Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2013-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Mam nadzieję, że wciąż nasz kolego. Szanowny Panie Pierwszy Prezesie! Wysoka Izbo! Z dużym zainteresowaniem wysłuchaliśmy informacji o działalności Sądu Najwyższego w roku 2012, złożonej przez pana pierwszego prezesa Sądu Najwyższego Stanisława Dąbrowskiego. Podstawowym zadaniem Sądu Najwyższego, o czym oczywiście dzisiaj już była mowa, ale pozwolę sobie to jeszcze raz podkreślić, jest sprawowanie nadzoru orzeczniczego nad działalnością sądów powszechnych i wojskowych, co ma na celu między innymi zapewnienie zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa tych sądów. Jeśli chodzi o podstawową formę wykonywania swych funkcji, czyli rozpoznawanie środków odwoławczych od orzeczeń, to sędziowie Sądu Najwyższego rozpoznali w 2012 r. 6862 skargi kasacyjne i kasacje, podkreślam to zróżnicowanie, o czym pan prezes też mówił, właściwie nie wiadomo, dlaczego tak się stało, że są skargi kasacyjne i kasacje, a łącznie, jeśli chodzi o wszystkie sprawy, Sąd Najwyższy rozpatrzył ich o 919 więcej niż w roku 2011. Cieszy to zwiększenie efektywności pracy sędziów. Tak chyba można to ocenić, skoro w 2011 r. sędzia załatwiał średnio 109 spraw, a w roku ubiegłym - 118. Na tym tle warto również podkreślić informację - o czym też dzisiaj była mowa, ale wracam do tego, bo to, moim zdaniem, jest bardzo ważne, ma ogromne znaczenie - odnoszącą się do poprawy możliwości dostępu do orzeczeń Sądu Najwyższego. Od października roku ubiegłego w serwisie internetowym sądu uruchomiona została nowa baza orzeczeń, w której systematycznie zamieszczane są bieżące, co oczywiste, ale również i archiwalne orzeczenia wraz z uzasadnieniami. Chciałabym żeby ta baza, podkreślam to jeszcze raz, panie prezesie, rzeczywiście była maksymalnie poszerzona, bo to jest po prostu źródło wiedzy, również jeśli chodzi o te orzeczenia archiwalne. Dostępność ta - oby była jak najszersza, nawet tych starszych orzeczeń, ale wciąż zachowujących aktualność - i duża aktywność sędziów na polu dydaktycznym, naukowym, publicystycznym mają, wszyscy to wiemy, kolosalne znaczenie dla kształtowania społecznie pożądanych postaw, co jest tak samo ważne - takie jest moje zdanie, ale myślę, że państwo też je podzielają - jak rozwiązywanie konkretnych, występujących w praktyce problemów interpretacyjnych. Sąd Najwyższy, czego zresztą należało się spodziewać, zajmował się bardzo szerokim spektrum spraw, za co poniekąd odpowiada również parlament, dokonując bardzo licznych zmian legislacyjnych. I tu trzeba bić się w piersi, bo jak celnie stwierdził pan pierwszy prezes, cytuję: znaczny stopień skomplikowania rozpoznawanych spraw i ich wielowątkowa materia wynika niekiedy ze złej jakości prawa. To nas, parlamentarzystów, powinny obowiązywać podstawowe zasady techniki prawodawczej, jak choćby ograniczenie nadmiernej szczegółowości stanowionego prawa, wprowadzanie jednoznacznej nomenklatury pojęciowej czy spójność zmienianych norm z dotychczasowymi przepisami. Wysoka Izbo! Z pewnością możemy mówić o znacznej aktywności uchwałodawczej Sądu Najwyższego. Wymieniane były różne przykłady, niektóre wielokrotnie. Ja też chciałabym do jednego z tych przykładów się odnieść, do tego, który dotyczy funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych. Ta uchwała odnosząca się do organu spółdzielni, jakim jest zebranie przedstawicieli członków spółdzielni mieszkaniowej, miała naprawdę bardzo duże znaczenie dla ochrony interesów tych członków. Wrócę do tego, co mówił pan prezes na temat postulatu de lege ferenda, podniesionego właśnie przez pana prezesa, nakłaniającego prawodawcę do uchwalenia