Mówca: Sprawozdawca Piotr Polak
Data: 2016-11-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawiam Wysokiej Izbie sprawozdanie z prac Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych, druki nr 791 oraz 956. W sierpniu 2016 r. powyższy projekt ustawy marszałek Sejmu skierował do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Pierwsze czytanie omawianego projektu ustawy odbyło się w dniu 14 września tego roku. Została powołana podkomisja. Podkomisja zebrała się dwa razy na swoich posiedzeniach, przedstawiła sprawozdanie komisji rolnictwa w dniu 21 października i w dniu 21 października Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi podjęła decyzję o tym, aby Wysoka Izba projekt ustawy uchwaliła. Czego ta ustawa dotyczy? Ustawa o funduszach promocji, ustawa o zmianie ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych dotyczy zmiany ustawy z roku 2009. W roku 2009 Wysoka Izba przyjęła ustawę właśnie takiej treści. Ustawa miała za zadanie wspierać marketing rolny, wzrost spożycia i promocję produktów rolno-spożywczych. Do tego celu zostało powołanych, utworzonych dziewięć funduszy promocji. Przybliżę i wymienię te fundusze. To są fundusze promocji mleka, mięsa wieprzowego, mięsa wołowego, mięsa końskiego, mięsa owczego, ziarna zbóż i przetworów zbożowych, owoców i warzyw, mięsa drobiowego i ostatni fundusz - ryb. Wysoka Izbo! Środki na promocję są gromadzone w funduszach - z odpisów, które wnoszą producenci rolni tych właśnie produktów. Wysokość takiego odpisu naliczana jest od wartości sprzedanej netto i wynosi 0,1% wartości netto. Są to, Wysoka Izbo, niemałe pieniądze, ich ilość z roku na rok wzrasta. Na dzień dzisiejszy, można powiedzieć, za ubiegły rok ta kwota już przekroczyła 50 mln zł na wszystkie te fundusze. Zaczynaliśmy od kwoty ok. 30 mln zł zebranych z tego odpisu. Teraz już ta kwota przekracza 50 mln zł. Pan minister na posiedzeniu komisji w uzasadnieniu, bo to jest projekt rządowy, dotyczącym potrzeby wprowadzenia zmian podniósł fakt, że właśnie podmioty, które odprowadzają wymienione składki, czyli producenci, rolnicy, wnioskowali o zmianę zasad wydatkowania tych funduszy, jak również o zmianę składów komisji, które każdym funduszem kierują. Ja tylko przypomnę, że każdy fundusz ma odpowiedzialną za wydatkowanie tych środków powołaną specjalną komisję. I do tej pory w skład tej komisji wchodziło po czterech przedstawicieli producentów - ona jest 9-osobowa - czterech przedstawicieli przetwórców oraz jeden przedstawiciel izb rolniczych. W tym projekcie ustawy liczba członków komisji się nie zmienia, ale zmieniają się proporcje właśnie w tych komisjach, rząd to proponował i to komisja przyjęła: zwiększamy liczbę przedstawicieli producentów z czterech do pięciu, a zmniejszamy u przetwórców - z czterech do trzech. Izby rolnicze mają jednego przedstawiciela w każdej komisji, w każdym funduszu promocji. I to właśnie producenci podnosili, że zmiany powinny być takie, aby środki, które są gromadzone na tych funduszach, były przeznaczane na konkretne wspieranie marketingu rolnego, wzrostu spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych wytwarzanych przez przetwórców właśnie z produktów dostarczanych przez producentów rolnych. Wysoka Izbo! W pracach podkomisji bardzo czynnie uczestniczyli przedstawiciele producentów i związki branżowe działające prężnie w poszczególnych funduszach promocji. To m.in. w tej wspólnej dyskusji na posiedzeniu podkomisji wypracowaliśmy propozycje zmian, które są następujące. Po pierwsze, pierwsza zmiana - myślę, że bardzo ważna zmiana - ma na celu objęcie obowiązkiem wpłat na fundusze promocji produktów rolno-spożywczych