Mówca: Andrzej Dera
Data: 2013-01-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko mojego klubu wobec projektów ustaw z druków nr 816, 819 i 864, które dotyczą zmiany ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Kwestia pierwsza. Czy jest potrzebna nowa ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych? Odpowiedź daje analiza tych druków. Dwa projekty z tych druków dotyczą całościowej zmiany ustawy, mimo że są różne oceny dotyczące jej głębokości czy ilości zmian, które są wprowadzane. Właściwie wnioskodawcy sami odpowiedzieli na to pytanie. Istnieje potrzeba stworzenia nowej ustawy i de facto również wniosek Prawa i Sprawiedliwości o tym świadczy, ponieważ w państwa projekcie jest 26 zmian do istniejącej ustawy, a więc to pokazuje, że jest potrzeba stworzenia ustawy. Jeżeli miałoby bowiem dojść do tych zmian, to ewidentnie widać, że jest potrzeba stworzenia nowego projektu ustawy, tak można na ten temat powiedzieć. Problem jest bardzo poważny, bo dotyczy 3,5 mln mieszkań, dotyczy ponad 25% zasobów mieszkaniowych w naszym kraju. Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie, jak nasza spółdzielczość mieszkaniowa wygląda. Jest ona zróżnicowana w zależności od tego, w jaki sposób są zarządzane te spółdzielnie. Są jednak pewne kwestie wspólne, które występują niezależnie od jakości zarządzania. Przede wszystkim zauważalny jest w ostatnich latach rozdźwięk między członkami a zarządem. Członkowie czują pewną wrogość w stosunku do zarządu i odbierają ją, nie ma symbiozy, zarząd nie odgrywa roli służebnej w stosunku do członków, lecz następuje rozdźwięk. Z tego powodu jest wiele problemów. O niektórych tu mówiono, chociażby o tym, w jaki sposób zwołuje się walne zgromadzenia, czyli ciała, które oceniają władze. Robi się to w taki sposób, aby uniemożliwić de facto rzetelną ocenę tych władz. Władza spółdzielni wykorzystuje to w sposób, który jest opisywany w mediach, w Internecie, kto chce, może to przeczytać. To jest głęboka patologia. Można zauważyć jeszcze jedną zależność. Im większa spółdzielnia, tym większe problemy, tym większa anonimowość i tym większa bezkarność i większe pieniądze, które krążą w tle, tak że to trzeba zmienić i dostosować do warunków rynkowych. Nie można przyjąć, że ten system powstał i nic nie można z tym zrobić, wymaga to głębokich zmian. Oceniając poszczególne projekty, najpierw odniosę się do projektu Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Korespondencja, którą otrzymuję, pokazała, kto jest autorem projektu Sojuszu Lewicy Demokratycznej - prezesi spółdzielni mieszkaniowych. Maile wprost pokazują, że podpisani są prezesi spółdzielni. Z punktu widzenia prezesów spółdzielni projekt Sojuszu Lewicy Demokratycznej jest genialny. Nasuwa się tylko pytanie, czy jest on dobry dla członków spółdzielni, bo przede wszystkim powinniśmy zajmować się losem członków spółdzielni, a nie losem prezesów. Może z punktu widzenia prezesów jest to dobry projekt, niestety członkowie nie podzielają tej aprobaty. I jeszcze jedna sprawa, o której chcę powiedzieć. Oczywiście każdy z tych projektów ma wady, nie jest tak, że to są świetnie przygotowane projekty, można powiedzieć: gotowce, które należy szybko wprowadzić w życie. Nie. Każdy z tych projektów budzi poważne zastrzeżenia różnych środowisk, różnych ciał opiniotwórczych, są zastrzeżenia natury konstytucyjnej, legislacyjnej, prawotwórczej. Żeby sprawa była jasna, powiem, że wszystkie mają wady, ale po to jesteśmy w polskim parlamencie, po to takie projekty poddawane są procesowi legislacyjnemu, żeby te wady likwidować, żeby tworzyć jak najlepsze rozwiązania, które ostaną się ostatecznie w sądach i ostaną się w Trybunale Konstytucyjnym. Odnosząc się jeszcze do państwa projektu, powiem, że niektóre rozwiązania to są takie rozwiązania, na które nigdy nie będzie naszej zgody, bo to jest cofanie, krok wstecz. Nie można niejako zaprzeczać zmianom, które następowały ostatnimi laty, i wracać do starego. Na to naszej zgody nie będzie. Jeżeli chodzi o projekt Prawa i Sprawiedliwości, to my będziemy popierali te rozwiązania, które idą w kierunku upodmiotowienia członków spółdzielni. To