Mówca: Małgorzata Chmiel
Data: 2021-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawiam opinię dotyczącą zmiany ustaw - Prawo budowlane i o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt ten to flagowy projekt PiS w ramach Polskiego Ładu. Szkoda, że to taki bubel (Oklaski), chyba że rządzący wprowadzili takie zapisy z pełną świadomością, kosztem wielu mieszkańców, a dla zysku niektórych deweloperów. Projekt wprowadza możliwość budowy domów o powierzchni zabudowy do 70 m 2 - chodzi o domy dwukondygnacyjne plus strych - bez pozwolenia na budowę, bez kierownika budowy, bez dziennika budowy, czyli bez nadzoru. To jest 140 m 2 plus strych bez jakiegokolwiek nadzoru. Zaznaczam, że już dzisiaj istnieje możliwość budowy domu jednorodzinnego o nieograniczonym metrażu na podstawie tzw. systemu zgłoszenia, czyli bez pozwolenia na budowę - art. 29 obecnego Prawa budowlanego - co wprowadził rząd Platformy Obywatelskiej i PSL. Tyle tylko, że obecnie trzeba mieć projekt architektoniczny, prowadzić dziennik budowy, zapewnić nadzór kierownika budowy, czyli osoby, która posiada kompetencje i doświadczenie budowlane, oraz pilnuje, aby dom był wybudowany zgodnie z normami. W kolejnych przepisach wnioskodawcy zaznaczyli, że inwestor będzie musiał wziąć na siebie odpowiedzialność karną, która dotychczas spoczywała na kierowniku budowy, który, przypominam, ma odpowiednie wykształcenie, doświadczenie i przede wszystkim ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w przypadku błędów czy katastrof, czego oczywiście prywatny inwestor nie będzie miał. Polacy nie zaoszczędzą wiele, bo wynagrodzenie kierownika budowy nie przekracza 2% wartości budowy. Rządowa propozycja otwiera furtkę do stawiania domów praktycznie bez żadnej kontroli. Wprowadza się zapis, że te domy będą mogły być budowane jedynie na własne potrzeby mieszkaniowe inwestora, na podstawie oświadczenia. Pytam się: Jak będzie to weryfikowane? Kto zabroni sprzedaży domu potem? To duża luka prawna, korzystna dla inwestorów, którzy będą chcieli szybko zarobić pieniądze. Zgłaszając budowę takiego domu, trzeba składać praktycznie taką samą ilość dokumentów jak przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na nią. Projektodawcy zezwalają na rozpoczęcie budowy nawet w dniu złożenia dokumentacji, czyli organ architektoniczno-budowlany nie ma możliwości zareagować w przypadku braku w dokumentacji. Został sprowadzony do roli magazyniera. Doprowadzić to może do wielu katastrof budowlanych. (Oklaski) Efektem tej ustawy będzie architektoniczny chaos, podobnie jak to się dzieje na działkowych ogródkach, gdzie każdy buduje, jak chce, a i tu wprowadza się zmiany na gorsze. Projekt dopuszcza parterową zabudowę rekreacyjną o powierzchni do 70 m 2 , też ze strychem, a potem, jak państwo wiedzą, można wystąpić o zmianę sposobu użytkowania na dom całoroczny. Samorządy już teraz mają kłopot z taką zabudową, bo z czasem mieszkańcy dopominają się doprowadzenia mediów. Wprowadzenie zapisu, że urząd będzie miał jedynie 21 dni na wydanie decyzji o warunkach zabudowy, spowoduje, że mogą one być wydawane niestarannie. Czy rząd planuje zwiększyć liczbę zatrudnionych inspektorów nadzoru budowlanego, którzy będą kontrolować wszystkie budowy domów o powierzchni zabudowy do 70 m 2 ? Kto będzie pilnował, czy budowa przebiega zgodnie z projektem i z oświadczeniem inwestora? Projekt ustawy w ramach Polskiego Ładu jest zagrożeniem ładu przestrzennego. Nawet premier Morawiecki w swoim exposé podkreślał konieczność dbania o przestrzeń i ład. To następna ustawa obciążająca finansowo samorządy. Kto zrekompensuje samorządom realizację sieci uzbrojenia do rozrzuconych bez ładu domów budowanych nie zawsze zgodnie z polityką rozwoju gminy na podstawie tego projektu ustawy. Klub Koalicja Obywatelska składa wniosek o odrzucenie tego projektu ustawy w całości w drugim czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)