Mówca: Krzysztof Śmiszek
Data: 2021-12-02 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewicy przedstawiam stanowisko naszego klubu w odniesieniu do poselskiego projektu ustawy o obywatelskich sędziach handlowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Projekt wychodzi naprzeciw konstytucyjnej zasadzie wzmacniania prawa społeczeństwa obywatelskiego do uczestnictwa w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Obywatele mają prawo do tego, aby współuczestniczyć, a także w określonym zakresie współdecydować o tym, jak powinna wyglądać sprawiedliwość w naszym kraju. Powinni po prostu mieć realny wpływ na wymierzanie sprawiedliwości, czyli na kształtowanie stosunków społecznych oraz na stosowanie prawa. Od lat bolączką polskiego sądownictwa są przeciągające się procesy, długie wyczekiwanie na wyrok, czasami tak długie, że nawet otrzymanie orzeczenia niewiele zmienia sytuację prawną strony. Sędziowskie biurka uginają się coraz bardziej od nadmiaru spraw, a często postępowania gospodarcze przeciągają się z uwagi na wysoki stopień skomplikowania zagadnienia. Zaproponowany projekt ustawy o obywatelskich sędziach handlowych z jednej strony jest ciekawą próbą oddania w ręce obywateli decyzji w postępowaniach o charakterze gospodarczym, z drugiej - to dobry przykład odciążania i wzmacniania potencjału polskich sądów i polskich sędziów. Jak podnoszą projektodawcy, projektowana ustawa stanowi propozycję urzeczywistnienia ogólnej normy konstytucyjnej o uczestnictwie obywateli w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Proponowane w projekcie wprowadzenie mieszanego składu orzekającego - jeden sędzia zawodowy, dwóch obywatelskich sędziów handlowych - z jednej strony pozwoli na zapewnienie w składzie orzekającym branżowego czynnika profesjonalnego, z drugiej strony zapewni prawidłowość postępowania pod kątem proceduralnym. Dlaczego obywatelscy sędziowie handlowi to interesująca propozycja? Żyjemy w bardzo szybko zmieniającym się świecie - nowe technologie, nowe techniki współpracy gospodarczej, nowe sposoby produkcji czy, ogólnie rzecz ujmując, niezwykle szybko zmieniające się uwarunkowania prowadzenia działalności gospodarczej. Nie zawsze zawodowi sędziowie nadążają za tymi zmianami. Nie każdy jest w stanie śledzić zmieniające się trendy prowadzenia biznesu. Obecność w składzie orzekającym osób, które mają doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej, może być jedynie wzmocnieniem dla profesjonalnych sędziów, którzy muszą mierzyć się z ciągle zmieniającą się rzeczywistością gospodarczą. Funkcja obywatelskich sędziów handlowych w założeniu ma być sprawowana przez obywateli będących przedsiębiorcami i służyć uaktywnieniu tych osób jako członków społeczności lokalnej, a także stworzyć możliwość skorzystania z ich wiedzy oraz doświadczenia życiowego i zawodowego. To ciekawa propozycja, chociaż klub Lewicy będzie zgłaszał w trakcie prac parlamentarnych pewne zmiany czy pewne propozycje dodatkowych rozwiązań, np. w celu zagwarantowania pewności i szybkości postępowania dodatkowe kryterium wykształcenia prawniczego kandydata na obywatelskiego sędziego handlowego. Podsumuję. Klub Lewicy, mając na uwadze takie wartości jak uczestnictwo czynnika obywatelskiego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz wzmacnianie profesjonalnych sędziów poprzez dostarczanie im branżowej wiedzy z zakresu obrotu gospodarczego, popiera przedstawiony projekt ustawy o obywatelskich sędziach handlowych i postulujemy przesłanie go do dalszych prac do odpowiedniej komisji sejmowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)