Mówca: Infrastruktury i Budownictwa Andrzej Adamczyk
Data: 2016-10-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za tę dyskusję, bardzo dziękuję za tę debatę. Dziękuję bardzo za uwagi skierowane w wystąpieniach klubowych jak również w pytaniach uczestników tej debaty. Pozwólcie państwo, że odniosę się wpierw do wątków, które zostały podniesione w wystąpieniach klubowych. One odnosiły się do tego roku, w niektórych przypadkach do tego roku w szczególności, natomiast nie odnosiły się do roku ubiegłego. Zacznę od tego, że nie brakuje mi odwagi, aby stanąć przed Wysoką Izbą, ponieważ uważam, że nie trzeba odwagi, żeby mówić o bezpieczeństwie w ruchu drogowym, potrzebna jest determinacja. Brałem udział w debatach w latach poprzednich, jestem z mocy ustawy przewodniczącym Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i w odróżnieniu od moich poprzedników, panie pośle, uważam, że debata o bezpieczeństwie w ruchu drogowym bez przewodniczącego Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego nie powinna się odbyć, nie powinna mieć miejsca. Jeżeli oczywiście nieobecność ministra konstytucyjnego nie jest usprawiedliwiona inną, wyższą koniecznością, innymi szczególnie ważnymi zadaniami realizowanymi przez resort, realizowanymi przez samego ministra. Dlatego tutaj jestem, bo uważam, że w debacie o bezpieczeństwie w ruchu drogowym trzeba uczestniczyć, trzeba być, żeby mieć świadomość i tę projekcję problemu. Kiedy tylko mijamy po drodze hasło: Jedź bezpiecznie, zachowuj się bezpiecznie na drodze, to ono niewiele mówi, ale kiedy mówimy o statystykach, kiedy mówimy o raportach, informacjach tam zawartych, wówczas zdajemy sobie sprawę z tego, jaki jest ogrom nieszczęść, jaki jest ogrom nieszczęść i kosztów społecznych, w tych również finansowych. Pan poseł Lassota, niestety wyszedł już z sali, odniósł się do tego, że jestem pierwszym z ministrów, który miał odwagę powiedzieć, że za poprzednich rządów coś się działo czy coś dobrego się wydarzyło. Szanowni państwo, jeżeli w statystykach od 2008 r., 2009 r. praktycznie, a taki pierwszy poważny pik był w 2010 r., mamy spadek liczby wypadków śmiertelnych, on jest widoczny, bo z 4,5 tys. do 2930, to trudno tego nie zauważyć. Ale oczywiście, jak mówił tutaj mój poprzednik za rządów Platformy Obywatelskiej i PSL-u na fotelu ministra infrastruktury, realizacja tych ważnych przedsięwzięć drogowych ma kardynalne znaczenie, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Pan poseł występujący w imieniu klubu Platformy mówił o tym, że powiódł się program drogowy. Panie pośle, jak mam odwagę powiedzieć, że są zmiany, równie odważnie zapytam: A ile tych wypadków śmiertelnych byłoby mniej, gdyby ˝Program budowy dróg krajowych i autostrad˝ został zrealizowany i dzisiaj nie mielibyśmy nieskończonej autostrady A1, nie mielibyśmy w klasie obciążeń drugiej w Polsce drogi S7, gdyby w 2012 r., jak pierwotnie planowano, droga S7 została ukończona? Nie mielibyśmy tylu wypadków, ile tam występuje. Ile tych wypadków byłoby mniej? Na pewno byłoby mniej, poza wszelką dyskusją (Oklaski), gdyby zrealizowany został ten program, o którym pan mówił, że zrealizowany był bardzo dobrze. Nie czas tutaj spierać się o realizację inwestycji drogowych, ale należy też rzeczy nazywać po imieniu. Padły tutaj sformułowania dotyczące tego, że oto Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego nie spotkała się jeszcze w tym roku. Ale nie wiem, czy państwo wiecie, że od 2013 r. Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego nie spotkała się w ogóle. Panie pośle, mamy jeszcze pełne 3 miesiące tego roku i to spotkanie jest planowane. Ono zostanie poprzedzone spotkaniem Prezydium Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Dlaczego teraz? Bo nie mogliśmy się spotkać w styczniu czy w lutym i powiedzieć bez analizy tak: to zmieniamy, tutaj nie dokonujemy, praktycznie rzecz biorąc, żadnych korekt, tutaj te plany realizujemy. Najpierw to całe spektrum kompetencji, ale i obowiązków krajowej rady należy przeanalizować, a dopiero później podsumować efekty kwerendy, wyciągnąć wnioski i zaproponować konkretne działania. I te konkretne działania są proponowane. To też takie niezrozumienie, jak w przypadku przepisów, które powinny wejść w życie 1 stycznia tego roku. Przedłużono vacatio legis w przypadku tych przepisów, które przede wszystkim dotyczą kierowców, którzy otrzymują uprawnienia do kierowania. Nad tym też trzeba się zastanowić. To jest kwestia ich szkoleń. (Poruszenie na sali) Proszę? (Poseł Rafał Weber: Okres próbny.) Okres próbny itd. Ale proszę też pamiętać o tym, że gdyby przygotowano system CEPiK na 1 stycznia 2016 r., to... Przecież wiemy, kto przygotowywał ten system. I ten system w trudach, ale jest realizowany, mamy z tym określone kłopoty. Mamy opóźnienie kilkuletnie, panie pośle. Nie można było wdrożyć w życie przepisów tej ustawy bez uruchomienia tego systemu CEPiK. I trzeba pamiętać, trzeba zapytać - nie będę się już odnosił do tej części aferalnej dotyczącej informatyzacji kraju - kto, dlaczego i w jaki sposób doprowadził do tego, że po kilku latach nie mamy jeszcze gotowego systemu. 31 grudnia 2015 r. ten system, czyli CEPiK 2, nie zafunkcjonował. Panie pośle, szanowni państwo, bo przecież nie będę pana posła tutaj tykał, ale odwołuję się do klubu Platformy Obywatelskiej, w wystąpieniu klubowym znalazłem czy odnotowałem takie argumenty. One są ważne, one mobilizują, to jest poza wszelką dyskusją, natomiast oddajmy prawdę rzeczywistości i definiujmy ją tak jak ona wybrzmiewa. Mówimy też o zafoliowanych fotoradarach. Ten problem nie pojawił się w przestrzeni debaty publicznej wczoraj. Przypominamy bardzo burzliwą debatę w poprzedniej kadencji Sejmu na ten temat. O ile pamiętam albo rządowy projekt, albo projekt poselski posłów Platformy Obywatelskiej doprowadził do tego, tzn. wdrożenie tego projektu, oczywiście ze zmianami, doprowadziło do tego, że zostały wyłączone fotoradary samorządowe. Szanowni państwo, pamiętajcie o tym. Na Boga, jak nam zarzucacie to, że wyłączono fotoradary samorządowe, że nie ma możliwości pomiaru przez służby gminne prędkości samochodów poruszających się nie tylko drogami gminnymi, ale również drogami krajowymi na terenie gminy, to trochę uczciwości. Obejrzyjcie się za siebie, bardzo o to proszę. I tutaj odpowiem na pytanie, zarzut, że nie przejęto fotoradarów z gmin. Inspekcja Transportu Drogowego zwróciła się - w uzgodnieniu ze mną, to było w maju lub kwietniu - do kilkunastu samorządów z prośbą o nieodpłatne przekazanie na rzecz Inspekcji Transportu Drogowego ponad kilkudziesięciu fotoradarów - nie mam tej statystyki przed sobą, więc proszę mi wybaczyć, jeżeli podaję takie niedookreślone wielkości - z tym oprzyrządowaniem i wpięciem do systemu fotoradarów, który funkcjonuje w Polsce. Wiecie państwo, jaki jest