Mówca: Cyfryzacji Marek Zagórski
Data: 2018-06-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Bardzo dziękuję. Po pierwsze, bardzo dziękuję za te słowa, słowa aprobaty dla tego projektu. Mieliśmy przekonanie, że on idzie w takim kierunku, że dla większości z państwa powinno to być akceptowalne. Jeszcze raz dziękuję. Mam nadzieję, że będziemy pracować też w komisjach. Będzie to czas na to, żeby ewentualnie jeszcze niektóre kwestie pogłębić, wyjaśnić i powiedzieć, w jakim kierunku idziemy. Może zacznę od końca, od tego, o czym mówił pan poseł Marchewka - tego ostatniego pytania, bo to jest rzeczywiście bardzo dobre pytanie - jak to sobie wyobrażamy, jak te wszystkie skomplikowane historie i nazwy, które funkcjonują w obrębie ustawy i poza nią, to wszystko jedno z drugim pożenić. Istotą modelu... Mieliśmy do wyboru dwa podejścia - albo utrzymywać i rozwijać profil zaufany, czyli budować model państwowy od początku do końca, w ramach którego musiałaby być taka możliwość, żeby używać go także w przypadku rozwiązań komercyjnych, czyli żebyśmy nie tylko mogli się zalogować za pomocą profilu zaufanego do usług administracji, ale także kupić buty w sklepie internetowym... Oczywiście byłoby to możliwe - ma to nawet wiele atutów, takich związanych chociażby z bezpieczeństwem - teoretycznie mogłoby to być, tylko problem dotyczy możliwości: organizacyjnych, technicznych, finansowych i czasu. Słusznie państwo zauważyliście, że zbyt mało jest w tej chwili użytkowników profilu zaufanego. Oczywiście jest element takiego jakby zapętlenia, że z jednej strony jest mało użytkowników, a z drugiej strony jest mało usług, ale jakby jedno z drugim trochę się wiąże. Trzeba także powiedzieć, że jeśli chodzi o wydajność tej infrastruktury, o którą państwo pytaliście, to ten przyrost musiałby być o wiele, wiele większy i powinno to być dużo sprawniejsze. Jednocześnie na rynku komercyjnym są rozwiązania, które już funkcjonują - nie mówię, że tylko w Polsce, ale przede wszystkim na świecie - rozwijają się i tam są potrzebne inwestycje. Ewentualne skorzystanie z tych doświadczeń, z tego dorobku i z tych pieniędzy, także inwestycji, które poczyni biznes, wydawałoby się także interesujące. Pierwszym naszym doświadczeniem było wykorzystanie credentiali bankowych przy procedurze wnioskowania o 500+. W tym przypadku nie skorzystaliśmy z możliwości, chcieliśmy po prostu zrobić to szybko i skorzystać z tego, że banki mogły potwierdzić tożsamość, ale jeszcze w sposób niepełny. Tam nie wymagaliśmy... To rozwiązanie było jakby w pół kroku. (Poseł Andrzej Halicki: Równoległe.) Równoległe. Natomiast model federacyjny zakłada funkcjonowanie dwóch systemów: systemu państwowego i systemu prywatnego, przy czym ustawa opisuje tak naprawdę funkcjonowanie środków identyfikacji w obszarze administracji. Oprócz tego będzie istniał świat biznesu i ten węzeł, to mojeID, o którym mówił pan poseł. To mojeID ma roboczą nazwę: węzeł komercyjny. Jeśli chodzi o ten węzeł komercyjny, Krajowa Izba Rozliczeniowa będzie integratorem z jednej strony różnych dostawców środków identyfikacji elektronicznej, z drugiej strony - usługodawców, czyli jakby dostarczycieli usług w świecie komercyjnym. Ten węzeł komercyjny będzie jakby zintegrowany, połączony z węzłem krajowym i będzie stanowił kanał dostępu poprzez ten węzeł komercyjny, od dostawców różnych środków identyfikacji zgromadzonych, zintegrowanych w tym węźle komercyjnym, do węzła krajowego. Czyli dzięki temu - dzięki środkowi identyfikacji, który będą nadawać poszczególne banki, odpowiednikowi profilu zaufanego - będzie można za pośrednictwem tego mechanizmu integracyjnego, który będzie tworzony przez Krajową Izbę Rozliczeniową - tutaj mówimy o Krajowej Izbie Rozliczeniowej, bo jest najbardziej zaawansowana, jeśli chodzi o ten proces i te prace - lub inne podmioty, będzie można się logować i uwierzytelniać zarówno w usługach e-administracji, jak i w drugą stronę - w usługach komercyjnych. Jaki jest koszt wybrania takiego modelu federacyjnego? Kosztem jest to, że profil zaufany będzie ograniczony tylko do usług e-administracji, czyli będziemy mogli z niego skorzystać w obrębie e-administracji. Docelowo być może więcej osób będzie korzystać z komercyjnego środka identyfikacji i na tym nam właśnie zależy. To