Mówca: Jerzy Materna
Data: 2023-06-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o rewitalizacji rzeki Odry, druk nr 3303. Projekt rządowy jest bardzo oczekiwany i pożądany, a zapisy w nim zawarte są dobrymi pomysłami. Projekt zawiera szereg istotnych rozwiązań mających przyczynić się do poprawy stanu ekologicznego Odry. Projekt ustawy został opracowany w oparciu o rekomendacje z raportu naukowców powstałego po wydarzeniach na Odrze w 2022 r. Projekt ustawy zawiera zarówno rozwiązania ściśle związane z rewitalizacją Odry, jak i rozwiązania systemowe mające przeciwdziałać zagrożeniom dla środowiska wodnego w całej Polsce. Jeśli chodzi o Odrę i jej dopływy, w projekcie przewiduje się inwestycje umożliwiające odbudowę jej zasobów wodnych, inwestycje renaturyzacyjne oraz rozwiązania wspierające budowę lub modernizację oczyszczalni ścieków wraz z kanalizacją ściekową. Projekt zakłada m.in. wybudowanie stopni wodnych na Odrze w Lubiążu i Ścinawie, przebudowę Kanału Gliwickiego, przeprowadzenie robót budowlanych na stopniu wodnym Ujście Nysy czy budowę Kanału łączącego Odrę z Odrzycą w celu zasilania zlewni potoku Odrzyca wodami rzeki Odry. W celu ochrony wód w całej Polsce zakłada się znaczne zwiększenie wysokości kar za nielegalny zrzut czy wsparcie inwestycji pozwalających ograniczyć zasolenie w wodach. Projekt zawiera instrumenty fiskalne mobilizujące przedsiębiorstwa do budowy dodatkowych systemów podczyszczających wody zasolone oraz systemów retencyjno-dozujących umożliwiających wstrzymanie wód zasolonych w okresach suszy. Ponadto projekt przewiduje powołanie inspekcji wodnej, czyli wyspecjalizowanej służby wyposażonej w kompetencje, które pozwolą szybko i kompleksowo reagować w przypadku nielegalnych zrzutów ścieków. Dodatkowo zakłada się wsparcie działań monitoringowych wód przez wprowadzenie usprawnień realizacji inwestycji w tym zakresie. Ustawa zwiększa też wymiar kar za wykroczenia związane z gospodarką wodną. Dzięki temu sankcje za nielegalne działanie będą miały charakter odstraszający i prewencyjny. Ustawa przewiduje także dokonanie dodatkowego przeglądu pozwoleń wodnoprawnych i pozwoleń zintegrowanych dla działalności mającej wpływ na stan Odry. Takie rozwiązanie pozwoli zweryfikować wpływ legalnej działalności na stan rzeki. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedłożony projekt ustawy zawiera szereg rozwiązań pozytywnie wpływających na stan jakości wody w Odrze, a także pozwalających systemowo eliminować zagrożenia dla środowiska wodnego. Jej przyjęcie pozwoli wdrożyć działania długoterminowe oraz działania doraźne ograniczające przestępstwa i wykroczenia przeciwko środowisku wodnemu. W związku z powyższym wnoszę w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość o przyjęcie projektu ustawy. Na koniec chcę dodać od siebie, że te działania, które są zapisane w projekcie, idą w dobrym kierunku, ale potrzebna jest budowa kolejnych stopni wodnych chociażby koło Głogowa i Bytomia Odrzańskiego, na projektowanym moście w Pomorsku - przypomnę, że w Cigacicach rok temu było 30 cm wody - czy na projektowanej obwodnicy Krosna Odrzańskiego z mostem. Celem jest podniesienie w Odrze poziomu wody, która zasili przez meliorację lasy i pola. Przypomnę, że Polska przyjmuje tylko 6% wód opadowych. Dla porównania w Hiszpani jest to 50%. Polska powoli stepowieje. Chodzi o centralną Polskę, czyli np. Warszawę i Poznań, czy tereny na południu, koło Wałbrzycha. Liczone kilka lat temu przez ministerstwo straty, jakie ponosi Polska z powodu niebudowania kolejnych stopni i zbiorników wodnych, sięgają 50 mld zł, średnio 3 mld zł rocznie, zarówno w odniesieniu do Odry, jak i do Wisły. Chodzi o budowę odpowiedniej ilości stopni wodnych na Odrze, utworzymy dodatkowy zbiornik o pojemności 900 mln m 3 . To samo trzeba zrobić również na Wiśle. A na południu Polski, od wschodu do zachodu, potrzebna jest budowa kilkudziesięciu zbiorników wodnych. (Dzwonek) Wówczas uzyskamy oczekiwany efekt, a straty zmniejszą się znacznie. Dziękuję. (Oklaski)