PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Mariusz Krystian
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ta rocznica upamiętnia ogromny sukces. To był ogromny sukces polityki międzynarodowej Królestwa Polskiego, Rzeczypospolitej Obojga Narodów, ale to ważne wydarzenie skłania również do pewnej refleksji. Wtedy Polska miała króla, który realizował polski interes narodowy, polski interes państwowy. Jakże to stoi w sprzeczności z tym, co mamy teraz. Tak naprawdę urząd premiera obejmuje człowiek, który jest de facto namiestnikiem rządu niemieckiego, realizuje tak naprawdę politykę Niemiec w Polsce. (Głos z sali: Pan kłamie.) To kolejna refleksja nad tym, jak poprzez błędy, zaniechania i zdradę można zamienić zwycięstwo w porażkę. Przecież bierność i umożliwienie zjednoczenia Prus Książęcych z Brandenburgią dały asumpt do powstania potężnego i groźnego sąsiada państwa polskiego, który później wziął udział w rozbiorach Polski. (Dzwonek) Każdy błąd, każde zaniechanie i każda zdrada w polityce międzynarodowej i wewnętrznej ma swoje konsekwencje. Tak było wtedy i tak niestety jest również teraz. Dziękuję bardzo.
Mówca: Krzysztof Ciecióra
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Hołd pruski rzeczywiście jest jednym z najważniejszych wydarzeń tamtych czasów. Z dumą możemy sięgać do niego pamięcią. Podkreślało ono autorytet Rzeczypospolitej, jej siłę, jej umiejętność wygrywania w ważnych sprawach, również umiejętność manifestowania dumy. Tego właśnie dotyczy moje pytanie do rządu. Jak państwo planujecie obchodzić rocznicę hołdu pruskiego w tym roku? Ta rocznica oczywiście zbiega się z tysiącleciem Królestwa Polskiego. Jakie działania podejmuje rząd, aby podkreślić tę datę, aby wykorzystać tę wspaniałą rocznicę? Jakie eventy, wydarzenia i konferencje są organizowane? Jaki jest budżet przeznaczony na tego typu działania? Czy faktycznie jest tak, że właśnie ten marsz, który przed chwilą pan poseł skrytykował, jest jedyną, i to jeszcze obywatelską, inicjatywą upamiętniającą w sposób masowy (Dzwonek) i bardzo wyraźny te dwie wielkie daty z polskiej historii? Dziękuję bardzo.
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym jednak mimo wszystko zapytać tutaj wnioskodawców: Dlaczego w tej uchwale nie znalazło się miejsce na to, aby przypomnieć o krzywdach, jakie wyrządziły Prusy w późniejszych latach i wiekach? Wydaje mi się, że taki zapis byłby dopełnieniem tej ważnej lekcji historii, którą w tym wypadku świętujemy. Mam nadzieję, że ta refleksja mimo wszystko będzie obecna tutaj, w Wysokiej Izbie. Dziękuję bardzo.
Mówca: Sławomir Ćwik
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Hołd pruski to przykład wydarzenia, które na początku wydawało się bardzo dobrym rozwiązaniem, ale później historycznie zobaczyliśmy, że było bardzo złym ruchem. To nie był sukces Rzeczypospolitej. To był sukces kanclerza Szydłowieckiego, zadeklarowanego zwolennika Habsburgów, i oczywiście linii Hohenzollernów. Albrecht Hohenzollern, który 8 lat przed hołdem pruskim sprzymierzył się z Wasylem III przeciwko Rzeczypospolitej, uzyskał lenno, uzyskał miejsce w Senacie, a Prusy były zobowiązane wyłącznie do wystawienia 100 rycerzy, 100 żołnierzy w wojnach toczonych przez Rzeczpospolitą. W 1618 r. Zygmunt III Waza wyraził zgodę na połączenie linii brandenburskiej. W 1660 r. Prusy zrzuciły lenno Polski po potopie szwedzkim, podczas którego sprzymierzyły się ze Szwecją. W 1772 r. rozpoczęły rozbiory. Drodzy posłowie z Prawa i Sprawiedliwości! Zastanówcie się, jakie wydarzenia bierzecie na swoje sztandary podczas swojego marszu (Dzwonek), ponieważ z dłuższej perspektywy to naprawdę nie był przykład dobrej polityki. Taka sama jest polityka Prawa i Sprawiedliwości. Nie wiecie, kto jest prawdziwym sojusznikiem, a kto jest wrogiem Rzeczypospolitej. (Poseł Bartłomiej Wróblewski: Jak pan będzie głosować? Będzie pan przeciwko?)
