Mówca: Jacek Czerniak
Data: 2023-07-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To bardzo ważny projekt ustawy. Jest ważny dlatego, że łamie wszelkie procedury, obchodzi konstytucję i łamie jej przepisy. Proszę państwa, ten projekt dotyczy konstytucyjnych organów władzy publicznej: Sejmu, Senatu, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Rady Ministrów. Wszystkie kompetencje, na które się powołujecie, rozumiemy zupełnie inaczej. Jeżeli mówimy o zasadzie współdziałania, która jest zapisana w preambule konstytucji, to ta zasada jest realizowana przez stwarzanie możliwości wyrażania opinii, konsultacje, składanie określonych stanowisk. Ona nie wzmacniania kompetencji jednego organu kosztem drugiego organu, bo to jest łamanie konstytucji. Jeżeli w art. 10 napisane jest wprost, że ustrój Rzeczypospolitej Polskiej polega na podziale władzy i na kontroli władzy, jest określone, jaki jest ten podział władzy, to nie można zwykłą ustawą zmieniać art. 10 konstytucji. Nie można łamać artykułu dotyczącego Rady Ministrów, w którym jest powiedziane, że za politykę zewnętrzną i wewnętrzną odpowiada Rada Ministrów. Nie można wzmacniać, jak powiedziałem, pozycji prezydenta kosztem Rady Ministrów, bo jeżeli prezydent odpowiada - na szczęście - przed Trybunałem Stanu, a nie jak np. za czasów w konstytucji kwietniowej z 1935 r. przed Bogiem i historią, to nie odpowiada przed Sejmem. Jeżeli on będzie podejmował decyzje kosztem premiera, który odpowiada przed Sejmem, to znaczy, że będzie bezkarny. Nie rozumiem, dlaczego np. prezydent ma mieć prawo weta, dlaczego ma decydować o tym, kto będzie komisarzem z ramienia Rzeczypospolitej Polskiej. Dzisiaj na posiedzeniu komisji - pan sprawozdawca o tym nie powiedział - przedstawiciel korporacji samorządowej powiedział, że jeżeli korporacje samorządowe zgłaszają, wybierają ze swojego grona przedstawicieli do Komitetu Regionów, a nagle okazuje się, że panu prezydentowi się nie podoba ten przedstawiciel wybrany do Komitetu Regionów, desygnowany przez korporacje i wetuje jego kandydaturę, to proszę państwa, jest to ograniczenie kompetencji i korporacji, i samorządów, jest to zmiana ustrojowa, a nie można tej zmiany dokonywać w takim trybie, jaki dzisiaj został zaproponowany. Jeżeli bowiem mówimy o procedurze, to trzy czytania oczywiście są w gestii legislacyjnej Sejmu, ale pierwsze czytanie w takiej materii powinno odbyć się na plenarnym posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, a nie na posiedzeniu komisji, przy czym abstrahuję już od godziny rozpoczęcia posiedzenia tejże komisji. Klub Lewica ma wątpliwości co do kwestii związanych z art. 10, dotyczącym podziału ustroju politycznego, art. 126 czy ze wspomnianym art. 133 ust. 3, który rzekomo precyzuje zadania czy współdziałanie w zakresie polityki zagranicznej, jak również z art. 146, dotyczącym kompetencji Rady Ministrów. Jeżeli głowa państwa według opinii prawnych, które zostały przedstawione, ma obowiązek współdziałania z Radą Ministrów, to ten obowiązek jest nałożony na głowę państwa. Nie oznacza to, że głowa państwa ma zastępować Radę Ministrów i wykonywać zadania, które przypisane są Radzie Ministrów. Szanowni Państwo! To coś niebywałego, że w taki sposób chcemy osiągnąć cele polityczne. Rozumiem walkę polityczną, jakieś założenia. Mój przedmówca zadał pytanie: Jaki jest cel tej nowelizacji? Odpowiedź wydaje się prosta. Zbliżają się wybory. Być może obóz rządzący, obóz tzw. Zjednoczonej Prawicy, zakłada, że nie będzie już rządził i chce kosztem ustroju politycznego, kosztem demokracji wzmocnić prezydenta, którym dzisiaj jest osoba z obozu rządzącego. Takie działanie doraźne, podejmowane, powiedzmy, w celu politycznym jest niegodne Wysokiej Izby i niegodne naszych wspólnych działań. Dlatego zwracam się z apelem: odrzućmy ten projekt ustawy, który niestety demoluje ustrój polityczny naszego państwa, bo to jest jedyna droga, właśnie w ten sposób trzeba zadziałać. Na dzisiaj jest jasne, że prymat, jeżeli chodzi o politykę zagraniczną, ma Rada Ministrów. Nie zmieniajmy tego, co jest zapisane w konstytucji, bo jeżeli chcemy to zmienić, to trzeba zmienić konstytucję, a chyba nie ma, aby to osiągnąć, większości i nie będzie to dobre. (Dzwonek) Klub Lewica będzie głosował przeciw proponowanym rozwiązaniom. Dziękuję. (Oklaski)