Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2025-09-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawić informację na temat zamierzonych zmian w Kodeksie cywilnym odnoszących się do tytułu XVI księgi trzeciej Kodeksu cywilnego w przedmiocie umów o roboty budowlane. Tak naprawdę zajmujemy się w tej nowelizacji jednym przepisem, tj. art. 647 1 Kodeksu cywilnego. Przepis o tej treści został wprowadzony do Kodeksu cywilnego na mocy noweli walentynkowej z 14 lutego 2003 r. Intencją ustawodawcy natenczas było zabezpieczenie interesu podwykonawcy w odniesieniu do wykonanych, świadczonych w ramach umowy o roboty budowlane usług budowlanych przed niepłaceniem, nieregulowaniem czy nieterminowym regulowaniem świadczenia za te roboty, zapłaty za te roboty na rzecz podwykonawcy. Jeżeli chodzi o procedowane zmiany, to warto zwrócić uwagę, że one mieszczą się w procesie wyznaczonym przez art. 353 1 Kodeksu cywilnego, który wyznacza granice swobody kontraktowania. Po drugie, niewątpliwie ualestyczni to realizację procesów świadczenia usług budowlanych. Tutaj odnoszę się do mojego przedmówcy. Jeśli chodzi o usługi inwestycyjne, umowy o roboty budowlane i ich przedmiot są bardzo różne, są inwestycje mniejsze i większe. Intencja ustawodawcy zmierza w tym kierunku, żeby z uwagi na różnorodność przedmiotu umów o roboty budowlane dostosować możliwość oceny zachowań uczestników tej umowy do realiów rynkowych. Niewątpliwie te zmiany utrzymują zabezpieczenie interesów podwykonawcy w odniesieniu do zapłaty za wykonane umowy o roboty budowlane. Takie ryzyko nie jest zwiększane. Mówienie o tym, że jakiekolwiek skrócenie terminu, w jakim po prostu ta zgoda na udział podwykonawcy o roboty budowlane mogłaby mieć miejsce... Po prostu to mija się z rzeczywistością, bo tych sytuacji może być bardzo wiele. Jeżeli czyjeś działanie jest intencjonalnie ukierunkowane na nadużycia, to on to zrobi. W sytuacji gdy ten termin na wyrażenie zgody będzie wynosił czy to x dni, czy to x dni plus jeden, zawsze ten cel osiągnie. Wydaje się, że te zmiany zabezpieczają również interes wykonawcy, bo musimy mieć na uwadze, że stron, jeśli chodzi o roboty budowlane, tych interesariuszy, może być wiele. Gdyby tak się złożyło, że umożliwilibyśmy wykonawcy angażowanie w sposób bardzo, bardzo dowolny różnego rodzaju podwykonawców do świadczenia umowy o roboty budowlane, to mogłoby pojawić się ryzyko, że w świadczeniu tej usługi budowlanej mogłyby się pojawić osoby, podmioty, których udziałem w żadnym razie nie byłby zainteresowany wykonawca. Weźmy choćby pod uwagę to, co nawet dzisiaj się dzieje, o czym od godz. 10 mówimy na tej sali, w tym miejscu. Jest to również bardzo ważne, ta zmiana to zabezpiecza. W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej chciałem złożyć do proponowanej noweli dwie poprawki. Pierwsza ma charakter przedmiotowy i dotyczy wyeliminowania wątpliwości, na ile do umów już zawartych w procesach o roboty budowlane można stosować przepisy ustawy zmienianej w tej noweli. Chodzi o to, że gdyby w trakcie realizacji umowy o roboty budowlane zaszła potrzeba zaangażowania podwykonawcy, to mogłaby się pojawić wątpliwość, czy do umów już realizowanych, które są w trakcie realizacji, podwykonawca, który jest angażowany przez wykonawcę, ma być angażowany wedle reguł, które obowiązują w zmienianej ustawie, czy w ustawie, która obowiązywała w momencie zawarcia umowy o roboty budowlane. Druga zmiana, Wysoki Sejmie, zmierza w kierunku wydłużenia vacatio legis. Ono wynosi 14 dni, a proponujemy wydłużenie tego terminu do 30 dni, zasadniczo z tego powodu, że umowy o roboty budowlane zwykle są zawierane przy użyciu wzorca. Żeby po prostu była możliwość dostosowania wzorów tych umów do zmienianych przepisów, żeby to mogło mieć miejsce, wydłużenie tego terminu jest niezbędne. I ewentualnie ten dodatkowy czas do namysłu co do postępowania w relacji między wykonawcą i podwykonawcą jest tutaj również niezbędny. Tak że te dwie poprawki składam na ręce pana marszałka z prośbą o przyjęcie tych poprawek, jak i całości zmian do tytułu XVI w księdze trzeciej Kodeksu cywilnego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)