znaczy zależy nam na masowości. Zakładamy, że jeżeli Krajowa Izba Rozliczeniowa rzeczywiście zrealizuje swój projekt i dostanie zgodę na budowę tego systemu... To jest bardzo istotne, że w ramach ustawy tworzymy urząd do spraw tożsamości cyfrowej jako rozwiązanie, które będzie akceptowało rozwiązania techniczne oferowane przez systemy identyfikacji, przez dostawców środków identyfikacji. Jeżeli oni to zbudują i się zintegrują, a my, powiedziałbym, stworzymy tę infrastrukturę, to istnieje możliwość, że wszystkie osoby, które korzystają ze środków identyfikacji elektronicznej, z bankowości elektronicznej, będą mogły pozyskać i otrzymać taki środek identyfikacji. Z uwagi na to, że to jest bardziej w interesie niż nadawanie profilu zaufanego przez banki, bo one będą realizowały jeszcze dodatkowe usługi, liczymy na masowość. To znaczy tutaj możemy mówić o takim dramatycznym, w sensie pozytywnym, ruchu do przodu. Kilkanaście milionów osób będzie mogło skorzystać z tej oferty, co ma także znaczenie dla usług publicznych. Przede wszystkim najbardziej zależy nam na tym, żeby te środki mogły być wykorzystywane - i nad tym pracujemy - w służbie zdrowia, żeby zapewnić, gwarantować rzeczywistość udzielanych świadczeń medycznych wszelkiego rodzaju, co też powinno nam pozwolić pójść do przodu. Czyli, mówiąc krótko, to nie są dwa odrębne rozwiązania, tylko to są rozwiązania, które są kompatybilne. I na tym to polega, że oprócz węzła krajowego, który tworzy administracja, będą rozwiązania komercyjne. One mają ze sobą współpracować. Nazwy są może skomplikowane, ale system będzie jeden i rzeczywiście... (Poseł Arkadiusz Marchewka: Ale sposób logowania ten sam?) Tak, sposób logowania... Tak w ogóle jeżeli będę chciał, będę mógł posiadać kilka bądź nawet kilkanaście środków identyfikacji - to jest moja decyzja. Jeśli będę chciał mieć jeden środek identyfikacji, którym będę chciał się posługiwać i w administracji, i w komercji, to będę miał środek, który mi zaoferują banki. Jeśli będę chciał się tym posługiwać tylko w administracji, to w obrębie administracji będę miał profil zaufany. Gdy przyjmowaliśmy ten model, oczywiście z wieloma zastrzeżeniami, po wielu dyskusjach - one trwały i na pewno to nam wydłużyło czas pracy nad tą ustawą - doszliśmy do takiego konsensusu, że to rozwiązanie da nam to, na czym nam najbardziej zależy i o czym mówił pan poseł Halicki: masowość. Chcemy mieć to w sposób masowy. To jest nie tylko szansa dla rozwoju usług e-administracji, ale także szansa dla rozwoju biznesu w Polsce, dlatego że w ten sposób dajemy pewność dostawcom różnego rodzaju usług w Internecie, że po drugiej stronie rzeczywiście mają sprawdzonego klienta, że po drugiej stronie rzeczywiście jest Kowalski. To dla polskich firm, także działających w Internecie, będzie bardzo istotne. Po drugiej stronie mieliśmy ryzyko w postaci tego, że takie środki identyfikacji będą oferowane np. przez... że nie będą weryfikowane. Dzisiaj tak naprawdę identyfikację zapewniają np. Facebook czy inne tego typu portale, bo one są w stanie na podstawie naszej aktywności zweryfikować nas w jakimś dużym procencie pewności. Wrócę jeszcze może do kwestii tego, ile mamy profili zaufanych i dlaczego tak mało, gdzie jesteśmy w klasyfikacji DESI. Rzeczywiście jesteśmy na końcu. Są dwa elementy - one są bardzo ważne i chciałbym o nich powiedzieć - które się na to składają. To jest przede wszystkim Internet szerokopasmowy, w przypadku którego jesteśmy trochę daleko, ale już inwestycje, które czynimy, powinny nas mocno posunąć do przodu, także jeśli chodzi o... a z kolei środki identyfikacji powinny nas przesunąć, jeśli chodzi o pozycję dotyczącą wykorzystywania Internetu przez biznes. To jest mały biznes, tutaj rzeczywiście jesteśmy w ogonie, na szarym końcu. I wreszcie w tegorocznym raporcie DESI nie były wzięte pod uwagę e-deklaracje podatkowe, które w sposób istotny w tym roku powinny poprawić nasze notowania. Czekałem, kiedy padnie sformułowanie ˝CEPiK˝. Bardzo dziękuję za to po raz kolejny. Powiem tak: bardzo się cieszę. Wczoraj mieliśmy taki festiwal kompletnego nieporozumienia i niezrozumienia o co chodzi, więc jeszcze raz powiem: CEPiK działa. CEPiK działa, CEP2 działa, został już ustabilizowany. Dzięki temu i dzięki ustawie, którą Wysoka Izba