Mówca: Kamil Wnuk
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Drodzy Rodacy! Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzin szacunku teraźniejszości ani prawa do przyszłości - powiedział to Józef Piłsudski. 1000 lat temu mieliśmy koronację pierwszego króla Polski. 500 lat temu mieliśmy hołd pruski. 80 lat temu skończyła się najbardziej krwawa wojna - II wojna światowa. To są bardzo ważne wydarzenia w historii naszego państwa. Ja mam trochę inne zdanie niż mój przedmówca, kolega. Powinniśmy być dumni z tych wydarzeń i cieszyć się z naszej bogatej historii. Dlatego moje pytanie jest takie: Czy poza tą naszą uchwałą, którą mamy przyjąć, są przygotowane jakieś programy lekcji edukacyjnych w szkołach? Bądźmy dumni z naszej przeszłości i myślmy o naszej przyszłości. Bądźmy też dumni z tego, co jest w 2025 r., z prezydencji w Unii Europejskiej, z Polski takiej, jaką ona teraz jest. (Poseł Roman Fritz: Ha, ha, ha!) Zapiszmy się w historii Europy, w historii naszego państwa (Dzwonek) nie konfliktami wewnętrznymi, tylko wspólnym działaniem na rzecz naszego państwa.
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo uprzejmie dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Pani Minister! Wysoka Izbo! To jest oczywiście niezwykle ważna lekcja historii, chociaż słuchając tutaj niektórych bezrefleksyjnie, powiedziałbym, entuzjastycznych wystąpień na temat hołdu pruskiego, zakorzenionych w symbolicznym obrazie, który nie ma za wiele wspólnego z rzeczywistą prawdą historyczną, tą, która dotyczy zdrady, która dotyczy spodziewanych negatywnych konsekwencji, tego, co się stało w historii w przyszłości po tym hołdzie, mam wrażenie, że brakuje tutaj w wielu momentach, powiedziałbym, wyciągania wniosków z tej historii. Oczywiście to są piękne obrazy, ale później rodząca się i mająca miejsce katastrofa. To oczywiście może skutkować złymi decyzjami dotyczącymi sojuszy (Dzwonek), dotyczącymi polityki. W związku z tym, pani minister, czy ministerstwo planuje jakieś zmiany w przedmiotach historycznych po to, żeby właśnie nie tylko uczyć o historii, ale także uczyć wyciągania wniosków z tych wydarzeń, które miały miejsce? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Musimy najpierw skupić się nad kontekstem historycznym, aby cokolwiek mądrego móc powiedzieć na temat tzw. hołdu pruskiego. Weźmy pod uwagę chociażby małą dekadę: 1517-1527. Jakie daty tam analizujemy? Oczywiście pierwsza data, która się nasuwa, to jest wystąpienie Marcina Lutra, potem hołd pruski, zaraz rok później klęska sanctum regnum, węgierskiego królestwa, pod Mohaczem i w końcu w 1527 r. - Sacco di Roma, zniszczenie Rzymu. Ta sekwencja wydarzeń wcale nie była przypadkowa. Mądry był nasz wspaniały malarz Jan Matejko, który malując ˝Hołd pruski˝, wiedział dokładnie, kogo tam uwiecznić na naczelnym jak gdyby miejscu. Bo to nie tylko Albrecht Hohenzollern, wiecie państwo, klęczy przed Zygmuntem Starym. Obok, zaraz za nim, kto podnosi kapelusz w geście triumfu? Georg Hohenzollern. Dlatego że on, opiekun Jagiellonów węgierskich, dokładnie wiedział, na co się pisze. (Dzwonek) A więc miało to znaczenie jednoznaczne. Namaszczenie pierwszego w historii w świecie państwa nie katolickiego, ale luterańskiego, z jego szatańską dewizą: cuius regio, eius religio. Weźcie to państwo pod uwagę. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Arkadiusz Czartoryski
