Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2014-01-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed chwileczką pan minister mówił, że niezbędne jest wprowadzenie ustawowe instytucji, która będzie zajmowała się, z jednej strony, certyfikacją systemów, a z drugiej strony - weryfikacją podpisów. Niezbędne było, dlatego że tak jak tu już mówiono, europejska inicjatywa obywatelska funkcjonuje od 1 kwietnia 2012 r., mimo że uchwalona została i rozporządzenie zostało wydane dokładnie rok wcześniej, 1 kwietnia 2011 r., dając rządom lokalnym 12 miesięcy na proste dostosowanie prawa do tych wymogów. Dlaczego rząd tego nie zrobił? Oczywiście poprzemy to, jak pewnie pozostałe kluby, bo jest to proste dostosowanie rozporządzenia 211/2011, obowiązującego na terenie Polski jako członka Unii Europejskiej wprost, i nie sposób go nie poprzeć, natomiast na tym bardzo prostym przykładzie można zorientować się, jak pracuje, jaka jest jakość pracy obecnego rządu. Pytanie, dlaczego rząd w wypadku ustawy mającej raptem niespełna 1 kartkę A4 i niebudzącej żadnych kontrowersji potrzebował trzech lat na dojście do tego projektu i skierowanie go do Sejmu, zwłaszcza że nie wszystko jest tak, jak w odpowiedzi na interpelację składaną swego czasu przez posła Ludwika Dorna, który pytał przed uruchomieniem europejskiej inicjatywy obywatelskiej, a więc w marcu 2012 r., na kilka dni przed wejściem w życie tego rozporządzenia, czy stosowne przepisy szczegółowe zostały już wydane, gdyż bez nich nie będzie możliwe certyfikowanie przez właściwy organ władzy państwowej systemów zbierania deklaracji i certyfikowanie zgodności deklaracji poparcia z wymogami rozporządzenia. Wówczas podsekretarz stanu Roman Dmowski odpowiedział, zresztą tak jak przed chwilą również pan minister, że Polska w dniu 23 lutego 2012 r. przekazała Komisji Europejskiej informację, że odpowiedzialnym za to ministrem będzie minister spraw wewnętrznych. Natomiast to nie wszystko. W tej luce prawnej pomiędzy 1 kwietnia 2012 r. a dniem uchwalenia i wejścia w życie tej ustawy - o ile można przyjąć, że wiadomo było, kto odpowiada za certyfikację i za weryfikację tych podpisów - brak było na przykład przepisów karnych, bo nie sposób zastosować przepisów karnych z rozporządzenia unijnego wprost na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie obowiązuje polski Kodeks karny. Druga sprawa - przejrzałem podobne regulacje dotyczące innych krajów i muszę przyznać, że w innych krajach ich rządy bardziej pochyliły się nad dostosowaniem tego. Natomiast u nas kolejny raz zastosowano regułę prawa resortowego. Rodzi się dlatego pytanie: W jakich warunkach, na jakich zasadach, wedle jakich kryteriów będzie odbywać się weryfikacja składanych przez organizatorów podpisów poparcia? Na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych znajdujemy określenie, że deklarację poparcia uznaje się za nieważną, jeśli zachodzi przynajmniej jedna z powyższych przesłanek. Jest tu wymienionych szereg przesłanek, które w większości wypadków są oczywiste, bo trudno uznać za ważną deklarację poparcia złożoną przez osobę zmarłą. Jednak to jest prawo resortowe, te warunki uznawania deklaracji za ważne czy nieważne nie wynikają z żadnych przepisów prawa. Można zatem zastanawiać się, czy na przykład w związku z tym weryfikacja podanego numeru identyfikacyjnego PESEL powinna istnieć w odniesieniu do wszystkich deklaracji czy tylko niektórych. Dlaczego deklaracje składane elektronicznie będą weryfikowane w 100%, a składane papierowo tylko wyrywkowo? To wszystko można było, jeżeli nie w tej ustawie, zawrzeć w rozporządzeniu, które by to regulowało. Na co bowiem państwo powołacie się, jeżeli będziecie odmawiali uznania określonych deklaracji poparcia, na jakie przepisy będziecie państwo wówczas się powoływali? Jeśli chodzi o doprecyzowanie szeregu innych rzeczy, to w załączeniu do rozporządzenia 211/2011 znalazłem wzór deklaracji poparcia. (Dzwonek) Jest tam mowa o osobistym numerze indentyfikacyjnym. Można domyślić się, że chodzi o PESEL, natomiast polskie prawodawstwo nie zna określenia: osobisty numer identyfikacyjny. Ustawa o ewidencji ludności w art. 15 mówi o numerze identyfikacyjnym Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności, w skrócie PESEL. A więc mimo tej trzyletniej pracy, mimo tego spóźnienia przygotowanie wdrożenia tego rozporządzenia jest absolutnie niechlujne i niewyczerpujące zasad poprawnej legislacji, czyli przewidzenia różnych sytuacji, które mogą zdarzyć się w trakcie sprawdzania certyfikatów czy weryfikacji składanych deklaracji. Niemniej, tak jak mówiłem na początku, jest to prosta implementacja bodajże dwóch czy trzech artykułów rozporządzenia i klub Twój Ruch oczywiście będzie popierał tę nowelizację. Dziękuję. (Oklaski)