Mówca: Jolanta Zięba-Gzik
Data: 2026-01-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania komisji dotyczącego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw, druki nr 1937 oraz 2116. Podczas pierwszego czytania wskazywaliśmy, że bankowość spółdzielcza od ponad 100 lat jest jednym z filarów polskiej gospodarki lokalnej. Banki spółdzielcze finansują rolnictwo, małe i średnie przedsiębiorstwa, samorządy oraz lokalne społeczności, często tam, gdzie duże instytucje finansowe nie widzą ekonomicznego interesu. Są to banki oparte na zaufaniu, znajomości lokalnych realiów i odpowiedzialności za miejsce, w którym działają. Dlatego każda zmiana przepisów dotyczących tego sektora musi być dobrze przemyślana i ukierunkowana na wzmocnienie, a nie osłabienie bankowości spółdzielczej. Projekt ustawy, nad którym procedujemy, taki właśnie cel realizuje. Jego istotą jest uporządkowanie przepisów dotyczących bankowości spółdzielczej oraz usprawnienie funkcjonowania tego sektora. Jest to projekt o charakterze deregulacyjnym, odpowiadający na postulaty zgłaszane od lat przez same banki spółdzielcze, a jednocześnie uwzględniający wymogi bezpieczeństwa systemu finansowego. Wśród najważniejszych rozwiązań należy wskazać zniesienie obowiązku przekazywania do KNF rozbudowanych informacji dotyczących kredytów, pożyczek, gwarancji bankowych i poręczeń udzielanych udziałowcom banków spółdzielczych, a także obowiązku przechowywania tych danych. Jednocześnie zachowany zostaje nadzór KNF w tym zakresie. Jest to realne ograniczenie biurokracji, które nie obniża poziomu bezpieczeństwa, ale znacząco ułatwia codzienne funkcjonowanie banków. Projekt również ujednolica zasady uczestnictwa banków spółdzielczych w konsorcjach bankowych. Nowe przepisy obejmą jednolitymi regulacjami wszystkie banki spółdzielcze, co umożliwi im pełniejsze uczestnictwo w konsorcjach i dotarcie ze swoją ofertą do szerszej grupy klientów. To ważny krok w kierunku zwiększenia konkurencyjności tego sektora, zwłaszcza wobec dużych banków komercyjnych. Istotnym elementem ustawy jest także uproszczenie zasad wprowadzania zmian do umowy zrzeszenia. Obecnie każda zmiana, nawet po zatwierdzeniu przez KNF, wymaga podpisania aneksów z każdym zrzeszonym bankiem. Projekt wprowadza umowę wielostronną, zawieraną pomiędzy bankiem zrzeszającym a wszystkimi bankami zrzeszonymi, a jej zmiana będzie wymagała jedynie zatwierdzenia przez KNF, co znacząco ogranicza biurokrację, skraca procedury i porządkuje relacje wewnątrz zrzeszeń. W toku prac komisji przyjęto poprawkę wprowadzającą obowiązek weryfikowania w rejestrze PESEL, czy członek banku spółdzielczego żyje, jeśli od ostatniej czynności prawnej lub faktycznej dokonanej przez tego członka upłynęło więcej niż 5 lat. Rozwiązanie to pozwoli uporządkować rejestry członkowskie, zwiększy bezpieczeństwo obrotu prawnego oraz ograniczy ryzyka organizacyjne po stronie banków spółdzielczych. Pozostałe poprawki przyjęte przez komisję miały charakter redakcyjny, legislacyjny i porządkujący. Poprawią one spójność i czytelność przepisów. Projekt ustawy wpisuje się w racjonalną politykę deregulacyjną państwa, porządkuje obowiązujące przepisy, zmniejsza obciążenia administracyjne, uelastycznia funkcjonowanie zrzeszeń i wzmacnia stabilność sektora bankowości spółdzielczej, nie naruszając jego lokalnego i społecznego charakteru. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera procedowany projekt ustawy. Dziękuję bardzo.