Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-01-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Otóż w istocie rzeczy zgodzę się z poglądem, jaki tu był zaprezentowany, że, konkludując, lepiej późno niż wcale, bo gdy patrzymy na proponowane zmiany, to widzimy, że w istocie rzeczy to są zmiany, które idą w dobrym kierunku. Ale musimy na kwestię dotyczącą poręczeń i gwarancji spojrzeć całościowo, w rozumieniu ustawy, o której mówimy i którą nowelizujemy, a mianowicie ustawy z 8 maja 1997 r. Tam mamy tak naprawdę trzy kategorie podmiotów, które mają możliwość dysponowania tymi instrumentami, czyli generalnie Skarb Państwa, inne osoby prawne i Bank Gospodarstwa Krajowego, w najprostszym ujęciu. I żeby móc jakby zerknąć na całość gospodarki w kontekście tego instrumentu, niezwykle ważnego, bo cokolwiek by mówić, ten instrument jest niezwykle ważny, wykorzystywanego komercyjnie lub niekomercyjnie, musimy przede wszystkim spojrzeć na aspekt dotyczący gwarancji, jakich udziela Skarb Państwa czy udzielał Skarb Państwa w ostatnich latach, i na to, jaka jest wysokość gwarancji udzielanych w tym roku. I mimo że zgadzamy się z kierunkiem założeń, musimy też widzieć niebezpieczeństwa z tym związane, daleko idące, wręcz bardzo poważne, dlatego że nie jest tajemnicą, że Skarb Państwa w ciągu ostatnich kilku lat, jeżeli chodzi o kwestie poręczeń, korzysta z tego instrumentu w sposób gigantyczny. To jest w tym roku kwota 100 mld zł. Kiedy patrzymy na lata 2008-2012, widzimy tu drastyczny wzrost. W 2007 r. to było 31,5 mld. Mówimy o Skarbie Państwa, bo to wpisuje się w pewne generalia, które w aspekcie gwarancji Banku Gospodarstwa Krajowego musimy zauważyć. Oczywiście mamy świadomość tego, że gospodarka nam zwalnia, że mieliśmy okres poważnego kryzysu mimo wzrostu gospodarczego, przewidywanego czy realizowanego wzrostu gospodarczego, że te procesy w gospodarce niestety nie są tak dobre, jak mówił minister finansów. Na to zwracam uwagę, dlatego że proszę zauważyć, w tamtym budżecie, z roku 2011, jeżeli chodzi o spłatę gwarancji Skarbu Państwa, to przewidziano na to kwotę 7,1 mln zł, wykonanie to było 6,3. W tym roku jest to 149 mln. Oczywiście to kwestia spłaty dużych zobowiązań dotyczących chociażby autostrad budowanych w Polsce, szczególnie Autostrady Wielkopolskiej, dotyczących inwestycji publicznych, chociażby inwestycji Polskiej Grupy Energetycznej w Opolu i w Turowie. Tych gwarancji Skarbu Państwa mamy bardzo dużo, sumarycznie to 100 mld. I, jak podkreślają ekonomiści, jeżeli chodzi o kwestie udzielanych gwarancji w ciągu ostatnich 3 lat, a i spłaty zobowiązań, to są instrumenty całkiem nowe i o efektach, ujemnych efektach ewentualnie, będziemy dopiero mówić w latach 2017, 2018, 2020, kiedy dojdzie do realnych spłat tych zobowiązań gwarantowanych przez Skarb Państwa. Oby tak się nie stało, oby dzisiejsze inwestycje, poważne, potrzebne czasami, co nie ulega wątpliwości, nie spowodowały w przyszłych budżetach, w latach 2018-2020, niespotykanych wręcz konsekwencji. Tu mówię o gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa. Co do gwarancji udzielanych przez inne osoby prawne to tu wiedzy nie mam i nie chciałbym się w tej materii wypowiadać. Wracam do ustawy. Dobrze się dzieje, oczywiście cały czas mówię o kontekście całościowym, globalnym, że - rzeczywiście mamy to spowolnienie gospodarcze, w co się wpisuje też kwestia Narodowego Banku Polskiego i sporu ministra finansów z prezesem Narodowego Banku Polskiego co do stóp procentowych, spóźnionej obniżki tych stóp procentowych, a co za tym idzie, poziomu kreacji pieniądza na naszym rynku wewnętrznym - choć ta reakcja jest spóźniona, tutaj się trzeba poniekąd zgodzić z ministrem finansów, to działanie to, mimo że spóźnione, w pewnym sensie wpisuje się w pewien aspekt zwiększenia podaży pieniądza na rynku dla małych, średnich przedsiębiorców i mikroprzedsiębiorców. Bo to, co mówiłem odnośnie do gwarancji Skarbu Państwa, to były kwoty 10 mln euro. To są duże inwestycje, nie dotyczą one małych, średnich, czy mikroprzedsiębiorców. Tak więc ta akcja kredytowa, przeprowadzana za pośrednictwem banków komercyjnych i Banku Gospodarstwa Krajowego, która ma osiągnąć poziom około 8 mld zł - podkreślam: 8 mld zł - byłaby z całą pewnością korzystna i nie ulega wątpliwości, że, o ile spełnią się przesłanki przewidziane w tejże ustawie i w wydanym rozporządzeniu co do ewentualnej wysokości pobieranych prowizji czy braku tych prowizji - na pewno nie będą to prowizje komercyjne - z całą pewnością dla tych małych i średnich przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw będzie to czymś ważnym. Ale oczywiście diabeł tkwi w szczegółach i jest pytanie, jak będzie realizowana ta akcja kredytowa w kontekście ewentualnie sprawności Banku Gospodarstwa Krajowego w kontaktach z bankami komercyjnymi, bo to też jest istota rzeczy. Pieniądze do wykorzystywania nie są małe. Podam przykład. (Dzwonek) W 2009 r. z uwagi na fakt, że nie miało to charakteru pomocy publicznej czy pomocy de minimis, środki na tę akcję, na wsparcie takich przedsiębiorców, małych, średnich, wynosiły tylko 79 mln zł, bardzo mało. W związku z tym mówimy o kwotach relatywnie gigantycznych, znacznie większych, do 8 mld, bardzo dużych, a chodzi o generalia dotyczące tych kwot, jeżeli chodzi o małe i średnie przedsiębiorstwa. W związku z powyższym kierunek jest z całą pewnością dobry, ale cały czas zwracam uwagę...