Mówca: Jerzy Meysztowicz
Data: 2017-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Nowoczesna wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki oraz ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, druk nr 2115. Nowoczesna jest oczywiście za tym, żeby z przestrzeni publicznej zniknęły nazwy i obiekty, które tak jednoznacznie kojarzą się z ustrojami totalitarnymi. Często zdarzało się, że po tylu latach znajdowały się w różnych miejscowościach nazwy ulic, które już dawno powinny zostać zmienione. Ustawa, która obowiązywała do tej pory, rzeczywiście dawała takie możliwości. Były wytyczne IPN-u i w wielu miejscowościach dokonano takich zmian. Tak jak tutaj pan poseł Sonik powiedział, nastąpiło ok. 70% tych zmian. Natomiast nasuwa się pytanie, z czego wynika to, że 30% tych nazw pozostało, i czy dobrze jest wprowadzać taką ustawę, która jeszcze bardziej, kolanem, przymusza samorządy do wykonania tego zalecenia. Bo oprócz uwag, które się pojawiają - że samorządy uważają, że to będzie kosztowna zmiana, że rzeczywiście niektórym się w ogóle nie chce, bo ludzie się przyzwyczaili, bo po co, bo to - nieuzasadnione jest tłumaczenie tego, że nie dokonano zmian. Ale również pojawiają się nazwiska osób, szczególnie jeśli chodzi o nazwiska osób będących patronami ulic, w przypadku których ocena nie jest jednoznaczna. Tej oceny dokonuje IPN, który, umówmy się, czasami może popełniać błędy, bo nikt nie jest doskonały. W związku z tym inna interpretacja jest historyka, który bierze do ręki jeden czy drugi podręcznik, a inna jest interpretacja ludzi, którzy żyli z tym człowiekiem w danym mieście i wiedzieli, że był porządnym człowiekiem. Należał do PZPR-u, ale przyczynił się do rozwoju miejscowości, dużo zrobił dla społeczności lokalnej. I ci ludzie uważają, że głupotą jest zmienianie i kasowanie nazw ulic tylko dlatego, że IPN uznał, że skoro ktoś był członkiem PZPR-u, to należy zmienić nazwę ulicy. W związku z tym wydaje się, że propozycja przedstawiona przez Platformę Obywatelską i pana posła Sonika jest jak najbardziej słuszna. Dajmy czas, żeby samorządy mogły jeszcze raz przedyskutować to z przedstawicielami IPN-u, z przedstawicielami wojewody, by można było rzeczywiście szukać takiego rozwiązania, które byłoby wynikiem kompromisu. I mówię tylko o tych kwestiach, które budzą wątpliwości, natomiast tam, gdzie jest to ewidentnie symbol komunizmu czy nazwisko kojarzone z oprawcami, absolutnie nie mówię, żeby stosować jakiekolwiek ulgi. Prosiłbym również, żeby uwzględnić opinię, która się pojawiła na posiedzeniu komisji, opinię Biura Legislacyjnego, że jeden z zapisów tej ustawy zbyt głęboko wchodzi w kompetencje samorządu i rzeczywiście budzi wątpliwości prawne. W związku z tym bardzo bym prosił, żeby to również uwzględnić. Powiem tak: jeżeli w komisji zostanie przyjęta poprawka zgłoszona przez pana posła Sonika, być może klub Nowoczesna będzie głosował za tym rozwiązaniem. Dziękuję bardzo.