Mówca: Konrad Berkowicz
Data: 2020-01-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Noblista w dziedzinie ekonomii Milton Friedman zauważył kiedyś, że są cztery sposoby wydawania pieniędzy. Pierwszy sposób to jest wydawanie swoich pieniędzy na własne potrzeby. To jest efektywny sposób, bo to są nasze pieniądze, ciężko je zarobiliśmy, więc nie chcemy ich roztrwonić i wydajemy oszczędnie. No i wydajemy je celowo, bo swoje potrzeby my sami znamy zawsze najlepiej. Drugi sposób jest wtedy, gdy wydajemy czyjeś pieniądze na własne potrzeby. To już jest trochę gorszy sposób, bo znamy dobrze swoje potrzeby, więc wydajemy celowo, ale wydajemy czyjeś pieniądze, więc robimy to rozrzutnie. Na przykład jesteśmy w delegacji, dostaliśmy kartę firmową, jesteśmy rzeczywiście głodni, więc zjemy, ale zjemy droższy posiłek niż zwykle. Trzeci sposób wydawania pieniędzy polega na tym, że wydajemy swoje pieniądze, ale na czyjeś potrzeby. To jest nieefektywny sposób wydawania pieniędzy, bo owszem, staramy się je wydawać jak najoszczędniej, ale nie znamy nigdy dobrze czyichś potrzeb, np. sytuacja kupowania prezentu. Na pewno państwo kupowali komuś prezent albo dostali prezent. Kupując, starali się państwo, żeby ten prezent był trafiony, bo to dla przyjaciela. Jednak często ten prezent nie jest trafiony. Dostaliście państwo na pewno kiedyś prezent, który leży gdzieś tam odłogiem. Na przykład Janusz Korwin-Mikke dostał kiedyś w prezencie krawat. To jest, myślę, dobry przykład takiej sytuacji. I czwarty sposób wydawania pieniędzy: sytuacja, w której wydajemy nie swoje pieniądze na czyjeś potrzeby. To jest najgorszy sposób wydawania pieniędzy. I kto wydaje w ten sposób pieniądze? Systemowo, niezależnie od intencji najlepiej w ten sposób wydaje pieniądze polityk i urzędnik. Oni, choćby chcieli dobrze, systemowo wydają pieniądze w najgorszy z możliwych sposobów. To oznacza, że siłą rzeczy pieniądze, które znajdą się w budżecie państwa, muszą być wydane w najgorszy, nieefektywny sposób, a więc w dużej części będą to pieniądze zmarnowane. I dlatego właśnie budżet państwa musi być możliwie mały. Im mniej pieniędzy jest w budżecie państwa, tym mniej pieniędzy się zmarnuje, tym więcej pieniędzy zostanie w kieszeniach Polaków. Dlatego właśnie gdy słyszymy, jak rząd się chwali, że jest więcej pieniędzy, że rząd zyskał, budżet zyskał ileś tam pieniędzy... To jest źle, bo to znaczy, że więcej my straciliśmy z naszych portfeli i więcej się zmarnowało. I powinniście wreszcie to zrozumieć. Polacy już dawno to zrozumieli i w tradycji, którą tworzą, to jest widoczne. Na przykład ślub i wesele to sytuacja istotna ekonomicznie. Jeśli chodzi o młodą parę, to ważne jest, jaki będzie miała start ekonomiczny. Kiedyś dawało się prezenty, ale ludzie szybko zrozumieli, że to jest nieefektywne. Prezenty są nietrafione, dublują się, więc teraz daje się pieniądze w kopercie. Dlaczego? Bo jak damy młodej parze pieniądze w kopercie, to młoda para wyda swoje pieniądze na swoje potrzeby, a więc wyda je efektywnie. (Oklaski) Ta tradycja jest już zrozumiała i czas, żeby zrozumiał to rząd. Czas, żeby zrozumiało to państwo, poszło za mądrością Polaków i wreszcie jak najbardziej ograniczyło budżet, tzn. wydawało pieniądze tylko na niezbędne dla silnego państwa rzeczy: na wojsko, żeby chronić naszą wolność przed agresorem z zewnątrz, na Policję, żeby bronić porządku publicznego, ścigać złoczyńców, na ochronę środowiska, bo powietrze jest wspólne, na Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Tymczasem mamy 19 ministerstw, kilkadziesiąt spółek Skarbu Państwa, mamy ponadmilionową armię urzędników. To jest ogromne marnotrawstwo, z którym jak najszybciej trzeba skończyć. I tego nam wszystkim życzę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)