PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W uchwale jest mowa o prawie obywateli do sprzeciwu wobec niesprawiedliwych decyzji władz. Chciałbym, żeby to było też pewną nauką dla obecnie rządzących i każdych kolejnych, aby różne interesy, np. polskich rolników, transportowców, ostatnio były protesty dotyczące ludzi nauki, nie były traktowane po macoszemu, żeby rzeczywiście wsłuchiwać się w głos tychże protestujących, by absolutnie żadna władza nie popełniła podobnych błędów z przeszłości. Dziękuję bardzo.
Mówca: Iwona Maria Kozłowska
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Historia Polski wielokrotnie pokazywała, że droga do wolności zaczynała się od odwagi zwykłych ludzi. Nie polityków, nie liderów partyjnych, lecz robotników, którzy potrafili powiedzieć ˝nie˝ władzy, gdy ta odbierała im godność i prawo do decydowania o własnym losie. Tak było w czerwcu 1976 r. w Radomiu, Płocku i Ursusie. Protest przeciwko drastycznym podwyżkom cen szybko stał się czymś więcej niż sprzeciwem wobec decyzji ekonomicznych. Stał się wołaniem o szacunek, sprawiedliwość i podmiotowość obywateli. Za tę odwagę uczestnicy protestów zapłacili bardzo wysoką cenę. Byli bici, aresztowani, zwalniani z pracy i publicznie piętnowani przez komunistyczną propagandę. Jednak władza, która chciała ich zastraszyć, osiągnęła wręcz odwrotny skutek. To właśnie ˝Solidarność˝ z represjonowanymi robotnikami doprowadziła do powstania Komitetu Obrony Robotników, a później stworzyła fundament pod narodziny ˝Solidarności˝. Dziś oddajemy hołd tym, którzy nie zgodzili się na niesprawiedliwość (Dzwonek): ludziom, którzy swoim sprzeciwem pokazali, że nawet w najtrudniejszych czasach warto stać po stronie prawdy i wolności. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mija kolejna rocznica jednego z najważniejszych społecznych protestów w historii powojennej Polski. W czerwcu 1976 r. tysiące robotników i mieszkańców Radomia, Płocka i Ursusa odważnie wystąpiło przeciwko niesprawiedliwej polityce władz komunistycznych, by bronić godności ludzi pracy i prawa do godnego życia. Protesty te były odpowiedzią na drastyczne podwyżki cen żywności, ale stały się również wyrazem sprzeciwu wobec ograniczenia wolności i lekceważenia głosu obywateli. Szczególnie dramatyczny przebieg miały wydarzenia w Radomiu, gdzie demonstracje zostały brutalnie stłumione przez siły bezpieczeństwa. Wielu uczestników protestów zostało pobitych, zatrzymanych, zwolnionych z pracy i poddanych represjom. Podobne działania dotknęły protestujących w Ursusie i Płocku. Władza próbowała zastraszyć społeczeństwo, jednak nie zdołała złamać ducha solidarności i pragnienia wolności. Czerwiec 1976 r. stał się punktem zwrotnym w najnowszej historii Polski. W odpowiedzi na represje wobec robotników powstał Komitet Obrony Robotników, który połączył środowiska robotnicze (Dzwonek) i inteligenckie we wspólnym działaniu na rzecz praw człowieka i wolności obywatelskich. Dziękuję.
