Mówca: Adam Gawęda
Data: 2022-02-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W czwartek premier Mateusz Morawiecki i premier Czech Petr Fiala podpisali porozumienie, które kończy spór wokół działalności Kopalni Węgla Brunatnego Turów. To niewątpliwy sukces polskiej dyplomacji. Podpisana umowa kończy okres zawieszenia dobrych relacji pomiędzy Polską a Czechami, co jest szczególnie ważne w obecnej sytuacji międzynarodowej, naznaczonej agresywnymi działaniami Rosji. Umowa weszła w życie w dniu jej podpisania i będzie obowiązywać 5 lat po wygaśnięciu koncesji na wydobycie węgla, jeżeli w tzw. międzyczasie nie zostanie wydana nowa koncesja. W takim wypadku umowa wygaśnie 5 lat po wygaśnięciu jakiejkolwiek nowej koncesji na wydobycie. Umowa może być również jednostronnie wypowiedziana przez każdą ze stron, ale nie wcześniej niż po upływie 5 lat od jej wejścia w życie. Kompleks kopalni i elektrowni w Turowie to jeden z największych pracodawców w regionie oraz w całym województwie dolnośląskim. Kopalnia Węgla Brunatnego Turów zatrudnia prawie 2400 osób, natomiast elektrownia Turów - ponad 1200 osób. Dodatkowo prawie 1100 osób zatrudnionych jest w spółkach zależnych. Ponadto jest to również zapewnienie dostaw ciepła oraz wody pilnej dla mieszkańców lokalnych miejscowości. Zawarcie porozumienia, oprócz zapewnienia bezpieczeństwa zatrudnienia dla pracowników turowskiego kompleksu oraz zapewnienia dostaw ciepła dla mieszkańców miasta i gminy Bogatynia, to również bezpieczeństwo energetycznego krajowego systemu elektroenergetycznego. Kompleks w Turowie jest odpowiedzialny za około 7% produkcji energii elektrycznej w Polsce. To stabilne dostawy prądu do ponad 3 mln gospodarstw domowych, ale również szpitali czy szkół. Dzięki uniknięciu zatrzymania działalności kompleksu w Turowie utrzymaliśmy stabilność energetyczną zarówno Polski, jak i całej Wspólnoty Europejskiej. Dzięki podpisaniu porozumienia kopalnia i elektrownia Turów będą mogły działać dalej. Rząd ochronił w ten sposób kluczowy element bezpieczeństwa energetycznego Polski. Porozumienie przede wszystkim zabezpiecza dalsze funkcjonowanie kopalni i elektrowni Turów, które mają fundamentalne znaczenie dla całego regionu i Polski. Ten sukces pokazuje, że rząd Prawa i Sprawiedliwości potrafi neutralizować napięcia, dbając o polską rację stanu. Negocjacje były długie, trudne i wymagały z obydwu stron wielu poświęceń, ale musimy pamiętać, z jakiej przyczyny niemożliwe było podpisanie porozumienia wcześniej. Wszyscy wiemy, że bezpośrednim powodem była trwająca kampania wyborcza w Republice Czeskiej, która spowodowała, że ówczesna czeska administracja nie chciała podjąć otwartego i merytorycznego dialogu zmierzającego do uczciwego kompromisu. Zamiast tego mieliśmy do czynienia z nieuzasadnioną eskalacją żądań. Ostatecznym dowodem na prawdziwość tej tezy jest właśnie czwartkowe porozumienie (Dzwonek) podpisane niecały miesiąc po tym, gdy rząd Petra Fiali otrzymał wotum zaufania. Gratuluję panu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu, pani minister Annie Moskwie i wszystkim członkom zespołu negocjacyjnego skutecznych rokowań zakończonych podpisaniem porozumienia, które chroni interesy naszego kraju. Dziękuję za to, że polski rząd nie poddał się presji ze strony urzędników europejskich i polityków opozycji, którzy domagali się zatrzymania pracy kopalni i elektrowni, co oznaczałoby zwolnienie pracowników i zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego kraju. Dziękuję bardzo.