Mówca: Anna Fotyga
Data: 2012-05-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po raz pierwszy wzmianka o konieczności dokonania zmiany art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej pojawiła się w dokumentach wysokiego szczebla w marcu 2010 r., jeszcze za życia śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego, który był negocjatorem traktatów reformujących ówczesne traktaty Unii Europejskiej. Nie wiemy i już nie będziemy wiedzieli, czy przedstawiciele rządu, premier Donald Tusk, minister spraw zagranicznych wypełnili konstytucyjny obowiązek współdziałania z prezydentem i poinformowali go o tym, że na tak wysokim szczeblu podjęta została decyzja o rewizji traktatów. I to decyzja o zastosowaniu po raz pierwszy systemu uproszczonej, specjalnej procedury zmiany traktatu, takiej procedury kładki, passerelle, która przewidziana jest w sytuacjach, kiedy potrzebne są niewielkie, nieznaczne zmiany traktatów. W tej chwili rząd po wielu miesiącach przedstawia nam do ratyfikacji projekt ustawy dotyczący podjętej już zgodnie z procedurami zapisanymi w traktacie z Lizbony decyzji Rady w sprawie zmiany art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Ta zmiana tworzy Europejski Mechanizm Stabilności. W trakcie wcześniejszej dyskusji pan poseł sprawozdawca prostował nieporozumienia, mówiąc o tym, że toczy się debata medialna de facto o ratyfikacji paktu fiskalnego. Pan poseł dobrze wie, że ta ratyfikacja tak naprawdę dopiero otwiera drogę do przyjmowania innych uregulowań i nie bez kozery mówi się o tym, że to jest dopiero początek. Rząd w czasie obrad nad proponowaną zmianą traktatu nie poinformował posłów albo nie poinformował wystarczająco dokładnie o obszerności i głębokości debaty nad tą zmianą, która toczyła się przy okazji podejmowania procedury traktatowej, jeśli chodzi o tę zmianę. Procedura kładki zastrzega bowiem stosowną rolę Parlamentu Europejskiego. Przyjęta została rezolucja Parlamentu Europejskiego. Jej sprawozdawcami byli wybitni eurodeputowani mający ogromne doświadczenie parlamentarne, czyli pan poseł Brok i pan poseł Gualtieri. W tej rezolucji - przy wszystkich zastrzeżeniach wskazujących jednak na wątpliwości, również traktatowe, na gruncie prawa europejskiego, dotyczące zastosowanej procedury - znajduje się załącznik proponowany przez sprawozdawców jako lepsze rozwiązanie w stosunku do przyjętej rewizji traktatowej. To lepsze rozwiązanie to jest zmiana art. 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w powiązaniu z art. 133 i 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Dlaczego tak sądzili? Otóż art. 352 zawiera postanowienia, które rzeczywiście pozwalają Radzie w drodze jednomyślnej decyzji na podjęcie niewielkiej zmiany traktatu w przypadku, kiedy realizacja polityki, którejś z polityk Unii Europejskiej, wymaga pewnych działań, które nie zostały dostatecznie sprecyzowane w traktacie, a które są niezbędne dla realizacji danej polityki. Otóż, proszę państwa, polityki fiskalnej nie ma w dotychczasowych traktatach Unii Europejskiej. Tak więc zmiana, która się dokonuje i która otwiera drogę do unii fiskalnej w ramach Unii Europejskiej, nie jest żadną nieznaczną zmianą traktatów. Powiedziałabym, że elity urzędnicze Unii Europejskiej dobrze wiedzą, że otwarcie dyskusji nad tym, czy ta zmiana jest niewielka, niezbędna dla realizacji istniejącej już polityki Unii Europejskiej, mogłoby prowadzić do rzeczywiście poważnych problemów traktatowych. I to jest taki element na gruncie interpretacji prawa traktatowego. Może wrócę jeszcze do wydarzeń historycznych. Otóż przecież krótko po długich, żmudnych, burzliwych negocjacjach dotyczących traktatu z Lizbony pani kanclerz Angela Merkel na szczycie w Davos na początku 2009 r. mówiła o tym, że narastający w strefie euro, w Unii Europejskiej, ale i na świecie kryzys gospodarczy wymaga energicznych działań i że instrumentem, który warto jest lansować, który może być pomocny i który się sprawdził, jest system kontroli budżetowej, nadzoru, koordynacji zawarty w systemie budżetowym Niemiec i że warto go jako ten wzorzec promować na forum Unii Europejskiej. Ważny, opiniotwórczy ośrodek, którym kieruje, którego ekspertem jest Jacques Delors, znana przecież, wybitna postać wśród urzędników, polityków Unii Europejskiej, sceny europejskiej, stwierdza w pracach swojego zespołu Nowa Europa, że przyczyną kryzysu budżetowego czy kryzysu związanego z deficytami budżetowymi państw strefy euro są przede wszystkim różnice w stopniu ich rozwoju. A takich różnic nie niweluje się przecież wzmożoną kontrolą czy narzuconymi decyzjami politycznymi. To wymaga całego szeregu działań rozwojowych w ramach polityki spójności, wyrównywania tych różnic. Przecież Polska ma swoje doświadczenie z okresu II Rzeczypospolitej, kiedy to w ramach jednej waluty musiała łączyć regiony o ogromnych różnicach rozwojowych. Jednak robiono to w ramach jednego państwa, za pomocą bardzo ważnych kroków politycznych, budujących również tożsamość. Unia Europejska to nie to samo co jedno państwo. Rozumiem, że negocjując traktaty, zgadzaliśmy się na to, że zmierzamy jednak w kierunku bardzo ściśle ze sobą współpracujących, suwerennych państw. Bardzo ściśle współpracujących. Nikt z nas nie jest przecież przeciwnikiem Unii Europejskiej. Nie zabiegaliśmy o to, żeby Unia nie rozwijała się. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość uważa, że tylko rygorystyczne zastosowanie traktatów, wyraźna obserwacja dyspozycji traktatowych może pozwolić na zrównoważony, stabilny rozwój. (Dzwonek) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Konkludując, zgłaszaliśmy pozytywną propozycję uchwały Sejmu, która pozwoli dokonać ratyfikacji w trybie art. 90 konstytucji. Możemy tym naprawić bardzo wiele wad tego procesu, które dostrzegają inni politycy Unii Europejskiej. W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wnoszę o odrzucenie w całości projektu ustawy o ratyfikacji decyzji Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2011 r. Dziękuję.