Mówca: Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data: 2024-05-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić zawarty w druku nr 318 projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy. Projekt ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej poprzez dostosowanie polskiego prawa do przepisów Unii Europejskiej w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem czynnikami rakotwórczymi lub mutagennymi podczas pracy w celu ochrony przed substancjami reprotoksycznymi. Wysoka Izbo! W art. 222 § 1 i 2 Kodeksu pracy są uregulowane obowiązki pracodawców w przypadku zatrudniania pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, ale ta zmiana wprowadza dodatkowy czynnik, jakim są substancje reprotoksyczne. Są to substancje, które mogą wywierać niekorzystny wpływ na funkcje seksualne i płodność u dorosłych mężczyzn i kobiet, a także na rozwój potomstwa. Substancje te mogą np. spowodować niepłodność, poronienia i wady wrodzone płodu. Szacuje się obecnie, że niepłodność dotyka na całym świecie ok. 10-16% osób w wieku reprodukcyjnym, tj. blisko 186 mln pacjentów, z czego połowę zdiagnozowanych przypadków stanowią kobiety, a połowę mężczyźni. Jak się okazuje, w Polsce z powodu niepłodności cierpi od 1 mln do nawet 1,5 mln par w wieku rozrodczym, tj. 15-20%. Nie wiadomo, ile z tych osób cierpi na niepłodność w związku z kontaktem ze środkami chemicznymi, bo nie prowadzi się takiej statystyki, ale nawet najmniejszy procent należy zminimalizować lub wykluczyć. Na całym świecie obserwuje się obecnie, ze względu na oszczędność energii oraz szybsze cykle produkcyjne, stosowanie bardziej złożonych mieszanin substancji chemicznych i innych środków oraz zwiększone użycie tworzyw sztucznych i materiałów kompozytowych. Przepisy dotyczące szkodliwego wpływu na rozrodczość skupiają się głównie na kobietach, zwłaszcza na kobietach w ciąży i karmiących piersią, nie można jednak pominąć w nich faktu, że substancje, czynniki, środki i warunki działające szkodliwie na rozrodczość mogą mieć wpływ na zdrowie reprodukcyjne obu płci. Wiek rozrodczy dla mężczyzn trwa średnio od 15. do 60. roku życia, a przecież to głównie oni są zatrudniani w przemyśle ciężkim, w którym używa się substancji reprotoksycznych. Ważnym więc aspektem projektu jest fakt, że zmiany pozwolą na podejmowanie odpowiednich działań przez pracodawców w celu ochrony zdrowia przed czynnikami rakotwórczymi, mutagennymi lub reprotoksycznymi. W związku z rozszerzeniem katalogu ww. czynników o czynniki reprotoksyczne przedsiębiorcy będą zobligowani do prowadzenia rejestru pracowników narażonych na działanie tych czynników, zgłaszania ich do wojewódzkiego inspektora sanitarnego i Państwowej Inspekcji Pracy, przeprowadzania dodatkowych badań pracowników oraz stosowania odpowiednich środków prewencji, jeżeli substancje, ich mieszaniny, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu reprotoksycznym występują na stanowiskach pracy. Warto w tym miejscu podkreślić, że projektowana nowelizacja będzie prowadziła do poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników i ich potomstwa. Wysoka Izbo! Niezapewnienie poprawy w środowisku pracy, jeśli chodzi o stworzenie warunków pracy bezpiecznych dla zdrowia reprodukcyjnego i przebiegu ciąży, będzie miało fatalne skutki nie tylko dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników czy dla przyszłości przedsiębiorstw, ale ostatecznie dla całego społeczeństwa. Jedną z rzeczy, na które chcę z tego miejsca zwrócić uwagę, jest rozważenie konsultacji w tym zakresie z grupą specjalistów złożoną z pracowników działów higieny pracy WSSE, którzy zajmują się nadzorem nad zakładami pracy, oraz z przedstawicielami medycyny pracy w Łodzi, którzy zajmują się gromadzeniem i przetwarzaniem danych dotyczących tych narażeń i prowadzą centralny rejestr czynników (Dzwonek) CMR. Jeszcze minutka. Należy się także zastanowić, czy konieczne w rozporządzeniu jest dopisanie pkt 9 do załącznika nr 1, czyli wykazu procesów technologicznych. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wnioskuję o skierowanie projektu do dalszych prac w komisji sejmowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)