Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2023-07-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Ale tu nie polemizuję. I pana, i mnie rolnicy będą rozliczać z tego, co dla nich robiliśmy. Mnie rozliczają systematycznie, myślę, że i pana również rozliczą. Rozumiem, jak tak słuchałem państwa wypowiedzi, pana ministra również, że te wszystkie protesty rolników to są wiece poparcia dla polityki rolnej Prawa i Sprawiedliwości. Myślę, że rolnicy są zachwyceni tym, co dla nich robicie, i dlatego wychodzą na ulice, tłumnie was popierając. Jakoś w wypowiedziach słyszałem trochę inne zdanie. I chcę powiedzieć, że takie samo zdanie słyszę od rolników, którzy was popierali w poprzednich wyborach i jeszcze 8 lat temu, także od działaczy PiS-u, którzy są zdegustowani tym, co robicie, i także retoryką, którą prowadzicie. Chcę też powiedzieć, panie ministrze, szczególnie panu, że wobec rolników trzeba się zachowywać poważnie. To nie są idioci nierozumiejący realiów rynkowych. Oni potrafią dodać dwa do dwóch, wiedzą, że żeby przeżyć, trzeba najpierw więcej sprzedać, niż drożej kupić. I nie ma co zafałszowywać rzeczywistości, że jest tak dobrze, że oni są z tego wszystkiego zadowoleni. Zresztą w wypowiedziach państwa posłów z PiS-u padało szereg pytań, które pokazują jak gdyby wprost zmiany, które w ostatnich latach zachodziły, bo jeżeli pan poseł pyta, dlaczego maliny w sklepie kosztują 40 zł za kilogram, a rolnik dostaje 5 zł za kilogram, to sobie popatrzmy, co się wydarzyło w ciągu kilku ostatnich lat w zakresie polityki wobec sieci handlowych. Dwie największe sieci handlowe w Polsce średnio otwierają ponad 200 sklepów rocznie, zabierając miejsce polskim firmom, polskim podmiotom, polskim sklepom rodzinnym, także na obszarach wiejskich. Dzisiaj na wsi już ciężko spotkać sklep prowadzony przez jakąś rodzinę. Najczęściej są to sklepy franczyzowe przygotowane przez duże sieci. Udział sieci handlowych w handlu żywnością rośnie. Sieci handlowe chwalą się, także te dwie największe, w tym jedna polska, znakomitym zwiększeniem przychodów i dochodów. Jedna mówi, że nawet o 40%, druga mówi, że o 27%. To jest efekt, powód, dlaczego maliny kosztują w sklepie 40 zł, a rolnik dostaje 4,5 zł. I to nie my, nie jakieś umowy do tego doprowadziły, tylko te 8 lat, zwłaszcza ostatnie 2-3 lata w tym zakresie, że sieci tak się rozwijają. (Głos z sali: Panoszenie się.) Jeżeli więc mówimy o tym, kto tak naprawdę sprowadzał te mrożone maliny, pani poseł o to pytała, to sobie popatrzmy, co się dzieje na rynku podmiotów zajmującym się dzisiaj przetwórstwem, nie tych sprzed 20 lat, tylko tych sprzed roku, sprzed 2 lat. Jeszcze nie ma KPO, a państwo ogłosiliście nabór na centra dystrybucyjne i na przetwórstwo. Kto z tego skorzystał? W pierwszym naborze zakontraktowane zostało 6,3 mld zł przez kogo? Przez owe zagraniczne przetwórnie. Jeżeli one te pieniądze dostaną, to one będą jeszcze umacniać swoją pozycję na rynku, będą jeszcze więcej importować, jeszcze więcej drenować kieszeń polskich rolników i polskich odbiorców ich produktów. Kto do tego doprowadził, kto ten nabór ogłosił? Wy. A na ile rolnicy skorzystali z tego naboru? Otóż zagraniczni rolnicy, przetwórcy 6,3 mld zł, a polscy rolnicy 200 mln zł. Zakontraktowali ledwie 25% przyznanych im środków. (Głos z sali: Skandal!) Dlaczego to zrobili? Dlatego że nawet nie mają pieniędzy na wkład własny, dlatego że zostali doprowadzeni do takiej sytuacji. Jeszcze jakie warunki, proszę zwrócić uwagę. Chcę, żeby Wysoka Izba o tym wiedziała. Nigdy żaden polski podmiot korzystający ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich nie miał stworzonych takich warunków jak zagraniczne przetwórnie. Nie tylko można dostać pieniądze na sfinansowanie przyszłych inwestycji, ale też można dostać pieniądze na sfinansowanie tego, co było zrobione do tej pory, już rozliczone w poprzednich latach, mało tego, można dostać zaliczki. Tego żaden polski rolnik nie miał nigdy w historii ani nie ma także teraz w stworzonych przez was warunkach. (Głos z sali: Ale kto dostał?) Co to spowoduje? To spowoduje, że te wszystkie patologie, które są na rynku i których efektem jest obecna sytuacja, państwo tylko pogłębiacie. Dobra rada, panie ministrze, bo pan z tym środowiskiem żyje w dobrej komitywie. Dzisiaj odbywa się koncentracja na rynku przetwórni w Polsce. Wielkie podmioty, które ten rynek rozgrywają, także rynek malin, soku jabłkowego i innych produktów, dzisiaj przejmują kolejne podmioty i pan pewnie o tym wie, więc niech pan się tym zainteresuje, żeby za chwilę się nie okazało, że w takich malinach jeden podmiot ma 80-90% rynku (Dzwonek), i to pewnie nie ten, który kupił kiedyś tam zakłady, które by upadły, tylko podmiot, który się rozwinął także za waszych rządów. Chcę, żebyście państwo dokładnie to wiedzieli. Mówiąc poważnie, to co się dzisiaj dzieje z polskim rolnictwem w zakresie importu z Ukrainy, która będzie rozwijała produkcję po ukierunkowania jej na rynek polski, to co się dzieje na rynku podmiotów przetwórczych, to co się dzieje w handlu detalicznym, będzie miało katastrofalne skutki w latach następnych. Panie Ministrze! Prośba i z mojej strony, i ze strony związku, ze strony Polskiego Stronnictwa Ludowego. Ma pan podaną rękę. To nie TikTok, to nie kabaret, to jest poważna dyskusja o polskim rolnictwie. Niech pan sięgnie po te wszystkie pisma, które do pana kierowałem, do pana premiera Morawieckiego, po te pomysły i postulaty, które zgłaszamy. Jeżeli pan taką działalność będzie prowadził, to sam powiem, że jest pan dobrym ministrem. Jeżeli pan będzie brnął w tym kierunku, w jakim pan brnie, to skończy pan jak wielu tych fajterów, którzy tu przychodzili na mównicę i zachowywali się w poprzednich latach podobnie jak pan. Dzisiaj ich już w polityce niestety nie ma. Przestrzegam pana. Podaję panu rękę. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)