Mówca: Janusz Śniadek
Data: 2013-05-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie informacji Rady Ministrów na temat zapowiadanych grupowych zwolnień pracowników. Bezrobocie to nie tylko sucha statystyka, bezosobowe wskaźniki. Za nimi kryją się osobiste dramaty ludzi i rodzin, dramaty blisko 2,5 mln bezrobotnych. To nieszczęście dotyka ludzi wokół nas, bliższych i dalszych znajomych, członków naszych rodzin. Politykę Platformy prowadzoną na polskim rynku pracy najtrafniej określa pojęcie ˝gospodarka rabunkowa˝. Dzisiejszy rozwój kraju finansowany jest w znacznym stopniu nędzą przyszłych emerytów. Tolerowanie i wspieranie przez rząd umów śmieciowych i pracy na czarno rujnuje system emerytalny i zdrowotny. Również realnym i rosnącym zagrożeniem jest postępujący zanik kompetencji i kwalifikacji pracowników poszukiwanych przez pracodawców na rynku. Ten problem jest coraz bardziej widoczny i sygnalizowany. Długoterminowe czynniki wzrostu bezrobocia to z całą pewnością podniesienie wieku emerytalnego, obniżenie wieku szkolnego, malejąca konkurencyjność polskich pracowników wynikająca z postępującego, Bogu dzięki, wzrostu wynagrodzeń. Strefy ekonomiczne w Polsce będą funkcjonowały tylko do 2020 r. Krótkoterminowe czynniki to z całą pewnością wydłużenie okresu rozliczeniowego, czyli mniejsze wynagrodzenia. Mniejsze płace to mniejsza siła nabywcza, mniejszy popyt, mniejsza produkcja i malejące zatrudnienie, wbrew temu, co buńczucznie twierdzi premier. Ta niewesoła wieloletnia perspektywa wymaga od polskiego rządu nadzwyczajnej aktywności. Strategia lizbońska i Europa 2020 w jednym z głównych priorytetów wskazują, aby chronić istniejące i tworzyć nowe miejsca pracy. Najpierw chronić istniejące. Państwo musi chronić istniejące już miejsca pracy. Tutaj odkrywamy Amerykę, ile kosztują nowe miejsca pracy. Wszyscy wiedzą, cała Europa wie, cały świat wie, że taniej jest subsydiować przejściowo w kłopotach już istniejące. W porównaniu z innymi krajami Europy nie robimy w tej sprawie nic. Zamykanie firm i zwolnienia ludzi to nie jest tylko sprawa właściciela. To kwestia wielkich kosztów ponoszonych przez państwo i społeczeństwo. Przedsiębiorca likwidujący firmy i zwalniający ludzi przerzuca część kosztów swojej działalności na państwo. Dlaczego Polacy są traktowani przez własny rząd nieporównanie gorzej niż obywatele innych krajów Europy? W Europie obowiązuje to samo prawo, czyli dyrektywa Unii Europejskiej nr 2002/14 o informowaniu pracowników, implementowana w Polsce ustawą z 7 kwietnia 2006 r., gdzie w art. 13 wprowadzony jest wymóg powiadamiania pracowników o zmianie struktury zakładu z wyprzedzeniem. Jednak to prawo nie działa, nie jest egzekwowane. Nie można ograniczać produkcji lub zamykać zakładu bez negocjacji ze związkami. W Niemczech, we Francji, w Belgii, w Holandii i w innych krajach związki zawodowe mogą iść do sądu w obronie miejsc pracy. Zwolnienia pracowników to koszt dla społeczeństwa, powtarzam to jeszcze raz. W Europie każda firma będąca w kłopotach musi przedstawić plan uratowania miejsc pracy, który można podważyć w sądzie. Firma musi udowodnić, że zrobiła wszystko, co możliwe, żeby uratować miejsca pracy albo sprzedać zakład innemu inwestorowi. W przeciwnym razie nie dostanie zgody na likwidację. W Europie procesy związane z zamykaniem firm trwają dwa, trzy lata. Gdy ArcelorMittal zapowiedział wygaszanie pieców we Francji, to interweniował prezydent Francji. W Polsce nabijali się z tego różni dziennikarze. Piece wygaszano, ale nie zwolniono ani jednego pracownika, a właściciel zobowiązał się do wielomilionowej inwestycji. Ten sam ArcelorMittal w ubiegłym roku w Polsce po cichutku zwolnił 600 pracowników. Rząd nie kiwnął palcem. Dlaczego Polacy są traktowani dużo gorzej niż Europejczycy w innych krajach? Bo w Europie to związki zawodowe, broniąc miejsc pracy, stoją na straży interesu publicznego. Mogą go bronić przed sądem, mając wsparcie państwa. W Polsce rząd