Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Rzeczywiście jest to dyskusja na temat, który jest ważny, tragiczny i bolesny. Tu mój przedmówca ma rację, chociaż nie prowadziłbym licytacji, która strona, jaka orientacja polityczna poniosła większe straty, a jaka mniejsze. To był trzeci przypadek w ciągu ostatnich kilkunastu lat, gdy w katastrofach lotniczych zginęły głowy państw. I oczywiście nie ma żadnych prostych analogii, ale chcę przypomnieć, że w 1994 r., to był jedyny mi znany przypadek, do dzisiaj zresztą nie wyjaśniono przyczyn, gdzie nad Kigali, nad stolicą Rwandy został zestrzelony samolot, którym leciało dwóch prezydentów, prezydent tego kraju, Rwandy, i prezydent Burundi, co później doprowadziło do dramatycznych wydarzeń z ogromną liczbą ofiar. A 8 lat temu w katastrofie samolotu spowodowanej warunkami naturalnymi, nastąpiło zderzenie z górą w trudnych warunkach, zginął prezydent Macedonii Borys Trajkowski. Tu oczywiście mamy sytuację, w której poza głową państwa i jego żoną zginęły 94 inne osoby z czołówki politycznej. Mówię o tym nie dlatego, żeby zaakcentować, że w tamtych przypadkach nie powoływano żadnej wysokiej komisji obywatelskiej do wyjaśnienia katastrofy, ponieważ każda sytuacja jest naturalnie inna, jak mówią Niemcy, alle Gleichnisse hinken, wszelkie analogie zawodzą, ale jednak. Jeżeli autorzy projektu uchwały zwracają się o powołanie komisji obywatelskiej, która ˝winna posiadać uprawnienie do zwracania się do państw trzecich, organizacji i instytucji międzynarodowych o współpracę w zakresie swojego działania oraz powoływania biegłych, w tym obywateli państw trzecich˝, to są to kompetencje niezwykle szerokie. Ja podzielam opinię pana posła sprawozdawcy Komisji Ustawodawczej, mówię to też jako człowiek, który przez 4 lata zasiadał w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, że ten projekt jest sprzeczny z ustawą zasadniczą. On jest sprzeczny, zwłaszcza z art. 111, który jest bardzo krótki, jednozdaniowy. Miejmy też świadomość tego, że sytuacja po 2 latach i prawie 9 miesiącach od katastrofy jest sytuacją, gdy powiemy, że złożoną, to nic nie będzie znaczyło, jest sytuacją, która doprowadziła do głębokich podziałów w społeczeństwie, gdzie rzeczywiście pojawiły się liczne wątpliwości i znaki zapytania, gdzie doszło do tego, że takie piękne powiedzenie, które sformułowała po raz pierwszy wybitna austriacka pisarka Marie von Ebner-Eschenbach: prawdziwi prorocy mają czasem fanatycznych zwolenników, a fałszywi prorocy mają ich zawsze, wydaje się potwierdzać. (Oklaski) Niepowołanie tej komisji, poza wszystkimi innymi wątkami, wydaje się słuszne, dlatego że śledztwo smoleńskie - użyję tego uproszczonego sformułowania - ani w Polsce nie zostało zakończone, ani w Federacji Rosyjskiej nie zostało zakończone. My możemy mieć wiele wątpliwości co do prowadzonych śledztw i po tamtej stronie, i po naszej stronie. Chciałbym też powiedzieć, że uważam, że prokuratura, która prowadzi śledztwo, także dopuściła się wielu poważnych błędów, na co zwracają uwagę członkowie rodzin ofiar. Zaniechano informowania członków tych rodzin o postępach śledztwa, a to jest poważne uchybienie. Też wydaje mi się... Ja nie chcę wchodzić w to, czy projekt tej uchwały ma doprowadzić do powołania komisji, która miałaby być uzupełnieniem komisji Prawa i Sprawiedliwości pod kierownictwem pana posła Macierewicza, czy miałaby być dla niej alternatywą. Nie, nie chcę w to wchodzić. Ale gdy czytam w gazetach pismo pana posła Macierewicza do pana prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta, który pisze o tym, żeby przyjąć eksplozję jako podstawową hipotezę, i odnosi się do śladów materiałów wybuchowych, to jako inżynier chemii, który kończył specjalność technologia materiałów wybuchowych, chociaż nosiła ona inną nazwę i choć w tej chwili nie praktykuję, muszę powiedzieć, że na tej podstawie nie można wyciągać tak daleko idących wniosków. (Dzwonek) Kończę to tym, że na pewno powinniśmy wyciągać wnioski z tego, co do tej pory było i co nie było dobre. Sygnały, które płynęły również od pana dr. Laska i z niektórych innych źródeł, nie zawsze były czytelne. Dzisiaj premier Tusk opowiedział się za powołaniem zespołu ekspertów do spraw katastrofy smoleńskiej. To może być dobra inicjatywa. Jednak chodzi też o to, żeby nie mnożyć bytów ponad potrzeby. Wydaje mi się, że rzeczą podstawową byłoby zintensyfikowanie pracy polskich prokuratorów, wyeliminowanie błędów i zastanowienie się później, co można z tym dalej zrobić. W każdym razie Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za odrzuceniem tego projektu uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)