Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2022-10-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie pośle, prosimy o możliwość udostępnienia... Główny Inspektor Pracy Katarzyna Łażewska-Hrycko: Ponadto chciałabym podkreślić to, co wielokrotnie też państwu wskazywałam, że pan Wiesław Łyszczek w związku z tymi nieprawidłowościami podniósł największą polityczną odpowiedzialność - został odwołany z pełnionej funkcji. (Poseł Dariusz Joński: To nas nie interesuje, tylko raport.) I rzeczywiście ubolewać mogę tylko nad tym, że nasza dyskusja sprowadza się do roku 2019, a nie mówimy o roku 2021, za który jest sprawozdanie. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące pytań, które się pojawiły w tym zakresie - kontrole w jednostkach finansów publicznych, pytanie pana Mirosława Suchonia. Oczywiście takie kontrole prowadzimy. W tym momencie nie jestem w stanie wskazać dokładnej liczby i danych statystycznych w tym zakresie, niemniej jednak takie kontrole też są przez Państwową Inspekcję Pracy prowadzone, najczęściej w wyniku interwencji pracowniczych bądź w ramach realizacji kontroli tzw. tematycznych - również podmioty administracji publicznej obejmujemy kontrolami. Kwestie dotyczące środków. Było jeszcze wcześniej pytanie dotyczące m.in. okręgu kujawsko-pomorskiego, ale chciałabym się odnieść w całości do finansowania Państwowej Inspekcji Pracy i środków przeznaczonych na wzrost wynagrodzeń oraz działań podejmowanych przez Państwową Inspekcję Pracy w tym zakresie. Te pytania się pojawiały w wypowiedziach różnych osób, więc postaram się odpowiedzieć w sposób globalny. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące wynagrodzeń i sytuacji Państwowej Inspekcji Pracy pod tym kątem, to wielokrotnie jako główny inspektor pracy przedstawiałam ten temat zarówno w Radzie Ochrony Pracy, jak i w komisjach sejmowych i w innych gremiach, które próbujemy zainteresować sytuacją Państwowej Inspekcji Pracy i pozyskać do współpracy w zakresie pozyskiwania wsparcia legislacyjnego dotyczącego przyznawania nam konkretnego budżetu. Zresztą jesteśmy w przededniu dyskusji dotyczącej budżetu państwa i cieszę się, że państwo na ten temat chcecie dyskutować, bo to jest dla nas niezwykle ważka kwestia. Rzeczywiście taki obszerny materiał na temat sytuacji kadrowej w Państwowej Inspekcji Pracy przedstawiliśmy m.in. Radzie Ochrony Pracy, łącznie z wnioskami, które jako główny inspektor pracy i kierownictwo Państwowej Inspekcji Pracy w tym zakresie podejmujemy. Tutaj, szanowni państwo, z satysfakcją mogę powiedzieć, że te działania przez nas podjęte doprowadziły do sytuacji, kiedy w tym roku prowadząc nieustanny nabór, współpracując m.in. z uczelniami... Aczkolwiek tu pan poseł Tomasz Kostuś mówił m.in. o współpracy z politechnikami. To nie jest takie proste, bo m.in. na Politechnice Warszawskiej, w momencie kiedy okręgowy inspektor pracy przeprowadził wizytacje, żeby zachęcić studentów do aplikowania do nas, nie było żadnego zainteresowania. (Poseł Janusz Korwin-Mikke: Słusznie. Brawo!) Szczególnie jeśli chodzi o uczelnie techniczne, gdzie mamy do czynienia z inżynierami budownictwa, energetyki, obróbki maszyn, cały ten sektor bardzo szybko jest wchłaniany przez biznes, w związku z tym bardzo trudno jest pozyskać pracowników do Państwowej Inspekcji Pracy. Ale mówiłam o satysfakcji, dlatego że współpraca na różnych poziomach, w różnych okręgowych inspektoratach pracy, spotkania ze studentami, też taka bardzo aktywna polityka okręgowych inspektorów pracy w mediach, w lokalnych podmiotach doprowadziła do tego, że do inspekcji pracy w tym roku aplikowało 81 osób chętnych do pracy jako inspektorzy pracy. 