Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2020-12-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Właśnie, panie ministrze, ja kto jest, że jest omawiana najważniejsza ustawa budżetowa, a nie ma z nami pana ministra finansów? Wiem, że jest zastępca, ale myślę, że szacunek dla tej Izby wymaga, żeby dzisiaj w trakcie tej najważniejszej debaty jednak pan minister był. Rozumiem, że nie ma pana premiera, bo walczy z panem ministrem Ziobrą, więc może nie mieć czasu zajmować się sprawami budżetowymi (Oklaski), ale pan minister powinien jednak z nami być. Usłyszeliśmy tutaj od pana przewodniczącego Kowalczyka i przedstawicieli PiS-u, że w tym budżecie najważniejsza sprawa to inwestycje, inwestycje i bezpieczeństwo. Mam pytanie: Czy panowie rzeczywiście czytaliście druk nr 640? Bo mam wrażenie, że czytaliście jakiś inny druk. Mamy czas pandemii. To czas kryzysu, a wiadomo, że w czasie kryzysu potrzeba mądrych decyzji, mądrej władzy. Potrzeba decyzji, które będą, mówiąc krótko, z tym kryzysem walczyły. Niestety ten projekt budżetu pokazuje, że to jest tylko i wyłącznie emanacja obecnej władzy Prawa i Sprawiedliwości. To jest emanacja działań rządu w roku 2020 i niestety mamy wrażenie jako Lewica, że ta emanacja kontynuowana będzie w roku 2021. To budżet chaosu, stagnacji i braku wizji państwa po pandemii. Główne założenia: dochody - 404 mld zł, wydatki - 486 mld zł, deficyt - 82,3 mld zł. A więc rodzi się pytanie: Czy to jest deficyt realny, czy czasami znowu nie ukrywacie jakichś rzeczywistych wydatków? Bo mamy w tym zakresie już bardzo poważne doświadczenia. Być może dzisiaj to jest ten moment, w którym warto spojrzeć Polkom i Polakom w oczy i powiedzieć, jaki jest rzeczywiście stan finansów państwa. Już tutaj była mowa o tym, że zadłużenie sięga kwoty 1,5 bln zł. Wybory są za trzy lata. Uczciwie dzisiaj mówmy o tym, że rzeczywiście mamy z tym problem, bo dzisiaj lepsza jest najgorsza prawda niż takie kombinowanie i ukrywanie, i mówienie sobie z tej mównicy m.in., że wszystko jest w porządku i wszystko jest ok. Według polskiej metody liczenia długu publicznego oczywiście mamy te 51%, 52%, ale jak już zastosujemy unijne metody liczenia długu publicznego, to w tym budżecie, który planujecie, on będzie wynosił już prawie 65%. W tym kontekście oczywiście, mimo tych wszystkich sporów i tych gorących dyskusji tutaj, na tej sali, dobrze się stało, że Polska nie zawetowała budżetu Unii Europejskiej, nie zawetowała Funduszu Odbudowy, bo prawda jest taka, że mielibyśmy w ogóle problem z konstrukcją budżetu na rok 2021. Pewnie ten budżet trzeba będzie ze względu na te środki unijne oczywiście nowelizować, ale to będzie bardzo poważny wkład w ten budżet i w ratowanie polskiej gospodarki. Dlatego, mimo że pana ministra finansów nie ma, chylę czoła przed nim, bo on się nie bał powiedzieć, że nie wyobraża sobie budżetu na rok 2021 właśnie bez środków z Unii Europejskiej. Tutaj z tej mównicy często pan premier mówił, że opozycja nie ma pomysłu na to, jak działać, jak funkcjonować. A więc chcę powiedzieć, że Lewica ma i za chwilę, w drugiej części przedstawię ten pomysł, ale jeszcze odniosę się króciutko do filozofii tworzenia przez was budżetu na rok 2021. Otóż w projekcie budżetu na 2021 r. przyjęto założenie, że wracamy na ścieżkę wzrostu z roku 2019. Oczywiście bardzo byśmy wszyscy chcieli, żeby tak rzeczywiście było, ale pytanie: Czy tak będzie i czy czasami nie mamy tutaj do czynienia z zbyt wielkim optymizmem? No bo przecież wzrost PKB planowany jest na 5,4%, a po uwzględnieniu inflacji - na 4,4%. Nomen omen, odnośnie do inflacji rodzi się pytanie do pana ministra: Jak to się dzieje, że widać, że inflacja w tym roku jest planowana na 3,3%, a w roku 2021 inflacja ma wynieść 1,8%? Jakie czynniki mają