PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania 1. Ustawa wchodzi w życie 1 sierpnia 2026 r., lecz obejmuje zyski od 1 marca 2026 r. Trybunał Konstytucyjny dopuszcza retroaktywność tylko wtedy, gdy chronione wartości konstytucyjne są ważniejsze od zasady lex retro non agit. Czy rząd dysponuje analizą prawną wskazującą, że żaden z podatników objętych ustawą nie podejmie skutecznej skargi konstytucyjnej? Kto poniesie odpowiedzialność za ewentualną refundację podatku po wyroku TK? 2. Marżę referencyjną oblicza się na podstawie danych z roku 2025, a podatnicy bez historii działalności z tego roku otrzymują z urzędu próg 2%. Oznacza to, że podmiot wchodzący na rynek w 2026 r. może zostać obciążony podatkiem od marży, której w ogóle nie wypracował ponad normę historyczną, bo normy historycznej po prostu nie ma. Dlaczego projektodawca nie przewidział odrębnej ścieżki dla nowych podmiotów opartej na danych sektorowych zamiast arbitralnego progu 2%? 3. Ustawa wyłącza z kosztów wyceny zapasów i niezrealizowane różnice kursowe, ale jednocześnie uwzględnia wynik na instrumentach pochodnych służących zabezpieczeniu (hedging). Firmy paliwowe aktywnie stosują złożone strategie hedgingowe. Jak organy podatkowe mają weryfikować, czy dany instrument pochodny faktycznie zabezpiecza przychody ze sprzedaży paliw, a nie stanowi spekulacji? Czy projekt przewiduje jakiekolwiek kryteria tej klasyfikacji? 4. Podatek od nadzwyczajnych zysków nie jest kosztem uzyskania przychodów w CIT i PIT, co oznacza, że efektywna stopa obciążenia nadzwyczajnego zysku wynosi nie 60%, lecz nawet 79% po uwzględnieniu podatku dochodowego. Czy rząd przeprowadził analizę, czy tak skonstruowane łączne obciążenie nie narusza konstytucyjnej zasady proporcjonalności i czy nie zniechęci do inwestycji w krajowe moce rafineryjne i importowe, które są kluczowe dla bezpieczeństwa paliwowego państwa? 5. Projekt definiuje wytwarzanie paliw wyłącznie jako przerób ropy naftowej w procesie rafinacji, wyraźnie wyłączając blending i mieszanie komponentów. Oznacza to, że podmiot produkujący paliwa metodą mieszania, potencjalnie osiągający analogiczne lub wyższe marże w okresie kryzysu, pozostaje poza zakresem ustawy. Na jakiej podstawie aksjologicznej rząd uzasadnia to zróżnicowanie, skoro cel regulacji to opodatkowanie wszystkich nadzwyczajnych zysków sektora paliwowego, niezależnie od technologii wytwarzania?
Mówca: Wioletta Maria Kulpa (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Jeszcze kilka tygodni temu minister finansów Andrzej Domański zapewniał publicznie, że rząd nie prowadzi prac nad wprowadzeniem podatku od nadzwyczajnych zysków. Dziś procedujemy nad projektem ustawy wprowadzającej właśnie taki podatek. Pojawia się więc zasadnicze pytanie: Czy mamy do czynienia z kolejnym przykładem chaosu decyzyjnego i braku spójności w rządzie? Projekt dotyczy milionów Polaków tankujących swoje samochody, przedsiębiorców ponoszących koszty transportu i rodzin, dla których każda podwyżka cen paliw oznacza wyższe wydatki na codzienne życie. Proponujecie nowy podatek, który będzie prowadzić do wzrostu kosztów działalności firm paliwowych i w konsekwencji odbije się na cenach przy dystrybutorach. Co więcej, projekt przewiduje opodatkowanie zysków osiągniętych jeszcze przed wejściem ustawy w życie. To rozwiązanie budzi poważne wątpliwości dotyczące stabilności i przewidywalności prawa podatkowego w Polsce. Polskie rozwiązanie jest bardziej restrykcyjne niż podobne regulacje stosowane wcześniej w innych państwach Unii Europejskiej. Polacy oczekują od rządu stabilności, przewidywalności i realnej ochrony przed wzrostem kosztów życia, a nie kolejnych eksperymentów podatkowych. Co wydarzyło się w ciągu kilku tygodni, że dziś procedowany jest projekt tej ustawy? Czy jest to kolejny przykład braku spójności i koordynacji działań w rządzie? Jakie konkretne analizy przeprowadził rząd, aby wykluczyć ryzyko przerzucenia kosztów nowego podatku na konsumentów i wzrostu cen paliw dla milionów Polaków korzystających z samochodów w codziennym życiu?
