Mówca: Sprawozdawca Marek Suski
Data: 2023-02-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o projektach ustaw, bo tutaj podstawowym projektem, jaki został przyjęty do prac nad zmianą w inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, jest projekt rządowy, ale, szanowni państwo, mieliśmy kilka projektów zgłoszonych i te projekty zgłoszone przez opozycję zostały odrzucone, a przyjęty został jako podstawa projekt rządowy. Otóż wynika to z procedur sejmowych. Żeby móc pracować nad jakimś projektem i żeby to szło sprawnie przy ośmiu projektach, należało projekty pozostałe odrzucić i podjąć pracę nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach wiatrowych. A ewentualne uwagi czy też pomysły z tych ustaw, które były ustawami zgłoszonymi wcześniej przez opozycję, można było, i myślę, że i teraz tak się stanie, zgłaszać jako poprawki podczas pierwszego czytania i teraz podczas drugiego czytania. Szanowni Państwo! Projekt ma na celu umożliwienie, a właściwie zwiększenie możliwości inwestycji wiatrowych elektrowni lądowych głównie, ponieważ dotychczasowe przepisy w Polsce były dość restrykcyjne i inwestorzy mówili, że nie są w stanie na podstawie tych przepisów takich elektrowni postawić, stąd też propozycja rządu, która łagodzi nieco te obostrzenia. Mówię, że łagodzi nieco, ponieważ nie jest to powrót do tych praktyk, które były na początku, kiedy te elektrownie wiatrowe były czymś nowym na polskim rynku gospodarczym i rynku energetycznym. Wtedy były sytuacje takie, że takie elektrownie były stawiane w bardzo niewielkich odległościach od zabudowań, co wywoływało sprzeciw, a różne naukowe ekspertyzy mówiły o szkodliwości tych wiatraków dla życia ludzi i zwierząt. Stąd też zostało to uporządkowane. Ale okazało się, że przyjęte rozwiązania były na tyle szczelne, że tych elektrowni w zasadzie budować nie można było. W tej chwili, kiedy mamy do czynienia z kryzysem energetycznym, wywołanym głównie wojną na Ukrainie i rosyjskimi działaniami wymierzonymi przeciwko Unii Europejskiej, a my jesteśmy jednym z krajów, które są najbardziej na celowniku Rosji jako jeden z krajów najbardziej udzielających pomocy Ukrainie, stało się potrzebą, żeby przyspieszyć prace nad odnawialnymi źródłami energii. Mamy tutaj bardzo duże osiągnięcia, jeśli chodzi o fotowoltaikę, natomiast jeśli chodzi o elektrownie wiatrowe, to można powiedzieć, że tempo tych instalacji bardzo spowolniło, stąd też rząd postanowił zmienić przepisy. Ale, tak jak powiedziałem, w trakcie prac nad tą ustawą, po licznych dyskusjach uwzględniono też różne uwagi dotyczące tego, że nasi obywatele obawiają się, że powrócą wiatraki tuż przy ich domach i przy ich gospodarstwach. Stąd też początkowo zaproponowana odległość 500 m od zabudowań mieszkalnych została zwiększona poprawką do 700 m. To oczywiście budzi kontrowersje, szanowni państwo, bo z jednej strony... (Poseł Beata Maciejewska: To nie było konsultowane.) Będzie pani mogła się wypowiedzieć, nie musi pani mi wchodzić w słowo. (Poseł Beata Maciejewska: Mówi pan nieprawdę.) Faktem jest, że poprawka została zgłoszona, i mówię o tym, że budzi kontrowersje, co też jest prawdą. Nie wiem, dlaczego pani tu pokrzykuje. Otóż szanowni państwo, z jednej strony mieliśmy na sali też przedstawicieli inwestorów, którzy mówili, że ta poprawka w dużym stopniu ograniczy możliwości posadowienia inwestycji elektrowni wiatrowych, a z drugiej strony, nawet teraz podczas spotkań, które się odbywają w terenie, były liczne głosy mieszkańców, którzy się obawiają, że nawet 700 m to będzie za blisko. Na posiedzeniu komisji mieliśmy również wypowiedzi przedstawicieli obrońców przyrody, którzy podkreślali, że wiatraki, ich działalność jest szkodliwa dla zwierząt. I