Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2020-01-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność i zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw po przedstawieniu sprawozdania komisji, to są druki nr 43 i 91. Szanowni Państwo! Jeżeli chodzi o generalny wydźwięk zmian proponowanych przez rząd w przedmiotowej ustawie, należy je ocenić w sposób pozytywny, bo wprowadzenie takiej bezpośredniej możliwości przejęcia przez samorząd bądź też zarządcę linii kolejowej w zarządzanie to jest zmiana, która idzie w kierunku pożądanym przez samorządy. Również poszerzenie definicji wojewódzkich przewozów pasażerskich czy też wprowadzenie dodatkowej procedury dotyczącej likwidacji linii kolejowej to są rzeczy, które budzą pozytywny wydźwięk i, tak jak powiedziałem, idą w oczekiwanym kierunku. Tak jak jest zazwyczaj - przyzwyczailiśmy się w zasadzie do takiego stanu rzeczy - zmiany pozytywne, które są przewidziane w różnych proponowanych ustawach, mają również wydźwięk, nie chcę użyć wyrazu negatywnego, taki, że nad nimi trzeba bardzo mocno popracować, żeby one rzeczywiście wprowadzały dobre rozwiązania, a nie były takim, powiedziałbym, kwiatkiem do kożucha. I tak, jeżeli chodzi o wprowadzenie możliwości nieodpłatnego przejęcia przez wskazanego przez samorząd zarządcę linii kolejowej lub odcinka w zarządzanie, to oczywiście to jest zmiana idąca w dobrym kierunku, tylko nie ma drugiego kroku. W ślad za przejęciem w zarządzanie powinno iść również finansowanie, bo w takiej sytuacji w zasadzie pozbawiamy pana ministra pewnego kłopotu, jakim jest wydatkowanie środków na zarządzanie taką linią, natomiast samorząd czy zarządca, który jest w stanie lepiej zarządzać tą linią, nie otrzymuje choćby części środków, które ministerstwo i tak musiałoby wydać. W związku z tym będziemy proponować, i proponujemy, poprawkę, która zmierza do tego, żeby w takim przypadku również można było częściowo finansować utrzymanie takiej linii i zarządzanie nią, nie na poziomie, który obecnie mamy w ramach zarządzania tym przez np. PLK, ale na zasadach takich, które umożliwią dodatkowe finansowanie do kwoty 100 tys. zł za 1 km dla samorządu czy takiego operatora. Będziemy również proponować, i taką poprawkę składam, poszerzenie definicji wojewódzkich przewozów pasażerskich. Ta zmiana, która dotyczy wyłącznie 30 km, jest niewystarczająca. W wielu przypadkach stacje węzłowe, które powinny być pewną osią komunikacji i powinny być wyznacznikiem komunikacji, położone są w odległości powyżej 30 km. W takim przypadku będziemy proponować, żeby te przewozy można było wykonywać również w odległością większej niż 30 km do pierwszej stacji węzłowej. To rozwiązanie wydaje się o tyle zasadne, że tworzy wtedy przestrzeń do rzeczywistej, dobrej organizacji międzywojewódzkich przewozów pasażerskich. W naszych poprawkach znajdują się również propozycje strony społecznej zmierzające do skończenia z niesłuszną dyskryminacją linii wąskotorowych, które również mogą służyć do likwidacji białych plam, a w obecnej sytuacji takie możliwości są bardzo utrudnione. Na osobną uwagę zasługuje w zasadzie próba odwrócenia w tym projekcie ustawy reformy, która miała na celu skomunalizowanie majątku. Nie wiadomo dlaczego, słuszne skądinąd założenia ministerstwa, żeby te tereny, które dotyczą linii kolejowych, nie mogły być komunalizowane, bo one w naszej zgodnej opinii powinny służyć celom komunikacyjnym, budowaniu linii kolejowych, zostały poszerzone i objęły całą kategorię terenów, które na podstawie tych przepisów nie będą mogły być komunalizowane. To jest oczywiście błąd, to jest zawrócenie reformy i wprowadzenie takiej ścieżki, jaka (Dzwonek) była w PRL-u. Na to nie możemy się zgodzić. Już nie mówiąc o tym, że to w zasadzie pozbawia samorządy ich własności. Dlatego proponujemy tutaj poprawkę, żeby ten przepis skreślić. Natomiast zachęcamy ministerstwo do tego, aby poszło drogą wyznaczoną przez Radę Legislacyjną. Rada Legislacyjna oceniła to rozwiązanie i zaproponowała trzy różne ścieżki możliwe do zastosowania. (Poseł Piotr Król: Czas przekroczony.) W związku z tym składamy poprawki. Mam nadzieję, że na ten temat będziemy mogli dyskutować w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska)