Mówca: Marcin Kierwiński
Data: 2016-12-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam przyjemność przedstawić poselski projekt ustawy o uregulowaniu praw do nieruchomości na terenie miasta stołecznego Warszawy. Bardzo żałuję, że nad tym projektem debatujemy dopiero dziś. Bardzo żałuję, że kwestie dotyczące dekretu Bieruta nie doczekały się rozwiązania przez 26 lat istnienia wolnej Polski i że dopiero 26 lat po odzyskaniu niepodległości mamy szansę rozliczyć się w pełni ze złym, komunistycznym prawem i możemy w sposób symboliczny zakończyć wpływy komunizmu, a może nawet komunizm, w naszym mieście, bo dekret Bieruta to prawo komunistyczne, prawo - o czym mało kto teraz mówi - które do dzisiaj obowiązuje. Zwroty z tytułu dekretu Bieruta odbywają się na podstawie aktualnie obowiązującego dekretu, komunistycznego dekretu sprzed ponad 70 lat. Bez całościowej ustawy dekretowej problemów, które narosły wokół reprywatyzacji warszawskiej, nie da się wyeliminować. Żadna komisja weryfikacyjna, żaden sąd ludowy, żaden upolityczniony trybunał nie rozwiążą prawdziwego problemu. Jeżeli ktokolwiek twierdzi, że kwestię dekretu Bieruta można rozwiązać, tylko cofając się do przeszłości, to mówi nieprawdę. Mamy obowiązek, aby kwestię dekretu Bieruta załatwić tu i teraz, aby ta mętna woda, która narosła wokół reprywatyzacji warszawskiej, po prostu została wyeliminowana. To jest problem, który należy rozwiązać. To jest problem, który musimy rozwiązać. Bardzo mocno chcę podkreślić, że ten projekt ustawy, który przedkładam w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej, wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym i rozwiązuje wszystkie problemy związane z reprywatyzacją warszawską. Jest uczciwym i sprawiedliwym społecznie projektem, w którym realizacja praw dawnych właścicieli i ich spadkobierców - prawowitych spadkobierców - nie czyni krzywdy tym, którzy aktualnie mieszkają w kamienicach warszawskich, do których są roszczenia dekretowe. Chcę bardzo mocno podkreślić, że projekt ten całkowicie blokuje handel roszczeniami pomiędzy osobami, które w wyniku wydania dekretu Bieruta nie były niejako uprawnione do posiadania takich roszczeń. Handel roszczeniami zgodnie z tym projektem ustawy możliwy będzie tylko w przypadku osób uprawnionych. Ta ustawa ma służyć prawowitym spadkobiercom, a nie spekulantom. Nie chcemy bronić cwanych prawników. Chcemy bronić tych, którym w 1945 r. i w latach następnych zabrano ich własność. Ustawa chroni też - chcę, żeby to bardzo mocno wybrzmiało na początku tego wystąpienia - prawa lokatorów. Nie będzie więcej zwrotów kamienic z lokatorami. Uchwalenie tej ustawy zakończy przedmiotowe traktowanie lokatorów, zakończy proceder czyścicieli kamienic. Reprywatyzacja w Warszawie nie będzie więcej oznaczać krzywdy ludzkiej i dla wielu straty dorobku całego życia, a to dzieje się teraz w majestacie polskiego prawa. Jest to smutne, ale przez 26 lat dzieje się to w majestacie polskiego prawa, bo takie niedoskonałe prawo mamy. I nie ma tutaj nic do rzeczy to - żeby to było mocno podkreślone - kto jest prezydentem i jaka jest wola samorządu w tym zakresie. Polskie prawo teraz dopuszcza różne naganne moralnie procedery. Ustawa chroni też obiekty użyteczności publicznej. Mogę powiedzieć tak: ten projekt ma jedną wadę, mówiłem o tym na początku. On ma tę wadę, że jest procedowany dopiero po 26 latach od odzyskania pełnej suwerenności przez Polskę. Cel ustawy został opisany bardzo jasno i klarownie w preambule