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Które organizacje zrzeszające przedsiębiorców sektora paliwowego oraz izby gospodarcze zostały włączone w proces konsultacji społecznych tego projektu? Jakie uwagi zgłoszone przez stronę społeczną i biznesową zostały uwzględnione, a które odrzucono i z jakich przyczyn? W jaki sposób system teleinformatyczny Krajowej Administracji Skarbowej, w tym e-Urząd Skarbowy, zostanie przygotowany do obsługi całkowicie nowego, skomplikowanego rocznego zeznania podatkowego składanego drogą elektroniczną do 30 kwietnia 2027 r.? Czy wdrożenie tych rozwiązań organizacyjnych wygeneruje dodatkowe koszty po stronie instytucji publicznych?
Mówca: Małgorzata Pępek (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Przedłożony projekt ustawy to niezbędna i bardzo trafna odpowiedź na wyzwania, przed którymi stoją polscy obywatele w obliczu światowego kryzysu energetycznego. Wprowadzenie tej daniny, ukierunkowanej na ponadnormatywne zyski firm paliwowych, stanowi uczciwy mechanizm wsparcia budżetu państwa, który bezpośrednio przełoży się na utrzymanie cen paliw na stabilnym poziomie. Docenić należy elastyczność rządu w prowadzeniu konsultacji, czego wynikiem jest obniżenie pierwotnej stawki podatku, co pozwala na ochronę płynności finansowej przedsiębiorstw przy jednoczesnym zabezpieczeniu środków na pakiet ˝Ceny Paliwa Niżej˝, który wprowadzaliśmy niedawno w tej Izbie. Jest to projekt w pełni uzasadniony ekonomicznie, zapewniający środki na walkę z inflacją i skutkami wzrostu cen na światowych rynkach, dlatego zasługuje na pełne poparcie. Jakie narzędzia weryfikacyjne przewiduje resort w celu kontroli rzetelności raportowania marż przez importerów paliw, aby uniknąć ewentualnych manipulacji danymi źródłowymi?
Mówca: Kamil Wnuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Polska 2050 pozytywnie ocenia kierunek przedstawionego projektu ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków osiąganych przez sektor paliwowy. Projekt dotyczy sytuacji wyjątkowej. W wyniku kryzysu geopolitycznego na Bliskim Wschodzie doszło do gwałtownego wzrostu cen ropy - z ok. 65 dolarów za baryłkę do ponad 126 dolarów. W konsekwencji polskie rodziny, przedsiębiorcy, przewoźnicy i cały sektor MŚP musieli mierzyć się z wyższymi kosztami paliwa, transportu i energii. Jednocześnie część podmiotów sektora paliwowego osiągnęła ponadprzeciętne, nadzwyczajne zyski. Państwo zareagowało, chroniąc obywateli. Obniżono VAT na paliwa do 8%, zmniejszono akcyzę do minimalnych poziomów dopuszczonych przez prawo unijne oraz wprowadzono mechanizmy ograniczające wzrost cen. Koszt tych działań został oszacowany na ok. 4,8 mld zł w ciągu zaledwie 3 miesięcy. Dlatego naturalne jest pytanie: Kto powinien ponieść ciężar finansowania tych działań? Czy wyłącznie podatnicy, czy również ci, którzy na kryzysie osiągnęli nadzwyczajne korzyści? Polska 2050 od początku stoi na stanowisku, że gospodarka rynkowa musi opierać się nie tylko na wolności gospodarczej, ale również na zasadzie odpowiedzialności i solidarności społecznej. Nie można akceptować sytuacji, w której całe społeczeństwo płaci za skutki kryzysu, a nadzwyczajne korzyści pozostają wyłącznie po stronie wąskiej grupy beneficjentów. Pozytywnie oceniamy fakt, że projekt nie nakłada nowego podatku na zwykłą działalność gospodarczą. Opodatkowaniu ma podlegać jedynie nadwyżka