Mówca: Andrzej Dąbrowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-03-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowana Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 4 lutego 2011 r. Sejm uchwalił ustawę o ustanowieniu dnia l marca Narodowym Dniem Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝. Pierwszy dzień marca jest dniem szczególnie symbolicznym dla żołnierzy antykomunistycznego podziemia. Tego dnia w 1951 r. w mokotowskim więzieniu komuniści strzałem w tył głowy zamordowali przywódców IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość - Łukasza Cieplińskiego i jego towarzyszy walki. Kiedy od 1944 r. Sowieci zajmowali Polskę i włączyli już połowę jej przedwojennego terytorium do ZSRR, narastała w Polakach potrzeba sprzeciwu i walki. Dziesiątki tysięcy żołnierzy nie złożyło broni. Gotowi byli walczyć o odzyskanie niepodległości, wypełnić złożoną przysięgę. Powojenna konspiracja niepodległościowa była, aż do powstania ˝Solidarności˝, najliczniejszą formą zorganizowanego oporu społeczeństwa polskiego wobec narzuconej okupacji. W roku największej aktywności zbrojnego podziemia, tj. w 1945, działało w nim bezpośrednio 150-200 tys. konspiratorów zgrupowanych w oddziałach o bardzo różnej orientacji. 20 tys. z nich walczyło w oddziałach partyzanckich. Kolejnych kilkaset tysięcy stanowili ludzie zapewniający partyzantom aprowizację, wywiad, schronienie i łączność. Łącznie daje to grupę ponad pół miliona ludzi tworzących społeczność Żołnierzy Wyklętych. Dla władzy ludowej partyzanci stanowili poważne zagrożenie - ich działalność skupiająca się na likwidacji Sowietów i kolaborujących z nimi polskich komunistów była znakiem sprzeciwu wobec radzieckiej okupacji. W latach 1945-1956, według niepełnych dotąd danych, z rąk polskich i sowieckich komunistów zginęło 8,6 tys. żołnierzy polskiego podziemia niepodległościowego, a 5 tys. skazano na karę śmierci. Również w obozach i więzieniach śmierć poniosło ponad 20 tys. Żołnierzy Wyklętych. Tylko nielicznym udało się przetrwać stalinowski reżim, mimo to władza ludowa nie dawała im spokoju. Jako ˝reakcyjni bandyci˝ stale znajdowali się pod obserwacją zawsze czujnych służb bezpieczeństwa. W 1947 r. ogłoszono amnestię. Faktycznym jej celem była likwidacja zorganizowanego oporu przeciwników władzy ludowej. Zebrana w toku brutalnych przesłuchań wiedza posłużyła do późniejszych represji wobec ujawnionych oraz dotarciu do osób nadal prowadzących walkę. W czasie amnestii z podziemia wyszło ok. 50 tys. osób. Swoją działalność ujawniło ponad 23 tys. osób przebywających w więzieniach. Łącznie amnestia objęła prawie 78 tys. osób. Do bardziej znanych Żołnierzy Wyklętych należą chociażby: Józef Kuraś pseudonim Ogień, Zygmunt Szendzielarz pseudonim Łupaszka, Stanisław Sojczyński pseudonim Warszyc, Danuta Siedzikówna pseudonim Inka i wielu, wielu innych. Natomiast ostatnim oficerem polskiego podziemia był Stanisław Marchewka pseudonim Ryba, który zginął z bronią w ręku w marcu 1957 r. Dłużej od niego przetrwał tylko Józef Franczak pseudonim Lalek, leśny żołnierz ZWZ-AK, a później WiN, zabity przez SB na Lubelszczyźnie w październiku 1963 r. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Marszami, budową wirtualnego pomnika, składaniem kwiatów w miejscach pamięci oraz akcjami edukacyjnymi - tak uczczono w całej Polsce pamięć Żołnierzy Wyklętych. Oddanie należnej czci bohaterom walczącym o niepodległość Polski oraz kultywowanie pamięci o niezłomnych jest powinnością każdego patrioty. Powinnością tym większą, że dzisiaj, w obliczu antynarodowej propagandy i uzależnienia kraju od ośrodków decyzyjnych za granicą pamięć ta narażona jest na wymarcie. Wspólnie złóżmy hołd tym, dla których ważne były takie wartości jak Bóg, honor i ojczyzna.