71, jeżeli dobrze pamiętam, przeszło wstępny nabór w Państwowej Inspekcji Pracy i będzie rozpoczynało kursy. Natomiast apeluję do państwa, to taka ogromna prośba. Wnioskujemy jako Państwowa Inspekcja Pracy w budżecie na rok 2023 o środki na podwyżki wynagrodzeń wyższe, niż to, co zostało zaplanowane w sektorze finansów publicznych. Tam rzeczywiście ten wzrost jest 15,8%. Bardzo będę wdzięczna za przychylność w głosowaniu nad budżetem dla Państwowej Inspekcji Pracy gwarantującym podniesienie poziomu wynagrodzeń. Rzeczywiście te działania są podejmowane na różnych poziomach. Potrzebujemy wysoko wyspecjalizowanej kadry pracowników, i to nie tylko dla inspektoratu pracy z kujawsko-pomorskiego, ale dla całego kraju. Jeżeli chodzi o kwestie związane z kosztami eksploatacyjnymi, to one zostały uwzględnione w jednostkach podległych, czyli okręgowych inspektoratach pracy, Ośrodku Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy oraz Głównym Inspektoracie Pracy. I mamy nadzieje, że rzeczywiście ten budżet, który zaplanowaliśmy, jeżeli zostanie uchwalony w takim kształcie, jaki planujemy, umożliwi nam realizację zadań mimo wzrostów inflacyjnych. Kolejna kwestia - zakaz handlu w niedzielę. Myślę, że to jest bardzo ciekawy temat. Mogłabym państwu przedstawić bardzo obszerne dane dotyczące tego, ile kontroli zrealizowaliśmy nie tylko w roku ubiegłym, ale również w tym. Natomiast proszę pamiętać o tym, że jeżeli chodzi o wachlarz środków inspektora pracy, to on jest szeroki. I w związku z tym rzeczywiście staramy się dążyć do tego, żeby działania inspekcji pracy były skuteczne, efektywne i profesjonalne. W związku z tym inspektorzy zostali zobowiązani do stosowania pełnego zakresu posiadanych środków prawnych, łącznie z kierowaniem wniosków o ukaranie do sądu w przypadku naruszenia zakazu handlu, pracy w niedzielę, a także z doniesieniem do prokuratury w sytuacji, kiedy zostaną stwierdzone nieprawidłowości polegające na złośliwym, uporczywym naruszaniu uprawnień pracowniczych. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie poruszone przez panią poseł Izabelę Katarzynę Mrzygłocką, to te dane dotyczące Kielc już są dla pani poseł przygotowane. Myślę, że jutro albo w poniedziałek taka odpowiedź dotycząca zarówno kwestii poruszanych w dzisiejszym wystąpieniu, jak i głównie dotyczących Kielc u pani poseł się pojawi. I tam będzie odniesienie do tych kwestii mandatowych, o których pani poseł wspominała w dniu dzisiejszym. Jeżeli chodzi o ocenę ryzyka zawodowego, to odpowiemy na piśmie, bo myślę, że tutaj ta zmiana legislacyjna czy możliwość zmiany legislacyjnej przepisów wymaga analizy w tym względzie. Natomiast na ten moment takiego wniosku legislacyjnego nie kierowaliśmy, nie widzieliśmy takiej potrzeby. Ale po tym pytaniu jeszcze rozważymy, jak wyglądają te dane zebrane przez nas pod tym kątem. Tak patrzę, że ten czas nam ucieka. (Poseł Krystyna Skowrońska: A kiedy raport?) Odpowiedziałam już na to pytanie. Gdyby pani poseł była na sali, to myślę, że byłoby to jasne. (Poseł Krystyna Skowrońska: Byłam.) (Głos z sali: Ale proszę nas nie obrażać.) Dobrze. Odpowiedziałam państwu. Myślałam... (Poseł Dariusz Joński: Pani dopiero odpowie na to pytanie. To nie jest pani prywatny dokument.) (Poseł Krystyna Skowrońska: Kiedy raport?) Dobrze. Szanowni państwo, kolejny temat - mobbing. (Głos z sali: Kiedy raport?) Mobbing to jest temat trudny. (Głos z sali: Proszę się nie wydzierać tam z sali.) Przepraszam bardzo, pani minister. (Głos z sali: Panie marszałku, porządek.) Chciałbym zwrócić się do wszystkich posłów o to, aby umożliwiono wystąpienie pani minister. Główny Inspektor Pracy Katarzyna Łażewska-Hrycko: Dziękuję bardzo, panie