spowodować, że inflacja w tym roku będzie spadać? Po spadku inwestycji w 2020 r. o 10% planujecie, że nastąpi ich wzrost o 4%, ale prawda jest taka, że ten wzrost inwestycji nastąpi tylko i wyłącznie dzięki temu, że będą to inwestycje wojskowe, bo realnie udział środków inwestycyjnych w tym budżecie to jest ok. 7,3%. Kolejna ciekawa sprawa przy tych założeniach to kwestia dotycząca spadku spożycia, który miał miejsce w roku 2020, o 2,6%. Według waszych prognoz wzrośnie ono o 3,7% w 2021 r., a planowany wzrost spożycia naszych mieszkańców to jest 4,4%. I teraz rodzi się pytanie: Jak to się dzieje, że nie planujecie wzrostu wynagrodzeń, nie dajecie wynagrodzeń dla lekarzy, zabieracie fundusze nagród w służbach mundurowych, nie zwiększacie pensji nauczycielom, nie zwiększacie pensji w budżetówce, wzrasta bezrobocie, a konsumpcja ma wzrosnąć? Przyznam się szczerze, że jest to bardzo ciekawe podejście, i myślę, że komuś należy się rzeczywiście Nobel z ekonomii za tego typu wyliczenia. Jaka jest konstrukcja tego budżetu? Otóż rzeczywiście ta konstrukcja powoduje, po pierwsze, zmniejszenie podatku CIT, ale wzrost wpływu z podatku VAT do 181 mld, wzrost wpływu z podatku PIT do 89 mld, spadek dochodów jednostek budżetowych. A więc prawda jest taka, że jeżeli chodzi o waszą filozofię, to wszystko to, co robicie, jest po to, że po prostu chcecie oszukać Polaków. Logika takiego konstruowania obciążeń i przekazywania transferów nie jest widoczna dla przeciętnego Polaka i przeciętnego podatnika, który dostrzega tylko tę bieżącą pomoc pieniężną. Programy 500+, trzynasta emerytura i inne świadczenia - wszystko to bardzo ładnie wygląda w tej propagandzie, mówimy o tym, że pomagamy, że wszystko jest okej. Ale jak Polacy zobaczą rachunki za energię elektryczną, zobaczą rachunki za prąd, zobaczą rachunki za paliwo, zobaczą rachunki w sklepach, to nagle się okaże, że to, co dajecie, po prostu zabieracie. Rząd PiS-u daje i zabiera. A wiecie państwo, co się dzieje, jak ktoś daje i odbiera? To się w piekle poniewiera. Przestrzegamy przed tym, bo taka jest właśnie wasza filozofia. Brak było oczywiście uczciwej debaty dotyczącej tego, jakie pomysły można realizować w tym trudnym 2021 r., bo zwracaliśmy uwagę w trakcie posiedzeń komisji i debaty sejmowej, że to będzie naprawdę inny rok. To będzie rok po pandemii i nie można tego tak traktować, że tutaj nic się nie stało, że to jest ten sam budżet. Lewica zaproponowała stworzenie Funduszu Odbudowy Gospodarki. To jest nasz pomysł na wyjście z tego kryzysu. Fundusz Odbudowy Gospodarki jako fundusz celowy, fundusz, który miałby za zadanie być szybką reakcję na to, co się dzieje, oparty byłby oczywiście na trzech głównych filarach, tj. zdrowiu, przedsiębiorczości i samorządności. To jest propozycja bardzo konkretna, nad którą chcieliśmy wspólnie pracować. To propozycja, która ma na celu jedną rzecz, a mianowicie, po pierwsze, zasilenie tego funduszu poprzez przesunięcia w budżecie, w projekcie budżetu na rok 2021, kwotą 20 mld zł. I zwracamy uwagę na główne pozycje, które by ten fundusz tworzyły. To przede wszystkim zmniejszenie do 2% PKB nakładów na wojsko i obronę narodową. Te 0,2% to jest kwota blisko 5 mld zł. Jeszcze raz z uporem godnym tej sprawy będziemy mówić: dzisiaj do walki z koronawirusem i walki o miejsca pracy nie potrzeba nam czołgów, armat, samolotów, pistoletów. Dzisiaj potrzeba armii ludzi, armii lekarzy, gigantycznych środków, żeby przede wszystkim pomóc przedsiębiorcom. W tym kontekście, jak mówimy o ochronie zdrowia, jest w budżecie rezerwa celowa blisko 5 mld zł. Nie ma co trzymać tych środków w rezerwie celowej, trzeba je po prostu już dzisiaj uruchomić. Dodatkowo są kwestie dotyczące dywidend, dodatkowo są kwestie dotyczące likwidacji niektórych funduszy, które