Mówca: Beata Kempa
Data: 2012-07-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, druk nr 511. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Solidarna Polska konsekwentnie opowiada się za tym, aby poselskie projekty ustaw, a także wszelkie inicjatywy obywatelskie kierować do pracy w komisji, a nie odrzucać w pierwszym czytaniu. W tym wypadku wszystkie elementy zostały bardzo szczegółowo wymienione, omówione zarówno przez pana posła Śniadka w imieniu wnioskodawców, jak i przez moich szanownych przedmówców. Pozwolę sobie przedstawić kilka uwag natury ogólnej, bardzo ważnej, która, jak śmiem twierdzić, generalnie legła u podstaw konstruowania tego projektu ustawy, jak również uwag natury prawnej, które są bardzo ważne do przedyskutowania w komisji i do wzięcia pod uwagę, a także opinii, które zostały w sposób bardzo szczegółowy przygotowane i wyartykułowane przez różnego rodzaju organy. W pierwszej kwestii pozwolę sobie nie zgodzić się z moim przedmówcą z Platformy Obywatelskiej, który użył dość mocnych słów i powiedział, że te rozwiązania są, jak zrozumiałam, jakby rodem wzięte z modelu radzieckiego. Panie pośle, myślę że to są zbyt mocne słowa, dlatego że ten projekt jest potwierdzeniem czegoś, co tutaj, w tej Izbie, myślę, powinno się już stać. I czas najwyższy. Mianowicie trzeba jednoznacznie stwierdzić, że w Polsce w zakresie zawierania umów rodzi się w świetle prawa - uwaga: w świetle prawa, bo jest ku temu podstawa prawna wynikająca zarówno z Kodeksu pracy, jak i z Kodeksu cywilnego - olbrzymia patologia. Wymusza to oczywiście kwestie ekonomii, ale też i inne, moim zdaniem bardzo patologiczne, zachowania. Tak naprawdę pracownicy godzą się na pewne praktyki z bardzo prostego powodu: z przyczyn ekonomicznych, takich, że chcą utrzymać siebie i swoje rodziny i na pewne warunki po prostu się godzą, część z nich, powiedzmy jasno i odważnie z tej mównicy, w sposób naprawdę zupełnie nieświadomy i niezawiniony. Dlatego trzeba rozpocząć bardzo szeroką dyskusję. Oczywiście to jest pierwsza próba, wyrywkowa, szczątkowa, ale warto przy tej okazji przeprowadzić dyskusję o tym, jak zmienić polskie prawo, aby tę patologię w świetle obecnie obowiązującego prawa ukrócić i zlikwidować. Jest to oczywiście możliwe, ale pod warunkiem, że zjednoczą się tutaj siły. Nie będziemy odrzucać projektu w pierwszym czytaniu tylko dlatego, że jest autorstwa tej czy innej partii politycznej, bo to jest niepoważne traktowanie milionów polskich pracowników, a w związku z tym i milionów ich rodzin. Myślę, że z tego względu warto, abyśmy dyskutowali nad tym projektem. On dotyczy kwestii Państwowej Inspekcji Pracy, a więc tylko jednego podmiotu, który może mieć uprawnienia władcze w stosunku do pracodawcy i do pracownika. Zgodzę się tutaj z uwagami natury czysto prawnej, uwagami prokuratora generalnego, a także uwagami Sądu Najwyższego i moim zdaniem możliwa jest konwalidacja w trakcie prac w komisjach. Głównie chodzi tutaj o podstawowy zarzut, który wyczytałam, dotyczący jasno ustabilizowanego prawa, konstytucyjnego prawa do sądu. Trzeba po prostu określić kwestię dotyczącą odwołania od decyzji. Jeśli ten tryb odwoławczy będzie wprowadzony albo w drodze poprawek, albo nawet jeszcze, myślę, w drodze autopoprawki, o ile jest to możliwe, to uważam, że dywagacje prawne czy raczej wątpliwości prokuratora generalnego lub Sądu Najwyższego jak najbardziej zostaną usunięte i jednocześnie usunięta zostanie wątpliwość dotycząca ewentualnej niekonstytucyjności, która delikatnie pobrzmiewa w tych uwagach. Szkoda, że ten projekt nie został skierowany przez marszałka Sejmu do Komisji Ustawodawczej, bo my w Komisji Ustawodawczej właśnie przesądzamy o tym, czy dany projekt jest dopuszczalny, konstytucyjny bądź nie, a wtedy jest też możliwość wprowadzenia autopoprawki, która usuwałaby takie wątpliwości prawne. (Dzwonek) Myślę jednak, że nic nie stoi na przeszkodzie, żeby w ramach prac w komisji to przedyskutować. Uważam, że w świetle tego, iż pracownicy jednak są wykorzystywani, godzą się na pewne umowy, potrzebna jest dyskusja. Ważne jest, aby w pierwszym dniu, kiedy przystępuje się do pracy, wiedzieć, jakie są dokładnie warunki pracy, bo to wiąże się też z kwestią ubezpieczenia. Przecież tak naprawdę, odpukać w niemalowane, różne przypadki mogą się zdarzyć pierwszego, drugiego dnia po przyjęciu do pracy, więc myślę, że akurat rozwiązanie mówiące o tym, że przed przystąpieniem do pracy... Jeśli chodzi o tę umowę, jest jasność. To jest tak jak z umową kredytową, każdą inną umową, od której zresztą w tamtym przypadku można odstąpić w stosownym czasie. Pewność prawna i pewność obrotu w tym zakresie jest jak najbardziej uzasadniona, a to rozwiązanie moim zdaniem wprowadza jasność i stawia kropkę nad i. I w stosunku do pracodawcy, i w stosunku do pracownika jest uczciwe. Niemniej, Wysoka Izbo, ten projekt absolutnie nie zwalnia nas od szerokiej dyskusji, w jaki sposób zrównoważyć prawo. Bo mamy tu jakby konflikt pracodawca - pracownik. Pracodawca nie chce być traktowany jako potencjalny przestępca - jest tak traktowany przez urzędy - i nie chce już ponosić większych obciążeń ponad te, które ponosi, a z drugiej strony pracownik chciałby mieć pewność swojego uczestnictwa w obrocie prawnym w zakresie chociażby właśnie prawa pracy. Dlatego myślę, że jak najbardziej czeka nas taka dyskusja. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Konsekwentnie klub Solidarnej Polski opowiada się za skierowaniem tego projektu do dalszych prac w komisjach. Zmiany kosmetyczne spowodują, że będzie on zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję.