Mówca: Sprawozdawca Piotr Babinetz
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! (Poseł Małgorzata Chmiel: Przepraszam najmocniej. Zamyśliłam się.) Nic nie szkodzi. Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 160. rocznicy urodzin Teodora Axentowicza, druk nr 3416. Jest to projekt poselski zgłoszony przez klub Prawo i Sprawiedliwość, ale trzeba przypomnieć, że inicjatywa pochodzi od Stowarzyszenia Ormiańskiego ˝Mer Hajrenik˝ im. Abp. Józefa Teofila Teodorowicza. Jest to bardzo cenne środowisko Ormian w Polsce, upomina się o te postaci, bo nie tylko o Teodora Axentowicza, ale także właśnie o abp. Teodorowicza. Myślę, że naszym obowiązkiem jako polskiego Sejmu jest przypominanie o tym, że środowisko Ormian w Polsce to ludzie zasłużeni dla polskiej kultury, dla walk o niepodległość naszej ojczyzny, a także działający w obszarze duchowości, spraw społecznych i politycznych jak chociażby właśnie abp Józef Teodorowicz. Marszałek Sejmu powyższy projekt uchwały skierował do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja Kultury i Środków Przekazu po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu uchwały na posiedzeniu w dniu 16 maja 2019 r. wniosła do Wysokiego Sejmu, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt uchwały. W trakcie prac posłowie, a także Biuro Legislacyjne, zgłaszali pewne drobne poprawki. Zostały one uwzględnione. Może największa dyskusja wybuchła w kwestii odznaczeń, ale wybrano, myślę, optymalne rozwiązanie, tak że projekt uchwały w efekcie brzmi w sposób następujący: ˝Uchwała w sprawie upamiętnienia 160. rocznicy urodzin Teodora Axentowicza Teodor Axentowicz, wybitny polski artysta pochodzenia ormiańskiego, urodził się 13 maja 1859 roku w Braszowie, a zmarł 26 sierpnia 1938 roku w Krakowie. Był malarzem, rysownikiem, grafikiem i rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Wielki talent artystyczny wsparł nauką w Monachium i Paryżu, gdzie uczestniczył w życiu polskiej emigracji. Bogaty dorobek artystyczny Teodora Axentowicza obejmuje dzieła o tematyce historycznej, portrety, sceny rodzajowe, martwą naturę i pejzaże. Tworzył również grafiki, projektował mozaiki, plakaty i witraże. W twórczości Teodora Axentowicza poczesne miejsce zajmuje koloryt wielobarwnych Kresów Południowo-Wschodnich. Wśród Jego dzieł są również obrazy wyrażające fascynację historią i kulturą polskich Ormian. Był również z Wojciechem Kossakiem i Janem Styką współtwórcą 'Panoramy Racławickiej'. Za swe dokonania w 1936 roku został odznaczony przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą i Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski. Z grupą najwybitniejszych ówczesnych artystów polskich współtworzył Towarzystwo Artystów Polskich 'Sztuka' - zrzeszenie głęboko związane z polskością i narodem, mające na celu wzmocnienie polskiej sztuki i ożywienie życia artystycznego. Teodor Axentowicz i na tym polu aktywności pokazał, jak można wykorzystać talent artystyczny z pożytkiem dla społeczeństwa. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej stwierdza, że Teodor Axentowicz dobrze zasłużył się Ojczyźnie i oddaje mu hołd w 160. rocznicę Jego urodzin˝ Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Kultury i Środków Przekazu rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie tego projektu uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)