Mówca: Marek Łatas
Data: 2014-06-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym złożyć oświadczenie w sprawie jakości polskiego transportu w świetle wyników raportu Komisji Europejskiej z kwietnia 2014 r. Kilka tygodni temu Komisja Europejska przedstawiła raport zawierający ocenę jakości transportu w poszczególnych krajach Unii. W przygotowanym przez Komisję Europejską rankingu wykorzystano dane pochodzące m.in. z Eurostatu, Europejskiej Agencji Środowiska, Banku Światowego i Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju. W raporcie zestawiono 28 państw członkowskich w 22 kategoriach. W ogólnej ocenie Polska zajęła niechlubne ostatnie miejsce w rankingu. Aż w dziewięciu kategoriach Polska znalazła się wśród pięciu najgorszych państw. Chodzi m.in. o liczbę dróg szybkiego ruchu, jakość kolei, infrastrukturę polskich portów czy bezpieczeństwo w transporcie drogowym i kolejowym. Jeżeli chodzi o współczynnik wypadków drogowych w Polsce i liczbę osób, które poniosły śmierć w ich wyniku, to gorzej statystycznie wypada tylko Rumunia. W 2013 r. w Unii Europejskiej w przeliczeniu na 1 mln mieszkańców zginęły w wyniku wypadków drogowych 52 osoby. Polska przyczyniła się do zawyżenia tego wyniku ze swoją średnią 87 osób. Nieumiejętny sposób wydatkowania środków z budżetu Unii sprawia, że ostatnie miejsce w rankingu jest niestety przez polski transport zasłużone. Pozwalam sobie w tym miejscu przypomnieć, że mimo wydanych przez Polskę w ciągu ostatnich sześciu lat ponad 100 mld zł na budowę dróg, w tym głównie dróg szybkiego ruchu i autostrad, nie ma oczywiście autostrad z zachodu na wschód, z północy na południe - wszystko zaczęte, większość niedokończona. Niestety jeszcze gorzej wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o realizację inwestycji kolejowych. W perspektywie finansowej 2007-2013 na ich realizację przewidziano 6,8 mld euro, ale po dwóch latach ówczesny minister Sławomir Nowak próbował uzyskać zgodę Komisji na przerzucenie części tych pieniędzy na drogi. Oczywiście zgody nie otrzymał. Były szumne zapowiedzi Pendolino, które miało być 6 maja. Podobno 23 maja przyjechały trzy składy, ale bez homologacji, czyli będą stały, a pieniądze wydane. Autorzy raportu podkreślają, że polska infrastruktura kolejowa należy do najmniej wydajnych. Występują także istotne problemy związane z bezpieczeństwem ruchu drogowego i kolejowego. Ostatnie miejsce w Unii jest całkiem uzasadnione, jeśli uświadomimy sobie, że w rankingu Światowego Forum Ekonomicznego ˝Jakość dróg lądowych˝ Polska w 2012 r. zajęła dopiero 124. miejsce na świecie. W porównaniu z 2011 r. udało nam się wyprzedzić Mozambik. Wielki sukces. Uciekła nam jednak Mauretania. Zdaniem analityków Światowego Forum Ekonomicznego lepsze drogi lądowe niż w Polsce, uwzględniając oczywiście potencjał i możliwości gospodarcze, są m.in. w Tanzanii, Zimbabwe, Czadzie czy Ugandzie. W kategorii jakość infrastruktury kolejowej nasz kraj zajął 77. miejsce na świecie. Ten sam współczynnik osiągnęło Zimbabwe. Lepiej od Polski wypadły takie kraje jak Bangladesz, Gabon, Wietnam, Liberia czy Pakistan. Równie tragicznie wygląda sytuacja, jeżeli chodzi o jakość infrastruktury lotniczej. Tutaj nasz kraj zajmuje odległe 105. miejsce. Ten sam współczynnik uzyskała Rosja, jednak wyżej od Polski są sklasyfikowane takie kraje jak Zambia, Botswana, Rwanda czy Kambodża. Polski rząd ma naprawdę dużo do zrobienia w kwestii transportu. Należy szczególnie zastanowić się nad tym, jakie kroki podjąć. Czy w dalszym ciągu możemy tolerować wszystko, co podaje nam minister właściwy do spraw transportu? Czy to był pan minister Nowak, czy to jest obecnie pani Elżbieta Bieńkowska, czy jeszcze wcześniej był Cezary Grabarczyk, informowali społeczeństwo, że plan infrastruktury drogowej w Polsce jest znakomity i plasuje nas dziś w średniej europejskiej. Ale prawda jest zdecydowanie inna. Dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)