Mówca: Piotr Chmielowski
Data: 2012-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota przedstawić stanowisko w sprawie ustawy wprowadzającej Państwową Komisję Badania Wypadków Morskich. Na samym początku chcę powiedzieć, że jest to ustawa, która bezpośrednio wynika z zasad prawa Unii Europejskiej, więc z tego powodu jest konieczna. Obejmuje trzy konwencje i cztery dyrektywy, w tym dyrektywę 18 WE i zastępuje jurysdykcję izb morskich w zakresie badań wypadków morskich. Chciałbym zwrócić uwagę na kilka elementów w tej ustawie, które nam się nie podobają, chociaż całość ma sens. Przewodniczącego komisji wyznacza - rozumiem, że poprzez konkurs - minister właściwy do spraw gospodarki morskiej na pięć lat. Członków tej komisji, po konsultacji z przewodniczącym, wyznacza również minister. Chcę zwrócić uwagę na pewien fragment tej ustawy dotyczący wykształcenia i kwalifikacji przewodniczącego i członków komisji, którzy teoretycznie mogą zostać powołani. Otóż muszą posiadać drugi stopień wykształcenia wyższego, co jest logiczne, ale obejmującego zakres nauk: technicznych, matematycznych, fizycznych, chemicznych, ekonomicznych, humanistycznych bądź prawnych. Uważamy, że taka szeroka możliwość wyboru członków komisji, o tak różnym wykształceniu - pomimo doświadczeń zawodowych - jest chybiona, bo trudno sobie wyobrazić osobę o wykształceniu humanistycznym, która pracując na stanowisku kierowniczym nawet przez wiele lat, będzie w stanie podejmować decyzje dotyczące wypadków morskich, będzie w stanie rozumieć mechanikę zdarzeń morskich lub opisywać czy oceniać poprzez wzory swoich ekspertów. Dalej: taka osoba, w tym wypadku członek komisji, musi mieć pięcioletnią praktykę zawodową w zakresie nawigacji, eksploatacji handlowej statku - cokolwiek przez to rozumiemy - eksploatacji siłowni okrętowych, eksploatacji statków rybackich albo nadzoru nad instalacjami elektrycznymi statków. To jest, proszę państwa, zbyt szerokie, przynajmniej w naszym rozumieniu, podejście do tej sprawy. Następnie zgodnie z art. 10 przewodniczący komisji będzie mógł powoływać eksperta. Ekspert może być osobą posiadającą wykształcenie co najmniej średnie oraz odpowiednie doświadczenie. Uważam, że to jest troszeczkę na wyrost w tym sensie, że przewodniczący komisji będzie mógł prosić właściwie kogokolwiek o bycie ekspertem. Nie wiem, czy akurat tacy eksperci są nam potrzebni. Jeżeli z kolei chodzi o przewodniczącego, to wymagania są wyższe, a mianowicie 15 lat doświadczeń w gospodarce morskiej, w tym co najmniej 10 lat pracy na statkach handlowych i 5 lat na poziomie zarządzania. Myślę, że pominięto tu pewną grupę zawodową, wydaje mi się, że zupełnie bez powodu, a mianowicie pisze się wyraźnie: na statkach handlowych. A co z emerytami, którzy odejdą z marynarki wojennej, o wybitnych kwalifikacjach? Przecież pozostawiliśmy w systemie emerytalnym pewną lukę polegającą na tym, że te osoby mogą przechodzić wcześniej na emeryturę i dalej mogą pracować. Czy kapitan marynarki wojennej nie byłby doskonałym szefem takiej komisji? Wydaje mi się, że tutaj jest błąd. Jeżeli chodzi o tajność pracy, nie mamy żadnych zastrzeżeń. Jeżeli chodzi o procedury opisane w ustawie w zakresie badań i szeroko rozumianych procedur dochodzenia, też oczywiście nie mamy żadnej wątpliwości. Natomiast pewną wątpliwość budzi art. 51, który mianowicie brzmi: Kto, będąc świadkiem wypadku lub incydentu, nie poinformował organów, będzie karany grzywną. Uważamy, że to jest zbyt szerokie rozszerzenie, bo nie wszyscy, w tym wypadku również nie specjaliści, tylko przypadkowi świadkowie, muszą interpretować to, co widzą, koniecznie jako wypadek albo incydent, a będą mogli być ukarani grzywną. (Dzwonek) Kończąc, chciałbym zwrócić uwagę na to, że ta ustawa jest konieczna. Nawet jeżeli doszukujemy się tu pewnych uchybień, o których przed chwilą powiedziałem, to wydaje mi się, że jest to właściwy kierunek, szkoda tylko, że wymuszony przez Unię Europejską. Dziękuję bardzo. (Oklaski)