Mówca: Adam Rybakowicz (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-04-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Poselskiego Ruch Palikota wobec sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, druki nr 3247 i 3307. Rządowy projekt dotyczy zapewnienia producentom owoców i warzyw dostępu do ubezpieczeń z dopłatami z budżetu państwa do składek ubezpieczenia w przypadku stosowania przez zakłady ubezpieczeń stawek taryfowych w wysokościach wyższych niż 6% sumy ubezpieczenia upraw. Nowelizacja wprowadza zmiany w zasadach udzielania pomocy publicznej określonych w wytycznych Unii Europejskiej w sprawie pomocy państwa w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich w latach 2014-2020 oraz przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 w zakresie definicji działalności rolniczej oraz definicji rolnika. Projekt zakłada ponadto inny sposób składania wniosków przez zakłady ubezpieczeniowe. Wnioski takie będą mogły być składane dwa razy w roku i zwrot kosztów także odbywałby się dwa razy w roku. Przewiduje się ponadto ujednolicenie wzorów dokumentów akceptowanych przez ministra rolnictwa oraz ministra finansów. Rząd zaproponował także skrócenie z 30 do 14 dni okresu karencji, tj. terminu, od którego następuje odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń po zawarciu umowy w przypadku wystąpienia powodzi lub suszy. Wysokość dofinansowania z budżetu państwa składki do ubezpieczenia upraw i zwierząt gospodarskich wyniesie do 65% (wcześniej było to 50%). Do ubezpieczeń włączeni zostali ponadto producenci warzyw i owoców, z dofinansowaniem składki do 50% i do 5% sumy ubezpieczenia. Przy ubezpieczeniu upraw zbóż, kukurydzy, rzepaku jarego, rzepiku, ziemniaków lub buraków cukrowych dofinansowanie wynosiłoby do 3,5% sumy ubezpieczenia upraw, a przy ubezpieczeniu rzepaku ozimego, warzyw gruntowych, chmielu, tytoniu, drzew i krzewów owocowych, truskawek lub roślin strączkowych - 5%. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie prac nad projektem w komisji zgłoszono wiele uwag do projektu, m.in. uwagę dotyczącą definicji rolnika w rozumieniu przepisów rozporządzenia nr 1307 z 2013 r., która najogólniej rzecz ujmując, dotyczy tych rolników, którzy pobierają płatności bezpośrednie i mają obowiązek ubezpieczenia powierzchni w 50%, jeśli chodzi o uprawy roślin i ubezpieczenie zwierząt gospodarskich. Podjęto kwestię, która dotyczy skrócenia okresu karencji dla takich zjawisk, jak powódź i susza. Była karencja 30-dniowa, zaproponowano, żeby było to 14 dni, a więc tak jak w przypadku gradu i wiosennych przymrozków. Postulowano m.in., by w ustawie zostały sztywno określone widełki dofinansowania, bo samo zapisanie dofinansowania do 65% nie gwarantuje, że rolnicy właśnie tyle otrzymają. W rezultacie wysokość dofinansowania ma być ustalana co roku przez Radę Ministrów. Złożono również wniosek o powołanie podkomisji, który jednak nie został zaakceptowany przez większość komisji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obecnie w Polsce 143 tys. rolników korzysta z ubezpieczenia, zaś tylko 426 gospodarstw ma wykupione ubezpieczenia zwierząt gospodarskich. Na dopłaty do składek budżet przeznacza 200 mln zł, z czego w ub.r. wykorzystywano ok. 160 mln zł. Rolnikom potrzebny jest powszechny i obowiązkowy system ubezpieczeń rolnych, a zaproponowane przez rząd rozwiązanie to ˝dokarmianie firm ubezpieczeniowych˝, a nie budowanie spójnego systemu ubezpieczeniowego, tym bardziej że nowelizacja nie ustanawia w katalogu minimalnego progu dofinansowania z budżetu państwa w przypadku takich upraw, jak trawy nasienne, zioła, warzywa nasienne, plantacje energetyczne, len, konopie, łąki, sorgo na kiszonkę, trwałe użytki zielone. Mam jednak obawy, czy to określenie ˝do 65%˝ nie da możliwości różnych interpretacji, co może spowodować zmniejszenie dofinansowania, bo 40% spełnia kryteria ustawowe z zapisem ˝do 65%˝. Biorąc jednak pod uwagę korzyści, jakie niesie ta nowelizacja, Koło Poselskie Ruch Palikota opowie się za przyjęciem sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, druki nr 3247 i 3307.