Mówca: Stanisław Piotrowicz
Data: 2016-11-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! No cóż, pojawiły się te same pytania, które już były podczas pierwszego czytania. Te same pytania pojawiały się wielokrotnie podczas prac w komisji. Te same pytania pojawiają się dziś. Widać, że odpowiedzi są niezrozumiałe dla tych, którzy pytają. Ale może warto byłoby przeczytać ustawę, bo być może osobista lektura pozwoliłaby lepiej zrozumieć niż wtedy, gdy człowiek się nastawia na odbiór słów padających z mównicy. Pan poseł Szczerba w zasadzie, gdyby nie rozpoczynał od bajek, może by coś powiedział, a tak to zakończył tylko ogólnikami i sloganami. (Poseł Piotr Kaleta: Jak to Szczerba.) Niektórzy posłowie dziwili się, po cóż wprowadzane są jakieś ograniczenia w odniesieniu do sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku. Z prostego powodu: sędziowie zachowują tytuł, zachowują przywileje, zachowują uposażenie, w dalszym ciągu posiadają tytuł sędziego Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, a więc swoją postawą pracują na wizerunek Trybunału Konstytucyjnego. Stąd ustawodawca ma prawo oczekiwać, ażeby sędziowie Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku zachowywali się tak, ażeby budować prestiż Trybunału Konstytucyjnego, a nie osłabiać go. W związku z tym, skoro gwarantuje się wysokie uposażenie, bo 75% aktualnego uposażenia sędziego Trybunału Konstytucyjnego, jeżeli obdarza się immunitetem, to chyba nie jest tak wiele, że wymaga się, krótko mówiąc, żeby taki sędzia zachowywał się godnie. Jeżeli ktoś chce rzeczywiście uprawiać politykę, chce wypowiadać się, nic nie stoi na przeszkodzie, żeby to czynił. Ale nie można zjeść jabłuszka i mieć jabłuszko. W związku z tym, jeżeli chce być politykiem, nic nie stoi na przeszkodzie, może się zrzec statusu sędziego w stanie spoczynku. Słyszę ogólniki o kneblowaniu ust. Nikt ust nie knebluje, pozostawia się wybór: chcesz się wypowiadać publicznie, chcesz uprawiać politykę, zrezygnuj ze statusu sędziego. Przecież to jest normalne. To jest konsekwencja tego, co obowiązuje sędziego w stanie czynnym. Jeżeli się nie podoba, nie musi być sędzią. Na ten temat wypowiedział się przecież Trybunał Konstytucyjny, ja te orzeczenia cytowałem podczas pierwszego czytania. Nie można tych spraw rozpatrywać w kategoriach ograniczenia praw i wolności obywatelskich, dlatego że jest wybór. Każdy po wyborze na określoną funkcję musi się liczyć z tym, że ta funkcja wiąże się z pewnymi ograniczeniami praw i wolności obywatelskich. Ale skoro się decyduje, to znaczy, że godzi się na pewnego rodzaju ograniczenia. Przecież posłowie również są ograniczani w rozmaity sposób, każdy w zależności od uregulowań ustawowych. Pani poseł pytała, dlaczego stosuje się przepisy ustawy o ustroju sądów powszechnych do postępowania dyscyplinarnego w przypadku sędziów Trybunału Konstytucyjnego. W wielu rozwiązaniach, w wielu ustawach przyjmuje się podobne rozwiązanie posiłkowo. Można powiedzieć, że ta ustawa kompleksowo reguluje sposób postępowania dyscyplinarnego. Niemniej jednak, jeżeli brakuje reguł, a życie jest bogate, wówczas należy się posiłkować przepisami Kodeksu postępowania karnego i rozwiązaniami przyjętymi w ustawie o ustroju sądów powszechnych. To jest zupełnie normalne, że w takich przypadkach przepisy Kodeksu postępowania karnego mają zastosowanie. Mają one również zastosowanie w odniesieniu do sędziów sądów powszechnych, bo przecież podczas przesłuchania świadka przed sądem dyscyplinarnym korzysta się właśnie z reguł dotyczących przesłuchania świadka, które są szczegółowo unormowane w Kodeksie postępowania karnego. Każdego, kto z tym się zetknął, to nie dziwi. Jeden z panów posłów twierdził, że wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego trzeba określić w ustawie, a nie w jakimś regulaminie. Otóż, drodzy państwo, wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego to suwerenna i autonomiczna decyzja Sejmu. Sejm jest władzą odrębną i w związku z tym ma swoje wewnętrzne unormowanie. Tym unormowaniem jest regulamin Sejmu. Regulamin Sejmu jest ważnym aktem prawnym. Nie wiem, dlaczego ktoś uważa, że mniej ważnym od ustawy. Wszak regulamin Sejmu jest aktem prawnym wymienionym wprost w konstytucji. Skoro regulamin określa sposób postępowania Sejmu, przeto zgodnie z opiniami konstytucjonalistów, które są dołączone do projektu, to właśnie cały wybór sędziów Trybunału Konstytucyjnego winien określać regulamin Sejmu jako jeden podstawowy akt prawny regulujący tę materię. Kodeks etyczny wzbudza emocje, mówi się, że to knebel dla sędziów Trybunału