Mówca: Konrad Frysztak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Suski! Podobno pana kolega z PiS-u ostatnio kazał panu szybko się oddalić. Od razu zastrzegam, że ja wulgaryzmów nie będę używał. Powiem tylko jedno: potrafi pan splugawić wszystko, nawet pamięć i rocznicę wydarzeń czerwcowych. Coś, co łączy Radomian, a więc pamięć o bohaterach tamtych dni, chce pan zamienić w polityczny spektakl. Dlatego powtórzę, niech się pan jak najszybciej oddali od Radomia i długo nie wraca. (Oklaski)
Mówca: Marek Matuszewski
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Oddajemy wielki szacunek tym bohaterom, którzy odważyli się w tamtych czasach być przeciwko podwyżkom cen żywności. Obecni posłowie Koalicji Obywatelskiej z Platformą na czele tworzą i popierają tę uchwałę, która jest dobra. Ale jednocześnie ci sami posłowie Platformy Obywatelskiej popierają władzę, która przywróciła esbekom wysokie emerytury. A ci esbecy, dzisiaj emeryci, atakują na rocznicach smoleńskich prawdziwych patriotów. Taka jest prawda. (Głos z sali: Niech pani nie krzyczy.) I ci sami esbecy, wtedy młodzi, tam, w Radomiu, bili tych protestujących robotników. (Dzwonek) Kiedy wy jesteście prawdziwi? Teraz, kiedy podpisujecie uchwałę, czy w tym momencie, kiedy popieracie władzę, która przywraca esbekom wysokie emerytury? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Elżbieta Gapińska
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ostatni fragment naszego dzisiejszego spotkania, naszej dyskusji był niepotrzebny, panie pośle Suski... (Poseł Marek Suski: Chciałbym zabrać głos w ramach sprostowania.) ...ponieważ w wielkim konsensusie komisja kultury przyjęła ten projekt uchwały. Wszystkie poprawki poselskie do tego projektu zostały przyjęte. Projekt jest bardzo wyważony. Pokazuje nasz hołd, bo taka jest też m.in. rola Sejmu, żeby pamiętać historyczne wydarzenia, które tworzyły naszą tożsamość jako Polaków, które spowodowały to, że żyjemy dzisiaj w wolnej Polsce. To, co pan zrobił, to naprawdę zniszczył pan tę koncyliacyjność, która się pojawiła w komisji i na tej sali. To było zupełnie niepotrzebne. Dziękuję serdecznie wszystkim posłom, którzy zabrali dzisiaj głos w sposób bardzo wyważony i bardzo konkretny. Oddali hołd i cześć wszystkim robotnikom Radomia, Płocka i Ursusa. W 50. rocznicę tych wydarzeń jako Płocczanka jestem ogromnie dumna z mojego miasta i z robotników, którzy będąc w bardzo trudnej sytuacji, mieli odwagę walczyć o swoje prawa. I to jest bardzo ważne i bardzo potrzebne. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Bronisław Foltyn (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Konfederacji wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia bohaterów wydarzeń Czerwca 1976 roku w Radomiu, Płocku i Ursusie. Dokładnie 50 lat temu polscy robotnicy rzucili wyzwanie komunistycznemu reżimowi. Kiedy w dniu 24 czerwca premier Jaroszewicz zapowiedział drastyczne podwyżki cen żywności - mięsa o 69%, a cukru aż o 100% - odpowiedź była natychmiastowa. Następnego dnia wybuchły masowe strajki. W Radomiu podpalono gmach komitetu PZPR. W Ursusie robotnicy zablokowali międzynarodowe tory kolejowe, a w Płocku starli się z milicją. Przerażona władza wycofała się z podwyżek, ale natychmiast uruchomiła aparat brutalnych represji. Setki robotników skazano na wieloletnie więzienie w pokazowych procesach. Zatrzymanych katowano na tzw. ścieżkach zdrowia, a blisko tysiąc osób wyrzucono z pracy z wilczym biletem. Reżimowa propaganda w prasie i telewizji atakowała robotników, nazywając ich ˝warchołami˝. Te brutalne działania komunistów wywołały w Polakach odruch solidarności. Bezpośrednim skutkiem Czerwca 1976 r. było powstanie Komitetu Obrony Robotników, KOR, w 1976 r. Z dzisiejszej perspektywy możemy powiedzieć, że tamten sojusz robotników i inteligencji stał się fundamentem późniejszej ˝Solidarności˝. Wysoka Izbo! Klub Konfederacji będzie głosował za uchwałą upamiętniającą bohaterów wydarzeń Czerwca 1976 r. w Radomiu, Płocku i Ursusie.
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Czerwiec 1976 r. to jedna z tych dat, które przypominają nam, czym naprawdę był komunizm. To nie był system ˝błędów i wypaczeń˝. To był system zniewolenia, kłamstwa, przemocy i pogardy wobec zwykłego człowieka. Robotnicy Radomia, Płocka i Ursusa wyszli na ulice, bo władza PRL po raz kolejny chciała przerzucić koszty swojej nieudolności na polskie rodziny. Odpowiedzią komunistycznego państwa nie był dialog. Odpowiedzią były pałki, ZOMO, aresztowania, procesy pokazowe, wyrzucanie z pracy, upokorzenia i słynne ˝ścieżki zdrowia˝. Dlatego mamy obowiązek mówić jasno: komunizm był systemem zbrodniczym. Niszczył wolność, niszczył godność, niszczył wspólnotę narodową. Chciał złamać tych, którzy mieli odwagę powiedzieć ˝nie˝. Ale właśnie dzięki takim ludziom Polska przetrwała. Dzięki robotnikom Czerwca 1976 r. narodziła się solidarność społeczna, powstał Komitet Obrony Robotników, a później wielki ruch ˝Solidarności˝, który doprowadził nas do wolności. Dziś oddajemy hołd bohaterom Radomia, Płocka i Ursusa. Ich odwaga uczy nas, że wolność nigdy nie jest dana raz na zawsze. Trzeba jej bronić przed każdym systemem, który próbuje odebrać człowiekowi godność, prawo do prawdy i prawo do sprzeciwu. Cześć i chwała bohaterom Czerwca 1976 r.!