tej ustawy. Chcemy ostatecznie, kompleksowo i całościowo uregulować prawa do nieruchomości warszawskich na terenie m.st. Warszawy odebranych na mocy dekretu warszawskiego. Celem ustawy jest więc zadośćuczynienie za naruszenie prawa własności, w poszanowaniu zasad sprawiedliwości dziejowej i społecznej oraz konstytucyjnej zasady ochrony prawa własności. Ale celem tej ustawy jest także rozwiązanie wielkiego problemu społecznego i wielkiego problemu rozwojowego dla naszej stolicy. Dekret Bieruta był, a właściwie jest, prawem złym, niesprawiedliwym, natomiast praktyka jego stosowania zarówno w okresie komunizmu, jak i teraz niestety przynosi opłakane skutki i najwyższy czas to zmienić. Jeżeli państwo pozwolicie, zacznę od tego, czym był dekret Bieruta, bo bardzo wiele mówi się o tym, jak powinna wyglądać reprywatyzacja, porównuje się reprywatyzację warszawską do reprywatyzacji na terenie całego kraju, zapominając o tym, że dekret Bieruta był prawem przywiązanym ściśle do miasta, był dekretem obowiązującym w jednym konkretnym mieście, w stolicy Polski, mimo że wydany był z poziomu centralnego. Dekret Bieruta, nazywany także dekretem warszawskim, to dekret wydany 26 października 1945 r. przez Krajową Radę Narodową, której prezydentem był Bolesław Bierut. To ważna konstatacja i chcę to mocno podkreślić: to był dekret wydany z poziomu krajowego, to nie był dekret wydany z poziomu samorządowego czy z poziomu warszawskiego. Na jego mocy na własność gminy m.st. Warszawy przechodziły wszelkie grunty w przedwojennych granicach m.st. Warszawy. Dekret nie dotyczył budynków, ale jedynie gruntów. Budynki znajdujące się na gruntach nacjonalizowanych miały pozostać własnością prawowitych właścicieli, jeżeli złożyli stosowny wniosek dekretowy, więc było to chyba pierwsze w historii Polski prawo, które niejako rozwiązywało czy też oddzielało własność nieruchomości od własności naniesienia na tej nieruchomości. Dekret dotyczył ok. 14 tys. ha i ok. 28 tys. budynków. Dekret mimo swego nacjonalistycznego charakteru przewidywał możliwość restytucji mienia w postaci prawa własności budynków oraz w przyszłości prawa wieczystej dzierżawy. Po stosownym wniosku dekretowym dawny właściciel powinien móc odzyskać naniesienie na tym gruncie. Według prawa gmina miała obowiązek uwzględniać takie wnioski, niestety praktyka stosowania tego dekretu doprowadziła do tego, że wnioski te były masowo eliminowane, masowo były wydawane decyzji odmowne bądź też decyzje w tym zakresie nie były wydawane w ogóle. W 1989 r., kiedy Polska odzyskała pewną suwerenność, wielu prawowitych właścicieli wróciło niejako do wniosków, które złożyło kilkadziesiąt lat wcześniej. Na tej podstawie dokonuje się większości zwrotów w Warszawie w ramach dekretu Bieruta. Bardzo mocno chciałem podkreślić, bo będę o tym mówił, jeżeli chodzi o już konkretne rozwiązania zapisane w tej ustawie, że termin na złożenie tzw. wniosku dekretowego, czyli wniosku, który miał przyznawać prawo do naniesienia, prawo do budynku, był terminem zawitym, 12-miesięcznym. W tym terminie w wielu przypadkach było niemożliwe zgromadzenie odpowiednich dokumentów przez prawowitych właścicieli. Pamiętajmy, że mówimy jednak o sytuacji, w której całe miasto było zniszczone, w której dostęp do ksiąg był utrudniony, w której dokumenty potwierdzające własność mogły zostać zniszczone i bardzo ciężko było je odtworzyć. Ale też były takie sytuacje, że przecież wielu z tych prawowitych właścicieli po prostu tego wniosku nie mogło