Mówca: Jacek Czerniak (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-06-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej dotyczące senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druki sejmowe nr 3195 i 3483). Projekt dotyczy uregulowania stanu prawnego nieruchomości objętych dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 oraz z 1985 r. Nr 22, poz. 99), zwanym dekretem warszawskim, a także ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.). Przepisy te ze względu na swą archaiczność wobec zmieniającej się rzeczywistości ograniczają realizację celów istotnych społecznie, a także uniemożliwiają regulację stanów prawnych nieruchomości warszawskich i zaspokojenie słusznych żądań następców prawnych dawnych właścicieli hipotecznych. Przygotowany w Senacie projekt przyznaje Skarbowi Państwa i miastu stołecznemu Warszawie prawo pierwokupu niektórych praw i roszczeń określonych w dekrecie oraz ustawie o gospodarce nieruchomościami. Artykuł l noweli wprowadza następujące zmiany w ustawie o gospodarce nieruchomościami: 1) dodany art. 111a umożliwia Skarbowi Państwa lub miastu stołecznemu Warszawie, poprzez przyznanie prawa pierwokupu, nabywanie praw i roszczeń wynikających z dekretu warszawskiego, roszczeń określonych w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na skutek realizacji tych roszczeń w celu umożliwienia realizacji zadań ustawowych bądź statutowych w zakresie ochrony zdrowia, edukacji, kultury, rozwoju kultury fizycznej, zrównoważonego zagospodarowania przestrzennego; 2) zmiana w art. 214 ustawy poprzez skreślenie wyrazu ˝jednej˝ umożliwi realizację słusznych praw dawnych właścicieli hipotecznych i ich następców prawnych, znosząc pozostałości ograniczenia w gospodarowaniu gruntami i dając możliwość ustanawiania prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do wszystkich gruntów należących dawniej do jednego właściciela hipotecznego; 3) dodany art. 214a zawiera rozwiązania dotyczące wydawania decyzji o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz poprzedniego właściciela gruntu niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego; 4) art. 214b uściśla sposób postępowania w sprawach dotyczących wniosków, o których mowa w art. 7 ust. l dekretu warszawskiego; przepis ten ma na celu ostateczne uregulowanie stanu prawnego nieruchomości objętych dekretem warszawskim wobec braku zainteresowania stron bądź ich następców prawnych, co umożliwi miastu stołecznemu Warszawie i Skarbowi Państwa racjonalne gospodarowanie mieniem stanowiącym ich własność bądź - w przypadku budynków - pozostającym w ich administracji. Projektowana regulacja nie pozbawia jednak dawnych właścicieli lub ich następców prawnych prawa do odszkodowania za utracone nieruchomości. Mogą oni wystąpić z roszczeniami odszkodowawczymi, których podstawa jest określona w przepisie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Artykuł 2 noweli wprowadza zmiany w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym poprzez dodanie w art. 184 zapisu uniemożliwiającego ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu w sytuacji, w której istnieją przesłanki uznania tej osoby za zmarłą.