stworzyliście w tym funduszu prywatyzacji spółek, bo widzimy, że aktywna jest dzisiaj polityka i zaczynamy już to wszystko rozumieć, po co te fundusze powstają, po co tam chcecie zgromadzić 1,5 mld zł. Być może po to, żeby kupować kolejne koncerny medialne, bo widać, że taka jest dzisiaj polityka Skarbu Państwa. Pan przewodniczący Kowalczyk mówił o tym Funduszu Kościelnym, o IPN-ie. To jest 20 pozycji, z których te 20 mld zł można rzeczywiście przesunąć i można te środki wydać właśnie na tworzenie tego funduszu. Dodatkowo w tym funduszu - i to jeszcze raz chcę podkreślić - dzięki tej decyzji, że nie ma weta, znajdzie się przez najbliższe 3 lata kwota 103 mld zł z Funduszu Odbudowy Unii Europejskiej. I oczywiście to jest kwota, która w trakcie roku po pozytywnych decyzjach Parlamentu może zasilić ten fundusz w wysokości ok. 42 mld zł, bo jeżeli sobie rozłożymy te kwoty na 3 lata, to propozycja nasza jest taka, żeby przez pierwsze 2 lata to była kwota zasilająca ten fundusz 42 mld zł, a w ostatnim roku, w roku 2023, żeby to była kwota 19 mld zł. I tak jak wspomniałem, dysponentem tego funduszu będzie minister rozwoju w porozumieniu z ministrem zdrowia i ministrem edukacji, a fundusz będzie zasilał przede wszystkim trzy podstawowe filary: zdrowie - planujemy tutaj kwotę ok. 26 mld zł na rok 2021, przedsiębiorczość - kwota 18 mld zł i samorządność - kwota 18 mld zł. I jaka jest koncepcja, którą tutaj polskiemu rządowi przedstawiamy? Otóż, jeżeli mówimy o filarze: zdrowie, to mówimy o tym, że jest potrzebny restart w ochronie zdrowia. Dzisiaj wiemy, że szpitale powiatowe, wojewódzkie, państwowe borykają się z wielkimi problemami finansowymi. Trzeba doposażyć te szpitale po pandemii, trzeba dzisiaj znaleźć środki na to, ażeby te szpitale mogły zacząć normalnie funkcjonować, a więc taki restart inwestycji w szpitalach w wysokości 16 mld zł jest absolutnie potrzebny. Rzecz kolejna to zwiększenie nakładów na NFZ o 10 mld zł. Tego nie ma co się bać. Wy nie chcecie dawać podwyżek lekarzom, nie chcecie dbać o ochronę zdrowia, a dzisiaj, w okresie pandemii, jest to absolutnie kluczowa sprawa. Kolejna kwestia to filar: przedsiębiorczość - 18 mld zł. Tu musimy zdać sobie sprawę z jednej rzeczy, że mianowicie dzisiaj te małe i średnie przedsiębiorstwa to jest klucz do tego, żeby polska gospodarka normalnie mogła funkcjonować. Uważamy, że na restart - podkreślam: restart - tych małych i średnich przedsiębiorstw trzeba przeznaczyć ok. 10 mld zł. Żadnego przedsiębiorcy, który zakończył czy wstrzymał swoją działalność ze względu na pandemię, nie uratuje dziś pomoc w wysokości 70% na wydatki bieżące, na opłacenie rachunków, bo on nie ma skąd wziąć nawet tych 30%. Dzisiaj absolutnie trzeba zasilenia małych i średnich przedsiębiorstw środkami finansowymi, żeby mogły znowu zacząć działać i pracować. W związku z tym to są środki, które są niezbędne, żeby nasze firmy mogły normalnie funkcjonować. I wreszcie filar: samorządność - 18 mld zł - filar inwestycje samorządowe i restart inwestycji samorządowych. My nie chcemy tutaj polityki, chcemy 12 mld zł przeznaczyć na dofinansowanie wszystkich inwestycji we wszystkich samorządach. Trzeba uczciwie powiedzieć: jeżeli samorządy mają dzisiaj inwestycje własne, to dajemy wam 50%, dopłacamy do tych inwestycji 50%, co zwolni wam środki w budżetach na inne cele i na normalne funkcjonowanie. I do tego oczywiście nowoczesna edukacja. Tu nie ma co się tego obawiać, to po prostu trzeba zrobić. Cel to jest ochrona miejsc pracy, 1 mln miejsc pracy i 100 tys. przedsiębiorców. (Dzwonek) Taki powinien być cel tego budżetu. Dlatego, jeżeli ten projekt budżetu nie będzie w taki sposób zmieniony, polska lewica nie będzie takiego budżetu popierać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)