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Każda taka data powinna skłaniać do refleksji nad dzisiejszymi czasami, nad tym, co się dzieje teraz w stosunkach polsko-niemieckich. Kilka cytatów z ostatnich dosłownie tygodni. Niemiecka organizacja Lebensraum z Pomorza Przedniego złożyła skargę na decyzję o budowie portu, terminala kontenerowego w Świnoujściu. Kopalnia Turów - będzie druga skarga Niemiec. Niemcy nie chcą atomowej elektrowni w Polsce, blokują elektrownię w Choczewie. Niemcy przeciwni planom Polski, jeżeli chodzi o wypowiedzenie konwencji ottawskiej. Internet jest przepełniony informacjami o najróżniejszych skargach, blokadach i karach, które są cały czas prowadzone przez Niemcy na naszej granicy zachodniej. Jak do tego dołożymy przewożenie imigrantów, blokowanie burmistrzom miast polskich na granicy zachodniej możliwości przejazdu przez granicę (Dzwonek), to widzimy dzisiaj politykę niemiecką i powinno nas to skłaniać do pewnej refleksji: że na zachodzie też mamy problem, nie tylko na wschodzie. (Oklaski)
Mówca: Dorota Olko (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie poselskiego projektu uchwały w 500. rocznicę Hołdu Pruskiego, druk nr 937, wraz ze sprawozdaniem Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 500. rocznicę Hołdu Pruskiego, druk nr 1097. Hołd pruski, którego okrągła, 500. rocznica przypada za tydzień, był symbolicznym zakończeniem kilkusetletniej konfrontacji między Polską a państwem zakonu krzyżackiego. Konfrontacji, z której Królestwo Polskie wraz z Wielkim Księstwem Litewskim wyszły zwycięsko. Przez stulecia zakon krzyżacki stanowił egzystencjalne zagrożenie najpierw dla rozbitej na dzielnice Polski, potem dla odrodzonego, ale nadal początkowo słabego Królestwa Polskiego. Złamanie potęgi zakonu było niezbędne, żeby państwo polsko-litewskie mogło istnieć i rozwijać się, aby w połowie XVI w. osiągnąć szczyt swojej pozycji i swojego znaczenia. Historycy do dzisiaj spierają się, czy z punktu widzenia długofalowych interesów Polski sekularyzacja państwa zakonnego i przekształcenie go w dziedziczne księstwo Hohenzollernów było najlepszym rozwiązaniem. To dobrze, te spory są potrzebne, bo różne perspektywy, różne interpretacje są podstawą prowadzenia badań. Myślę natomiast, że hołd pruski był i jest dziś ważniejszy nie tyle jako fakt, ale przede wszystkim jako ważny - i w przeszłości, i obecnie - symbol tego, że nawet zwycięstwo nad egzystencjalnym zagrożeniem dla polskiej państwowości jest możliwe. Ten symbol był szczególnie żywy i ważny w okresie zaborów, kiedy dawał nadzieję na odbudowę państwowości i na to, że nawet po najczarniejszej nocy przyjdzie dzień. Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy poprze przedstawiony projekt uchwały.
Mówca: Sprawozdawca Piotr Adamowicz
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o rządowym projekcie ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, druk nr 1132. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, skierował w dniu 27 marca 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja procedowała nad wspomnianym projektem dziś, czyli 3 kwietnia. W trakcie rozpatrywania projektu ze strony klubu Prawa i Sprawiedliwości pojawił się wniosek o jego odrzucenie. W związku z tym poddałem go pod głosowanie. 13 członków Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu opowiedziało się za przyjęciem projektu. Przeciwko temu projektowi głosowało pięciu członków komisji, jeden z członków komisji wstrzymał się od głosu. Tym samym komisja przyjęła proponowany przez rząd projekt ustawy. W konsekwencji Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu stwierdza, że po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 3 kwietnia tego roku wnosi: Wysoki Sejm raczy uchwalić projekt ustawy z druku nr 1132 bez poprawek. Jednocześnie, panie marszałku, w związku z możliwością wniesienia wniosku o ponowne skierowanie tego projektu ustawy do komisji pragnę uprzedzić, że na podstawie art. 51 ust. 1 regulaminu Sejmu będę wnosił o niekierowanie projektu tejże ustawy do komisji celem ponownego rozpatrzenia. Dziękuję uprzejmie.
