Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2017-12-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna przedstawiam stanowisko w kwestii rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, druki nr 1871 i 2031. Na początku pewna uwaga natury ogólnej. Otóż w tej kadencji Sejmu to już bodajże 14. zmiana Kodeksu karnego. Po raz kolejny jest to zmiana kazuistyczna. Ale to nic dziwnego, bowiem co zrobił minister Ziobro na samym początku swojej kadencji? Otóż doprowadził do rozwiązania Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Karnego. Dlatego też jest wiele zmian, praktycznie na każdym posiedzeniu Sejmu, jeżeli nie w Kodeksie karnym, to w Kodeksie postępowania karnego czy Kodeksie wykroczeń. Z całą pewnością tego typu kazuistyczne zmiany nie poprawiają naszego systemu prawnego, wprowadzają zbędne zamieszanie i chaos do stanowionego prawa. Wracając do przedłożenia rządowego, o którym mowa, powiem, że celem tego projektu jest zmiana artykułu określającego kontratyp obrony koniecznej. Zmiana ta polega na dodaniu do tego przepisu nowej jednostki redakcyjnej - § 2a przewidującego uchylenie karalności czynu w sytuacji, gdy przekroczenie granic obrony koniecznej nastąpi w odniesieniu do bezprawnego zamachu polegającego na wdarciu się do mieszkania, lokalu, domu albo na przylegający do nich ogrodzony teren. Wnioskodawca twierdzi, że proponowane zmiany zapewnią pełniejsze zabezpieczenie miru domowego. Nie jest to jednak w naszej ocenie prawda. Już obecne przepisy w sposób wystarczający chronią osoby będące przedmiotem ataku. Jednocześnie stosowanie kazuistycznych przepisów, takich jak przedłożony projekt, jest wybiórczym podejściem do kwestii ochrony obywateli oraz jawnym ignorowaniem potencjalnego zagrożenia w innych lokalizacjach. Wnioskodawca różnicuje, czy ktoś jest w swojej posiadłości, czy metr obok, tuż przy bramie bądź przy drzwiach domu. Z perspektywy potencjalnej ofiary miejsce ataku niczego nie zmieni, ale w świetle nowego prawa jej sytuacja będzie diametralnie różna. Należy zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt proponowanych rozwiązań. Niestety ustawowy nakaz uwolnienia od odpowiedzialności może sprzyjać ochronie osób umyślnie działających w sposób nieadekwatny do sytuacji oraz stosujących przy tym nieuzasadnione i niebezpieczne środki. Wprawdzie w przedłożonym projekcie jest mowa o rażącym przekroczeniu granic obrony koniecznej, ale jaka jest interpretacja pojęcia ˝rażące˝? Ponadto w uzasadnieniu projektu wskazujecie państwo, że ta zmiana jest potrzebna z uwagi na to, że dotychczas prokuratura bardzo rzadko korzystała z przepisu art. 25 i wszystkie sprawy trafiały do sądu, ale wprowadzając takie nieostre pojęcie rażącego przekroczenia, państwo również zaprzeczacie swojemu uzasadnieniu, bo to będzie powodowało podobne zachowania prokuratury pod rządami tego przepisu. Innymi słowy, ten przepis nie wprowadza niczego nowego do polskiego systemu prawa karnego, stanowi tylko i wyłącznie formę populistycznej troski ministra sprawiedliwości rzekomo o ochronę obywateli. Szanowny Panie Ministrze! My rozumiemy, że pan chce być szeryfem, ale Polska to naprawdę nie Dziki Zachód. Projekt ten spotkał się z miażdżącą krytyką praktyków zarówno z Sądu Najwyższego, jak i z sądów apelacyjnych. Trudno aprobować projekt, który w swojej istocie niczego do prawa karnego nie wnosi, a tylko i wyłącznie wprowadza dodatkowe elementy niepewności, dodatkowe elementy związane z niedookreśleniem przepisu, który wprowadza. Dziękuję bardzo. (Oklaski)