Mówca: Jerzy Wenderlich
Data: 2015-04-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Nie, to regulamin, to nie ja, pani minister. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Izabela Leszczyna: Ale obiecywał pan, że pan przedłuży czas na moją odpowiedź. Szanowni Państwo! Nadzór Krajowej Kasy nie był wystarczający. Właściwie nadzoru Krajowej Kasy nie było. Co się stało przez to, że ustawa przeleżała trzy lata w Trybunale Konstytucyjnym niepodpisana przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego? Zdecydowanie wzrosło niebezpieczeństwo dla depozytów, bo w tym czasie kredyty zagrożone stanowiły już 35% portfela. W 2012 r. całość depozytów wynosiła 16 mld. Wielokrotnie padało pytanie o SKOK Wołomin. Jest to trochę paradoksalne pytanie, bo dotyczy kwestii, dlaczego nikt nic nie robił. To ja mogę państwa zapytać, dlaczego Kasa Krajowa, która sprawowała nadzór nad kasą Wołomin i już w 2008 r. miała wszelkie informacje czy powinna była mieć informacje o tym, że tam dzieje się źle, nikogo o tym nie zawiadomiła. Zawiadomiła ona KNF we wrześniu 2012 r., chwilę przed wejściem w życie ustawy, która dawała KNF-owi nadzór nad nią. Nie zawiadomiła ona prokuratury o nieprawidłowościach, twierdząc, że nie ma ku temu przesłanek. KNF nie czekała. KNF objęła nadzorem SKOK-i na początku 2013 r. i w maju weszła z inspekcją do SKOK-u Wołomin, wdrożyła postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego i złożyła doniesienie do prokuratury. Dlaczego tak długo trwało powoływanie zarządcy? Bo Kasa Krajowa się odwoływała. Żyjemy w państwie prawa. KNF obowiązują zasady i prawo wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego. Jedyny powód, dla którego SKOK-i tak późno zostały objęte nadzorem KNF, to fakt, że prezydent Kaczyński skierował tę niepodpisaną ustawę do Trybunału Konstytucyjnego. Jeden z panów posłów zapytał, dlaczego zatem prezydent Komorowski pozostawił te dwa artykuły ocenie Trybunału Konstytucyjnego. Szanowni państwo, sądząc po poziomie emocji, jaki dzisiaj państwo prezentowaliście, przemawiając z tej mównicy, broniąc SKOK-ów, to zarzuty, jakie formułowalibyście wtedy i dzisiaj wobec prezydenta Komorowskiego, gdyby jednak nie poddał tej ustawy ocenie Trybunału Konstytucyjnego, byłyby o wiele bardziej absurdalne i niegodziwe niż te, które dzisiaj formułowaliście na tej sali. Pan poseł Stefaniuk pytał, co stałoby się, gdyby nie była wprowadzona zmiana ustawowa dotycząca gwarancji BFG. Otóż, panie marszałku, panie pośle, oszczędzający straciliby pieniądze, ponieważ poprzedni fundusz stabilizacyjny, który funkcjonował przy Kasie Krajowej, w zasadzie był wypłacalny do kwoty 34 mln. Przypomnę, że BFG do tej pory poniosło koszty w wysokości 3,2 mld. Było sporo pytań o to, jaka jest wartość środków, które banki odprowadzają do BFG. Na koniec 2014 r. było to 9 mld. Byłoby 12, gdyby nie te 3 mld, które musiały zostać wypłacone na depozyty jako gwarancje dla oszczędzających. W 2013 r. SKOK-i odprowadziły do BFG 3,7 mln, a w 2014 r. - chyba ok. 14 mln. Było pytanie o zasady rachunkowości. Do rangi mitu urosło rozporządzenie ministra finansów dotyczące szczegółowych zasad rachunkowości. Otóż chcę państwa zapewnić, że zasady rachunkowości, jakimi objęte są spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, są zasadami uproszczonymi w porównaniu do tych, którymi objęte są banki, a zarzuty formułowane wobec tego