Mówca: Anna Bańkowska
Data: 2013-12-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Sojuszu Lewicy Demokratycznej ustosunkować się do projektu zawartego w druku nr 1907 i sprawozdania zawartego w druku nr 1980. Właściwie to powinnam zacząć moje wystąpienie od stwierdzenia: a nie mówiliśmy. A nie mówiliśmy... (Poseł Maria Zuba: Ja miałam to powiedzieć.) ...o tym jako Sojusz Lewicy Demokratycznej wtedy, kiedy były stanowione przepisy wprowadzające chaos w prawie do pobierania emerytury i łączenia tego z pracą zawodową kontynuowaną u pracodawcy, u którego nabyło się prawo do emerytury. Rząd był zachłyśnięty tym pomysłem. Choć zrobił to z własnej i nieprzymuszonej woli, to kilka lat wcześniej też z własnej i nieprzymuszonej woli wprowadził zakaz łączenia pracy u tego samego pracodawcy z prawem do emerytury. Właściwie to taki nieszczęsny jest ten art. 103a, ta wieczna huśtawka wokół tego, czy obowiązuje, czy jest wycofywany. I z czym mamy teraz do czynienia? Otóż osoby, które nabyły prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r. i kontynuowały zatrudnienie... Nie. Wszyscy, którzy chcieli pobierać emeryturę i kontynuować zatrudnienie u pracodawcy, u którego nabyli prawo, zderzyli się z takim czymś, że oto od 1 stycznia nie ma możliwości uzyskania prawa do emerytury, jeśli kontynuuje się zatrudnienie, bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy. Wyjątkowo zostali potraktowani ci, którzy nabyli prawo do emerytury przed 1 stycznia 2011 r., bo pozwolono im bez konsekwencji finansowych do 30 września pobierać świadczenie i kontynuować zatrudnienie. Dobrze, że mamy Trybunał Konstytucyjny, ponieważ w tym momencie wytknął on rządowi niekonstytucyjność takiego postępowania wobec tych emerytów, którzy wcześniej na mocy ustawy łączyli prawo do emerytury z kontynuowaniem zatrudnienia właśnie u swojego pracodawcy. I co teraz? Przede wszystkim po dacie wejścia w życie orzeczenia trybunału, tj. od 22 listopada 2012 r., ZUS zaczął pospiesznie wypłacać emerytury. W międzyczasie szereg osób denerwowało się, myśląc i wiedząc, mając przekonanie, że przepisy, które spowodowały u nich zawieszenie emerytury, są niekonstytucyjne, i występowało do sądów, a sądy, jak to w Polsce bywa, różnie orzekały - jedne dawały prawo do wypłaty zawieszonych świadczeń, inne dawały takie prawo wraz z odsetkami, jeszcze inne w ogóle miały inne podejście. Słowem, emeryci, którzy musieli mieć zawieszone prawo do emerytury, podzielili się na kilka grup. I teraz rząd proponuje rozstrzygnięcia. I bardzo dobrze, ponieważ w tym momencie brakuje przepisów, które mówiłyby, jak i komu należy wypłacać emerytury za okres od 1 października 2011 r. do 22 listopada 2012 r. Bardzo się cieszę, że Komisja Finansów Publicznych wysłuchała naszej opinii, tzn. Komisji Polityki Społecznej, i bardziej sprawiedliwie, niż chciał rząd, rozwiązała kwestię tych osób, które miały orzeczenia sądowe. Myślę, że w tej chwili jest to dobra regulacja prawna i należy ją poprzeć. Jestem również zadowolona, podobnie jak mój klub, że zostały uregulowane jeszcze inne sprawy. Chodzi m.in. o art. 8, który dotyczy wypłat, i art. 3, który daje lepszą pozycję emerytom. Natomiast, panie ministrze, zgadzam się z tymi dwiema przesłankami. Ta pierwsza przesłanka, która mówi, że dotyczy to osób, które nabyły prawo do świadczenia przed 1 stycznia 2011 r., jest jak najbardziej logiczna, bo po 1 stycznia 2011 r. ci, którzy kontynuują zatrudnienie u swojego pracodawcy, nie mogą nabyć prawa do emerytury. Ta druga przesłanka, która mówi, że trzeba było pracować w okresie, kiedy już trzeba było zawiesić emeryturę, również jest istotna. Ale, panie ministrze, co z dziedziczeniem? Załóżmy, że ktoś pracował w tym okresie (Dzwonek) i zawieszono mu emeryturę, pracował do niedawna, dzisiaj zmarł czy jutro umrze, przed dniem wejścia w życie ustawy. Mamy pytanie i bardzo chciałabym, żeby w słowie podsumowującym odniósł się pan do tej kwestii, bo gdyby taki przypadek losowy nie miał miejsca, to ta zainteresowana osoba otrzymałaby świadczenie i siłą rzeczy również rodzina miałaby tę sumę pieniędzy. Ponieważ w ustawie jest mowa, że wypłata świadczeń następuje na wniosek zainteresowanego, w moim przekonaniu powinniśmy podejść do sprawy dziedziczenia w tym zakresie, czyli kwestii spadkowych, bardzo poważnie. Prosiłabym pana ministra o ustosunkowanie się, a jeśli odpowiedź będzie, powiedziałabym, dwuznaczna, to myślę, że warto zaapelować do Senatu, żeby również przyjrzał się tej sprawie. Dziękuję bardzo.