Mówca: Anita Sowińska
Data: 2022-04-27 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Lewicy wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, druk nr 2182. Usprawnienie przekraczania granic przez transporty wojskowe i swobodne ich przemieszczanie się przez terytorium państw jest przedmiotem intensywnych prac w Unii Europejskiej. Mobilność wojskowa napotyka w praktyce na szereg barier prawnych i proceduralnych w zakresie przekraczania granic państwowych oraz przeszkód infrastrukturalnych. Te przeszkody mają znaczący wpływ na czas reakcji w wypadku zagrożenia, a w konsekwencji na bezpieczeństwo państw Unii Europejskiej. Sprawa jest szczególnie ważna dla obronności Polski jako państwa graniczącego Unii Europejskiej, o czym świadczy militarna napaść Rosji na Ukrainę. W 2018 r. Unia Europejska określiła plan działania, który zakładał usunięcie zbędnych obciążeń administracyjnych w kontekście mobilności wojskowej wynikającej z regulacji VAT. Te postulaty znalazły swoje odzwierciedlenie w dyrektywie 2019/2235. Celem omawianego projektu ustawy jest implementacja tej dyrektywy do polskiego porządku prawnego, aby ujednolicić opodatkowanie podatkiem VAT działań obronnych w ramach Unii Europejskiej i NATO. Projekt tej ustawy zawiera trzy rozwiązania. Po pierwsze, jest to zwolnienie z VAT w przypadku importu towarów realizowanych przez siły zbrojne Unii Europejskiej i NATO. I to zwolnienie ma obowiązywać w przypadku towarów przeznaczonych dla sił zbrojnych lub towarzyszącego im personelu cywilnego lub też w celu zaopatrzenia ich mes bądź kantyn, jeżeli siły te biorą udział w działaniach obronnych. Zwolnienie to ma być realizowane poprzez zwrot podatku od towarów i usług. Drugim rozwiązaniem jest uproszczenie procedury naliczania VAT. W przypadku gdy towary nie zostały nabyte na zasadach szczególnych i ich import nie podlegałby zwolnieniu z podatku VAT, w projekcie ustawy proponuje się uproszczenie w naliczaniu VAT, które polega na uznaniu za wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów przemieszczenia towarów przez siły zbrojne państwa członkowskiego uczestniczącego w działaniach obronnych do użytku tych sił bądź towarzyszących im pracowników cywilnych. Będzie to skutkowało uproszczeniem procedury celnej, która trwa faktycznie wiele godzin a w szczególnych przypadkach nawet kilka dni, a także inną, uproszczoną formą naliczania VAT, podobnie jak ma to miejsce w zwykłych dostawach wewnątrzunijnych. Trzecim rozwiązaniem jest delegacja dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do określenia w drodze rozporządzenia przypadków i trybu zwrotu podatku siłom zbrojnym państw członkowskich biorącym udział w działaniach obronnych i ich personelowi cywilnemu. Oczywiście o szczegóły tych rozwiązań będziemy pytali na posiedzeniu komisji. Oczywiście rozwiązania w zakresie poprawy mobilności wojskowej są potrzebne. Należałoby zapytać, dlaczego dyrektywa unijna wdrażana jest tak późno. Czy trzeba było czekać na wojnę za naszą wschodnią granicą? Czy nie można było tych rozwiązań wdrożyć wcześniej? Często przecież słyszymy głosy krytykujące wolne procedury w Unii Europejskiej, ale sami tutaj, w Polsce, ociągamy się z wdrożeniem ewidentnie potrzebnych rozwiązań prawnych. Zaproponowane zmiany powinny przyczynić się do zredukowania barier administracyjnych oraz przyspieszenia procesów logistycznych, co w efekcie powinno ułatwić prowadzenie działań obronnych Unii Europejskiej i mieć korzystny wpływ na realizację wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony. Lewica jest za poszerzeniem współpracy militarnej zarówno z NATO, jak i z Unią Europejską, a wręcz postulujemy utworzenie wspólnej armii europejskiej. Koalicyjny klub Lewicy popiera dalsze prace nad tym projektem w Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)