zysków przekraczająca historyczny poziom rentowności z roku 2025, dodatkowo powiększony o 20-procentowy bufor bezpieczeństwa. Oznacza to, że przedsiębiorcy zachowują normalny zysk oraz dodatkową przestrzeń na rozwój, a danina obejmuje wyłącznie zyski rzeczywiście nadzwyczajne. Doceniamy również czasowy charakter regulacji. To nie jest stały podatek sektorowy. To instrument epizodyczny, związany z konkretnym kryzysem i obowiązujący wyłącznie w odniesieniu do nadzwyczajnych zysków osiągniętych w 2026 r. Jednocześnie podczas dalszych prac legislacyjnych będziemy szczegółowo analizować kwestie związane z pewnością prawa, wpływem regulacji na inwestycje oraz proponowanym objęciem podatkiem okresu sprzed wejścia ustawy w życie. Są to zagadnienia wymagające szczególnej staranności ustawodawcy. Wysoka Izbo! W czasach kryzysu solidarność nie może być obowiązkiem wyłącznie obywateli. Jeżeli państwo wspiera społeczeństwo środkami publicznymi, to podmioty osiągające nadzwyczajne korzyści w wyniku tych samych wydarzeń powinny uczestniczyć w kosztach tej pomocy. Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 - TD popiera skierowanie projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo.
Mówca: Marek Suski
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości odnośnie do uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia bohaterów Czerwiec ’76 w Radomiu, ale również w Płocku i Ursusie. W tamtym czasie, 50 lat temu, władze komunistyczne już tak bardzo dokuczały obywatelom, że robotnicy, ale też mieszkańcy miast Radomia, Płocka i Ursusa dołączyli do protestów robotników w tamtym czasie. Szanowni Państwo! W treści uchwały jest krótki opis tych wydarzeń. Napisano, w jaki sposób to się odbywało, jak robotnicy wyszli na ulice. Największe wypadki były w Radomiu i największe represje spotkały mieszkańców Radomia. Podpalono komitet PZPR-u i wyrzucono portret Lenina na ulicę. Robotnicy cieszyli się wolnością, ale niezbyt długo, ponieważ władza komunistyczna postanowiła zakończyć zryw wolnościowy. Tak jak jest napisane w tej uchwale, siłami ZOMO, milicji, ORMO i różnych formacji komunistycznych brutalnie spacyfikowano robotników i mieszkańców szczególnie Radomia. Były tzw. ścieżki zdrowia, czyli bicie i znęcanie się. Ofiary były skutkiem komunistycznej zemsty na mieszkańcach, którzy się zbuntowali. Miasto rzeczywiście napiętnowano. Mówiono o tym, że Radom jest miastem z wyrokiem, ponieważ zamknięto różnego rodzaju instytucje i zabrano przywileje. Zbudowano silną strukturę komunistycznych władz, także tych tajnych, które robiły wszystko, żeby to się nie powtórzyło i żeby zemścić się na tych, którzy komunistów chcieli w gruncie rzeczy obalić za zdradę, za współpracę z rosyjskimi służbami, za to, co działo się w PRL-u. Szanowni Państwo! Ta uchwała jest wyrazem uznania dla tych osób, ale też wezwaniem do godnego upamiętnienia walki o niepodległość, szczególnie walki mieszkańców Radomia. Wkrótce będziemy mieli 50. rocznicę (Dzwonek) tych wypadków. Niestety obecne władze miasta urządziły sobie bal z ZOMO-wcami, kpiąc sobie z historii i z ofiar tego okresu. Mam nadzieję, że zostaną one odsunięte od władzy, bo to są ludzie niegodni sprawowania władzy, którzy nie szanują swoich bohaterów, nie szanują walki o niepodległość, ale kpią i robią tego rodzaju zabawy. Prawo i Sprawiedliwość oczywiście popiera tę uchwałę. Dziękuję bardzo.
