Mówca: Rafał Trzaskowski
Data: 2016-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoka Izbo! Panie Marszałku! Problem ten jest jednym z najpoważniejszych problemów, przed jakimi staje Unia Europejska. Jest to problem, z którym będzie się musiał skonfrontować obecny rząd Prawa i Sprawiedliwości. Tak naprawdę nie do końca rozumiem cel tych uchwał, dlatego że te uchwały, nawet uchwała Prawa i Sprawiedliwości, właściwie tylko utrudnią prace waszemu własnemu rządowi. Rozumiem, że to ze względów głównie politycznych chcecie rozpocząć tę dyskusję i mieć tę uchwałę. Szkoda, że nie chcecie rozmawiać spokojnie z opozycją, dlatego że wydaje mi się, że co do niektórych aspektów moglibyśmy wypracować wspólne stanowisko, trochę ochłodzić te emocje i pomóc Unii Europejskiej w rozwiązywaniu tego najtrudniejszego problemu, przed którym Unia staje. Wszyscy mówimy o tym, że trzeba rozwiązywać problemy w krajach trzecich i że trzeba próbować je tam zaadresować. Co do tego wszyscy jesteśmy zgodni. Bądźmy jednak szczerzy: to po prostu nie wystarczy. Jeżeli Unia Europejska chce rozwiązywać ten problem, nie rozwiąże go poprzez pomoc w krajach trzecich, tylko trzeba przedsięwziąć inne bardzo daleko idące działania. Teraz pytanie. Jeżeli mówimy o tym, że nie chcemy mechanizmów stałych, a nikt ich nie chce, jeżeli nie chcemy rozmawiać o dalszej relokacji, a o dalszej relokacji w tej chwili wiele państw Unii Europejskiej nie chce rozmawiać, to trzeba podejmować twarde decyzje dotyczące bardzo dużego wsparcia finansowego dla Turcji, idącego w setki milionów złotych, zabezpieczania granic, również wzmacniania unijnej służby w zakresie działań granicznych. I tutaj też nie widzę sporego entuzjazmu po stronie Prawa i Sprawiedliwości. Więc jak rozwiązywać ten problem? My próbowaliśmy rozwiązywać go całościowo. Jasno powiedzieliśmy: najpierw trzeba wzmocnić granice Unii Europejskiej. Bez tego nie rozwiążemy problemu. Po drugie, trzeba jasno oddzielić uchodźców od ekonomicznych migrantów. Jeżeli ktoś pochodzi z państwa relatywnie bezpiecznego, powinien być odsyłany do kraju pochodzenia. Do tego muszą być centra weryfikacyjne. W związku z tym zgodziliśmy się na - jako element programu - jednorazową, nie permanentną, relokację 7 tys. uchodźców, bo taka liczba wypadałaby na Polskę. Jest to liczba, którą spokojnie moglibyśmy przyjąć, nic by się w Polsce nie stało. Pomagalibyśmy ludziom, którzy autentycznie tej pomocy potrzebują. I nie ma co tutaj Polaków straszyć, że stałoby się na podstawie tej decyzji cokolwiek drastycznego. Walczyliśmy o to, żeby nie było mechanizmu stałego, ponieważ wiedzieliśmy, że jeżeli będzie mechanizm stały, to Polska i inne państwa członkowskie stracą kontrolę nad tym, ilu ewentualnych uchodźców do nas trafi. To, żeby nie było mechanizmów stałych, było dla nas najważniejsze. Nie było tych mechanizmów stałych, nie było zapisów o jakimkolwiek permanentnym charakterze, nie było takich rozwiązań w decyzji, na którą się zgodziliśmy. Podkreślam, że to była decyzja jednorazowa. Bez tej decyzji nie byłoby jakiegokolwiek planu radzenia sobie z tym problemem. Nie byłoby początku wzmacniania granic. Nie byłoby budowy centrów weryfikacyjnych. Po prostu schowalibyśmy głowę w piach. Dlatego ta decyzja została podjęta. Jeżeli chodzi o mechanizm stały - tutaj jest pełna zgoda - rząd Platformy Obywatelskiej i PSL nigdy na to się nie chciał zgodzić i z tym przede wszystkim walczyliśmy, dlatego też te pomysły w tej chwili zdają się coraz mniej popularne. Nic nie zostało nam narzucone. Jasno sobie to powiedzmy. Decyzja została podjęta w Unii Europejskiej w wyniku głosowania, większością kwalifikowaną. Ani komisja nam tego nie narzuciła, ani nikt inny. Ta decyzja została podjęta przez państwa członkowskie. Państwa Grupy Wyszehradzkiej świetnie wiedziały, jakie będzie nasze stanowisko. Wiadomo było, że nie ma mniejszości blokującej nawet z Polską, a my wybraliśmy racjonalne postępowanie, czyli próbę rozwiązania problemu całościowo i próbę negocjowania takich rozwiązań, które będą dobre. Można było odpuścić i wtedy mielibyśmy tych uchodźców już teraz. Bo to my zadbaliśmy o te mechanizmy, które mówiły o weryfikacji, o bezpieczeństwie. (Wesołość na sali) Niech się pan nie śmieje, panie pośle. Tego nie było. Nie ma w tej chwili decyzji o relokacji, bo jest twardo zapisane, że musi być potwierdzona tożsamość. Jeżeli nie będzie potwierdzonej tożsamości, to tacy ludzie nie trafią do Polski. Są też twarde zapisy, że ci ludzie muszą się zgodzić, żeby przyjechać do Polski. Tych zapisów by nie było. Rozumiem, że wasza filozofia jest taka, żeby głośno pokrzyczeć, a potem rozbić się o ścianę i niczego nie negocjować. Tak wybrali Słowacy ze względów politycznych i Węgrzy, którzy i tak, i tak przyjmą tych uchodźców. Lepiej byłoby skoncentrować się na takich decyzjach, które zapewnią bezpieczeństwo, bo to jest najważniejsze. I może sobie Kukiz straszyć, organizować referendum, straszyć Polaków tym, że tutaj przyjadą nie wiadomo jakie liczby ludzi. Nie przyjadą tu ludzie o niesprawdzonej tożsamości. Nawet jeżeli wykonamy 7-tysięczny plan, jeśli oczywiście zostaną spełnione warunki, nic strasznego się nie stanie. Jesteśmy po prostu zobowiązani pomóc ludziom, którzy uciekają przed śmiercią i prześladowaniami. W tym nie powinno być nic kontrowersyjnego. Jeżeli chodzi o ośrodki, owszem, każdy rząd planuje na przyszłość, więc ośrodki były rezerwowane w razie czego, gdyby coś się stało na Ukrainie i również w ramach przygotowania do programu relokacji. Teraz trzeba się zastanowić, jak radzić sobie z tym problemem w sposób całościowy po to, żeby Polska mogła wnieść swój konstruktywny głos w rozwiązywanie tego problemu, bo innego rozwiązania nie ma. (Dzwonek) I nie ma co straszyć Polaków i wykorzystywać tego tylko i wyłącznie do wojny politycznej, bo sami będziecie mieli z tego problem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)