Mówca: Jacek Bogucki
Data: 2012-06-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Solidarna Polska przedstawić stanowisko wobec poselskich projektów ustawy o podatku dochodowym oraz ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o podatku dochodowym. Wysoka Izbo, aby mówić o tej ustawie, należy się zastanowić nad tym, jaki mamy dziś system podatkowy, jakie mamy dziś podatki. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Niewydolny.) System podatkowy jest nieczytelny, zagmatwany, zamiast prawa stanowionego obowiązuje prawo interpretowane. Dziesiątki tysięcy interpretacji wydawanych rocznie, wielokrotnie zresztą ze sobą sprzecznych, brak jednolitej wykładni polskiego prawa podatkowego. Statystyka podaje, że w 2010 r. ponad połowa zaskarżonych przez podatników interpretacji wydanych przez organy podatkowe została przez sądy uchylona, uznana za niezgodne z prawem. Na 1075 spraw uwzględniono 588 wniosków podatników. O czym to świadczy? Że nawet urzędnicy podatkowi nie są w stanie interpretować prawidłowo przepisów obowiązującego prawa. Jak w tym gąszczu sprzeczności ma się poruszać podatnik, zwykły Kowalski? A przecież to on poniesie ostatecznie koszty tych interpretacji, on płaci kary, on odpowiada za te niewłaściwe interpretacje. Jak można wymagać od podatnika znajomości przepisów podatkowych, jeśli nie są w stanie znać ich urzędnicy podatkowi? Jeśli sądy wydają sprzeczne interpretacje? Przykłady z życia. Podatnik przechodzi jedną, drugą, trzecią kontrolę i w określonym zakresie wszystko jest w porządku, a czwarta czy piąta kontrola kwestionuje wcześniejsze ustalenia. Nieznajomość prawa nie zwalnia od odpowiedzialności, ale czy polskie prawo podatkowe jest w stanie ktokolwiek znać? Chyba nie ma w Polsce nikogo, kto jest w stanie właściwie je zinterpretować. Kolejny zarzut wobec polskiego systemu podatkowego to nadmierne zbiurokratyzowanie, dwu-, trzykrotnie wyższe niż w innych państwach Unii Europejskiej, władztwo urzędników nad podatnikiem, brak partnerstwa, nadmierny radykalizm. Za nieczytelne i zagmatwane prawo odpowiedzialność ponosi właśnie podatnik, który chce uczciwie płacić podatki, ale w Polsce często nie ma na to szans. Kary są często niewspółmierne do przewinień, liczne są też przypadki obciążania karami osób, które nie przekroczyły prawa podatkowego. Najpierw kara, a potem dochodzenie swoich praw, ale w tym czasie bankructwo, tragedie rodzin. To system niesprawiedliwy. Podatek dochodowy ze swej natury powinien obciążać w najmniejszym stopniu, a właściwie w ogóle, tych, którzy zarabiają najmniej, w mniejszym stopniu obciążać tych, którzy zarabiają średnio, i w największym stopniu obciążać tych, którzy zarabiają bardzo dużo. Wiem, że na tej sali wielu jest zwolenników podatku liniowego, ale przecież funkcję podatku liniowego pełni w pełnym zakresie podatek VAT, bo zakładając, że każda zarobiona złotówka zostaje wydana, to każdy, wydając tę złotówkę, zapłaci 23% podatku. W krajach pierwszej dziesiątki gospodarczej świata, w krajach wysoko rozwiniętej demokracji obowiązuje niższy niż w Polsce VAT, obowiązuje progresywny PIT i obowiązuje wysoka kwota wolna od podatku, zwalniająca tych, którzy zarabiają mniej niż średnio. Polska w rankingu jakości i przyjazności systemu podatkowego sporządzanym przez Bank Światowy zajmuje 127 miejsce, tuż za Zimbabwe. To są fakty, to wiele mówi o polskim systemie podatkowym. OECD uznało nasz system podatkowy za najgorszy wśród swoich członków. Zastanawiając się nad systemem podatkowym, należy