Mówca: Magdalena Biejat
Data: 2021-05-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoka Izbo! Reprywatyzacja od lat jest źródłem tragedii tysięcy obywateli. Utrudnia życie lokatorom, posiadaczom i kupującym nieruchomości, rujnuje budżety samorządów i łamie życiorysy zwykłych ludzi. Przez ostatnie ćwierć wieku na tej sali wypowiedziano na ten temat ocean słów, ale nie zrobiono właściwie nic. Art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego jest źródłem tragedii ofiar reprywatyzacji, ale także bolączką wszystkich obywateli, którzy nie mogą w pełni zaufać decyzjom, które zapadają w ich sprawach. Odwracanie decyzji administracyjnych po kilkudziesięciu latach od ich wydania, które jest istotą reprywatyzacji, bulwersuje społeczeństwo, bo dotyka elementarnego poczucia sprawiedliwości i praworządności. Z jednej strony stoi zasada legalizmu, która wymaga korygowania decyzji wydanych ze znaczącym naruszeniem prawa. Z drugiej strony są decyzje sprzed 60 lat, które dziś uznaje się za wadliwe, ale dzięki którym podniesiono z gruzów stolicę, wybudowano setki szkół i budynków użyteczności publicznej, mieszkania komunalne i socjalne, mamy parki, po których spacerują ludzie, w których bawią się dzieci, mamy utrwalony przez ponad 60 lat porządek społeczny i prawny. W 2015 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że możliwość unieważniania decyzji administracyjnych wydanych z rażącym naruszeniem prawa, od których wydania upłynęło wiele lat, a decyzja była podstawą nabycia praw lub ekspektatywy, którą umożliwia obecnie art. 156 k.p.a., jest niezgodna z konstytucją. Trybunał zobowiązał tym samym ustawodawcę do zmiany tego przepisu. Niestety, mimo upływu 6 lat rządów PiS, mimo wcześniejszych zapewnień Patryka Jakiego, że uporacie się ze sprawą warszawskiej i nie tylko warszawskiej reprywatyzacji, mimo tego że podobno cenicie sobie porządek prawny - realnie nie zrobiliście nic. Ustawy reprywatyzacyjnej jak nie było, tak nie ma, ciągle cofane są decyzje, które zapadły ponad 60 lat temu, a ludzie nadal tracą dach nad głową. Na tym, że brakuje jasnych i ostatecznych przepisów regulujących to, jak zwracane są przejęte przez Polskę Ludową grunty, cierpią przede wszystkim lokatorzy, ale cierpi też cała reszta społeczeństwa. Na mocy art. 156 k.p.a. reprywatyzowane są szkoły, domy kultury, budynki użyteczności publicznej, zabytki i parki, likwidowane są bazary, tak jak ostatnio na warszawskiej Sadybie, samorządy tracą tereny przewidziane pod usługi publiczne, nagle w gruzach legną plany powstania szkół czy przychodni zdrowia. Dlatego nieustannie zabiegamy o uchwalenie ustawy reprywatyzacyjnej oraz doprecyzowanie obecnych przepisów. Niestety, ustawa reprywatyzacyjna Lewicy, która kompleksowo i ostatecznie rozwiązuje problem reprywatyzacji, która uniemożliwia zwroty w naturze, która ustala uczciwe wysokości odszkodowań, ustawa, którą stworzyliśmy w porozumieniu z przedstawicielami lokatorów, którą szeroko konsultowaliśmy i która uzyskała aprobatę licznych ekspertów, nadal nie doczekała się uwagi ze strony pani marszałek Sejmu i nie trafiła pod głosowanie. Ale bezczynność Sejmu i koalicji rządzącej nie powstrzymuje dramatów ludzi. Lokatorzy mieszkań komunalnych i socjalnych ciągle obawiają się o to, czy nie pojawią się roszczenia do ich domów. Tam gdzie te roszczenia są, ludzie nie śpią po nocach, bojąc się, że wyroki ostatecznie zapadną i będą musieli opuścić domy, w których mieszkają całe życie. Na warszawskiej Pradze ratusz wstrzymuje podłączenie ogrzewania w kamienicach, skazując mieszkańców na niebotycznie drogie ogrzewanie elektryczne, wpędzając ich w nędzę i w choroby. Brak przepisów ma także ogromny wpływ na rynek mieszkaniowy. Ciągle przybywa bloków, które zostały wybudowane w latach 60. czy 80. na gruntach, do których dzisiaj znikąd pojawiają się roszczenia. To mieszkania, które ciężko sprzedać i równie ciężko kupić, bo banki nie udzielają na nie kredytów hipotecznych, a spółdzielnie mieszkaniowe, do których należą, nie chcą inwestować w ich remonty i modernizację. I trudno im się dziwić. Lewica poprze ten projekt, bo jest potrzebny obywatelom, w szczególności zaś mieszkańcom Warszawy, którym nadal zagraża reprywatyzacja. Obecnie k.p.a. przewiduje 10-letni okres na odwrócenie wadliwych decyzji. Z niezrozumiałych przyczyn kodeks przewiduje jednak wyjątki nieopatrzone żadnym terminem. Zaliczają się do nich m.in. decyzje na mocy tzw. dekretu Bieruta. Konstytucyjna zasada pewności prawa, kluczowa dla stabilności państwa, jego autorytetu oraz zaufania społecznego, wymaga, aby przepisy te ujednolicić i uznać, że dla wszystkich decyzji przyjmujemy taki sam, 10-letni okres, po którym uznaje się je za ostateczne i nieodwracalne. Dlatego złożymy stosowną poprawkę. Dziękuję. (Oklaski)