Mówca: Mieczysław Kazimierz Baszko
Data: 2016-07-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskich projektów uchwał w sprawie: ustanowienia 11 lipca Dniem Pamięci o Polakach - Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej, druk nr 625, oraz oddania hołdu ofiarom ludobójstwa dokonanego przez nacjonalistów ukraińskich na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej w latach 1943-1945. 11 lipca przypada rocznica apogeum zbrodni ludobójstwa dokonanego przez Organizację Ukraińskich Nacjonalistów i tzw. Ukraińską Powstańczą Armię. Była to straszna masowa zbrodnia, jaką odnotowano w historii naszych dziejów. Ta trzecia zbrodnia obok sowieckiego i niemieckiego ludobójstwa na narodzie polskim do dziś nie doczekała się ani kary, ani potępienia. Mimo upływu 73 lat ofiary tej zbrodni, Polacy, wciąż czekają na godne upamiętnienie ich męczeńskiej śmierci. Większość z nich nie miała nawet pochówku, a ich szczątki poniewierają się w nieoznaczonych i nieznanych miejscach na dawnych ziemiach polskich. Rocznica ludobójstwa dokonanego przez formacje ukraińskich nacjonalistów na ludności polskiej Kresów Wschodnich skłania do ponownego przypomnienia tego tragicznego wydarzenia polskiej i międzynarodowej opinii publicznej. Sprawa upamiętnienia ofiar oraz przywrócenia pamięci historycznej na ten temat wciąż jest zadaniem, przed którym stoimy jako państwo i naród. Polacy i cała Europa zasługują na poznanie całej prawdy, skrywanej przez lata, nie tylko z powodu szacunku do ofiar, ale także by przyszłe pokolenia mogły wyciągnąć wnioski i nie dopuścić do powtórzenia się podobnych wydarzeń w przyszłości. Jesteśmy to winni pomordowanym, jesteśmy to winni naszym potomkom. W ostatnich latach obserwujemy na Ukrainie Zachodniej wzrost popularności Stepana Bandery i Ukraińskiej Powstańczej Armii. Przy całkowitym milczeniu władz w Kijowie i Warszawie powstają w ukraińskich miastach pomniki Stepana Bandery, jego imieniem nazywane są ulice i place, odbywają się marsze gloryfikujące ˝bohaterstwo˝ UPA, wydawane są publikacje negujące udział UPA w mordach na Polakach. Systematycznie - poza nielicznymi wyjątkami - blokowane są na terenie Ukrainy próby upamiętnienia ofiar terroru UPA. Ten niebezpieczny wzrost tendencji nacjonalistycznych jest bardzo groźny dla budowania wspólnej Europy. Stoi to również w zasadniczej sprzeczności z ideą poprzednich uchwał Sejmu RP, nawołujących do porozumienia między Polakami i Ukraińcami na gruncie prawdy. Dzisiaj prawda ta jest w sposób drastyczny zakrywana pustymi gestami, a zakłamywanie własnych relacji nigdy nie idzie w parze z budowaniem prawdziwych dobrosąsiedzkich relacji. Ustanowienie 11 lipca dniem pamięci ofiar ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej jest w tej sytuacji ważnym krokiem na drodze do godnego uczczenia i upamiętnienia ofiar zbrodniczych ideologii. Chcę podkreślić, że z projektów, nad którymi komisje wspólnie pracowały, za wiodący uznaliśmy projekt PiS ze względu na to, że konsumuje najważniejsze założenia projektu Polskiego Stronnictwa Ludowego. Uznaje wydarzenia na Wołyniu w 1943 r. za zbrodnię ludobójstwa oraz zgodnie z naszym projektem ustanawia dzień 11 lipca Dniem Pamięci o Polakach - Ofiarach Ludobójstwa dokonanego na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej. Ponadto, co ważne, w uzasadnieniu została określona główna społeczność polska, która padła ofiarą rzezi - to głównie chłopi. Podkreślenia wymaga również rola Batalionów Chłopskich, które podjęły się obrony Polaków. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze ww. uchwałę i zgłasza jedną poprawkę.