Mówca: Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski
Data: 2012-01-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Po pierwsze, chciałbym podziękować za udzielone mi wotum zaufania, a raczej za odrzucenie wotum nieufności. Chciałbym podziękować wszystkim klubom, które mnie poparły, a także tym klubom, które nie mogły przyznać, że debata je przekonała. To, że kluby opozycyjne odstąpiły od ogłoszonej intencji postawienia mnie przed Trybunałem Stanu, poczytuję za dowód na to, że debata je przekonała i zmieniły zdanie. (Poseł Marzena Dorota Wróbel: Proszę nie mówić w naszym imieniu.) Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Polska prezydencja postawiła sobie ambitne cele. Ich realizacja przypadła jednak na wyjątkowo trudny okres dla całej Unii Europejskiej. Kryzys skierował debatę europejską na tematy ekonomiczne, odsuwając na dalszy plan inne kwestie. Działania Polski były w znacznym stopniu uwarunkowane sytuacją na światowych rynkach i problemami zadłużeniowymi niektórych krajów członków strefy euro. Mimo to powszechnie w Europie uważa się - co potwierdzili po raz kolejny przywódcy Europy wczoraj w Kopenhadze - że Polska dobrze wywiązała się z tego zadania. Najważniejsze zakładane cele zostały osiągnięte. Ambitne cele w połączeniu z aktywną proeuropejską postawą prezydencji dowiodły, że prezydencja rotacyjna w formule ustanowionej traktatem z Lizbony nadal może odgrywać realną rolę i mieć wpływ na kształt rozwiązań i porozumień wypracowywanych w Unii. Polska prezydencja jest dowodem na to, że mimo tych umniejszonych przez traktat z Lizbony kompetencji prezydencja nadal ma znaczenie, i to nie tylko dla bieżącego zarządzania pracami Rady. Prezydencja przypadła na okres kształtowania się Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych, pełen wyzwań związanych z doprecyzowaniem zasad jej funkcjonowania. Dotyczy to zarówno wymiaru wewnątrzunijnego, czyli budowy struktury organizacyjnej służby, dookreślenia relacji pomiędzy ESDZ a innymi instytucjami europejskimi i państwami członkowskimi, jak i aspektu zewnętrznego, czyli realizacji priorytetów działań Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych na arenie międzynarodowej. Współpraca naszej prezydencji z wysoką przedstawiciel cechowała się dużym stopniem aktywności mającym na celu podkreślenie obopólnych korzyści płynących z zaangażowania dyplomacji państwa sprawującego prezydencję w działania ESDZ. Jeśli chodzi o model współdziałania prezydencja - ESDZ, zerwano z modelem obserwowanym poprzednio, opartym na reaktywnej, de facto biernej postawie państwa sprawującego prezydencję. Mimo odmiennego w porównaniu z poprzednimi prezydencjami modelu współpracy Polska zmieściła się w ramach nakreślonych przez traktat z Lizbony. I tak w porozumieniu z ESDZ Polska w pełni wdrożyła wcześniej sporadycznie stosowane mechanizmy współpracy, takie jak spowodowanie, aby najwyżsi przedstawiciele naszego resortu spraw zagranicznych na tak dużą skalę, mianowicie 14 razy angażowani byli w zastępowanie bądź reprezentowanie wysokiej przedstawiciel w kontaktach z państwami trzecimi, pełniąc między innymi rolę przewodniczących delegacji Unii Europejskiej. Sam zastępowałem lady Ashton pięć razy, w tym na forum Komisji Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego, a przedstawiciel kierownictwa MSZ występował w jej imieniu także na sesji Parlamentu. Byłem pierwszym wysokim przedstawicielem Unii Europejskiej, który przyleciał do Benghazi wtedy, gdy w Libii trwała jeszcze wojna domowa, i wyraził poparcie dla Tymczasowej Rady Narodowej. Reprezentowałem Catherine Ashton także w trudnych misjach w kluczowych rejonach, w Afganistanie i w Pakistanie. Podkreślić należy, że zastosowana przez Polskę pozytywna praktyka