Mówca: Jerzy Rębek
Data: 2012-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie innych ustaw, druk nr 428. Przedstawiony projekt w art. 1 proponuje nowelizację ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez rozszerzenie katalogu przesłanek umożliwiających zawieszenie wykonywania mandatu wójta, burmistrza, prezydenta miasta z mocy prawa w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu przez niego zadań i kompetencji określonych w art. 28g ust. 1. Tą kolejną przesłanką jest możliwość podjęcia uchwały przez radę gminy o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków wójta, burmistrza, prezydenta miasta z dniem powiadomienia rady gminy przez prokuraturę o ogłoszeniu postanowienia o przedstawieniu zarzutów. W proponowanym art. 28i ust. 1 mówi się o obligatoryjnym zawieszeniu wójta, burmistrza, prezydenta miasta, natomiast już w ust. 2 tego artykułu proponuje się przyjęcie uchwały o zawieszeniu 3/5 głosów ustawowego składu rady. W tym miejscu rzeczywiście rodzi się wątpliwość, czy nie należy tego zapisu doprecyzować, ponieważ zapis ust. 2 daje tylko możliwość zawieszenia takiego funkcjonariusza. Wątpliwość rodzi się również w sytuacji, w której rada gminy nie podejmuje takiej uchwały. Rodzi się pytanie: Co w takiej sytuacji? Jakie dalsze działania należy podjąć? Warto również zwrócić uwagę na opinię prokuratora generalnego i Krajowej Rady Sądownictwa odnośnie do projektowanego art. 313 § 5 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym prokurator ma obowiązek powiadomienia odpowiednich osób i instytucji o wszczęciu postępowania karnego przeciwko funkcjonariuszom publicznym. Kwestie te są już uregulowane w art. 21 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Warto by było zgodnie z sugestią Krajowej Rady Sądownictwa rozważyć doprecyzowanie zapisów art. 21 § 2 poprzez jego nowelizację. Mimo bezsprzecznie słusznego, dobrego kierunku proponowanych rozwiązań, oczekiwanych od dawna przez środowisko samorządowców i całe społeczeństwo, powinny być one doprecyzowane w dalszych pracach nad projektem. Myślę, że wszyscy pamiętamy zdarzenie, kiedy samorządowiec pełnił swoją funkcję zza krat więziennych. To nie służy praworządności, to nie służy również utrwalaniu i budowie samorządności. Tak że powinniśmy się tutaj nad tym mimo wszystko zastanowić. Omawiany projekt ustawy wprowadza również zmianę do ustawy o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta. Zmiana polega na ograniczeniu do dwóch kadencji możliwości pełnienia tych funkcji. Jest to propozycja, którą warto poważnie rozważyć dla dobra polskiej samorządności, ale również praworządności. Jednak mimo wielu głosów niezadowolenia, płynących od niektórych urzędujących samorządowców, warto wiedzieć, że elektorat jest zdecydowanie przychylny takiemu rozwiązaniu. Wysoki Sejmie! Są liczne przykłady gmin, gdzie w wyborach samorządowych występuje tylko jeden kandydat na urząd wójta. I nie wynika to z tego, że nie ma kadr, że nie ma ludzi inteligentnych, wykształconych, którzy mogliby sprawować taką funkcję. Często wynika to z tego, że gminą rządzi zakotwiczony układ towarzyski lub polityczny i trwa to nawet dziesiątki lat. W takiej gminie ludzie nie mają siły na przełamanie układów. Można to rozwiązać jedynie poprzez zmianę tej ustawy. Niemniej jednak w projekcie proponowanej ustawy warto rozważyć wprowadzenie zmiany w art. 3, polegającej na ograniczeniu pełnienia tej funkcji przez dwie kadencje w określonej gminie. Według Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska należy pozostawić możliwość ubiegania się o ten mandat byłym wójtom, burmistrzom w innych gminach. Według nas zapis ust. 4 powinien brzmieć: Kandydatem na wójta danej gminy nie może być osoba, która pełniła już tę funkcję w tej gminie przez co najmniej dwie kadencje. Wprowadzając ten zapis, nie zamykamy drogi wielu osobom, które pełnią takie funkcje w danej gminie z powodzeniem i społecznym uznaniem, a po okresie dwóch kadencji zechcą ubiegać się o taki sam urząd ewentualnie w innych gminach. (Dzwonek) Warto również rozważyć w trakcie dalszych prac nad tym projektem szereg postulatów środowisk samorządowych dotyczących możliwości rozszerzenia długości kadencji wójta, burmistrza i prezydenta miasta do lat pięciu. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Solidarna Polska będzie głosował za przyjęciem projektu tej ustawy i skierowaniem go do prac w komisjach. Dziękuję bardzo.