Mówca: Sprawozdawca Andrzej Dera
Data: 2014-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie komisji w sprawie projektów ustaw o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym. Celem dwóch projektów - jeden jest projektem senackim, drugi jest projektem grupy posłów - jest wypełnienie luki konstrukcyjnej występującej w ustawie z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie regulacji dotyczących postępowania o unieważnienie prawomocnego orzeczenia. Projekt jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że § 104 regulaminu Sądu Najwyższego, stanowiącego załącznik do uchwały zgromadzenia w sprawie regulaminu Sądu Najwyższego, w związku z § 1 tej uchwały zgromadzenia ogólnego jest niezgodny z art. 3 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. Zdaniem trybunału postanowienia zawarte w tym regulaminie sądu wykraczają poza materię, którą ustawodawca przekazał do unormowania Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego. Należy wskazać dwa przepisy określające zakres tych kwestii przekazanych do uregulowania przez zgromadzenie ogólne: art. 3 § 2, zgodnie z którym wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego, szczegółowy podział spraw między izby oraz zasady postępowania określa regulamin Sądu Najwyższego uchwalony przez zgromadzenie ogólne sędziów, a także art. 51 § 2, który stanowi, że szczegółowy zakres i sposób wykonywania czynności przez asystentów sędziego określa regulamin sądu. Wysoka Izbo! Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 65 ustawy o Sądzie Najwyższym, w razie stwierdzenia przy rozpoznaniu sprawy oczywistej obrazy przepisów - niezależnie od innych uprawnień - wytyka uchybienie właściwemu sądowi. Przed wytknięciem tego uchybienia może żądać stosownych wyjaśnień. Stwierdzenie i wytknięcie uchybienia nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W tej chwili ta zmiana przepisów, którą komisja przedstawia Wysokiej Izbie, ma na celu zapewnienie gwarancji proceduralnych umożliwiających łagodzenie konsekwencji wytyku dla sędziów zasiadających w składzie sądu, którego orzeczenie jest przedmiotem postępowania przed Sądem Najwyższym. Następstwa tego wytyku odnoszą się do konkretnych praw i mają materialne konsekwencje, więc jest także konieczne otwarcie tutaj określonej drogi wyjaśniającej dla członków składu. Ta regulacja zabezpiecza interesy prawne sędziego, udzielając mu elementarnych gwarancji prawa do obrony, daje poczucie bezpieczeństwa prawnego i pewności prawnej. Projekt przedłożony przez komisję sprawiedliwości czyni zadość wszystkim zasadom i wymogom, był procedowany w komisji bez sporów politycznych, była bardzo konstruktywna praca w podkomisji, która, myślę, dobrze przepracowała te projekty, które w tej chwili stanowią już jedno przedłożenie jedno stanowisko, jeden projekt ustawy. Co istotne, Wysoka Izbo, jest tutaj pełna zgoda Ministerstwa Sprawiedliwości, jeśli chodzi o przedłożony projekt, jak również prezesa Sądu Najwyższego, który aprobuje to, co zostało tutaj przedstawione. Komisja i podkomisja jednomyślnie zaaprobowały wszystkie poprawki i zmiany legislacyjne. Pani marszałek, chciałbym jeszcze złożyć tutaj jedną poprawkę jako sprawozdawca komisji. Chodzi o poprawkę natury legislacyjnej, bo jest złe odesłanie.