Mówca: Paweł Bejda
Data: 2017-10-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Podstawowym celem projektowanej nowelizacji ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego jest jej dostosowanie do zmienionych uwarunkowań prawnych będących konsekwencją orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z nowelizacją do przyjęcia do domu pomocy społecznej osoby bez jej zgody, a za zgodą jej przedstawiciela ustawowego, będzie wymagane orzeczenie sądu opiekuńczego o skierowaniu do takiej placówki. Nowe przepisy regulują obowiązek okresowego badania stanu zdrowia psychicznego osoby przebywającej w takim domu co najmniej raz na pół roku. Wydaje się, że przedstawiony czas pozwoli na prawidłową ocenę stanu zdrowia związanego z pobytem danej osoby w takiej placówce. Ponadto osoba, która nie wyrazi zgody na dalszy pobyt w domu pomocy społecznej, będzie mogła wystąpić z wnioskiem o zniesienie obowiązku przebywania w nim. W celu ochrony prawnej osobie, która jest kierowana wbrew swojej woli do szpitala psychiatrycznego lub domu pomocy społecznej, będzie obowiązkowo przydzielany adwokat lub radca prawny z urzędu. Wprowadzono zapis o konieczności monitorowania pomieszczeń, w których przebywają osoby, wobec których został zastosowany środek przymusu bezpośredniego w postaci izolacji. Monitoring ma za zadanie podnieść bezpieczeństwo pacjentów oraz pozwolić na dokładniejszą kontrolę ich stanu. Ponadto projekt ma charakter doprecyzowujący i porządkujący. Nowelizacja ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi jest związana z potrzebą wprowadzenia w stosunku do osób kierowanych na leczenie odwykowe zmian polegających na możliwości złożenia wniosku do sądu o zmianę postanowienia dotyczącego rodzaju zakładu leczenia odwykowego. Będzie również zapis dotyczący monitorowania pomieszczeń, w których są przetrzymywane osoby, co do których stosuje się środki przymusu bezpośredniego w postaci izolacji, będą zmiany funkcjonowania gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Proponuje się uchylenie art. 20 tej ustawy, który dotyczy obowiązku corocznego przedkładania Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej informacji z wykonania niniejszej ustawy przez Radę Ministrów. Obowiązek ten jest zapisany w ustawie o zdrowiu publicznym. Dzięki temu nastąpi redukcja dublujących się obowiązków informacyjnych. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nakłada konieczność zmiany ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy z dnia 9 lipca 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Proponuje się w nich zastosowanie takich samych regulacji, jakie zostaną wprowadzone w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zmiana przepisów ma na celu zwiększenie uprawnień osób, których dotyczą nowelizowane ustawy, w szczególności przez zapewnienie gwarancji ochrony praw procesowych, a także ochronę praw osób kierowanych bez ich zgody do domów opieki społecznej oraz tych osób, wobec których stosuje się przymus bezpośredni. Nastąpi polepszenie realizacji ˝Narodowego programu ochrony zdrowia psychicznego˝ poprzez racjonalizację obowiązków sprawozdawczych nakładanych na organy określone w ustawie o ochronie zdrowia psychicznego oraz ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zapewni to spójność systemową z ustawą o zdrowiu publicznym. Dzięki nowelizacjom będzie możliwe przeniesienie zapisów niektórych aktów wykonawczych do ustawy oraz zwiększenie pewności postępowania zgodnie z prawem osób, których obowiązki wynikały z przepisów niższej rangi, takich jak rozporządzenia, dzięki wyeliminowaniu dotychczasowych wątpliwości prawnych. Polskie Stronnictwo Ludowe poprze wyżej wymienioną ustawę. Dziękuję bardzo.