Mówca: Robert Winnicki
Data: 2015-12-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Żeby powiedzieć o naszym stosunku, naszej opinii na temat tego obywatelskiego projektu, bliskiego mojemu sercu, jak wszyscy funkcjonariusze Służby Celnej czy również bliźniaczej, podobnej służby - Straży Granicznej, z racji łużyckiego usytuowania moich stron rodzinnych i pogranicza polsko-czesko-niemieckiego, trzeba powiedzieć najpierw, za jakim modelem emerytalnym się opowiadamy docelowo, jak postrzegamy obecny system emerytalny w Polsce. Otóż obecny system emerytalny oparty jest o zastępowalność pokoleń. To znaczy ten model, który funkcjonuje w Polsce, oparty jest na takim założeniu, że z pokolenia na pokolenie przybywa pracujących w stosunku do emerytów, a co najmniej, że ta liczba jest stała. Obecnie w Polsce mamy do czynienia, oczywiście od wielu lat już, z ogromnym kryzysem demograficznym. Ten kryzys demograficzny przekłada się na fakt taki, że ZUS, Zakład Ubezpieczeń Społecznych coraz gorzej przędzie. I ten proces będzie się pogłębiał, proces zadłużania się państwa, zadłużania się tych instytucji. ZUS jest już faktycznym tak naprawdę bankrutem. Nie można tego stwierdzić w związku z obowiązującym systemem prawnym, ale jest niewydolny. I to, co postulujemy jako reformę systemową, reformę ustrojową, to wprowadzenie oczywiście systemu emerytury obywatelskiej. System emerytury obywatelskiej, który nie może być wprowadzony oczywiście z dnia na dzień, tylko musi zakładać dobrych kilkadziesiąt lat etapu przejściowego w związku z tym, że dotyczyć będzie przede wszystkim wyłącznie tych roczników, które wchodzą dopiero na rynek pracy, jest jednak konieczny, jest rozwiązaniem, które funkcjonuje na Zachodzie, w bardzo wielu krajach rozwiniętych, jest warunkiem koniecznym do tego po prostu, żeby polski system emerytalny nie zbankrutował, nie zawalił się, żebyśmy byli w stanie wypłacać emerytury. Ktoś może powiedzieć: dobrze, a co w takim razie w odniesieniu do systemu emerytury obywatelskiej, czyli powszechnej, powszechnego, równego świadczenia o charakterze socjalnym wypłacanego wszystkim obywatelom po osiągnięciu określonego wieku, z tymi, którzy, tak jak pracownicy, bardzo wielu pracowników Służby Celnej, pracują w bardzo ciężkich warunkach, narażają swoje życie czasami. Dotyczy to oczywiście wielu funkcjonariuszy służb mundurowych, dotyczy to grup szczególnego ryzyka, chociażby górników. Co z takimi ludźmi? Otóż sytuacja jest prosta - oczywiście opowiadamy się za tym, żeby ci, którzy wykonują ciężką pracę, którzy mają trudne warunki pracy, po prostu dobrze, godnie zarabiali, odpowiednio do swojej ciężkiej pracy, plus system emerytury obywatelskiej. Ale to jest przyszłość, to jest to, o co będziemy zabiegali, czyli więcej pieniędzy w kieszeni tych, którzy ciężko pracują, w kieszeniach wszystkich pracujących, a jednocześnie powszechny system emerytury obywatelskiej. Przechodząc do omówienia obywatelskiego projektu, nad którym procedujemy, trzeba sobie powiedzieć jasno, że jeśli chodzi o kwestię tzw. emerytur mundurowych, ale dotyczy to również systemu innych emerytur wcześniejszych, mamy do czynienia z pewnymi wątpliwościami. Na to rzeczywiście zwrócił też uwagę Trybunał Konstytucyjny, tak dzisiaj mocno eksploatowany w tej Izbie. Warto się odnieść do tego wyroku mimo wszystkich zastrzeżeń, jakie można mieć do Trybunału Konstytucyjnego w obecnym czy w przyszłym składzie, który to trybunał wymaga oczywiście reformy konstytucyjnej, a nie tylko zamiany jednej ekipy na drugą. W tym wyroku Trybunału Konstytucyjnego została zwrócona uwaga na następującą rzecz: jedynie funkcje Służby Celnej bezpośrednio związane ze zwalczaniem przestępczości spełniają cechy tożsamości z pozostałymi służbami mundurowymi i jedynie przepisy wyłączające funkcjonariuszy zajmujących się tą tematyką z ustawy o emeryturach służb mundurowych są niezgodne z konstytucją. Przy tym warto zwrócić uwagę, że ta sytuacja de facto dotyczy innych służb mundurowych, dotyczy również innych grup zawodowych. Również w górnictwie na przykład mamy do czynienia z taką sytuacją, że na emerytury górnicze idą pracownicy administracyjni, biurowi. I to jest patologia, proszę państwa, to trzeba bardzo jasno powiedzieć. Niezależnie od tego, czy taka sytuacja dotyczy służb mundurowych, górników czy jakiejkolwiek innej grupy - sytuacja, w której pracownicy administracyjni, pracownicy biurowi są traktowani, jeśli chodzi o system emerytalny, w taki sam sposób, jak liniowi funkcjonariusze, jak górnicy dołowi - jest to sytuacja niezdrowa, sytuacja patologiczna. Na to zwracamy uwagę. Zwracamy na to uwagę również w imię sprawiedliwości społecznej, bo trzeba sobie jasno powiedzieć, że jest to odbierane powszechnie w społeczeństwie, to równouprawnienie administracji i urzędników w danych służbach czy w danych branżach z funkcjonariuszami liniowymi, jako niesprawiedliwe, jako rażące. Na to na pewno będziemy zwracali uwagę również w pracach nad tą ustawą. Oczywiście nie zmienia to faktu, że Służba Celna jest rzeczywiście ostatnią służbą mundurową nieobjętą tym systemem emerytalnym, który jest stosowany wobec innych służb. Tak, to jest prawda, z tym zastrzeżeniem, że nasze ugrupowanie, nasz klub parlamentarny opowiada się docelowo za likwidacją w ogóle przywilejów emerytalnych jakichkolwiek grup społecznych i za podniesieniem płac w tych grupach. To trzeba sobie jasno powiedzieć. Dlatego nasz klub będzie za skierowaniem do odpowiednich komisji tego projektu ustawy i za rozpoczęciem dyskusji nie tylko nad kwestią Służby Celnej, ale w ogóle nad kwestią emerytur w grupach uprzywilejowanych pod względem emerytalnym, do których należą służby mundurowe. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)