PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Tadeusz Cymański
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Temat tak piękny i wdzięczny, że aż żal, że tylko 3 minuty, bo Tajlandia to nie tylko ta sucha umowa. Temat jest tak banalny i tak prosty, że nie wywołał sporów ani nawet większej dyskusji. Ratyfikujemy, i to chyba jednogłośnie. Zdziwię się, jak ktoś się wstrzyma od głosu. Warto jednak powiedzieć choćby kilka słów w tym bardzo krótkim czasie. Tajlandia to nie tylko piękno. Wiemy, znamy, niektórzy nawet byli. (Poseł Barbara Bartuś: Jeszcze nie byłam.) Turystyka, cudowne Morze Andamańskie, na południu Kambodża, Laos. A w ogóle Tajlandia to dawny Syjam. Ja jestem starszej daty, to wiem, że to jest Syjam. No i Birma u góry. Ale nie o geografii, nie o pięknie czy turystycznej... Bo jest tam niedrogo. Tajowie są bardzo życzliwi. Wspaniali ludzie, świetna kuchnia. Nie jestem przedstawicielem żadnego biura turystycznego. Przejdę do rzeczy. Nas interesuje... To jest bardzo dobra umowa, jedna z wielu. Otwiera, umożliwia - to jest ważne słowo - wszechstronne, różnorodne, może nawet dwustronne, wielostronne, na kanwie też światowych organizacji handlowych czy innych... Ma na celu pobudzenie współpracy, a najważniejsze są, wiadomo, gospodarka i pieniądze. I tu warto dodać, że Polska też jest jednym z uczestników tego obrotu. Nasze obroty rosną. W 2022 r. osiągnęły prawie 2 mld dolarów, ale niestety - i tu trzeba się zastanowić - chcielibyśmy mieć nadwyżki, ale mamy duży deficyt, i to deficyt na poziomie 1 mld dolarów. Wszystkie kraje europejskie, Unia Europejska jako całość jest potężnym partnerem dla Tajlandii. Te obroty rosną z roku na rok. W ubiegłym roku sięgnęły kwoty 41 mld euro. Warto dodać również, że Unia Europejska jest drugim po Japonii inwestorem na terenie Tajlandii. Myślę, że powinniśmy też brać pod uwagę perspektywy gospodarcze. Na posiedzeniu komisji Unii Europejskiej była ciekawa dyskusja na temat jednej z polskich firm, która chce inwestować i inwestuje w przemysł farmaceutyczny w Wietnamie - to ten sam rejon. Myślę, że będziemy tu świadkami ekspansji w tym dobrym tego słowa znaczeniu, ekspansji gospodarczej. Po umowach z Indonezją, Filipinami, Wietnamem, Singapurem to piąta tego typu umowa wypracowana przez Unię Europejską. Polska w tym momencie... Myślę, że pan prezydent bez wysiłku i bez kontrowersji to podpisał. Chcę, podsumowując swoje krótkie wystąpienie, zaapelować do wszystkich koleżanek i kolegów w Sejmie, żeby tę ustawę, bardzo skromną w treści, ale bogatą i inspirującą do rozważań i aktywności, poparli. Dziękuję bardzo. Jeszcze nie wykorzystałem 12 sekund, a skarżyłem się, że jest mało czasu.
Mówca: Robert Tyszkiewicz
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicja Obywatelska przedstawić stanowisko w sprawie ratyfikacji Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Tajlandii, z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli dnia 14 grudnia 2022 r. Celem umowy jest ożywienie relacji Unii Europejskiej z Tajlandią, które po zamachu stanu w 2014 r. znacznie się osłabiły i nie wróciły do poprzedniej dynamiki nawet po wyborach demokratycznych przeprowadzonych w 2019 r. W umowie strony zobowiązują się do rozszerzenia, pogłębienia stosunków, m.in. poprzez zawieranie umów szczegółowych, a istotnym elementem umowy jest ustanowienie wspólnego komitetu jako organu składającego się z przedstawicieli stron, którego zadaniem jest prowadzenie konsultacji oraz nadzór nad realizacją celów umowy. Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową wpisuje się w założenia i cele polityki Rzeczypospolitej Polskiej wobec Królestwa Tajlandii. Polska uznaje Tajlandię za ważnego partnera w regionie Azji Południowo-Wschodniej, którego znaczenie polityczne i gospodarcze systematycznie wzrasta. Polskę i Tajlandię łączą 50-letnie stosunki dyplomatyczne oraz rozwijana sukcesywnie współpraca polityczna, gospodarcza, edukacyjna i kulturowa. Potencjał tej współpracy jest jednak znacznie większy niż obecnie odnotowywany stan relacji. A zatem związanie Polski umową jest korzystne zarówno dla Unii Europejskiej, jak i dla naszego kraju, ponieważ poszerza ramy współpracy i daje dodatkowe narzędzia do pogłębienia i intensyfikacji dialogu politycznego i współpracy sektorowej z Tajlandią. Biorąc powyższe pod uwagę, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska opowiada się za ratyfikacją niniejszej umowy. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Maciej Gdula
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność reprezentować stanowisko klubu Lewicy w tej samej sprawie, czyli na temat rządowego projektu ustawy o ratyfikacji umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską a Królestwem Tajlandii. Od razu powiem, że chcemy poprzeć ten projekt, jesteśmy za ratyfikacją, ale jednocześnie chcę powiedzieć kilka słów na temat, powiedzmy, delikatnej sytuacji w tej sprawie. W Królestwie Tajlandii nastąpił zamach wojskowy i na dziś wciąż nie ma tam demokracji. Rządy sprawuje gen. Prayuth Chan-ocha, który stara się zmierzać w stronę większej demokracji, przestrzegania praw człowieka, szacunku dla zrzeszania się, szanowania wolności słowa, ale w tym zakresie jest wciąż bardzo dużo do zrobienia. I my, zazwyczaj prowadząc politykę międzynarodową, stawiamy na wartości, na wspieranie demokracji, prawa człowieka, samoorganizację, swobodę działania społeczeństwa obywatelskiego, wolną prasę itd. W tym wypadku można mieć wrażenie, że nie dochowujemy wierności naszej linii, naszym wartościom, natomiast trzeba powiedzieć jasno, że tak nie jest, bo podpisanie umowy następuje po tym, jak w Tajlandii przyjęto prawo, które w większym stopniu gwarantuje przestrzeganie praw człowieka, a z drugiej strony zacieśnianie związków między Unią Europejską i Królestwem Tajlandii będzie drogą do tego czy jest sposobem na to, żeby wzmacniać tam tendencje demokratyczne, a nie je osłabiać. I o to też apeluję. Widzę, że pan minister Wawrzyk pojawił się na sali. Apeluję do nas wszystkich, żebyśmy po podpisaniu tej umowy patrzyli na to, jaka jest sytuacja w Tajlandii, ale też żeby ministerstwo monitorowało postępy - mam nadzieję, że to będą postępy - związane z przestrzeganiem praw człowieka i demokratyzacją w Tajlandii. To jest niesamowicie ważne i dla mnie ta przesłanka, że wzmocnimy tam tendencje demokratyczne, jest przesądzająca, żeby poprzeć ten projekt. (Poseł Tadeusz Cymański: W tym pięknym kraju.) W tym pięknym kraju, tu się zgadzam z posłem Cymańskim. Dziękuję bardzo.
Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Umowa dwustronna pomiędzy Unią Europejską i Tajlandią oraz państwami członkowskimi to umowa o charakterze mieszanym, która dotyczy relacji dwustronnych nie tylko pomiędzy Unią Europejską i Tajlandią, ale również między państwami członkowskimi i Tajlandią. Przedmówcy i sprawozdawca komisji wskazali na to, że Tajlandia jest właściwie czwartym co do ważności partnerem w Azji Południowo-Wschodniej. Jest ważnym partnerem ze względu chociażby na otoczenie i pewną dominację w regionie partnerów, jakimi są Chiny, ale również ze względu na obroty handlowe i rosnące znaczenie gospodarcze tego państwa, niezależnie od perturbacji politycznych, jakie w Tajlandii miały miejsce w 2014 r. - chodzi o zamach stanu. To królestwo po śmierci poprzedniego, panującego ponad 50 lat króla Tajlandii wciąż przechodzi pewne perturbacje, jeżeli