Mówca: Dorota Rutkowska
Data: 2016-11-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich trafił do Sejmu już w kwietniu tego roku. Jak pan poseł sprawozdawca mówił, pierwsze czytanie w komisji rolnictwa odbyło się w czerwcu. Powołana została podkomisja. Dopiero po wakacjach projekt poddany został dalszej obróbce, ale - nie wiadomo, z jakiego powodu - zawisł w próżni przed drugim czytaniem. Jeśli nie wiadomo dlaczego, to zwykle chodzi o pieniądze. Prawdopodobnie w mocno już trzeszczącym w szwach budżecie na rok następny niełatwo było znaleźć jeszcze 900 mln na dotacje do ubezpieczeń rolniczych. Dziś, kiedy projekt doczekał się drugiego czytania, możemy powiedzieć: wreszcie - wreszcie, bo jeśli zmiany mają wejść w życie od nowego roku, to dobrze, żeby rolnicy wiedzieli, co ich czeka, ile na ten cel mają zabezpieczyć środków we własnych budżetach, w jaki sposób będą ubezpieczać swoje uprawy i zwierzęta, na co mogą liczyć w przypadku wystąpienia szkód. Nowelizacja z założenia ma zachęcić rolników do ubezpieczania upraw. Czy tak w istocie będzie? Przecież mimo dopłat ze środków budżetu państwa do składek z tytułu zawieranych umów ubezpieczeniowych zainteresowanie rolników ubezpieczaniem upraw rolnych jest wciąż stosunkowo małe. Podstawowy argument, jakim są pogarszające się z roku na rok warunki klimatyczne, nie przemawia do świadomości rolników. Dlaczego tak jest? Z pewnością jednym z powodów są ceny ubezpieczeń, szczególnie w przypadku ubezpieczania od ryzyka suszy. Do cen można także dodać problemy z likwidacją szkód, jak choćby długi czas oczekiwania na wypłatę odszkodowania czy zbyt niskie kwoty wypłacanych odszkodowań, może też wciąż niską świadomość korzyści płynących z ubezpieczeń. Tą nowelizacją ustawy wracamy do pakietowego systemu ubezpieczeniowego, który to system ma podobno zachęcić rolników do ubezpieczania upraw, zmienić ich nastawienie. W praktyce najpierw trzeba będzie się zmierzyć z realizacją nowych przepisów. To będzie nowa sytuacja zarówno dla rolników, jak i dla zakładów ubezpieczeniowych. Pytanie, jak zamierzacie państwo przekonać rolnika do ubezpieczenia jego upraw od wszystkich zdarzeń przewidzianych ustawą, nawet tych, które nie będą w żaden sposób go dotyczyć? Możliwy będzie przecież tylko pełny pakiet, ubezpieczenia od ryzyk pojedynczych nie wchodzą w rachubę, przynajmniej takie było stanowisko. (Wypowiedź poza mikrofonem) Ale nie znamy, panie pośle, nie znamy niestety treści tej poprawki. Nie mogliśmy się z nią zapoznać, a stanowisko ministra na posiedzeniu komisji rolnictwa było jednoznaczne i raczej nie przewidywało zmian. Co z tego, że będą dotacje rządowe, że rząd wpompuje do systemu ubezpieczeniowego kilkaset milionów złotych, jeśli w wyniku wprowadzenia takich przepisów mogą podrożeć składki? Efektywność wydania publicznych pieniędzy będzie żadna, a przecież nie o to w tym wszystkim chodzi. Co do tego, że konieczne jest upowszechnianie ubezpieczeń upraw rolnych, chyba nikt nie ma wątpliwości. Z opinii dr Krzysztofa Łyskawy z Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu wynika, że właściwą drogą do zapewnienia skutecznych i możliwych do zaakceptowania zarówno przez rolników, jak i przez ubezpieczycieli narzędzi radzenia sobie ze skutkami klęsk pogodowych byłaby zmiana sposobu wyceny szkód w niektórych ryzykach. Chodzi o ryczałtowe pokrycie strat rolnikom z powodu np. mrozów, suszy czy powodzi. Dawałoby to rolnikom szansę na świadome zarządzanie ryzykiem i byłby to krok do uzupełnienia funkcjonowania obecnych ubezpieczeń. Rząd PiS zdecydował się jednak na zrewolucjonizowanie obowiązującego systemu, będzie to kosztować. Czy wystarczy pieniędzy? Nie wiadomo. W tym roku na dotację zabrakło i to, co się dzieje z ubezpieczeniami jesiennymi, można nazwać skandalem. Minister na posiedzeniu komisji stanowczo jednak wypowiadał się na temat możliwości wprowadzenia obok ubezpieczeń pakietowych tych ubezpieczeń pojedynczych. Jeśli jest poprawka, zobaczymy, w każdym razie byłby to dobry kierunek. Klub Platformy Obywatelskiej mimo wszystko (Dzwonek) zamierza poprzeć projekt. Nie będziemy blokować rozwiązań, które mają pomóc rolnikom. Czy pomogą, nie wiadomo, chociaż spodziewaliśmy się, że po krytyce naszego rządu PiS przedstawi dużo ciekawsze rozwiązania, które podobno były gotowe. To, co w tej chwili jest procedowane, to tak naprawdę powrót do tego, co już było. Dziękuję bardzo. (Oklaski)