Mówca: Włodzimierz Skalik
Data: 2024-01-26 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Rzeczniku! Rzecznik praw obywatelskich powołany przez Sejm za zgodą Senatu stoi na staży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innych aktach normatywnych. W imieniu Konfederacji mam zaszczyt przekazać na ręce pana rzecznika, panie profesorze, wyrazy uznania dla pana działalności, pana współpracowników. Jest to wyjątkowa okazja, by porozmawiać o działalności tego jakże ważnego w naszym państwie urzędu. Urzędu, który corocznie otrzymuje ponad 50 mln zł budżetu, na który składają się wszyscy opodatkowani obywatele Rzeczypospolitej. Wszyscy obywatele naszego kraju mają zatem prawo oczekiwać równej determinacji i zaangażowania rzecznika, gdy dochodzi do naruszeń praw i wolności obywatelskich w Polsce. Już na samym wstępnie pan profesor w swojej informacji podkreśla wysoką liczba wniosków, jaka wpłynęła do urzędu w 2022 r., bo aż ponad 75 tys., co w porównaniu z 2019 r. stanowi wzrost o ponad 26%. To jest bardzo niepokojąca tendencja nie ze względu na to, że pańscy współpracownicy mają dużo więcej pracy, ale świadczy to o tym, że w Polsce narasta łamanie praw i wolności obywatelskich. Rzecznik w swojej informacji wprost wskazał, że ten wzrost łączy m.in. z ogłoszoną tzw. pandemią i wprowadzonymi regulacjami z nią związanymi. Okres ten w wyniku działań rządu i administracji należy odnotować jako okres szczególnego nasilenia się łamania praw i wolności obywatelskich w Polsce, a zdajemy sobie sprawę z tego, że zgłoszone do rzecznika przypadki to zaledwie czubek góry lodowej panującego w Polsce bezprawia i naruszenia praw i wolności obywatelskich. Wspomnę, jak wyglądałaby ta sytuacja w 2022 r., gdyby nie sprzeciw posła Grzegorza Brauna, działalność Koła Poselskiego Konfederacja oraz społeczności klubu Konfederacji, który zaowocował zablokowaniem projektu ustawy bezkarność+, która miała stanowić, by urzędnicy i funkcjonariusze państwowi byli zwolnieni z odpowiedzialności karnej za przestępstwa i wykroczenia w wyniku swoich działań pod pretekstem COVID-19. Co by wtedy się działo w 2022 r.? Przechodzę bezpośrednio do treści informacji rzecznika praw obywatelskich za 2022 r. przedstawionej Wysokiej Izbie. Należy stwierdzić, że słusznie wskazał on na przewlekłość stosowania aresztu tymczasowego dla osób niewinnych, jeszcze nieskazanych. Obecnie okres ten wynosi średnio aż 9 miesięcy, drodzy państwo. Rzecznik zwrócił uwagę - i tu zwracam uwagę Wysokiej Izby - że nie został wykonany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2012 r., który wymagał od Wysokiej Izby wprowadzenia jednoznacznych przesłanek przedłużenia tymczasowego aresztowania. Minęły od uchwalenia tego wyroku 2 lata i Wysoka Izba nie podjęła tej ważnej kwestii. Niemniej jednak rzecznik w swojej informacji nie wspomniał, iż bardzo często osadzeni nie mają dostępu do służby zdrowia. Nie odnotował problemu dość częstych przypadków przemocy ze strony funkcjonariuszy Służby Więziennej. W informacji swojej słusznie rzecznik pisze o bardzo szerokim stosowaniu kontroli operacyjnej oraz masowym pobieraniu danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych. Zwraca uwagę na brak niezależnego od władzy wykonawczej organu kontroli tych pozyskiwanych materiałów i danych. Sądy otrzymują jedynie zbiorcze informacje na temat prowadzonych postępowań, w których zostały pozyskane dane telekomunikacyjne. Nie dysponują natomiast narzędziami pozwalającymi chronić autonomię informacyjną poszczególnych obywateli. Niestety proceder ten w ostatnich latach narasta i rzecznik, mimo że zwraca uwagę na rosnącą bezprawną inwigilację obywateli przez rządzących, jest w tej kwestii, niestety, bezradny. Teraz odniosę się do kwestii, których nie poruszył rzecznik, a które interesują wiele różnych środowisk. Niestety nie usłyszeliśmy informacji, co by wskazywało na bierność, w odniesieniu do naruszeń praw i wolności obywatelskich, które dotyczą