Mówca: Rafał Trzaskowski
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Poprzednie exposé trafne było tylko co do pesymistycznej wizji zagrożeń, natomiast - co smutne - nietrafne było, całkowicie nietrafne, jeżeli chodzi o recepty, propagandowe i buńczuczne. Niestety nasze pesymistyczne oczekiwania się sprawdziły. To zmarnowany rok dla polskiej dyplomacji, rok, który prowadzi do samoizolacji. Mówicie państwo, że przyjeżdżają ważni europejscy politycy do Warszawy, że wy jeździcie do Brukseli. To prawda, tylko problem polega na tym, że wy nie macie im nic sensownego do powiedzenia. Żadnej inicjatywy, pozytywnej inicjatywy tego rządu w polityce zagranicznej nie widać. Chowacie głowę w piasek w momencie, kiedy pojawiają się najważniejsze, najtrudniejsze problemy Unii Europejskiej. Walicie pięścią w stół tutaj, w Warszawie, natomiast na salonach w Brukseli milczycie. Mówi pan w tym swoim dzisiejszym exposé, że zamiast stać na bocznej linii i kibicować, sami weszliście do gry. Tylko ja pytam: Gdzie do tej gry weszliście? Czy w pałacu Aleksandra Łukaszenki? Bo nigdzie więcej was nie widać. Nie widać żadnej asertywnej polityki, a przecież to zapowiadaliście. Gdzie są te wasze inicjatywy, np. w polityce europejskiej? Gdzie naprawdę zaproponowaliście coś nowego poza truizmami? Pani poseł Gosiewska mówiła o tym, że my rozmawiamy ze swoimi partnerami. To prawda, rozmawiamy. Problem polega na tym, że chyba wy za mało rozmawiacie ze swoimi partnerami w Unii Europejskiej. Nic konstruktywnego nie macie do zaproponowania. Słychać tylko i wyłącznie wasze gromkie ˝nie˝, poza jedną dziedziną, poza bezpieczeństwem, gdzie kontynuujecie naszą politykę, wzmocnienie wschodniej flanki NATO, i to jest jedyna kwestia, jedyny obszar, gdzie można was pochwalić. Myśmy mieli nadzieję, naprawdę wszyscy w opozycji mieliśmy tutaj nadzieję, że wyciągniecie po roku refleksję z tej swojej polityki. Niestety na próżno. Jaki jest bilans tej polityki? Marginalizacja w Europie, zły dobór strategicznych partnerów. Już wszyscy o tym mówili. Nawet Wyszehrad ma dosyć tego rządu Prawa i Sprawiedliwości. Czesi, Słowacy ubolewają, że muszą z wami współpracować. Kompletnie anachroniczne wizje. Przecież naprawdę tego nie można traktować poważnie dzisiaj, w XXI w., jak wy opowiadacie o Międzymorzu, o Trójmorzu, o jakiejś dziewiątce bukaresztańskiej. Ja mam do tego oczywiście szacunek, do dziewiątki bukaresztańskiej, ale tym nie da się zastąpić pierwszej ligi europejskiej, tym nie da się zastąpić choćby Trójkąta Weimarskiego. Na czym wy budujecie politykę? Budujecie politykę zagraniczną na emocjach, uprzedzeniach i kompleksach. Przecież przyjrzyjmy się najważniejszej sprawie czy jednej z najważniejszych spraw, jaka teraz przed nami stoi, czyli kwestii wzmocnienia przewodniczącego Rady Europejskiej, wyboru przewodniczącego Rady Europejskiej na drugą kadencję. I co wy robicie? Przecież to jest tak nieprofesjonalne, że nie da się tego normalnie wytłumaczyć, gdyby ktoś nie wracał właśnie do emocji, uprzedzeń i kompleksów. Jak wytłumaczycie Polakom, że lepszy na tym stanowisku byłby francuski socjalista, że on lepiej będzie reprezentował