zastanowić się, jak obniżyć podatki dla tych, którzy zarabiają najmniej, jak nie obciążać tych, którzy zarabiają średnio, ale i jak obciążać tych, którzy podatku w Polsce nie płacą, jak obciążać tych, którzy zarabiają bardzo dużo, w stopniu takim, aby nie chcieli ze swoimi majątkami uciekać za granicę. To jest dylemat, przed którym stoi Wysoka Izba właściwie na początku kadencji. Nowoczesny, przyjazny system podatkowy to jest to, o czym dziś tu powinniśmy rozmawiać, o czym powinniśmy myśleć. Początek kadencji to jest właśnie właściwy moment na taką debatę. Polskie państwo jest często słabe wobec silnych, a wyjątkowo silne wobec tych najsłabszych. Być może proponowana przez PiS, przez Prawo i Sprawiedliwość ustawa nie jest przełomowa. Nie jest przełomowa w zakresie wysokości podatków, nie usuwa pewnie dużej części nieprawidłowości, o których tu mówiłem, ale jest przedkładana w tym momencie, i tu szacunek dla tej pracy, o której tu mówił także przedmówca, wykonanej przez twórców tej ustawy, i określa miejsce, poziom, od którego możemy zaczynać prace nad polskim systemem podatkowym w przypadku podatku dochodowego. Bo ta ustawa pokazuje także to, o czym wszyscy Polacy wiedzą, że polski system podatkowy trzeba uporządkować. Trzeba zacząć od uporządkowania i zmienić go. Dlatego Klub Parlamentarny Solidarna Polska jest za dalszymi pracami w komisji nad tym projektem, za dalszymi pracami parlamentarnymi - choćby z tej oto prozaicznej, ale matematycznej przyczyny. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych ma 175 stron, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych ma 123 strony, ustawa o podatku zryczałtowanym ma 100 stron. Łącznie to 400, a w tej ustawie jest tylko 200, o połowę mniej. Może to jeszcze za mało, za małe uproszczenie, ale już o połowę mniej. To już jest ten zysk, który polscy podatnicy będą mieli, czytając prawo podatkowe. Analiza projektu wskazuje, że są tu rozwiązania korzystne dla podatników, ale też takie, z których korzyści mogą być wątpliwe. Przedstawiali tu moi przedmówcy różne opinie, i pozytywne, i negatywne, o poszczególnych zapisach, nie będę ich powtarzał. Jest to jednak początek prac nad projektem ustawy. To nie jest tak, że to będzie projekt pilny, nad którym pracować będziemy w ciągu miesiąca czy dwóch. Nad tym projektem trzeba pracować dłużej. Na pewno powstać powinna podkomisja, na pewno prace powinny toczyć się z udziałem wielu ekspertów. Ale jest to ten czas, w którym powinniśmy przynajmniej spróbować zacząć. Być może w tym projekcie są zapisy, które można by było usunąć, bo już te sprawy są uregulowane czy to w innych ustawach, czy w innych zapisach tej ustawy, są w tej ustawie zapisy, które trzeba doprecyzować. Na to jednak będzie jeszcze czas, będzie miejsce. Dlatego trudno zrozumieć wypowiedzi przedstawicieli koalicji rządzącej, że nie chcą pracować nad tym projektem ustawy, ale oni nie chcą też pracować nad systemem podatkowym w Polsce, nie chcą pracować nad żadnymi zmianami. Nie dają nam, Izbie, szans pracy nad tym, aby polski system podatkowy upraszczać, poprawiać, zmieniać. Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Solidarna Polska odniesienie się do poszczególnych zapisów w tym projekcie w toku prac, na które liczymy. Jesteśmy przekonani, że także kluby rządzące dzisiaj Polską zechcą podjąć prace nie tylko nad tym projektem, ale i nad kolejnymi, które w tej Izbie będą procedowane, a które będą upraszczać i poprawiać nasze prawo podatkowe. Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)