Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2016-01-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chyba wszyscy na tej sali zgadzamy się, że podstawową zasadą, ogólną zasadą postępowania karnego jest dążenie do ukarania sprawcy przestępstwa, tego, który się go dopuścił, zwłaszcza w aspekcie unikania przez tego sprawcę kary. Ale remedium na unikanie przez sprawcę kary nie może być wyłącznie wydłużenie dodatkowych okresów przedawnienia karalności czynu. Pan poseł sprawozdawca był łaskaw bardzo dokładnie wyjaśnić, nieprawnikom również, czym różnią się podstawowe okresy przedawnienia z art. 101 od dodatkowych okresów przedawnienia z art. 102. Te dodatkowe okresy przedawnienia z art. 102 Kodeksu karnego, o których właśnie rozmawiamy, mają na celu doprowadzenie do ukarania przestępcy, a tym samym w przypadku sprawnego wymiaru sprawiedliwości, sprawnych służb prokuratury... Była tutaj o tym mowa dzisiaj, przecież służby prokuratury mają być służbami sprawnymi. Po co więc tak drastyczne przedłużanie dodatkowego okresu przedawnienia karalności czynu? Co do zasady bowiem tendencja europejska w tym zakresie zmierza do ograniczenia czasu wydłużenia okresu przedawnienia. Należy podkreślić, że wprowadzony w roku 2005 wydłużony okres przedawnienia z 5 do 10 lat miał za zadanie, służył m.in. dokonaniu osądzenia afery FOZZ, a więc był pewnym incydentalnym działaniem. Obecnie jako Nowoczesna nie widzimy takiej potrzeby, natomiast argumentacja, że jakieś sprawy ulegną przedawnieniu, jest nie do zaakceptowania, bo czy ustalimy ten dodatkowy okres przedawnienia na lat 5, 10, 15, czy 50, pod koniec takiego okresu zawsze spotkamy się z sytuacją, że określone sprawy będą zagrożone przedawnieniem. Również Sąd Najwyższy, Biuro Studiów i Analiz wskazuje, że rzetelne prawodawstwo wymaga jednak, aby za wydłużeniem terminów przedawnienia karalności określonych rodzajowo przez sąd przemawiały argumenty poparte danymi empirycznymi. Tych danych empirycznych nie otrzymaliśmy, tutaj pani poseł z Platformy Obywatelskiej o tym mówiła. Obiecano nam te dane, jednak ich nie otrzymaliśmy. Ale biorąc pod uwagę, że rzeczywiście na dzień dzisiejszy mogą się zdarzyć jakieś przestępstwa, które są zagrożone przedawnieniem, klub Nowoczesna proponuje, żeby tego okresu dodatkowego terminu przedawnienia nie wydłużać z 5 do 10 lat, tylko z 5 do 6 lat. Ten rok sprawnie działającej prokuraturze, sprawnie działającemu wymiarowi sprawiedliwości powinien pozwolić na niedoprowadzenie do przedawnienia tychże przestępstw. To jedna poprawka. Druga poprawka, którą będziemy proponować, to doprowadzenie do sytuacji, że tym pierwszym terminem, od którego będziemy liczyli ten okres dodatkowego wydłużenia terminu przedawnienia, nie powinno być wszczęcie postępowania, a więc postępowanie w fazie in rem, tylko wszczęcie przeciwko osobie sprawcy. Tutaj pozwolę sobie również przytoczyć stanowisko Sądu Najwyższego, które tak to formułuje w opinii skierowanej do Wysokiego Sejmu: Przejście postępowania przygotowawczego z fazy in rem do fazy in personam stanowi wyraźną cezurę pozwalającą z punktu widzenia prawa dowodowego przewidzieć czas potrzebny na poszczególne czynności procesowe. Unormowanie polegające na wydłużeniu biegu terminu przedawnienia karalności, począwszy od fazy in personam, to jest od momentu przedstawienia zarzutów, jest tradycyjnie ugruntowane w polskiej kulturze legislacyjnej. Pozwala ono zawsze precyzyjnie określić początek biegu wydłużonego terminu przedawnienia karalności. Sądzę, że te dwie poprawki są racjonalne i pozwolą na osiągnięcie celu tej nowelizacji, czyli niepobłażania przestępcom i doprowadzenia tych przestępców, którzy popełnili czyny, do sprawiedliwych wyroków. Dziękuję bardzo. W imieniu Nowoczesnej przedkładam poprawki. (Oklaski)