raczyła też przyjąć, rzeczywiście będziemy mogli wdrażać nowe usługi i korzystać z takich dobrodziejstw jak brak konieczności wożenia ze sobą dowodu rejestracyjnego i - w pierwszej kolejności - zaświadczenia o ubezpieczeniu OC. Jednak w ustawie jest zapisane, że to będzie funkcjonowało dopiero po sprawdzeniu, czy wszystkie służby są na to gotowe, po to, żeby nie było terminów i żebyśmy się znowu, mówiąc brzydko, nie wykrzaczyli. Jeżeli chodzi o e-zwolnienia, to rzeczywiście musimy to usunąć z tej ustawy, bo rozwiązanie przesuwające termin wdrożenia e-zwolnień zostało w tzw. międzyczasie przyjęte projektem poselskim. Jednocześnie chcę też powiedzieć, że e-zwolnienia są gotowe, to rozwiązanie jest gotowe. To lekarze niestety... (Poseł Arkadiusz Marchewka: Problem w komputerach?) Nie, nie. Myślę, że problem jest wielowątkowy i jest także związany z tym, nad czym pracujemy, czyli z kompetencjami cyfrowymi, trochę oporem przed stosowaniem tego typu rozwiązań. Problem jest także trochę w Internecie, to trzeba powiedzieć, rzeczywiście w niektórych miejscach może być z tym problem. Ale wydaje mi się, że już nie będziemy tego przesuwać. Jeśli chodzi o e-recepty, to jest też wdrożone rozwiązanie pilotażowe i nie powinno być zagrożenia w przypadku tych dwóch elementów. (Poseł Andrzej Halicki: Jeszcze muszą się zobaczyć systemy.) To jest właśnie ta praca, którą musimy wykonać, i ona generalnie dotyczy wszystkiego. Chcę powiedzieć, a mówiłem już o tym, że jeszcze w tym miesiącu będziemy uruchamiać nową formułę Portalu gov.pl, na którym coraz więcej ministerstw będzie się integrowało. Będziemy także ˝moje konto˝, czyli miejsce, w którym stopniowo poprzez personalizację będą udostępniane wszystkie usługi. Będziemy pracować nad e-doręczeniami i jesteśmy dzisiaj po ważnych decyzjach w tej sprawie. Mam nadzieję, że niedługo ten proces bardzo pójdzie nam do przodu. Chcę powiedzieć, że oczywiście dzięki temu będziemy pracowali nad tym, żeby jak najwięcej danych było zaciąganych w jednym miejscu, więcej, będziemy to przygotowywać. To w zasadzie już jest, tylko trzeba jeszcze zintegrować parę drobnych rzeczy. Chodzi np. o to, żeby przed złożeniem wniosku o dowód, po pierwsze, mieć informację, że już mija nam termin ważności tego dowodu, ale przede wszystkim żeby ten formularz był już wstępnie wypełniony przez system. Do tego służy e-login, jeden login i cały ten system, o którym mówimy, też będzie to wspierał. Pani poseł Wasilewska pytała, na jakim etapie jest budowa węzła krajowego. Jesteśmy gotowi, węzeł krajowy w zasadzie w tej chwili jest gotowy, tak że nie ma problemu. Jeśli chodzi o pieniądze, mamy je zabezpieczone w stopniu wystarczającym. Budowa to jest ok. 5 mln zł, później na utrzymanie tego systemu mamy przewidziane ok. 8 mln rocznie. Pan poseł Mężydło pytał, kto płaci, czy wiemy, że to nie jest takie proste, że PZ nie jest zabezpieczony, czy są już różne podpisy itd. Już trochę się zmieniło od 2011 r. (Poseł Andrzej Halicki: Bardzo się zmieniło.) Mamy ustawę o usługach zaufania, mamy podpisy kwalifikowane, tak że to wszystko już jest. Profil zaufany jest bezpieczny, choć nad tym bezpieczeństwem musimy cały czas czuwać i w nie inwestować. Kwestie te, zwłaszcza kwestia bezpieczeństwa, były podnoszone, kiedy pracowaliśmy nad tym projektem ustawy. Pan poseł Pudłowski, przewodniczący Pudłowski pytał o czas wdrożenia. W zasadzie jesteśmy gotowi, jeśli chodzi o węzeł krajowy. Problemem nie jest węzeł krajowy, tylko to, jak szybko będą gotowi np. Krajowa Izba Rozliczeniowa czy operatorzy telekomunikacyjni. Mogę powiedzieć tyle, że rzeczywiście najbardziej zaangażowane są tutaj banki, a jeśli chodzi o operatorów telekomunikacyjnych, to zobaczymy. Jak mówię, to jest kwestia przyjęcia ustawy. Chcielibyśmy, żeby do końca roku były już podjęte pierwsze działania w tym obszarze. Może to się opóźnić, ale nie z powodu tego, że nie będziemy jako ministerstwo przygotowani. Mamy to w tej chwili pod kontrolą. Jeśli chodzi o podwójne pobieranie danych, system i to, czy wystarczy PESEL, to sam PESEL nie wystarczy, trzeba to pamiętać, ale PESEL będzie podstawą każdego środka identyfikacji. Jak będziemy mieć środek identyfikacji, to w zależności od stopnia zaawansowania usługi... (Dzwonek) Czy pani marszałek mi pozwoli jeszcze...?