Mówca: Henryk Siedlaczek (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-06-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Zarząd Kompanii Węglowej z trudem zebrał prawie 360 mln zł na wypłaty za marzec dla górników zatrudnionych w kopalniach największej spółki górniczej w Unii Europejskiej. W maju trzeba będzie zebrać podobną sumę. Po maju będzie czerwiec, potem lipiec, sierpień i jeszcze kilka kolejnych chudych miesięcy. Możliwe, że dopiero późna jesień albo wczesna zima przyniosą poprawę. Moim zdaniem kompania pada. Zdaniem jednych to wina kryzysu na rynku węgla energetycznego. Moim zdaniem to wina kryzysu myślenia, który rozpoczął się w KW jakieś 6-7 lat temu. W największej spółce węglowej w Unii Europejskiej zapanowało przekonanie, że wystarczy fedrować, a wszystko będzie w najlepszym porządku. Kilkanaście dni temu przeczytałem kilka tekstów o planach KW na najbliższe lata. Firma, która ma kłopoty z zebraniem pieniędzy na wypłaty, wciąż chce budować sporą elektrownię i nową kopalnię. Wiem, że łatwiej planować świetlaną przyszłość niż rozwiązywać bieżące problemy, jednak nawet w marzeniach wskazany jest umiar. Łatwo przekroczyć granicę śmieszności. W Kompanii Węglowej nic się nie zmieniło w ciągu minionych kilku lat. Tylko bieda jest większa. Dialog społeczny jest prowadzony wzorowo. Program restrukturyzacji firmy został przygotowany wspólnie ze związkami zawodowymi. Kiedy zarząd firmy próbował przedstawić swoją wersję programu, Rada Nadzorcza KW programu nie przyjęła - odesłała prezesów do stołu negocjacyjnego, aby wspólnie ze związkami ustalili wersję kompromisową. Dialog społeczny wydał owoce. Powstał program zaakceptowany przez związki, chociaż - zdaniem liderów związkowych - nieprzyjazny dla załóg kopalń tworzących kompanię. Kompromisowa wersja programu stała się okazją do wygłoszenia kilku ciepłych słów o znaczeniu dialogu społecznego. Po rytualnych zapewnieniach o tym, że załoga jest najważniejsza, firma nie miała kasy na wypłaty przed Wielkanocą. Jeden z liderów związkowych groził, że w Katowicach pod siedzibą Zarządu KW może powstać Majdan. Czy to oznacza, że związki zawodowe chcą wziąć na siebie wyłączną odpowiedzialność za Kompanię Węglową? A może to sygnał, że czasem owoce dialogu społecznego mogą być trujące? Przez minione lata Kompania Węglowa była prymusem w prowadzeniu dialogu społecznego. Dlaczego po miodowych latach poważny lider poważnego związku chce organizować Majdan w centrum Katowic? Pewnie dlatego, że drzemie w nim przekonanie, iż pieniądze można wyprotestować. Przekonanie to w wielu przypadkach jest słuszne na krótką metę, jednak na dłuższą metę zawsze kończyło się tragicznie. Po firmach, które trwały w tym przekonaniu, zostały tylko szyldy. Po Kompanii Węglowej też zostanie szyld. Wkrótce zostanie wyłoniony nowy zarząd. Mam nadzieję, że jego pierwszą decyzją nie będzie ogłoszenie upadłości firmy. Na razie na wypłaty starczy pieniędzy, bo KW sprzeda Jastrzębskiej Spółce Węglowej kopalnię Knurów-Szczygłowice za ok. 1,5 mld zł. Suma w sam raz, żeby przeżyć 2014 r. Transakcję między KW a JSW negowały związki zawodowe. Argumenty były bardzo szlachetne. Mówiono o wyprzedaży sreber rodowych i o pozbywaniu się perły z korony. Nikt nie zastanowił się, po co srebra, perła w koronie i korona, skoro na suchy chleb nie ma grosza. Dlatego uważam, że od pierwszej decyzji nowego zarządu zależy, czy Kompania Węglowa będzie zwijała się w sposób kontrolowany, czy padnie z hukiem. Już dawno minął czas, kiedy wspólnie ze związkami można było ustalać sposoby zaciskania pasa, aby nie trzeba było zamknąć kilku kopalń. Teraz nastał czas uzgadniania ze stroną społeczną terminarza radykalnych działań, które nazwie się w sposób miły dla ucha i niezrozumiały dla zwykłego człowieka. Można ustalić, że zamknięcie kopalni będzie się nazywać uśpieniem kopalni. Cięcia w funduszu płac można nazwać urealnieniem sposobu wynagradzania. Ponieważ trzeba będzie sprzedać jeszcze ze dwie kopalnie, proponuję nazwać tę operację aktywnym udziałem w kreowaniu rynku aktywów węglowych. Zamrożenie płac na długi czas można nazwać koncentracją kompetencji załogi na bezkosztowym udziale w procesie dostosowania firmy do potrzeb rynku. Czy ja się natrząsam z trudnej sytuacji KW? Nie! Jestem załamany, bo jeżeli nowy zarząd znajdzie najbardziej łagodny sposób sanacji firmy, to i tak oznacza to wielkie obciążenie dla kondycji ekonomicznej regionu. Trzeba będzie zapłacić fortunę za miodowe lata.