Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Dziuba
Data: 2019-05-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Pierwsze czytanie zmiany ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej oraz ustawy o działach administracji rządowej odbyło się na posiedzeniu połączonych Komisji: Obrony Narodowej oraz Gospodarki i Rozwoju. Do projektu rządowego posłowie wprowadzili kilka istotnych poprawek. Poniżej omówię projekt rządowy wraz już z tymi poprawkami. Obecnie Polska Agencja Kosmiczna jest nadzorowana przez premiera. Nie jest to rozwiązanie spotykane w krajach należących do Europejskiej Agencji Kosmicznej. W państwach tych krajowe agencje kosmiczne albo ich odpowiedniki podlegają ministrom, którzy odpowiadają za politykę kosmiczną. Wśród nich są ministrowie gospodarki. Takie właśnie rozwiązanie przyjęto w dyskutowanym projekcie. Oczywiście we wszystkich tych krajach - podobnie będzie w Polsce - agencje albo ich odpowiedniki realizują zadania na potrzeby wielu resortów, nie tylko tego, którym kieruje minister nadzorujący. Warto przypomnieć, że w Polsce minister właściwy do spraw gospodarki odpowiada za realizację programu kosmicznego oraz za wykonywanie umów międzynarodowych związanych z przystąpieniem Polski do Europejskiej Agencji Kosmicznej. Doprecyzowano zakres zadań Polskiej Agencji Kosmicznej. Zgodnie z nowym brzmieniem agencja ta będzie wspierać przemysł kosmiczny, szeroko rozumiane badania, użytkowanie przestrzeni kosmicznej, rozwój technik kosmicznych, w tym inżynierii satelitarnej, a nadto wykorzystywanie badań i ich wyników dla celów użytkowych, gospodarczych, obronnych, bezpieczeństwa państwa i oczywiście naukowych. Zostaje też zobowiązana do współpracy z licznymi organami państwowymi oraz organizacjami międzynarodowymi. Natomiast kształtowanie polskiej polityki kosmicznej oraz reprezentowanie polskiego interesu gospodarczego na międzynarodowej arenie przypisano ministrowi właściwemu do spraw gospodarki, co odzwierciedla zmiana przewidziana w ustawie o działach administracji rządowej. Poszerzono zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa o analizę zagrożeń w przestrzeni kosmicznej oraz o prace w zakresie technologii rakietowych. Nową regulacją jest wprowadzenie możliwości udzielania przez agencję wsparcia niefinansowego, w tym osobom fizycznym, przedsiębiorcom i partnerom społecznym, ale w ściśle określonych zakresach, mianowicie w zakresie szkoleń, doradztwa, udziału w targach i misjach gospodarczych, konferencjach, seminariach czy też warsztatach. Projekt przewiduje nowe uregulowania w zakresie powoływania i odwoływania prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej. Wśród nich wymienić trzeba - wprowadzoną przez posłów - nową przesłankę powoływania prezesa, a mianowicie posiadanie autorytetu dającego rękojmię prawidłowej realizacji zadań. Identyczną przesłankę wprowadzono w odniesieniu do wiceprezesów agencji. Do ustawy przeniesiono przepisy dotyczące powoływania i odwoływania dyrektorów oddziałów terenowych i komórek organizacyjnych agencji. Uszczegółowiono też przepisy dotyczące Rady PAK, m.in. wzmacniając jej uprawnienia. Choć przychody Polskiej Agencji Kosmicznej wskazane w obecnie obowiązującej ustawie są wymienione przykładowo, a więc nie stanowią listy zamkniętej, zdecydowano się na uzupełnienie tej listy poprzez wymienienie wprost przychodów z tytułu komercjalizacji wyników wdrożeń i realizowanych projektów. Nie zdobyła akceptacji posłów propozycja przeniesienia siedziby Polskiej Agencji Kosmicznej do stolicy Polski, tym samym pozostaje dotychczasowe rozwiązanie, czyli siedziba pozostaje w Gdańsku. Poza tym - jak to zwykle się dzieje - do projektu wprowadzono zmiany porządkujące o charakterze redakcyjnym. Komisje sejmowe wynoszą o uchwalenie projektu ustawy w wersji przez te komisje przedłożonej w druku nr 3452. Bardzo dziękuję.