Mówca: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Proszę o zweryfikowanie i przyjęcie dobrych wyliczeń co do kosztów tej ustawy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Barbara Okuła
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Poszukiwania skarbów to jedno z najpiękniejszych doświadczeń dzieciństwa i młodości wielu z nas. Jednak w dorosłym życiu poszukiwanie zagrzebanych w ziemi artefaktów, świadectw przeszłości, które z mocy prawa należą do państwa, czyli nas wszystkich, wymaga dobrego, rozważnego uporządkowania prawnego i logistycznego. Ministerstwo zaproponowało przesunięcie czasu wejścia w życie ustawy z 2023 r. wprowadzającej dosyć liberalne zasady poszukiwań zabytków. Nadmierna liberalizacja prawa w tym zakresie może grozić poważnymi i nieodwracalnymi konsekwencjami dla dziedzictwa narodowego i światowego. Ustawę z 2023 r. wprowadzającą mniejszy nadzór w odniesieniu do amatorskich poszukiwań skarbów kultury trzeba poważnie przemyśleć i sprawdzić, czy nie należy wprowadzić do niej niezbędnych zabezpieczeń, takich, których w obecnej wersji ustawy nie ma. Amatorskich poszukiwaczy zabytków jest, jak się szacuje, ok. 300 tys., choć tylko 3 tys. osób jest zrzeszonych w Polskim Związku Eksploratorów. Często zabytki odnajdywane przez nich są po prostu bezcenne, więc utrata kontroli państwa nad tym zjawiskiem byłaby sprzeczna z interesem publicznym. Nie stać nas na niekontrolowane działanie ludzi, nawet dobrej woli, ale amatorów, bo straty mogą być nieodwracalne. Nie odbieramy ludziom prawa do realizacji własnych pasji, ale musimy to pogodzić z nadrzędnym interesem społecznym. Dlatego dajmy sobie czas na dokładne przemyślenie i uporządkowanie amatorskiego poszukiwania skarbów historii ukrytych w ziemi, której to pasji nie zamierzamy ani negować, ani zabraniać. To są te rozumne granice wolności, będące podstawą filozofii demokratycznego państwa. Znowelizowana ustawa spotkała się ze sprzeciwem środowisk naukowych, które zasygnalizowały problemy prawne i międzynarodowe oraz zagrożenie dla ochrony dziedzictwa. Trudności w wypracowaniu porozumienia pomiędzy różnymi środowiskami spowodowały, iż potrzebny jest jeszcze czas na to, żeby dopracować tą ustawę i przygotować ją jak najlepszą. Przyjmując argumentację Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, iż niezbędne jest przedłużenie czasu wejścia ustawy do dnia 1 stycznia 2027 r., Polska 2050 uznaje projekt ustawy zawarty w druku nr 1132 za konieczny i będzie głosowała za jego przyjęciem. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Przecież ochrona dziedzictwa to nasz ważny, obywatelski i wręcz patriotyczny obowiązek. Uprzejmie dziękuję. (Głos z sali: To prawda.)
Mówca: Bronisław Foltyn
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pół dnia mówiliśmy dzisiaj o deregulacji, powołaliśmy nawet Komisję do Spraw Deregulacji. Mamy tutaj praktyczny przykład, jak ta deregulacja wygląda. Ustawa uchwalona już blisko 2 lata temu, z poprawkami. Nowy rząd mamy od roku, ma ją wprowadzić w życie. Ona ma wejść w życie za 4 tygodnie. Detektoryści, eksploratorzy czekają na tę ustawę, cieszą się, że ktoś ich w końcu zaczął traktować normalnie, jak człowieka, a tutaj słyszymy: nie mamy pieniędzy na nagrody dla was, nie będziecie kopać, żadnych zabytków nie będziecie szukać, bo nie potrafimy zrobić aplikacji, nie potrafimy ogarnąć tych zgłoszeń. Konserwatorzy czy tam specjaliści nie zdążą przyjechać, bo jest za szybki termin i jest ich za mało. Okazuje się, że całe ministerstwo po prostu nam leży, ono nie wykonuje żadnej pracy. Zamiast przez rok wziąć się do pracy i przygotować ustawę, tak jak należy, to dziś słyszymy: nie, przesuńmy to, poczekajcie