Mówca: Krzysztof Jurgiel
Data: 2012-12-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Moje oświadczenie dotyczy swoistego europejskiego planu Marshalla oraz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Integracji. W wyniku działań obecnego rządu, szczególnie pani Bieńkowskiej, Polska w perspektywie lat 2014-2020 otrzyma na politykę spójności niecałe 80 mld zamiast 106 mld. Wynika to z tego, że Polska zgodziła się na zastosowanie innej metodologii liczenia środków, podziału środków w ramach polityki spójności, rezygnując z tzw. metodologii berlińskiej. W związku z tym zredukowanie możliwości Polski do korzystania z Funduszu Spójności według wcześniej ustalonych zasad, zwłaszcza w warunkach narastającego zadłużenia publicznego, w poważnym stopniu zahamuje pozytywne tendencje zrównoważonego i trwałego rozwoju regionalnego, w tym zwłaszcza budowanie gospodarki konkurencyjnej opartej na wiedzy. Prowadzić to będzie do pogłębiania się niekorzystnych ubocznych skutków integracji europejskiej, w tym zwłaszcza odpływu kwalifikowanego kapitału ludzkiego oraz przejmowania przez obcy kapitał strategicznych przedsiębiorstw o niedoszacowanej wartości rynkowej i tym samym do powiększenia luki rozwojowej, jaka nas oddziela od mocniejszych ekonomicznie krajów Unii Europejskiej. W tym kontekście pilne jest, i w pełni uzasadnione, uruchomienie dodatkowych narzędzi wsparcia dla zrównoważonego i trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego w postaci swoistego europejskiego planu Marshalla oraz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Integracji na wzór funkcjonującego w Unii Europejskiej Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Narzędzia te powinny być uwzględnione w nowym budżecie Unii Europejskiej na lata 2014-2020. Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej obserwujemy niepokojące pogłębianie się tego wysoce niekorzystnego dla naszej gospodarki procesu obniżającego szanse przyszłego rozwoju społeczno-gospodarczego. Kraj, który dopuszcza do pozbywania się młodego, wykształconego kapitału ludzkiego, w dążeniu do doraźnego obniżania wskaźników bezrobocia, niszczy własne szanse na trwały i zrównoważony rozwój i nie może liczyć na zapewnienie swemu narodowi pomyślnej przyszłości, co ostatecznie jest sprzeczne z podstawowymi ideami wspólnej Europy. Ponieważ dotychczas podejmowane w tym kierunku działania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów - zamiast spójności w Unii Europejskiej pogłębia się nierówność społeczna i gospodarcza w poszczególnych krajach i regionach - należałoby uruchomić dla krajów słabszych ekonomicznie swoisty europejski plan Marshalla, na wzór programu wsparcia technicznego planu Marshalla, pozwalającego przyspieszyć wyrównanie technologicznych i innowacyjnych luk rozwojowych. Leży to przede wszystkim w interesie państw opóźnionych technologicznie, jest jednak podstawowym warunkiem trwałego i zrównoważonego rozwoju całej Unii Europejskiej. Parafrazując słynną wypowiedź Marshalla w czasie wystąpienia 5 czerwca 1947 r. na Uniwersytecie Harvarda: ˝Stany Zjednoczone powinny zrobić wszystko, co jest w ich mocy, by dopomóc światu w powrocie do zdrowia gospodarczego, bez którego nie może być mowy o równowadze politycznej i pokoju˝, dziś należałoby wyraźnie podkreślić, że Unia Europejska powinna zrobić wszystko, co jest w jej mocy, by dopomóc opóźnionym gospodarczo krajom członkowskim w powrocie do zdrowia gospodarczego, bez którego nie może być mowy o równowadze gospodarczej, społecznej i politycznej, a co za tym idzie - o trwałym i zrównoważonym rozwoju Unii Europejskiej. Dopiero w takich warunkach możliwa będzie długoterminowa realizacja przyjętych przez prezydencję polską priorytetów: integracja europejska jako źródło wzrostu, bezpieczna Europa oraz Europa korzystająca na otwartości. Rozpatrując niekorzystne dziś dla Polski zjawisko migracji w kategoriach społeczno-ekonomicznych, należy zastanowić się nad możliwością uzyskania odpowiedniej rekompensaty negatywnych skutków delokalizacji wysoko kwalifikowanego kapitału ludzkiego z budżetu Unii Europejskiej w postaci Europejskiego Funduszu Dostosowania do Integracji. Mechanizm taki mógłby funkcjonować na zasadzie działającego już w Unii Europejskiej Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji o wartości 500 mln euro. Uruchomienie takiego mechanizmu oznaczałoby uznanie Polski za kraj o wysokich zdolnościach kształcenia odpowiedniej kadry niezbędnej dla rozwoju innowacyjnej gospodarki Unii Europejskiej, a tym samym prowadziłoby do wzmocnienia polskiego sektora nauki, badań i rozwoju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)