chodzi o procesy wewnętrzne, demokratyczne, ale to już jest wybór wewnętrzny tego państwa. Miejmy nadzieję, że to się wszystko ustabilizuje. W związku z tym chciałbym powiedzieć w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego i Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska, że to jest umowa, którą popieramy. Jest ona ważna zarówno z punktu widzenia relacji dwustronnych pomiędzy Unią Europejską i Tajlandią, jak i ze względu na pożądanych partnerów gospodarczych, których chce mieć Polska w tym regionie. Państwa, które są tam najważniejsze w kontekście wymiany gospodarczej, to oczywiście Wietnam, Malezja, ale również Tajlandia jawi się tu jako ważny partner. Oczywiście ta współpraca na forum Unii Europejskiej i współpraca bilateralna są jeszcze ważne z tego względu, że dają możliwość budowania partnerstwa strategicznego pomiędzy Unią Europejską a ASEAN-em, którego członkiem jest Tajlandia, a także partnerstwa regionalnego w ramach ASEAN-u i partnerstwa w ramach współpracy Azja-Europa-ASEAN. Wszystkie te fora współpracy, wszystkie formaty współpracy są ważne zarówno z punktu widzenia relacji Unii Europejskiej z tymi organizacjami, jak również z punktu widzenia kontaktów Polski z tym regionem świata, który na mapie gospodarczej, jeśli chodzi zarówno o potencjał ekonomiczny, jak i o potencjał ludnościowy - jest niezmiernie ważny w kontekście funkcjonowania naszej polityki zagranicznej oraz gospodarczej. Stąd też - wyrażam powtórnie tę konkluzję - popieramy projekt ustawy zezwalającej na proces ratyfikacji tejże umowy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Krystian Kamiński
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Procedujemy nad projektem ustawy o ratyfikacji Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Tajlandii, z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli dnia 14 grudnia 2022 r. Z pozytywów należy wymienić art. 25 umowy, czyli deklarację współpracy w zakresie nielegalnej imigracji. Zarówno Unia Europejska, jak i Tajlandia zobowiązują się do readmisji, czyli odsyłania nielegalnych imigrantów do państwa, z którego przybyli. To jest okej. Tylko Unia Europejska nie byłaby sobą, gdyby nie pomieszała biznesu ze sprawami społecznymi. I tak patrzmy: art. 21 o równouprawnieniu płci i wzmocnieniu pozycji kobiet i dziewcząt jako celu samym w sobie. Niby nic złego, ale art. 38 o zmianach klimatu, pkt f: Propagowanie szerzenia wiedzy, w tym pośród najbardziej narażonych grup ludności oraz grup mieszkających na najbardziej zagrożonych obszarach, ułatwienie udziału społeczeństwa w reagowaniu na zmiany klimatu oraz ujęcie w tym względzie analizy wpływu zmian klimatu na zagadnienia dotyczące płci. Ujęcie w tym względzie analizy wpływu zmian klimatu na zagadnienia dotyczące płci. Ktoś to rozumie? Jak ministerstwo to interpretuje? A także pkt g: Propagowanie współpracy i dialogu w zakresie opracowania instrumentów ekonomicznych - takich jak ustalenie opłat za emisję gazów cieplarnianych i innych instrumentów w razie potrzeby - w celu sprostania wyzwaniom związanym ze zmianami klimatycznymi. Myślałem, że PiS jest przeciwko temu, ale widzę, że nie macie z tym problemu, bo poseł Cymański to zachwalał. (Poseł Tadeusz Cymański: To z rozsądku.) Ale idźmy dalej. Art. 46 o zdrowiu: Strony postanawiają współpracować i dzielić się doświadczeniami oraz najlepszymi praktykami w różnych zakresach w celu poprawy powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej, a także poprawy dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, i to według wytycznych WHO. Wystarczy wejść na stronę WHO, żeby zobaczyć, co to oznacza. Aborcja legalna bez jakichkolwiek ograniczeń i artykuł z zeszłego tygodnia o tym, że WHO pracuje nad wytycznymi medycznymi dla transwestytów i ludzi nieokreślonej płci. Czyli ideologia gender. Jest to po prostu jota w jotę napisane. Mam wrażenie, że poza panem tłumaczem jestem jedynym, który tę umowę naprawdę przeczytał. (Oklaski) Przecież wy nie wiecie kompletnie, o co w tej umowie chodzi, i wy się pod tym podpisujecie. Poseł Cymański przed chwilą przyszedł i powiedział: nie no, świetna umowa, nie widziałem lepszej. (Poseł Tadeusz Cymański: No nie będzie nic.) No wie pan co? Mam wrażenie, że wy naprawdę dostajecie umowę po angielsku i jesteście zadowoleni, że dostaliście tę umowę. (Poseł Tadeusz Cymański: Mamy już.) Nikt jej nie czytał, nikt nie wie, o co w niej chodzi. Podejrzewam, że o tym ujęciu zmian klimatu w kontekście płci ministerstwo też nam wiele nie powie. Szanowni Państwo! Tak wygląda w Polsce Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Nawet nie wiedzą, nad czym debatują. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Tadeusz Cymański: One nie wiążą.)
