Mówca: Maciej Orzechowski
Data: 2014-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Komisji Zdrowia w sprawie rządowego dokumentu ˝Sprawozdanie z realizacji 'Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych' w roku 2012 oraz przyjęty przez Radę Ministrów harmonogram zadań wykonywanych w ramach programu wieloletniego 'Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych' w roku 2013 wraz z kierunkami realizacji zadań tego programu na lata 2014 i 2015˝, zawartego w druku nr 1451. Potwierdzam, przebieg obrad Komisji Zdrowia - i to dwukrotnie, ponieważ ten projekt dwukrotnie omawiany był na posiedzeniach Komisji Zdrowia - był burzliwy. Podejmowaliśmy kwestię tego, że taki program zwalczania chorób nowotworowych musi istnieć przez wiele lat. Doświadczenia krajów zachodnich mówią o tym, że dopiero po kilku, kilkunastu czy kilkudziesięciu latach pojawiają się efekty dotyczące zgłaszalności. To nad tym właśnie najbardziej ubolewamy. To już nie jest kwestia sprzętu, którym dysponujemy, to nie jest kwestia wyszkolenia, chociaż także, kadry, ale przede wszystkim kwestia zgłaszalności. Jeśli zgłaszalność jest na poziomie dwudziestu paru procent - nawet jeśli uwzględnimy, że część tych zgłoszeń idzie zupełnie innymi kanałami - czy jeśli w przypadku mammografii jest to 50%, to dalej 50%, i to pewnie często tych pacjentów, którzy absolutnie nie zgłaszają się do lekarzy, ucieka nam i trafiamy potem na bardzo zaawansowane postacie chorób nowotworowych. Chodzi oczywiście nie tylko o skrining pań, lecz także o skrining i program celowy dotyczący jelita grubego, a także o profilaktykę, leczenie czy też rozpoznawanie chorób takich jak białaczka. Bardzo dobrze, że ta baza sprzętowa ulega poprawie, że mamy już zarówno nowoczesne tomografy, jak i gammakamery, a także urządzenia typu PET. Nadrobiliśmy spory dystans w tym zakresie. Trzeba też jednak zastanowić się, co dalej, zwłaszcza że nie tylko sprzęt się zmienia - sprzęt, który jeszcze parę lat temu był nowoczesny, dzisiaj powoli, powoli staje się sprzętem przestarzałym - lecz także zmienia się patrzenie na pewne skriningi. Chociażby ostatnie doniesienia kanadyjskie mówią o celowości skriningu, jeśli chodzi o badania mammograficzne, badania na olbrzymiej grupie populacyjnej. Cały czas nowe informacje o dużych skriningach na całym świecie docierają do nas, te badania ewoluują. W trakcie przygotowywania założeń do realizacji tego programu ambitnie założyliśmy zmniejszenie zachorowalności na nowotwory o około 10% oraz poprawę skuteczności leczenia tych chorób w Polsce do poziomu osiągalnego w krajach Europy Zachodniej i Północnej, czyli około 40% wyleczeń i przeżyć 5-letnich wśród mężczyzn i około 50% wśród kobiet. Zarezerwowano na to w budżecie na 2013 r. i kolejne lata kwotę ponad 250 mln. Warto powiedzieć, że to nie jest tylko kwestia sprzętu, wyszkolenia czy zgłaszalności, ale też zgłaszalności na odpowiednim etapie, takim, który pozwala zarówno na wczesne wykrycie, jak i na wykrycie we wczesnym stadium, a jednocześnie wiąże się z wysokim procentem wyleczeń. W ramach tego programu przewidziano prewencję nowotworów złośliwych, profilaktykę i wczesne wykrywanie raka szyjki macicy i piersi, badania przesiewowe służące do wczesnego wykrywania raka jelita grubego, ale też opiekę nad rodzinami wysokiego, dziedzicznie uwarunkowanego ryzyka zachorowania na nowotwory złośliwe, zakup aparatury diagnostycznej do wczesnego wykrywania nowotworów. To jest to, o czym mówiliśmy, że ciężar sprzętowego udziału w tym programie będzie stopniowo malał. Przewidziano poprawę działania systemu radioterapii onkologicznej - ja również słyszałem o czasie oczekiwania na radioterapię, przy czym Narodowy Fundusz Zdrowia mówił o okresie dwóch czy trzech tygodni, a nie czterech czy pięciu, to chyba też dobry kierunek - doskonalenie diagnostyki białaczek ostrych u dorosłych, poprawę jakości diagnostyki leczenia nowotworów u dzieci, ale też szkolenie lekarzy specjalistów w dziedzinie onkologii, w tym personelu medycznego w zakresie psychoonkologii, o czym mówił pan minister, poprawę funkcjonowania systemu zbierania i rejestrowania danych o nowotworach. Myślę, że to też jest bardzo ważny element, ponieważ, jak mówił pan minister, spora część tego strumienia informacji jednak gdzieś nam ucieka, czyli nie mamy nie tylko objętej tym pełnej populacji osób, ale też pełnej informacji o już wykonanych badaniach w ramach służby zdrowia. W kolejnych latach nacisk położony jest na edukację, na uświadamianie, że nowotworu nie należy się obawiać, że nowotwór wcześnie wykryty to nowotwór wyleczalny. Chodzi też o osobę, która cieszy się odsetkiem wieloletniego przeżycia i o wiele lepszym komfortem życia. W 2014 r. zaplanowano stworzenie systemu punktów informacyjnych przy centrach onkologii. Ich zadaniem będzie zapewnienie kompleksowej opieki nad pacjentami, którzy często nie mają pełnej wiedzy o sposobie leczenia choroby nowotworowej i skutkach ubocznych tego leczenia, a także sposobach podniesienia jakości swojego życia oraz rodziny w trakcie choroby. To dyskusja o tzw. quality of life, czyli jakości życia po leczeniu choroby nowotworowej. Często operacje są tak radykalne, pacjenci są tak mocno okaleczeni tymi operacjami, że jakość życia jest bardzo niska. Wreszcie działania programu będą kontynuowane w latach 2014 i 2015. Także w tym okresie większe środki zostaną przesunięte na profilaktykę i edukację, mniej funduszy natomiast trafi na programy inwestycyjne. Kończąc, powiem, że Komisja Zdrowia w trakcie głosowania opowiedziała się za przyjęciem tego programu, tego sprawozdania. Dziękuję. (Oklaski)