Mówca: Konrad Frysztak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Posłanki i Posłowie! Blisko 50 lat temu, 25 czerwca 1976 r., bohaterscy robotnicy z Radomia, Ursusa i Płocka sprzeciwili się komunistycznej władzy i wyszli na ulice swoich miast, aby zaprotestować przeciwko drastycznym podwyżkom cen żywności oraz pogarszającym się warunkom życia i pracy. Czerwiec 1976 r. na stałe zapisał się na kartach polskiej historii i był początkiem czegoś wyjątkowego: drogi do wolności. 25 czerwca 1976 r. na ulice wyszli pracownicy zakładów przemysłowych z Radomia, Ursusa i Płocka oraz zwykli mieszkańcy, którzy powiedzieli: dość i nie godzili się na niesprawiedliwe traktowanie ze strony ówczesnej władzy. Do najbardziej tragicznych wydarzeń doszło w Radomiu, gdzie robotnicy z kilkudziesięciu zakładów, w tym m.in. z Zakładów Metalowych im. Gen. Waltera, zgromadzili się pod siedzibą komitetu wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej i domagali się odwołania podwyżek cen żywności. Po kilku godzinach protest robotniczy w Radomiu został brutalnie i krwawo stłumiony przez jednostki Milicji Obywatelskiej i ZOMO. Wielu uczestników strajku zostało aresztowanych i pobitych. To właśnie wtedy Polacy usłyszeli po raz pierwszy o tzw. ścieżkach zdrowia, czyli szpalerach funkcjonariuszy, którzy bili przebiegających pomiędzy nimi zatrzymanych. Wielu z radomskich robotników przypłaciło aresztowanie utratą zdrowia, a dwie osoby zginęły. Represje nie zakończyły się 25 czerwca 1976 r. W kolejnych dniach w trakcie procesów sądowych zapadały wyroki pozbawienia wolności. Wiele osób straciło pracę. Mieszkańców Radomia władze PRL nazwały warchołami. Warto podkreślić, że protesty, do których doszło w Radomiu, Ursusie i Płocku, doprowadziły do odwołania zaplanowanych przez Komitet Centralny PZPR podwyżek cen żywności. Wydarzenia sprzed 50 lat, a także późniejsze represje wobec jego uczestników stały się impulsem do powołania KOR-u, czyli Komitetu Obrony Robotników, a następnie Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, czyli ROPCiO. Dziś już wiemy, że gdyby nie strajki z czerwca 1976 r. na ulicach Radomia, Ursusa i Płocka, nie byłoby Sierpnia 1980 ani powstania ˝Solidarności˝. Naszym obowiązkiem jest pamięć o tamtych tragicznych wydarzeniach, które zapoczątkowały polską drogę do wolności. Oddajemy hołd wszystkim bohaterom tamtych dni uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślając rolę wydarzeń sprzed 50 lat (Dzwonek), oraz wyrażamy nasz szacunek dla odwagi protestujących na ulicach Radomia, Ursusa i Płocka. Na koniec jako Radomianin, dumny z naszego miasta, jego historii i bohaterskich mieszkańców, powtórzę: zaczęło się w Radomiu. (Oklaski)
Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Choć od wydarzeń Czerwca 1976 minęło już 50 lat, wciąż pozostają one w pamięci społecznej z uwagi na ogromne represje, które spotkały mieszkańców i mieszkanki Radomia, Płocka i Ursusa w wyniku protestów społecznych, do których mieli prawo z uwagi na trudną sytuację ekonomiczną, a zapowiedziane podwyżki mogły w drastyczny sposób ich sytuację jeszcze pogorszyć. Niemniej te wydarzenia spotkały się z ogromnymi represjami, obrzydliwymi w swojej formie, szkodliwymi i przysparzającymi ludziom wiele cierpienia i upokorzeń. Te wydarzenia, te