Mówca: Janusz Cichoń
Data: 2022-04-27 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z aprobatą przyjmujemy zmiany usprawniające pracę organów podatkowych, obsługę podatników, instytucji, także mających obowiązki informacyjne, takich jak notariusze, komornicy sądowi czy płatnicy. Dostęp do informacji on-line, załatwianie spraw on-line, także zwolnienie zaświadczeń z opłaty skarbowej na wniosek w systemie to są dobre rozwiązania. Natomiast - sygnalizowałem to w ramach pierwszego czytania - nasz sprzeciw budzą przepisy dotyczące art. 297, tak naprawdę dodawanego art. 297e Ordynacji podatkowej. CBA, ABW, Policja, prokuratura, MSW, MSZ, KNF, Straż Graniczna będą mieć dostęp do Centralnego Rejestru Danych Podatkowych, danych zdefiniowanych w art. 35 ustawy o KAS, czyli gromadzonych, analizowanych, przetwarzanych danych. To deklaracje podatkowe, decyzje, postanowienia, tytuły wykonawcze, JPK, praktycznie całe, VIES, Krajowy System e-Faktur. Warto podkreślić, że służby te miały i mają dostęp do tych danych na mocy art. 297 wtedy, kiedy prowadzą postępowanie. To, co państwo proponujecie, to nie jest droga, którą powinno iść demokratyczne państwo prawa, bo państwo powinno stosować zasadę proporcjonalności i powinno udostępniać te dane wtedy, kiedy rzeczywiście zagrożone jest bezpieczeństwo ekonomiczne, interes ekonomiczny państwa. Historia choroby jest tu ciekawa, bo dostęp ABW i CBA zapewniła zmiana wrzucona do ustawy o VAT w 2019 r. i w gruncie rzeczy niewiele osób to zauważyło. Od 16 kwietnia 2022 r. obowiązuje tekst art. 297e wprowadzony w kwietniu, jeszcze w tym miesiącu, ustawą o przeciwdziałaniu wpieraniu agresji na Ukrainę. Tym aktem dodano m.in. Policję z bardzo szeroko zakrojonymi zadaniami, Straż Graniczną i ministra spraw zagranicznych. Ale uwaga: w druku przedłożenia rządowego, w przedłożeniu rządowym, znika Ministerstwo Spraw Zagranicznych, MSW i Straż Graniczna, ich się nie wymienia, pojawia się prokurator i KNF. Bałagan totalny. W ramach tego przedłożenia zmieniono też Policji zakres działań stanowiący podstawę dostępu, co było, nawiasem mówiąc, dobrą zmianą, idącą w dobrym kierunku. Jeśli chodzi zakres w przypadku KNF, za chwilę do tego jeszcze wrócę i słów parę powiem. Wczoraj na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych wraca Ministerstwo Spraw Zagranicznych, MSW, ministerstwo spraw wewnętrznych, i stary, z 16 kwietnia, bardzo szeroki zakres dla Policji. Ustawowo określony zakres, w jakim wskazane organy będą mogły uzyskać dane, wykracza daleko poza zadania bezpośrednio związane ze ściganiem przestępstw lub przestępstw skarbowych. (Oklaski) Jaskrawy przykład stanowi bardzo szeroko sformułowany zakres uprawnienia dla przewodniczącego KNF. Projektuje się uprawnienie uzależnione od realizacji wszystkich zadań określonych w art. 4 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. I to nie jest tylko rynek finansowy, nadzór nad nim, ale także np. podejmowanie działań wspierających rozwój innowacyjności, podejmowanie działań edukacyjnych, informacyjnych, współpraca z Polską Agencją Nadzoru Audytowego. Dane podatkowe nie są niezbędne do realizacji tych zadań. Zakres zadań uzasadniających pozyskanie danych z Centralnego Rejestru Danych Podatkowych powinien być ściśle związany z realizacją zadań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa i przeciwdziałanie niepożądanym zjawiskom. Z tego względu racjonalne byłoby ograniczenie tego dostępu, np. jeśli chodzi o KNF, tylko do kwestii związanych z nadzorem nad rynkiem finansowym. W zasadzie doprecyzowanie zakresu można by od biedy uznać za zastępujące postulat uwarunkowania przekazania informacji od wszczęcia postępowania. Nie byłby to bowiem już w tym momencie dostęp nieograniczony. (Dzwonek) Ale tak by było w normalnych warunkach, w praworządnym państwie. Ale my nim przecież nie jesteśmy. Pozostaje kwestia tego, jak to będzie wyglądało w praktyce. Rodzi ta formuła bardzo wiele niebezpieczeństw. Uważamy, że lepszym rozwiązaniem powinna być dopracowana, precyzyjnie uregulowana, także technicznie, współpraca organów, a nie wyposażanie każdego z nich w to samo instrumentarium. To budowanie Polski resortowej, w której powiela się czynności i zadania, mnoży koszty, generuje chaos, stwarza niepotrzebne ryzyko wycieków.