Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Z reguły w szkole w ostatniej ławce się gadało, a nie w pierwszej, drogie koleżanki parlamentarzystki. (Głos z sali: Ha, ha, ha!) Sama procedura została skonstruowana w taki sposób, aby wykluczyć jakiekolwiek decyzje podejmowane pod wpływem nagłych emocji czy chwilowego kryzysu. To nie jest, jak próbują sugerować niektórzy krytycy, rozwód z dnia na dzień. Małżonkowie muszą stawić się jednocześnie przed wybranym kierownikiem USC i złożyć pisemne zapewnienie potwierdzające spełnienie wszystkich wymaganych przesłanek. Niezwykle ważnym elementem tej procedury jest to, że oświadczenia dotyczące m.in. braku małoletnich dzieci czy braku toczących się postępowań sądowych są składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Państwo polskie poprzez osobę kierownika urzędu stanu cywilnego nie pozostaje bierne wobec kryzysu rodziny. Zgodnie z projektowanymi przepisami przed odebraniem wspomnianych zapewnień kierownik ma prawny obowiązek wyjaśnić małżonkom doniosłość związku małżeńskiego, poinformować o skutkach jego rozwiązania, a także, co stanowi istotną nowość, powiadomić ich o możliwości skorzystania ze wsparcia w kryzysie małżeńskim. Dopiero po dopełnieniu tych formalności rozpoczyna się obowiązkowy minimalny miesięczny okres karencji. Oświadczenia o rozwiązaniu małżeństwa absolutnie nie mogą być złożone przed upływem miesiąca od dnia odebrania wspomnianych zapewnień. Ten czas ma stanowić bufor na ostateczną refleksję, ostudzenie emocji i upewnienie się co do słuszności podejmowanych decyzji. Rozwód w tym trybie będzie wywoływał takie same skutki jak orzeczenie sądu, w którym żaden z małżonków nie ponosi winy za rozkład pożycia. Rozumiemy jednak, że życie pisze różne scenariusze, czasem bardzo dramatyczne, dlatego ustawa wprowadza silne mechanizmy zabezpieczające w postaci powództwa o unieważnienie rozwodu pozasądowego. Jeśli po fakcie okaże się, że w chwili składania oświadczeń małżonkowie mieli jednak wspólne małoletnie dzieci lub dzieci poczęte, rozwód taki może zostać unieważniony. Podobnie stanie się w sytuacji, gdy oświadczenie woli zostało złożone w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji, pod wpływem błędu wywołanego podstępnie przez drugiego małżonka (Dzwonek) lub pod wpływem bezprawnej groźby wywołującej obawę poważnego niebezpieczeństwa osobistego lub majątkowego. Dbając o nadrzędny interes społeczny, przyznajemy prawo do wytoczenia powództwa o unieważnienie takiego rozwodu nie tylko samym małżonkom, ale również prokuratorowi. Projekt mądrze reguluje także kwestie praktyczne, pozwalając chociażby na złożenie oświadczenia o powrocie do nazwiska noszonego przed zawarciem związku małżeńskiego, a ustalona opłata za czynności urzędowe wynosi po 300 zł za złożenie zapewnień oraz oświadczeń, zasilając budżety gmin. Szanowni Państwo! Kończąc, chcę powiedzieć, że uchwalenie tej ustawy to wyraźny dowód na to, że potrafimy tworzyć nowoczesne państwo, które ufa swoim obywatelom, realnie odciąża drastycznie przeciążone sądy i wprowadza procedury adekwatne do realiów XXI w. Apeluję więc o ponadpartyjne poparcie tego mądrego, wyważonego i niezwykle wyczekiwanego społecznie projektu. Jako Polska 2050 będziemy popierać ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)