Mówca: Tomasz Zimoch
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Więc ja dzisiaj bardzo krótko. Posła, który przed chwilą przemawiał, chcę zapewnić, że są posłowie, którzy dokładnie przeczytali tę umowę. Takim posłem jest specjalizujący się w naszym kole Paweł Zalewski, który dał nam wykład, przekonał nasze koło, że poprzemy ten projekt ustawy. I nawet w trybie mini-maks, czyli minimum słów, maksimum potrzebnego prawa, potrzebnej umowy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Braun
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Mój znakomity kolega poseł Krystian Kamiński, minister spraw zagranicznych naszego gabineciku cieni... (Poseł Piotr Kaleta: Ha, ha, ha!) ...wyraził tutaj przypuszczenie, że poza nim być może tylko tłumacz czyta te umowy, które tutaj przedstawiacie do ratyfikacji. Posuwam się dalej i przypuszczam, że to może był tłumacz Google albo jakaś całkiem sztuczna inteligencja, która to czytała. Poproszę w związku z tym ministra, żeby na piśmie objaśnił mi ten związek, który implikuje jedna z ratyfikowanych dziś umów, związek między globalnym ociepleniem a sprawami płciowości i równouprawnienia. Proszę mnie oświecić, panie ministrze. To jest coś, o czym rodzice mi nie mówili, więc może pan minister wyjaśni. Koniecznie na piśmie, panie ministrze. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Tajlandia po wyborach w 2019 r. coraz bardziej otwiera się na Europę, przyciągając inwestorów, co słusznie zauważa Unia, tworząc umowę ramową. Wśród Polaków również kierunek ten staje się coraz bardziej popularną destynacją zarówno turystyczną, jak i biznesową. Pamiętać należy jednak, że pomimo wzrostu wciąż jednak to więcej tajskich przedsiębiorstw inwestuje w Polsce niż polskich w Tajlandii, a wartości w handlu i inwestycjach nie odzwierciedlają potencjału we współpracy. Dlaczego tak się dzieje? Jaki rząd ma pomysł na poprawę tego stanu rzeczy? W interesie Polski jest równoważenie obrotów handlowych z Tajlandią i większa ekspansja na ten rynek. Ratyfikowanie umowy zapewne w pewnym stopniu pozwoli na zacieśnienie współpracy i stworzenie sprzyjających warunków (Dzwonek) do zwiększenia jej zakresu, ale Unia nie wykona całej pracy za nas. Dziękuję.
Mówca: Krzysztof Śmiszek
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Podekscytowani panowie z Konfederacji akurat wymienili takie elementy tej umowy, które przemawiają dokładnie za tym, żeby ją ratyfikować, a nie żeby ją obśmiewać. To po pierwsze. A po drugie, pytanie do pana ministra. Oczywiście trzeba wzmacniać współpracę z Tajlandią i z tą częścią świata. Natomiast niewątpliwie jest tak, że w Tajlandii przez ostatnie 2-3 lata mieliśmy do czynienia z masowymi demonstracjami antyrządowymi. Policja w sposób dosyć brutalny rozprawiała się z tymi demonstracjami, z osobami, które brały w nich udział. Zatem podstawowa wolność, jaką jest wolność zrzeszania się i wolność demonstrowania, w bardzo mocny sposób została naruszona. Chciałbym więc zapytać, jak Ministerstwo Spraw Zagranicznych monitoruje kwestię praw człowieka w Tajlandii, z którą przecież chcemy zacieśniać współpracę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Grabczuk
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W interesie Polski jest to, żeby nawiązywać kontakty z wieloma państwami na świecie, umacniać pozycję Polski. Ale dotyczy to również silnej pozycji w Unii Europejskiej, ponieważ Polska jako duży kraj, bogaty kraj powinna mieć większy wpływ, jeśli chodzi o politykę międzynarodową, kształtowanie polityki międzynarodowej w całej Unii Europejskiej. Oczywiście Tajlandia ma bardzo duży potencjał. Jest to zarówno potencjał gospodarczy - uważam, że wciąż niewykorzystane są możliwości naszej gospodarki w tym zakresie - jak i potencjał turystyczny. Ona cieszy się dość dużym zainteresowaniem wśród wielu Polaków. Nawiązywanie dobrych kontaktów z Tajlandią zatem jest również w interesie naszego kraju. Dziękuję bardzo.
Mówca: Sprawozdawca Marcin Porzucek
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy ramowej o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Rządem Malezji, z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli dnia 14 grudnia 2022 r. Komisje: do Spraw Unii Europejskiej oraz Spraw Zagranicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 11 lipca wnoszą, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył projekt ustawy bez poprawek. Dziękuję.
Mówca: Marcin Porzucek
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt dotyczy poszerzenia zakresu współpracy w obszarach gospodarki i handlu oraz wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Ma za zadanie wzmocnić współpracę w dziedzinie ochrony praw człowieka, nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia, zwalczania terroryzmu oraz walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną, a także w zakresie handlu i inwestycji, migracji, środowiska, energii, zmiany klimatu, transportu i szeregu innych ważnych dziedzin życia. W naszej ocenie ten projekt wart jest poparcia. Bardzo dziękuję.