sobie jeszcze 2 lata. Z ciekawości wszedłem dzisiaj na grupę eksploratorów, żeby sprawdzić, co oni o tym myślą. Nie wiem, czy państwo wiecie, ale oni zbierają podpisy, żeby prezydent Duda zawetował ustawę, którą chcecie przyjąć, czyli wydłużyć vacatio legis znowu o 2 lata. Prawdopodobnie im się uda. Wcale się nie zdziwię, jeśli prezydent zawetuje to, co chcemy dzisiaj przyjąć. Konfederacja będzie głosowała przeciwko wydłużaniu tego terminu. Jesteśmy z detektorystami. Bardzo im kibicujemy i uważamy, że im szybciej to archaiczne prawo, sprzed 20 lat, pójdzie do kosza, tym lepiej. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ten projekt ustawy zmienia ustawę oczywiście tylko i wyłącznie w zakresie wydłużenia vacatio legis. Ustawa miała wejść już teraz, w maju. Od początku byliście przeciw temu projektowi, utrudniacie życie poszukiwaczom, a tą ustawą chcecie dać sobie czas na wprowadzenie swoich zmian. Twierdzicie, że mają to być zmiany merytoryczne oraz że chcecie zabezpieczyć potrzebne środki budżetowe i przygotować regulacje dotyczące sposobu działania aplikacji mobilnej. Ja tak się zastanawiam - pomijając tak naprawdę sam sens ustawy - co to w ogóle znaczy, że mamy co do tego opinię, taką czy inną. Ile wy potrzebujecie czasu na to, żeby przygotować swoje zmiany? 2 lat, naprawdę? Czym wy chcecie się zajmować przez te 2 lata? To jest ogromny skandal i prawda jest taka, że chcecie tylko i wyłącznie utrudnić życie detektorystom. Gdybyście rzeczywiście chcieli pracować nad tą ustawą, tobyście ją już dawno przygotowali. Przecież rządzicie już od ponad roku. Skoro do tej pory nie zabezpieczyliście środków, to obawiamy się, że jedyne, co przeprowadzicie, to zmiany merytoryczne utrudniające pracę osób poszukujących zabytków. Bo w uzasadnieniu narzekacie na wszystko: koszty utrzymania magazynów, utrzymania stanowisk prac czy nawet właśnie aplikację mobilną. Jesteśmy nieufni wobec kierunków prac rządu nad nowymi regulacjami. Niech ta ustawa w kształcie, w jakim jest obecnie, wejdzie w życie. Niech wejdzie w życie w maju. Dlatego Konfederacja jest przeciw wydłużaniu vacatio legis. Będziemy popierać wniosek o odrzucenie tego projektu. Dziękuję bardzo.
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt wygłosić stanowisko koła Razem w sprawie rządowego projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, druki nr 1132 i 1154. Ten projekt dotyczy, to już tutaj oczywiście wybrzmiało, zmiany terminu vacatio legis wspominanej ustawy. Dotyczy ona liberalizowania przepisów, które regulują prowadzenie poszukiwań ukrytych lub porzuconych zabytków przy użyciu urządzeń elektronicznych, technicznych, przepisów, które w praktyce będą dotyczyć osób fizycznych posługujących się detektorami metali, poszukujących amatorsko znajdujących się pod ziemią i wodą metalowych zabytków, w tym także zabytków archeologicznych. Tylko przypomnę państwu posłom, że kiedy nad tą ustawą debatowaliśmy w 2023 r., to już wtedy procedowanie nad tą ustawą budziło bardzo wiele kontrowersji. Warto przypomnieć, że już wtedy, w 2023 r., w arogancki sposób zlekceważono głos naukowców i archeologów, którzy słusznie kwestionowali zawarte w niej przepisy. Ignorowano także nasze wątpliwości, które zgłaszaliśmy jako posłowie podczas posiedzeń komisji kultury w ubiegłej kadencji. Nie usłyszeliśmy wtedy żadnych przekonujących argumentów na to, że nasze dziedzictwo będzie bezpieczne. Nie jest prawdą to, co mówią posłowie czy Prawa i Sprawiedliwości, czy Konfederacji, że chodzi tutaj o to, by utrudniać komukolwiek życie. Nie. W zapisach tej ustawy powinno chodzić o to, żeby zabezpieczać nasze dziedzictwo narodowe. To powinno być priorytetem. Nie jest prawdą to, co tutaj posłowie