efekt? Zero, zero odpowiedzi ze strony samorządów. Nie mamy żadnej odpowiedzi. Nie mamy takiej oto odpowiedzi: proszę, przekazujemy wam te fotoradary. W budżecie Inspekcji Transportu Drogowego nie wpisano środków finansowych na zakup tych fotoradarów, bo ustawodawca o to nie zadbał. W poprzedniej kadencji ustawodawca nie zadbał o to, aby wpisać, dedykować fotoradary, których użycie przez samorządy zostało wykluczone, chociażby Inspekcji Transportu Drogowego. A więc tak to dzisiaj wygląda. Prowadzimy dalej, prowadzone są dalej rozmowy z samorządami. Chcemy te fotoradary przejąć, jesteśmy gotowi to uczynić. Jeszcze w przestrzeni tej debaty padło stwierdzenie, że wstrzymaliśmy inwestycje drogowe w tym roku. W tym roku roboty zostaną zafakturowane na 16 mld zł. W tym roku w sumie w procedurach są inwestycje na ponad 81,9 mld zł. Ponad 53,4 mld zł to są inwestycje, które są w toku. W perspektywie 2010-2015 poprzedni rząd przetworzył na inwestycje drogowe środki finansowe w wysokości 77 mld zł, 26 mld zł jest do rozdysponowania. I tutaj odpowiadam na pytanie dotyczące jednej z dróg, dlaczego wstrzymano proces inwestycyjny. Otóż wstrzymano go dlatego, że objęliśmy ˝Program budowy dróg krajowych i autostrad˝, który wyceniony jest na 107 mld zł, przepraszam, na 196 mld zł, a dysponujemy kwotą 107 mld zł. To jest problem, z którym musimy sobie poradzić. Jestem przekonany, że sobie poradzimy. Szanowni państwo, jeszcze co do działania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, to informuję państwa, że poprzedni rząd powołał pełnomocnika do spraw harmonizacji. Mówi się o braku rekomendacji funduszu, mówi się tutaj o braku rekomendacji innych działań i o tym, że brakuje koordynatora. Koordynator już był. Nie będę wymieniał z imienia i nazwiska funkcjonariusza poprzedniego rządu - kierowanego przez panią premier Ewę Kopacz i przez Donalda Tuska - który, kiedy był powołany i zobowiązany do złożenia sprawozdania ze swojej działalności, nawet tego sprawozdania nie złożył, tak że nie wiemy, czego dokonał. Prawdopodobnie niczego nie dokonał, nic nie zrobił. Uznaliśmy, że Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w sposób wystarczający i pełny realizuje niezbędne przedsięwzięcia. Światła mijania. Pani poseł, byłem jednym z tych posłów, którzy podpisali projekt ustawy, który nie znalazł akceptacji, a podejrzewam, że... Jak pamiętam, sięgam pamięcią, to był rok 2011, przełom lat 2011 i 2012. Wyszliśmy z taką inicjatywą, aby znieść obowiązek używania świateł mijania w ciągu dnia, czyli powrócić do wcześniejszych, pierwotnych uwarunkowań prawnych. Zdania na ten temat nie zmieniłem, pani poseł. Wiem, że są kraje, m.in. niektóre z krajów Unii Europejskiej, które wycofują się z tego obowiązku. Myślę, że będziemy mieli okazję na ten temat rozmawiać. Tyle dzisiaj mogę powiedzieć. Co do braku oznaczeń poziomych na jezdni, to audytorzy bezpieczeństwa w ruchu drogowym... Tutaj już przechodzę płynnie do odpowiedzi na pytania o oznaczenia w poziomie jezdni. Tak, będziemy nad tym pracowali i przyjmujemy to jako jeden z postulatów. To jest ta wartość dodana tej debaty sejmowej, dlatego uważam, że warto być obecnym w czasie tej debaty. Wykorzystanie Inspekcji Transportu Drogowego. Szanowni państwo, Inspekcja Transportu Drogowego powstała po wejściu w życie ustawy, jak dobrze pamiętam, z września 2001 r. - zaczęła funkcjonować w 2002 r. - ustawy, której celem była