Mówca: Sprawozdawca Cezary Tomczyk
Data: 2015-05-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ameryka Łacińska znalazła się w orbicie zainteresowań Unii Europejskiej jako samodzielny partner polityczny na przełomie lat 70. i 80. ubiegłego stulecia. Demokratyzacja życia politycznego w zdecydowanej większości państw latynoamerykańskich i ich rozwój gospodarczy spowodowały zacieśnienie współpracy politycznej i gospodarczej. Umowa zawarta w Rio de Janeiro w 1999 r. zakłada wzmocnienie więzi politycznych, gospodarczych i kulturalnych Unii Europejskiej z tymi krajami. Główną formą instytucjonalizacji na poziomie biregionalnym są szczyty na szczeblu szefów państw i rządów oraz ministrów spraw zagranicznych odbywające się, co do zasady, co dwa lata. Między innymi na jednym z nich w Wiedniu w 2006 r. zapadła decyzja o negocjacjach w sprawie podjęcia umowy. Negocjacje te zakończyły się podczas VI szczytu szefów państw i rządów Unii Europejskiej, Ameryki Łacińskiej i Karaibów w maju 2010 r. w Madrycie. Tekst umowy został parafowany 22 marca 2011 r. Umowa została podpisana przez państwa członkowskie Unii Europejskiej i państwa Ameryki Środkowej 29 czerwca 2012 r. Zgodnie z wyżej wymienioną decyzją Rady po zakończeniu właściwych procedur po stronie państw Ameryki Środkowej, a przed ukończeniem procedur ratyfikacyjnych w państwach Unii Europejskiej miała być tymczasowo stosowana w relacjach handlowych między Unią Europejską a Ameryką Środkową. Umowa ma na celu dalsze pogłębianie relacji z państwami regionu i zapewnia ramy prawne dla wszystkich aspektów współpracy Unii Europejskiej z państwami Ameryki Środkowej. Bliższe powiązanie Unii Europejskiej z krajami Ameryki Środkowej powinno sprzyjać wzmocnieniu regionalnej integracji Ameryki Środkowej i przyczynić się do budowy stabilności polityczno-gospodarczej regionu. Tak więc umowa ma na celu dalsze pogłębianie relacji z państwami regionu, przewiduje stopniowe utworzenie strefy wolnego handlu między Unią Europejską a sześcioma krajami Ameryki Środkowej. Wprowadza kompleksowe, ambitne i zrównoważone zobowiązania w zakresie liberalizacji handlu, które biorą pod uwagę liczne interesy ofensywne i defensywne stron oraz ich odmienny poziom rozwoju. Ponadto ten akt prawny zawiera zbiór zasad regulujących handel i szereg kwestii z nim powiązanych, stanowiących podstawę dalszego kształtowania relacji handlowo-inwestycyjnych między Unią Europejską a Ameryką Środkową. Jednym z głównych celów niniejszej umowy jest rozszerzenie i zróżnicowanie stosunków handlowych między oboma regionami na podstawie postanowień handlowej części umowy. Należy pamiętać, że wraz z ratyfikacją umowy wywołane zostają pewne skutki. Po pierwsze jest to skutek prawny, który opiera się na tym, iż umowa ma charakter mieszany, to znaczy jej postanowienia dotyczą zarówno obszaru kompetencji wyłącznych Unii Europejskiej, jak i obszaru kompetencji dzielonych między Unię Europejską a jej państwa członkowskie. Po drugie, są to skutki społeczne. Jej wejście w życie nie wywoła bezpośrednich skutków społecznych, ale o skutku gospodarczym możemy mówić jasno, bo chodzi o lepszy bilans handlowy, chodzi o wzajemną współpracę na poziomie gospodarczym, lepszy dostęp do rynku towarów i usług dla podmiotów unijnych, w tym polskich. To jest oczywiste. Umowa ustanawia kompleksowe zobowiązania w zakresie poprawy dostępu do rynku w relacjach pomiędzy stronami. Ostatnim aspektem będą skutki finansowe, które nie będą wywierać wpływu na stronę wydatkową budżetu państwa. Komisja Europejska ocenia natomiast, że umowa będzie miała wpływ finansowy na dochody całej Unii Europejskiej szacowany na 178 mln euro rocznie. Podsumowując, umowa stanowiąca element długofalowej polityki Unii Europejskiej na przestrzeni lat wobec państw regionu jest w zupełności zgodna z interesami politycznymi i gospodarczymi Polski. Jej wprowadzenie w życie powinno przede wszystkim otworzyć nowe możliwości prowadzenia współpracy gospodarczej i handlu z krajami Ameryki Środkowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)