walczy ze związkami zawodowymi. W Polsce niszczy się związki, nie przestrzega się tego prawa, o którym mówiłem. We Francji przypadek ArcelorMittalu spowodował, że w parlamencie procedowana jest ustawa o ochronie miejsc pracy niepozwalająca zamknąć rentownego zakładu bez szukania innego inwestora. Jeśli się tego nie zrobi, nakładana jest wysoka kara, a pieniądze przeznaczana się na fundusz wsparcia pracowników. Odnośnie do historii, jakie mają miejsce w Polsce - opowiadał pan o tym w swoim sprawozdaniu, że w Fiacie w Tychach udzielano pomocy - takich jak w Tychach, gdzie zwolniono 1500 osób, a dzisiaj ponownie zatrudniono 150 osób, 150 pracowników. Cała załoga miesiąc w miesiąc, tydzień w tydzień pracuje, ma po kilkadziesiąt nadgodzin miesięcznie. Dzisiaj ten zakład nie nadąża z produkcją. We Francji, w całej Europie taka historia byłaby nie do pomyślenia. Tylko w Polsce to się może zdarzyć. Podobnie, jeżeli chodzi o przytaczane przez pana bydgoski Zachem albo Formet. Takie historie są nie do pomyślenia w innych krajach. To w Polsce rząd mówi: Radź sobie sam. Polacy zasługują na troskę rządu o siebie, o swoje miejsca pracy, nie mniejszą niż Niemcy, Francuzi, Belgowie. Wszystkie kraje europejskie mógłbym prawie tu wyliczyć. Przykład Polski. Prezes Telewizji Polskiej - telewizji publicznej - zapowiedział właśnie publicznie w Sejmie zwolnienie 550 pracowników. Dokładniej - wypchnięcie ich do innych podmiotów albo najlepiej w kierunku założenia własnej działalności gospodarczej. Wylicza, że jeśli 75% spośród zatrudnionych założy własną działalność gospodarczą, to TVP oszczędzi 15 mln zł. Z tego, pan prezes deklaruje, przekaże się 30% inaczej zatrudnionym. Prezes telewizji publicznej, państwowej instytucji, ogłasza, że okiwa ZUS i Skarb Państwa na 15 mln zł, a dolą podzieli się z poszkodowanymi, byłymi pracownikami telewizji. To jest możliwe tylko w Polsce. (Oklaski) Polski rząd prowadzi rabunkową, rujnującą polski rynek pracy politykę. Chodzi o zanik stosunku pracy i zastępowanie go umowami śmieciowymi. Komisja kontroli państwowej w reakcji na raporty państwowej inspekcji skierowała do pana ministra pracy dezyderat wzywający do przedstawienia ustawowych propozycji ograniczających stosowanie fałszywego samozatrudnienia i pracy na czarno. Ministerstwo odpowiedziało, można to tak streścić: Jest dobrze, nie trzeba nic robić. Komisja nie przyjęła tej odpowiedzi ministra. Oczekujemy na kolejną. W przedstawionej dzisiaj informacji jest jedna jaskółka. To projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach na rzecz ochrony miejsc pracy związany z łagodzeniem skutków kryzysu. Była tu dzisiaj mowa o tym. Pozostaje jedno pytanie. Dlaczego tak późno? To rozwiązanie od lat jest znane w Europie. Wymusiliśmy to na chwilę, w tym pakcie antykryzysowym. Zostało wprowadzone, ale sformułowano kryteria zaporowe. Tylko mała ilość osób mogła z tego skorzystać. W Europie to działa od wielu lat. W Niemczech w 2010 r., to są dane rządu, uratowano 600 tys. miejsc pracy za cenę ok. 6 mld euro. Środki przeznaczane dzisiaj w Polsce - pan minister o tym mówił - do końca 2013 r. od wejścia tego w życie mają wynieść ok. 250 mln, w następnym półroczu kolejne 250 - razem 500 mln. Przyznam, że nie budzi to wielkich nadziei odnośnie do tego, że będzie tu istotny postęp. Ale powtarzam tę prawdę, tę zasadę. Pan poseł pytał, ile kosztuje nowe miejsce pracy. Cały świat wie, że podtrzymanie, subsydiowanie zatrudnienia jest tańsze. Dlaczego dopiero teraz, i to w glorii osób ratujących pracowników, jest to prowadzone? To powinno być zrobione już kilka lat temu. Jaskółka nie czyni wiosny. Z wymienionych powodów dotyczących tej gospodarki rabunkowej - jeszcze raz powtarzam - prowadzonej przez Platformę na polskim rynku pracy w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość składam wniosek o odrzucenie przez Wysoką Izbę informacji Rady Ministrów na temat zapowiadanych grupowych zwolnień pracowników. (Oklaski)