Mówca: Jan Szyszko
Data: 2012-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Rozpatrujemy dzisiaj projekt ustawy, która nie ma szczęścia. Powstała ona przy ostrym sprzeciwie opozycji zaledwie trzy lata temu, a doczekała się już kilka nowelizacji. Procedowana dzisiaj nowelizacja ustawy liczącej zaledwie 40 stron wnosi ponad 50 poprawek zamieszczonych na ponad 21 stronach. Procedowana jest w wielkim pośpiechu i z łamaniem zwyczajów obowiązujących w Sejmie. Otóż członkom specjalnie powołanej podkomisji w komisji ochrony środowiska pani przewodnicząca Ewa Wolak odmówiła wykonania ekspertyzy mającej odpowiedzieć na pytanie, czy sprzedaż jednostek emisji jest racjonalna z gospodarczego punktu widzenia. W tej sytuacji posłowie PiS opuścili posiedzenie podkomisji. Procedowana ustawa jak w soczewce pokazuje ˝sukcesy˝ obecnej koalicji rządzącej. W momencie przejmowania władzy w roku 2007 istniała jedynie Konwencja Klimatyczna i Protokół z Kioto. Sytuacja była bardzo jasna. Należało dokonać redukcji gazów cieplarnianych, a proces rozliczeń rozpocząć w roku 2008, a więc wtedy, gdy Polska przejmowała prezydenturę konwencji. Wtedy był jeden rodzaj dwutlenku węgla, Polska miała ponad 100 mln t rocznej nadwyżki redukcji tego gazu w latach 2008-2012, a stara piętnastka - ok. 300 mln t niedoboru rocznej redukcji w tych latach. Polska była więc krajem sukcesu, a stara piętnastka - strefą państw totalnej porażki. Zgodnie z Konwencją Klimatyczną i Protokołem z Kioto stara piętnastka miała ponieść konsekwencje gospodarcze, a Polska uzyskać korzyści. Mając nadwyżkę redukcji, Polska mogła ją wprawdzie sprzedać, ale mogła również przeznaczyć ją na wzrost produkcji, a więc na tworzenie miejsc pracy. Byliśmy państwem niezwykle atrakcyjnym pod względem inwestycji dla tych państw rozwiniętych, które nie dokonały redukcji emisji zgodnie z protokołem z Kioto. Byliśmy również państwem, które mogło podnieść swój limit redukcji, stosując mechanizm wspólnych wdrożeń w państwach wysoko rozwiniętych i mechanizm czystego rozwoju w państwach rozwijających się, eksportując tym samym polską myśl technologiczną do tych państw. Wielką szansą były tu polskie Lasy Państwowe, które dzięki świetnej organizacji mogły z jednej strony zwiększyć limit redukcji emisji dwutlenku węgla poprzez jego pochłanianie, a z drugiej uczestniczyć zarówno w mechanizmie wspólnych przedsięwzięć, jak i mechanizmie czystego rozwoju. Niestety stało się inaczej. W grudniu 2008 r. przyjęto pakiet klimatyczno-energetyczny, wprowadzając nim drugi, wewnątrzunijny rodzaj dwutlenku węgla - drogi w pakiecie klimatyczno-energetycznym i tani w protokole z Kioto. Tanio możemy sprzedać po to, aby drogo go kupić. Pikanterii sprawie dodaje coś jeszcze. Otóż w uzasadnieniu do projektu zmiany ustawy czytamy: ˝Do końca 2011 r. zostało podpisanych siedem umów sprzedaży jednostek emisji, dwie z EBOR działającym na rzecz Hiszpanii oraz Irlandii, dwie z prywatnymi podmiotami japońskimi oraz jedna z japońską organizacją NEDO i dwie z Bankiem Światowym˝. Sprzedaż ta odbywa się na ściśle określonych zasadach, o których w uzasadnieniu mówi się tak: ˝Wykorzystanie środków pochodzących ze sprzedaży jednostek przebiega z zachowaniem uzgodnionych z nabywcą i sprecyzowanych w umowie sprzedaży warunków˝. Wysoki Sejmie! Z jednej strony wynegocjowano to, że Komisja Europejska daje nam limity emisji dwutlenku węgla na wytworzenie takich produktów, jak energia elektryczna, ciepło, stal, cement, szkło i papier, za które drogo płacimy, a z drugiej strony sprzedajemy tanio limity emisji tym, którzy narzucają nam, w co mamy inwestować i na bazie jakich technologii. W tej sytuacji wydawało się niezwykle uzasadnione pytanie, dlaczego Polsce opłaca się sprzedawać, a kupującym kupować. Pytanie to wydaje się tym bardziej uzasadnione w odniesieniu do Banku Światowego, nie jest bowiem on ani stroną konwencji, ani stroną protokołu z Kioto. Pytanie jest tym bardziej istotne, że, jak głosi komunikat z 18. Konferencji Stron Konwencji Klimatycznej z Kataru, okres rozliczeń protokołu z Kioto przedłużono do roku 2020. Prawo i Sprawiedliwość składa trzy poprawki jako test dla koalicji rządzącej, test z czytania ze zrozumieniem, test dla interesów Polski. Po raz kolejny powtarzam: tam, gdzie interes Polski, tam nie ma opozycji, tam powinna być współpraca. Przykro mi to na koniec powiedzieć, panie marszałku, ale procedowanie projektu ustawy w podkomisji przypominało czasy określane jako ˝dyktatura ciemniaków˝ - nie myśl, nie pytaj, głosuj. Dziękuję bardzo. (Oklaski)