Mówca: Krzysztof Borkowski
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Obowiązująca ustawa ma już ponad 50 lat i cały okres transformacji i zmian, jaki miał miejsce w Polsce, wymusza konieczność uchwalenia nowej ustawy. Stąd też Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi na swoim posiedzeniu przeprowadziła pierwsze czytanie projektu, a dzisiaj pracujemy nad tym projektem na posiedzeniu plenarnym Sejmu. Projekt ma na celu uregulowanie stanu prawnego wszystkich nieruchomości stanowiących wspólnoty gruntowe, co do których nie została wydana decyzja ustalająca, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową. Ten problem jest w tej ustawie podejmowany. Projekt ustawy przewiduje również rozszerzenie możliwości dysponowania nieruchomościami przez członków wspólnot gruntowych działających w obrocie prawnym poprzez umożliwienie przekształcenia wspólnoty gruntowej we współwłasność w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny. Aktualnie, co już zostało powiedziane, na terytorium Polski funkcjonuje ponad 5,1 tys. wspólnot gruntowych o łącznej powierzchni ok. 107 tys. ha. W przypadku ok. 3,5 tys. wspólnot nie zostały wydane decyzje administracyjne ustalające ich stan prawny. Istnieje niewiele ponad 1 tys. spółek, które zarządzają wspólnotami, czyli zarządzanie też nie jest tu prowadzone w sposób właściwy. Mając na uwadze obowiązujący stan prawny, dokonano odpowiednich zmian w ustawie. W ustawie zapisane są i obowiązują wspólnoty gruntowe, które funkcjonują dotychczas. One nadal będą mogły funkcjonować w obecnym stanie prawnym, jeżeli wszystkie sprawy prawne zostały uregulowane i jeżeli taka będzie wola samych uprawnionych. Ustawa uwzględnia wspólnoty gruntowe, dla których nie został ustalony wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie. W tym przypadku w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie przedmiotowej ustawy osoby zainteresowane będą mogły złożyć wnioski o ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, oraz ustalenie wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie. Dalej mamy wspólnoty gruntowe, dla których nie nastąpiło ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej w wyniku postępowania wskazanego w pkt II. Tu będzie możliwość nabycia wspólnoty gruntowej przez gminę właściwą ze względu na jej położenie na podstawie wniosku lub w przypadku braku takiego wniosku przez Skarb Państwa. Ponadto w projekcie ustawy proponuje się uregulowanie następujących spraw. Proponuje się zmianę przepisów odnoszących się do spółek powołanych do sprawowania zarządu nad wspólnotą gruntową; uchylenie przepisów, zgodnie z którymi - z wyjątkiem przypadków takich, jak przekazanie wspólnoty gruntowej na rzecz Skarbu Państwa czy też budowanie budynków czy instytucji użyteczności publicznej - zamiana i inne działania mogły nastąpić tylko za zgodą właściwego wójta, burmistrza czy prezydenta miasta. Obecnie nie będzie potrzebna taka zgoda. Proponuje się też zamieszczenie przepisu stanowiącego, że ustawa nie narusza przepisów Prawa wodnego. Przewidywany termin wejścia w życie tej ustawy to 1 stycznia 2016 r. Przewidywane skutki finansowe to ok. 11,5 mln dla jednostek samorządu terytorialnego. Komisja rolnictwa na swoim posiedzeniu wniosła wiele poprawek. Dzisiaj procedujemy nad tymi poprawkami, zgłaszane są też następne poprawki. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera ten projekt ustawy wraz z naniesionymi poprawkami. Przepisy, które obowiązują już 50 lat, nie przystają do rzeczywistości, są z nimi ogromne problemy, samorządy terytorialne mają problemy, żeby określić wymiar podatku, ale i same wspólnoty mają problem z uzyskaniem dopłat bezpośrednich, z zarządzaniem tymi nieruchomościami. W związku z tym wspólnoty, szczególnie na obszarach wiejskich, małomiasteczkowych, czekają na ten projekt ustawy. Jeszcze raz podkreślam, że klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za przyjęciem ustawy wraz z poprawkami. Jeżeli pojawią się następne poprawki, to na posiedzeniu komisji będziemy nad nimi procedować, a do tej ustawy odniesiemy się w głosowaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)