Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2016-11-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W zasadzie troszeczkę pan poseł sprawozdawca odebrał mi już szansę powiedzenia czegoś nowego, bo bardzo obszernie opisał ustawę, uzasadnienie i wszystkie jej konsekwencje, ale wypełniając obowiązek, kilka rzeczy pozwolę sobie jeszcze raz tutaj wymienić. Nowelizacja ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz niektórych innych ustaw jest konsekwencją zaleceń pokontrolnych Najwyższej Izby Kontroli skierowanych do ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Wskazują one na konieczność podjęcia działań w celu zapewnienia pozyskiwania pełnej informacji o nabywanych lub obejmowanych udziałach lub akcjach przez cudzoziemców w spółkach będących właścicielami lub wieczystymi użytkownikami nieruchomości rolnych oraz ujęcia w prowadzonym rejestrze rzeczywistej powierzchni tych nieruchomości rolnych. W obecnym stanie prawnym jedynymi podmiotami zobowiązanymi do przesyłania ministrowi dokumentów obejmujących te zdarzenia prawne są sądy i notariusze. Jeżeli chodzi o notariuszy, to były przypadki niedosyłania na czas tego typu informacji, przez co sprawozdawczość ministra przedstawiana parlamentarzystom nie była pełna i nie mieliśmy pełnego oglądu, jak to powinno wyglądać. W tym aspekcie ta nowelizacja jest jak najbardziej potrzebna. W ocenie Najwyższej Izby Kontroli obowiązujące aktualnie przepisy są niewystarczające, czy były niewystarczające, do pozyskiwania pełnych informacji i dokumentacji dotyczących takich transakcji, stąd propozycja wprowadzenia nowych rozwiązań w tym zakresie, a więc i usprawnienia systemu pozyskiwania dokumentów m.in. na drodze poszerzenia kręgu podmiotów zobowiązanych do informowania ministra o zdarzeniach podlegających przepisom ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Proponowane zmiany dotyczą zatem z jednej strony poszerzenia katalogu podmiotów zobowiązanych do przesyłania ministrowi stosownych informacji, z drugiej strony rozszerzenia katalogu dokumentów. I tak zgodnie z propozycją tejże nowelizacji notariusze będą np. zobowiązani do przesyłania wypisu z aktu notarialnego, wypisu z aktu poświadczenia dziedziczenia wraz z wypisem z protokołu dziedziczenia, umowy z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz europejskiego poświadczenia spadkowego, mocą których cudzoziemiec nabył nieruchomość oraz mocą których nabył lub objął udziały, akcje lub ogół praw i obowiązków w spółce na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do katalogu podmiotów dodano organy administracji publicznej, do kompetencji których należy m.in. wydawanie decyzji administracyjnych skutkujących nabyciem nieruchomości, a w ustawie o księgach wieczystych i hipotece proponuje się dodanie ministra właściwego do spraw wewnętrznych do katalogu podmiotów, które mogą wystąpić do ministra sprawiedliwości, jeżeli jest to niezbędne do realizacji zadań ustawowych, o zgodę na wielokrotne, nieograniczone w czasie przeszukiwanie ksiąg wieczystych w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych. Dodatkowo ta nowelizacja dotyczy również zmian w ustawie z 1991 r. Prawo o notariacie oraz ustawie o Krajowym Rejestrze Sądowym. W całej rozciągłości należy się zgodzić z kierunkiem tej nowelizacji i ze zmianami w niej wprowadzanymi, ponieważ to są elementy, które wreszcie pozwolą nam otrzymywać co roku czy na początku roku bardzo jasny obraz tego, co dzieje się na tym dość ważnym odcinku, jakim jest nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców na terenie Rzeczypospolitej. I to jest tyle dobrego, a teraz kilka łyżek dziegciu. Sama nowelizacja jest ustawą dość krótką, ma cztery strony, natomiast już na etapie pierwszego i drugiego czytania czy na etapie dyskusji w komisji zgłoszono do niej aż 14 poprawek legislacyjnych, które mieszczą się na dwóch stronach, a więc praktycznie połowa tejże ustawy ulegała korektom legislacyjnym. To prawdopodobnie są pewne znamiona pośpiechu, w jakim ta ustawa była przygotowywana. Rozumiem, że bardzo dobrze byłoby, gdyby ona obowiązywała od początku roku, byłaby pełna spójność, mielibyśmy pełen obraz już na kolejny rok, wydaje się jednak, że istotniejsze jest to, żebyśmy później nie musieli tej ustawy zbyt często nowelizować czy żebyśmy jednak utrzymywali dobry poziom legislacyjny. To tempo procedowania również nie pozwalało na zgłoszenie w sposób prawidłowy poprawek w komisji. Jak widzę, dotknęło to również partię posiadającą większość w Sejmie. Dlatego na tym etapie, również dbając o jakość legislatury, pozwalamy sobie złożyć na ręce marszałka kilka poprawek dotyczących tej ustawy. Mam nadzieję, że część z tych poprawek przynajmniej zostanie uwzględniona, co poprawi jakość samej nowelizacji, i będziemy mogli z czystym sumieniem poprzeć tę nowelizację. Dziękuję bardzo.