protesty były jednymi z pierwszych, które mieliśmy w czasach totalitarnego reżimu w Polsce, jednak nie można nie zauważyć faktu, że uruchomiły one pewną lawinę, w wyniku której ludzie nie tylko się nie przestraszyli, lecz także zaczęli się organizować, i takie organizacje jak KOR czy ROPCiO, aktywne mimo represji, które również spadały na ich aktywistów, z czasem doprowadziły do zmiany społecznej, do upadku reżimu totalitarnego i do tego, że teraz żyjemy w wolnej Polsce, choć może nie wszystko, co w tej chwili się dzieje, spotyka się z poparciem wszystkich. Niemniej jednak fakt, że teraz ludzie dzięki temu, że są wolni, mogą protestować, mogą się nie zgadzać i mogą działać na rzecz poprawy, jest ogromnym osiągnięciem. A fakt, że robotnicy, społecznicy, aktywiści, którzy się zaangażowali w czerwcu 1976 r. ze szkodą osobistą, jest po prostu dowodem na to, że walczyć warto, trzeba i musimy to robić bez względu na wszystko. A więc wielki zaszczyt i szacunek dla wszystkich osób zaangażowanych w te protesty. Cieszmy się, że nie udało się ludzi całkowicie wsadzić pod but.
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Dokładnie tak. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Współdzielę głos, bo można się podzielić. Poseł Foltyn na piśmie, ale ja tutaj osobiście. Czerwiec 1976 w Radomiu, Płocku i Ursusie był jednym z najważniejszych momentów społecznego sprzeciwu wobec komunistycznej władzy. Robotnicy, którzy protestowali przeciwko drastycznym podwyżkom cen, spotkali się z brutalnymi represjami, a wielu z nich zapłaciło za swoją odwagę utratą pracy, prześladowaniami i wyrokami sądów. Dziś oddajemy hołd ludziom, którzy potrafili upomnieć się o godność, sprawiedliwość i podstawowe prawa obywatelskie. Ich postawa pokazała, że nawet w warunkach państwa komunistycznego możliwy jest sprzeciw wobec niesprawiedliwości. Wydarzenia Czerwca ’76 stały się również ważnym etapem na drodze prowadzącej do narodzin zorganizowanej opozycji i odzyskania przez Polskę niepodległości. Klub Konfederacji będzie popierał tę uchwałę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Aleksandra Leo
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 50 lat temu robotnicy w Radomiu, Ursusie i Płocku upomnieli się o sprawy, które dla każdego społeczeństwa powinny być oczywiste: o uczciwe traktowanie i o szacunek. Spotkali się jednak z brutalną reakcją władz PRL. Zamiast dialogu były pałki ZOMO, aresztowania, pokazowe procesy i wieloletnie represje. Wydarzenia te przeszły do historii pod nazwą czerwca 1976. Do dziś nikt nie został za nie osądzony. Bezpośrednią przyczyną protestów były ogłoszone 24 czerwca 1976 r. przez rząd Piotra Jaroszewicza drastyczne podwyżki cen. Władze przedstawiały je jako projekt poddany konsultacjom społecznym. Jednak dla obywateli było jasne, że mają one jedynie stworzyć pozory społecznej akceptacji dla już podjętych decyzji. W odpowiedzi na działania władz 25 czerwca przez Polskę przeszła fala strajków i protestów. Według szacunków uczestniczyło w nich od 70 tys. do 80 tys. osób w 97 zakładach pracy na terenie 24 województw. Największe wystąpienia miały miejsce w Radomiu, Ursusie i Płocku. W Ursusie robotnicy zatrzymali ruch kolejowy. W Płocku doszło do start z milicją. W Radomiu protest przybrał największy rozmiar - na ulicach znalazło się ponad 20 tys. robotników. Do stłumienia demonstracji skierowano oddziały ZOMO z różnych miast oraz słuchaczy szkoły milicyjnej w Szczytnie. Łącznie ok. 1500 funkcjonariuszy użyto przeciwko protestującym obywatelom. Jeszcze wieczorem 25 czerwca premier Jaroszewicz wycofał się z podwyżek. Komunistyczna władza nie wycofała się jednak z represji. Rozpoczęły się masowe zatrzymania. Z ulic zabierano przypadkowych przechodniów wracających z pracy. Zatrzymani przechodzili przez tzw. ścieżki zdrowia - szpalery funkcjonariuszy bijących pałkami. Ponad 350 osób stanęło przed kolegiami do spraw wykroczeń, ponad 270 - przed sądami. Zapadały wyroki sięgające nawet 10 lat pozbawienia wolności, a tysiące ludzi straciło pracę lub otrzymało tzw. wilczy bilet, który zamykał drogę do dalszego zatrudnienia. Represjom towarzyszyła zorganizowania kampania propagandowa. Na polecenie Gierka w całym kraju organizowano wiece potępienia. Protestujących nazwano warchołami, chuliganami, a państwowe prasa, radio uczestniczyły w ich publicznym napiętnowaniu. Szczególnie dotknęło to Radom, który stał się symbolem komunistycznej propagandy i przez lata ponosił konsekwencje polityczne władz. (Dzwonek) Czerwiec 1976 r. stał się początkiem nowego etapu walki o wolną Polskę. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Pamięć o wydarzeniach, które miały miejsce w Radomiu, Ursusie i Płocku, jest częścią pamięci o drodze Polski do wolności. Dlatego klub Centrum poprze projekt uchwały w sprawie upamiętnienia bohaterów wydarzeń czerwca 1976 r. w Radomiu, Płocku i Ursusie. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Stajemy dzisiaj wobec uchwały, która jest potrzebna, godna i sprawiedliwa, uchwały upamiętniającej bohaterów czerwca 1976 r. w Radomiu, Płocku i Ursusie. To byli zwykli ludzie pracy. Robotnicy, mieszkańcy, ojcowie rodzin, matki, młodzi ludzie, którzy nie wyszli na ulicę z politycznej kalkulacji. Wyszli, bo komunistyczne władze po raz kolejny chciały przerzucić ciężar własnej nieudolności na barki społeczeństwa. Ogłoszono drastyczne podwyżki cen żywności, sięgające niemal 100%. Dla wielu polskich rodzin oznaczało to zwykły dramat dnia codziennego. W Radomiu tysiące robotników i mieszkańców miasta domagały się wycofania podwyżek. W Płocku protest rozpoczął się w zakładach rafineryjnych i petrochemicznych. W Ursusie robotnicy przerwali pracę i wyszli na tory kolejowe, dając widoczny w całym kraju znak sprzeciwu. Odpowiedź władzy była brutalna: milicja, ZOMO, bicie, zatrzymania, ścieżki zdrowia, wyrzucanie z pracy, procesy pokazowe, propaganda i próba złamania ludzi przez strach. Komunistyczne państwo pokazało wtedy swoją prawdziwą twarz. Zamiast rozmowy - pałka, zamiast szacunku dla pracy - pogarda, zamiast odpowiedzialności - represje. Ale czerwiec 1976 r. nie został złamany. Przeciwnie, wydarzenia w Radomiu, Płocku i Ursusie miały początkowo charakter ekonomiczny, ale bardzo szybko stały się czymś znacznie większym - walką o godność, prawa pracownicze i wolność. To właśnie represje wobec robotników przyczyniły się do powstania środowisk solidarności społecznej, do pomocy prześladowanym, do powstania Komitetu Obrony Robotników. To był jeden z tych momentów, w których rodziła się droga do sierpnia 1980 r., do ˝Solidarności˝, do wolnej Polski, do zwycięstwa roku 1989. Dlatego dzisiaj Polski Sejm ma obowiązek oddać hołd tym ludziom. Nie tylko jako ofiarom represji, ale jako bohaterom. Bo bohaterstwo nie zawsze polega na wielkich słowach. Czasem polega na tym, że człowiek wychodzi z zakładu pracy, staje naprzeciw niesprawiedliwej władzy i mówi: dość. Radom, Płock i Ursus zapłaciły wysoką cenę. Ludzie byli bici, upokarzani, więzieni, wyrzucani z pracy. Ale ich odwaga nie poszła na marne. Dzięki takim ludziom Polska odzyskała wolność. Popieram tę uchwałę, bo pamięć czerwca 1976 r. jest częścią naszej narodowej tożsamości. Jest lekcją odwagi, solidarności i odpowiedzialności. Jest przypomnieniem, że wolność nie została nam dana raz na zawsze. Została wywalczona przez konkretnych ludzi w konkretnych miastach za konkretną cenę. Cześć i chwała bohaterom czerwca 1976 r. (Oklaski) (Głos z sali: Cześć ich pamięci!)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Wszystkie dywagacje historyczne już były w zasadzie przedstawione, więc nie będę się powtarzał. Natomiast chciałbym oczywiście parę punktów naświetlić, dlatego że to, co się wydarzyło w czerwcu 1976 r. w Polsce, miało swoje znaczące konsekwencje dla wyborów wielu ludzi i środowisk. Dziwię się, że akurat pan poseł Marek Suski, z całym szacunkiem, był sprawozdawcą klubu PiS, a nie kolega Antoni Macierewicz, były minister obrony narodowej, ponieważ to właśnie Antoni Macierewicz współtworzył, czy właściwie zakładał, Komitet Obrony Robotników we wrześniu 1976 r., o ile dobrze pamiętam. Ludzie typu Antoni Macierewicz, Piotr Naimski, ale też przecież Jacek Kuroń, a potem Adam Michnik i cała ta lewica laicka, tak to nazwijmy, również zasilili to środowisko, które zostało wówczas, czyli w latach 1976-1977, naznaczone na jedyną słuszną opozycję antykomunistyczną. Ale wtedy kształtowała się też dalsza część opozycji antykomunistycznej, m.in. w następnym roku, czyli w 1977 r., założono Wolne Związki Zawodowe - zwłaszcza chyle czoło przed śp. Kazimierzem Świtoniem, który zakładał w bardzo trudnych warunkach WZZ na Górnym Śląsku. Ale byli też inni i były też inne środowiska, które zupełnie inaczej potraktowały ten moment czasowy, tę cezurę czasową dotyczącą czerwca 1976 r. - nawiązuję do wypowiedzi pani poseł Wandy Nowickiej. Proszę państwa, jeśli chodzi o Lewicę, o to, jak się zachowała i kto wówczas zasilał szeregi Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, to już w następnym roku, czyli w 1977 r., do PZPR wstąpiły takie tuzy obecnej polityki, jak chociażby szef Kancelarii Sejmu Marek Siwiec, były prezydent Rzeczypospolitej Aleksander Kwaśniewski, a troszeczkę później, bo już w stanie wojennym albo tuż po 1983 r., do PZPR wstąpił obecny marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. To są wybory ludzi i nie mówię tego, żeby kogokolwiek krytykować, po prostu stwierdzam fakty. Myślę, że taka informacja każdemu się przyda. Jeszcze raz powtarzam: cześć i chwała bohaterom, chylę czoła przed wszystkimi, którzy wówczas, w czasach naprawdę strasznego komunizmu, protestowali w Radomiu, Płocku i Ursusie. W czasach, kiedy rządziło państwo robotnicze i wszystko było dla robotników: Gierek, propaganda sukcesu, złota dekada, a tutaj protestują ludzie, bo nie mają co jeść. Bardzo dziękuję.