Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Jesień 2012 r. - debata o budżecie na rok 2013: pierwsze czytanie, drugie czytanie, trzecie czytanie, powtarzanie z naszej strony, że nie uda się wykonać budżetu przygotowanego według pomysłów ministra Rostowskiego, powoływanie się na wskaźniki, na opinie ekspertów, że jest to budżet rządowego chciejstwa, a nie realnych możliwości, że dochody zaplanowano za wysokie, a wydatki za niskie, ot, chociażby FUS-u. Ściana, zero dyskusji, tylko profesorskie połajanki ministra Jana Vincent-Rostowskiego, rozdzielane po równo po prawej i po lewej stronie opozycji, i zaklinanie, że ten budżet is the best. Lato 2013 r. - debata o wykonaniu budżetu za rok 2012: znowu trzy czytania, kilkadziesiąt minut tu, z mównicy, przekonywania, że budżet 2012 r. został przejedzony, że pomimo zaangażowania gigantycznych środków, funduszy unijnych nie przyczynił się do trwałego rozwoju gospodarki, że w tym budżecie nie było żadnego planu gospodarczego, żadnej strategii, że wszystko zgadza się, ale tylko na papierze, że zadłużenie Polski jest najwyższe w historii - wtedy jeszcze nie wiedzieliśmy o tej 24-miliardowej dziurze - i stale rośnie. Ściana, zero refleksji i tylko uśmiechnięta twarz Jana Vincent-Rostowskiego pod palmami na zielonej wyspie, który nie zauważył, że został już tam sam jak Robinson Crusoe, no, może z Piętaszkiem, Tuskiem, bo latem 2013 r. wszyscy wokół już wiedzieli, że kasa państwowa świeci pustkami, że Fundusz Ubezpieczeń Społecznych gorączkowo zapożycza się w budżecie, aby zdążyć na czas z wypłatami rent i emerytur. I czas teraźniejszy, wrzesień 2013 r. - nowelizacja tego, co jeszcze pół roku temu było osiągnięciem geniuszu Jana Vincent-Rostowskiego. Żenujące tłumaczenie, że nic się nie stało, Polacy, nic się nie stało, wszyscy nowelizują swoje budżety, wszyscy zadłużają się na potęgę, więc my również, ale znowu w tym zadłużeniu jesteśmy najlepsi. Demolowanie zasad demokratycznego państwa. Próg ostrożnościowy - nie ma, nowa reguła wydatkowa - nie ma, zapisane w ustawie 1,95 wydatków na armię - zawieszone, zagwarantowane 18% wpływów z akcyzy za paliwa, za co powinny być budowane drogi - zawieszone. Poziom wydatków na szkolnictwo wyższe waloryzowanych corocznie o nie mniej, niż wynosi inflacja - to też zagwarantowane w ustawie - zawieszone. Papier jest cierpliwy. Wszystko da się napisać. Wszystko da się przegłosować. Wszystko da się zawiesić. Ale to jest demolowanie tego, nad czym pracowaliśmy przez lata. Zarzeka się pan, że to tylko na rok 2013. Zobaczymy. Czasem wystarczy zawiesić tylko jeden przepis i tylko na tydzień, by doprowadzić do katastrofy. Wyobraża sobie pan, panie ministrze, zawieszenie art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tego, mówiącego o ruchu prawostronnym w Polsce? Totalna katastrofa gwarantowana już po tygodniu zawieszenia. I do takiej katastrofy prowadzi pan finanse publiczne, pozbawiając je progu ostrożnościowego i nawołując: zadłużajmy się, bo inni mają dług większy od nas. Ale o tym wszystkim mówiliśmy już kilka tygodni temu, ekonomiści z tej strony sali i z tej, wszyscy. I znowu ściana, zero wniosków. I winny jest cały świat, tylko nie polski rząd, bo gospodarka na całym świecie nie chciała rosnąć tak, jak to sobie pół roku temu zaplanował polski minister Jan Vincent-Rostowski, bo ludzie w Polsce nie chcieli kupować droższych o wartość wyższego VAT towarów w takiej ilości, jak to Rostowski zapisał w budżecie, bo Polacy nie wypalili tylu papierosów z wyższą akcyzą, żeby starczyło na renty i emerytury. I dziś ma pan już kaca, że w przyszłym roku Polacy nie wypiją tyle wódki, ile im pan każe w budżecie na 2014 r., który zaraz trafi do Sejmu, i okaże się, że zbierze pan z wyższej akcyzy mniej niż z tej dzisiejszej. Taka polityka to obłęd. I teraz, przychodzi pan do nas, żebrząc tutaj, w Sejmie, o kolejne 24 mld. Zaskoczę pana. Tak, rozumiem pana