Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2026-06-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Dzień dobry, panie marszałku. Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w przedmiocie proponowanej ustawy zawartej w druku nr 2416 o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Projektowana ustawa o zmianie ustawy - Kodeks pracy i ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzeństwa jest kolejną próbą znalezienia narzędzi, które w zamyśle autorów mają przeciwdziałać spadającej liczbie ludności, niskiemu poziomowi dzietności oraz poprawić warunki młodych kobiet na rynku pracy. Wskazane w uzasadnieniu problemy zostały precyzyjnie zlokalizowane i trudno byłoby autorom odmówić trafności diagnozy. Poszukiwanie narzędzi, które będą zapobiegały wskazanym w uzasadnieniu problemom, jest jak najbardziej pożądane, sprawia, że projekt ustawy zasługuje na to, by życzliwie się nad nim pochylić, stąd wniosek o przekazanie projektowanej ustawy do dalszych prac sejmowych. Jedna uwaga, prośba, apel. W życiu to jest tak, że jeżeli ktoś by wszystko zrobił, to nikt inny nie mógłby już niczego zrobić, bo jeżeli zrobiłby coś dodatkowego, to mógłby jedynie zepsuć. Tak że pracujmy nad projektami, które mają poprawić życie członków społeczeństwa, a nie dyskutujmy, ustalając procentowo, kto jakie ma zasługi w jakim zakresie. Bo przypomnę, że polski parlament podejmował już wiele aktów, wiele inicjatyw, które w zamyśle projektodawców miały zapobiec pogarszającej sytuacji demograficznej naszego kraju, a zwłaszcza miały wpłynąć na poprawę dzietności w polskim społeczeństwie. Wskazane w uzasadnieniu projektu dane pochodzące z Głównego Urzędu Statystycznego w sposób jednoznaczny potwierdzają, że liczba urodzeń w Polsce rok do roku - w odniesieniu do lat 2024 i 2025 - maleje. Skalę tragizmu sytuacji podnosi jeszcze to, że wzrasta liczba zgonów, a w konsekwencji maleje liczba ludności Polski. Analiza sytuacji demograficznej naszego kraju wskazuje na tendencje, które uzasadniają konieczność i potrzebę podejmowania działań dla odwrócenia tej niekorzystnej tendencji. Równoczesna pamięć o podejmowanych w przeszłości próbach przeciwdziałania niepożądanym zjawiskom skłania do wyrażenia zapatrywania o potrzebie starannej, pogłębionej i rzetelnej analizy każdej propozycji legislacyjnej, również tej, która ma służyć realizacji zakładanych celów. Dobrze byłoby, żeby to, co w zamyśle pomysłodawców miało zaowocować dobrymi rezultatami, nie pozostało jedynie w sferze narracji czy pobożnych życzeń. Równocześnie należałoby oczekiwać głębokiej refleksji nad wprowadzonymi zmianami, bo również, co wynika z uzasadnienia projektu, są one pewnym obciążeniem dla budżetu, czyli dla wszystkich członków społeczeństwa. Rozwiązania te powinny być jak najbardziej optymalne, żeby dały zakładane rezultaty, a nie były tylko kolejnym wydatkiem, który nie przynosi pożądanego rezultatu. Tak że trudno byłoby w tych warunkach dyskwalifikować projekt, ale niewątpliwie należy oczekiwać rozważenia korzyści, które ma on przynieść. To powinno determinować decyzję co do ostatecznego kształtu przygotowanego projektu aktu prawnego. Dodatkową okolicznością potwierdzającą zasadność pogłębionej analizy są uwagi zgłoszone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Nie chcę tutaj dyskutować o zwolnieniach, które są wystawiane w takiej czy innej formie, ale w moim przekonaniu trzeba szanować tę praktykę, która jest. Trzeba szanować również prawo kobiet do prywatności. Ponadto nie ulega wątpliwości, na co już zwrócił uwagę przedstawiciel wnioskodawców, że wszystkie kobiety powinny być objęte dobrodziejstwem tej ustawy, a nie tylko wybrana kategoria kobiet. Przygotowanie kompleksowych analiz w przedmiotowym zakresie powinno również uwzględniać rozwiązania, które były przyjmowane w innych krajach, które borykają się z podobnymi problemami jak Polska. Warto korzystać z recept, które zostały przygotowane przez innych, zostały napisane dla innych systemów i wpłynęły na poprawę sytuacji, którym został dedykowany również ten projekt ustawy. Jestem przekonany, że nie warto wyważać otwartych drzwi, nie ma sensu poszukiwać nawet oryginalnych rozwiązań, które by nie zaowocowały korzystnymi rezultatami. Jak wspomniano wcześniej, wnioskodawcy rekomendują zmiany w Kodeksie pracy i w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, które przerzucają ciężar wypłaty w pierwszych dniach świadczenia z pracodawcy na Zakład Ubezpieczeń Społecznych. (Dzwonek) Nie wdając się w dodatkowe szczegóły, dostrzegając potrzebę poszukiwania narzędzi, które będą sprzyjały poprawie demografii naszego kraju, wnoszę o przekazanie tego projektu do dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo.