Mówca: Kamil Wnuk
Data: 2023-12-20 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Rodacy! Zawieszenia i docelowego umorzenia wymienionych w projekcie ustawy zobowiązań PGG, Tauronu Wydobycie i Węglokoksu dotyczyła poprzednia nowelizacja ustawy górniczej, która weszła w życie w lutym 2022 r. Spłatę tych zobowiązań zawieszono do momentu decyzji Komisji Europejskiej w sprawie notyfikacji polskiego programu dla górnictwa, jednak nie dłużej niż do końca 2023 r. Komisja Europejska nie notyfikowała tego programu, stąd była propozycja, aby przedłużyć go do końca 2025 r. Była także propozycja dotycząca zwolnienia zaliczkowego regulowania CIT, co miało wspomóc płynność spółek węglowych. Jak wytłumaczył to wtedy były już minister Wesoły, w przypadku nieprzyjęcia nowelizacji zobowiązania PGG wobec ZUS, wobec PFR-u z początkiem przyszłego roku staną się wymagalne, a wynosiły one według informacji komisji 818 mln zł wobec ZUS i 630 mln zł należności głównej do PFR-u. Spółka nie ma wystarczających środków na ich spłatę, a wystąpienie wierzycieli o niezwłoczną spłatę zadłużenia wraz z odsetkami może doprowadzić do upadłości PGG. Taką informację uzyskaliśmy na posiedzeniu komisji. Budżetowe wsparcie dla górnictwa było jednym z elementów podpisanej w maju 2021 r. umowy społecznej regulującej zasadę i tempo wygaszania kopalni węgla energetycznego w Polsce do 2049 r., jednak przedłużający się proces notyfikacji nowego systemu wsparcia spowodował konieczność zmian w ustawie o funkcjonowaniu górnictwa, m.in. w zakresie wydłużenia terminu zawieszenia spłat. Takie informacje uzyskaliśmy na posiedzeniach komisji i taki projekt ustawy został przygotowany przez poprzedni jeszcze rząd. Tylko pytanie brzmi, w sumie za bardzo nie wiem, komu je zadawać, bo niestety tych przedstawicieli nie ma teraz na sali. Zapewne są teraz, walczą z powietrzem na Woronicza 17, wybrali inne zajęcia niż dyskusja na temat górnictwa w Polsce. Ale ja te pytania zadam. Pytanie do byłego już rządu i pana Morawieckiego: Jak ten przepis obowiązuje? Jeżeli ten przepis obowiązuje tylko do końca 2023 r., to dlaczego te poprawki zostały złożone dopiero na koniec listopada? Dlaczego tak późno? Gdzie wcześniej był minister? Czy sprawy górników wcześniej nie interesowały Prawa i Sprawiedliwości? Czy kampania wyborcza była ważniejsza od miejsc pracy dla górników i w ogóle od spraw Górnego Śląska? Obywatele są wam potrzebni tylko wtedy, gdy są wybory. Skoro aktualizacja notyfikacji była w maju, to co się wydarzyło przez pół roku? Dlaczego Prawo i Sprawiedliwość przez pół roku nic nie zrobiło w tym temacie? Prezesi spółek węglowych na posiedzeniu komisji twierdzili, że ich spółki dzisiaj generują zyski. Ceny węgla od wybuchu wojny wzrosły, a nie zmalały. Więc skąd się bierze zadłużenie tych spółek? No nie ma w tym żadnej logiki. Prezes PGG stwierdził, że problem polega na tym, że spółki energetyczne dyktują ceny, a ja się pytam: Kto kieruje tymi spółkami? Czy nie są to osoby z nadania ministerstwa? Czy przypadkiem Tauron nie jest spółką Skarbu Państwa? Czy przypadkiem spółki Skarbu Państwa w takim razie działają na szkodę naszego państwa? Nie ma w tym żadnej logiki. Jest to nic innego jak szukanie winnych między sobą. Tauron Wydobycie potwierdził, że do 2021 r. był na minusie, natomiast od czasu wybuchu wojny na Ukrainie ma przychód. Jeżeli chodzi o dochody, to za rok 2022, ale także za ten jeszcze nieskończony, 2023, będzie to ponad 700 mln zł przychodu. Więc pytam: Dlaczego były premier pan Morawiecki wcześniej nie wspominał o tych problemach z notyfikacją? Dlaczego szukamy winy nie w sobie, w błędach, które popełniliśmy, tylko w Unii Europejskiej? Szanowni Państwo! Dzisiaj musimy przegłosować projekt tej ustawy, dlatego że jest to niezbędne w sytuacji, w której jesteśmy. My mamy wiedzę i dane tylko na podstawie informacji przedstawionych przez poprzedni rząd. Nie wiemy, na ile te dane są prawidłowe, a na ile są tylko przygotowanymi przez były rząd po to, żeby podejmować takie ustawy. Ale dzisiaj, aby ratować polskie górnictwo, musimy tę ustawę podjąć. Natomiast bardzo ciężkie zadanie jest przed nową panią minister przemysłu, przed nowym rządem, przed nową koalicją rządzącą, ponieważ tym tematem trzeba się dokładnie, skrupulatnie zająć. Należy też pamiętać nie tylko o obecnie funkcjonujących kopalniach (Dzwonek), ale także o miejscach, gdzie zlikwidowano kopalnie. Spółka Restrukturyzacji Kopalń fatalnie zarządza majątkiem pokopalnianym. Brakuje planu rewitalizacji terenów pokopalnianych, a także zarządzania dobrymi zasobami mieszkaniowymi.