Mówca: Jan Łopata
Data: 2013-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do sprawozdania Komisji Finansów Publicznych o projekcie ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Wysoki Sejmie! Procedując nad tym projektem ustawy, mamy na celu implementację prawa europejskiego, a mianowicie wprowadzenie do polskiego porządku prawnego uregulowań wynikających z dyrektywy Rady 2011/85/UE z 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dla ram budżetowych państw członkowskich, mamy też na uwadze rekomendację Rady z maja 2013 r. Drugi cel, mam wrażenie, że ważniejszy, to wprowadzenie w całym sektorze finansów publicznych stabilizującej reguły wydatkowej. Praktyka lat ostatnich udowodniła, że obowiązujące obecnie reguły fiskalne zawarte zarówno w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak i ustawie o finansach publicznych są niewystarczające i działają trochę wbrew potrzebom gospodarki. Działają one bowiem tak, iż nie wymuszają działań zapobiegających nadmiernemu zadłużeniu w sytuacji nieprzekroczenia przez państwowy dług publiczny progów ostrożnościowych. Dopiero w sytuacji przekroczenia progów wymuszają działania ograniczające stan nierównowagi. Odczuwamy to realnie od kilku lat w Polsce. W warunkach spowolnienia gospodarki wynikającego ze światowego kryzysu obecne regulacje potęgują negatywne skutki spowolnienia, a mechanizm winien przecież działać odwrotnie. Jest to, jak widzimy, zmiana podejścia do polityki fiskalnej, a bardziej obrazowo to ujmując, można powiedzieć, że polityka fiskalna polegać będzie na ograniczaniu nadmiernego wzrostu wydatków i deficytu w czasach dobrej koniunktury gospodarczej. W okresie słabnącego wzrostu konieczne będzie zapewnienie wyższych wydatków, wyższych od tempa wzrostu gospodarczego. Trzeba również zauważyć, że celem wprowadzenia tej reguły antycyklicznej jest zmniejszenie w długim okresie długu publicznego znacznie poniżej progu konstytucyjnego i utrzymanie deficytu sektora finansów publicznych poniżej 3% produktu krajowego brutto. W tym miejscu chciałbym jednak zauważyć roztropność twórców ustawy zasadniczej, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Gdyby nie ten trwały i w praktyce niezmienialny zapis progu 60%, to reguły z innych ustaw, jak pokazuje praktyka, są już mniej pewne i mniej odporne na różne, również polityczne, gry. Moglibyśmy być w klubie z Grecją i innymi państwami. Wysoki Sejmie! W omawianym projekcie ustawy dokonujemy również zmian w słynnym art. 243 ustawy o finansach publicznych. Nazywam go słynnym, bo wielokroć z tej mównicy sejmowej, w interpelacjach poselskich, ale także, a może przede wszystkim, na spotkaniach z samorządowcami wskazywano na problem z tym artykułem czy z tego artykułu wynikający. Niestety odnoszę wrażenie, że znowu się jakoś nie domówiliśmy, jest sporo niedomówień, niejasności. W posiadanym przeze mnie wspólnym stanowisku unii metropolii i Związku Powiatów Polskich czytamy, że proponowane zmiany idą w dobrym kierunku, ale bezwzględnie wymagają, jak piszą autorzy tego apelu, modyfikacji. Pozwolę sobie zacytować dosłownie fragment tego wspólnego stanowiska: Wydłużenie okresu stosowania wyłączeń dla wkładu własnego może poprawić wykorzystanie funduszy unijnych w przyszłej perspektywie pod warunkiem obniżenia progów w proponowanym art. 243 ust. 3a do poziomu 30% oraz wskazania, że powyższy limit odnosi się wyłącznie do środków kwalifikowanych, poniesionych po dniu 1 stycznia 2011 r., to jest w okresie branym pod uwagę do obliczania indywidualnego wskaźnika zadłużenia dla danej jednostki samorządu terytorialnego. Wyłączenie zobowiązań zaciągniętych w związku z umowami zawartymi na realizację programów, zadań finansowych na poziomie co najmniej 60% ze środków Unii Europejskiej będzie miało skutek dla niewielkiej liczby realizowanych projektów. Proponowana zmiana ustalania limitu na poziomie co najmniej 30% będzie zbieżna z rozwiązaniami dotyczącymi wartości dofinansowania inwestycji określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 13 października 2006 r. w sprawie ustalenia mapy pomocy regionalnej. To tyle, jeżeli chodzi o wspólne stanowisko. Na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, gdzie pracowaliśmy merytorycznie, nikt tej sprawy nie podnosił, w każdym razie tego nie pamiętam, nie zauważyłem tego problemu. Wraz z klubem za mało go rozpoznaliśmy, więc nie zgłaszam żadnej poprawki, ale proszę pana ministra, jeśli jest to możliwie, o opinię i ocenę tego wniosku, tego stanowiska. Informuję, że Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze zmiany w proponowanej ustawie. Dziękuję bardzo.