Mówca: Maria Zuba
Data: 2015-02-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Podczas debaty w pierwszym czytaniu projektu ustawy z druku nr 3077 skierowałam do pana ministra pytanie, na które nie otrzymałam odpowiedzi. Pytanie dotyczyło skuteczności działania mechanizmu odwróconego opodatkowania. Proszę, aby pan zapoznał nas z efektami jego funkcjonowania w systemie rozliczenia podatku VAT. System ten w polskim prawie działa od 1 kwietnia 2011 r. w zakresie obrotu złomem i uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i uważam, że jego ocena po prawie 4 latach funkcjonowania jest możliwa, a nawet konieczna. W omawianym projekcie zakłada się rozszerzenie katalogu usług i towarów, które będą objęte tym mechanizmem. Będzie on obejmował niektóre wyroby ze stali, złoto nieobrobione, telefony komórkowe, komputery. Proszę zatem o poinformowanie nas podczas dzisiejszej debaty o dotychczasowych efektach funkcjonowania tego mechanizmu oraz o tym, czy jest on wystarczająco sprawny i czy w ocenie rządu nie wymaga dalszego usprawnienia. W przypadku trudności z udzieleniem nam dzisiaj odpowiedzi podczas debaty proszę o odpowiedź na piśmie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W czasie pierwszego czytania nie zdążyłam odnieść się do proponowanej w projekcie ustawy zmiany w zakresie odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do zakupionych towarów i usług wykorzystywanych do celów podlegających i niepodlegających systemowi VAT, czyli do celów mieszanych, a jest to ważna zmiana w tym projekcie, gdyż dotychczas obowiązujące przepisy nie dają podatnikowi precyzyjnych wytycznych, jaką metodą powinien określać, jaka część danego towaru wykorzystywanego w jego działalności gospodarczej jest objęta systemem VAT, a jaka część nie powinna być nim objęta. Dotychczas brak tego przepisu powodował, że przedsiębiorcy lub ich biura rachunkowe w konfrontacji z urzędem skarbowym byli często na przegranej pozycji. Proponowane unormowania dają podatnikowi możliwość uzgodnienia sposobu obliczenia proporcji, w jakich podatek podlega odliczeniu, z właściwym organem podatkowym. Jest to dobre rozwiązanie, zapewnia ono bowiem podatnikowi zwiększoną ochronę prawną. Po wejściu w życie proponowanych zmian naczelnik urzędu skarbowego na wniosek podatnika obowiązany będzie do uznania za prawidłowy przedstawiony we wniosku sposób obliczenia proporcji w stopniu jak najbardziej odpowiadającym specyfice prowadzonej przez podatnika działalności, jednakże uznanie sposobu określenia proporcji dotyczyć będzie okresu, w którym dany wniosek zostanie złożony, a także przyszłych okresów rozliczeniowych, natomiast naczelnik urzędu skarbowego nie rozpatrzy wniosku za okres rozliczeniowy objęty w dniu złożenia wniosku postępowaniem podatkowym, kontrolą podatkową, postępowaniem kontrolnym prowadzonym przez organ kontroli skarbowej bądź postępowaniem przed sądem administracyjnym. Aczkolwiek dopuszczalne ma być złożenie wniosku o uznanie sposobu określenia proporcji za okres rozliczeniowy poprzedzający ten, w którym złożono wniosek, pod warunkiem jednak, że okresy te nie były objęte ww. postępowaniami. Kolejnym bardzo istotnym z punktu widzenia ochrony interesów podatnika założeniem jest możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie naczelnika urzędu skarbowego, jeżeli uzna on proponowany przez podatnika sposób za nieprawidłowy. Dodatkowo w wypadku zmiany stosunków gospodarczych, które spowodowałyby powstanie znaczącej nieadekwatności uznanego za prawidłowy sposobu określenia proporcji, postanowienie wygaśnie lub - na wniosek podatnika bądź z urzędu - ulegnie zmianie albo uchyleniu. Na korzyść podatnika należy również zaliczyć rozwiązanie, zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego nie będzie miał możliwości zakwestionowania sposobu określenia proporcji stosowanego przez podatnika, jeśli wcześniej uznał dany sposób za właściwy lub wskazał dany sposób jako najbardziej odpowiedni. (Dzwonek) Jeszcze słówko. W celu pomocy podatnikowi w wyborze najbardziej odpowiedniego dla niego sposobu obliczenia podatku podlegającego odliczeniu minister finansów przedstawi w rozporządzeniu przykład sposobu obliczenia proporcji. Na te rozwiązania uczciwi przedsiębiorcy czekali, a ci, dla których uczciwość nie jest cechą wrodzoną, z powodu opóźnienia wprowadzenia tej zmiany czerpali korzyści z mrocznych zapisów dotychczas obowiązującej regulacji. Dziękuję.