złożyć, bo albo nie miało kontaktu z własnymi rodzinami, albo wielu z nich po prostu siedziało w więzieniu. Warto o tym powiedzieć teraz, bo to był realny skutek dekretu Bieruta, z którym też musimy się w tej ustawie zmierzyć. Mamy na to rozwiązania. Za chwilę będę o tym mówił. Szanowni Państwo! Ustawa, którą proponujemy, określa zasady przyznawania i realizacji prawa do ustanowienia użytkowania wieczystego nieruchomości zrabowanych dekretem Bieruta, czyli de facto to, co powinno być zrealizowane kilkadziesiąt lat temu. Teraz tam, gdzie jest to możliwe, może będzie zrealizowane. Ustawa mówi także o przyznaniu i realizacji prawa do odszkodowania za nieruchomości zrabowane dekretem Bieruta tam, gdzie niemożliwe jest ustanowienie użytkowania wieczystego. Wreszcie ustawa mówi o przyznaniu i realizacji prawa do rekompensaty za nieruchomości zrabowane dekretem Bieruta, w przypadku gdy w latach 40. nie został złożony tzw. wniosek dekretowy. Mówię właśnie o tych osobach, które zostały pozbawione swojej własności, a tego wniosku nie mogły złożyć. To jest elementarna sprawiedliwość, że musimy wrócić także do tych osób, musimy także o nich pamiętać, bo te osoby również mają prawo dochodzić swoich racji. Tak jak mówiłem, ustawa całkowicie eliminuje obrót roszczeniami. Zgodnie z proponowanymi rozwiązaniami prawo do ustanowienia użytkowania wieczystego, prawo do odszkodowania i prawo do rekompensaty będą prawami niezbywalnymi. Obrót takimi roszczeniami będzie dopuszczalny wyłącznie między osobami współuprawnionymi. Ma to oczywiście z jednej strony umożliwić sprawniejsze przeprowadzenie właściwych postępowań, ale też ma to ograniczyć grupę osób, które będą podlegały tej ustawie, tylko do tych osób, którym to naprawdę się należy. Chcemy pomóc tym osobom, tym rodzinom, tym spadkobiercom, którzy naprawdę zostali dotknięci dekretem Bieruta, a nie różnego rodzaju cwaniakom, którzy przez wiele lat skupowali roszczenia w majestacie polskiego prawa. Prawo do ustanowienia użytkowania wieczystego, czyli de facto ten zwrot w naturze, będzie przysługiwało pod bardzo rygorystycznymi warunkami, ponieważ zdajemy sobie sprawę z tego, że przez 70 lat zaszły trwałe zmiany, o których nie wolno teraz zapominać. Dlatego bardzo głośno mówimy, że prawo do ustanowienia użytkowania wieczystego nie będzie obowiązywało czy nie będą zwracane nieruchomości w naturze, które zmieniły na trwałe stan prawny, które na trwałe zmieniły właściciela, które zostały zbyte na rzecz osób trzecich. Nie będą zwracane nieruchomości z kamienicami, w których wyodrębniono więcej niż trzy lokale mieszkalne. To jest to, o czym mówiłem: chronienie realnego interesu lokatorów, ludzi, którzy przez wiele lat mieszkają w swoich kamienicach, a do gruntów, na których są posadowione te kamienice, pojawiają się roszczenia. To rozwiązanie całkowicie zakończy problemy lokatorów. Jednocześnie na mocy tej ustawy będzie możliwy zwrot domków jednorodzinnych zamieszkiwanych nadal przez spadkobierców prawowitych właścicieli. To jest bardzo specyficzna grupa podlegająca dekretowi Bieruta, dotyczy to ok. 15 tys. małych domków, rodzin tym objętych, które zamieszkują od wielu lat, po swoich rodzicach, w swoich dawnych domach i które nie mają prawa własności do tych domków. Myślę, że właśnie takie podejście do tego problemu wyeliminuje na zawsze praktyki określane mianem: rugi warszawskie, praktyki z lat 2002-2006, kiedy wobec rodzin prawowicie zamieszkujących w swoich domach rodzinnych nakazano eksmisję