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Czerwiec '76 zaczął się od sprawy najbardziej podstawowej: od cen żywności, od lęku o utrzymanie rodziny, od poczucia, że państwo podejmuje decyzje ponad głowami ludzi pracy. Robotnicy Radomia, Płocka i Ursusa nie wyszli na ulice dla symbolu. Wyszli, bo władza, która nazywała się ludową, potraktowała ludzi jak przedmiot decyzji administracyjnej. Drastyczne podwyżki cen, fikcyjne konsultacje, niesprawiedliwe rekompensaty i pogarda wobec tych, którzy mieli ponieść największy koszt kryzysu, doprowadziły do protestu. Odpowiedź państwa była brutalna: ZOMO, pobicia, zatrzymania, procesy pokazowe, zwolnienia z pracy, propaganda nazywająca protestujących warchołami. Za sprzeciw wobec niesprawiedliwości ludzie płacili zdrowiem, wolnością, pracą i bezpieczeństwem swoich rodzin. Projekt uchwały upamiętniającej bohaterów Czerwca '76 należy poprzeć. To ważne, aby Sejm przypominał nie tylko wielkie daty polityczne, lecz także momenty, w których zwykli pracownicy, mieszkańcy, rodziny i lokalne wspólnoty pokazały odwagę wobec państwa opartego na przemocy. Czerwiec '76 był również początkiem nowej solidarności społecznej. Pomoc represjonowanym robotnikom doprowadziła do powstania Komitetu Obrony Robotników i stała się jednym z fundamentów demokratycznej opozycji w Polsce. Pamięć o Czerwcu '76 nie może być jednak wyłącznie historycznym gestem. Powinna przypominać, że państwo ma obowiązek słuchać ludzi pracy, szanować prawa pracownicze i nigdy nie traktować społecznego sprzeciwu jak przestępstwa.
Mówca: Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 50 lat temu zwykli polscy robotnicy stanęli naprzeciw totalitarnego państwa - bez broni, bez partii, bez struktur, z gołymi rękami i jednym żądaniem: żeby władza przestała ich okłamywać. Władza odpowiedziała tak, jak odpowiadają wszystkie władze, które boją się własnych obywateli: pałką, więzieniem, wyrokiem, zwolnieniem z pracy, a potem propagandą - bo robotników z Radomia trzeba było nazwać warchołami, żeby zagłuszyć własne sumienie - i krwią. Jan Brożyna zginął pobity przez milicyjny patrol. Ks. Roman Kotlarz - duszpasterz, który ośmielił się modlić w intencji prześladowanych robotników, zapłacił za to życiem. Służba Bezpieczeństwa zadbała o to, żeby jego odwaga nie uszła bezkarnie. Niech te dwa nazwiska wybrzmią dziś w tej Izbie. Należy im się to. Ale historii nie zagłusza się propagandą i nie przykrywa się krwią ofiar. Ci ludzie z hal Ursusa, z rafinerii w Płocku, z zakładów w Radomiu nie wiedzieli wtedy, że piszą pierwszy rozdział końca komunizmu w Polsce. Nie wiedzieli, że z ich protestu urodzi się KOR, z KOR-u ˝Solidarność˝, a z ˝Solidarności˝ - wolna Rzeczpospolita. Oni wiedzieli tylko jedno: że mają dość i że milczenie byłoby hańbą. To jest właśnie miara ich wielkości. Nie bohaterstwo z pomnika, zimne i odległe. Bohaterstwo z krwi i kości. Człowiek przy maszynie, który pewnego czerwcowego ranka postanowił, że dzisiaj nie wróci na halę, że dzisiaj wyjdzie na ulicę, że dzisiaj powie: nie. Wysoka Izbo! Sejm Rzeczypospolitej oddaje dziś hołd ludziom, którzy zapłacili za naszą wolność wysoką cenę. Niech ta uchwała nie tylko świadczy o pamięci o przeszłości, ale też będzie przestrogą na przyszłość: władza, która gardzi obywatelem, zawsze w końcu staje przed jego sądem. I zawsze przegrywa.
