Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2018-02-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Przeciwdziałanie procederowi prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu jest jednym z istotnych zadań państwa służących ograniczeniu przestępczości i zapewnieniu bezpieczeństwa. Wykrywanie i ściganie przestępczości dotyczącej prania pieniędzy i finansowania terroryzmu jest zadaniem trudnym i wymagającym współdziałania wielu organów i służb państwowych, a także współpracy międzynarodowej. W 2014 r. po przeprowadzeniu przez generalnego inspektora informacji finansowej 2400 postępowań analitycznych do prokuratury skierowano jedynie 170 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa prania pieniędzy. Warto nadmienić, że w okresie objętym kontrolą przez Najwyższą Izbę Kontroli, tj. od początku 2013 r. do połowy 2015 r., skuteczność systemu kontroli nad instytucjami, które obowiązane są do rejestrowania transakcji ponadprogowych i podejrzanych, była bardzo niska. Przy szacowanej na 18 200 mln zł w 2014 r. skali prania pieniędzy w postępowaniach karnych zabezpieczono majątek w wysokości jedynie 1200 tys. zł oraz orzeczono przepadek mienia o wartości zaledwie 11,5 mln zł, tj. 0,07% szacowanej kwoty. W 2015 r. skala zjawiska prania pieniędzy szacowana była na ponad 17 mld zł, natomiast w postępowaniach karnych zabezpieczono majątek w wysokości 3 mln zł oraz orzeczono przepadek mienia o wartości blisko 100 mln zł, co stanowiło 0,6% wymienionej kwoty. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponowana regulacja przewiduje m.in. dostosowanie polskich przepisów do przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/849 z 20 maja 2015 r. w sprawie zapobiegania wykorzystaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, zmieniającej rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 648/2012 i uchylającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/60/WE oraz dyrektywę Komisji 2006/70/WE. Przy pracach projektowych uwzględniono również zalecenia kierowane pod adresem krajowego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu przez komitet ekspertów do spraw oceny środków zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zawarte w raporcie z przeprowadzonej w 2013 r. ewaluacji polskiego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. W związku z dużą ilością zmian, które powinny być wprowadzone do obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu, zdecydowano się na opracowanie nowej ustawy. W nowym akcie prawnym znajdą się m.in. przepisy dotyczące utworzenia i funkcjonowania Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych, przepisy dotyczące wstrzymania transakcji i blokowania rachunków, natomiast zasady współpracy generalnego inspektora informacji finansowej z zagranicznymi jednostkami analityki finansowej i Europolem są określone bardziej precyzyjnie w porównaniu ze stanem poprzednim. Projekt ustawy nakłada na instytucje obowiązane do realizacji przepisów ustawy obowiązek stosowania wzmożonych środków bezpieczeństwa, takich jak identyfikacja i weryfikacja tożsamości klienta oraz monitorowanie stosunków gospodarczych z klientem w przypadku korzystania przez ich klienta z usług lub produktów sprzyjających anonimowości lub utrudniających jego identyfikację. Nowa ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu zgodnie z przepisami dyrektywy 2015/849 określa zasady nakładania kar pieniężnych na instytucje obowiązane za niewypełnianie obowiązków nałożonych ustawą, a także ich wysokość. Obecnie ustawa z 2000 r. wskazuje, że wysokość takich kar nie może przekroczyć limitu 750 tys. zł. Przepisy nowej ustawy zakładają, że maksymalna kara pieniężna w przypadku określonych w niej osób prawnych wyniesie równowartość 5 mln euro lub 10% całkowitego rocznego obrotu. Proponowana ustawa przyczyni się do efektywniejszego funkcjonowania systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz do lepszego dostosowania polskich regulacji do rekomendacji międzynarodowych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni popiera rządowy projekt ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Dziękuję bardzo.