nowej ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Panie prezesie, ten pogląd i ten apel de lege ferenda jest zbieżny z tym, co dzieje się w Sejmie, ponieważ trwają intensywne prace - notabene wzbudzające wśród Polaków bardzo duże emocje, jeśli chodzi o różne aspekty - dotyczące właśnie spółdzielczości mieszkaniowej. Mam nadzieję, że to się wszystko szczęśliwie zakończy, że prawo zmienimy w takim kierunku, żeby było to akceptowane przez szerokie rzesze naszych rodaków. Inny ważki przykład uchwały, który chcę przytoczyć, dotyczy sfery prawa rodzinnego, a dokładnie określenia zawartego w art. 58 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mówiącego o porozumieniu małżonków co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej. Może pozornie wydawałoby się, że to nie jest aż tak szalenie ważne. Porozumienie, co słusznie pan prezes podkreślił, nie jest załącznikiem, a sąd powinien przenieść jego treść do sentencji wyroku. Na marginesie, jeśli mówimy o emocjach społecznych, co podkreśliłam wcześniej, podając przykład spółdzielczości mieszkaniowej, ale dotyczy to także chociażby ogródków działkowych, przed czym jeszcze stoimy, to kolejny taki bardzo nośny społecznie temat i też zawierający wiele problemów, chciałabym zwrócić uwagę Wysokiej Izby na coraz częściej sygnalizowany problem z zakresu prawa rodzinnego dotyczący wykonywania władzy rodzicielskiej. Chodzi tu nie o wykonywanie władzy rodzicielskiej przez oboje małżonków, oboje rodziców, tylko przez ojca i o jego kontakty z dzieckiem. Stoimy przed tym problemem. Spotykam się z ojcami, z teściowymi, być może państwo też mieliście okazję do takich spotkań. Aktywność tych osób jest bardzo duża. Początkowo byłam do tego sceptycznie nastawiona, ale z biegiem czasu stwierdziłam, że coś jest na rzeczy, że są problemy z ustaleniem tych kontaktów, z niestety nie zawsze właściwym zachowaniem matek. Z przykrością to mówię, choćby dlatego że reprezentuję również parlamentarną grupę kobiet. Nie jestem do końca przekonana, czy są tu konieczne zmiany prawa, które w sposób szczególny określałyby sytuację ojca, ale być może trzeba ten problem przedyskutować, bo najzwyczajniej jest on już naprawdę mocno nabrzmiały. Być może nawet jakiś poważne spotkanie czy konferencja dobrze by się temu przysłużyły, może pod auspicjami naszego, pozwalam to sobie podkreślić, pana ministra. Jeśli jeszcze mowa o interwencji ustawodawcy, to chciałabym podać dwa przykłady. Istotny wydaje mi się postulat Sądu Najwyższego odnoszący się do uproszczenia unormowań w zakresie kosztów sądowych czy konieczności podwyższenia kwoty warunkującej wniesienie skargi kasacyjnej w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych przynajmniej do 25 tys. zł. Szanowny panie pierwszy prezesie, chcę na koniec poruszyć jeszcze jeden kontrowersyjny temat, co do którego mam nadzieję, że okaże się zupełnie pozbawiony realnych podstaw, bo trudno mi sobie wyobrazić, by w takim organie państwa jak Sąd Najwyższy, który jest ostoją sprawiedliwości, mogło kiedykolwiek dojść do działań korupcyjnych. Wszystkim nam zależy na tym, by doniesienia medialne zostały w 100% rzetelnie zweryfikowane, tak abyśmy nie mieli najmniejszych wątpliwości co do uczciwości zarówno organu sprawdzającego, jak i samych sędziów i pracowników Sądu Najwyższego. To jest już jednak oczywiście sprawa pana prokuratora generalnego. Wysoka Izbo! Mam nadzieję, że moje podziękowanie w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej, skierowane na ręce pana pierwszego prezesa, dla wszystkich sędziów i pracowników Sądu Najwyższego również nigdy nie dozna najmniejszego uszczerbku. Głęboko w to wierzę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)