Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2012-09-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika, druk nr 669. Projekt ustawy ma na celu ustanowienie nowego organu państwowego z zakresu ochrony prawa, czyli rzecznika praw podatnika. Pierwszy bardzo istotny wniosek, który się nasuwa, to stwierdzenie, że powstanie kolejna instytucja administracyjna. To kolejny przyrost administracji. Stąd rodzi się pytanie: Czy tworzenie tej instytucji jest konieczne i w pełni uzasadnione? Na razie pozostawiam to pytanie bez odpowiedzi. Mając jednak na uwadze dość liczne niestety kontrowersyjne rozliczenia podatników z organami skarbowymi, nie sposób nie przyznać wnioskodawcom projektu zasadności i celowości przygotowania takiego projektu. Nie sposób również wymieniać dzisiaj liczne przykłady nieprawidłowych rozliczeń zastosowanych wobec różnych podatników przez organy skarbowe. Wśród nich są zarówno podatnicy indywidualni, członkowie spółek, jak i całe grupy zawodowe czy branżowe. Kilka miesięcy temu miałam interwencję przedsiębiorców z przemysłu drzewnego, którzy, mówiąc kolokwialnie, wpadli w pułapkę rozliczenia, była to sprawa sprzed kilku lat, na skutek niewłaściwej interpretacji przepisów, w tym również służb skarbowych. A więc są powody, dla których pomoc prawna dla podatników jest potrzebna. To prawda, że błędne decyzje skarbowe mogą być przedmiotem weryfikacji przez wymiar sprawiedliwości na wniosek samych zainteresowanych, ale jednocześnie wiemy, że w przypadku większości pozytywnych wyroków sądowych wielu przedsiębiorcom nie udało się już uratować swoich zakładów pracy, a szkoda. Dzięki ustawie, której projekt dziś omawiamy, rzeczywiście wzmocniona zostanie pozycja podatnika względem organów podatkowych. W wyniku monitoringu prawa podatkowego oraz jego stosowania przez organy podatkowe rzecznik będzie mógł identyfikować obiektywnie niejasne, budzące wątpliwości przepisy bądź praktykę organów podatkowych i będzie działał na rzecz poprawy lub wyeliminowania niejasnych przepisów z systemu. Proponowane w projekcie ustawy kompetencje rzecznika praw podatnika są dość rozległe i, wydaje się, dość dokładnie sprecyzowane. Działania w zakresie ochrony praw podatnika rzecznik będzie mógł podejmować na wniosek podatnika, na wniosek rzecznika praw obywatelskich lub z własnej inicjatywy. Podejmując sprawę, rzecznik będzie mógł samodzielnie prowadzić postępowanie wyjaśniające, zwrócić się o zbadanie sprawy do właściwych organów, w szczególności organów nadzoru, prokuratury, kontroli państwowej, a nawet do Sejmu o zlecenie Najwyższej Izbie Kontroli przeprowadzenia kontroli. Prowadząc postępowanie, rzecznik będzie miał wiele praw. Nie chcę ich tu przywoływać. Tak jak mówię, kompetencje te są dość rozległe, wszyscy je znamy. Prawa, które chronić ma rzecznik, obejmują prawa wynikające z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym - jak wynika z oceny Biura Analiz Sejmowych - kompetencje te nie ograniczają kompetencji ani rzecznika praw obywatelskich, ani Najwyższej Izby Kontroli. Wnioskodawcy jednak bardzo nieprecyzyjnie, lakonicznie określają skutki finansowe wprowadzenia proponowanego rozwiązania. Sądzę, że ten zakres funkcjonowania projektu ustawy wymaga dokładnego wyliczenia kosztów utworzenia i prowadzenia tego urzędu. Ale jednocześnie trzeba również pamiętać o tych odszkodowaniach, które są faktem i które wypłaca dzisiaj Skarb Państwa z tytułu nieprawnie pobranych podatków. Projekt zawiera również inne niezbyt precyzyjne określenia postępowania mogące mieć wpływ na bezpieczeństwo ochrony danych osobowych czy objętych tajemnicą skarbową. W toku prac sejmowych nad tym projektem wątpliwości interpretacyjne powinny zostać wyeliminowane. Praca nad projektem w parlamencie powinna również dać odpowiedź na pytanie, które postawiłam na początku, czy nie jest to zbyteczny rozrost administracji. Ale biorąc pod uwagę proponowaną chociażby kadencyjność, chyba warto zaryzykować. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego jest za skierowaniem projektu ustawy do dalszych prac w parlamencie. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)