Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2025-07-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu, który po drobnych korektach wraca do Wysokiej Izby, projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Dotyczy on rozszerzenia możliwości głosowania korespondencyjnego dla wszystkich obywateli. Od wielu lat w Polsce trwa dyskusja, nie tylko akademicka, w której politolodzy, socjolodzy, czynni uczestnicy i stali obserwatorzy sceny politycznej nawołują do licznego udziału w wyborach, apelują o świadomą postawę obywatelską, tak aby udział uprawnionych w głosowaniu był jak najszerszy, aby ich wpływ na kształtowanie władz, szczególnie na szczeblu centralnym, był możliwie jak największy. W działaniach zmierzających do zwiększenia liczby osób głosujących proponuje się trzy główne rozwiązania - po pierwsze, nakłanianie do głosowania poprzez rozmaite kampanie społeczne, po drugie, wprowadzenie obligatoryjnego głosowania, po trzecie wreszcie, rozwiązania instytucjonalne w postaci zmian w prawie wyborczym. Jedną z możliwych zmian w prawie wyborczym, choć na pewno nie jedyną, ale wpływającą na zwiększenie frekwencji wyborczej, może być wprowadzenie ułatwienia dla obywateli polegającego na rozszerzeniu możliwości głosowania korespondencyjnego dla wszystkich uprawnionych. W obecnie obowiązującym polskim prawie wyborczym katalog tych osób, które mogą korzystać z głosowania korespondencyjnego, możemy określić jako bardzo wąski. W Europie występują różne uregulowania prawne w tym zakresie, a głosowanie korespondencyjne stanowi uprawnienie wszystkich wyborców niezależnie od miejsca stałego zamieszkania, pobytu czy innych warunków np. w Grecji, Luksemburgu, Niemczech, Wielkiej Brytanii czy Rumunii. Przedłożony i omawiany właśnie poselski projekt zmian w Kodeksie wyborczym przewiduje wprowadzenie możliwości głosowania korespondencyjnego dla wszystkich wyborców w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, w wyborach na prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i w wyborach do Parlamentu Europejskiego. W myśl tego projektu możliwość głosowania korespondencyjnego będzie wyłączona, i słusznie, w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz w wyborach wójta, burmistrza czy prezydenta miasta, jednakże wyborca o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wyborca, który najpóźniej w dniu głosowania ukończy 60 lat, oraz wyborca podlegający obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych będą mogli głosować korespondencyjnie również w tych wyborach, zarówno w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, jak i w wyborach na wójta, prezydenta, burmistrza miasta, i to zarówno w pierwszej, jak i w drugiej turze wyborów, a zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego będzie dotyczyć również ponownego głosowania. Głosowanie korespondencyjne, co jest naturalne, jest wyłączone zgodnie z tym projektem w przypadku głosowania w obwodach zamkniętych. Projekt ponadto szczegółowo określa zakresy zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego, terminy tych zgłoszeń dla wyborców zarówno w kraju, jak i za granicą, określa skład pakietu wyborczego i sposób jego dostarczania, a także zasady uznawania głosu za ważny. Należy podkreślić, że głosowanie korespondencyjne według projektu jest zawsze prawem, a nie obowiązkiem, zawsze jest dobrowolne, więc wyborca sam decyduje, czy dogodniejsze jest dla niego oddanie głosu w formie korespondencyjnej, czy w formie, można powiedzieć, tradycyjnej i powszechnej, czyli w lokalu wyborczym. Umożliwienie wyborcom skorzystania z dogodnej dla nich formy oddania głosu może być również przejawem respektowania konstytucyjnego prawa równości określonego w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe, biorąc pod uwagę to wszystko, o czym mówiłem wcześniej, a także będąc orędownikiem dobrego prawa wyborczego, w szczególności tych rozwiązań i tych przepisów, które wpływają na zwiększenie frekwencji wyborczej, będzie za skierowaniem poselskiego projektu ustawy do dalszego procedowania w komisji. Dziękuję bardzo.