proponowali, żeby nie zmniejszać tej odległości, wręcz przeciwnie, żeby utrzymać dotychczasowe przepisy. Były też głosy mówiące - pan poseł Robert Winnicki to podkreślał - że jeżeli przedstawiciele środowisk ochrony zwierząt mówią, że dla zwierząt jest to szkodliwe, i mówią, żeby utrzymać dotychczasowe przepisy, to dbając o ludzi, tym bardziej powinniśmy te przepisy utrzymać, bo powinniśmy bardziej dbać o naszych obywateli. Ale w drodze pewnego kompromisu odległość 700 m została przyjęta. Również rząd wyraził aprobatę zwiększenia tej odległości. Szanowni Państwo! Dzisiaj będziemy debatować nad ewentualnymi poprawkami. Myślę, że ten projekt ma na celu umożliwienie inwestorom przystąpienia do inwestycji, ale w sposób cywilizowany, żeby ważyć interesy, można powiedzieć, przeciwne interesy grup społecznych. Z jednej strony inwestorów, którzy chcieliby, tak jak było w niektórych projektach, stosować minimalne odległości albo nawet wręcz nie stosować zachowania odległości od ludzkich domostw, a z drugiej strony tych, którzy mieszkają w okolicach, gdzie te inwestycje mogą być posadowione, i bardzo się obawiają, że będzie to szkodziło ich zdrowiu, że nie będą mogli budować domów w okolicy, że nie będą mogli funkcjonować, że np. ich miejscowości, które mają walory wypoczynkowe, te walory stracą. Poszukując złotego środka, zaproponowaliśmy takie rozwiązania. Ale jednocześnie w ustawie i również w poprawkach jest zaproponowana możliwość budowania budynków w mniejszej odległości, jeżeli przyjmują to jako fakt, który nie będzie krępował możliwości inwestycji. Również budynki gospodarcze mogą być budowane właściwie bez ograniczeń odległościowych, czyli jeżeli to jest na terenach wiejskich, a przecież jest to głównie na terenach wiejskich, i jeżeli budynki gospodarcze miałyby tam powstać, to nie ma co do nich ograniczenia odległości. To jest też wyjście naprzeciw postulatom różnych środowisk samorządowych, które mówiły, że jeżeli na ich terenie są postawione wiatraki, to blokuje im to możliwość inwestycji, blokuje możliwość budowy domów mieszkalnych czy budynków gospodarczych. Ta ustawa oczywiście z każdej strony jest krytykowana: z jednej strony przez inwestorów i tych z państwa, którzy mają bardzo liberalne podejście do tego rodzaju inwestycji, a z drugiej strony jest krytykowana przez tych, którzy obawiają się, że będą znowu przeżywać koszmar budowania wiatraków tuż przy ich domach. Stąd, tak jak powiedziałem, ten kompromis, jak zwykle przy kompromisach, trochę nie podoba się jednym, trochę nie podoba się drugim, ale jest gdzieś pośrodku, pomiędzy interesami obu tych grup. Szacuje się, że jednak spore tereny w Polsce odblokuje. A też dużym problemem jest to, że w miejscach, gdzie wiatraki można usadowić, nie ma dostępu do sieci, bo sieci są oddalone od tych miejsc, w których w tej chwili nie ma infrastruktury. I to też jest dużą przeszkodą. Stąd Polska jako kraj w kryzysie energetycznym, otwierając drogę do inwestycji, zastanawia się też, w jaki sposób zabezpieczyć na przyszłość nasze energetyczne potrzeby i bezpieczeństwo. Myślę, że jeszcze wiele różnych innych pomysłów na odnawialne źródła energii będzie musiało być w Polsce realizowanych. Bardzo dziękuję pani minister Annie Moskwie, która bardzo intensywnie pracuje ze swoim resortem nad takimi ustawami, które pozwolą z jednej strony budować naszą niezależność energetyczną, a z drugiej strony robić to w taki sposób, żeby było to jak najmniej dokuczliwe i szkodliwe dla naszych obywateli. To jest obowiązek rządu, żeby dbać o interesy wszystkich stron i żeby poszukiwać kompromisu. Dziękuję, szanowni państwo, w imieniu komisji i proszę o przyjęcie projektu wraz z poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)