Mówca: Stefan Krajewski
Data: 2022-12-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy, druk nr 2651, oraz rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2800. Pierwszy z omawianych dziś projektów nie wzbudza kontrowersji. Należy uznać, że jest to słuszne, że po brexicie obywatele Polski i Zjednoczonego Królestwa dalej będą mieli prawo brać udział w wyborach lokalnych, jeśli zamieszkują na terenie drugiego kraju. Dobrze, że Polska zawarła w tej sprawie stosowną umowę z Londynem oraz że dziś w Sejmie procedujemy nad jej implementacją. Zgodnie z założeniami drugiego omawianego dziś projektu Centralny Rejestr Wyborców ma zastąpić rozproszone rejestry wyborców wykorzystywane do sporządzania spisów wyborców oraz uprościć lub zlikwidować znaczną część papierologii. Obecnie nie ma wymiany danych między rozproszonymi rejestrami wyborców. Oznacza to, że zmiana miejsca głosowania wymaga czasu z powodu licznych formalności w obu samorządach. Rząd zapewnia, że dzięki Centralnemu Rejestrowi Wyborców obywatele będą mogli łatwiej i szybciej zmienić miejsce głosowania. Kluczową rolę w tworzeniu rejestru ma odegrać minister do spraw cyfryzacji. Zgodnie z projektem ustawy to on w porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą określi sposób i wzór prowadzenia Centralnego Rejestru Wyborców czy to, jak będzie wyglądało zaświadczenie do głosowania poza miejscem zamieszkania w aplikacji mobilnej, ale swoją rolę odegrają też szefowie MSWiA, Ministerstwa Spraw Zagranicznych czy nawet minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, jeśli chodzi o głosowanie na statkach. Dostęp do Centralnego Rejestru Wyborców będą posiadać wójtowie, Państwowa Komisja Wyborcza i komisarze wyborczy, ale za pośrednictwem Krajowego Biura Wyborczego, minister właściwy do spraw informatyzacji, minister właściwy do spraw zagranicznych i konsulowie. Wysoka Izbo! Za każdym razem, kiedy PiS zabiera się za coś, co ma dotyczyć prawa wyborczego, to zapala się, i powinna się zapalić, czerwona lampka. Rozwiązania aktualizujące spisy są potrzebne, ale wiemy, że PiS może używać różnych sztuczek, by wykluczyć kogoś z wyborców czy zmienić granice okręgów. Można też zapytać o to, do czego władza centralna będzie używać nowego Centralnego Spisu Wyborców. Czy nie chodzi o to, aby uniknąć kolejnej kompromitacji w stylu tej z wyborami kopertowymi i gminami, które nie przekazały danych Poczcie Polskiej? Prawnicy oceniający projekt zwracają już uwagę na to, że powstanie Centralnego Rejestru Wyborców spowoduje, że łatwiej będzie można zorganizować wybory korespondencyjne. Należy również zadać pytanie, czy nie jest to zapowiedź dużo większych zmian w Kodeksie wyborczym wprowadzanych tuż przed wyborami. Nie trudno sobie bowiem wyobrazić, jak może wyglądać twórcze wykorzystanie nowego rejestru przez rządzących. Jeżeli mamy pełną bazę wyborców, to możemy ją wykorzystać tak, jak chcemy. (Głos z sali: Jak?) Możemy powiedzieć, że w tym okręgu będzie o trzy mandaty mniej, a w innym więcej, zabierzemy trzy mandaty w Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, a damy np. do okręgu, w którym jest większe poparcie dla PiS-u. W skali kraju można zyskać nawet od 20 do 30 mandatów. Wysoka Izbo! W naszej opinii tak głębokie zmiany w Kodeksie wyborczym na mniej niż rok przed wyborami nie są wskazane. W imieniu klubu Koalicja Polska informuję, że w tym kształcie nie widzimy jeszcze możliwości poparcia tej ustawy, bo w zbyt wielu obszarach PiS przyzwyczaił nas już do tego, że pod przykrywką drobnych zmian, pod przykrywką wprowadzania, implementowania przepisów unijnych wprowadza swoje kolejne zmiany. To stało się już normą, więc zawsze trzeba być ostrożnym w poparciu takich zmian proponowanych przez partię, która już pokazała, co potrafi zrobić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)