Mówca: Maria Nowak
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W tym roku jubileusz 20-lecia obchodzi Rada Główna Instytutów Badawczych. Jej zadaniem jest reprezentowanie 119 instytutów badawczych, zatrudniających obecnie ponad 27 tys. osób, w tym około 12 tys. pracowników naukowych. Ułatwianie kontaktów środowiska z parlamentem Rzeczypospolitej Polskiej, władzami państwowymi, samorządowymi i współdziałanie ze wszystkimi organami realizującymi zadania naukowo-techniczne to główne cele rady głównej. Jest ona również cennym popularyzatorem badań naukowych, bo to na instytutach badawczych ciąży odpowiedzialność za wprowadzanie w życie nowych rozwiązań technologicznych i pełnienie roli eksperckiego zaplecza dla przemysłu, jeżeli chodzi o rozwój gospodarki opartej na wiedzy. Przed instytutami badawczymi stoją ogromne wyzwania wobec pogarszających się niestety notowań innowacyjności Polski na tle krajów Unii Europejskiej i świata. Od przyszłego roku Polska uczestniczyć będzie w unijnym programie ˝Horyzont 2020˝, dysponującym budżetem 80 mld euro z przeznaczeniem na rozwój badań naukowych. Przewodniczący Rady Głównej Instytutów Badawczych, prof. Leszek Rafalski, w kontekście tego wyzwania zwraca uwagę na konieczność współdziałania wszystkich środowisk naukowych w kreowaniu ambitnych projektów badawczych, mających na celu opracowanie nowych rozwiązań, konkurencyjnych w skali międzynarodowej. Przeszkody na drodze instytutów badawczych mają, zdaniem profesora, różnorodny charakter - od nadmiaru przeprowadzanych kontroli po brak mechanizmów zachęty dla przedsiębiorców, nieobecność ulg w podatku dochodowym od przedsiębiorców finansujących ryzykowne badania. W tym miejscu należy zauważyć, że w lipcu tego roku premier Donald Tusk poinformował, że w związku z nowelizacją budżetu ilość środków budżetowych na naukę i szkolnictwo wyższe zmniejszy się o 287 mln zł, w tym 15 mln zł dla Narodowego Centrum Nauki i 75 mln zł dla Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, czego absolutnie nie można zaakceptować. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Trzeba w tym miejscu zauważyć, iż mimo różnorodnych trudności najwięcej medali na światowych wystawach wynalazczości zdobywają właśnie instytuty badawcze, które działają w różnych sektorach gospodarki, potrafią utrzymywać żywą więź z przedsiębiorstwami, być bliżej procesów produkcyjnych. Warto tu wspomnieć o najbardziej spektakularnych sukcesach instytutów badawczych, na przykład o produkcji słynnego grafenu, który jako pierwszy w świecie opracował Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych, czy o implancie ślimaka, który przywrócił słuch tysiącom dzieci, a powstał w Instytucie Fizjologii i Patologii Słuchu. Takich przykładów można by było wymieniać całą listę. Za to właśnie tym instytutom, pracownikom tych instytutów badawczych z całego serca z tego miejsca dziękuję, ale bez odpowiednich środków nawet najlepsza kadra naukowa niewiele osiągnie. Powinniśmy mieć to na uwadze, o tym powinniśmy pamiętać, to powinniśmy przypominać, gdy będziemy nowelizować ten budżet. Nie może być cięć na naukę i rozwój. W dniach 27 i 28 maja bieżącego roku odbyło się XXII Forum Sprawozdawczo-Wyborcze Instytutów Badawczych, w którym uczestniczyło 136 delegatów. Pozwolę sobie, korzystając z okazji, złożyć panu prof. Leszkowi Rafalskiemu, ponownie wybranemu na przewodniczącego Rady Głównej Instytutów Badawczych, a także pani prof. Barbarze Gworek, wiceprzewodniczącej, panu profesorowi Henrykowi Skarżyńskiemu oraz panu profesorowi Zbigniewowi Śmieszkowi złożyć najszczersze, choć nieco spóźnione, gratulacje z okazji wyboru na stanowiska. Jestem przekonana, że decyzja podjęta przez elektorów jest przesłanką do dalszego umacniania pozycji instytutów i dalszego rozwoju polskiej nauki, dla której instytuty badawcze są liderem. Całej radzie głównej życzę, by ich cele i zamierzenia zaplanowane na ósmą kadencję zostały w pełni osiągnięte, co będzie dla jednostek badawczych powodem do dumy i satysfakcji oraz silnym impulsem do rozwoju polskiej gospodarki opartej na wiedzy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)