Mówca: Arkadiusz Sikora (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-05-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (druk nr 1184). Obecnie udział wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych, jest uzależniony od spełnienia określonych wymagań, których celem jest zagwarantowanie, że zamówienie zostanie zrealizowane przez wykonawcę dającego rękojmię jego należytego wykonania. W ramach tych przepisów wyszczególnione są kryteria, które wykluczają wykonawcę z procesu realizacji zamówienia, gdy np. wykonawca był skazany za określone przestępstwa, naruszył obowiązki dotyczące płatności podatków, opłat lub składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne itp. Odrębnym obszarem są warunki udziału w postępowaniu, które mają na celu weryfikację posiadanych przez wykonawców zdolności oraz zasobów niezbędnych do realizacji zamówienia, takich jak np. zdolności do występowania w obrocie gospodarczym, uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, sytuacja ekonomiczna lub finansowa oraz zdolności techniczne lub zawodowe. Wszystkie te okoliczności na etapie przygotowania do przeprowadzenia inwestycji brane są pod uwagę i jest to proces trudny, skomplikowany oraz żmudny. Aby uzyskać pewność, że dany wykonawca jest zdolny do realizacji zamówienia, konieczne jest otrzymanie od potencjalnych wykonawców wielu informacji, które firmy te muszą dostarczyć. Każdorazowo pozyskanie takich dokumentów od organów uprawnionych wiąże się z dodatkową pracą oraz kosztami, niejednokrotnie niemałymi. Odpowiedzią na powyższe zagadnienia ma być rozwiązanie w postaci certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Certyfikacja wiąże się bowiem ze zmniejszeniem obciążeń formalnych oraz finansowych po stronie MŚP w toku postępowania o udzielenie zamówienia. Proces certyfikacji będzie inicjowany przez wykonawcę poprzez złożenie wniosku o wydanie certyfikatu do podmiotu certyfikującego, jednak samo wszczęcie procedury certyfikacji nastąpi wraz z zawarciem umowy w sprawie certyfikacji między wykonawcą a podmiotem certyfikującym. Wykonawca będzie przedkładał stosowne dokumenty, w tym podmiotowe środki dowodowe, niezbędne do wykazania, że wobec wykonawcy nie zachodzą podstawy wykluczenia lub potwierdzenia zdolności wskazanych we wniosku. Zgodnie z omawianą ustawą wykonawca będzie uprawniony do posługiwania się certyfikatem na potrzeby wielu różnych postępowań o udzielenie zamówienia, bez potrzeby każdorazowego gromadzenia i składania podmiotowych środków dowodowych w zakresie sprecyzowanych przez zamawiającego podstaw wykluczenia oraz warunków udziału w postępowaniu. Certyfikat będzie zastępował podmiotowe środki dowodowe. Innymi słowy, wprowadzenie certyfikacji wykonawców ukierunkowane jest m.in. na zmniejszenie liczby dokumentów składanych w toku postępowania o udzielenie zamówienia. Certyfikat wydawany będzie najpierw na roboty budowlane. Regulacje dotyczące usług i dostaw wejdą w życie po upływie 4 lat od dnia ogłoszenia ustawy. Certyfikacja będzie udzielana na okres od 1 roku do 3 lat. Ustanowienie certyfikatu przyczyni się do dalszego ułatwienia wykonawcom, szczególnie z sektora MŚP, dostępu do rynku zamówień publicznych, a w konsekwencji podniesienia konkurencyjności postępowań. Jest to o tyle istotne, że wzrost konkurencyjności postępowań, a więc większa liczba składanych ofert oznacza wymierne korzyści również dla zamawiających, w tym te o charakterze ekonomiczno-finansowym. Klub Lewicy pozytywnie opiniuje proponowane zmiany oraz rekomenduje przyjęcie ustawy.