Mówca: Robert Kropiwnicki
Data: 2013-10-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić uzasadnienie do projektu Platformy Obywatelskiej z druku nr 1649 o zmianie ustawy o partiach politycznych oraz zmianie ustawy Kodeks wyborczy. Proponowana nowelizacja zakłada całkowitą rezygnację z przyznawania partiom politycznym subwencji, o której mowa w art. 28 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych, finansowanej z budżetu państwa, a przeznaczanej na działalność statutową partii. Projekt przewiduje również rezygnację z przyznawania partiom politycznym dotacji podmiotowej za każdy uzyskany w wyborach mandat posła i senatora, o której mowa w art. 150 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, oraz dotacji podmiotowej za każdy uzyskany w wyborach mandat posła do Parlamentu Europejskiego, o której mowa w art. 151 ustawy Kodeks wyborczy. Celem proponowanej nowelizacji jest ograniczenie wydatków na finansowanie partii politycznych w sytuacji, gdy możliwe jest jej samofinansowanie. Otóż, proponowana nowelizacja wynika z przekonania, że mamy do czynienia z modelem kartelu partyjnego w systemie politycznym Rzeczypospolitej Polskiej i powinniśmy przeciwdziałać kartelizacji systemu partyjnego. Zamierzamy znieść finansowanie partii politycznych z budżetu państwa, ponieważ ta zmiana powinna wymusić na partiach, aby były one prywatnymi organizacjami, które będą zamierzały zdobywać władzę lub utrzymywać władzę. Nasuwa się tu klasyczna definicja partii politycznej, bo partia to jest organizacja, która zamierza zdobyć lub utrzymać władzę. Chodzi o to, żeby partie nie zamieniały się w swoiste instytucje urzędowe, utrzymywane z pieniędzy publicznych, które raz na czas jakiś, z różną częstotliwością, ubiegają się o zwiększenie swojego stanu posiadania w parlamencie. Obecny system odrywa partie od obywateli. Partie stają się organizacjami władzy, często stają się uzależnione od budżetu państwa. Gdy analizowałem przychody partii polskich i partii z innych krajów europejskich, to okazało się, że mamy bardzo dużą przewagę pieniędzy publicznych nad innymi przychodami. Zwrócę... (Poseł Adam Kępiński: To jest jakiś żal za grzechy?) Panowie posłowie chcieli coś powiedzieć? (Głos z sali: Tak, powiemy.) Gdy będzie wasz czas, to będziecie zabierać głos. A teraz bardzo was proszę, żebyście jednak posłuchali. (Poseł Artur Dębski: Ale spokojnie, proszę się nie denerwować...) (Głos z sali: Kto przeszkadza?) (Głos z sali: Przecież nie przeszkadzamy.) 7 osób na sali, a drzecie się jak przekupki. Może spokojnie posłuchacie. Dziękuję bardzo. Chodzi o to, aby partie nie zamieniały się w instytucje uzależnione od budżetu państwa. Zwrócę państwu uwagę na to, jak mało jako partie mamy innych przychodów, zwłaszcza ze źródeł prywatnych, w stosunku do partii z innych krajów. Partie austriackie mają powyżej 50% przychodów ze źródeł prywatnych, partie niemieckie - powyżej 30% przychodów ze źródeł prywatnych, w Stanach Zjednoczonych właściwie 100% pochodzi ze źródeł prywatnych lub od korporacji, podobnie jest w Wielkiej Brytanii. Tak że darowizny są istotnym elementem finansowania. Stara prawda demokratyczna mówi: popierasz coś, to poprzyj to swoimi pieniędzmi. Wtedy jest to jak najbardziej prawdziwe. Spójrzmy też na wyniki partii politycznych, na liczbę głosów, jaką uzyskały partie w czasie ostatniej elekcji w roku 2011. Platforma uzyskała powyżej 5600 tys. głosów, PiS - 4295 tys. głosów, Ruch Palikota - 1439 tys. głosów, PSL - 1200 tys. głosów, SLD - 1184 tys. głosów. Jeżeli państwo przekonacie swoich wyborców do tego, żeby przekazali chociaż średnio po 10 zł, wtedy będzie szansa na to, że partie uzyskają większe kwoty niż z subwencji i dotacji państwowych. Średnio 10 zł na wyborcę nie jest to duża kwota, ale wymaga zaangażowania, wymaga tego, żeby pójść do wyborców i prosić ich o to wsparcie, a nie czekać, aż wyborcy zapłacą podatki, a wtedy rządzący sami poprzez Ministerstwo Finansów te pieniądze sobie ściągną. Uważam, że jest to uczciwsze i zbliża partię do wyborców, zbliża partię do rzeczywistych potrzeb. Myślę, że także przez to partie zajmowałyby się rzeczami ważnymi, tymi, które naprawdę są istotne dla wyborców, a nie rozdmuchiwaniem różnych spraw, które wyborcy mają w nosie, ale kupują one poklask. (Poseł Zbyszek Zaborowski: Wiek pójścia dziecka do szkoły.) Nie możemy bać się obywateli, powinniśmy prosić obywateli o wsparcie. Wtedy rzeczywiście rola partii politycznych będzie zupełnie inna, to nie będzie rola takich quasi-urzędów, które są uzależnione od pieniądza publicznego. Uważam, że nie powinniśmy bać się obywateli. Platforma Obywatelska nie boi się obywateli... (Wesołość na sali) ...i dlatego przedkłada... (Poseł Krzysztof Szczerski: To jest jakiś żart...) Pan poseł może się czuje rozbawiony, ale ja nie, bo państwo wzięliście w ostatnich latach 240 mln zł i je przejedliście. (Poseł Krzysztof Szczerski: Niech pan się skupi na swoim tekście.) Wydajecie na ochronę prezesa. W związku z tym czujecie się świetnie i bezpiecznie. (Głos z sali: Niech pan już przestanie tutaj się...) (Poseł Krystyna Pawłowicz: A wy na dziwki.) Czy pani profesor Pawłowicz ma świadomość tego, co mówi w Izbie sejmowej? (Poseł Krystyna Pawłowicz: Mam świadomość. Jak się z baby zjada sushi, to co to jest?) Żal słuchać, przykro słuchać, że debata sejmowa schodzi do tego poziomu, naprawdę bardzo przykro. Teraz trudno będzie komukolwiek cokolwiek powiedzieć, trudno będzie powiedzieć, że jest to słowo nieparlamentarne, gdy osoba ze stopniami naukowymi w ten sposób zabiera głos w Izbie parlamentarnej, ale cóż. Platforma nie boi się tego rozwiązania, dlatego je proponujemy. Wysoka Izba podejmie decyzję samodzielnie, ale uważam, że nie powinniśmy się tego bać i powinniśmy poważnie rozważyć to rozwiązanie. Dlatego proponuję skierowanie tego projektu do właściwych komisji. Dziękuję bardzo.