w drodze decyzji administracyjnej. Na szczęście zostało to odwrócone, na szczęście w roku 2006, w 2007 r. władze Warszawy, z Hanną Gronkiewicz-Waltz, odwróciły te złe decyzje. Nie będą zwracane także budynki używane na cele publiczne. Mówię tutaj o szerokim rozumieniu celu publicznego zgodnie z ustawą o gospodarowaniu nieruchomościami. Ta ustawa będzie zatem chroniła to, co zostało przyjęte zgodnie z tzw. małą ustawą reprywatyzacyjną. Będzie chronić szkoły, przedszkola, żłobki. Nie będziemy zwracać także nieruchomości zabudowanych kamienicami i obiektami odbudowanymi za pieniądze publiczne. Nie będą zwracane nieruchomości, których wartość naniesienia znacznie podnosi wartość nieruchomości wobec wartości z dnia nacjonalizacji. Można powiedzieć obrazowo, często pojawia się taki stereotyp: po wojnie była ruina, a zwracana jest kamienica. No nie, stan nieruchomości będzie określany na dzień nacjonalizacji, a wszelkie nakłady poczynione na odbudowę, bo przecież Warszawa była odbudowywana, zostaną rozliczone. Zwracam uwagę, że katalog ograniczający zwrot nieruchomości w naturze jest tak skonstruowany, aby naprawdę zostały maksymalnie uwzględnione te zmiany, które zaszły na przestrzeni 70 lat. Ta ustawa ma chronić prawa prawowitych właścicieli i ich spadkobierców, ale ma również uwzględniać to, że przez 70 lat miasto się zmieniało, przez 70 lat nieruchomości na terenie miasta zmieniały właścicieli, były odbudowywane. Zgodnie z tym projektem ustawy osoby posiadające roszczenia będą miały 12 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy na złożenie stosownego wniosku. Jego niezłożenie będzie oznaczało utratę roszczenia. Pozwoli to zamknąć kwestię reprywatyzacji w Warszawie w ciągu 12 miesięcy, pozwoli to zamknąć takie sprawy, w których nagle samorząd warszawski chce inwestować, ma działkę, do której są roszczenia jeszcze nieujawnione, rozpoczyna się inwestycja czy zaczyna się mówić o inwestycji i nagle te roszczenia się pojawiają. To uniemożliwi też szukanie roszczeń, często u ludzi pozostających poza granicami Polski. Po 12 miesiącach te roszczenia niejako wygasną i będzie to wielkie ułatwienie dla miasta, jeżeli chodzi o realne prowadzenie polityki. To będzie dotyczyło także tych kamienic, które teraz są w zasobie miasta stołecznego Warszawy, a nie mogą być np. remontowane, bo wiadomo, że takie roszczenie gdzieś może się pojawić, wiadomo, że takie roszczenie istnieje, tylko nie ujawniła się jeszcze osoba, najczęściej reprezentowana przez sprawnego prawnika, która z tym roszczeniem się zgłasza. Tak jak powiedziałem, ustawa przewiduje mechanizm odzyskiwania nakładów poczynionych przez państwo na rzecz danej nieruchomości. Mówię o nakładach, które były poniesione na odbudowę Warszawy, jak i o tych nakładach, które były ponoszone przez lata przez m.st. Warszawa, przez Skarb Państwa. A więc bardzo mocno podkreślę: nie zamierzamy płacić czy też oddawać czegokolwiek, co zostało sfinansowane ze środków publicznych. Chcemy, aby wszystkie środki, wszystkie wydatki zostały w sposób uczciwy, rzetelny, transparentny rozliczone. Tym, co wydaje nam się bardzo ważne w kontekście tego, co dzieje się wokół reprywatyzacji, jest kwestia możliwości wprowadzenia kontroli zasadności roszczeń. My takie rozwiązania wprowadzamy. Wzorujemy się na Ordynacji podatkowej. Zakładamy, że każdy organ, najczęściej jest to m.st. Warszawa, do którego trafiają roszczenia, ma możliwość wystąpienia do sądu o zbadanie zasadności tych roszczeń, czy nie ma przypadkiem