Mówca: Monika Wielichowska (tekst niewygłoszony)
Data: 2023-04-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziś podczas obrad Sejmu procedowano nad rządowym projektem ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie elektrowni szczytowo-pompowych oraz inwestycji towarzyszących (druki nr 3070 i 3084). Posłowie mieli 1 minutę na wystąpienie, aby w imieniu obywateli zadać istotne pytania odnośnie do procedowanego projektu. Dlatego w drodze poselskiego oświadczenia chcę raz jeszcze podjąć temat dotyczący specustawy, w której rolę główną odgrywa budowa elektrowni szczytowo-pompowej Młoty w gminie Bystrzyca Kłodzka w powiecie kłodzkim. Młoty to piękna i malownicza wioska położona w Górach Bystrzyckich, a dokładniej w dolinie gór. Wieś Młoty w gminie Bystrzyca Kłodzka to miejsce, w którym mieszkańcy od pół wieku żyją na placu budowy. Mimo braku formalnego wykupu i wywłaszczenia, mają ograniczone prawa do dysponowania własnymi nieruchomościami. Elektrownia szczytowo-pompowa w Młotach pojawiła się nagle, po 7 latach rządu PiS, w procedowanej specustawie. ESP są w Polsce potrzebne. To nie podlega dyskusji. Ale mam nieodparte wrażenie, że zawarta w specustawie ESP Młoty w gminie Bystrzyca Kłodzka, w powiecie kłodzkim to jedynie przedwyborcze działanie rządu PiS i skok na kasę. Podczas procedowania w Sejmie nad projektem ustawy, podczas drugiego czytania politycy PiS, którzy robią na tym kampanię w terenie, są nieobecni, choć wątpliwości i pytań jest wiele. Projekt budowy ESP Młoty bazuje na rozpoczętych w latach 70. pracach górniczych, zawieszonych z powodu braku opłacalności w latach 80. ub.w. Projekt budowy elektrowni o bardzo dużej mocy - 750 MW od lat wywiera silny wpływ na mieszkańców. Stowarzyszenie Ekologiczne EKO-UNIA w stanowisku dotyczącym projektu budowy ESP Młoty w Górach Bystrzyckich informuje, że: Tak duże ESP były przystosowane do pracy z dużymi obiektami węglowymi lub atomowymi, dla wykorzystania produkcji ich energii nocnej, kiedy spadało zapotrzebowanie gospodarki i gospodarstw domowych. ESP w Młotach to wspieranie modelu scentralizowanego energetyki, niebezpieczne strategicznie i militarnie, przed którym właśnie przestrzega nas wojna na Ukrainie i osobiście prezydent Zełenski - deklarując, że przebuduje swój system na rozproszone, zdecentralizowane i odnawialne źródła. Rejon ESP Młoty to wyjątkowo cenny obszar przyrodniczy - europejskiej sieci Natura 2000 o nazwie ˝Sztolnia w Młotach˝. Dawna porzucona budowa, ponad 40-letnia sztolnia ESP, została zasiedlona przez kolonię rzadkich nietoperzy, które są gatunkiem chronionym oraz celem europejskiej ochrony przyrody. Inwestycja również graniczyłaby z kolejnym cennym obszarem Natura 2000 - Dzika Orlica i wpływałaby na niego negatywnie. Do mojego biura poselskiego zwróciło się Stowarzyszenie Niezatapialna Wioska Młoty, które wyraża głębokie zaniepokojenie m.in. sposobem procedowania nad specustawą o ESP: O pierwszym czytaniu jej projektu w sejmowej Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych posłowie dowiedzieli się zaledwie 4 godziny wcześniej. Projekt ma ponad 700 stron, a jego kształt ma bardzo duże znaczenie dla mieszkańców naszej gminy, nie tylko mieszkających na terenie planowanej inwestycji. To zaniepokojenie również brakiem informacji o przebiegu linii wysokiego napięcia 400 kV - są to budowle o wysokości 60 m z 35-metrowym pasem technicznym po obu stronach. To zaniepokojenie naruszeniem przez inwestycję stosunków wodnych w miejscowościach Gór Bystrzyckich, co będzie miało wpływ na dostęp do wody dla mieszkańców. Potrzeba szybkiej, skutecznej i sprawiedliwej transformacji energetycznej Polski nie może odbyć się kosztem ludzkiej krzywdy ani terenów przyrodniczo cennych. Pytam zatem rządzących w imieniu obywateli: Jakie działania obecnie podejmuje rząd w sprawie budowy ESP Młoty? Czy decyzja o planach budowy elektrowni szczytowo-pompowej Młoty była konsultowana ze stroną społeczną? Jeśli tak, proszę o raport. Stworzenie elektrowni szczytowo-pompowej będzie wiązać się z budową dwóch dużych zbiorników wodnych. Czy resort klimatu i środowiska przeprowadził badania wpływu elementów infrastruktury na mikroklimat okolic gminy Bystrzyca Kłodzka? W szczególności w okolicznych miejscowościach posiadających ośrodki narciarskie, jaki będzie wpływ na ilość opadów oraz pokrywę śnieżną? Budowa ESP Młoty będzie wymagała budowy infrastruktury towarzyszącej, w tym kilkudziesięciu kilometrów linii wysokiego napięcia. Czy znany jest planowany przebieg linii wysokiego napięcia? Przez jakie tereny, wsie, gminy będą przebiegać? Budowa elektrowni szczytowo-pompowej będzie wymagała wysiedlenia kilkudziesięciu osób. Czy rząd przewiduje zadośćuczynienie dla wszystkich osób oraz ich prawnych spadkobierców, którzy od 50 lat pozbawieni są prawa do swobodnego dysponowania własnym majątkiem? Jeśli tak, jaką kwotę rząd zamierza przeznaczyć na ten cel? Czy rząd przewiduje zadośćuczynienie dla przedsiębiorców m.in. z branży turystycznej na terenie gminy Bystrzyca Kłodzka? Jeśli tak, jaką kwotę rząd zamierza przeznaczyć na ten cel? Tożsame pytania zadałam w złożonej dziś interpelacji poselskiej do minister klimatu i środowiska. Przebieg posiedzenia