polską wrażliwość niż Donald Tusk? I do tego najgorsze: kompletna nieprzewidywalność waszej polityki. Pan prezydent, pani premier, minister Waszczykowski, pani poseł Gosiewska mówili o tym, jak Chiny są dla was ważne. Mówiliście o tej ważnej inicjatywie jedwabnego szlaku. I co? Okazuje się, że minister Macierewicz torpeduje wszystkie chińskie inwestycje, najważniejsze, te dotyczące właśnie jedwabnego szlaku, co było największą zdobyczą polskiego rządu i samorządu łódzkiego. Jak was brać na poważnie? Jeżeli chodzi o Unię Europejską, zapowiadacie reformy. Ja bym chciał wreszcie usłyszeć od was, jakie to są reformy. Naprawdę chcecie redukować Unię Europejską tylko do czterech swobód? Co chcecie zrobić z instytucjami? W jaki sposób chcecie je zmieniać? Czy tak jak mówi prof. Legutko: jakoś trzymać Komisję w ryzach? Przecież to jest kompletnie niepoważne. Prof. Legutko zapowiada, że chcecie w ogóle zlikwidować urząd stałego przewodniczącego Rady Europejskiej. Z jednej strony chcecie wzmacniać państwa członkowskie, a tu chcecie likwidować ten urząd. Przecież to jest kompletnie niepoważne. Z kim chcecie te zmiany traktatowe przeprowadzić? Jak chcecie bronić budżetu, jeżeli mówicie o elastycznej solidarności? Ja się boję, że będziecie przegrywać każdą ważną europejską batalię. I z tego was rozliczymy, bo ja dzisiaj chcę zadać bardzo proste pytania i za rok, za dwa chcę odpowiedzi. Czy naprawdę wzmocnicie jednolity rynek i będzie większa liberalizacja? Czy nie dopuścicie do trudnych rozwiązań, jeżeli chodzi o delegowanie pracowników? Czy będą lepsze rozwiązania dotyczące polityki klimatycznej, czy je wywalczycie? Bo na razie pojawiają się skandaliczne rozwiązania, bo nikt was nie słucha. Więcej, Komisja Europejska, nad czym ubolewam, chce wam zrobić na złość. Wywalczycie lepsze rozwiązania w polityce klimatycznej? Czy nie stracicie ani jednego euro z tych pieniędzy, które zostały wynegocjowane przez polski rząd? Czy będziecie w stanie wynegocjować sensowny kolejny budżet? Bo już wszyscy zapowiadają, że w tej sprawie nie będą was serio traktować, nad czym znowu ubolewam. Czy na pewno nie będzie Nord Streamu? Czy zaangażujecie się w sprawę dotyczącą tego, co się dzieje na wschód od Polski, w lepszy, bardziej efektywny sposób? I w końcu czy na pewno nie dopuścicie do fragmentacji Unii Europejskiej? Obiecajcie to nam. My was z tego rozliczymy. (Oklaski) Przestańcie mówić o truizmach, o banałach, tylko wreszcie mówcie o konkretach. Na koniec pan minister, okazało się, ma zamiłowanie do chińskich przysłów. Cytował: człowiek, który mówi, że tego nie da się zrobić, nie powinien przeszkadzać. Tego nie obiecamy, nie w sensie przeszkadzania, tylko będziemy jasno mówili o tym, jak demolujecie polską politykę zagraniczną. Ja też mam dla pana chińskie przysłowie: niebezpieczną rzeczą jest myśleć, a nie uczyć się. Nie idźcie w zaparte. Próbujcie się uczyć na własnych błędach, wyciągnijcie wnioski z własnej niemocy. I jeden najważniejszy postulat: nie budujcie polityki zagranicznej ważnego, dumnego, silnego europejskiego państwa na emocjach, uprzedzeniach i kompleksach. (Oklaski) (Poseł Sławomir Nitras: Brawo!)