Mówca: Piotr Kandyba
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej wobec projektu nowelizacji ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. To rozwiązanie, które łączy w sobie dwie kluczowe wartości: troskę o prawa obywateli i sprawną realizację strategicznej inwestycji państwa. Zacznę od przypomnienia hasła: ˝Rozwój Polski? Tak. Inwestycje publiczne? Tak. Ale nie kosztem ludzi˝. I ten cały ruch ˝Nie dla CPK˝, ˝Stop CPK˝ tak naprawdę był wynikiem tego, że nie chcieliśmy realizować inwestycji kosztem ludzi. I o to wszystko poszło i o tym, panie ministrze, cały czas mówiliśmy. My nie byliśmy przeciwko CPK. (Głos z sali: Byliście.) Dotychczasowe przepisy pozwalały na sytuację, w której ludzie zmuszeni byli do opuszczenia swoich domów, zanim mogli otrzymać pierwsze środki. Chciałby ktoś z was mieć taką sytuację? Nie sądzę. Nowelizacja ten problem rozwiązuje. Wprowadza zasadę, że wszczęcie postępowania odszkodowawczego następuje natychmiast po nadaniu decyzji lokalizacyjnej rygoru natychmiastowej wykonalności. Co więcej, każda osoba wywłaszczona najpierw pozna wysokość przyznanego jej odszkodowania i będzie mogła otrzymać zaliczkę w wysokości 85% ustalonej kwoty. To realna gwarancja bezpieczeństwa finansowego w trudnym dla tych ludzi momencie. (Poseł Marcin Horała: Czemu byliście przeciw?) Jednocześnie nikt nie zostanie pozbawiony nieruchomości z dnia na dzień - ustawowo zagwarantowano co najmniej 120 dni na opuszczenie domu od chwili wydania decyzji o odszkodowaniu. Wprowadzono też premię w wysokości 5% wartości nieruchomości dla tych, którzy zdecydują się przekazać ją szybciej, oraz prawo do lokalu zamiennego dla mieszkańców budynków mieszkalnych. To konkretne dowody na to, że państwo nie zostawia obywatela samego w obliczu wywłaszczenia. Równolegle nowelizacja porządkuje i upraszcza proces inwestycyjny. Rezygnujemy z instytucji tzw. niezwłocznego zajęcia nieruchomości, która budziła największe obawy społeczne. W zamian inwestor otrzymuje możliwość sprawniejszego uzyskiwania pozwoleń budowlanych i innych decyzji administracyjnych, bez konieczności czekania na ostateczność każdej decyzji lokalizacyjnej. Projekt odpowiada również na potrzeby samorządów i inwestorów prywatnych. Obecnie obowiązujące przepisy nadmiernie blokowały inne przedsięwzięcia w rejonie tzw. inwestycji towarzyszących. Nowe regulacje wprowadzają większą elastyczność. Pełnomocnik zarządu będzie mógł zezwolić na realizację inwestycji, jeśli nie będzie ona kolidowała z CPK. Wysoka Izbo! Przed nami ustawa, która przywraca równowagę. Z jednej strony wzmacnia prawa ludzi i minimalizuje uciążliwości związane z wywłaszczeniem, a z drugiej pozwala sprawnie realizować jedno z największych przedsięwzięć infrastrukturalnych w historii naszego kraju. Centralny Port Komunikacyjny to inwestycja strategiczna dla gospodarki, dla bezpieczeństwa państwa i dla pozycji Polski w Europie, ale jej powodzenie zależy także od zaufania społecznego, dlatego tak istotne jest, by pokazywać, że rozwój nie odbywa się kosztem obywateli. Powtórzę: rozwój nie odbywa się kosztem obywateli, lecz z poszanowaniem ich praw. Apeluję do Wysokiej Izby o poparcie tej ustawy. To rozwiązanie odpowiedzialne, wyważone oraz potrzebne i to już kolejny krok ku nowoczesnej Polsce, która rozwija się nie kosztem ludzi, lecz razem z nimi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)