Mówca: Elżbieta Zielińska
Data: 2017-11-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Kukiz’15 przedstawić stanowisko w sprawie powołania Instytutu Solidarności i Odwagi. W tym momencie już wiemy, że nazwa będzie jednak inna - solidarności i męstwa. W pierwszej kolejności chciałabym zacząć od finansowania, bo w poniedziałek mieliśmy posiedzenie komisji kultury, gdzie zadawaliśmy pytania odnośnie do finansowania i podjęcia decyzji o finansowaniu instytucji, która de facto jeszcze nie istnieje. Naprawdę zadawaliśmy kilkukrotnie te pytania ministrowi Lewandowskiemu i jego odpowiedź była bardzo arogancka, bo jeżeli minister nie odpowiada na pytanie, tylko mówi, że przecież wisi projekt, projekt jest poselski, więc my mamy obowiązek zapewnić środki, że przecież to jest projekt dla państwa, jest poselski i my zapewniamy wszystkie środki, jeżeli minister odpowiada w ten sposób i nie rozwiewa wątpliwości co do legalności finansowania, co do tego, że najpierw finansujemy instytucję, a później ją powołujemy, to jest to bardzo nie w porządku. Jeżeli chodzi o uzasadnienie projektu, to minister Gawin całkowicie przekonała mnie tym uzasadnieniem w komisji, ale takie uzasadnienie powinno się właśnie znaleźć w projekcie. Ona mówiła konkretnie o archiwach, o tym, jakie są potrzeby, jakie jeszcze badania trzeba wykonać, i to właściwie było uzasadnienie, którego oczekiwaliśmy w projekcie, takie przekonujące. A tego w druku nie ma. Klub Kukiz’15 wielokrotnie składał, inicjował tego typu gesty np. wobec strony ukraińskiej, żeby uhonorować tych Ukraińców, którzy ratowali Polaków na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, ale to, w jaki sposób powołuje się ten instytut, świadczy też o wielkiej manipulacji posłami, manipulacji politycznej, bo jeżeli z jednej strony powołuje się instytut, a z drugiej strony wyrzuca się naszą ustawę o penalizacji banderyzmu, to jest to bardzo nie w porządku. Mówi się, że Niemcy fałszują historię - i to jest prawda - że kreują własną historię II wojny światowej, a jednocześnie w stronę Ukrainy wykonujemy takie gesty, że dajemy im pieniądze, a oni piszą książki, chwalą UPA, przyjmują naszych polityków wśród czarno-czerwonych flag - jest to bardzo nie w porządku. Jest to pewnego rodzaju szantaż polityczny: nie chcecie powołania instytutu, bo nie chcecie upamiętnić tych osób. My chcemy upamiętnić te osoby, ale chcemy też, żeby instytucje powstawały w sposób formalnie niepozostawiający żadnych wątpliwości, bo w przypadku tego finansowania naprawdę zadawaliśmy sobie pytania, po co kolejny instytut. Mnie minister Gawin przekonała, że jednak jest to taka działka, że należy tę instytucję powołać, natomiast jak już wspomniałam, ta strona formalna, do której się odnosi minister Lewandowski, nie została wyjaśniona. Zastanawiam się, czy rzeczywiście tego typu szybkie procedowanie jest dobre dla powoływania takiej instytucji, bo zamiast rozpocząć rzeczywistą debatę... Bardzo bym chciała też usłyszeć, jak to wygląda ze strony badaczy, jakie oni mają potrzeby. Chciałabym usłyszeć uzasadnienie ze strony naukowców, od osób, które się już tym tematem zajmują. Chciałabym usłyszeć także uzasadnienie ze strony instytucji, które rzeczywiście już poczyniły pewne działania w tym kierunku, np. żeby w komisji kultury był też obecny przedstawiciel Instytutu Pamięci Narodowej. Przecież instytut ten prowadzi ekshumacje, prowadzi różnego rodzaju rozmowy, wiemy, że ma też trudności ze stroną ukraińską. Klub Kukiz’15 na pewno nie będzie przeciw tej inicjatywie, bo jak mówiłam, jeszcze zanim ustanowiliśmy odznaczenie Krzyża Wschodniego, występowaliśmy z taką inicjatywą i wystąpiliśmy z uchwałą upamiętniającą bp. Chomyszyna, ale po prostu powinien ulec zmianie sposób procedowania, bo te wątpliwości, które mamy, zupełnie formalne, to są wątpliwości bardzo poważne, bo naprawdę, nawet jeżeli na tym posiedzeniu przyjmiemy, uchwalimy - a na pewno to będzie na tym posiedzeniu - że ta instytucja powstaje, to droga wcale nie zostanie zamknięta, bo jest jeszcze Senat, jest jeszcze podpis prezydenta, a jednocześnie uchwalamy, że 75 mln instytucja już dostała. Prosilibyśmy, żeby jeżeli będą w przyszłości tego typu inicjatywy, ważne dla wszystkich, dla wszystkich ugrupowań, podchodzić do tej sprawy poważnie. Bo jeżeli się mówi: przecież projekt już wisi - cytuję tu ministra Lewandowskiego - od 26 października i się dziwię, że posłowie tej komisji nie wiedzą o tym... Posłowie tej komisji dobrze wiedzieli o tym, że ten projekt jest, natomiast chcieli poważnej debaty. Dziękuję bardzo. (Oklaski)