Mówca: - Członek Rady Ministrów Michał Wójcik
Data: 2023-07-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Bardzo dziękuję, panie pośle, za to pytanie. Patostreaming jest rzeczywiście problemem. Jest to zjawisko, które w ostatnich latach, tak jak pan zresztą powiedział, zyskuje sobie popularność, zwłaszcza wśród młodych ludzi. To jest problem, ponieważ patostreaming co do zasady przemyca treści, które często mają charakter patologiczny. Chodzi o sprawy dotyczące czynów zabronionych, czyli, krótko mówiąc, przestępstw. Przez patostreaming można popularyzować zachowania wśród przede wszystkim młodych ludzi. To nie powinno mieć miejsca. W związku z tym jest to problem, i to poważny. W tej sprawie już kilka lat temu był zorganizowany przez rzecznika praw obywatelskich okrągły stół. Oczywiście często pytanie brzmi, dlaczego nie można jednym ruchem załatwić tego problemu. Pojawia się pytanie dotyczące wolności w Internecie - wolności, bo patostreaming niektórzy tłumaczą jako prawo do wolności, do wyrażania swoich przekonań (...) poprzez przekazywanie obrazu czy dźwięku dotyczącego jakiegoś zjawiska, jakiejś sprawy. Ale my przygotowaliśmy przepis i będzie zmiana w Kodeksie karnym. Będzie dodany w prawie karnym materialnym art. 255b, który przewiduje odpowiedzialność dokładnie za patostreaming. Nie możemy sobie pozwolić na to, żeby nie reagować jako państwo w sytuacji, gdy przykładowo ojciec, biorę to w cudzysłów, taki mocny, dusi swoje dziecko i ogląda to jakaś grupa ludzi, płacąc za to określone środki czy nie płacąc. To jest rzecz absolutnie niedopuszczalna. Znęcanie się nad ludźmi bezdomnymi, nad ludźmi niepełnosprawnymi - niestety patostreaming został wykorzystany do tego, żeby przemycać tego rodzaju treści. Problem pierwszy to była kwestia wolności. Ale jest też problem drugi - jak kwalifikować te czyny. Patostreaming nie jest zdefiniowany w polskim prawie, w żadnym przepisie. My również nie definiujemy go, ale tworzymy odrębną kategorię przestępstw, które, jeżeli dojdzie do wypełnienia znamion, mogą być np. w zbiegu z innymi przestępstwami. Chcę powiedzieć, że jako Zjednoczona Prawica przygotowaliśmy taki projekt, on został złożony do parlamentu i przewiduje odpowiedzialność w granicach od 6 miesięcy do 8 lat w sytuacji, gdy dochodzi do transmisji obrazu lub dźwięku lub udostępnienia zapisu obrazu lub dźwięku za pośrednictwem sieci teleinformatycznej, a chodzi o rozpowszechnianie treści dotyczącej popełnienia czynu zabronionego zagrożonego karą pozbawienia wolności w górnej granicy co najmniej 5 lat. Oczywiście chodzi o przestępstwa umyślne. Co by się jakby łapało do tego? Przede wszystkim przestępstwa przeciwko życiu, przeciwko zdrowiu, przeciwko wolności seksualnej, obyczajności, rodzinie, opiece lub popełnione z użyciem przemocy, np. chodzi o uszczerbek na zdrowiu, pozbawienie wolności, wymuszenie zwrotu wierzytelności, utrwalanie wizerunków w taki sposób, żeby wypełniać znamiona czynów zabronionych, nadużycia zależności na szkodę małoletniego. Prawdą jest to, o czym pan powiedział, jeśli chodzi o młodych ludzi, ponieważ ich miażdżąca większość miała kontakt z patostreamingiem. I to jest typ podstawowy. Ale przewidujemy także typ kwalifikowany. Jeżeli ktoś czyni sobie użytek z tego, żeby jeszcze zarobić na tym, a najczęściej tak jest, czyli robi to w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, to ta kara powinna być wyższa - od roku do 10 lat pozbawienia wolności. Przewidujemy to w przepisie dodawanym do Kodeksu karnego. Oczywiście przestępstwo może też polegać na tym, że jest korzyść osobista. Ona nie musi polegać na tym, że ktoś chce na tym zarabiać. Chodzi chociażby o popularność, to jest ta korzyść osobista. Takich patostreamerów w Polsce niestety jest bardzo wielu i część z nich odsiadywała kary pozbawienia wolności. Ale co do zasady przyjęcie właściwej kwalifikacji prawnej czynu jest bardzo trudne. Przewidujemy także kontratyp. Jeżeli ktoś, dajmy na to, fundacje, które chronią prawa zwierząt... Zgodnie z tym przepisem, który złożyliśmy do parlamentu, odpowiedzialności podlegają również osoby, które znęcają się nad zwierzętami i nagrywają to, przekazują to na żywo, jest transmisja, wielu ludzi to ogląda, często te osoby zarabiają na tym. To też jest niedopuszczalne. Natomiast jeżeli np. fundacja to pokazuje i to ma charakter edukacyjny, to musi to być kontratyp. Czyli jeżeli robi to w jakimś interesie społecznym, interesie publicznym czy interesie prywatnym, zasługuje to na uwzględnienie interesu prywatnego, jest to tego rodzaju zachowanie - to jest to rodzaj kontratypu. Chcę powiedzieć, że ten przepis jest potrzebny. Swego czasu, kilka lat temu, była kwestia dotycząca nielegalnych adopcji i nam się udało uchwycić to zjawisko, krótko mówiąc, sprzedaży dzieci w Internecie. Udało się to uchwycić, wprowadziliśmy przepis i sprawę załatwiliśmy. Nie ma dzisiaj tego problemu. Natomiast to wymaga przegłosowania przez parlament i wymaga poszerzenia (Dzwonek) Kodeksu karnego dokładnie o ten przepis. Patostreaming jest problemem. Dziękuję bardzo.