sytuacji, że te roszczenia zostały nabyte w wyniku złamania jakichkolwiek elementarnych zasad współżycia społecznego. Ta zasada dotyczyć będzie także aktualnie procedowanych roszczeń. W przypadku gdy nie jest możliwy zwrot w naturze, ustanowienie wieczystej dzierżawy, mówiąc precyzyjnie, wprowadza się prawo do odszkodowania, ale prawo do odszkodowania wyłącznie za rzeczywistą szkodę poniesioną w związku z brakiem możliwości ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Wysokość odszkodowania będzie odpowiadać stanowi faktycznemu nieruchomości na dzień jej przejęcia, z uwzględnieniem, raz jeszcze podkreślę, wszelkich obciążeń, jakie były w tamtym momencie. Jeżeli są zatem dokumenty potwierdzające, że hipoteka była zabezpieczona, że były zaciągnięte pod tę nieruchomość kredyty, to także będzie to musiało być ustalone przez rzeczoznawcę i rozliczone. Gdyby była taka możliwość, pewnie to będzie bardzo niewielka liczba przypadków, bardzo niewielka możliwość zastosowania tego, ale zakładamy, że może być taka możliwość, że po prostu zamiast zwrotu danej nieruchomości ustanowiona zostanie nieruchomość zastępcza z zasobu organu miasta stołecznego, jakim jest m.st. Warszawa, oczywiście przy pełnym uwzględnieniu wartości tego zastępczego gruntu. I teraz przechodzę do kwestii prawa do rekompensaty. Tak jak na początku mówiłem, jest to kwestia dotycząca tych osób, które w latach 40. głównie ze względów politycznych nie mogły złożyć wniosku dekretowego, bo po prostu albo były za granicą, albo siedziały w komunistycznych więzieniach. Zakładamy, że musimy wprowadzić dla tych osób możliwość dochodzenia swoich roszczeń. Mówimy tutaj o rekompensacie, którą proponujemy na poziomie 20% wartości oszacowanej zgodnie z tym, o czym mówiłem w przypadku odszkodowań. To jest przywrócenie elementarnej sprawiedliwości dziejowej. Zdaniem wnioskodawców jest to kwestia niezbędna. Ci ludzie nie mają teraz, jeżeli chodzi o prawowitych spadkobierców, bardzo mocno chcę to podkreślić, żadnych praw. Jeżeli chodzi o kwestie finansowe w przypadku odszkodowań czy też rekompensat, prawo do odszkodowania i rekompensaty będzie realizowane w jednej z dwóch form: jednorazowa wypłata w formie obligacji Skarbu Państwa bądź świadczenie wypłacane z Dekretowego Funduszu Rekompensacyjnego, które wypłacane będzie przez 10 lat w równych corocznych ratach podlegających waloryzacji. Ta ustawa wprowadza Dekretowy Fundusz Rekompensacyjny, który jest de facto tworzony na mocy tej ustawy. Dysponentem środków funduszu jest prezydent m.st. Warszawy. Środki zasilające ten fundusz będą pochodzić ze sprzedaży nieruchomości przejętych dekretem Bieruta, czyli tych, gdzie te roszczenia tak naprawdę już więcej się nie ujawnią, z wpływów z tytułu rozliczenia nakładów na zwracane nieruchomości, z pożyczki z budżetu państwa, ale także ze środków przekazywanych przez samorząd warszawski i Skarb Państwa w kwocie nie mniejszej niż 100 mln przez 10 lat. Mówię o tym, że zarówno przez samorząd warszawski, jak i przez Skarb Państwa, bo jako wnioskodawcy jesteśmy głęboko przekonani, że ten problem musi być rozwiązany solidarnie przez samorząd warszawski i budżet państwa. Samorząd warszawski, dlatego że tak naprawdę na jego terenie odbywa się ta reprywatyzacja, a Skarb Państwa, co dość oczywiste, mówiłem o tym na początku, bo dekret Bieruta nie był prawem lokalnym, nie był prawem przyjętym przez m.st. Warszawę, ale był prawem na poziomie krajowym, był tak naprawdę prawem, które pognębić miało