stres związany z tą dziurą budżetową. I niech pan powie prawdę Polakom. Jeśli Sejm nie zgodzi się na zasypanie dziury budżetowej nowymi kredytami, to renciści i emeryci w grudniu nie dostaną ani grosza. To najkrótsza recenzja tej nowelizacji. I najstraszniejsza zarazem. Powiem panu, że mam dosyć. Trzecia debata o budżecie w ciągu 10 miesięcy, tysiące słów kwitowanych ironicznym uśmiechem Jana Vincent-Rostowskiego, uśmiechem, mówiącym wiele - możecie mi wszyscy... Co dalej? Właśnie, co dalej? Jaki ma sens mówienie po raz kolejny o długach zamiatanych pod dywan, zapychanym ponad 40 mld długów funduszu drogowym, sztuczkach z FUS-em, jakichś fikcyjnych miliardowych - ostatnio to 18 mld - pożyczkach budżetu dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla zamydlenia oczu rynkom finansowym, pokazania, że wszystko jest pod kontrolą. Nie jest pod kontrolą. Wszystko się wymyka spod kontroli. I pan to wie. I rynki finansowe też to wiedzą. Póki co, starają się przymykać oczy lub odwracać głowy, by grać dalej. Czy kryzys grecki pojawił się nagle, zaskoczył wszystkich? Pana, rynki? Przecież lata temu już, w momencie wstępowania Grecji do Unii, było wiadomo, że wskaźniki zadłużenia tego kraju to ściema. Tak więc niech pan nie mówi, że rynki finansowe wierzą panu, ufają. To do czasu, bo jest pan zgrabnym hochsztaplerem, a oni są rządni zysków. Ale te rynki i pan to jak dwa auta pędzące naprzeciwko siebie na zderzenie, bez szans na wyminięcie. Jak oni pierwsi zjadą na pobocze, jak pierwsi uznają, że wystarczy tej księgowej kreatywności, że nie warto kupować pańskich papierów, polskich papierów, będzie Grecja, tutaj, w Polsce. Ale, jak pan pierwszy spasuje, jest szansa. Rezygnacja ministra finansów zmieści się na jednej kartce A4. O, takiej. Zresztą, już napisana. Wystarczy tylko pański podpis. No, bo o czym mam panu tu dalej mówić i po co, skoro pan i tak niczego nie słucha. Ale niestety to, co pan zapisze w budżecie, w ustawach, przekłada się na ludzkie losy, kłopoty, pomyślność Polaków. Mówi pan, że spadają wpływy z podatków, z CIT-u, od firm. Czy był pan kiedyś - jak pracownicy mówią - w strefie, w specjalnej strefie ekonomicznej? Mam dwie takie w pobliżu, jedną pod Wrocławiem, drugą pod Wałbrzychem. Czy był pan tam bez kamer, bez orszaków i klakierów, tak po prostu, by porozmawiać z ludźmi? Olbrzymie hale, nie fabryki - montownie, i setki ludzi dowożonych ze wsi i miasteczek, by było taniej, pracujących po 12 godzin, by było taniej; wyścig szczurów - majstrów, kierowników, nadzorców, mających tylko jeden cel - by było taniej. Nie płacą podatków, bo są w strefie, bo tak jest taniej. I sztuczki, jednej firmie kończy się zwolnienie, znika, pojawia się nowa, w tej samej hali, z tymi samymi ludźmi, znowu zwolniona od podatku, bo tak jest taniej. Biznes kończy się szybko, gdy okazuje się, że gdzie indziej jest taniej, w Rumunii, w Indonezji, wszystko jedno gdzie. I wtedy jest płacz i zgrzytanie zębów - ludzi tracących pracę i pana, bo byli, zwinęli się, nic w budżecie nie zostało. To się nazywa polityka gospodarcza? Nie, to doraźne wykorzystanie polskiej taniej siły roboczej. Z kim pan chce konkurować ceną robocizny? Z Malezją? Z Wietnamem? Nie ma szans. Proponowaliśmy - Ruch Palikota - panu projekty, ot, chociażby dotyczący podatku wyjścia, tak by ten, kto skorzystał z bonusów i zwolnień, nie mógł stąd się zwinąć z dnia na dzień. Zero odzewu, zero dyskusji. Projekt poszedł do kosza w pierwszym dniu czytania. A nie przyszło panu do głowy, że można inaczej, że może tych firm eksploatujących polskich robotników na wzór niegdysiejszych murzynów na plantacjach będzie mniej, ale będą płacić podatki, i pieniądze z tych podatków będzie można przeznaczyć na inną gospodarkę, na gospodarkę innowacyjną, by powstawały konkurujące ze sobą fabryki nie ceną, ale stopniem przetworzenia i jakością produktu, zatrudniające specjalistów? To też nowe