stawiają jako chochoł, czyli utrudnianie życia komukolwiek. Warto przypomnieć, że archeologia to nie jest znajdowanie tylko rzeczy, bo wspomniani poszukiwacze nie szukają zabytków, ale skarbów o konkretnej wartości. A przy okazji tych poszukiwań mogą zniszczyć wartościowe dziedzictwo, którym powinni się zająć profesjonaliści i którym powinni się zająć eksperci. Archeologia to nie jest znajdowanie przedmiotów w ziemi. To jest nauka, której celem jest odtwarzanie naszej przeszłości, całej, społeczno-kulturowej. To jest badanie kontekstu, a nie skupianie się na samym wyciąganiu przedmiotów. Archeolodzy muszą spełniać naprawdę szereg wymogów formalnych, metodologicznych, sprawozdawczych, a te wymogi już poszukiwaczy skarbów nie dotyczą. I to właśnie z tego powodu uczeni bili na alarm, gdyż słusznie obawiali się niekontrolowanego chaosu i narażenia zabytków na zniszczenie czy niekontrolowany handel i wywiezienie z Polski. Optowanie za tym, żeby teraz te zapisy weszły w życie już za miesiąc, doprowadzi właśnie do tego. Doprowadzi do wielkiego chaosu, doprowadzi do wielkiego bałaganu, a być może narazi nasze dziedzictwo narodowe, dziedzictwo kulturowe na to, że zostanie wywiezione (Dzwonek) albo zniszczone. Będziemy popierali te rozwiązania. Czekam na dobrze przygotowaną nowelizację tej ustawy, co pani minister zapowiadała w komisji. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odkładanie wcielenia w życie tej ustawy niczego nie załatwi. Eksploratorzy są, eksplorują, znajdują. Mówiłem to przy tworzeniu poprzedniej ustawy, mówię i teraz. Niczym państwo ich nie zatrzymacie. Nie zgadzam się z tym, że odroczenie tej ustawy spowoduje, że wiele reliktów przeszłości, zabytków zostanie ocalonych. Zawsze jest grupa dobra i jest grupa zła. I tego nie zmienimy, nie powstrzymamy. Uważam, że przepisy ustawy powinny być jak najszybciej wdrożone. Natomiast jeżeli państwo chcecie coś robić, to zaproponujcie projekt i o tym konkretnie rozmawiamy. Natomiast ja widzę tu przede wszystkim inny problem. Dlaczego ta ustawa jest przekładana aż na następną kadencję sejmową? Bo taka jest prawda. Dlatego, że nie ma pieniędzy. Po prostu nie ma pieniążków, nie ma środków finansowych na to, by wdrożyć tę ustawę. I to jest główny problem. Dlatego jesteśmy w martwym punkcie (Dzwonek) i nic się nie dzieje. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam pytania: Na jakim etapie jest w ogóle tworzenie aplikacji do zgłaszania tych poszukiwań? Z czego wynikają te problemy kadrowe, o których mówicie, przy urzędach ochrony zabytków? Jakie zmiany merytoryczne chcecie wprowadzić do tej ustawy, skoro macie zamiar nad nią pracować aż 2 lata? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data: 2025-04-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Właśnie również chciałbym zapytać o to, jaki jest postęp prac, jeśli chodzi o aplikację. Bo to, że ustawa jest przesuwana w związku ze źle wyliczonymi kosztami, to nie powinno zwalniać ministerstwa z tego, że ustawa powinna być przygotowana. Jeśli pieniądze się pojawią, minister finansów pstryknie palcami, powie, że te mityczne 15 mld zł znalazł, to pani minister razem z całym resortem powinna tę ustawę przedłożyć i powinna być gotowa. Czyli jaki jest stan aplikacji? Z drugiej strony pytanie jest: Skąd wzięliście państwo te liczby? Jak możecie oceniać, że np. szeląg Jana Kazimierza, tzw. boratynka, jest wart prawie 12 tys. zł? Pomnożyliście każde znalezisko razy 11 680 zł i wyszło wam prawie 15 mld zł. I tym się bronicie, mówiąc, że ustawa nie może wejść w życie już teraz. (Dzwonek) Zasłaniacie się ochroną zabytków. Tak się nie pracuje w ministerstwie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)