Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2018-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu poselskiego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw z druku opatrzonego numerem 2216. Projektowany akt prawny ingeruje, zmienia cztery ustawy, zmienia Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego, ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i ustawę o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych. Generalnie, proszę państwa, trzeba powiedzieć, że ustawa ta podejmuje zagadnienie skutków upływu czasu. Wielokrotnie odwoływałem się do tego, jak istotne znaczenie ma czas dla życia każdego z nas, jaką rolę odgrywa czas w życiu codziennym, ale również niebagatelne znaczenie ma czas z punktu widzenia prawa cywilnego. Ustawodawca to dostrzega. Wszystkie te instytucje są określane mianem tzw. dawności i począwszy od 1990 r. kilka inicjatyw legislacyjnych w tym zakresie było podejmowanych. Do tej pory inicjatywy podejmowane w zakresie prawa cywilnego zmierzały w kierunku wydłużania czasu, w którym ta ochrona albo realizacja prawa była możliwa. Zmiana zaproponowana we wspomnianym akcie prawnym zmierza w kierunku skrócenia tego zasadniczego terminu przedawnienia roszczeń z terminu 10-letniego na termin 6-letni. Nie chcę zastanawiać się, kwestionować, że liczba 6 jest lepsza czy gorsza od liczby 10, pozostawiam tę kwestię na boku, ale istotna sprawa, która mnie nurtuje, to, po pierwsze, dostrzeżenie faktu, że ta zmiana będzie miała wpływ na szereg instytucji prawa cywilnego, nie tylko na instytucję dawności i przedawnienia roszczeń, było to w wypowiedzi poprzednika. Wiążemy tę zmianę z przedawnieniem wierzytelności, ale przecież już znajdujemy szereg instytucji w prawie prywatnym, które odwołują się do przedawnienia roszczeń, i one w tych wielu przypadkach również będą miały zastosowanie. O tym należy pamiętać, dokonując tej zmiany. Druga kwestia, proszę państwa, to również podnosiliśmy, to kwestia zaskoczenia tych wierzycieli, którzy żyją do tej pory w przekonaniu, że ochronę, ich prawa podmiotowe będą mogli realizować przez 10 lat, ale po wejściu w życie tej ustawy ich prawo dochodzenia roszczeń skróci się o 4 lata, ponieważ mówimy tutaj o miesięcznym vacatio legis. Równocześnie z zaprojektowanej ustawy wynika, że przepisy tej ustawy miałyby zastosowanie w przypadku wszystkich roszczeń, które istniały w dniu wejścia w życie tej ustawy. Z tego powodu klub obywatelski Platformy Obywatelskiej proponuje zmianę art. 5 ust. 1. Klub proponuje brzmienie: do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się przepisy o przedawnieniu w brzemieniu dotychczasowym. Niewątpliwie ta zmiana, po pierwsze, zapewni pełną ochronę tych, którzy tej ochrony mogą się spodziewać, a po drugie, eliminuje wszelkie ryzyka, jakie mogłyby się pojawić. Tutaj pan minister przekonywał, że się nie pojawią, dlatego że wszyscy Polacy, którzy są zainteresowani, wiedzą, że akurat rząd przygotował taką poprawkę. Taka poprawka jest procedowana. Jak będzie zapewne potrzeba, to uczynią wszystko, żeby uchronić się przed negatywnymi skutkami tej zmiany. Nie wiem. Ponadto po prostu jest drugi problem, że te odpowiednie przepisy mają zastosowanie, jak wspomniałem, do szeregu innych instytucji, i nie dotyczy to tylko wierzytelności. W konsekwencji proponujemy również skreślenie w art. 5 ust. 2. Mam przekonanie, że ta poprawka nie uchybi niczemu w zakresie projektowanych zmian, że zapewni osiągnięcie tego celu, jakim jest skrócenie tego podstawowego terminu przedawnienia, a równocześnie zapewni ochronę konsumentom. Nie wiem, potrzebna, niepotrzebna, nie chce dyskutować, jeżeli chodzi o kwestię tej zmiany. Być może potrzebna, a równocześnie po prostu sprawi, że nikt w wyniku wejścia w życie tej ustawy nie będzie w jakikolwiek sposób poszkodowany. Dziękuję bardzo. (Oklaski)