rozporządzenia przez państwa posłów z Prawa i Sprawiedliwości to zarzuty, które można by porównać do zarzutów wobec lekarza, który przyszedł i zdiagnozował, że mamy grypę. Naprawdę to nie lekarz jest winien, że pacjent jest chory, i to nie rozporządzenie o rachunkowości jest winne, że SKOK-i prowadziły zafałszowaną rachunkowość, nie robiły odpisów aktualizacyjnych, do czego były zobowiązane w art. 4 ustawy o rachunkowości, bo nikt ich nigdy spod rządów tej ustawy nie zwolnił. Było pytanie o outsourcing, chyba pana posła Maciaszka. Oto co się wydarzyło w ciągu tych 3 lat, kiedy ustawa przeleżała w Trybunale Konstytucyjnym. Otóż mówiłam już, że zdecydowanie wzrosło ryzyko, bo wartość depozytu wzrosła w tym czasie dwukrotnie, ale to, co także stało się w tych latach, to fakt, że SKOK-i - oczywiście nie wszystkie, szanowni państwo, ale bardzo wiele z nich - swoje usługi outsource’owały, tzn. wyprowadzały na zewnątrz, do zakładanych spółek. I oczywiście outsourcing ze swojej natury nie jest czymś nadzwyczajnym, natomiast na pewno nadzwyczajne jest to, że instytucja finansowa wyprowadza na zewnątrz ocenę ryzyka kredytowego. Takie rzeczy się nie zdarzają. Za wszystkie usługi, które były wyprowadzane ze SKOK-ów, SKOK-i oczywiście spółkom płaciły. W tych spółkach udziały ma SKOK Holding, spółka zarejestrowana w Luksemburgu. I oczywiście można powiedzieć, że przecież głównym udziałowcem SKOK Holding jest Kasa Krajowa, która jest w Polsce, jednak problem polega na tym, że SKOK Holding nie wypłaca Kasie Krajowej dywidendy w postaci środków finansowych, bo gdyby tak było, to tę nadwyżkę Kasa Krajowa musiałaby przeznaczyć na fundusz stabilizacyjny. Tymczasem dywidenda wypłacana jest w formie obligacji. Przypomnę, że SKOK Holding, czyli ta luksemburska spółka, nie zatrudnia pracowników, ma tylko dwuosobowy zarząd. Pan poseł, pan profesor Żyżyński był łaskaw przypomnieć ustawę, którą śp. pan prezydent Lech Kaczyński chciał wprowadzić nadzór KNF-u nad SKOK-ami. Otóż, panie pośle, z przykrością muszę stwierdzić, że ten nadzór byłby iluzoryczny, bo cóż to za nadzór KNF-u, jeśli pośrednio miałby być sprawowany przez Kasę Krajową, o której dzisiaj słyszeliśmy, jak wywiązywała się ze swoich zadań nadzorczych. Ale przede wszystkim warto powiedzieć, że KNF w tej ustawie nie otrzymywał żadnych instrumentów kontrolnych ani sanacyjnych. Jedyne narzędzie, jakie zostało mu przyznane w tej ustawie, to możliwość żądania informacji. Naprawdę to za mało, żeby sprawować prawdziwy, rzetelny nadzór. Pan poseł Święcicki pytał o poziomy bezpieczeństwa. Oczywiście, że ustawa, którą Sejm przyjął w 2009 r., a która zaczęła obowiązywać w 2012 r., daje o wiele większy poziom bezpieczeństwa dla deponentów, czyli wszystkich tych, którzy złożyli depozyty w SKOK-ach. Oprócz tego mamy gwarancje Bankowego Funduszu Gwarancyjnego. I chcę raz jeszcze zapewnić wszystkich państwa, a także słuchających nas członków SKOK-ów: SKOK-i objęte są nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego, a Bankowy Fundusz Gwarancyjny dzięki ustawie z roku 2013, przyjętej przez parlament obecnej kadencji, gwarantuje te depozyty do wysokości 100 tys. euro. (Dzwonek) Z pewnością nie zdążyłam odpowiedzieć na szereg ważnych pytań. Jeśli państwo posłowie i pan marszałek pozwolą, z pewnością na pozostałe pytania odpowiemy pisemnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Jan Kulas: Bardzo dziękujemy.)