Mówca: Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz'15 przedstawiam stanowisko dotyczące sprawozdania komisji o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie uznania projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej za niezgodny z zasadą pomocniczości. Od początku naszego członkostwa w Unii Europejskiej podkreślano, że zasada pomocniczości jest jednym z gwarantów naszej suwerenności w kontaktach z Parlamentem Europejskim i Radą. Podkreślano, iż w dziedzinach, które nie należą do wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej, zasada pomocniczości stoi na straży zdolności podejmowania decyzji i działań na szczeblu państw członkowskich oraz stanowi uzasadnienie prawne interwencji Unii, jeśli cele danego działania nie mogą zostać osiągnięte w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie i jeśli ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii. Celem wprowadzenia zasady do traktatów europejskich było zatem wykonywanie kompetencji na szczeblu jak najbliższym obywatelowi, zgodnie z zasadą bliskości. Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej jest niezgodny z zasadą pomocniczości. Państwom członkowskim próbuje się podyktować regulacje wiążące w zakresie budowy połączeń transgranicznych, powodujące zmianę ogólnej struktury dostaw energii z produkcji krajowej na import. Polska jest importerem energii elektrycznej, w zeszłym roku jej zużycie przewyższyło krajową produkcję. W sumie import prądu pokrył zapotrzebowanie ok. 1 mln rodzin. Jednakże przez nasze sieci przepływa dużo więcej energii, niż zamawiamy. Z Niemiec do Polski tranzytem płynie prąd do Czech i Słowacji, a następnie z powrotem do południowych Niemiec oraz Austrii, Słowenii czy Włoch. Niemcy mają zbyt słabo rozwinięte sieci przesyłowe, by dostarczać całą zakontraktowaną energię z północy na południe kraju i do Austrii, energia płynie więc przez sieci sąsiadów jako tzw. przepływy kołowe. Oczywiście wszyscy zgodzimy się, że Polska powinna rozbudowywać, modernizować i unowocześniać swoją infrastrukturę. Jednakże w projektowanej uchwale słusznie zauważono, iż niedopuszczalne jest podejmowanie na poziomie unijnym wiążących państwo członkowskie decyzji w zakresie budowy połączeń transgranicznych powodujących zmianę ogólnej struktury dostaw energii z produkcji krajowej na import. Plany stworzenia wspólnego rynku energii są bardzo ambitne. Komisja chciałaby odejścia od scentralizowanej w dużych blokach produkcji energii i oparcia się na rozproszonych OZE. Jakiś czas temu zaprezentowano odważną wizję ustalenia sprawiedliwych zasad wymiany energii między krajami, która wzmocni konkurencję, a przy tym uwzględni charakterystyczne cechy rynków krajowych i regionalnych. Planuje się ustanowienie mechanizmów kompensacyjnych dla transgranicznych przepływów energii elektrycznej i zharmonizowanych zasad kształtowania transgranicznych opłat przesyłowych i alokacji dostępnych zdolności przesyłowych na liniach transgranicznych. Jednak daleko jeszcze do realizacji tych planów, za to już dziś widzimy, że proponowane instrumenty administracyjnego wymuszania tego procesu są niedemokratyczne i niezgodne z zasadą pomocniczości. Kukiz'15 uznaje, że rozwiązania zawarte w dokumencie unijnym mogą być bez problemu dyskutowane i realizowane na poziomie krajowym. W związku z powyższym popieramy uchwałę Sejmu w zaproponowanej formie. Projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej nie jest zgodny z zasadą pomocniczości. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przez nasze sieci elektroenergetyczne przesyła się dużo więcej energii, niż zamawiamy, głównie jest to prąd płynący z Niemiec. Mam pytania: Czy ponosimy z tego tytułu dodatkowe koszty? Czy ww. przesył przynosi współmierne korzyści? Proszę o odpowiedź na piśmie. Dziękuję.