odciążania ESDZ w kontaktach z partnerami trzecimi i na forum Parlamentu znalazła uznanie samej służby, która zwróciła się do naszych następców, prezydencji duńskiej, o kontynuowanie tego modelu działania. Prace prezydencji były efektywne. Przyjęliśmy 54 akty prawne oraz 149 licznych konkluzji, deklaracji, raportów, sprawozdań, mandatów i tym podobnych dokumentów. Łączna ilość spraw, którymi Polska zajmowała się w czasie prezydencji i w których zakładany cel został osiągnięty, to w sumie kilkaset - bilanse jeszcze nie są gotowe. Dbając o wspólne dobro, zadbaliśmy jednocześnie o interesy narodowe naszego kraju. Dowodzą tego między innymi zachowanie korzystnej dla Polski propozycji Komisji Europejskiej w sprawie unijnego budżetu na lata 2014-2020 jako podstawy do dalszych negocjacji. Wcale nie było oczywiste, że to nam się uda. Propozycje Komisji są dla nas korzystne - uzyskaliśmy to, że debata budżetowa będzie się dalej toczyła w tym roku na ich podstawie. Utrzymaliśmy także politykę otwartych drzwi wobec wschodnich sąsiadów, co wcale nie było popularne w związku z kryzysem. Wreszcie wzmacnialiśmy wspólny rynek, który służy naszej gospodarce i tworzeniu miejsc pracy w Polsce, i, co najważniejsze w obliczu kryzysu, działaliśmy i utrzymaliśmy jedność Unii Europejskiej wobec propozycji, które ją podważały. Za główne osiągnięcia można uznać walkę z kryzysem i działania prowzrostowe. Polska prezydencja broniła idei ˝więcej Europy˝, podejścia wspólnotowego i integralności Unii. Promowaliśmy podejście, w którym wspólny europejski interes przeważa nad optyką wyłącznie narodową. W debacie nad zarządzaniem ekonomicznym przedłożyliśmy propozycje na rzecz zachowania spójności Unii 27. Sfinalizowaliśmy lub zaawansowaliśmy prace nad wieloma dossier, które miały na celu stabilizację i walkę z kryzysem. Zapewniliśmy porozumienie w sprawie tzw. sześciopaku, czyli zbioru dyrektyw i regulacji - gdyby one obowiązywały parę lat temu, być może kryzysu dziś by nie było. Przygotowaliśmy decyzje i rozwiązania dla Rady Europejskiej w sprawie pomocy dla Grecji i takich działań antykryzysowych, jak rekapitalizacja banków. Staraliśmy się dawać mocny sygnał, że Europa działa wspólnie. Wyszliśmy z założenia, że najskuteczniejsza walka z kryzysem to wspieranie działań prowzrostowych. Zainicjowaliśmy na poziomie politycznym debatę o wzroście, aby w kryzysie nie mówić tylko o cięciach, ale także o tym, jak zarobić na spłatę obligacji rządowych w krajach, które mają z tym kłopoty. Zaproponowaliśmy ogólnoeuropejski konsensus na rzecz wzrostu - ta debata będzie kontynuowana. W wymiarze legislacyjnym popieraliśmy inicjatywy i działania Komisji dotyczące rynku wewnętrznego i prowadziliśmy prace nad pięcioma inicjatywami w ramach Single Market Act, czyli legislacji dotyczącej jednolitego rynku. Włożyliśmy bardzo dużo pracy - i w zasadzie osiągnęliśmy kompromis, chociaż nie doszło do jego konsumpcji - w sprawę patentu europejskiego, to znaczy de facto jest decyzja oprócz jednej drobnej kwestii, czyli siedziby urzędu patentowego. To powinno bardzo znacząco obniżyć koszty uzyskiwania europejskiego patentu, a więc służyć naszym przedsiębiorcom i w ogóle innowacyjności w Europie. Działaliśmy też na rzecz rozwiązań w ramach agendy cyfrowej. Prezydencja zorganizowała forum rynku wewnętrznego w Krakowie zakończone przekazaniem deklaracji krakowskiej Radzie Unii Europejskiej, Parlamentowi i Komisji. Są to propozycje dotyczące usunięcia barier utrudniających funkcjonowanie wspólnego rynku. Działaliśmy na rzecz ambitnej i bezpiecznej Unii Europejskiej, wychodząc poza optykę kryzysu. Działaliśmy na rzecz poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Czy czas mojego wystąpienia jest ograniczony? (Głos z sali: Niestety tak.)