Mówca: Waldemar Andzel
Data: 2023-06-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Procedowany projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w znaczącej mierze dotyczy dostosowania przepisów obowiązujących w ustawie karnej w zakresie przestępstwa szpiegostwa do aktualnej sytuacji politycznej. Jest to jedno z najpoważniejszych przestępstw. Mam zaszczyt zająć stanowisko w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Zwrócić należy uwagę na fakt postępu technologicznego, jak i ciągłych modyfikacji sposobu działania potencjalnych sprawców czynu zabronionego opisanych w art. 130 Kodeksu karnego. Przede wszystkim musimy bacznie przyglądać się realnym zagrożeniom otwartymi konfliktami zbrojnymi, jak i wymierzonym przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej atakom hybrydowym, takim jak choćby ostatnie działania destabilizujące polsko-białoruską granicę. W kontekście wzmożonej aktywności rosyjskich i białoruskich szpiegów w Polsce przestępstwo szpiegostwa pozostaje w kręgu zainteresowania polskiego ustawodawstwa. Liczba osób zatrzymanych i oskarżonych o kolaborację, kontrwywiad czy współpracę z obcym wywiadem stale zwiększa się nie tylko w Polsce, ale i w całej Europie, stąd też globalna potrzeba dostosowania przepisów karnych. Ja jako członek sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych i jej przewodniczący... Często na ten temat rozmawialiśmy i na posiedzeniach komisji było zawsze pełne zrozumienie, na pewno jest pełne zrozumienie ze strony środowiska Prawa i Sprawiedliwości. Aktualnie przestępstwo szpiegostwa zdefiniowane w art. 130 § 1 Kodeksu karnego jest zagrożone karą do 10 lat pozbawienia wolności i zasadne jest zwiększenie wymiaru kary poprzez zastosowanie sankcji na czas nie krótszy od lat 5 pozbawienia wolności, a będzie zwiększone do lat 30. Zmianie ulegnie również § 2 cytowanego przepisu. Obecnie: Kto, biorąc udział w obcym wywiadzie albo działając na jego rzecz, udziela temu wywiadowi wiadomości, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. Proponujemy następujące brzmienie: Kto, biorąc udział w obcym wywiadzie, udziela temu wywiadowi wiadomości, której przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8 albo karze dożywotniego pozbawienia wolności. Zasadna jest dalsza typizacja przestępstwa szpiegostwa poprzez wskazanie postaci kwalifikowanej przedmiotowo, jak i penalizacji dezinformacji stosowanej przez osoby działające w obcym wywiadzie z zagrożeniem karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 8. Konsekwencją procedowanych zmian w zakresie art. 130 Kodeksu karnego jest wprowadzenie § 5: Kto, biorąc udział w działalności obcego wywiadu, dokonuje sabotażu, dywersji lub prowadzi działania o charakterze terrorystycznym, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10 albo karze dożywotniego pozbawienia wolności. Proponujemy, aby osoby kierujące działalnością obcego wywiadu, jak również organizatorzy takiej działalności podlegali karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 10 albo karze dożywotniego pozbawienia wolności. Klamrą spinającą przedkładane zmiany w zakresie przestępstwa szpiegostwa jest, w wypadku uznania oskarżonego za winnego, obligatoryjne orzeczenie przez sąd środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych. W zakresie innych ustaw projekt w niezbędnym zakresie zwiększa kompetencje Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wprowadzając również zmiany w ustawie o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego, jak również w ustawie o działalności antyterrorystycznej. Proponowane zmiany polegają na rozszerzeniu zakresu stosowania wobec rozpoznawania, zapobiegania, zwalczania, wykrywania przestępstwa szpiegostwa niektórych dotychczasowych uprawnień ABW obejmujących szczególne środki zapobiegania i zwalczania przestępczości. Przyjęcie projektowanego rozwiązania prawnego jest konieczne z uwagi na potrzebę minimalizacji oddziaływania niekorzystnych skutków konfliktu zbrojnego na Ukrainie, w szczególności znacznie zwiększonej aktywności działań wywiadowczych skierowanych przeciwko Polsce ze strony służb Federacji Rosyjskiej i Białorusi. Dla bezpieczeństwa państwa ta ustawa jest niezwykle potrzebna, szczególnie w dzisiejszej sytuacji. W imieniu klubu parlamentarnego wnoszę o dalsze prowadzenie prac legislacyjnych przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję bardzo.