Mówca: Paweł Hreniak
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Ogromnym wyzwaniem organizacyjnym byłby sam druk kart do głosowania i inne działania czysto techniczne, na co wskazuje sama Państwowa Komisja Wyborcza. Przyjmując prezentowany projekt o przesunięciu wyborów, unikamy ogromnych problemów związanych z rozliczeniem kampanii wyborczej. To byłby w tym wszystkim chyba największy problem. Nikt nie wie, jak należałoby ją prawidłowo rozliczyć. Byłoby to pole do poważnych nadużyć. Np. jak rozliczyć kampanię wyborczą w ramach dwóch limitów nakładających się w kampanii tej samej osoby, która startuje na wójta i na posła? A dane mówią, że 70% kandydatów na posłów startuje wcześniej w wyborach samorządowych. Pokazuje to, że utrzymanie przejrzystości finansowej kampanii wyborczej byłoby bardzo trudne czy wręcz niemożliwe. Dodatkowo naprawdę byłby to problem na skalę masową, uwzględniając tych 70% kandydatów, którzy startują tu i tu - problem, który nawet nie musiałby być zawiniony przez samych kandydatów czy komitety wyborcze. Pojawia się tu również ważny wątek równych szans kandydatów. Ci, którzy startują w obu wyborach, z całą pewnością mieliby większe szanse i większe możliwości związane z limitami finansowymi niż ci, którzy startowaliby tylko w pojedynczych wyborach. Ta nierówność szans wydaje się tu oczywista. Nikt nie wie, jak sobie z tym problemem poradzić w obecnej sytuacji prawnej. A nadużycia w tym obszarze również mogłyby być poważnym argumentem na podważanie przed sądami wyników wyborów. Przyjmując tę ustawę, unikamy także problemu z ciszą wyborczą i zakazem publikacji sondaży. Przy nakładających się wyborach jest to problem, który również byłby poważnym argumentem na podważenie wyniku wyborczego. Unikamy wreszcie chaosu informacyjnego. Polacy absolutnie mogliby poczuć się zagubieni przy tak dużej liczbie osób kandydujących na różne stanowiska. Wyborcy zwyczajnie nie wiedzieliby, kto gdzie kandyduje, co skutkowałoby pewnie ogromną liczbą głosów nieważnych, co znów mogłoby być podstawą do podważania legalności władz. Chciałbym przypomnieć, bo pojawiały się takie głosy, że zgodnie z prawem ustawą możemy przesunąć jedynie wybory samorządowe. Możemy to zrobić zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z roku 1998, który uznał przedłużenie kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego za dopuszczalne, a jednocześnie nie możemy bez zmiany konstytucji przesunąć wyborów do Sejmu i Senatu, bo jak wiemy, konstytucja w art. 98 jasno wskazuje na 4-letnią kadencję parlamentu, a jednocześnie nie ma takiego samego zapisu, który odnosiłby się do wyborów samorządowych. Należy też zaznaczyć, że zmiany w Kodeksie wyborczym przeprowadzamy na ponad rok przed wyborami, a więc dotrzymujemy wszelkich terminów. Zresztą w Kodeksie wyborczym nie ma nic o tym, w jakim czasie przed wyborami można dokonywać zmiany, jest za to orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, które określa ten termin na 6 miesięcy. My proponujemy dziś zmianę na ponad rok przed wyborami, więc wszelkie normy zostają zachowane. Na koniec, Wysoka Izbo, raz jeszcze: ten projekt daje nam możliwość uniknięcia bardzo poważnych komplikacji, które z dużym prawdopodobieństwem służyłyby podważaniu wyniku wyborczego i legalności wyborów władzy. Na taką sytuację nigdy nie powinniśmy sobie pozwolić, a w szczególności teraz, w czasie, kiedy za naszą granicą mamy działania wojenne. Możemy być pewni, że sytuację niepokoju społecznego wynikającego z podważania wyniku wyborczego wykorzystaliby ci, którzy źle życzą Polsce. Dlatego naszym obowiązkiem jako posłów jest zadbać o to, aby nie dawać argumentów do podważania wyników wyborów i przeprowadzić je w takich warunkach, żeby wszyscy mieli równe szanse i wybory były transparentne. Bardzo proszę Wysoką Izbę o przyjęcie przedłożonego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)