Mówca: Mirosława Nykiel
Data: 2022-11-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Po pierwsze, już na początku chcę powiedzieć w imieniu Koalicji Obywatelskiej, że popieramy projekt budowy elektrowni atomowej i procedowaną ustawę. Mówię to, żeby nie było wątpliwości. A teraz podzielę się z państwem naszymi spostrzeżeniami, deklaracjami i propozycjami. Wszyscy wiemy, że jest to projekt długoterminowy, kilkunastoletni. Jak to już było powiedziane, budowa pierwszego bloku rozpocznie się w 2026 r., a w 2033 r. zostanie on planowo oddany do użytku. A więc chcę podkreślić, że nie będzie on miał najmniejszego wpływu na rozwiązywanie problemów energetycznych co najmniej w tej dekadzie. Po drugie, mówiąc ˝tak˝ dla energetyki jądrowej, chcemy podkreślić, że proces wyboru inwestora, model finansowania, koszt i czas budowy, a także gwarantowana cena potwierdzona przez Unię Europejską - wszystko to musi być transparentne i konkurencyjne, bo na razie kupujemy markę, ale nie wiemy, kto, jak, kiedy i za co zapłaci. Po trzecie, musimy wiedzieć, jaki jest plan notyfikacji z Unii Europejskiej, jakie macie terminy i jakie ustalenia, na którym są etapie. Po czwarte, jakie budżety planujemy jako Polska przeznaczyć na kształcenie polskich specjalistów jądrowych. Szanowni państwo, cała Polska Agencja Atomistyki plus wyższe uczelnie kosztują nas w skali roku niecałe 50 mln zł. Jeśli więc wydajemy miliardy, tak duże miliardy, to warto zadbać o kształcenie polskich specjalistów i o to, aby to polskie firmy wzięły jak największy udział w tym całym procesie. Po piąte, proszę, panie ministrze, powiedzieć nam, kiedy mniej więcej poznamy skoordynowany harmonogram projektu, czyli cały model finansowy, notyfikacje, o których mówiłam, końcowy wynegocjowany kontrakt. Daty rozpoczęcia i zakończenia są podane, tak, ale... I tu wyjaśnię, dlaczego mówię ˝ale˝. We Flamanville w północnej Francji, potędze atomowej Francji - połowa całej energetyki jądrowej w Unii Europejskiej to Francja - w 2011 r. wraz z grupą posłów wizytowaliśmy elektrownię atomową. Właśnie tam, we Flamanville, budował ją EDF, też znany i wielki koncern. Szanowni państwo, w 2011 r. już było opóźnione oddanie tej elektrowni i jak wiemy, do dzisiaj nie została oddana do użytku. A jak wiadomo, jest to proces ogromie wysokokapitałowy, dużo kosztuje. Proszę sobie teraz wyobrazić, jakie kosmiczne koszty generuje to wielkie opóźnienie. Dlatego moje pytanie jest takie: Czy mamy jakiś pomysł... Bo to nie tylko Francja, ale i Ameryka, i na całym świecie - mówią, że być może w Chinach, ale tego nikt do końca nie wie - są wielkie opóźnienia tego procesu. A jeśli to jest tak kapitałochłonne i kosztochłonne, to warto zadbać o termin gwarantowany oddania do użytku i produkcji energii z atomu. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Koalicja Obywatelska traktuje ten temat niezwykle poważnie, a nie PR-owo, bo gdy teraz gdzieś słyszę, że już budujemy elektrownię atomową, to wiecie państwo, co się ze mną dzieje. Chcemy wypracować najlepsze rozwiązania ponad podziałami politycznymi. Mamy też świadomość, że nie wolno nam obciążać przyszłych pokoleń wielomiliardowymi zobowiązaniami bez zabezpieczenia; chodzi o to, żeby było wiadomo, kto za co i ile płaci. Ostatnia bardzo ważna rzecz to kontrakty społeczne. Proponujemy, żeby rząd zawarł z gminami, na terenie których będą posadowione obiekty jądrowe - czy to składowiska odpadów, czy bloki jądrowe - kontrakty społeczne. Jest to proces wieloletni. Będą zmieniały się rządy, będą zmieniały się samorządy, więc warto zadbać o mieszkańców tych gmin, żeby wiedzieli z góry, jakie będą mieć obciążenia, bariery (Dzwonek), a jakie korzyści. Żeby nie tylko pan prezes Obajtek bogacił się na działkach na północy Polski. Dziękuję.