Mówca: Jacek Protasiewicz (tekst niewygłoszony)
Data: 2023-05-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Klub Koalicja Polska - PSL, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści, który mam przyjemność reprezentować w pracach nad projektem ustawy o ogólnoeuropejskim indywidualnym produkcie emerytalnym, co do zasady opowiada się za tworzeniem otoczenia prawno-instytucjonalnego, które zachęcać będzie obecnie pracujących obywateli do oszczędzania na czas po zakończeniu aktywności zawodowej. Mówiąc wprost: jesteśmy za wszelkimi rozwiązaniami, które pomagają w podjęciu decyzji o indywidualnym odkładaniu większych niż obowiązkowe kwot na emeryturę i do tego skłaniają. Przedłożony przez rząd projekt to inicjatywa, która wpisuje się w ten kierunek, a dodatkowo służy wykonywaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1238 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego, zwanego w skrócie OIPE. Rozporządzenie 2019/1238 dotyczy stworzenia nowego ogólnoeuropejskiego produktu zabezpieczenia emerytalnego w III filarze emerytalnym na szczeblu unijnym. Ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny, zwany dalej także OIPE, może przyczynić się do rozwoju płynnych i wydajnych rynków kapitałowych Unii Europejskiej, pobudzających inwestycje i wzrost gospodarczy w UE. Ponadto skutecznie funkcjonujący wewnętrzny rynek emerytur indywidualnych może doprowadzić do zapewnienia konsumentom odpowiednio szerokiej oferty indywidualnych produktów emerytalnych. Projekt ustawy wprowadza również zmiany w zakresie funkcjonowania spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, zwanych dalej kasami. Wprowadzane zmiany podyktowane są koniecznością realizacji postanowień uchwały nr 48/2021 Komitetu Stabilności Finansowej z dnia 19 marca 2021 r. w sprawie rekomendacji dotyczących działań wspierających stabilne funkcjonowanie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Komitet Stabilności Finansowej rekomendował podjęcie działań, które mogą pozytywnie wpłynąć na stabilność i rozwój sektora kas. Pomimo niewielkiego udziału w sektorze usług finansowych kasy wraz ze zrzeszającą je Krajową Spółdzielczą Kasą Oszczędnościowo-Kredytową pozostają ważnym elementem rynku tych usług, pełniąc istotną rolę głównie na poziomie lokalnym. Ponadto projekt ustawy dokonuje zmian w ustawie z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zwanej dalej UDUiR, wynikających z zawiadomienia Komisji Europejskiej z dnia 19 października 2021 r. dotyczącego dostosowania zgodnie ze stopą inflacji kwot określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Dodatkowo w projekcie wprowadzono zmiany przepisów ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1302 i 2640) oraz ustawy - Prawo bankowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 2324, z późn. zm.), mające na celu poprawę jakości i spójności procesów audytowych, o których mowa w załącznikach I i II do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniającego dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014. Odnosząc się do pierwszego ww. zakresu, warto wskazać, że obecnie różnorodność przepisów na poziomie państw członkowskich skutkuje rozdrobnieniem i niejednolitością rynków emerytur indywidualnych oraz małą podażą III-filarowych produktów. W związku z powyższym, aby likwidować bariery między rynkami krajowymi w zakresie gromadzenia oszczędności długoterminowych, Unia Europejska proponuje wprowadzenie nowego produktu emerytalnego, którym jest OIPE. Ma on służyć zwiększeniu konkurencji między podmiotami oferującymi programy emerytalne oraz zapewnieniu korzyści skali. Ponadto umożliwienie dostawcom oferowania OIPE przez transgraniczną dystrybucję za pośrednictwem elektronicznych kanałów dystrybucji wpłynie na konkurencyjność tego rynku na szczeblu UE. Produkt powinien przynieść korzyści oszczędzającym, dając im dostęp do lepszych i tańszych produktów. Dodatkowo powinien on zwiększyć stopę oszczędności oraz zmniejszyć luki w poziomie dochodów pomiędzy okresem aktywności zawodowej a okresem emerytalnym. W przepisach rozporządzenia 2019/1238 prawodawcy Unii Europejskiej pozostawili państwom członkowskim, a więc rządom i parlamentom narodowym, szczegółowe określenie warunków dotyczących fazy akumulacji - czyli okresu, przez który gromadzone są aktywa w ramach OIPE - oraz fazy dekumulacji - czyli okresu, przez który zgromadzone aktywa mogą być wykorzystane w celu finansowania emerytury lub innych potrzeb w zakresie dochodu - w zakresie, w jakim nie zostały one ustanowione w rozporządzeniu. Klub Koalicja Polska - PSL, UED, Konserwatyści jest zatem za skierowaniem dyskutowanego obecnie projektu do dalszych, szczegółowych prac w komisjach sejmowych w nadziei na wypracowanie we współpracy z partnerami społecznymi możliwie najlepszych rozwiązań dla obywateli Rzeczypospolitej Polskiej.