Mówca: Małgorzata Chmiel
Data: 2018-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam opinię klubu Platformy Obywatelskiej wobec rządowego projektu ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności gruntów. Oczywiste jest, że wielu Polaków zyska dzięki tej ustawie. Natomiast stracą swoje przyszłe dochody samorządy, czyli też na końcu mieszkańcy. W ustawie zapisano, że każdy Polak będący użytkownikiem wieczystym gruntu, na którym posiada mieszkanie lub dom, zostanie właścicielem tego gruntu z mocy prawa, po wniesieniu opłaty przekształceniowej. Ustawa daje możliwość uiszczenia tej opłaty przez kolejnych 20 lat lub w całości, z góry. W przypadku użytkowania wieczystego na gruntach Skarbu Państwa sytuacja jest jasna, bo za wniesienie opłaty w całości tylko w pierwszym roku po przekształceniu każdy otrzyma 60% bonifikaty. Problem pojawia się w przypadku użytkowania wieczystego na gruncie jednostki samorządu terytorialnego. Dochody z opłat za użytkowanie wieczyste gruntu są jednym z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego. Tą ustawą rząd PiS-u likwiduje jedno ze źródeł finansowania zadań samorządów. Odpowiedzialny rząd powinien zaproponować pokrycie strat finansowych w postaci rekompensaty, nie - tak jak obecny - przerzucać kolejne zadania na samorządy, nie zapewniając im na to środków. W przyszłym roku - 2019 tych strat jeszcze nie będzie, więc zaproponujemy, jako Platforma Obywatelska w ustawie budżetowej na 2020 r. rekompensatę dla samorządów je pokrywającą. Kolejnym dziwnym rozwiązaniem tej ustawy jest wprowadzenie najwyższych bonifikat za wniesienie opłaty przekształceniowej tylko w pierwszym roku po przekształceniu użytkowania wieczystego od Skarbu Państwa. Podkreślam: tylko od Skarbu Państwa. A pierwszy rok po przekształceniu to wyborczy rok 2019. Wprowadziliście zachętę w postaci 60% bonifikaty tylko w pierwszym roku, żeby Polacy jak najszybciej wpłacili całą tę opłatę w 2019 r., gdy będziecie rozdawali publiczne pieniądze w kampanii wyborczej. Nie chcecie też przesunąć vacatio legis tej ustawy, o co wnosiliśmy, bo zależy wam, żeby jej skutki były odczuwalne w 2019 r. A przedłużenie vacatio legis pozwoliłoby gminom przygotować się do tej zmiany i uaktualnić wszędzie stawki za użytkowanie wieczyste gruntu. Zwracamy uwagę, że to uaktualnienie jest długotrwałą czynnością i niektóre gminy są dopiero w trakcie tych zmian. Doprowadzicie do tego, że w jednej gminie sąsiedzi będą musieli płacić bardzo zróżnicowane stawki opłaty przekształceniowej, co będzie niesprawiedliwe społecznie. Przypominam, że od 2020 r. w dochodach Skarbu Państwa zniknie pozycja: opłaty za użytkowanie wieczyste, ale was nie interesuje to, co będzie po 2019 r. Potrzebujecie pieniędzy natychmiast kosztem przyszłych dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Każdy odpowiedzialny rząd powinien działać perspektywicznie, myśląc nie tylko o najbliższym roku wyborczym, ale o przyszłych pokoleniach. Chciałabym pokreślić, że 10 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął, że żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości gruntów gminnych spowodowało rażącą ingerencję w prawo własności gminy. Reguluje to art. 165 Konstytucji RP, który mówi: ust. 1. Jednostki samorządu terytorialnego mają osobowość prawną. Przysługują im prawo własności i inne prawa majątkowe. Ust. 2. Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie sądowej. Tenże trybunał uznał, że w stosunku do gruntów gminnych został on złamany, gdyż narusza to prawo własności. Kwestia zgodności tej ustawy z Konstytucją RP pozostaje pod znakiem zapytania. Na posiedzeniu komisji 12 lipca zgłaszały to Związek Miast Polskich i nawet Biuro Legislacyjne Sejmu. Mimo zastrzeżeń, które przedstawiłam, Platforma Obywatelska popiera możliwość przejęcia na własność gruntów, które użytkują Polacy. (Głos z sali: Brawo!) Liczymy jednocześnie, że poprzecie nasze starania o rekompensaty dla gmin z tytułu poniesionych strat. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Bogdan Rzońca: Brawo, pani poseł.)