Mówca: Wioletta Maria Kulpa (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! 50. rocznica Czerwca '76 - jednego z najważniejszych protestów robotniczych przeciwko komunistycznej władzy. Gdy mówi się o Czerwcu '76, najczęściej wymienia się Radom i Ursus. Nie wolno nam jednak zapominać o Płocku. 25 czerwca 1976 r. do protestów przystąpili pracownicy największych płockich zakładów pracy: Mazowieckich Zakładów Rafineryjnych i Petrochemicznych, Fabryki Maszyn Żniwnych oraz Naftoremontu. Tysiące robotników opuściło swoje miejsca pracy i ruszyło ulicami miasta pod siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Szacuje się, że w demonstracji uczestniczyło ok. 3 tys. osób. Przeciwko nim skierowano oddziały Milicji Obywatelskiej i ZOMO, również ściągnięte spoza Płocka. Demonstranci byli fotografowani przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, a następnie identyfikowani, zatrzymywani i represjonowani. W Płocku zatrzymano co najmniej 55 osób, dziesiątkom postawiono zarzuty, a 18 uczestników protestów skazano na kary od 2 do 5 lat pozbawienia wolności. Wielu zwolniono z pracy i wpisano na czarne listy, przez co przez lata nie mogli znaleźć zatrudnienia wyłącznie dlatego, że mieli odwagę upomnieć się o godność i sprawiedliwość. To właśnie tacy ludzie - robotnicy z MZRiP, FMŻ, Naftoremontu i wielu innych zakładów - tworzyli fundament późniejszej ˝Solidarności˝. Ich odwaga pokazała, że nawet najpotężniejszy aparat represji nie jest w stanie złamać narodu, który domaga się wolności. W 50. rocznicę tych wydarzeń oddajemy hołd wszystkim uczestnikom płockiego Czerwca '76. Pamiętamy o ich odwadze, cierpieniu i poświęceniu. Cześć i chwała bohaterom Czerwca '76!
Mówca: Mirosław Maliszewski (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Radom to miasto na mapie Polski z piękną tradycją i dorobkiem patriotycznym. Świadczą o tym choćby wydarzenia, które miały miejsce w 1976 r., konkretnie w dniach 24-25 czerwca. Wtedy to właśnie na zapowiedź drastycznych podwyżek, szczególnie żywności, mieszkańcy tego pięknego miasta zareagowali buntem, protestem. Tysiące robotników w geście protestu ruszyło pod siedzibę Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Zażądali od władz wycofania się z podwyżek. Zostali brutalnie pobici, protest spacyfikowany, a jego uczestnicy szykanowani zaraz po nim, jak też w kolejnych latach. To wówczas celem ośmieszenia protestujących nazwano ich warchołami. Odbiło się to też negatywnie na samym mieście, które zostało niejako wyklęte i pozbawione możliwości rozwoju. Miasto z wyrokiem - tak był przez lata określany Radom. Dziś jako poseł reprezentujący mieszkańców naszego wspaniałego miasta pragnę serdecznie podziękować tym wszystkim, którzy 50 lat temu odważyli się zbuntować i powiedzieć ówczesnej władzy stanowcze ˝nie˝. Ich protest, wasz bunt, stał się początkiem sprzeciwu wobec dominacji PZPR, który później zaowocował powstaniem ruchów, które doprowadziły do tego, że dziś Polska jest wolnym, w pełni demokratycznym krajem, silnym państwem wielkiego narodu z dumą budującego swoją międzynarodową pozycję. Trzeba o wydarzeniach z 1976 r. pamiętać także z tego powodu, że dziś przed nami wszystkimi stoi bardzo ważne zadanie podtrzymania tego, co wywalczyli m.in. radomscy robotnicy. Musimy zdać egzamin ze służby Polsce i Polakom, budując silne społeczeństwo, jego gospodarkę i armię. Klub PSL składa hołd uczestnikom wydarzeń sprzed 50 lat z Radomia, Płocka i Ursusa.
