Mówca: Jerzy Szmit
Data: 2014-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W 2012 r. przyjęliśmy ustawę, która miała umożliwić wypłatę należności przedsiębiorcom, którzy budowali drogi ekspresowe, autostrady. Wówczas gdy pracowaliśmy nad tym projektem, wielokrotnie zwracaliśmy uwagę na jego niedoskonałości, na to, że nie obejmuje on pewnych grup przedsiębiorców, że właśnie - co stwierdził Trybunał Konstytucyjny - podzielił on przedsiębiorców na dużych i na małych, że jeżeli chodzi o małych, to oni rzeczywiście mogą dochodzić na mocy tej ustawy swoich roszczeń, a duzi już nie mogą. Tak więc w 2012 r. przyjęliśmy ustawę. W 2013 r., niemal rok po przyjęciu ustawy, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że znaczna jej część powinna być zmieniona. My natomiast do pracy, tak aby zrealizować to orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wzięliśmy się dopiero w 2014 r., a więc blisko rok po przyjęciu orzeczenia przez trybunał. W międzyczasie część firm na pewno miała ogromne problemy, część z nich zbankrutowała, część musiała zmniejszyć zatrudnienie. Przeżywały one ogromne problemy. W czasie prac komisji pytaliśmy, ile firm będzie mogło skorzystać z dobrodziejstw przygotowanej ustawy, jaka będzie kwota ewentualnych roszczeń. Niestety, na te pytania nie uzyskaliśmy odpowiedzi. Chciałbym też zwrócić uwagę na dwa problemy, które w tej ustawie nie zostały rozwiązane, w związku z czym zgłosimy stosowne poprawki, tak aby to rozstrzygnąć po myśli firm, po myśli przedsiębiorców, przede wszystkim po to, aby Polska była krajem sprawiedliwym, aby Polska była krajem praworządnym, w którym obywatele czują się szanowani przez państwo, przez podmioty publiczne, w którym ich prawa są respektowane. Pierwsza sprawa to fakt, że zapisy, które są proponowane w dzisiejszym projekcie ustawy, a więc jej dobrodziejstwa, nie dotyczą znacznej części przedsiębiorców, tych najmniejszych, a więc podwykonawców, dostawców i podwykonawców podwykonawców, gdyż tak został sformułowany zapis. My proponujemy - przedstawiamy odpowiednią poprawkę - aby dobrodziejstwa tej ustawy dotyczyły również podwykonawców i dalszych podwykonawców, a więc tych najmniejszych firm, które tak naprawdę często bez wynagrodzenia wykonywały prace i poniosły ciężar budowy dróg i autostrad. Druga sprawa dotyczy firm, które miały to nieszczęście, że zawarły kontrakty z wykonawcami ogłaszającymi upadłość poza Polską. Mamy takie przypadki. Niestety te problemy są ciągle nierozwiązane. Sądy w Polsce, na pewno sprawiedliwe, ale bardzo nierychliwe, przeciągając nieustannie procedury stwierdzania upadłości firm, uniemożliwiają tym podmiotom, polskim firmom, ubieganie się o zapłatę od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Druga poprawka, którą zgłaszamy, dotyczy właśnie tego problemu, Chodzi o to, aby w sytuacji gdy firma, która była generalnym wykonawcą, ogłosiła upadłość poza Polską, a dodajemy, że mówimy o państwach Unii Europejskiej, o państwach strefy wolnego handlu EFTA, więc o tych państwach, z którymi mamy zawarte odpowiednie umowy handlowe i gospodarcze, jej upadłość tam ogłoszona była uznawana w Polsce. To nie jest nic nowego. Zresztą tak brzmi też prawo unijne. No ale jeżeli trzeba to jeszcze raz zapisać w ustawie, to widocznie taka jest konieczność, i taką poprawkę przedkładamy Wysokiej Izbie pod rozwagę. Miejmy nadzieję, że przyjęcie tych poprawek spowoduje, że te wszystkie nieszczęścia, problemy, które przeżywają przedsiębiorcy, którzy wykonywali drogi ekspresowe, autostrady, a nie otrzymali zapłaty, przynajmniej w znacznej części zostaną wreszcie rozwiązane. Mówię ˝w znacznej części˝, bo przecież nikt tym firmom nie zapłaci odsetek, nikt tym firmom nie zapłaci za szkody, których doznały w wyniku tego, że nie otrzymały w porę wynagrodzenia za wykonane prace, i to wynagrodzenia, które należało się od firm, które zawarły umowy z podmiotem publicznym, czyli Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad. Dziękuję bardzo. (Dzwonek)