likwidacja szarej strefy w obszarze transportu samochodowego, samochodów powyżej 3,5 t. Celem powołania tej inspekcji była także eliminacja z polskich dróg samochodów o złym stanie technicznym. Tutaj, bacząc na to, co wydarzyło się na przestrzeni lat, od 2002 r., można... Ja to oceniam i mówię publicznie: to była dobra decyzja, bo udało się wyeliminować z przestrzeni publicznej samochody o złym stanie technicznym. Wykorzystanie Inspekcji Transportu Drogowego. Przywołuję tutaj akcje Inspekcji Transportu Drogowego: bezpieczny autobus na zimowisko, bezpieczny autobus do szkoły, bezpieczny autobus na wakacje. To są bezpieczne środki komunikacji miejskiej - mam na myśli autobusy w miastach. Inspekcja Transportu Drogowego prowadzi nie tylko akcyjnie, ale też praktycznie stale kontrole. Kiedy rozpoczynają się ferie, rozpoczynają się wakacje, rozpoczyna się rok szkolny, przewoźnicy wiedzą, że nie mogą sobie pozwolić na to, żeby samochodami, autobusami o złym stanie technicznym przewozić młodzież, dzieci szkolne. Ta akcja, przepraszam, może nie akcja, to działanie, bo to jest działanie permanentne, każdorazowo powoduje, że są wycofywane albo zawieszane uprawnienia czy dopuszczenia do ruchu drogowego pojazdów autobusowych. Ja już nie mówię o pojazdach ciężarowych, które dzisiaj, cokolwiek by mówić, swoim stanem technicznym... Ich stan techniczny jest nieporównywalny do tego, co działo się na polskich drogach, co pamiętamy jeszcze z lat 90. i z początku tego wieku. Chociażby badanie stanu technicznego autobusów przez mobilne stacje, którymi dysponuje Inspekcja Transportu Drogowego we Wrocławiu czy w Warszawie, zaowocowało wycofaniem czy zabraniem kilkudziesięciu dowodów rejestracyjnych, a to znaczy, że w miastach kilkadziesiąt autobusów, które przewoziły pasażerów, nie powinno tego czynić ze względu na stan techniczny. W stosunku do tych działań nie było odwołań - żeby tutaj sprawa była jasna. A więc Inspekcja Transportu Drogowego wykorzystuje swoje możliwości i w ramach swoich możliwości wpływa bezpośrednio, ale również przez różne podejmowane działania, nie tylko przez działania techniczne, kontrole na drogach, kontrole pojazdów, ale też przez różnego rodzaju akcje edukacyjne... Odpowiem pani poseł, to tyczy się stanu technicznego pojazdów. Pani poseł, w raporcie mamy odniesienie do stanu technicznego pojazdów w Polsce. Podaję: str. 91 i dalej - 92. Odnosimy się także do stanu technicznego pojazdów. Proszę o analizę tych zapisów. Jeżeli one są niewystarczające - przyjmujemy tutaj uwagi - poszerzymy zakres informacji dotyczących bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Pan poseł Piotr Pyzik mówił o wojnie na polskich drogach. Panie pośle, ja się z panem zgadzam. To jest wojna, która toczy się na polskich drogach, o zaoszczędzenie bólu i cierpień, o każde życie i o zdrowie tych, którzy niestety giną czy też ulegają ciężkim wypadkom drogowym. Ta wojna się toczy. Ta wojna dotyczy wszystkich zjawisk, które z przestrzeni komunikacji, transportu drogowego, komunikacji drogowej należy wyeliminować. Jeżeli mówimy o jednośladach czy też jednośladom poświęcamy jakąkolwiek uwagę, to tak, w Sekretariacie Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i nie tylko analizowane są przyczyny czy liczba wypadków drogowych z udziałem jednośladów - sprawcy tych wypadków - ile po stronie kierujących jednośladami, ile po stronie innych uczestników ruchu drogowego. Tak, cały czas analizujemy ten problem. Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Lassoty, to już wcześniej się do tego odniosłem, ale pan poseł Lassota również poruszył kwestię likwidacji miejsc niebezpiecznych przy dużej partycypacji samorządów. Niestety jest on nieobecny. Zapewne ważne sprawy zaabsorbowały pana posła Lassotę. Panie pośle, otóż jeżeli chodzi o drogi krajowe, realizujemy ˝Program likwidacji miejsc niebezpiecznych˝ na drogach krajowych. W tym roku to jest wydatek z Krajowego Funduszu Drogowego i z budżetu państwa w sumie w wysokości 610 mln zł. To jest 540 zadań realizowanych tylko w tym roku. W następnym roku, w 2017 r., będą następne. A co zaś tyczy się dróg samorządowych, to program poprawy dróg samorządowych jest dedykowany drogom samorządowym i w ramach tego programu należy likwidować te szczególnie niebezpieczne obszary występujące na drogach municypalnych. Panie pośle, sekundniki to złożona kwestia. Pragnę państwa poinformować, że jest problem z sekundnikami na skrzyżowaniach, gdzie funkcjonuje automatyczne sterowanie, inteligentny system sygnalizacji świetlnej, który wybiera czas świecenia, czas pozwolenia na przejazd z każdego kierunku w zależności od obciążenia każdego kierunku. To są urządzenia, które to monitorują, badają, tam funkcjonują takie kamery. Nie będę mówił o szczegółach, bo to mi tłumaczono. Nie jestem ekspertem w tej dziedzinie. Ale w każdym razie w tej sytuacji, kiedy funkcjonuje ten inteligentny system, sekundniki praktycznie nie mogą funkcjonować, bo często jest tak, że dokonywana jest zmiana długości świecenia zielonego czy czerwonego światła - ona jest dłuższa, znaczy następuje szybciej, albo krótsza - w czasie rzeczywistym. (Poseł Tomasz Kostuś: I daje efekt zielonej fali.) Tak że czas świecenia jest różny w zależności od obciążenia. Wówczas sekundnik nie spełniałby nadziei w nim pokładanych, a wręcz mógłby być przyczyną wielu niebezpiecznych zdarzeń. Ale, panie pośle, już w obiegu jest projekt przepisów, które pozwolą samorządom zawiesić sekundniki na tych skrzyżowaniach, na których uzna się, że można je zainstalować, tam, gdzie ten system jest w podstawowy, czyli czas świecenia jest jednakowy dla każdego kierunku czy dla różnych kierunków, które są regulowane sygnalizacją świetlną. Tutaj mamy dobrą informację na ten temat. Pracowaliśmy nad tym. Myślę, że sprawa się wyjaśniła. Jeżeli chodzi o MOP-y, to tak, uważam, że MOP-y trzeba realizować szybciej. MOP-y to też bezpieczeństwo w ruchu drogowym. To jest miejsce odpoczynku, relaksu, poprawy w samochodzie tego, co przeszkadza kierowcy w normalnym, spokojnym, komfortowym prowadzeniu pojazdu. Szanowni państwo, jeżeli nie odpowiedziałem na któreś z pytań, jestem do dyspozycji. Zapraszam już do indywidualnych rozmów. (Poseł Cezary Grabarczyk: To na piśmie proszę.) Dobrze, na piśmie. Odpowiem na piśmie, panie pośle. Podobnie jak i pan, trzymam się tej zasady, bo pan mnie, że tak powiem, tego nauczył, żeby nie wymieniać nazwiska posła pytającego i nie dać mu tym samym satysfakcji do riposty. Tak że bardzo państwu dziękuję za tę debatę, dziękuję za tę dyskusję. Mam nadzieję, że wszystkie podniesione tutaj argumenty, wszystkie podniesione tutaj wątpliwości, podniesione propozycje będą - jestem o tym przekonany i to państwu deklaruję - wykorzystane w dalszych pracach, których celem jest poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)