spraw niepoprawnych politycznie. Rzecznik pominął problem przymuszania całych grup społecznych i zawodowych do stosowania nieprzebadanych, eksperymentalnych preparatów. Tysiące osób zostały wyrzucone z pracy lub służby tylko za to, że chciały skorzystać z przysługujących im praw. Ich rodziny zostały w ten sposób pozbawione środków do życia. Setki tysięcy obywateli uległo wywieranej na nich brutalnej presji, poddało się niechcianym, ryzykownym procedurom medycznym. Do szczególnych zadań rzecznika praw obywatelskich należy ochrona praw żołnierzy i funkcjonariuszy publicznych. W tym przypadku bazując na informacji posła Andrzeja Zapałowskiego, można stwierdzić, że rzecznik zachował bierność wobec łamania charakterów i postaw żołnierzy i funkcjonariuszy różnych służb przymuszanych do stosowania niechcianych preparatów. Rzecznik nie bronił lekarzy w kolejnych latach przed sankcjami ze strony izb lekarskich, nie sprzeciwiał się łamaniu konstytucyjnych praw, wolności słowa, prześladowaniu prezentujących światowe opracowania naukowe sygnatariuszy listu otwartego polskich lekarzy, naukowców i pracowników służby zdrowia do polskich władz oraz mediów. Rzecznik nie zajął stanowiska w sprawie obowiązku szczepień dzieci. Rzecznik był aż 38 razy pytany przez Trybunał Konstytucyjny odnośnie do wniosków, które wpłynęły w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego. Rzecznik pomija obserwowane również w 2022 r. przypadki naruszenia w zakresie wolności słowa. Wystarczy wspomnieć tu sprawę blokady strony internetowej ˝Myśli polskiej˝, zwolnienia redaktora Engelgarda z Muzeum X Pawilonu Cytadeli, odsunięcia od zajęć Uniwersytetu Warszawskiego prof. Bielenia. W maju 2022 r. ABW zablokowała serwis telewizji wRealu24. W tych kwestiach niestety nie mamy informacji. Należy twierdzić, że na dobrą sprawę prawo do sądów w Polsce nie funkcjonuje. Przewlekłość postępowań z każdą kolejną reformą wymiaru sprawiedliwości rośnie, szczególnie jest to widoczne w sprawach gospodarczych i rodzinnych. Przewlekłość postępowań polskich sądów to przecież zmora naszych przedsiębiorców, którzy jak mają iść do sądu, to się długo zastanawiają. Prawdopodobnie wiele wniosków, wiele postępowań nie jest wszczętych przez przedsiębiorców, którzy rezygnują z usług polskiego wymiaru sprawiedliwości. Zwracamy uwagę na brak rozwiązań związanych z udzielaniem pomocy nieletnim. Z tego powodu dzieciaki są notorycznie umieszczane w schroniskach. Osobną kwestią są nadużycia Policji, które nie są ścigane, a prokuratury umarzają takie postępowania. To podważa autorytety Policji i państwa polskiego. Rzecznik w swojej informacji nie podaje statystyk z lat poprzednich, co utrudnia ocenę dynamiki przestrzegania praw i wolności obywatelskich, co stanowi istotną kwestię dla oceny stanu rzeczy. Rzecznik wspomniał, że w kilku sprawach jego zalecenia i postulaty pozostały bez odpowiedzi lub spotkały się z negatywnym odbiorem. Są to sytuacje sporadyczne, niemniej jednak należy nazwać rzecz po imieniu: rzecznik wielokrotnie jest ignorowany przez urzędników i instytucje, do których się zwraca. Nie wskazał niestety koniecznych jego zdaniem zmian przepisów, które zapewniłyby większą skuteczność jego działań. Klub Poselski Konfederacja jest otwarty, panie profesorze, na wspólne wypracowanie i złożenie do laski marszałkowskiej projektu ustawy poprawiającej skuteczność tego ważnego urzędu. (Dzwonek) Dwa ostatnie zdania, pani marszałek, i kończę. Rzecznika powołuje Sejm za zgodą Senatu, a tym samym większość parlamentarna, która jednocześnie powołuje rząd. Tym samym rzecznik praw obywatelskich jest związany ze środowiskiem politycznym sprawującym władzę i tu być może istnieje przyczyna bierności rzecznika w sprawach naruszenia praw i wolności, które wynikają z bezprawia kreowanego przez rządzących i ogólnie panującą poprawność polityczną. Dziękuję bardzo. (Dzwonek) (Poseł Tomasz Zimoch: Ale pan rzecznik był w innej rzeczywistości wybierany...)