miejsca pracy. To byłaby polityka gospodarcza i coś by z tego zostało. Montownia dzisiaj jest w Polsce, jutro w Malezji, a po Rostowskim zostają tylko długi. Inna sprawa - fundusze unijne, za które budujemy drogi i autostrady. Jechał pan, panie ministrze, autostradą A4, z Wrocławia do Katowic? Widział pan te dziury i kilometrowe pęknięcia jezdni? Ile lat ma ta autostrada, zbudowana najdrożej w Europie? W przetargu liczyła się tylko najniższa cena, i to ból głowy wykonawcy, żeby to wszystko trzymało się w kupie przez te najbliższe trzy lata czy pięć lat, do końca gwarancji. A potem niech się wszystko sypie. To jest polityka gospodarcza? Pochwalić się 400 mld z Unii, wydać je i... I nieważne, co dalej. Po nas choćby potop. Tak, panie ministrze? Pan sam się wyżywi, rynki finansowe noszą pana na rękach. Trudno się dziwić - co roku płaci im pan z naszych podatków kilkadziesiąt miliardów samych odsetek i co roku więcej. Prawie podwoił pan zadłużenie Polski. To się panu udało, to jest sukces tego rządu. O czym mamy tutaj mówić? O kreatywnej księgowości, o budżetowym czary-mary? Znowu? Podam może tylko dwa przykłady. Szukając miliardowych oszczędności, znalazł pan ˝zbędny˝ miliard, za który ma być budowana infrastruktura kolejowa i tory, bo dreamlinerowi wystarczą 2 km lotniska, nawet w Modlinie, a potem już tylko powietrze, a Pendolino musi mieć tory tu, na ziemi. Pisze pan w uzasadnieniu: Środki budżetowe w 2013 r. zostaną przejściowo zastąpione środkami spółki PKP PLK SA. Czyli co? PKP wydrukuje obligacje, sprzeda je za miliard. Za parę lat wykupi je. Za co? Za pieniądze, które otrzyma z budżetu, tyle że to nie będzie pański budżet, tylko budżet następcy. Jakie to proste: dziś ma pan miliard w gotówce, Fundusz Kolejowy ma miliard długu, a zadłużenie nam spadło - na papierze. Kolejny raz ratuje panu życie prezes Belka - znowu jest wielomiliardowy zysk NBP, tym razem ponad 5 mld zł. Na razie gra na kursach przynosi rezultaty, wyniki, ale gdy dobra passa opuści prezesa Belkę i będzie zliczał straty na różnicach kursowych, to wtedy budżet odda? Budżet, którego ciężary dźwigają na swych barkach palacze, budżet z podatków od wódki i spekulacji na giełdzie banku centralnego. Piękny wynik, panie ministrze. Co która złotówka z budżetu z tego pochodzi? Co szósta, tak? Czy nie można inaczej? Przedstawiliśmy projekty Ruchu Palikota dotyczące zatrzymania zysków uciekających do rajów podatkowych, ukrócenia fikcyjnych transakcji dokonywanych w celu ukrywania zysków, położenia podatkowej łapy choćby na małej części krociowych zysków banków - mówię o podatku od transakcji finansowych. Zero reakcji, zero zainteresowania. Wszystkie te projekty zostały przez was wyrzucone do kosza. Ten dyskurs, ta debata nie ma sensu. Nie, to nie debata. Kiedyś mówiło się: gadał chłop do obrazu, a obraz ani razu. Szkoda słów. A poprawki? Drugie czytanie to czas składania poprawek. Co tu można poprawić? Można co najwyżej przesypywać z jednej dziurawej kieszeni do drugiej - też dziurawej. Chciałem złożyć do ustawy okołobudżetowej poprawkę, jedną drobną zmianę, tylko jedną, parę linijek - mówiłem już o niej - że w 2013 r. zawiesza się art. 16 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, że w Polsce zawiesza się ruch prawostronny tylko w 2013 r. Chciałem dzięki tej prowokacji pokazać, jak łatwo nieodpowiedzialność polityków, rządu, premiera, ministra finansów może wszystko wysadzić w powietrze. To jak prowokacja dziennikarzy, którzy przynieśli tu kiedyś, do Sejmu, bombę, atrapę bomby, nie po to, żeby wysadzić coś w powietrze, ale by pokazać, jak łatwo można to zrobić. Nie złożę takiej poprawki, bo nie chcę doprowadzić do katastrofy ani w ruchu drogowym, ani w finansach publicznych. (Poseł Teresa Piotrowska: Łaskawca.) To pan prowadzi finanse publiczne do katastrofy, panie Janie Vincent-Rostowski. (Oklaski) (Poseł Teresa Piotrowska: Szkoda, że Rostowskiego nie ma.)