jest sprawa oczywista. Tak jak powiedziałem, również ten projekt nie jest, niestety, pozbawiony wad, ale ja nie będę tego teraz szczegółowo omawiał, bo to nie jest czas na to. Czas na szczegółowe analizy, spory to jest czas pracy w komisji. Myślę, że tutaj powinniśmy się spierać, ale widzieć w tym wszystkim pewną ideę, powinniśmy tworzyć rozwiązania, które są, po pierwsze, realne, nie tylko takie, które teoretycznie albo ideologicznie komuś odpowiadają, tylko realne rozwiązania, które będą usprawniały zarządzanie i funkcjonowanie członków spółdzielni, spółdzielni, mieszkań i wspólnot, tego wszystkiego, co jest objęte tą materią. To samo dotyczy projektu Platformy Obywatelskiej. On również ma wiele błędów, budzi wiele zastrzeżeń. My musimy znaleźć rozwiązania kompromisowe. Tu nie można patrzeć na takiej zasadzie, jak państwo proponujecie, że jedna osoba wystarczy do zmiany. Moim zdaniem nie jest to najtrafniejsze rozwiązanie. Trzeba znaleźć takie rozwiązanie, które będzie funkcjonalne i możliwe do zrealizowania. Nasz klub opowiada się za tym, żeby pracować nad tymi projektami. Tak jak mówiłem we wcześniejszym wystąpieniu, czeka nas jeszcze bardziej wzmożona praca, ponieważ tu dochodzą, można powiedzieć, żywotne interesy członków spółdzielni. Mówimy o spółdzielczości mieszkaniowej, mówimy o mieszkaniach, czyli o jednej z najważniejszych rzeczy dla każdej rodziny. Jedna rzecz, która też musi paść z tej mównicy: Kto buduje mieszkania i za jakie pieniądze? Tak jak się z niektórych wypowiedzi wcześniej słyszało, wyglądało to tak, że powstało jakieś ciało, które coś miało zrobić. Nie. Mieszkania buduje się za pieniądze członków, dlatego członkowie mają prawo do decydowania, mają prawo do przekształceń, mają prawo do wielu, wielu rzeczy. To nie jest tak, że nagle powstała jakaś organizacja i ona ma więcej praw niż członkowie. Na to naszej zgody nigdy nie będzie. Zawsze podmiotem... Do tej pory nie znaleźliśmy lepszego rozwiązania niż własność, co do tego nie ma najmniejszej wątpliwości. Będziemy wspierali wszelkie rozwiązania ustawowe, które ten związek będą wzmacniały i będą wspierały własność, członkostwo, prawa członków i relacje między członkami a innymi organami, które tu funkcjonują. Reasumując, Wysoka Izbo, opowiadamy się za powołaniem specjalnej komisji, ale w związku z tym, że mamy dwa poważne i bardzo skomplikowane zagadnienia, jedno dotyczy spółdzielczości, drugie spółdzielni mieszkaniowych, wydaje się, że trzeba będzie powołać dwie dosyć liczne podkomisje, żeby ta praca nabrała jakiejś dynamiki, żebyśmy tego czasu nie przegadali, nie przesiedzieli albo nie przeczekali, bo ktoś gdzieś będzie robił jeden projekt, a drugi będzie czekał w kolejce. Wydaje się, że dobrym rozwiązaniem byłaby równoległa praca nad tymi projektami, ponieważ część ogólna nie wchodzi w część szczegółową. To naprawdę można zrobić równolegle, można powołać jedną podkomisję do prawa spółdzielczego, drugą podkomisję do spółdzielni mieszkaniowych. Czeka nas ogromna, naprawdę przeogromna praca. Chciałbym, abyśmy ją w tej kadencji skończyli, acz pewności nie mam, ponieważ - jak widać chociażby z dzisiejszej debaty - jest wiele rozbieżnych, totalnie rozbieżnych interesów, poglądów. Znam też orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, z którymi niestety się nie zgadzam. Mam takie prawo się z nim nie zgadzać, ale szanuję wyroki trybunału i w swoim ustawodawstwie, w swoich pracach trzeba to uwzględniać. Jest to z tego powodu bardzo trudne, ale uważam, że jest możliwe stworzenie prawa, które wzmocni członków i umożliwi sprawne zarządzanie i funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych. Trzeba wreszcie stworzyć takie przepisy, które podtrzymają ustalenia nowelizacji z 2007 r. - już kończę, panie marszałku - zgodnie z którymi pracownik nie może być w organach nadzorczych, bo to przecież przeczy zdrowemu rozsądkowi i logice. Już nie chcę powtarzać tych argumentów, bo o tym już była mowa. (Dzwonek) Wysoki Sejmie! Wnosimy o to, aby powyższe projekty przekazać do odpowiedniej komisji i pracować nad tymi zagadnieniami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)