Mówca: Zbigniew Gryglas
Data: 2016-12-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam przyjemność zaprezentować stanowisko klubu Nowoczesna co do projektu ustawy o uregulowaniu praw do nieruchomości na terenie m.st. Warszawy. Kwestia reprywatyzacji, a w zasadzie nieprawidłowości w zakresie reprywatyzacji w stolicy budzi zrozumiałe oburzenie społeczne. Wielka skala nadużyć jest bezprecedensowa. Do prokuratury wpłynęło ponad 6 tys. zawiadomień o popełnieniu przestępstwa. Pokrzywdzonymi są dziesiątki tysięcy lokatorów, a także właściciele lub ich spadkobiercy, którzy zniechęceni skomplikowanymi i długotrwałymi procedurami zbywali swoje roszczenia za ułamek wartości. Projekt dotyczy uregulowania praw do nieruchomości na terenie m.st. Warszawy, zasad i zakresu ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości, wypłaty odszkodowań i rekompensat oraz uporządkowania wszelkich innych roszczeń byłych właścicieli nieruchomości warszawskich, którzy na mocy tzw. dekretu Bieruta zostali pozbawieni prawa własności nieruchomości. Ustawa mająca na celu uregulowanie kwestii własnościowych jest potrzebną inicjatywą i fakt wniesienia tego projektu oceniamy pozytywnie. Niestety liczne przepisy projektu pozostają niejasne lub zawierają liczne kontrowersje, których nie możemy aprobować. Po pierwsze, projekt przewiduje uczynienie prezydenta m.st. Warszawy organem właściwym do rozpatrywania roszczeń. Rozwiązanie to wydaje nam się nie najlepsze z dostępnych. Przypomnę, że wojewoda dysponuje sprawnym gronem urzędników, którzy zajmowali się ustawą o mieniu zabużańskim, są doświadczeni. Ustawa o mieniu zabużańskim jest jedyną regulacją, która w sposób kompleksowy rozwiązała tę sprawę... (Poseł Andrzej Halicki: Ale jest adekwatne do tego. Właśnie do tego.) ...do końca, więc myślę, że warto by było skorzystać z doświadczenia tej grupy osób. Kontrowersyjna jest zasada niezbywalności roszczeń. Należałoby raczej skorzystać z rozwiązań małej ustawy reprywatyzacyjnej, która wprowadziła prawo pierwokupu, to zapobiegłoby zaniżonej wycenie tych roszczeń. Wreszcie art. 6, kluczowy, zawiera przesłanki, które ograniczają liczbę nieruchomości, które będą podlegały restytucji. Według mojej orientacji takich kamienic, w których ustanowiono odrębną własność co najmniej trzech lokali, jest bardzo, bardzo dużo w Warszawie. Powstaje więc pytanie, czy ta ustawa w ogóle zadziała. Art. 7 nie zawiera potrzebnych wytycznych do określenia wysokości opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Użyte jest tam sformułowanie ˝opłata symboliczna˝. Cóż to znaczy? ˝Opłata symboliczna˝ to potoczne określenie, musi być to doprecyzowane. Art. 15 nie precyzuje sposobu, w jaki mają być wskazane poniesione nakłady na nieruchomość będącą przedmiotem restytucji. Będą trudności w określeniu szkody, bo jak ustalić wartość nieruchomości w dniu przejęcia? (Poseł Marcin Kierwiński: Rzeczoznawcy to wiedzą.) Często były to ruiny. Ciężar dowodu, zgodnie z projektem, spoczywa na właścicielu. Wreszcie zbyt krótki jest termin na złożenie wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego. Należy pamiętać, że dokumentów, które dotyczą stanu prawnego nieruchomości, często trzeba szukać poza granicami kraju, i to jest proces czasochłonny. Wreszcie kolejna sprawa. Brak jest regulacji dotyczącej sposobu wyboru formy zapłaty odszkodowania lub rekompensaty. Przypomnę, że mamy tutaj dwie możliwości: albo środki pieniężne, albo obligacje Skarbu Państwa. Nawiasem mówiąc, obligacje obciążą przyszłe rządy czy przyszłe pokolenia. Art. 26 zakłada, że przewidziane w projekcie wydatki mają być finansowane ze sprzedaży nieruchomości dekretowych. Wątpliwości budzi, dlaczego do tego celu miałyby być wykorzystane nieruchomości miejskie. Kolejna już, ostatnia uwaga. Art. 29 nie bierze pod uwagę, że prawie wszystkie postępowania reprywatyzacyjne są już toku lub zostały zakończone, duża ich część w każdym razie, a one nie są... (Poseł Andrzej Halicki: Właśnie odwrotnie.) (Poseł Małgorzata Chmiel: Właśnie nie.) (Poseł Andrzej Halicki: Dokładnie odwrotnie.) ...objęte tymi regulacjami. Proszę państwa, projekt jest ważnym głosem w dyskusji dotyczącej rozwiązania problemu reprywatyzacji. Ustawa nie będzie jednak możliwa do wprowadzenia w życie i (Dzwonek) nie osiągniemy realnych korzyści, dlatego że jej zakres stosowania, tak jak powiedziałem, będzie bardzo niewielki, niemniej deklarujemy wolę pracy nad tą ustawą w komisjach. Dziękuję bardzo. (Poseł Andrzej Halicki: Zapraszamy na kawę. Wyjaśnimy.)