Mówca: Ewa Schädler (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dziś projekt uchwały upamiętniającej bohaterów wydarzeń Czerwca 1976 r. w Radomiu, Płocku i Ursusie. Były to dni, które na trwałe zapisały się w historii polskiej drogi do wolności. Bezpośrednią przyczyną protestów były drastyczne podwyżki cen żywności, ale bardzo szybko sprzeciw robotników stał się czymś więcej niż tylko reakcją na pogarszające się warunki życia. Stał się głosem ludzi domagających się szacunku, sprawiedliwości i prawa do decydowania o własnym losie. Władze odpowiedziały represjami. Wielu uczestników protestów zostało pobitych, aresztowanych, zwolnionych z pracy i poddanych szykanom. Jednak historia czerwca 1976 r. nie jest wyłącznie historią protestu. Jest również historią solidarności. To właśnie wtedy wielu ludzi nie pozostało obojętnych na krzywdę prześladowanych robotników. Powstał Komitet Obrony Robotników, który organizował pomoc prawną, materialną i społeczną dla represjonowanych. Jak przypomina projekt uchwały, to właśnie z tych działań narodziły się środowiska demokratycznej opozycji, które w kolejnych latach odegrały ogromną rolę w odzyskaniu przez Polskę wolności. Wysoka Izbo! Czerwiec 1976 r. przypomina nam, że demokracja buduje się nie tylko przez odważny sprzeciw wobec niesprawiedliwości, ale również przez gotowość do niesienia pomocy tym, którzy ponoszą konsekwencje walki o prawdę i wolność. Dlatego oddajemy dziś hołd wszystkim uczestnikom tamtych wydarzeń oraz tym, którzy mieli odwagę stanąć po stronie prześladowanych. Polska 2050 popiera ten projekt.
Mówca: Bartłomiej Wróblewski
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Czym jest komunizm, wiemy od 1917 r. Rewolucja bolszewicka kosztowała życie miliony ludzi. Czym jest komunizm w Polsce, wiemy od lata 1944 r. Komuniści zniewolili nasz kraj. Tysiące ludzi zostało zamordowanych, aby mogli utrzymać się przy władzy. W czerwcu 1956 r. przekonali się o tym poznańscy robotnicy, na których - rządząc w Polsce - powoływała się partia komunistyczna. Czerwiec 1956 r. był masowym protestem społecznym, który przerodził się w robotniczą rewoltę. 100 tys. Poznaniaków protestowało, walcząc o Boga, wolność, pracę i chleb. Setki walczyły z bronią w ręku. Do stłumienia zrywu komuniści użyli dwóch dywizji pancernych i dwóch dywizji piechoty, niemal 10 tys. żołnierzy, 359 czołgów, 31 dział pancernych, blisko 900 samochodów oraz motocykli. Zużyto 180 tys. sztuk amunicji. Protestujący się bronili. Zniszczyli lub uszkodzili ponad 30 czołgów, a 2 z nich zdobyli. W walkach zginęło kilkudziesięciu uczestników. Setki zostało rannych. Dlatego mówimy nie tylko o protestach, ale o powstaniu poznańskiego Czerwca 1956 r. - jedynym robotniczym powstaniu w komunistycznej Polsce. Wysoka Izbo! Represje trwały wiele lat i objęły tysiące osób: nie tylko bezpośrednich uczestników i ich rodziny, ale także tych, którzy stanęli po ich stronie. Symbolem pozostaje mecenas Stanisław Hejmowski i inni obrońcy w procesach wytoczonych przez komunistyczną władzę. Warto przypomnieć, że w odpowiedzi na poznański Czerwiec władze w grudniu 1956 r. utworzyły ZOMO, aby przygotować siły do stłumienia kolejnych buntów, jak ten w Radomiu. Chylę czoło przed kombatantami i uczestnikami powstania poznańskiego Czerwca 1956 r. Jestem wdzięczny stowarzyszeniom Czerwca ’56, Cegielszczakom i wszystkim, którzy kultywują pamięć o tamtych wydarzeniach, o męstwie i niezłomnej postawie protestujących. Rozstrzelano moje serce w Poznaniu - napisała przejmująco Kazimiera Iłłakowiczówna, a my po 70 latach oddajemy hołd poznańskim robotnikom i mieszkańcom Poznania. (Dzwonek) Cześć i chwała bohaterom! (Oklaski)
Mówca: Bartosz Zawieja
