Mówca: Sprawozdawca Konstanty Oświęcimski
Data: 2015-09-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu połączonych Komisji: Finansów Publicznych oraz Infrastruktury przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Program ochrony brzegów morskich˝, druk nr 3925. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierowała w dniu 16 września 2015 r. powyższy projekt ustawy z druku nr 3947 do Komisji Finansów Publicznych oraz do Komisji Infrastruktury do pierwszego czytania. Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja Infrastruktury po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu dzisiejszym, tj. 23 września 2015 r., wnoszą, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć załączony projekt ustawy. Teraz krótkie uzasadnienie. Na posiedzeniu połączonych komisji pani minister szczegółowo opisała proponowane w tej nowelizacji zmiany do ustawy. Jeszcze krótko o historii. Zmieniana ustawa została uchwalony przez Wysoki Sejm w 2003 r., a więc to już 12. rok jej obowiązywania. Zgodnie z przepisami ustawy rokrocznie w Sejmie odbywa się dyskusja nad sprawozdaniem z wykonania powyższej ustawy za dany rok. Na podstawie tych właśnie sprawozdań, na podstawie debat nad wykonywaniem tej ustawy stwierdzono, że zachodzi potrzeba nowelizacji. Chciałbym powiedzieć, że ta nowelizacja ma dość długą historię, bo przecież kilka lat dobijała, można tak powiedzieć, do brzegu, ale w tym momencie dzięki pani minister, dzięki jej staraniom i dzięki dużemu zaangażowaniu prawie dopływa do portu na przedostatnim posiedzeniu Sejmu. To jest naprawdę duży sukces ministerstwa. Pragnę powiedzieć, że przesłanką do tej nowelizacji był też głos samorządów, bezpośrednich wykonawców i byłych twórców tej ustawy, czyli urzędów morskich. Urzędy morskie w trakcie 12-lecia obowiązywania ustawy zgłaszały wiele uwag, zwłaszcza że w czasie, gdy ta ustawa została przyjęta, był to tak naprawdę pierwszy duży wysiłek finansowy, jeżeli chodzi o ochronę polskich brzegów. Przed rokiem 2003 środki finansowe były przekazywane bezpośrednio z budżetu i nie były one zagwarantowane, tak że urząd morski, można powiedzieć, reagował już po wystąpieniu zagrożeń. Nie było żadnego planu. Od roku 2003 do roku 2023 zgodnie z ustawą mamy do wykorzystania 911 mln, są również roczne limity. W ustawie z roku 2003 było zapisane, że jest to 25 mln, nowelizacja powoduje, że ta kwota wzrasta do 35 mln. Ważnym elementem nowelizacji jest też to, że uaktualniono, które odcinki brzegów morskich wymagają na dzień dzisiejszy ingerencji człowieka, aby plaże i wydmy nie zostały zabrane przez morze i aby nie następowała erozja. Jest to ważne zagadnienie, ponieważ mamy piękne odcinki polskich plaż, polskiego brzegu morskiego. Nad polskim morzem wypoczywają miliony polskich turystów, zadaniem państwa jest też to, aby starać się tę naturę ratować. Oczywiście zapisy w załączniku, gdzie są wymienione poszczególne odcinki, nie oznaczają, że na te odcinki będą wydatkowane środki w sposób bezpośredni. Trzy urzędy morskie: w Gdyni, w Słupsku i w Szczecinie prowadzą nad tym nadzór, czyli jeżeli jest potrzeba, to inwestują środki finansowe. Dzisiejszy wygląd wybrzeża na pewno potwierdza, że środki te zostały wydatkowane bardzo dobrze. W kwietniu br. razem z panią minister organizowaliśmy w ramach Parlamentarnego Zespołu ds. Gospodarki Morskiej konferencję, na której posłowie mogli zapoznać się z działaniami urzędów morskich na rzecz ochrony brzegów. Były