miast, jak i mniejszych miejscowości oraz terenów wiejskich. Jednocześnie długotrwałe mrozy i oblodzenia powodowały w niektórych miejscach paraliż komunikacyjny, zwiększoną liczbę wypadków i urazów, utrudniony dostęp do służby zdrowia oraz ograniczoną mobilność osób najbardziej potrzebujących pomocy. Samorządy i służby lokalnie działają w warunkach przeciążenia. Równie poważne konsekwencje obserwujemy w transporcie publicznym, w szczególności na kolei. Oblodzenia infrastruktury kolejowej, sieci trakcyjnej oraz rozjazdów doprowadziły do licznych opóźnień, odwołania połączeń, dezorganizacji życia codziennego setek tysięcy pasażerów. Dla wielu obywateli kolej jest podstawowym środkiem dojazdu do pracy, szkoły czy placówek medycznych. W warunkach ekstremalnych mrozów brak sprawnie funkcjonującego transportu publicznego dodatkowo potęguje poczucie zagrożenia i wykluczenia. Szczególnie dotkliwie skutki tej sytuacji pogodowej odczuwają dzieci i młodzież. W wielu regionach kraju samorządy, kierując się bezpieczeństwem uczniów i nauczycieli, były zmuszone do czasowego zamykania szkół i placówek oświatowych lub zawieszania zajęć stacjonarnych. Decyzje te, choć często konieczne, były podejmowane w warunkach niepewności, często z godziny na godzinę. Nie można również pominąć negatywnych skutków dla zwierząt, zarówno wolno żyjących, jak i gospodarskich. Ekstremalne warunki pogodowe prowadzą do zwiększonej śmiertelności zwierząt, wymagającej działań interwencyjnych, których ciężar w dużej mierze spoczywa na organizacjach społecznych i wolontariuszach. Za ich wrażliwość i aktywność w tym obszarze serdecznie dziękuję. Wysoka Izbo! W sytuacji, w której mróz zabija, kolejne osoby tracą życie w wyniku wychłodzenia lub zatrucia trenkiem węgla, chcielibyśmy wiedzieć jako parlament, jako klub parlamentarny Lewicy, jakie działania wyprzedzające i realnie odczuwalne w zakresie zarówno bezpieczeństwa publicznego, jak i ochrony zdrowia i życia obywateli podejmował i zamierza podejmować rząd wspólnie z samorządem, z sektorem pozarządowym i służbami wolontariackimi. To skala tych zagrożeń i ich konsekwencji stanowi uzasadnienie skierowania do rządu również wielu szczegółowych pytań, jeśli chodzi o podjęcie działań i ich skuteczność oraz plany na najbliższe dni i kolejne sezony. Realizujemy również plan ochrony ludności i obrony cywilnej. Dziś powstaje pytanie, w jaki sposób podjęte już dzisiaj działania włączają się w te sytuacje kryzysowe, jak wykorzystujemy sprzęt, potencjał ludzki do przeciwdziałania tym sytuacjom kryzysowym. Szanowni państwo, obywatele mają prawo wiedzieć (Dzwonek), w jaki sposób państwo reaguje w obliczu kryzysu, który nie jest abstrakcyjny, lecz dotyka ludzi tu i teraz. Dziękuję.