marszałku. Szanowni państwo, oczywiście w kwestii raportu po raz kolejny wszystkim zainteresowanym osobom udzielimy odpowiedzi pisemnej. Natomiast jeżeli chodzi o kwestie, które się pojawiły m.in. w pytaniu pani poseł Iwony Marii Kozłowskiej, dotyczące mobbingu i sytuacji związanych z tym, jak wygląda badanie zjawiska mobbingu w kontekście spadającej liczby skarg w tym zakresie, to chciałabym podkreślić, że tutaj rzeczywiście wielokrotnie specjaliści podkreślali konieczność zmian legislacyjnych dotyczących przerzucenia ciężaru dowodu z potencjalnej ofiary na przedsiębiorcę. Państwowa Inspekcja Pracy w zakresie badania zjawiska mobbingu nie rozstrzyga o tym, czy doszło do zaistnienia zjawiska mobbingu, czy też nie. Szanowni państwo, to, co badamy w trakcie czynności kontrolnych, sprowadza się do oceny, czy pracodawca przeciwdziała zjawisku mobbingu, a przeciwdziałanie zjawisku mobbingu jest oparte w dużej mierze zarówno na procedurach antymobbingowych, szkoleniach kadry zarządzającej, jak i szkoleniach pracowników, wprowadzaniu procedur, które też nie są procedurą antymobbingową, ale zapobiegają powstawaniu zjawiska mobbingu w kontekście pożądanych zachowań, jakie pracodawca prezentuje w miejscu pracy. I w tym zakresie rzeczywiście te nasze działania sprowadzają się do oceny, czy takie procedury w firmie funkcjonują i czy one są realnie stosowane, czy wpływają do przedsiębiorcy skargi związane z m.in. z naruszeniem tych przepisów. Natomiast oprócz tego prowadzimy szeroką akcję promocyjno-prewencyjną związaną m.in. z edukowaniem, informowaniem, bo lepsze jest zapobieganie, niż reagowanie już na sytuacje, które zaistniały. I m.in. świetnym przykładem takiej akcji jest akcja w Krakowie, gdzie włączyliśmy się w szkolenia i koordynację takich działań we współpracy ze środowiskiem artystycznym związanym z ˝Pracą od kulis˝, tak akcja się nazywała. I rzeczywiście mamy tam duże sukcesy, jeżeli chodzi o współpracę ze środowiskiem artystycznym. A więc lepiej przeciwdziałać niż reagować na skutki. Natomiast rzeczywiście ta zmiana przepisów, która zachęciłaby osoby poddane mobbingowi czy doświadczające negatywnych psychicznych skutków zdarzeń w miejscu pracy, byłaby jak najbardziej wskazana. I to tak w dużym skrócie. Liczba skarg w poszczególnych okręgowych inspektoratach pracy. To pytanie się pojawiło, jeżeli chodzi o Warszawę, Katowice i Poznań. Szanowni państwo, rzeczywiście najwięcej skarg z okręgowych inspektoratów pracy jest w Warszawie i w Katowicach. To są duże ośrodki, w tych miejscach jest najwięcej siedzib firm i w związku z tym to też jest powiązane z liczbą skarg pracowniczych. Jeśli chodzi o Poznań, to myślę, że będzie wymagało to dodatkowej analizy i taką analizę prześlemy w odpowiedzi pisemnej. Natomiast to, co chciałabym podkreślić: liczba skarg, jaka wpływa do Państwowej Inspekcji Pracy, jest znacząca. Co trzecia kontrola, którą realizujemy, jest kontrolą skargową, dlatego że jesteśmy bardziej efektywni i skuteczni w szybkim dochodzeniu roszczeń niż sądy. Chodzi o to, że postępowanie przed sądem trwa w niektórych dużych miastach 3-5 lat, a my jesteśmy w stanie wyegzekwować środki należne pracownikom albo w terminie trwającej kontroli, albo krótko po zakończeniu czynności kontrolnych. (Poseł Janusz Korwin-Mikke: Inspektorów do sądów.) Myślę, że to by były te najważniejsze kwestie, które chciałam poruszyć w swoim wystąpieniu, a które się pojawiały w państwa wystąpieniach. Dziękuję pięknie za uwagę, za wysłuchanie. Na te pytania, na które zabrakło odpowiedzi w moim wystąpieniu, oczywiście udzielimy odpowiedzi na piśmie. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Krystyna Skowrońska: Kiedy raport?)