Mówca: Romuald Ajchler
Data: 2013-08-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Zdaniem Sojuszu Lewicy Demokratycznej, a także wielu ekspertów od rolnictwa, w ostatnich miesiącach sytuacja rolników staje się dramatyczna, choćby z uwagi na drastycznie niskie ceny skupu zbóż i rzepaku. Nie pokrywają one nawet kosztów produkcji - oblicza Polski Związek Producentów Roślin Zbożowych. Należy więc dokładnie wyjaśnić przyczynę tak dużego spadku cen skupu w porównaniu z ubiegłorocznymi cenami. W środowisku rolników słyszy się nawet o zmowie cenowej. Elewarr, nadzorowany przez Agencję Rynku Rolnego, jest jednym z większych uczestników rynku zbóż, a to właśnie ta firma stosuje często najniższe ceny, skłaniając inne podmioty do takiego samego zachowania. W tym kontekście do poważnej refleksji powinny skłonić dane Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej, który ostrzega, że w ciągu najbliższych lat połowie małych i średnich gospodarstw rolnych grozi bankructwo. Wysoka Izbo! W lipcu br. zwróciłem uwagę, wygłaszając w Sejmie oświadczenie kierowane do ministra rolnictwa, na możliwość zmowy cenowej, a przede wszystkim prosiłem o zbadanie, czy istnieje takie zagrożenie. Tydzień później rolnicy wyszli na ulice i głośno o tym nie mówili, lecz krzyczeli. Wiem, że zjawisko to jest bardzo trudno udowodnić. Ale nie można nic nie robić albo udawać, że cokolwiek w tej sprawie się robi. Ale jeżeli Elewarr, nadzorowany przez Agencję Rynku Rolnego, w szczycie skupu proponuje 1200 zł za tonę rzepaku, to jest to sygnał dla innych podmiotów skupowych, aby podobnie się zachowywały. Rolnicy nie potrafią zrozumieć, jak to jest możliwe, że jedyny podmiot ministra rolnictwa, zamiast stabilizować ceny na rynkach zbóż i rzepaku, destabilizuje te rynki. Wyjaśnienia wymaga także, co Elewarr zrobił z rzepakiem. Otóż z informacji, jakie posiadam, wynika, że sprzedał rzepak pośrednikowi, a ten - do ADM w Szamotułach. Należałoby się przyjrzeć tej transakcji. Czy przypadkiem ten pośrednik nie jest słupem w rozumieniu ustawy o VAT? Wyjaśnić należy, czy rzeczywiście kupił rzepak, czy tylko obracał pustymi fakturami. W tej sprawie proszę o informacje od ministra finansów. Podnoszę tę kwestię z tego powodu, że po szczycie skupowym wzrosły ceny rzepaku, co oznacza, że rolnik stracił, a pośrednik zarobił. Tutaj pytanie: Czy tak powinna zachowywać się spółka z udziałem Skarbu Państwa? Wysoki Sejmie! O dochodach rolników nie tylko decyduje rynek zbóż i rzepaku, ale także pozostałe rynki, w tym między innymi rynek mięsa wieprzowego, wołowego, drobiowego, mleka, owoców i warzyw. Jednak najgorszą sytuację obserwujemy w produkcji wieprzowiny. Spadek w ostatnich latach z 19 do 10 mln sztuk trzody chlewnej oznacza, że prawie połowa budynków stoi pusta. A co proponuje minister finansów? Otóż minister finansów proponuje wprowadzenie opodatkowania podatkiem od nieruchomości tychże budynków i wprowadzenie podatku dochodowego w rolnictwie, mówiąc przy tym, że podatek ten naprawdę będzie podatkiem obojętnym w odniesieniu do dotychczasowych obciążeń podatkowych w rolnictwie. Jeśli tak, to po co wprowadzać podatek, który nic nie daje, dodatkowo komplikując i wprowadzając koszty w rolnictwie? Wysoki Sejmie! Nie jestem w stanie, Wysoka Izbo, w ciągu 5 minut omówić całościowo sytuacji ekonomicznej w rolnictwie. Ale chciałbym usłyszeć od ministra rolnictwa, jakie ma pomysły, aby eliminować patologie, zmowy cenowe, oszukiwanie rolników, korzystanie z tego, że rolnik z przyczyn ekonomicznych, czy chce, czy nie chce, musi sprzedać swe produkty za każdą cenę. Chciałbym wiedzieć, co z instrumentami interwencyjnymi na rynkach rolnych, czy one funkcjonują, a jeżeli nie, to dlaczego nie rozmawia się z Unią Europejską o ich aktualizacji. Chciałbym, aby kilka słów pan minister powiedział o poważnym zagrożeniu dla produkcji trzody chlewnej (Dzwonek) w Polsce, jakim jest pomór afrykański. O tym, że zbliża się do granic, wiemy już, panie ministrze, od kilku lat. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej chciałby usłyszeć o przeciwdziałaniach w tej sprawie. Wysoki Sejmie, Sojusz Lewicy Demokratycznej uznaje za konieczne zajęcie się tym problemem przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w ramach informacji bieżącej oraz zwraca się do rządu o podjęcie stosownych kroków zapobiegających zagrożeniu dla egzystencji rodzin wielu polskich rolników. Dziękuję bardzo. (Oklaski)