Mówca: Grzegorz Schreiber
Data: 2014-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym oczywiście podziękować wszystkim klubom za stanowiska wyrażone w dyskusji nad naszym projektem i z radością powitać fakt, że, jak rozumiem, nie został złożony wniosek o odrzucenie tego projektu i będzie on, tak jak to powinno być w takim wypadku, procedowany w komisji. A zatem są oczywiście i te pytania, które tu się pojawiły, i te, które sam zadałem, i na nie na pewno trzeba będzie znaleźć odpowiedzi podczas prac komisji. Zacznę od tego ostatniego pytania, które skierowała pani poseł. Otóż jaka była intencja? Pani poseł, przecież wystarczy spojrzeć na frekwencję wyborczą, jaką mamy obecnie. Ta frekwencja jest bardzo słaba. Możemy różnie interpretować tę słabość. Jedna z interpretacji jest taka: część wyborców nie wierzy w procedurę wyborczą, nie wierzy w uczciwość wyborczą. Chcemy dzięki wzmocnieniu roli mężów zaufania nie osłabić, a wzmocnić poczucie uczciwości, jawności procedury wyborczej. Taka jest intencja, a nie odwrotnie, pani poseł. Wierzę w to, że wiele zmian, które proponujemy, zmierza w tym kierunku. Żadna z tych zmian nie jest wzięta z powietrza, każda z nich ma umocowanie w wydarzeniach, które miały miejsce. Mówimy o wynoszeniu głosów poza lokal. Przywołałem przykład policjanta, który w bagażniku wywoził głosy. Jeżeli o tym mówimy, to przecież nie wzięło się to z niczego, nie wzięła się z niczego uchwała Państwowej Komisji Wyborczej. To przecież Państwowa Komisja Wyborcza stwierdza w uchwale dotyczącej ostatnich wyborów, jakie są zagrożenia i m.in. wskazuje - nie chcę tego drugi raz cytować - że jeżeli członkowie komisji zauważą, że ktoś to wynosi, to trzeba zawiadomić Policję. A więc jest mowa o tym, że ˝jeżeli ktoś coś wynosi˝, czyli to już się zdarzało, to już miało miejsce, to się już wydarzyło. Niestety w największym wymiarze te sytuacje występowały w wyborach samorządowych, a właśnie te są przed nami. Chcielibyśmy, aby przynajmniej niektóre z tych zmian udało się wprowadzić jeszcze przed wyborami samorządowymi po to, żeby ograniczyć tego typu procedery. Niestety to, co wydaje się - powiem szczerze, też mi się tak wydawało, gdy przystępowałem do pracy nad tym projektem - przecież oczywiste, że skoro mąż zaufania może uczestniczyć w wielu innych etapach procedury wyborczej, to może uczestniczyć w każdym z nich, takie nie jest. Niestety tak nie jest. Jeżeli wśród kompetencji męża zaufania wymienia się trzy rodzaje zadań, w których może uczestniczyć, a czwartego się nie wymienia, zaś w przypadku czwartego zadania wymienia się inne podmioty, które mogą w tym uczestniczyć, a męża zaufania się nie wymienia, to, panie pośle, dalibóg, nie da się, mąż zaufania nie może w tym uczestniczyć, nie może być przy - co początkowo też wydawało mi się w ogóle nieistotne - arytmetycznym liczeniu głosów. Dzisiaj, w związku z tymi wyborami okazało się, że to jest niestety jakiś problem. Proszę dokładnie przeczytać Kodeks wyborczy. Naprawdę mąż zaufania jest wymieniony w trzech innych przypadkach, i to wymieniony razem z grupą innych podmiotów, które mogą w tym uczestniczyć. Przy tym zadaniu te inne grupy są wymienione, a mąż zaufania nie. Wierzę, że to był przypadek, że to był błąd podczas prac nad kodeksem, to po prostu umknęło komuś, jego uwadze, ale nie zostało wpisane do kodeksu. Skoro nie zostało wpisane, to, formalnie biorąc, niestety mąż zaufania nie może uczestniczyć w tym elemencie procesu wyborczego. To było kolejne zagadnienie. Oczywiście najbardziej dyskusyjne jest monitorowanie. Ale to jest miejsce publiczne i tak jak każde inne może być monitorowane. Nie widzimy tu jakby specjalnego problemu. Być może trzeba będzie znaleźć jakieś pośrednie rozwiązania. Ale była reakcja PKW, co miało miejsce w tych wyborach. Mamy instrukcję, niepodjętą nawet w drodze uchwały, jakąś instrukcję przewodniczącego PKW, że nawet nie można skopiować protokołu wyborczego. Szanowni państwo, przecież nie powinno tak być. Czemu ktoś, kto podpisuje się pod protokołem, nawet nie może otrzymać kopii dokumentu, pod którym się podpisuje i który za chwilę powinien być wywieszony? Czy w takim wymiarze, jeśli chodzi o wszystkie czynności, które poprzedzają rozpoczęcie procedury głosowania, i czynności, które odbywają się już po zakończeniu, po wybiciu ostatniej godziny, minuty, kiedy można głosować, gdy komisja rozpoczyna pracę, też niemożliwe jest objęcie tych czynności jakąś formą monitoringu? Wydaje się, że uda się wprowadzić do tego projektu i usunąć z niego zapisy, co pogodzi nas w tym wymiarze, żeby rzeczywiście pójść w kierunku zapewnienia wyborcom poczucia bezpieczeństwa i zwiększyć je, a nie, broń Boże, zmniejszyć. Rzecz polega na tym, żeby ludzie zaufali procedurze, żeby nie machali ręką, to wy, to my, żeby podział, który istnieje w społeczeństwie polskim od komuny, dalej nie obowiązywał - my i wy, to oni, którzy rządzą, oni i tak się wybiorą. To jest sposób. Może się uda, może się nie uda. Chcielibyśmy, żeby się udało, żeby poczucie demokratyzacji i jawności życia publicznego w Polsce dzięki temu było większe, żeby mąż zaufania, który dzisiaj przychodzi i mówi: przecież ja nic nie mogę, wybraliście mnie i co ja tam mogę zrobić, nic nie mogę, miał poczucie, że coś może zrobić, żeby był, monitorował, wracał i mówił: wszystko było dobrze, wszystkie procedury były zachowane, nie mam żadnych uwag. A dzisiaj on przychodzi, macha ręką i mówi... Mamy kłopot. Nie macie państwo problemu z mężami zaufania? W każdej partii są problemy z mężami zaufania, bo to są społeczne funkcje, a z tymi niestety różnie bywa. Chcemy, żeby ludzie, którzy podejmują się pełnić te funkcje, mieli poczucie dobrze wykonanej pracy, tylko i wyłącznie o to nam chodzi. I taki cel przyświeca temu projektowi, zachęcić, a nie zniechęcić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)