Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2022-09-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz ustawy - Prawo budowlane z druku nr 2539 wpłynął do Sejmu w dniu 5 sierpnia tego roku. 19 sierpnia został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Infrastruktury. Pierwsze czytanie nastąpiło 14 września. Po jego przeprowadzeniu Komisja Infrastruktury przystąpiła do szczegółowych prac nad projektem. Ich rezultatem jest sprawozdanie, które mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie, zawarte w druku nr 2560. Projektowana ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/30/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Termin jej transpozycji minął w marcu 2020 r., zatem Komisja Europejska wszczęła postępowanie formalne przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej. Może to skutkować nałożeniem kar, dlatego trzeba tę dyrektywę wdrażać, chociaż może nie wszystkie rozwiązania witalibyśmy z wielką radością. Z drugiej strony przy drożejących przez agresję Rosji na Ukrainę surowcach energetycznych racjonalne i wskazane jest podjęcie działań, które przyspieszą poprawę efektywności energetycznej, ograniczenie zużycia energii i zmniejszenie zapotrzebowania na surowce energetyczne. Zmiany zawarte w omawianej ustawie służą temu, aby w Polsce powstawały budynki o jak najwyższych parametrach cieplnych, z nowoczesnymi, dobrej jakości i ekologicznymi rozwiązaniami. Wysoka Izbo! Oto zmiany zawarte w omawianym projekcie ustawy. Po pierwsze, nastąpi udostępnienie danych z centralnego rejestru charakterystyki energetycznej budynków w zakresie podstawowych informacji zawartych w świadectwach charakterystyki energetycznej, co umożliwi wynajmującym albo kupującym lokale podjęcie racjonalnej decyzji, z uwzględnieniem kryterium energooszczędności lokalu bądź budynku. Jawność danych z rejestru pozwoli też na ich wykorzystanie przy wdrażaniu programów dofinansowania w zakresie modernizacji i energooszczędności budynków. Po drugie, nastąpi cyfryzacja procesu sporządzania i przekazywania świadectw charakterystyki energetycznej budynków, protokołów kontroli systemów ogrzewania lub systemów klimatyzacji. Właściwy dokument będzie mógł zostać przekazany w formie papierowej albo cyfrowej. Po trzecie, będą wprowadzane sankcje za nienależyte sporządzanie świadectw charakterystyki energetycznej albo protokołów kontroli systemów ogrzewania lub klimatyzacji, co ukróci nierzetelne praktyki w tym zakresie. Mieliśmy do czynienia z tym, że przekazywano coś, co nie było świadectwem charakterystyki energetycznej, a trzeba było za to zapłacić. Nie spełniało to ustawowych warunków. Ustawa jasno określa, że trzeba się zalogować w systemie, w tym systemie sporządzić świadectwo charakterystyki i je przekazać. Nie zawsze to było dochowywane. Po czwarte, w obrocie lokalami i budynkami nastąpi upowszechnienie stosowania danych z rejestru charakterystyki energetycznej, w tym wskaźników charakterystyki energetycznej, np.: wskaźnika rocznego zapotrzebowania na energię końcową, wskaźnika rocznego zapotrzebowania na nieodnawialną energię pierwotną, wskaźnika rocznego zapotrzebowania na energię użytkową, udziału odnawialnych źródeł energii w rocznym zapotrzebowaniu na energię końcową oraz jednostkowej wielkości emisji CO 2 . Te wszystkie wskaźniki mówią o kosztach eksploatacji budynku lub lokalu, co powinno być brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o inwestycji w nieruchomości. Po piąte, przy nabywaniu budynku lub lokalu świadectwo charakterystyki energetycznej bądź też kopia tego dokumentu będą otrzymywane przy zawieraniu umowy najmu. Jak mówię, upowszechni się stosowanie tych dokumentów. Ponadto kopie świadectwa charakterystyki energetycznej budynku w postaci papierowej lub wydruki świadectwa w postaci elektronicznej będą dołączane do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. To jest przepis, który może zostać powitany bez entuzjazmu przez inwestorów, bo w 2015 r. była zmiana, która zwalniała z tego obowiązku, niemniej jednak należy zauważyć, że dyrektywa tego wymaga. Z tego względu należy ten przepis przywrócić. Kolejna kwestia dotyczy rozszerzenia zakresu systemów objętych obowiązkiem kontroli. Mówimy tutaj o systemach o mocy przekraczającej 70 kW. Ponadto nastąpi nałożenie w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r. obowiązku instalacji systemów automatyki i sterowania w budynkach wyposażonych w duże systemy ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji, tzn. o mocy powyżej 290 kW. Instalowanie takich systemów pozwoli na to, żeby monitorować, rejestrować i analizować zużycie energii w budynku, pozwoli na wykrywanie utraty efektywności systemów technicznych i na informowanie zarządcy o możliwościach poprawy efektywności energetycznej. Chodzi o racjonalizację i oszczędność zużywanej energii w budynkach. Oczywiście padnie na pewno pytanie o koszty wprowadzanych rozwiązań. Z punktu widzenia obywatela, który potrzebuje zamówić taką charakterystykę energetyczną, jego cena waha się od kilkuset złotych dla budynku jednorodzinnego do ok. 1000 zł dla budynku wielorodzinnego. Ważność tego świadectwa - przypominam - to jest okres 10-letni. Z kolei koszty kontroli systemów ogrzewania i klimatyzacji dla kotłów o mocy od 20 kW, dla urządzeń chłodniczych od 12 kW, a dla połączonych systemów klimatyzacji i wentylacji od 70 kW są uzależnione od rozmiarów tego systemu i ich wielkość wynosi od kilkuset złotych do ok. 1500 zł. Te kontrole należy wykonywać co kilka lat. Tak w największym skrócie to wygląda. Przechodząc, proszę państwa, do projektu ustawy, nad którym pracowała Komisja Infrastruktury, przypomnę, że art. 1 zawiera 23 zmiany w ustawie z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków, art. 2 zawiera dwie zmiany w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, art. 3-8 zawierają przepisy przejściowe, natomiast zgodnie z art. 9 ustawa wejdzie w życie po upływie 6 miesięcy od dnia jej ogłoszenia. W trakcie prac w Komisji Infrastruktury zostało wprowadzonych do tekstu 10 poprawek sugerowanych przez Biuro Legislacyjne. Całość sprawozdania Komisji Infrastruktury została przyjęta 25 głosami za, bez głosów przeciwnym, przy 1 głosie wstrzymującym się. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury uprzejmie proszę o uchwalenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków oraz ustawy - Prawo budowlane, zawartego w sprawozdaniu komisji, druk nr 2560. Dziękuję bardzo.