Mówca: Robert Tyszkiewicz
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicja Obywatelska przedstawić stanowisko w sprawie ratyfikacji umowy ramowej o partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a rządem Malezji sporządzonej w Brukseli dnia 14 grudnia 2022 r. Umowa ma przyczynić się do podniesienia wzajemnych relacji Unii Europejskiej z Malezją na wyższy poziom, ustanowienia zacieśnionego partnerstwa między stronami oraz pogłębienia i usprawnienia współpracy w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Ma też poprawić relacje dwustronne między Unią a Malezją, które ochłodziły się znacznie po zapowiedziach Unii Europejskiej, które dotyczyły redukcji użycia w biopaliwach oleju palmowego. Całkowita redukcja miałaby nastąpić w Unii Europejskiej do 2030 r., co mogłoby prowadzić do ograniczenia importu tego produktu z Malezji, drugiego na świecie producenta tego surowca. Umowa ma bardzo szeroki zakres. Dotyczy przestrzeni współpracy dwustronnej, regionalnej i międzynarodowej, na rzecz międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, stabilności, w zakresie handlu i inwestycji, w zakresie wymiaru sprawiedliwości i bezpieczeństwa oraz w dziedzinie nauki, technologii i innowacji. Z całą pewnością ta umowa stanowi ważny krok w kierunku wzmocnienia obecności Unii Europejskiej w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Związanie Rzeczypospolitej Polskiej umową wpisuje się w założenia i cele polityki Polski wobec Malezji. Biorąc powyższe pod uwagę, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera ratyfikację niniejszej umowy. Dziękuję bardzo.
Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wypowiadając się w sprawie projektu ustawy dotyczącej ratyfikacji umowy pomiędzy Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Malezją, chcę powiedzieć, że ta umowa ma dłuższą historię, ponieważ pierwotnie była to umowa dwustronna pomiędzy Unią Europejską a Malezją, która jednak po roku 2015 została rozszerzona, oczywiście na wniosek państw członkowskich Unii Europejskiej, i stała się również umową mieszaną, a więc umową zawierającą element współpracy bilateralnej Unia - Malezja oraz państwa członkowskie Unii Europejskiej - Malezja. Rzeczywiście ta umowa prawdopodobnie jest etapem w dojściu do umowy o strefie wolnego handlu pomiędzy Unią Europejską a Malezją. Jak ten proces się będzie rozwijał, tego w chwili obecnej nie jesteśmy w stanie przesądzić. Niemniej Malezja jest ważnym partnerem, wyprzedza pod tym względem wcześniej omawianą Tajlandię i jest na trzecim miejscu zarówno jako partner Unii Europejskiej, jak i jako partner dla Polski - stąd jej waga. Rzeczywiście te relacje dwustronne między Malezją a Unią Europejską uległy pewnemu, że tak powiem, zaostrzeniu, wtedy kiedy stwierdzono, że należy powstrzymać gwałtownie rosnący import oleju palmowego, który był wykorzystywany w produkcji biopaliw, w szczególności przez państwa Europy Południowej, które nie mają własnych zasobów. I to oczywiście spowodowało w ogóle wielką niechęć do produkcji biopaliw w Unii Europejskiej, a w szczególności było to interesujące dla Polski, dlatego że mamy źródła związane z biopaliwami oparte na surowcach własnych, chociażby produkcja rzepaku, a nie import oleju palmowego, który przynosił też negatywne skutki, w szczególności w części lasów deszczowych, które były wycinane zarówno w Malezji, jak również w szczególności w Indonezji. Ten problem w jakiś sposób został przyjęty. Zresztą pamiętam taką misję ze strony chociażby rządu indonezyjskiego, który bardzo zabiegał o to, aby odejść, ponieważ mogło to być również źródłem konfliktów pomiędzy społecznością islamską a chrześcijańską w samej Indonezji. Ale problem dotyczy całego subregionu. Chciałbym powiedzieć, że oczywiście ważność tej umowy jest związana z faktem przełamywania zerwania łańcucha dostaw, z którym po COVID-zie mieliśmy do czynienia, oraz z konsekwencjami zmiany relacji pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Chinami czy też z konsekwencjami wojny pomiędzy Rosją a Ukrainą. Wszystkie te czynniki wzmacniają w regionie rolę takich państw jak Malezja. Stąd też wydaje się zasadne, aby ta umowa została zawarta. Dziękuję bardzo.