Mówca: Piotr Paweł Bauć
Data: 2012-05-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na wstępie oczywiście, podobnie jak moi poprzednicy, powiem, że Ruch Palikota będzie popierał tę zmianę ustawy wynikającą z pewnych racjonalnych przesłanek, które były nam prezentowane w uzasadnieniu. Faktycznie trzeba to zrobić, aby jakoś racjonalnie przebiegało dokonywanie oceny parametrycznej, czyli również w konsekwencji przyznawanie odpowiednich funduszy lub nie, jeżeli to będzie ocena C, jednostkom naukowym na ich działania, prace statutowe. Mam tutaj oczywiście znowu kilka uwag dotyczących w ogóle funkcjonowania Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odniesieniu do tych zmian radykalnych, jakie są związane z nowymi ustawami o nauce i o szkolnictwie wyższym. To m.in. właśnie kwestia związana z kontrolowaniem pewnych działań w kontekście kalendarza. Jest to trochę zaskakujące, że nie zrobiono pewnej symulacji, jakie zmiany spowoduje ustawa z 2010 r. wchodząca w życie właśnie w tym zakresie, że życie się toczy, a w którymś momencie jednak radykalnie postanawia się zmienić pewne procedury, m.in. właśnie dotyczące oceniania jednostek naukowych. I to jest pierwsza rzecz. Nie korzystamy z dorobku intelektualnego m.in. naszych bardzo zacnych poprzedników, jak Tadeusz Kotarbiński, który rozpowszechnił, wymyślił - jego koledzy to rozpowszechnili - chociażby prakseologię, czyli teorię o sprawnym działaniu. To jest polska myśl, polski wkład do nauki światowej, więc warto o tym nie zapominać i działać sprawnie, czyli przeprowadzać symulacje nie tylko finansowe, ale też i w czasie. W grę wchodzi natomiast inna sprawa - i obawiam się, czy za chwilę znowu nie będziemy przedłużać o kolejny rok - mianowicie samo przedłużenie nic nie zmienia, jeżeli nie będzie odpowiednich dokumentów, czyli rozporządzenia ministra określającego, w jaki sposób będą oceniane jednostki i jak będą rozdzielane fundusze. Oczywiście wiemy - nawet dzisiaj sięgnąłem do materiału, jaki przedstawiło nam ministerstwo - jaki jest sposób oceniania w podziale na dyscypliny jednostek, jak również Polskiej Akademii Nauk, jak również wiemy, że jest to rozporządzenie związane z finansowaniem, ale kwestia jest następująca: to jeszcze nie jest obowiązujące prawo. Oczywiście można się przygotowywać pod względem czytania projektów, ale proszę zauważyć, że za chwilę ta ocena już będzie stosowana, czyli chwila, kiedy zostanie podjęta decyzja o nadaniu rozporządzeniu takiego kształtu, i chwila, kiedy będzie zbliżał się już okres oceny, niebezpiecznie, asymptotycznie przybliżą się do siebie. I znów pojawi się to, co przesyła nam tutaj i proponuje Polska Akademia Nauk w zakresie kwestii uregulowań: aby uregulowania, które mają znaczący wpływ na to, jakie finanse będą wynikały z tych uregulowań, czyli oceny parametrycznej i tej przyznanej oceny, przeznaczone na działanie, były określane o wiele wcześniej, żeby mieć dłuższy horyzont, szczególnie ze względu na to, że praca naukowa nie jest prostą produkcją przedmiotów i ilość oraz zysk nie są jedynym efektem oceny, często wiąże się to po prostu z długoterminowym, nieraz kilkuletnim, okresem prac. Często, zanim będzie można ogłosić wyniki tych prac, zanim te efekty będą godne pochwalenia się, może to trwać długo i mogą być sytuacje, że, nie znając do końca, albo inaczej: nie będąc pewnym, czy kształt oceny i sposobu oceniania będzie taki sam, pozostawiamy naszych kolegów w zawieszeniu. Niestety, jest to kolejny przykład, że nie ma tej koordynacji, a jednak byłaby wymagana koordynacja zmian ustawowych z dalszymi zmianami, które na przykład mają być regulowane poprzez rozporządzenia tak, żeby to wszystko przebiegało harmonijnie - zresztą to też jest pojęcie z polskiej tradycji organizacji zarządzania, harmonia pracy (Dzwonek) - żeby potem nie było niepewności, a szczególnie takich pospiesznych zmian, które tutaj wprowadzamy. Dziękuję. (Oklaski)