Mówca: Joanna Frydrych
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw. Jest to projekt o dużym znaczeniu dla funkcjonowania państwa, ponieważ dotyczy podstawowych narzędzi, jakimi posługują się administracja publiczna i gospodarka. Chodzi o rejestry urzędowe oraz klasyfikacje działalności gospodarczych. Projekt ustawy obejmuje przede wszystkim zmiany w organizacji i funkcjonowaniu dwóch rejestrów prowadzonych przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego: rejestru REGON, czyli krajowego rejestru podmiotów gospodarki narodowej, oraz rejestru TERYT, czyli krajowego rejestru podziału terytorialnego kraju. Rejestry te są fundamentem dla wielu działań administracji, samorządów i przedsiębiorców. Dotychczasowe rozwiązania prawne przyjęte wiele lat temu nie odpowiadają już w pełni aktualnym potrzebom ani zmieniającemu się otoczeniu prawnemu. Dlatego projekt przewiduje przeniesienie części regulacji z poziomu rozporządzeń do ustawy, co zwiększy przejrzystość i stabilność prawa. Zmiany mają charakter porządkujący, obejmują terminologię, zakres regulacji, rozszerzenie podstaw do aktualizacji wpisów, ograniczenie przetwarzania danych osobowych oraz doprecyzowanie procedur. Istotnym elementem projektu są także zmiany dotyczące Polskiej Klasyfikacji Działalności. Od początku 2025 r. obowiązuje nowa klasyfikacja PKD 2025, która zastąpiła dotychczasową PKD 2007. Zmiana ta była konieczna, aby dostosować polskie rozwiązania do standardów międzynarodowych, zarówno Organizacji Narodów Zjednoczonych, jak i Unii Europejskiej. Dzięki temu polska klasyfikacja pozostaje spójna i porównywalna z systemami stosowanymi w innych krajach. PKD 2025 wprowadza dodatkowy, piąty poziom szczegółowości, który pozwala lepiej uchwycić specyfikę polskiej gospodarki. Projekt ustawy przewiduje okres przejściowy do końca 2026 r. Przedsiębiorcy mogą samodzielnie dokonać przeklasyfikowania swojej działalności, a od 2027 r. nastąpi automatyczne przeklasyfikowanie podmiotów w rejestrach CEIDG, KRS i REGON. Aby było to możliwe, konieczne jest wprowadzenie odpowiednich przepisów ustawowych, które dadzą podstawę prawną do takiej zmiany. Projekt ustawy obejmuje również inne ważne zmiany. Rozszerza zakres przedmiotowy ustawy o statystyce publicznej, wskazując jednoznacznie, że reguluje ona także zasady prowadzenia rejestrów REGON i TERYT. Modyfikuje definicję osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Zrezygnowano z warunku prowadzenia działalności w celu osiągnięcia zysku. Dzięki temu definicja obejmuje wszystkie osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek, w tym - co jest bardzo ważne dla nas, parlamentarzystów - posłów, senatorów i posłów do Parlamentu Europejskiego. W praktyce oznacza to, że biura poselskie i senatorskie, które dotychczas były wpisywane jako jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, zostaną wykreślone z rejestru wraz z zakończeniem obecnych kadencji, a wpis będzie dotyczył bezpośrednio parlamentarzystów. Rozwiązanie to zapewni spójność między rejestrem REGON a systemem podatkowym i wyeliminuje dotychczasowe problemy związane z identyfikacją działalności biur parlamentarnych. Ważnym elementem projektu jest także podniesienie rangi legitymacji ankietera statystycznego.Dotychczas legitymacje te nie miały statusu dokumentu publicznego, co ograniczało ich znaczenie i nie zapewniało odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. Projektowana ustawa nadaje im taki status, zgodnie z ustawą o dokumentach publicznych. Dzięki temu legitymacje będą spełniały wysokie standardy bezpieczeństwa, co zwiększy zaufanie do ankieterów i uwiarygodni ich pracę. Ankieterzy statystyczni mają bezpośredni kontakt z respondentami, zbierają dane w sklepach, prowadzą wywiady telefoniczne czy ankiety w terenie. Ich wiarygodność i bezpieczeństwo są kluczowe dla jakości badań statystycznych. Podniesienie rangi legitymacji pozwoli na lepszą ochronę prywatności respondentów, a także zwiększy prestiż i bezpieczeństwo samych ankieterów. Projekt ustawy przewiduje także przepisy dostosowujące i przejściowe. Wyznaczono konkretne terminy na dostosowanie systemów CEIDG, REGON i KRS do wymagań technicznych, umożliwiających automatyczną zmianę kodów PKD do końca 2026 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego został zobowiązany do rozszerzenia funkcjonalności rejestru TERYT o możliwość oznaczania charakteru zmian. Ponadto rozszerzono obowiązek (Dzwonek) stosowania identyfikatorów rejestru TERYT na rejestry sądowe z 4-letnim okresem dostosowawczym. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw jest kompleksowym i dobrze przemyślanym rozwiązaniem. Wprowadzane przepisy wzmacniają system statystyki publicznej, czyniąc go bardziej nowoczesnym, spójnym i wiarygodnym. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wyrażam pełne poparcie dla tego projektu. Bardzo dziękuję.