Mówca: Aleksander Mrówczyński
Data: 2017-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 13 grudnia 1981 r. na mocy dekretu Rady Państwa wprowadzono stan wojenny na terenie całego kraju. Władzę przejęła Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego, a w Polsce rozpoczęły się represje wobec działaczy i członków legalnie działającego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego ˝Solidarność˝. Już w nocy 13 grudnia rozpoczęły się internowania. Polacy doświadczyli rewizji i przesłuchań, wyrzucania z pracy, wszelkich szykan. Dzisiaj mówimy o przynajmniej 40 śmiertelnych ofiarach gen. Jaruzelskiego i gen. Kiszczaka, z czego 9 osób to górnicy z kopalni Wujek, pozostali to w większości demonstranci uczestniczący w pokojowych demonstracjach zamordowani przez znienawidzone ZOMO m.in. w Gdańsku, Warszawie, Poznaniu, Lubinie, Kielcach, Wrocławiu. Po decyzji gen. Jaruzelskiego o wprowadzeniu stanu wojennego stanęły zakłady pracy w całej Polsce. Również chojnickie zakłady pracy podjęły próbę strajku: WKS Mostostal Chojnice oraz Lokomotywownia Chojnice. Jednak inicjatorzy strajku zostali bardzo szybko zastraszeni wizją pacyfikacji Mostostalu przez oddziały wojska zgromadzone wokół zakładu. Trzech chojnickich działaczy ˝Solidarności˝ zostało internowanych w pierwszych dniach wojny jaruzelsko-polskiej: Ludwik Gólski, Zbigniew Reszkowski i Stanisław Dambek. W Zakładzie Karnym w Potulicach byli do końca stycznia 1982 r. Internowanie to jedna z form represji, jaką WRON-a stosowała wobec działaczy ˝Solidarności˝. Kilka osób straciło pracę. Wymienić należy Elżbietę Agacińską oraz Czesławę Andrzejewską, sekretarza MKZ NSZZ ˝Solidarność˝, która została zwolniona z Chojnickich Fabryk Mebli 14 grudnia 1981 r. i do 10 września 1986 r. nie mogła podjąć pracy w Chojnicach. Pracę stracił również Stanisław Dambek zatrudniony w Rejonie Dróg Publicznych. Kolejną formą represji i terroru wobec niepokornych Polaków było kolegium, co sprowadzało się do relatywnie dużych mandatów. Takimi represjami w okresie stanu wojennego zostali dotknięci pracownicy chojnickich zakładów pracy Stanisław Kalemba oraz Edmund Pestka. Działacze ˝Solidarności˝ doświadczyli również rewizji w domach, gdzie przedstawiciele znienawidzonej SB szukali broni, amunicji, materiałów wywrotowych. Wśród represjonowanych osób był również Franciszek Gemba, działacz ˝Solidarności˝ Rolników Indywidualnych w gminie Chojnice. Wielokrotnie zatrzymywany na przesłuchania, w jego domu odbywały się rewizje. To tylko wycinek represji stosowanych wobec działaczy ˝Solidarności˝ w Chojnicach. Wielu z nich jest dzisiaj bezimiennych, wielu doświadczyło represji po 22 lipca 1983 r. Ten straszliwy okres terroru, strachu o to, czy mąż, ojciec, syn wróci z pracy, czy nie zostaną aresztowani, zwolnieni z pracy, oznaczał wiele nerwów dla chojnickich rodzin. W ten sposób WRON-a utrwalała władzę ludową: łamiąc kręgosłupy, terroryzując, szantażując, zmuszano do podpisania lojalek, zaprzestania działalności w ˝Solidarności˝. Z tego miejsca oddaję hołd tym wszystkim działaczom demokratycznej opozycji, działaczom ˝Solidarności˝, którzy byli poddani represji władzy ludowej w okresie od 13 grudnia 1981 r. do 22 lipca 1983 r., kiedy w Polsce trwał stan wojenny. Oddaję hołd tym wszystkim, którzy stracili życie i zdrowie w wyniku działań ZOMO, SB i MO. Mam świadomość, że większość tych ludzi jest niestety bezimienna i zapomniana. Dziękuję wam za waszą niezłomną postawę i walkę o wolną, sprawiedliwą, ale przede wszystkim solidarną Polskę. W sposób szczególny w rocznicę wprowadzenia stanu wojennego wspominam tych wszystkich mieszkańców Chojnic, którzy podjęli nierówną walkę z komunistycznym reżimem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)