Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2012-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec projektu ustawy o środkach ochrony roślin. Nie będę zagłębiał się w szczegóły, jako że pan minister bardzo precyzyjnie omówił ten projekt punkt po punkcie, artykuł po artykule, najważniejsze zagadnienia, które ta ustawa reguluje, jak również omówili je moi przedmówcy, ale także z tego powodu, że jest to dość obszerna ustawa regulująca poważną kwestię, która na pewno trafi - taką mam nadzieję i tak myślę - do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Być może powołamy podkomisję i będziemy analizować tę ustawę punkt po punkcie. Warto powiedzieć, że jest to zupełnie nowa ustawa. To nie jest nowelizacja istniejącej ustawy, lecz rząd, ministerstwo rolnictwa, zdecydował się przedstawić nowy projekt, którego celem jest przeniesienie do prawa krajowego tych uregulowań, które zostały przyjęte na poziomie Unii Europejskiej. Warto też w tym miejscu powiedzieć, że do tych uregulowań tak łatwo nie dochodziło, jak również do osiągnięcia kompromisu, dlatego że musiały dojść do porozumienia różne środowiska, które zabierały głos w tej sprawie. Mówię o poziomie europejskim. Środowiska rolnicze były zainteresowane tym, aby katalog środków ochrony roślin i zasady ich stosowania były na tyle liberalne i szerokie, aby udało się zwalczać większość zagrożeń ze strony patogenów, chorób, szkodników oraz aby były wykorzystywane stosowne preparaty. A przecież pamiętamy dyskusję, jaka toczyła się w tej Izbie, a także w środkach masowego przekazu, na różnych forach, oraz to, że praktycznie wiele środowisk chciało wyeliminować chemiczne metody ochrony roślin przed chorobami i szkodnikami i zaproponować rozwiązania tylko i wyłącznie ekologiczne czy biologiczne, które nie dopuszczają chemii. Na szczęście do tego nie doszło i mówię ˝na szczęście˝ nie dlatego, że jestem zwolennikiem metod chemicznych, ale dlatego, że dzisiaj rolnictwo i nauka nie są jeszcze przygotowane do tego, aby zwalczać choroby i szkodniki, które stanowią zagrożenie, innymi metodami niż metody chemiczne. Wiemy zaś, że już dzisiaj w doborze preparatów do tejże ochrony niektórych gatunków i w niektórych przypadkach praktycznie nie ma już substancji aktywnych, substancji czynnych, które pozwoliłyby rolnikom na racjonalną ochronę, i to nie w trosce o swoje dochody, ale także w trosce o to, aby była dostępna relatywnie tania żywność dla konsumentów. A więc to było pierwsze środowisko, które było przeciwne stosowaniu takich środków ochrony roślin, któremu udało się na poziomie europejskim obronić, nie wiadomo jeszcze na jak długo, przed takimi wpływami. Myślę, że w najbliższej przyszłości jako rolnicy europejscy będziemy mieli dostęp do substancji aktywnych, które pozwolą nam prowadzić dobrą produkcję. Drugie zagrożenie, nie tyle zagrożenie, ile trend, jaki obserwujemy w Unii, ale także w wielu innych krajach świata, ostatnio na przykład także u naszego sąsiada, który jest zainteresowany importem z Polski, podobnie jak my eksportem - myślę o Federacji Rosyjskiej - wiąże się z zagadnieniem tzw. bezpieczeństwa żywności i bezpieczeństwa dla konsumenta. Tą ustawą również udało się osiągnąć pewien kompromis, przysłowiowo nie zostało wylane dziecko z kąpielą. Dobór preparatów, zasady ich stosowania, system certyfikacji, szkoleń - mówili o tym moi poprzednicy - został w ten sposób zawarty w tym projekcie, a wcześniej w projektach europejskich, że przy dopuszczeniu środków chemicznych bezpieczeństwo żywności jest zapewnione. Myślę, że konsument europejski powinien być spokojny o to, że żywność wyprodukowana w Europie po przyjęciu nowych przepisów będzie bezpieczna i na pewno będzie mogła być konsumowana. Nawiasem mówiąc, w tym momencie warto by się zastanowić nad tym, czy Unia Europejska jako jednolity obszar celny ma dzisiaj mechanizmy do tego, aby dokonywać kontroli i przestrzegać dopuszczalnych norm pozostałej żywności, która trafia do tego obszaru z innych części świata, bo mamy pod tym względem pewne wątpliwości. Zdarza się tak, że na otwarty rynek europejski - coraz bardziej otwarty, a po