Mówca: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marek Gróbarczyk
Data: 2017-04-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałem zaproponować, przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim. Proponowana ustawa wprowadza zmiany w zakresie ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim polegające w szczególności na uchyleniu przepisów dotyczących zbiorczych kwot połowowych, zmianie przepisów dotyczących przekazania indywidualnych kwot połowowych lub dni połowowych, rezygnacji z nich oraz dokonywania wymian międzynarodowych. Projekt ustawy prowadzi do likwidacji maksymalnej wysokości zdolności połowowej w segmentach floty, o których mowa w art. 9 ust. 1-3 ustawy o rybołówstwie morskim, obejmujących statki rybackie, przy użyciu których prowadzi się rybołówstwo komercyjne na tych obszarach. Dodatkowo wydłużeniu ulega możliwy termin rezygnacji przez armatora z całości lub części przyznanej mu w specjalnym zezwoleniu połowowym indywidualnej kwoty połowowej danego gatunku organizmów morskich lub dni połowowych do dnia 15 lipca. Zmiany polegają również na uchyleniu art. 89 ustawy o rybołówstwie morskim, który zabraniał, z przewidzianymi wyjątkami, wprowadzania do obrotu organizmów morskich pochodzących z połowów prowadzonych na podstawie pozwoleń m.in. w ramach badań naukowych, i uzupełnieniu treści art. 127 ustawy o rybołówstwie morskim o pkt 5, który pozwoli na skuteczną ochronę obszarów wyłączonych z wykonywania rybołówstwa komercyjnego. Projekt ustawy zakłada ponadto uchylenie art. 23 i art. 35 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego w związku z brakiem regulacji unijnych, które nakazywałyby stosowanie tak daleko idących restrykcji. Najistotniejszym elementem projektu ustawy o zmianie ustawy o rybołówstwie morskim jest zniesienie możliwości przekazywania indywidualnych kwot połowowych pomiędzy armatorami rybackimi. Obecnie obowiązujące przepisy pozwalające na przekazywanie indywidualnych kwot połowowych pomiędzy armatorami statków rybackich stawiają w praktyce na uprzywilejowanej pozycji armatorów, którzy są zdolni do zapłacenia określonej kwoty pieniężnej armatorowi, od którego ww. kwota połowowa ma zostać uzyskana. Głównym celem przydzielania uprawnień połowowych jest wykonywanie rybołówstwa rozumianego jako połów organizmów morskich przyznanych w specjalnym zezwoleniu połowowym w celach zarobkowych. W związku z czym przekazywanie indywidualnych kwot połowowych pomiędzy armatorami winno następować wyłącznie w wyjątkowych przypadkach. Indywidualne kwoty połowowe lub dni połowowe, których armatorzy nie są w stanie wykorzystać zgodnie z obowiązującymi przepisami, powinny zostać zwrócone do dyspozycji ministra właściwego do spraw rybołówstwa, który korzystając z uprawnień przyznanych przez ustawodawcę, dokonałby podziału tych dodatkowych kwot połowowych ponownie. Określona w specjalnym zezwoleniu połowowym indywidualna kwota połowowa lub liczba dni połowowych będzie mogła zostać przekazana w całości lub w części na inny statek rybacki tego samego armatora, który przez co najmniej 24 kolejne miesiące przed dniem złożenia wniosku o przekazanie był armatorem statków rybackich biorących udział w przedmiotowym przekazaniu. W niniejszym projekcie przewiduje się zniesienie możliwości tworzenia zbiorczych kwot połowowych, co było postulowane przez środowisko rybackie. Rozwiązanie w zakresie utworzenia zbiorczej kwoty połowowej nie zostało do tej pory wykorzystane i brak jest również informacji pochodzących ze środowiska rybackiego, które pozwoliłyby na stwierdzenie, że niniejsza regulacja zostanie w przyszłości wykorzystana. Projektowana ustawa wydłuża termin rezygnacji przez armatora statku rybackiego w danym roku kalendarzowym z całości albo z części przyznanej mu w specjalnym zezwoleniu połowowym indywidualnej kwoty połowowej danego gatunku organizmów morskich lub dni połowowych do dnia 15 lipca danego roku. Projektowana ustawa uchyla ust. 2 i 3 w art. 