Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2016-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tak jak moi przedmówcy tutaj mówili, w ustawie wyraża się zgodę na ratyfikację umowy o utworzeniu Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych. Głównym celem tej nowej instytucji finansowej ma być wspieranie zrównoważonego rozwoju Azji poprzez wspieranie rozbudowy infrastruktury i innych sektorów produkcji w słabo rozwiniętych regionach azjatyckich oraz równie zaniedbanych obszarach poza kontynentem. Idea powstania banku łączy się także z rozwojem chińskiej inicjatywy rewitalizacji tras handlowych na linii Chiny - Europa. Udział Polski w tym projekcie ma być szansą na zwiększenie ekspansji międzynarodowej polskich przedsiębiorców na Wschód. Członkostwo naszego kraju w tej inwestycji ma ułatwić dostęp do azjatyckich przetargów, a co za tym idzie, wejście w rolę wykonawców, podwykonawców czy dostawców w ramach realizowanych przy udziale tego banku projektów. Współpraca z bankiem może być także ważnym źródłem informacji o rynkach azjatyckich i obecnych na tym terenie przedsiębiorcach, partnerach biznesowych w kontekście projektu rozbudowy trasy Chiny - Europa. Polska może odegrać także istotną rolę jako ten pierwszy kraj Unii Europejskiej na trasie reaktywowanego jedwabnego szlaku. By jednak od teorii przejść do praktyki, wiele musi się zadziać. Wiedza o samym banku i realizowanych przy jego udziale projektach musi być rozpowszechniona jak najbardziej pomiędzy polskimi przedsiębiorcami, zaś rząd i ministerstwo muszą podjąć dosyć istotną, ważną rolę koordynatora działań. Dobrze byłoby, byśmy, wchodząc w tę inicjatywę, zadbali także o jak najszerszą reprezentację w gronie pracowników instytucji, nie tylko w postaci gwarantowanych ratyfikowaną umową stanowisk, ale także stanowisk bardziej komercyjnych. W ten sposób Polska będzie mogła sprawować systematyczny nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem banku i dbać o odpowiedni zwrot zainwestowanego kapitału. Trzeba jednak podkreślić, że powołanie Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych nie jest czymś innowacyjnym ani nowym. Istnieją na rynku instytucje finansowe, które pełnią bardzo podobną rolę również na tym terenie. Do takich należy zaliczyć Azjatycki Bank Rozwoju, który zrzesza 67 państw, z czego 2/3 jest właśnie z terenu Azji i Pacyfiku. Jego działania są właśnie głównie nakierowane na prace na tym obszarze. Przeciwnicy projektu mówią, że chiński rząd chce po prostu poprawić swoją pozycję na arenie międzynarodowej i zwiększyć możliwość oddziaływania finansowego na kontynencie. Sceptycy wyrażają obawy, że nowa instytucja finansowa nie będzie spełniać standardów prawnych, standardów pracy, przejrzystości procedur ani przetargów, jakie powinny towarzyszyć działalności takiej międzynarodowej instytucji finansowej. Władze Chin tłumaczą, że obecna pomoc międzynarodowych instytucji finansowych jest niewystarczająca, stąd konieczność powołania nowej inicjatywy. Klub Nowoczesna uznaje, że mimo różnych ryzyk warto wziąć w niej udział. Parę słów o finansowaniu. Kapitał banku ma wynieść 100 mld dolarów. Udział poszczególnych krajów wyliczono na podstawie wielkości PKB oraz parytetu siły nabywczej. Polska ma wnieść kapitał na poziomie ok 380 mln dolarów. 20% kapitału ma być wpłacone w gotówce. Pozostała część udziałów ma być płatna na żądanie, stanowiąc zabezpieczenie wypłacalności banku jako instytucji i emitenta papierów wartościowych. Warto tu dodać też do tego dwa słowa, bo zgodnie z informacją podaną w uzasadnieniu kwota pierwszej wpłaty została ujęta w ustawie budżetowej na rok 2016. Należy jednak zauważyć, na co też zwraca uwagę BAS, że pozycja dotycząca płatności związanych z udziałami Skarbu Państwa w międzynarodowych instytucjach finansowych została zaplanowana na poziomie wyższym niż w 2015 r. o zaledwie 72,5 mln zł. W związku z tym pytanie: Czy aby na pewno w całości kwota ta została zabezpieczona? Dodatkowo obawy budzi płatna na żądanie kwota zobowiązania w wysokości 2,6 mld zł. Zostanie ona ujęta w budżecie państwa pozabilansowo, co tak naprawdę stwarza konieczność stałego monitorowania ryzyka związanego z ewentualną koniecznością jej wypłaty. Podsumowując te wszystkie plusy i minusy, klub Nowoczesna, jak powiedziałam, będzie popierał tę inicjatywę, ale jakby chcieliśmy podkreślić te ryzyka, które naszym zdaniem ministerstwo powinno wziąć pod uwagę. Dziękuję bardzo.