Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2018-11-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Projekt ustawy o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne kierowany jest do tych gospodarstw, które z różnych przyczyn nie mogą zrealizować swoich zobowiązań finansowych wobec podmiotów obsługujących gospodarstwa rolne. Cel jest zgoła szlachetny, ale jakie są możliwości prawne? Z analizy zapisów projektu ustawy wynika, że nie wszystkie gospodarstwa rolne zostaną objęte pomocą ze strony państwa. Uważamy, że pomagać należy wszystkim gospodarstwom rolnych w Polsce, a nie wybranej grupie, liczącej 1690 gospodarstw. Zaproponowane przez rząd cztery formy pomocy dla zadłużonych gospodarstw rolnych mogą okazać się bardzo trudne do zrealizowania. Przypomnę, że chodzi o dopłaty do kredytów, pożyczki, gwarancje bankowe czy też przenoszenie własności nieruchomości rolnych na rzecz Skarbu Państwa. Z czego wynika nasze przekonanie, że ta ustawa może nie przynieść oczekiwanych efektów? Wynika to przede wszystkim z następujących przesłanek. Po pierwsze, chodzi o niską rentowność w rolnictwie. Wedle specjalistów kształtuje się ona na poziomie 2%-3%, a ta rentowność jest także uzależniona od cen na rynku produktów rolnych czy cen środków do produkcji rolniczej, a także spadku ceny ziemi. Po drugie, nie do końca satysfakcjonujący jest system polityki kredytowej adresowanej do gospodarstw rolnych. Należy pamiętać, że rolnicy w upadłości nie mają zdolności kredytowej. Rodzi się więc pytanie: Dla kogo jest ta pomoc? Panie Ministrze! Chciałbym zapytać: Po pierwsze, czy resort dysponuje danymi w zakresie tego, ile gospodarstw rolnych, według stanu na 2018 r., jest zadłużonych w bankach i innych instytucjach okołobankowych? Na jaką kwotę? I po drugie, czy zaproponowany system wydatków z budżetu państwa na zrealizowanie projektu ustawy jest zdaniem resortu wystarczający? Pragnę też zwrócić uwagę, że w trakcie posiedzeń podkomisji i komisji sektor bankowy i Komisja Nadzoru Finansowego zwracały uwagę na wadliwość niektórych zapisów projektu ustawy. Zdaniem KNF wejście w życie ustawy może być iluzoryczne. Wynika to z faktu, że jeden dług zostanie zamieniony na drugi. W przypadku braku spłat zobowiązań ze strony zadłużonych gospodarstw ewentualne koszty poniesie Skarb Państwa. Nad tą propozycją należy się bardzo poważnie zastanowić, by nie komplikować i tak trudnej sytuacji w sektorze rolnym. Prosimy, panie ministrze, o wyjaśnienie propozycji przeniesienia własności nieruchomości rolnych zadłużonych gospodarstw na rzecz Skarbu Państwa. To nowe rozwiązanie. Uważamy, że ten zapis jest obarczony dużym błędem, bowiem rolą państwa nie jest przenoszenie własności gospodarstw rolnych czy nieruchomości rolnych na rzecz Skarbu Państwa, ale tworzenie warunków, by rolnicy mogli na swojej ziemi produkować żywność i żyć godnie. Ta propozycja pachnie nacjonalizacją. Takie rozwiązania w przeszłości były już stosowane. Wiemy, do czego to doprowadziło. Oczekujemy także wyjaśnienia, w jaki sposób rolnik, który zdecyduje się na przekazanie swoich nieruchomości na rzecz Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w zamian za spłatę zadłużenia, będzie mógł dalej korzystać z pierwszeństwa dzierżawy albo ewentualnie odkupu od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa swojej dawnej nieruchomości rolnej. Jaki mechanizm zostanie zastosowany? Przecież dobrze wiemy, że rolnik nie będzie dysponował gotówką, ażeby swoją nieruchomość wydzierżawić, a tym bardziej odkupić od Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa. Uważamy, że rolnika nie będzie stać na zrealizowanie tego pomysłu. Przepisy, które zostały zaproponowane przez rząd, nie będą miały zastosowania. Propozycja ta naszym zdaniem jest nielogiczna i niezrozumiała. Biorąc powyższe pod uwagę, klub Platformy Obywatelskiej nie udzieli poparcia rządowemu projektowi ustawy z druku nr 2722. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)