Mówca: Sprawozdawca Artur Jarosław Łącki
Data: 2026-04-15 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o współpracy w zwalczaniu przestępczości, podpisanej we Lwowie dnia 11 grudnia 2025 r., druki nr 2276 i 2379. Wysoka Izbo! Umowa dotyczy współpracy polskich i ukraińskich organów właściwych do ochrony porządku publicznego i zwalczania przestępczości. Jej celem jest stworzenie lepszych ram prawnych dla wykrywania oraz zwalczania przestępczości, a także jej zapobiegania. Obecnie obowiązuje umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Ukrainy o współpracy w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej, podpisana w Kijowie dnia 3 marca 1999 r. W 1999 r., a przecież po drodze mieliśmy rok 2014 - zajęcie Krymu i wojna w Donbasie, następnie rok 2022 - pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę. Argumentami przemawiającymi za związaniem się nową umową jest potrzeba dostosowania form i zasad współpracy w zwalczaniu przestępczości do nowych wyzwań, nowych metod popełniania przestępstw, a także unormowania stosowania dodatkowych form działań operacyjnych. Postanowienia umowy z roku 1999 są oceniane jako niewystarczające dla realizacji zakładanego celu. Podczas prac połączonych komisji bardzo wyczerpująco wyjaśnili konieczność związania się nową umową wiceminister Spraw Wewnętrznych i Administracji Czesław Mroczek oraz wiceminister Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski. Obaj wskazywali, że w czasach gdy do Polski wyemigrowało kilka milionów obywateli Ukrainy, a ponad milion tu pozostało, mieszkają, pracują, zakładają rodziny, ale również popełniają wykroczenia i przestępstwa, służby obu państw muszą mieć ramy prawne dla wspólnego dbania o bezpieczeństwo publiczne. W tym miejscu uczciwie jest dodać, że Ukraińcy są najbardziej zdyscyplinowaną grupą imigrancką w Polsce i stwarzają proporcjonalnie najmniej kłopotów. Ministrowie wskazywali również, że środowiska imigranckie są infiltrowane przez służby rosyjskie, które prowadzą wśród nich intensywny werbunek. Tu niezbędna jest ścisła współpraca służb wywiadowczych i kontrwywiadowczych Ukrainy i Polski. Wysoka Izbo! Przepisy nowej umowy przewidują współpracę właściwych organów stron w odniesieniu do wszystkich przestępstw w rozumieniu prawa wewnętrznego obu państw stron, a ponadto zakładają współpracę w wykrywaniu i zwalczaniu wymienionych enumeratywnie wykroczeń oraz zapobieganiu im. Umowa poszerza także katalog organów właściwych do podejmowania współpracy, w tym upoważnia do niej nie tylko organy centralne, ale również przygraniczne, reguluje też nowe formy współpracy, np. takie jak przesyłka niejawna, nadzorowana oraz przewiduje możliwość wymiany oficerów łącznikowych. Ponadto strony będą zobowiązane do współpracy w poszukiwaniu osób zaginionych lub osób ukrywających się przed organami ścigania lub wymiaru sprawiedliwości, podejmowania czynności związanych z identyfikacją osób o nieustalonej tożsamości i nieznanych zwłok, poszukiwania przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub służących do jego popełnienia, wykrywania i identyfikacji korzyści pochodzących z przestępstwa, a także innego mienia uzyskanego w wyniku przestępstwa lub służącego do jego popełnienia. Współpraca będąca przedmiotem umowy, prowadzona między właściwymi organami Rzeczypospolitej Polskiej i Ukrainy przyniesie korzystny oddźwięk społeczny i polityczny w obu państwach, przede wszystkim w związku z uzyskaniem większej skuteczności w zwalczaniu przestępczości. Umowa nie narusza interesów Rzeczypospolitej Polskiej, a jej wejście w życie umożliwi skuteczną walkę z przestępczością. Jednocześnie w każdym przypadku, kiedy jedna ze stron uzna, że współpraca na podstawie umowy może naruszać w szczególności jej suwerenność, bezpieczeństwo lub inne istotne interesy, może odmówić takiej współpracy lub uzależnić ją od spełnienia określonych warunków. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ustawa, o której dziś mówimy, liczy raptem dwa artykuły: w pierwszym zawarta jest zgoda na ratyfikację przez prezydenta umowy o współpracy w zwalczaniu i zapobieganiu przestępczości, a w drugim określana jest data jej wejścia w życie. Pozostaje mieć nadzieję, że minister Bogucki w swoim zapale do wymyślania coraz to nowych kompetencji dla prezydenta tym razem nie będzie miał weny twórczej i pozwoli, żeby prezydent niezwłocznie ratyfikował tę umowę. Wtedy już po 2 tygodniach będziemy mieli funkcjonującą nową umowę na miarę czasów i oczekiwań. Połączone Komisje: Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Spraw Zagranicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 25 marca 2026 r. wnoszą o uchwalenie projektu ustawy z druku nr 2276 bez poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Władysław Dajczak: Ale się boicie tego Boguckiego.)