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim w związku z koniecznością poszerzenia zakresu swobody działalności gospodarczej częściowo przez nie ograniczonej. Ograniczenie swobody prowadzenia działalności gospodarczej polega na braku możliwości wprowadzenia nowych statków rybackich w segmentach floty, w których zdolność połowowa ustalona tymi przepisami została wyczerpana. Dodatkowo projekt przewiduje wprowadzenie zmian w art. 12 ustawy o rybołówstwie morskim poprzez rozszerzenie katalogu czynów zabronionych. Projektuje się, że zabronione będzie prowadzenie połowów gatunków organizmów morskich, których wspólna kwota połowowa została wyczerpana. Zabroniony będzie także przyłów gatunków organizmów morskich, których wyodrębniona na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy o rybołówstwie morskim kwota połowowa została wyczerpana. Przepisy powyższe mają na celu doprowadzenie do skutecznej ochrony żywych zasobów morza. Projektuje się również, aby minister właściwy do spraw rybołówstwa niezwłocznie po powzięciu informacji o wykorzystaniu w danym roku kalendarzowym 90% wspólnej kwoty połowowej danego gatunku organizmów morskich, wyczerpaniu w danym roku kalendarzowym wspólnej kwoty połowowej danego gatunku organizmów morskich lub wyczerpaniu w danym roku kalendarzowym kwoty połowowej danego gatunku organizmów morskich wyodrębnionej na podstawie art. 44 ust. 3 ustawy o rybołówstwie morskim ogłaszał tę informację na stronie internetowej obsługującego go urzędu oraz w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie. Projektowana ustawa przewiduje uchylenie art. 89 ustawy o rybołówstwie morskim. Obecnie obowiązujące przepisy zabraniały, z przewidzianymi wyjątkami, wprowadzania do obrotu organizmów morskich pochodzących z połowów prowadzonych na podstawie pozwoleń m.in. w ramach badań naukowych. Ryby złowione w związku z prowadzonymi badaniami naukowymi lub pracami rozwojowymi albo w celu kształcenia, w zakresie rybołówstwa morskiego, musiały być do tej pory utylizowane, co nie pozwalało na wykorzystanie złowionych organizmów morskich w inny, pozwalający na ich odpowiednie wykorzystanie sposób. Ograniczenie nie ma swojego odpowiednika w prawie Unii Europejskiej. W ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego projektowana regulacja przewiduje uchylenie art. 23 i art. 35 oraz w konsekwencji tych zmian również uchylenie pkt 7 w ust. 3 w art. 63 tej ustawy. Kluczowym argumentem za uchyleniem art. 23 ustawy o organizacji rynku rybnego, który nakłada obowiązek pierwszej sprzedaży określonych gatunków ryb wyłącznie w centrum pierwszej sprzedaży, jest fakt, że prawo unijne nie wymaga tak obostrzającego rozwiązania, jakie zostało przyjęte w tym przepisie. Natomiast zgodnie z art. 35 ustawy o organizacji rynku rybnego uznane organizacje producentów ryb są zobowiązane do raportowania danych dotyczących pierwszej sprzedaży za pomocą oprogramowania elektronicznego rejestracji sprzedaży i przejęcia produktów rybnych. System, który obecnie jest wykorzystywany przez organizacje producentów ryb do raportowania pierwszej sprzedaży, spełnia wszystkie warunki rozporządzenia 1224/2009, dlatego bezzasadne jest utrzymywanie art. 35 ustawy o organizacji rynku rybnego. Projektowana ustawa przewiduje, że do spraw dotyczących przekazywania indywidualnych kwot połowowych lub dni połowowych oraz wymiany międzynarodowej kwot połowowych dokonywanej na wniosek - wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną - do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Dziękuję bardzo. (Oklaski)