Konstytucyjnego, że to represje. Drodzy państwo, kodeks etyczny, powtarzam po raz któryś, będzie uchwalony przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego. To sędziowie Trybunału Konstytucyjnego określą, co przystoi sędziemu trybunału, a co nie przystoi, jak sędzia winien się zachowywać. To jest suwerenna decyzja Trybunału Konstytucyjnego, a dokładnie Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Odwołuję się w tym wypadku do projektu ustawy, który będzie w dniu jutrzejszym prezentowany Wysokiej Izbie. Tam jest właśnie ta kwestia przesądzona. Kodeks etyczny będzie opracowany i przyjęty na podstawie uchwały sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Podobne kodeksy etyczne obowiązują w wielu profesjach wiążących się z zaufaniem publicznym i nie powinno to nikogo dziwić. Pada pytanie, jaki jest cel zaświadczenia lekarskiego. Taki jak w każdym przypadku: człowiek zdrowy nie padnie za biurkiem, może wykonywać swoje obowiązki. Jakoś nikt, żaden pracownik nie bulwersuje się, że pracodawca co jakiś czas kieruje go na badania okresowe. Czy to ma oznaczać, że pracodawca chce mi wypowiedzieć stosunek pracy? Nic podobnego. Można na to popatrzeć w ten sposób, że jest to pewnego rodzaju troska o pracownika. Idź, zbadaj się, przynieś zaświadczenie lekarskie, że możesz pełnić swoją funkcję. Na przykład wielu pracowników jest z tego zadowolonych, bo nigdy by się nie zdobyli na to, by pójść do lekarza, bo zawsze zbadanie stanu zdrowia odkładają na później. W tym wypadku chodzi przecież o bardzo ważne czynności: bycie sędzią Trybunału Konstytucyjnego. Powiadacie państwo: a jak będzie zaświadczenie lekarskie nie takie, jakiego sędzia by sobie życzył, to może dojść do przerwania kadencyjności. Chcę powiedzieć, że są jeszcze inne czynniki biologiczne, które nie pytają nikogo o zdanie i kadencję przerywają. (Poseł Włodzimierz Nykiel: Z troski o sędziów.) Niektórych bulwersuje art. 33, który stanowi, że sędzia nie może prowadzić działalności publicznej. Już właściwie o tym mówiłem. Może prowadzić, ale wtedy trzeba zrezygnować ze statusu sędziego. Już mówiłem o ograniczeniu praw sędziego w stanie spoczynku. Jest w dalszym ciągu sędzią, korzysta z przywilejów, w związku z czym zrozumiałe jest, że są nie tylko przywileje, ale również ograniczenia. Jeden z panów posłów powołuje się na art. 10 konstytucji, który mówi o podziale władz i równowadze tych władz, a jednocześnie odwołuje się do art. 26 ustawy, że ten artykuł zachwiał tę równowagę, bo oto sędzia trybunału będzie mógł złożyć zawiadomienie, że jeden z sędziów trybunału dopuścił się przewinienia. W odczuciu pana posła stanowi to zachwianie równowagi, zachwianie równowagi stanowi to, że prezydent zawiadomi prezesa Trybunału Konstytucyjnego o tym, że jeden z sędziów dopuścił się przewinienia. Drodzy Państwo! Na czym polega zasada równowagi? Przecież to nie jest tylko taki pusty zapis w konstytucji. Żeby ta równowaga zafunkcjonowała, to muszą być ku temu instrumenty, które tę równowagę realizują. Nieporozumienie wynika stąd, że państwo chcecie stworzyć superwładzę. Proszę bardzo, jest podział władz, jest równowaga władz, o której mówicie, ale nad wszystkimi władzami, bo taki jeden głos się przebija z wszystkich wystąpień, jest Trybunał Konstytucyjny, są sędziowie Trybunału Konstytucyjnego i wara komukolwiek, kto chciałby wprowadzać jakiekolwiek ograniczenia, kto chciałby cokolwiek regulować w zakresie trybunału. Chcecie państwo doprowadzić do takiej sytuacji, że o tym, jaka będzie organizacja trybunału, jaki będzie sposób postępowania przed trybunałem, powinien zdecydować Trybunał Konstytucyjny. Państwo wcielaliście tę zasadę w życie, dlatego w porozumieniu z wami ustawę o Trybunale Konstytucyjnym napisali sędziowie Trybunału Konstytucyjnego. Nie tędy droga. A gdzie równowaga władz? Gdzie podział władz? (Poseł Włodzimierz Nykiel: Gdzie troska o zdrowie?) Kto inny uchwala ustawy, a kto inny te ustawy realizuje. Trybunał Konstytucyjny jest instytucją niezależną, sędziowie są niezawiśli w orzekaniu, ale organizację tego trybunału na mocy konstytucji ma określić ustawa, a więc władza ustawodawcza. Reguły postępowania przed trybunałem ma określić władza ustawodawcza, a więc Sejm. Drodzy państwo, trzeba być konsekwentnym. Podział władz i równowaga władz. Temu służą określone instrumenty prawne. Całe nieporozumienie wypływa właśnie z różnej koncepcji. My zapis konstytucyjny o podziale władz i o równowadze władz traktujemy serio. Nieporozumienie wypływa stąd, że państwo chcecie tworzyć superwładzę sędziowską, a na to zgody nie ma. Dziękuję. (Oklaski)