podmiotów, które prowadzą zarówno chów lub hodowlę świń, bydła rzeźnego, owiec oraz drobiu, jak i równolegle działalność gospodarczą w zakresie uboju wyprodukowanych przez siebie właśnie wymienionych przed chwilą czy świń, czy bydła, owiec czy drobiu. Do tej pory te podmioty, które miały taki cykl zamknięty, Wysoka Izbo, czyli prowadziły chów, jak i dokonywały uboju i przetwórstwa, tego 0,1% nie odprowadzały do tych funduszy. Ta ustawa, która wejdzie w życie od nowego roku, te podmioty tą opłatą, tym obowiązkiem obejmuje. Zgodnie w komisji czy w pracach podkomisji uznaliśmy, że to jest bardzo dobra zmiana i potrzebny obowiązek, aby te podmioty, jeśli chodzi o takie wpłaty, zobowiązać do odprowadzania tego. Kolejna zmiana ma na celu zapewnienie możliwości finansowania lub współfinansowania ze środków funduszu programów oraz działań dotyczących ryb i ich przetworów wytarzanych przez podmioty, od których pochodzą wpłaty na Fundusz Promocji Ryb. Fundusz Promocji Ryb jest jednym z mniejszych funduszy w sensie odprowadzanych środków i do tej pory nie wszystkie oczekiwania podmiotów, które produkują ryby, były spełnione. Ta zmiana pozwoli je uwzględnić. Kolejna zmiana wprowadza w art. 12 w ust. 1 w pkt 6 określenie nowego zadania, które jest przypisane w ustawie wspominanym 9-osobowym komisjom zarządzającym poszczególnymi funduszami promocji. Tym nowym zadaniem jest opracowywanie strategii promocji dla poszczególnych branż, tak aby polityka promocji w każdym funduszu była spójna, dynamiczna, jednoznaczna i właściwie ukierunkowana, dostosowana do potrzeb danego sektora. Słyszeliśmy takie głosy, że niestety bywały sytuacje, że bez tego obowiązku, bez tej strategii środki z funduszy promocji nie zawsze były celowo wydatkowane. Kolejna zmiana dotyczy, Wysoka Izbo, okresu przejściowego w zakresie spełnienia wymagania w odniesieniu do miejsca urodzenia zwierzęcia, od którego pochodzi mięso wieprzowe, którego dotyczyć będą działania i programy informacyjne i promocyjne wspierane ze środków funduszu promocji. Taką datą graniczną tego okresu będzie dzień 31 grudnia 2018 r. Ten okres przejściowy ma ułatwić branży mięsa wieprzowego dostosowanie cyklu produkcji mięsa właśnie w taki sposób, że po 31 grudnia 2018 r. wsparcie ze środków funduszy będzie mogło być przeznaczane na wszelkie działania informacyjne i promocyjne dotyczące mięsa wieprzowego pochodzącego od zwierząt, których chów i ubój odbyły się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - ale warunkiem będzie również miejsce urodzenia: te zwierzęta będą musiały być urodzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wiemy, że obecnie do Polski jest sprowadzanych dużo prosiąt spoza terenu naszej ojczyzny, spoza terenu Polski. One są oczywiście chowane i ubijane w Polsce i do 2018 r. środki z funduszy promocji będą mogły być na ten cel wydawane, ale po 31 grudnia 2018 r. oprócz tego, że i chów, i ubój ma odbyć się na tym terytorium, trzeba będzie jeszcze wywiązać się z tego obowiązku, że te zwierzęta muszą być urodzone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Tak jak powiedziałem na początku, w pracach podkomisji i komisji oprócz przedstawicieli ministerstwa czynnie uczestniczyły zainteresowane podmioty, związki branżowe, bo to w odpowiedzi na ich postulaty ten projekt ustawy powstał. W wyniku wspólnej dyskusji, w wyniku szerokiej dyskusji przygotowaliśmy projekt ustawy - przedstawiamy go Wysokiej Izbie - zawarty w druku nr 956. W imieniu tej komisji proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tego projektu ustawy i uchwalenie nowej ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych. Dziękuję.