piękne zdjęcia, na których można było zobaczyć, jak niektóre miejsca na polskim wybrzeżu wyglądały przed wydatkowaniem tych środków i jak wyglądały po. Są takie odcinki, że gdyby nie te pieniądze, to praktycznie by nie było plaż, nie byłoby też dużego metrażu klifów. Są takie miejsca jak Trzęsacz, wszyscy je znamy, są też odcinki brzegu w Kołobrzegu, w przesmyku na Mierzei Dziwnowskiej i oczywiście na Półwyspie Helskim. Pragnę dodać, że zgodnie z zapisami projektu ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. i spowoduje, że w kolejnych latach zostaną przeznaczone te środki na ochronę brzegów morskich. Już nie trzeba się będzie zastanawiać nad niektórymi miejscami na polskim wybrzeżu, jak np. było to w przypadku Rowów czy Jarosławca, które w pierwotnej wersji ustawy nie występowały, ponieważ były tam enumeratywnie wymienione odcinki polskiego brzegu morskiego, których dotyczy ˝Program ochrony brzegów morskich˝. W proponowanym w projekcie nowelizacji załączniku zrezygnowano również z przyporządkowania określonych kwot nakładów finansowych do poszczególnych odcinków, zostały tylko trzy duże sumy do dyspozycji urzędów morskich. Tak że jest tu taka lekkość, w sposób dowolny można kierować środki na poszczególne odcinki w zależności od tego, czy następuje tam postęp, jeżeli chodzi o niebezpieczeństwo w zakresie ubytków plaż. Przez te lata dużo mówiono o zapisie, który był w wersji pierwotnej, o odtworzeniu stanu linii brzegowej z 2000 r. W projektowanej nowelizacji od tego odstąpiono, co wynika też z tego, że obecnie trudno jest odtworzyć linię brzegową z 2000 r. Teraz widać, pokazała to praktyka, że był to martwy przepis, ponieważ trudno dzisiaj sobie wyobrazić, że będziemy gdzieś dobudowywać klify, które zostały zabrane przez morze w dużym stopniu. Te wszystkie zapisy są wynikiem aktualizacji dokonanych przez urzędy morskie, jak również owocem doświadczeń tych, którzy pracują na rzecz ochrony brzegów morskich. Jeszcze jeden zapis wyraźnie na to wskazuje. W art. 1 w zmianie 4 czytamy, że limit nie obejmuje środków na realizację projektów finansowanych z udziałem środków europejskich, ponieważ tak się składa, że w ostatnich latach z Unii Europejskiej poszły znaczne nakłady, to jest kilkaset milionów złotych na ochronę polskich plaż, polskiego wybrzeża. I to naprawdę są środki, które są dobrze wydatkowane. Ci, którzy przyjeżdżają na polskie wybrzeże, mogą się wprost przekonać, że są piękne plaże, są piękne klify. Z tego miejsca chcę też zachęcić do odwiedzenia naszego pięknego wybrzeża, bo naprawdę jest czym się pochwalić po 12-letnim funkcjonowaniu ˝Programu ochrony brzegów morskich˝. Jeszcze raz zapraszam tych, którzy lubią polski Bałtyk. Warto to zobaczyć, warto też zobaczyć te miejsca na starych zdjęciach, żeby się przekonać, jak kiedyś wyglądało polskie wybrzeże, a jak wygląda dzisiaj. Mam tu na myśli nie tylko zurbanizowanie polskiego wybrzeża, ale również te miejsca, gdzie toczy się nieustanna walka na granicy żywiołu morskiego i lądu. Na dzień dzisiejszy są miejsca, gdzie człowiek wychodzi z tej walki zwycięsko, ale są też takie miejsca, gdzie ten żywioł od czasu do czasu daje o sobie znać. Jak powiedziałem, najlepszym przykładem jest sławetny Trzęsacz na ziemi zachodniopomorskiej. Jeszcze raz wnoszę o uchwalenie projektu nowelizacji ustawy o ˝Programie ochrony brzegów morskich˝ ze sprawozdania komisji z druku nr 3947, wersja pierwotna - druk nr 3925. Dziękuję bardzo. (Oklaski)