Mówca: Witold Pahl
Data: 2013-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska chcę przedstawić stanowisko mojego klubu w sprawie rządowego projektu ustawy opisanego w druku sejmowym nr 1577 oraz projektu zmiany ustawy Kodeks karny z druku nr 1538. Na początku, żeby nie było wątpliwości, te słowa również adresuję do pani poseł Kempy - klub Platformy Obywatelskiej będzie za skierowaniem obydwu projektów do prac we właściwych komisjach. Równocześnie pragnę podziękować panu ministrowi, ale także rzecznikowi praw dziecka panu Markowi Michalakowi za pewien impuls ustawodawczy, który spowodował, że dzisiaj możemy procedować nad tymi projektami. Sprawa rzeczywiście jest niezwykle ważna. Ja pozwolę sobie omówić tylko kwestie konstytucyjne, dlatego że sprawy dotyczące szczegółowych regulacji zostały już omówione. Art. 31 ust. 1 konstytucji w sposób jednoznaczny mówi, że wolność podlega ochronie prawnej, natomiast ust. 3 tego artykułu mówi, że ta wolność może być ograniczana z uwagi na określone wartości. Te wartości to bezpieczeństwo, to również ochrona wolności i praw obywatelskich. A więc tę wolność możemy rzeczywiście ograniczać. Art. 5 konstytucji z kolei nakłada na Rzeczpospolitą Polską obowiązek zapewnienia swoim obywatelom bezpieczeństwa. I w tym kierunku idą projektowane przedłożenia. Trzeba uderzyć się w pierś i powiedzieć bardzo wyraźnie, że rok 1989 to był ten moment, kiedy tak naprawdę zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, czyli zasada lojalności państwa wobec obywateli została naruszona. Stworzyliśmy lukę, która spowodowała, że rzeczywiście osoby, które kończą odbywanie kary 25 lat pozbawienia wolności, wyjdą na wolność, a w trakcie postępowania wykonawczego okazało się, że stanowią one zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. W stosunku do tych osób nie orzeczono środków zabezpieczających. Chciałbym jednak bardzo wyraźnie powiedzieć, że to ukierunkowanie przedłożenia rządowego jest zgodne z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazującym na to, że czym innym jest środek prewencyjny, a czym innym kara. Mówię tutaj o orzeczeniu, które przywołał pan minister Królikowski, przeciwko Holandii, ale również o orzeczeniu Grosskopf przeciwko państwu niemieckiemu. Ono mówi również bardzo wyraźnie, że trzeba te dwa elementy mocno odróżniać. A więc nie mówimy o ryzyku zagrożenia czy naruszenia zasady ne bis in idem. Niestety projekt poselski nasuwa pewne wątpliwości, dlatego że mówi o zastosowaniu środka zabezpieczającego. Projekt rządowy idzie w kierunku zgodnym z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego. Mogę postawić tezę, że to nawet nie jest środek postpenalny. Jest to środek prewencyjny stosowany nie tylko wobec tych osób, które zostały skazane na karę śmierci, a dzisiaj wychodzą i stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego, ale jest to również rozwiązanie pro futuro, a więc dla osób, u których te zaburzenia, te skłonności ujawnią się albo nie zanikną i zostaną stwierdzone w trakcie odbywania kary. I ostatni element, funkcje gwarancyjne, które zostały w tej ustawie bardzo mocno podkreślone, a więc cykliczność postępowań, prawo do obrony. Te wszystkie elementy stanowią o tym, że wolność i godność człowieka, a z drugiej strony bezpieczeństwo publiczne będą tutaj zrównoważone. (Dzwonek) Dlatego też, panie marszałku, panie ministrze, panie rzeczniku, Wysoka Izbo, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska jest za skierowaniem tychże projektów do dalszych prac w komisjach sejmowych. Dziękuję. (Oklaski)