Warszawę i prawowitych właścicieli gruntów warszawskich. W przypadku wszystkich spraw rozpoczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tej ustawy, zarówno postępowań administracyjnych, sądowo-administracyjnych czy sądowych, będzie istniała możliwość wyboru ścieżki: bądź kontynuowania tego, co dzieje się teraz przed polskimi sądami, bądź też ścieżki wynikającej z tej ustawy. Ustawa podtrzymuje wszystkie, podkreślam, rozwiązania z bardzo dobrej ustawy, która była przyjęta w zeszłej kadencji parlamentu, nazywanej powszechnie małą ustawą reprywatyzacyjną. To była pierwsza ustawa, ta mała ustawa reprywatyzacyjna, która realnie wychodziła naprzeciw oczekiwaniom i problemom m.st. Warszawy. Była to pierwsza ustawa, w której tworzenie tak naprawdę aktywnie zaangażował się prezydent m.st. Warszawy. Do ustawy dołączyliśmy wszystkie wymagane rozporządzenia regulujące, jeżeli chodzi zarówno o sam wniosek, który będzie podstawą do zgłoszenia roszczeń, jak i kwestie rejestru zawierającego wszelkie roszczenia, które w przypadku działania tej ustawy się pojawią. Ten rejestr musi być prowadzony w sposób transparentny, otwarty, tak aby to wszystko, co dzieje się wokół reprywatyzacji warszawskiej, było jak najbardziej otwarte. Jeżeli chodzi o kwestię zawartych w tym projekcie regulacji, chciałbym bardzo mocno w imieniu wnioskodawców podkreślić, że jesteśmy otwarci na wszelką debatę i na wszelką merytoryczną dyskusję w tym zakresie. My sami na podstawie dokładnej lektury tych dokumentów, które już teraz są opiniami do tej ustawy, mówię tu o opiniach pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, Prokuratorii Generalnej, będziemy zgłaszać autopoprawki. Wiemy, że ta materia jest materią niebywale trudną, niebywale skomplikowaną. Nie rościmy sobie prawa do tego, aby mówić: wszystko, co jest w tym projekcie, jest nie do poprawienia. Chcemy nad tym projektem uczciwie pracować i liczymy, że będzie temu projektowi taka szansa dana ze strony większości parlamentarnej. Przecież jesteśmy też realistami. Bez zgody Prawa i Sprawiedliwości, które głośno mówi teraz o konieczności rozwiązania problemu wokół reprywatyzacji, o dalsze prace nad tą ustawą pewnie będzie bardzo, bardzo ciężko. Na koniec będę jeszcze apelował o to, podpierając się zresztą kilkoma cytatami, które odnoszą się do stanowiska Prawa i Sprawiedliwości w tym zakresie. Ale chcę bardzo mocno raz jeszcze podkreślić, że jest to ustawa, która realnie rozwiązuje problemy Warszawy, która realnie zamyka złe, komunistyczne prawo. Nie jesteśmy w stanie teraz powiedzieć: dekret Bieruta nie obowiązuje. Nie jesteśmy w stanie napisać prawa, które mówi: dekret Bieruta uważamy za niebyły. Za dużo się już zmieniło, za dużo się zmieniło przez te 26 lat. Zresztą nie ma tak naprawdę... Prawnicy toczą spór, czy w ogóle jest taki organ, który mógłby teraz ten dekret uchylić. Ale nie ma co na ten temat w ogóle dyskutować. Chcemy powiedzieć tak: negujemy, walczymy ze złymi skutkami dekretu Bieruta, rozwiązujemy te wszystkie problemy, które wokół dekretu po prostu narosły. Jeśli państwo pozwolicie, bardzo krótko chciałbym odnieść się tylko do trzech uwag, które już zostały zgłoszone do tego projektu w ramach konsultacji. Pierwsza kwestia dotyczy tego, dlaczego ustawa ta obejmuje tylko i wyłącznie m.st. Warszawę, a nie dotyczy gruntów na terenie całej Polski. Odpowiedź jest dość prozaiczna i zawarta w samej potocznej nazwie dekretu. Jeszcze raz podkreślę, że dekret Bieruta nazywany jest dekretem