Mówca: Iwona Ewa Arent
Data: 2015-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym (druk nr 3325). Jest to pierwsze czytanie tego projektu. Projekt ten przewiduje wprowadzenie zasady kadencyjności na stanowiskach funkcyjnych prezesów Sądu Najwyższego kierujących pracą poszczególnych izb Sądu Najwyższego i zmiany, zgodnie z którą sędzia zajmujący to stanowisko po ukończeniu 70. roku życia nie będzie mógł sprawować w Sądzie Najwyższym stanowisk funkcyjnych takich jak stanowisko prezesa Sądu Najwyższego kierującego izbą i stanowisko przewodniczącego kierującego wydziałem czy wydziałami izby Sądu Najwyższego. Ta zmiana będzie prowadziła do tego, że wydłużenie okresu pełnienia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego będzie dotyczyło tylko czynności orzecznictwa, ale nie czynności związanych z pełnieniem funkcji zarządczych. Dodatkowo w proponowanej ustawie przewiduje się przepis przejściowy mówiący, że powołanie na podstawie przepisów dotychczasowych na stanowiska prezesów Sądu Najwyższego ustaje z upływem 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że wcześniej nastąpiło odwołanie ich z dotychczas zajmowanego stanowiska. Idea wprowadzenia kadencyjności funkcji kierowniczych jest jak najbardziej pozytywna. Do tej pory zasada kadencyjności w sprawowaniu funkcji kierowniczej dotyczyła tylko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Kadencja na tym stanowisku trwa 6 lat. Pozostałe stanowiska prezesów Sądu Najwyższego są dzisiaj niekadencyjne. Zgodzę się tu z opinią pani prof. Małgorzaty Gersdorf, pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, że ˝kadencyjność funkcji kierowniczych w sektorze władz publicznych jest standardem współczesnych ustrojów demokratycznych, a jej zalety są powszechnie znane i eksponowane zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie˝. Dotyczy to także wymiaru sprawiedliwości i jego organów. Wprowadzenie też 5-letniej kadencji na stanowisku prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracami danej izby dostosowuje ustawę z 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym do innych regulacji prawnych, chociażby do ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, gdzie przewiduje się kadencyjność funkcji prezesów i wiceprezesów sądów. Wiele wątpliwości budzi jednak przepis przejściowy projektu, zgodnie z którym sędziowie obecnie pełniący funkcje prezesów Sądu Najwyższego stracą je w ciągu 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Tutaj zgodzę się z opiniami sędziów, prawników, ekspertów, że jednoczesne wygaśnięcie funkcji wszystkich prezesów Sądu Najwyższego w krótkim czasie może skutkować destabilizacją sądu. Jak wskazuje także prokurator generalny, przepis przejściowy tego projektu może również budzić wątpliwości konstytucyjne, a konkretnie co do poprawności konstytucyjnej, i naruszać zasadę poprawnej legislacji. Zgadzając się z ideą główną tego projektu, uznajemy, że wprowadzenie zasady kadencyjności stanowisk funkcyjnych prezesów Sądu Najwyższego kierujących pracą poszczególnych izb jest dobrym rozwiązaniem. Jest też dobrym rozwiązaniem wprowadzenie ograniczenia wiekowego do 70. roku życia w sprawowaniu stanowisk funkcyjnych w Sądzie Najwyższym. Należałoby jednak zastanowić się i przeanalizować zaproponowane w tym projekcie ustawy przepisy przejściowe, bo wydaje się, że budzą one wątpliwości, o czym mówią eksperci i prawnicy. Myślę, że po skierowaniu tego projektu ustawy do odpowiedniej komisji odbędzie się tam merytoryczna dyskusja i zostaną wypracowane dobre rozwiązania, które będą do zaakceptowania dla ekspertów, prawników, ale także dla wszystkich klubów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)