negocjacjach WTO systematycznie będzie się on otwierał - trafia żywność, a czynnikiem, który decyduje o tym, że ta żywność trafia na obszar Unii Europejskiej, jest często jej cena. Nierzadko zdarza się, że ta żywność jest produkowana metodami, które dopuszczają środki ochrony roślin niedopuszczone w Europie, w Unii Europejskiej, nie tylko, często okresy karencji nie są przestrzegane. I taka żywność do nas trafia. Mieliśmy takie przypadki, mówiono o tym publicznie, były takie przypadki, konsument europejski spożywał taką żywność. Trzeba by na to zwrócić uwagę, dlatego że to będzie decydowało o konkurencyjności europejskiego rolnictwa i to jest ostatni wątek mojej wypowiedzi. Tą ustawą, tymi przepisami musimy zapewnić europejskiemu rolnictwu także konkurencyjność. Nie może być tak, że żywność, która gdzieś tam jest produkowana metodami niekoniecznie zgodnymi z przepisami europejskimi, trafia od nas, zabiera miejsce europejskiej żywności, żywności wyprodukowanej w Unii Europejskiej i jednocześnie naraża europejskiego konsumenta na możliwość utraty zdrowia, już nie mówię o utracie życia. Przystępując w Polsce do prac nad przeniesieniem przepisów europejskich do prawa krajowego, te wszystkie elementy musieliśmy wziąć pod uwagę. Ja się cieszę, że udało się wypracować projekt, który - powiedzmy szczerze - był już jakiś czas temu gotowy, ale chyba z tego powodu, że jest on dość obszerny, konsultacje międzyresortowe, może konsultacje z innymi organizacjami spowodowały, że z lekkim opóźnieniem trafił on do Sejmu. W każdym razie to nie jest opóźnienie, które powoduje jakiś uszczerbek w odniesieniu do kogokolwiek, a myślę, że i tak będzie sporo czasu na to, aby się precyzyjnie tej ustawie przyjrzeć. Ja oczywiście w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego deklaruję dla niej poparcie, bo ona według mnie spowoduje, że będziemy mieli przejrzyste zasady. Przy okazji chcę powiedzieć, że jeżeli przyjdzie mi pracować nad tą ustawą np. w podkomisji, to będę starał się tak analizować poszczególne przepisy, żeby na tyle, na ile pozwala prawo europejskie, były one liberalne, były korzystne dla rolnika. Zgadzam się oczywiście z tym, co mówili przedmówcy, że Unia Europejska przyjmuje coraz to inne, nowe przepisy, nowe zasady, które prowadzą do tego, że produkcja rolna staje się droższa, nakłada na producenta coraz więcej obowiązków. Tą ustawą też nakładamy na producenta kilka nowych obowiązków. Nie jest to zła wola ministerstwa rolnictwa, tylko skutek kompromisu między różnymi środowiskami, o których mówiłem na początku. Warto też wiedzieć, że ten kompromis udało się osiągnąć - to też było dzisiaj sygnalizowane - w wyniku pewnego porozumienia z tymi, którzy tym rynkiem dzisiaj rządzą w ujęciu biznesowym. Jest to rynek o ogromnej wartości, bo wartość środków ochrony, które w Europie są stosowane, jest ogromna, a to oczywiście powoduje chęć osiągnięcia na tym rynku dominującej pozycji. Obserwujemy takie próby w przypadku niektórych preparatów, niektórych grup chemicznych. Liczący się producenci, niemal monopoliści, jeśli chodzi o niektóre preparaty, powodują to, że inne, które mogłyby być stosowane przeciwko określonym chorobom i szkodnikom, są jakimiś metodami z tego rynku wypierane. W ten sposób chce się ten rynek zawłaszczyć. To jest działanie, które jest dopuszczalne prawem. Tymczasem na tym rynku obserwujemy również działania niezgodne z prawem, czyli próby fałszerstwa, podrabiania środków, zmiany etykiet. To są przypadki notowane nie tylko w Europie, ale także w Polsce. To jest trochę tak, jak z lekami, przy określonej wartości rynku zakładamy, że jakiś procent tych preparatów jest w nielegalnym obrocie czy pochodzi z nielegalnego źródła, bo to jest pokusa. Jeżeli to jest, tak myślę, kilka milionów czy miliardów euro, to i chęć oszustwa na tym rynku jest niemała. Kończąc, panie marszałku, chciałbym jeszcze raz potwierdzić, że jest to bardzo dobry projekt, ale będziemy mu się przyglądać podczas prac komisji. W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego deklaruję poparcie dla tego projektu w toku dalszych prac parlamentarnych. Dziękuję za uwagę.