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Poznański Czerwiec 1956 r. był jednym z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii Polski. Był to pierwszy tak duży protest przeciwko władzy komunistycznej w całym bloku wschodnim. Pokazał, że społeczeństwo nie godzi się na niesprawiedliwość, biedę i brak wolności. Bezpośrednią przyczyną była trudna sytuacja zakładów im. Stalina, obecnie Zakładów Hipolita Cegielskiego. Domagali się lepszych warunków pracy, uczciwych wynagrodzeń oraz obniżenia zbyt wysokich norm produkcyjnych. Ponieważ ich postulaty były ignorowane przez władze, w czwartek 28 czerwca rozpoczęli strajk. Strajk szybko przerodził się w wielką demonstrację, w której uczestniczyło kilkadziesiąt tysięcy ludzi, mieszkańców Poznania. Protestujący domagali się poprawy warunków życia, a także większej wolności i poszanowania praw obywatelskich. Symbolem tych żądań stało się hasło: chleba i wolności. Początkowo demonstracja miała pokojowy charakter, jednak sytuacja szybko się zaostrzyła. W odpowiedzi na protest władze skierowały do miasta wojsko, czołgi oraz funkcjonariuszy bezpieczeństwa. Przeciwko demonstrantom użyto broni. W wyniku walk zginęło co najmniej 58 osób, a setki zostały rannych. Jedną z najbardziej znanych ofiar był 13-letni Romek Strzałkowski, który do dziś pozostaje symbolem tragicznych wydarzeń powstania Czerwca ’56. Po stłumieniu protestu wielu jego uczestników zostało aresztowanych i poddanych represjom. Władze próbowały przedstawić wydarzenie jako wynik działalności wrogich sił, jednak społeczeństwo wiedziało, że protest był wyrazem rzeczywistego niezadowolenia. Korzystając z okazji, składam hołd pani Oli Banasiak, która w czasie tego wydarzenia była pielęgniarką w szpitalu na poznańskich Jeżycach, w szpitalu im. Raszei. Wykazała się wielką odwagą, ratując wiele istnień, rannych osób, które z Jeżyc i z innych pól powstania były zwożone do najbliższego szpitala. Znamienny jest również poemat ˝Czarny czwartek˝ Franciszka Fenikowskiego, który powstał kilka miesięcy po tych wydarzeniach: ˝Duszno, duszno jak w prosektorium/ W to czerwcowe, czwartkowe rano./ Szara wieża pięścią z kamienia/ Grozi miastu i rośnie przestrach/ I narasta groza milczenia/ I przycicha ulic orkiestra./ Świecą z murów kul białe rozpryski/ Gwiazdy sinych, sczerniałych nieb./ Noc nad miastem zdyszanym wstaje/ I jak krzywy nóż wznosi nów˝. Cześć i chwała bohaterom poznańskiego Czerwca, powstańcom, wszystkim kombatantom. Hołd i chwała po wieczny czas. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Uchwała w 70. rocznicę wydarzeń czerwcowych w Poznaniu w 1956 r. to doskonała okazja, żeby docenić bohaterstwo tych, którzy uczestniczyli w tych wydarzeniach - Poznaniaków, Wielkopolan, którzy nawiązali do swoich wybitnych ojców, dziadów, którzy w czasach zarówno zaboru pruskiego, jak i powstania wielkopolskiego pokazywali, jak cenią sobie wolność, jak cenią sobie godność i jednocześnie jak wielką ofiarę są w stanie ponieść, aby przeciwstawić się tym, którzy z tej godności chcieli ich obdzierać. Ale przy tej okazji warto też wskazać, oddając hołd bohaterom Czerwca ’56, że to był bardzo istotny krok na długiej drodze Polski do niepodległości, do suwerenności. To właśnie ofiara poznańskiego Czerwca ’56 położyła fundamenty, dała odwagę innym, którzy przez kolejne dziesięciolecia na drodze do przełomu 1989 r. dali motywację, dali wsparcie, dali odwagę, aby dalej walczyć. Bo wolność to jest cel, który wymagał ofiary, czasami wymagał tej najwyższej ofiary. Chcę w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe oddać hołd bohaterom tamtych wydarzeń, oddać hołd poznańskim organizacjom zrzeszającym świadków tamtych wydarzeń za wspaniałą pracę, upamiętnienie i dbanie o pamięć o bohaterach tamtych wydarzeń. Wysoka Izbo! Cześć i chwała bohaterom poznańskiego Czerwca 1956 r. Dziękuję.