Mówca: Sprawozdawca Magdalena Kochan
Data: 2015-08-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym wpłynął do laski marszałkowskiej 3 czerwca br., 16 lipca skierowano go do pierwszego czytania, 21 lipca odbyło się pierwsze czytanie na posiedzeniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Wynik tych prac mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie właśnie teraz. Projekt ustawy jest rezultatem konsultacji z organizatorami klubów i centrów integracji społecznej, ma także związek z uwagami służb wojewódzkich sprawujących nadzór nad działalnością tych instytucji i wypełnia postulaty Najwyższej Izby Kontroli. Tak naprawdę zawiera trzy grupy rozwiązywanych problemów. Pierwsza dotyczy zachęt i ułatwień co do uczestniczenia w klubach i centrach integracji społecznej. Uznaliśmy, że osoby, które dzisiaj są wykluczone, jeśli chodzi o uczestnictwo w nich, to osoby, które albo są w trakcie terapii, albo w ogóle jej jeszcze nie podjęły - terapii, która pozwala wyzbyć się nałogów, czyli, mówiąc krótko, uzależnienia od alkoholu i narkotyków. Centra integracji społecznej to miejsca, gdzie taką terapię mogą odbywać bardzo skutecznie, uznaliśmy więc, że takie osoby należy do klubów i centrów integracji społecznej włączyć. Uznaliśmy także, że osoby, które tam przebywają czasem 12, czasem 18 miesięcy, winny mieć prawo do większej niż dzisiaj ilości dni wolnych od zajęć. Dzisiaj są to cztery dni, proponujemy, żeby było ich sześć. Mówimy także, że osoby aktywnie uczestniczące w zajęciach z zakresu integracji mogą liczyć na 20-procentową premię, jeśli organizatorzy uznają taką premię dla tych osób za ważną, istotną, przy czym muszę powiedzieć, że nie zwiększa to kosztów, ponieważ w ramach posiadanych dotacji można będzie w sposób bardziej adekwatny do osiągnięć poszczególnych pracujących tam osób dostosowywać wysokość takiej premii. Co bardzo istotne, proponujemy wyłączyć świadczenia otrzymywane w ramach pracy w klubach i centrach integracji z zakresu zajęć komorniczych. Uznajemy, że osoby, które przystępują do tego rodzaju instytucji, to są osoby naprawdę długotrwale wykluczane z rynku pracy, z ciężkim, czasem bardzo trudnym bagażem życiowych doświadczeń, w tym także z wielkimi długami. Zachętą dla nich jest otrzymywane świadczenie w niewielkiej przecież wysokości, a jeśli je jeszcze obciążamy zajęciami komorniczymi, to często zostaje na samodzielne życie, podjęcie próby samodzielnego życia 200 zł. To jest bardzo demotywujące i w związku z tym proponujemy stosowne zmiany w art. 831 i 833 Kodeksu postępowania cywilnego, tak żebyśmy mogli wyłączyć te świadczenia z zakresu zajęć komorniczych. I druga grupa problemów, których rozwiązanie porządkuje obecny stan prawny. Uaktualniamy podstawę prawną, przyjmując wytyczne obecnie obowiązującego rozporządzenia Komisji Europejskiej nr 1407/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis. Doprecyzowujemy sposób naliczania dotacji, które otrzymują KIS-y i CIS-y, w tym także sposób liczenia ilości osób uczestniczących w zajęciach w każdym miesiącu. Wskazujemy Fundusz Pracy jako źródło świadczeń integracyjnych i ograniczamy świadczenia z Funduszu Pracy do wyłącznie tego jednego zadania. Tutaj muszę powiedzieć, że odbyła się dość burzliwa dyskusja między prawnikami z Biura Analiz Sejmowych i prawnikami Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, które popiera ten projekt i stosowane w nim rozwiązania, rozstrzygnięta de facto opinią ministra spraw zagranicznych, która wpłynęła 29 lipca 2015 r. na ręce pana Sławomira Piechoty, przewodniczącego Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, stwierdzającą, że projekt ustawy zawarty w sprawozdaniu komisji nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Zatem świadczenia będą wypłacane z Funduszu Pracy i nie będą wchodziły w zakres płatności zwiększających pomoc de minimis. Wyeliminowaliśmy możliwość rejestracji klubów i centrów integracji społecznej poza danym województwem. Jeśli ktoś działa na terenie województwa mazowieckiego, to tylko u wojewody mazowieckiego może rejestrować swoją działalność, przy czym w odniesieniu do wniosku o rejestrację tej działalności wprowadzamy wymóg posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, na której działalność będzie uprawiana. Znane są przypadki zgłoszonych KIS-ów i CIS-ów, które nie rozpoczęły działalności mimo upływu kilku lat od momentu złożenia wniosku. Mówimy także o konieczności określenia formy prawnej, w jakiej ta działalność będzie prowadzona - czy to będzie jednostka budżetowa, czy samorządowy zakład budżetowy - oraz prosimy o opinię czy może nie prosimy, tylko wymagamy opinii starostwa na temat tego rodzaju przedsięwzięcia czy zamiaru. Odbiurokratyzujemy procedury. Jeśli chodzi o zmiany w organizacji klubów i centrów integracji, do dzisiaj jest to zgłaszane wojewodzie przy każdej, nawet najdrobniejszej zmianie organizacyjnej. W tych propozycjach mówimy o sprawozdaniu corocznie przedstawianym wojewodzie i o zbiorczej informacji o zmianach, które miały miejsce w trakcie roku. Mówimy o obligatoryjności wydawania zaświadczeń o zakończeniu pobytu w klubie integracji społecznej, a nie o wydawaniu na wniosek zainteresowanych. Projekt ustawy przewiduje także powołanie przy ministrze pracy i polityki społecznej Rady Zatrudnienia Socjalnego jako ciała doradczego, jako ciała opiniującego, jako ciała proponującego także pewnego rodzaju nowe, być może konieczne rozwiązania. Stosowne delegacje dla ministra w zakresie rozstrzygnięcia dotyczącego sposobu powoływania członków tejże rady zatrudnienia są zawarte w projekcie ustawy. Myślimy o rozporządzeniu. Delegacja dla ministra jest zawarta w propozycjach. I ostatnia rzecz, najistotniejsza, a może nie najistotniejsza, ale bardzo istotna. Otóż kluby i centra integracji społecznej będą uczestnikami rynku pracy, będą instytucjami rynku pracy mogącymi czerpać środki na swoją działalność z pieniędzy unijnych w ramach nowej perspektywy do roku 2019, czyli staną się aktywnymi uczestnikami programu ˝Aktywizacja i integracja˝. Stosowne zmiany w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są zawarte w propozycji. W imieniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny proszę Wysoką Izbę o przyjęcie rozwiązań prawnych zawartych w druku nr 3680. Dziękuję bardzo.