Mówca: Jerzy Ziętek
Data: 2013-04-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Radni Sejmiku Województwa Śląskiego jednogłośną uchwałą ustanowili rok 2013 Rokiem Kardynała Augusta Hlonda, drugiego prymasa niepodległej Polski, wcześniej pierwszego biskupa nowo utworzonej po I wojnie światowej diecezji katowickiej Kościoła katolickiego na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W bieżącym roku przypada bowiem 65. rocznica śmierci prymasa, zaś w listopadzie ubiegłego roku obchodzono 90. rocznicę utworzenia kościelnej administratury apostolskiej polskiego Śląska. Wysoka Izbo! Kardynał August Hlond urodził się w 1881 r. w znajdujących się pod zaborem pruskim Brzęczkowicach, dzisiejszej dzielnicy Mysłowic. Był wychowankiem salezjanów, ukończył studia w Rzymie. Od 1922 r. był administratorem apostolskim Górnego Śląska, od 1926 r. biskupem katowickim. Jeszcze w tym samym roku został mianowany prymasem Polski i urząd ten pełnił do października 1948 r., to jest do swojej śmierci. Życie i działalność kardynała Hlonda odegrały znaczącą rolę zarówno w powojennych losach Kościoła stojącego wobec wyzwań dotyczących budowy polskiego ośrodka kościelnego na terenach przyłączonych do II Rzeczypospolitej na skutek ustaleń politycznych, powstań i plebiscytu, jak i dla całego odrodzonego państwa polskiego. Po wybuchu II wojny światowej kardynał wyemigrował najpierw do Rzymu, potem do Francji. W czasie jego bytności w Rzymie powstały dwa obszerne raporty o sytuacji Kościoła w okupowanej Polsce. Przebywając we Francji, został aresztowany przez Niemców, co skutkowało ponadrocznym internowaniem w różnych miejscach na terenie Rzeszy. 1 kwietnia 1945 r. został wyzwolony wraz z innymi więźniami w Wiedenbrück przez armię amerykańską i w lipcu powrócił do Polski. Wracał do kraju, mówiąc, że ˝powraca, by goić rany, które Kościołowi zadała wojna˝. Zadanie spełnił wzorowo - między innymi utworzył administrację kościelną na ziemiach zachodnich i północnych, przyczyniając się do ich integracji z resztą kraju, także w wymiarze kulturowym i państwowo-narodowym. Podczas uroczystej sesji naukowej pt. ˝Biskup August Hlond i jego diecezja˝, zorganizowanej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach w dniu 7 listopada minionego roku, która wpisana została już w obchody Roku Kardynała Augusta Hlonda, ksiądz prof. dr hab. Jerzy Myszor przywołał bardzo istotny element charakterystyki dostojnego prymasa. Prof. Myszor podkreślił, że kardynał Hlond jako swoją naczelną zasadę przyjął, iż ˝Kościół nie może identyfikować się z żadną narodowością, żadną partią, a nadużywanie religii z jakiejkolwiek strony do celów politycznych lub klasowych jest niedopuszczalne˝. Pozwoliło mu to w niepewnych czasach 20-lecia, wojny i powojennej zawieruchy na ziemiach polskich zachować powagę swego urzędu i posługi. W niejednorodnym narodowo międzywojennym Śląsku znany był ze swego szacunku do każdego człowieka, bez względu na kwestie pochodzenia czy wyznania. Od 1945 r. z pełnym zapałem i oddaniem odbudowywał z gruzów polskie społeczeństwo i narodową tożsamość, co było potężnym wyzwaniem zwłaszcza na obszarze Ziem Odzyskanych. Wyrazem wielkiego przywiązania urodzonego w Mysłowicach syna śląskiej ziemi do narodu polskiego była ostatnia wola prymasa, w świetle której pochowany został po nagłej i krótkiej chorobie jesienią 1948 r. w ruinach zniszczonej w trakcie II wojny światowej katedry warszawskiej. Kardynał zmarł 22 października 1948 r. w Warszawie, na swego następcę wyznaczając Stefana Wyszyńskiego. Obecnie trwa jego proces beatyfikacyjny. Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Ustanowienie Roku Kardynała Augusta Hlonda wpisuje się w linię upamiętniania w województwie śląskim wielkich Ślązaków. W 2011 r. uhonorowano w ten sposób postać Wojciecha Korfantego, w roku 2012 - Konstantego Wolnego, pierwszego marszałka Sejmu Śląskiego. Wyrażam swoją wdzięczność władzom województwa za konsekwentnie prowadzone działania mające na celu przypominanie mieszkańcom regionu o wielkich postaciach i jego historii. Dziękuję bardzo.