warszawskim, bo dotyczył tylko i wyłącznie terenu m.st. Warszawy w przedwojennych granicach. Niezależnie od tego, że oczywiście ustawa reprywatyzacyjna dla całego kraju też jest potrzebna, niezależnie od tego, jak ona będzie napisana, dekret Bieruta i tak musi być potraktowany w sposób indywidualny, bo indywidualne były przepisy, które ten dekret po prostu wprowadzały. Pojawił się także zarzut zawężenia grona osób uprawnionych do obrotu roszczeniami. Jeszcze raz podkreślę, że chcemy, aby ta ustawa służyła tylko prawowitym spadkobiercom prawowitych właścicieli. To jest zresztą zgodne z wyrokiem Sądu Najwyższego z 2015 r., który mówił bardzo jasno, że nie należy abstrahować od tego, komu to potencjalne ustanowienie wieczystego użytkowania jest przyznawane bądź komu to odszkodowanie jest wypłacane. Na dekrecie straciła określona grupa ludzi, prawowitych właścicieli. Nie jest intencją i nie powinno być intencją kogokolwiek, aby ustawowo sankcjonować handel roszczeniami. My tego na pewno nie będziemy robili. Uważamy, że jest to jeden z najważniejszych zapisów w tej ustawie. Pojawia się jeszcze kwestia wysokości odszkodowania bądź rekompensaty i ograniczenia jej do korzyści utraconych. To jest bodajże w piśmie Prokuratorii Generalnej. To, co proponujemy, jest zgodne z wykładnią Sądu Najwyższego, jeżeli chodzi o odszkodowania przysługujące na podstawie art. 160 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Szanowni Państwo! Liczę na poparcie tego projektu. Jest on pilnie potrzebny warszawiakom, jest on pilnie potrzebny warszawskim lokatorom, jest on pilnie potrzebny prawowitym właścicielom. Szkoda, że tak późno o nim dyskutujemy. Prościej byłoby pewnie nad tą sprawą dyskutować 26 lat temu, ale w 1989 r., w 1990 r. niestety tego nie zrobiono. Wyciągnijmy konstruktywne wnioski i postarajmy się, aby ten projekt jak najszybciej był procedowany, aby jak najszybciej był przyjęty przez Sejm. Liczę, że mimo różnic politycznych, które w sprawie reprywatyzacji się pojawiają, bo przecież wokół reprywatyzacji toczy się też bardzo mocna gra polityczna, wszyscy uważamy, że te problemy wynikające z reprywatyzacji powinny wreszcie zostać rozwiązane. Jeżeli mamy je rozwiązywać, to rozwiązujmy je naprawdę, a ta ustawa je rozwiązuje, a nie budujmy różnego rodzaju sztucznych tworów, takich jak komisja weryfikacyjna. Na sam koniec zwracam się do panów posłów z Prawa i Sprawiedliwości z Warszawy. (Poseł Jarosław Krajewski: Pani poseł też.) I do pani poseł. Liczę, że dacie szansę temu projektowi, że spotkamy się w komisjach, aby merytorycznie na ten temat dyskutować. Ja nawet odnalazłem takie pismo szeroko traktujące o reprywatyzacji, podpisane przez pana posła, zresztą też ziemi warszawskiej, Jarosława Kaczyńskiego, który pisał do prezesa Polskiego Związku Ziemian, że reprezentuje środowisko polityczne - mówię tu o prezesie Kaczyńskim - które od zarania III Rzeczypospolitej opowiadało się za reprywatyzacją. A więc liczę, że rzeczywiście będziecie się opowiadać za uczciwą reprywatyzacją, że ten okres ostatnich lat, kiedy to właściwie nie poparliście małej ustawy reprywatyzacyjnej, już zamkniemy i przejdziemy do konkretnej pracy, bo to jest bardzo, bardzo potrzebne Warszawie, to jest bardzo, bardzo potrzebne warszawiakom. Patrzę na pana posła Krajewskiego, który reprezentuje, rozumiem, Prawo i Sprawiedliwość w tej debacie. Pan poseł jako były radny wie doskonale, że komisja weryfikacyjne nie rozwiąże problemów, a ta ustawa może. Bardzo dziękuję.