Mówca: Jan Warzecha (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-04-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po aferze outsourcingowej i braku reakcji ze strony rządzących przyszedł czas na kolejne fatalne wieści dla polskich przedsiębiorców. Ofiarom tzw. opcyjnego tsunami sen z powiek spędza wizja wielomilionowych podatków, dlatego moje oświadczenie poselskie chciałbym poświęcić tzw. sprawie opcji. W konsekwencji umacniania się złotego w drugiej połowie 2007 r. i na początku 2008 r. polscy eksporterzy ponosili straty. Chcąc zabezpieczyć się przed ryzykiem kursowym, podejmowali decyzje o zakupie opcji walutowych. Stali się oni łatwym łupem dla banków, które zerowe struktury opcyjne przedstawiały jako korzystne i całkowicie bezpieczne. Jednak w związku z kryzysem światowym i gwałtownym załamaniem się kursu złotego banki, wykorzystując skomplikowane kruczki prawne, zaczęły wypowiadać struktury opcyjne. Firmy miały dwa wyjścia: albo nie zgodzić się z takim działaniem i narazić się na bankowy tytuł egzekucyjny, który de facto oznaczał ich upadłość, albo iść na ugodę z bankami. Będąc w sytuacji podbramkowej, większość przedsiębiorców skorzystała z tej drugiej opcji. Wśród nich były m.in. Zakłady Magnezytowe Ropczyce SA w woj. podkarpackim oraz Odlewnie Polskie, które choć przetrwały, to jednak przypłaciły to upadłością układową i dużymi stratami. Drugi cios w rdzenne, polskie firmy wyprowadził aparat skarbowy. Urzędy kontroli skarbowej, przeprowadzając kontrolę w roku, w którym sprawy te ulegały przedawnieniu, zakwestionowały możliwość zaliczenia w koszty podatkowe strat poniesionych z tytułu opcji przedterminowo zamkniętych. Jednak Ministerstwo Finansów po interwencji Komisji Finansów Publicznych oraz posłów początkowo wycofało się z tej koncepcji. Była to chwilowa ulga dla eksporterów, bo i ustępstwo ministra było pozorne. W myśl zasady dajcie mi człowieka, w tym wypadku firmę, a znajdę wam paragraf minister finansów 20 lutego 2015 r. wydał wytyczne, na mocy których organy podatkowe dostały zielone światło do ponownego kwestionowania zaliczonych w koszty strat poniesionych na opcjach. W tym przypadku orężem do walki z przedsiębiorcami stał się art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Fiskus wyposażony w tę normę generalną ma właściwie prawo do arbitralnej oceny przesłanki racjonalności poniesionych przez przedsiębiorców wydatków. Korzystając z tego przepisu, organy skarbowe mogą podważyć działania każdej firmy, dziś kwestia dotyczy opcji walutowych, jutro każdy wydatek przedsiębiorców może być zinterpretowany jako nieracjonalny. Niestety takie postępowanie resortu finansów, który wyrasta na pierwszą siłę w państwie, idealnie współgra z zasadą in dubio pro fisco i staje się naczelną normą polskiego sytemu podatkowego. Organy podatkowe zarzucają firmom, że dokonując w 2008 r. zakupu opcji walutowych, postąpiły w sposób nieracjonalny, ponieważ struktury opcyjne niosły ze sobą zbyt wysokie ryzyko i w konsekwencji przedsiębiorcy sami narazili się na straty. W tym miejscu należy postawić sobie kilka pytań. Po pierwsze, czy urzędnicy skarbowi dysponują na tyle specjalistyczną wiedzą oraz doświadczeniem z zakresu opcji walutowych, że są wstanie z pełną odpowiedzialnością wysuwać pod adresem przedsiębiorców zarzut nieracjonalnego działania. Jak pokazuje przykład Zakładów Magnezytowych, które dysponują odrębną ekspertyzą biegłych, urzędnicy skarbowi popełnili szereg rażących błędów przy ustalaniu stanu faktycznego zarówno w zakresie kalkulacji, jak i ekonomicznych konkluzji, co prowadzi do wniosku, że urzędnicy kontroli skarbowej nie mają ani odpowiedniej wiedzy, ani doświadczenia, by stawiać przedsiębiorcom tak poważne zarzuty. Po drugie, fiskus realia 2008 r. diagnozuje z dzisiejszej perspektywy. Natomiast w tamtych okolicznościach gospodarczych przedsiębiorcy nie mieli świadomości takiego ryzyka, tym bardziej że rządowe prognozy finansowe przewidywały długofalowe umacnianie się złotego. Zarówno minister finansów, jak i prezes NBP nie przewidzieli tak radykalnego załamania kursu złotego. Twierdzenie urzędników, że powoływanie się na oficjalne analizy rządowe nie usprawiedliwia braku racjonalności działania, trąca absurdem. Dziś w Polsce organy skarbowe kwestionują oficjalne analizy, publikacje Ministerstwa Finansów i NBP. Idąc tokiem myślenia organów skarbowych, zarzut nieracjonalności działań można postawić ówczesnemu ministrowi finansów i prezesowi NBP, którzy nie ponieśli żadnych konsekwencji swoich optymistycznych prognoz, bo jak słusznie zauważyła NIK, prognozy te można było zweryfikować dopiero po kilku miesiącach. To, co jest jasne dla NIK, dla UKS i ministra Szczurka nie stanowi racjonalnego argumentu. Dlatego pytam: Dlaczego powtórne konsekwencje tych prognoz mają ponosić eksporterzy? Dlaczego w Polsce w sposób nierówny traktuje się urzędników państwowych i przedsiębiorców? Dlaczego urzędnicy nie przyjmują do widomości realiów gospodarczych panujących w 2008 r.? Czy interes fiskalny państwa stoi ponad prawem i zdrowym rozsądkiem? W tym miejscu należy przypomnieć rządzącym, że może gdyby nie ich opieszałość w implementowaniu dyrektywy w sprawie rynków instrumentów finansowych, to może dziś tzw. sprawa opcji wcale by nie istniała, a na pewno problem ten osiągnąłby znacznie mniejszą skalę. Gdyby Polska w porę wdrożyła dyrektywę, banki, czyli instytucje zaufania publicznego, nie wykorzystałyby luki w prawie. Musiałyby sprostać wysokim standardom informacyjnym i proponować klientom wyłącznie instrumenty finansowe adekwatne do ich potrzeb, a tak w czasie, kiedy przez Polskę przetoczyło się tzw. tsunami opcyjnie, miały całkowitą swobodę w zakresie sprzedaży instrumentów finansowych. Skoro Polska mieni się państwem prawa, to dlaczego za opieszałość władz mają odpowiadać podatnicy, a państwo z nieterminowego wykonania obowiązku chce czerpać korzyści? Firmy takie jak Zakłady Magnezytowe Ropczyce czy Odlewnie Polskie to nasze polskie wizytówki na rynkach zagranicznych. To one dają tysiące miejsc pracy i żywią setki rodzin, to one wspierają lokalną społeczność i z powodzeniem konkurują na globalnym rynku. W innych krajach takie firmy byłyby pod ochroną, w Polsce chce się je zniszczyć. Po spłacie bankom niewyobrażalnych zobowiązań muszą teraz zmierzyć się z ofensywą fiskalną, która może położyć kres ich istnieniu. Dlatego posłowie PiS nie godzą się, aby w imię źle pojętego interesu państwa rząd rujnował dobrze prosperujące firmy. Tak nie funkcjonuje demokratyczne państwo. Tak działa reżim fiskalny, i to w najgorszym, prymitywnym wydaniu.