Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2022-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Przepraszam bardzo, czy można umożliwić wystąpienie panu ministrowi? Proszę bardzo. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Sellin: Oczywiście w ciągu ostatnich 5 lat dostosowywaliśmy listę programów ministra, tak by umożliwić wsparcie finansowe inicjatyw np. na rzecz najmłodszych, a także zapewnić większą opiekę państwa nad miejscami pamięci i trwałymi upamiętnieniami w kraju i za granicą oraz opiekę nad archiwami, bibliotekami i muzeami poza krajem. Np. od 2019 r. przeznaczamy 10 mln zł rocznie na wspieranie kluczowych instytucji emigracyjnych i polonijnych, to jest nowy program, dlatego że te instytucje, bardzo często działające już od ponad 100 lat, borykają się z różnymi kłopotami. Umożliwiliśmy - wreszcie - przekazywanie grantów na działanie tych instytucji, których one nigdy ze środków publicznych z Polski nie otrzymywały, musiały się utrzymywać albo ze składek, albo z jakichś darów, albo z fundacji. W ostatnich 3 latach przeznaczyliśmy też ponad 13,5 mln zł na realizację ponad 180 projektów dotyczących opieki nad grobami i cmentarzami wojennymi, to też nowa rzecz. Przywróciliśmy godny wygląd 135 upamiętnieniom oraz cmentarzom wojennym położonym za granicą. Teraz jesteśmy zbulwersowani sytuacją na Białorusi, likwidacją polskich cmentarzy AK-owców, ale w ostatnich latach, zanim te napięcia z Białorusią się pojawiły, udało nam się wyremontować kilkadziesiąt cmentarzy dedykowanych żołnierzom polskim z wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r. na terenie Białorusi. Na szczęście póki co Łukaszenko tego nie tyka. To są cmentarze pięknie odnowione w ostatnich latach. Dzięki środkom z programu ˝Ochrona zabytków˝ każdego roku udaje się uratować cenne zabytki w różnych miejscach, w małych ośrodkach wiejskich, w miastach, często będące wcześniej w katastrofalnym stanie. Wspieramy też najcenniejsze obiekty z listy UNESCO oraz pomniki historii. Może wymienię programy, które w tym roku będą kontynuowane. Jest ich 32, ale wymienię je, żeby pokazać po samych tytułach, że to właściwie obejmuje całe spektrum możliwych do wyobrażenia aktywności. Programy nazywają się tak: ˝Badanie polskich strat wojennych˝; ˝Czasopisma˝; ˝Edukacja artystyczna˝; ˝Edukacja kulturalna˝; ˝Film˝; groby i cmentarze wojenne - od 2019 r. jest taki program; ˝Infrastruktura domów kultury˝; ˝Infrastruktura kultury˝; ˝Infrastruktura szkolnictwa artystycznego˝; ˝Kultura cyfrowa˝; ˝Kultura dostępna˝; ˝Kultura ludowa i tradycyjna˝; ˝Literatura˝; ˝Miejsca pamięci i trwałe upamiętnienia w kraju˝; ˝Miejsca pamięci narodowej za granicą˝ - od 2017 r.; ˝Muzyczny ślad˝ - od 2018 r.; ˝Muzyka˝; ˝Narodowa kolekcja sztuki współczesnej˝; ˝Ochrona dziedzictwa kulturowego za granicą˝; ˝Ochrona zabytków˝; ˝Ochrona zabytków archeologicznych˝; ˝Partnerstwo dla książki˝ - od 5 lat; ˝Promesa dla kultury˝; ˝Promocja czytelnictwa˝; ˝Promocja kultury polskiej za granicą˝; ˝Sztuki wizualne˝; ˝Taniec˝ - program zapoczątkowany w 2021 r.; ˝Teatr˝; ˝Wspieranie działań muzealnych˝; ˝Wydarzenia artystyczne dla dzieci i młodzieży˝ - zapoczątkowany w 2017 r.; ˝Zamówienia kompozytorskie˝; ˝Wspieranie archiwów, bibliotek i muzeów poza krajem˝ - zapoczątkowany w 2020 r. A więc 32 programy grantowe. W odniesieniu do roku 2022 kontynuacji nie będzie miał program ˝Ballady i romanse˝, który z założenia był programem jednorocznym, związanym z obchodami Roku Romantyzmu Polskiego, ustanowionego przez Sejm w 200-lecie wydania słynnego tomiku poetyckiego Adama Mickiewicza. Jaki budżet jest przewidziany na wszystkie programy? W latach 2016-2022 przeznaczyliśmy na dotacje dla działań kulturalnych z tych programów ponad 2700 mln zł. Systematycznie zwiększamy budżet przeznaczony na programy dotacyjne. Budżet największego programu ˝Ochrona zabytków˝ wzrósł z 80 mln w 2015 r., taką sytuację zastaliśmy, do 220 mln w tym roku i na podobnym poziomie będzie w roku 2023 - z 80 do 220. Planowany budżet wszystkich programów ministra w tym roku to prawie 0,5 mld zł, czyli dokładnie 448 082 tys. zł. Terminy. W ramach naboru do programu ˝Wspieranie archiwów, bibliotek i muzeów poza krajem˝ rozpatrywane są wnioski, które zostały już złożone, do 9 listopada. Nabór wniosków do programu ˝Ochrona zabytków˝, tego najbardziej obleganego - każdego roku mamy tam ok. 2 tys. wniosków - to termin do 28 listopada. W przypadku pozostałych 30 programów wnioski będą składane do 30 listopada. A więc ten moment, w którym dzisiaj rozmawiamy, ten miesiąc jest dla tych wniosków kluczowy. Progres jest, oczywiście. Pokazałem to na przykładzie programu ˝Ochrona zabytków˝. Generalnie (Dzwonek) staramy się w każdym z tych programów znajdować środki większe z roku na rok, żeby nasi beneficjenci byli każdego roku bardziej zadowoleni. Dziękuję bardzo. (Oklaski)