Mówca: Grażyna Ciemniak
Data: 2015-02-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych. Projekt ustawy zawarty jest w druku nr 3106. Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową reguluje tylko sprawy w zakresie tych substancji. Reguluje wymóg uzyskania świadectwa kwalifikacji przez wykwalifikowany personel, obowiązki podmiotów używających substancji kontrolowanych, obrót substancjami kontrolowanymi, wymóg sprawozdawczości, opłaty za wprowadzenie substancji kontrolowanych na teren Rzeczypospolitej, sprawy kontroli, nadzoru oraz kar pieniężnych i przepisy karne w tym zakresie. Dlaczego potrzebna jest nowa ustawa? Po pierwsze, nadal w Polsce są wysokie zużycie i emisja fluorowanych gazów cieplarnianych. Emisja fluorowanych gazów przemysłowych w 2012 r. była o 2491% wyższa w stosunku do roku bazowego. Tak znaczący wzrost emisji spowodowany jest użytkowaniem urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych. Wprowadzenie w życie przepisów zawartych w projekcie ustawy pozwoli na zmniejszenie emisji i poprawę jakości środowiska. Po drugie, Polska jest zobowiązana wykonać przepisy Unii Europejskiej w zakresie fluorowanych gazów cieplarnianych: rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1005/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie substancji zubożających warstwę ozonową i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 842/2006 z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie niektórych fluorowanych gazów cieplarnianych oraz 12 rozporządzeń wykonawczych Komisji Europejskiej do tych rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady. Polska jest także zobowiązana wdrożyć dyrektywę nr 2006/40/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. dotyczącą emisji z systemów klimatyzacji w pojazdach silnikowych. Chociaż rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenia wykonawcze Komisji Europejskiej są stosowane bezpośrednio w państwach członkowskich Unii Europejskiej, to jednak niektóre sprawy wymagają uregulowania ustawowego, takie jak określenie organów właściwych do wykonania przepisów wspólnotowych, ustalenie sankcji za nieprzestrzeganie tych przepisów oraz stworzenie systemu gromadzenia i przekazywania przez określone podmioty danych niezbędnych do prowadzenia polityki państwa umożliwiającej stosowanie przepisów na poziomie krajowym. Jest pilna potrzeba uchwalenia tej ustawy z tych właśnie względów. Ponadto bez pilnego przyjęcia projektowanej regulacji nie jest możliwe uniknięcie wyroku Trybunału Sprawiedliwości, co podniósł w opinii o zgodności z prawem Unii Europejskiej minister spraw zagranicznych. Komisja Europejska skierowała skargę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przeciwko Polsce w związku z brakiem powiadomienia o wprowadzeniu systemu certyfikacji oraz sankcji zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 842/2006, a także w rozporządzeniach wykonawczych. Postępowanie znajduje się w końcowej fazie. Pomimo wejścia w życie nowego rozporządzenia nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych uchylającego z dniem 1 stycznia 2015 r. rozporządzenie nr 842/2006 Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska widzi potrzebę pilnego uchwalenia nowej, przygotowanej ustawy z ewentualnymi korektami. Istotne jest to, że kraje Unii Europejskiej nie zmieniają na razie swojej legislacji, ponieważ wiele dotychczasowych przepisów będzie obowiązywało do 1 lutego 2017 r. i brak jest jeszcze nowych rozporządzeń wykonawczych Komisji Europejskiej. W celu skutecznego ograniczenia emisji substancji zubożających warstwę ozonową i fluorowanych gazów cieplarnianych w projektowanej ustawie wprowadza się takie rozwiązania jak obowiązek zapewnienia przez operatorów okresowego sprawdzania pod względem wycieków urządzeń i systemów zawierających substancje zubożające warstwę ozonową lub fluorowane gazy cieplarniane, obowiązek zapewnienia wykonywania instalacji, serwisowania i demontażu urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane i substancje zubożające warstwę osobową przez personel posiadający certyfikaty odpowiednie do zakresu wykonywanych czynności, tworzy się również system gromadzenia i przekazywania danych o F-gazach i substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o urządzeniach zawierających te substancje, wprowadza się system monitorowania i kontroli przepisów Unii Europejskiej w tym zakresie oraz system kar, w tym zgodnie z dyrektywą nr 2008/99 w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne przepisów karnych za naruszenie obowiązków wynikających z prawa Unii Europejskiej oraz ustawy. Warto podkreślić, że nowa ustawa zastąpi ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową. W porównaniu do tej obowiązującej jeszcze ustawy w omawianym projekcie jest kilka istotnych regulacji. W szczególności przewiduje się zastąpienie świadectw kwalifikacji wydawanych na okres 5 lat bezterminowymi certyfikatami dla personelu, a także wprowadzenie bezterminowych certyfikatów dla przedsiębiorców, przewiduje się rezygnację z opłat za wprowadzenie substancji kontrolowanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także nadzór Inspekcji Ochrony Środowiska oraz Państwowej Straży Pożarnej nad postępowaniem z substancjami kontrolowanymi oraz produktami, urządzeniami i instalacjami zawierającymi te substancje. Dotychczas nadzór sprawował bezpośrednio minister właściwy do spraw środowiska. W związku z tym, że jednym z celów nowej ustawy jest zmniejszenie emisji i zużycia fluorowanych gazów cieplarnianych, projektowana ustawa wprowadza obowiązki, których realizacja powinna skutecznie przyczynić się do osiągnięcia zamierzonego celu. Jakie to są obowiązki? Oto niektóre z nich: zapewnienie przez operatorów okresowego sprawdzania pod względem wycieków urządzeń i systemów zawierających substancje zubożające warstwę ozonową i fluorowane gazy cieplarniane, zapewnienie wykonywania prac dotyczących instalowania, sprawdzania pod względem wycieków, odzysku i konserwacji, serwisowania i demontażu urządzeń zawierających fluorowane gazy cieplarniane i substancje zubożające warstwę ozonową przez personel posiadający certyfikaty odpowiednie do zakresu wykonywania czynności, wprowadzenie systemu monitorowania i kontroli przepisów Unii Europejskiej i przepisów ustawy. Trzeba podkreślić, że do projektu jest załączonych 26 projektów rozporządzeń ministra obrony narodowej, ministra środowiska i ministra gospodarki wraz z informacjami, z którymi podmiotami były prowadzone konsultacje. Jak widać, jest to materia zarówno bardzo obszerna pod względem legislacyjnym, jak i złożona pod względem merytorycznym. Warto tu przytoczyć chociażby taką informację, iż z przeprowadzonego oszacowania wynika, że w Polsce jest prawie 5 mln stacjonarnych urządzeń chłodniczych i klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła objętych przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, które dotyczą obowiązku zapobiegania wyciekom i dokonywania szybkich napraw. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska uważa, że jak najszybciej należy zakończyć proces legislacyjny i wydać rozporządzenia wykonawcze. W trakcie prac można dopracować niektóre zapisy pod kątem obowiązującego nowego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady, o ile to możliwe, a także przygotowywać nowelizację, jeśli będą już wydane przez Komisję Europejską rozporządzenia wykonawcze. W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wnoszę o skierowanie projektu ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową (Dzwonek) oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych, zawartego w druku nr 3106, do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Dziękuję za uwagę.