Mówca: Maria Zuba
Data: 2018-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Ministrowie! Pani poseł z PSL-u płacze nad losami rolników, zatem mam... A, nie ma pani poseł, szkoda, ale kieruję do niej pytanie: Gdzie w okresie rządów Platformy Obywatelskiej i PSL-u podziały się pieniądze na inwestycje grup producenckich, zwłaszcza na owoce miękkie? Zapewniam panią poseł i posłów z klubu Platformy Obywatelskiej i PSL-u, że my te pieniądze znajdziemy. (Poseł Włodzimierz Nykiel: Ale my... Przecież 2,17 mieliśmy.) Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Rok 2017 był trzecim rokiem realizacji programów wykonywanych z wykorzystaniem unijnych środków finansowych ustalonych dla Polski na lata 2014-2020 w wysokości 80 mld euro. Ponad 40% tej kwoty, co stanowi ok. 32,5 mld euro, zarządzane jest przez samorządy województw. Od sposobu i tempa wykorzystywania funduszy unijnych w dużym stopniu zależy rozwój regionów i całego naszego kraju. Tymczasem do września 2016 r. we wszystkich regionalnych programach operacyjnych wartość dofinansowania z Unii Europejskiej we wnioskach o płatności wynosiła mniej niż 900 mln zł, co stanowi niecały 1% przyznanych Polsce funduszy. Wobec takiej sytuacji, aby nie stracić części dofinansowania unijnego, rok 2017 był rokiem intensywnych działań na rzecz zwiększania efektywności i przyspieszenia wykorzystania środków Unii Europejskiej w ramach polityki spójności. W budżecie państwa na rok 2017 w części 34.: Rozwój regionalny zabezpieczono ostatecznie po zmianach kwotę ponad 1570 mln zł, natomiast w budżecie środków europejskich - kwotę ponad 12 192 mln zł, z czego wydatkowano kwotę ponad 12 669 mln zł, z budżetu państwa - ponad 1669 mln zł, a z budżetu środków europejskich - 11 317 mln zł. Niepełne wykorzystanie środków wynikało z różnych przyczyn, w szczególności z niższego zapotrzebowania na środki unijne w ramach programów realizowanych... (Poseł Izabela Leszczyna: Na pewno to nasza wina.) ...przez samorządy województw. Jeszcze na koniec czerwca 2017 r., jeśli chodzi o programy operacyjne, było bardzo niskie wykorzystanie środków unijnych. Jednocześnie występowało duże zróżnicowanie poziomu ich wykorzystania przez poszczególne samorządy województw, np. wydatki certyfikowane do Komisji Europejskiej w ramach regionalnego programu operacyjnego województwa opolskiego były w wysokości 90,5% i były najwyższe spośród wszystkich województw, natomiast w ramach RPO województwa świętokrzyskiego były na poziomie zaledwie 27,2%. To jest województwo o wysokiej, ponad 9-procentowej stopie bezrobocia i osiągające jedne z najsłabszych wskaźników gospodarczych i społecznych. Jak się okazuje, jedynie marszałek nie był zainteresowany podpisywaniem umów z beneficjentami, wydłużał procedury kontraktacji i certyfikacji środków i jako jedyny podpisywał preumowy. W efekcie do końca roku zamiast podpisać umowy na minimum 50% unijnych funduszy, podpisał poniżej, i to zdecydowanie poniżej ilości umów podpisywanych przez marszałków innych województw, jak choćby województw: pomorskiego, wielkopolskiego i lubuskiego, które są liderami tych poczynań. (Poseł Krystyna Skowrońska: Po kampanii z PiS-em też na końcu.) Czy w takim stylu zarządzane województwo świętokrzyskie ma szansę nadrobić zapóźnienia w stosunku do innych województw? (Poseł Krystyna Skowrońska: Była pani wojewodą.) Nie wspomnę o opóźnieniach w rozwoju w stosunku do regionów krajów unijnych. Czy w samorządnej Polsce minister inwestycji i rozwoju powinien pismami przypominać marszałkowi o zagrożeniach i zachęcać do zintensyfikowania działań na rzecz lepszego wykorzystania funduszy? Nasuwa się refleksja, że samo posiadanie środków finansowych nie gwarantuje rozwoju. Dla osiągnięcia tego celu konieczne jest racjonalne gospodarowanie tymi środkami. Ostatecznie w roku sprawozdawczym w skali kraju wydatkowano o 4206 mln zł więcej niż w roku 2016. Blisko o 178% więcej wydatkowano na realizację programów w perspektywie finansowej 2014-2020, przy jednoczesnym spadku wydatków na wykonanie programów w perspektywie 2007-2013. W roku sprawozdawczym regiony miały szansę na przyspieszenie rozwoju i wiele województw z tego skorzystało, nie tylko w oparciu o środki unijne. Również zdecydowanie lepsza była sytuacja finansowa jednostek samorządu terytorialnego. W roku 2017 nastąpiła zdecydowana, bo o 7,6%, poprawa realizacji dochodów w jednostkach samorządu terytorialnego, co w wielu gminach w zdecydowany sposób wpłynęło na wzrost wykonywanych inwestycji i poprawę życia mieszkańców. Wzrost dochodów spowodowany był wzrostem dotacji z budżetu państwa o 15,6%. W kwocie dotacji dla jednostek samorządu terytorialnego kwotę blisko 24 mld zł stanowiły środki na świadczenia wychowawcze, dodatek wychowawczy i dodatek do zryczałtowanej kwoty stanowiące pomoc państwa w wychowywaniu dzieci w ramach programu ˝Rodzina 500+˝. Rząd Prawa i Sprawiedliwości wspierał samorządy w realizowaniu zadań własnych. Tylko na odbudowę i budowę dróg lokalnych skierował do samorządu wszystkich poziomów kwotę 698 361 tys. zł w 1059 dotacjach. Rząd przekazał wyższe o 6648 mln zł dotacje na realizację m.in programu ˝Rodzina 500+˝, na wypłatę dodatku wychowawczego i dodatku do zryczałtowanej kwoty w pieczy zastępczej, realizację świadczeń rodzinnych, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zasiłku dla opiekuna, na działalność ośrodków wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. Rząd przekazał samorządowi na realizację zadań własnych ok. 7,4 mld zł. Pragnę tutaj zwrócić uwagę na zupełną zmianę polityki rządu. Kiedy rząd Platformy Obywatelskiej i PSL dokładał zadania samorządom, nie dając na to środków finansowych... (Poseł Izabela Leszczyna: Nieprawda, pani poseł.) ...rząd Prawa i Sprawiedliwości dofinansowywał zadania własne samorządów. Ponadto w roku sprawozdawczym na każdym poziomie samorządu nastąpił wzrost dochodów z podatku dochodowego od osób fizycznych PIT oraz dochodów z podatku dochodowego od osób prawnych CIT. W przypadku samorządów wojewódzkich udział podatku w centralnych dochodach własnych wzrósł o 3,1% w powiatach i o 1,4% w gminach. Wszystko to stało się dzięki uszczelnieniu systemu podatkowego. I tutaj muszę powiedzieć, że nieprawdą jest, że zwiększyła się liczba kontroli. Tylko w Kielcach, szanowni państwo, w 2013 r. było 227 kontroli. Natomiast w 2017 r. - 55. (Poseł Izabela Leszczyna: Dochody zrealizowane w 65%.) A zatem jeżeli chodzi o dochody, które zostały zwiększone, wpływy z tego tytułu w budżecie państwa, to jest to uszczelnienie systemu podatkowego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)