Mówca: Urszula Pasławska
Data: 2017-09-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Minęły już 2 tygodnie od rozpoczęcia roku szkolnego. W tym czasie zwracali się do nas rodzice dzieci niepełnosprawnych, samorządowcy i nauczyciele, dlatego temat dzisiejszej informacji wynika po prostu z konkretnych doświadczeń i konkretnych przypadków. Zgłaszano bardzo wiele przypadków wykluczeń, problemów z dojazdem czy brakiem środków dla samorządów. Wracam do dzieci niepełnosprawnych. Jednym z podstawowych zadań demokratycznego państwa jest obrona najsłabszych. Solidarność społeczna stanowi fundament ładu współczesnego świata, dlatego tak smutny i bulwersujący jest dla nas fakt, że reforma oświaty najbardziej uderzyła w najsłabszych, uczniów z niepełnosprawnościami. Mamy chaos w szkołach, przepełnione klasy, drugie zmiany, brak podręczników czy wymuszone zmiany obwodów. To jest jednak nic w porównaniu z chaosem, niedomowieniami, niepewnością w przypadku dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Reforma rządu rozporządzeniem z dnia 9 sierpnia zamknęła uczniom z autyzmem czy zespołem Aspergera drogę do kształcenia indywidualnego w szkołach masowych. Ponad 22 tys. młodych ludzi bez wyjątku od przyszłego roku szkolnego zostało skazanych na izolację od rówieśników w postaci nauczania indywidualnego w domach. Tymczasem chyba każdy pedagog w Polsce wie, że wspomniane zaburzenia charakteryzują się głównie problemami w życiu społecznym. Pozbawienie dziecka z Aspergerem kontaktu z rówieśnikami szybko doprowadzi do pogłębienia dysfunkcji, a w konsekwencji zmniejszy jego szanse na samodzielność i dorosłość. Czy w ministerstwie edukacji zdawaliście państwo sobie sprawę, jakie konsekwencje przyniesie przygotowane rozporządzenie? Jeśli nie wiadomo, o co chodzi, to zwykle chodzi o pieniądze. Subwencja na ucznia z autyzmem, Aspergerem czy z innymi niepełnosprawnościami sprzężonymi jest dzisiaj ok. 9,5 razy wyższa niż na ucznia zdrowego. Rozwiązanie to wywalczyli rodzice takich uczniów i poprzednie rządy szanowały te postulaty, bo celem jest lepsza przyszłość tych dzieci. Czyżby rząd pokrętną drogą starał się zabrać pieniądze na edukację dzieci, które nie z własnej winy potrzebują bardziej kosztownego kształcenia? Jak się to ma do etycznych zapisów programu ˝Za życiem˝, w przypadku którego rząd chce zapłacić 4 tys. za urodzenie dziecka z niepełnosprawnością, by później nie zadbać właściwie o jego edukację? Ponadto 50 tys. uczniów z najgłębszymi niepełnosprawnościami straciło wskutek reformy minimum 3 lata kształcenia, 3 lata edukacji, dlatego że rząd, likwidując gimnazja, nie przedłużył szkoły przysposabiającej do pracy, jedynej możliwej ścieżki edukacyjnej po szkole podstawowej dla uczniów z najgłębszymi zaburzeniami. Pani minister zadbała o przedłużenie liceów, ale wydaje się, że o dzieciach niepełnosprawnych zapomniała. Chyba nie trzeba tłumaczyć, ile dla takich uczniów znaczy każdy rok pobytu w szkole. Tutaj mają rewalidację, rehabilitację, logopedię i treningi umiejętności społecznych, a niektórzy nawet uczą się prostych prac. I nie jest prawdą, że niepełnosprawni mogą się uczyć do 24. roku życia, jak często słyszymy. To tylko określenie maksymalnego wieku pobytu w szkole. Uczeń z niepełnosprawnością, jak każdy inny, może się uczyć tak długo, na jak długo przewidziano jego ścieżkę edukacyjną z możliwością przedłużenia o rok na każdym etapie kształcenia. Po reformie będzie faktycznie tak, że uczeń w wieku 15 lat skończy szkołę podstawową. Będzie mógł ją przedłużyć o rok, po czym w wieku 16 lat trafi do 3-letniej szkoły przysposabiającej do pracy. Maksymalnie w wieku 20 lat, już po przedłużeniu, skończy w czterech ścianach domu. Kolejne pytanie: Dlaczego ministerstwo edukacji skomplikowało i wydłużyło drogę do uzyskania opinii o potrzebie kształcenia specjalnego? Wcześniej szkoła mogła bez problemu skierować ucznia z zaburzeniami do poradni psychologiczno-pedagogicznej i uzyskać takie orzeczenie, a co za tym idzie pieniądze na specjalistyczną pomoc. Teraz szkoła musi radzić sobie sama z takim uczniem i prowadzić narzucone przez MEN tzw. diagnozy funkcjonalne, nie dając pieniędzy na ten cel. Dlaczego tak się stało? Przyczyny mogą być dwie: albo w ministerstwie pracują ludzie bez empatii, ale w to raczej nie wierzę, albo postanowiono po prostu zaoszczędzić na dzieciach niepełnosprawnych, bo zbyt mało rokują, bo zbyt droga jest inwestycja w ich wykształcenie. Dlaczego rząd Prawa i Sprawiedliwości wszem wobec podkreśla, że rzekomo dba o ludzi, o dzieci z niepełnosprawnościami? Dziękuję bardzo. (Oklaski)