Mówca: Henryk Kowalczyk
Data: 2021-10-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Wracam do analizy tego budżetu. Faktycznie okres pandemii był dla wielu krajów okresem zabójczym, wiele krajów jeszcze nie powróciło do poziomu rozwoju gospodarczego, który był przed pandemią, Polska już powraca do tego poziomu, co jest najważniejsze. Oczywiście po roku 2020 o bardzo niewielkim spadku rozwoju gospodarczego rok 2021 już jest rokiem wzrostu gospodarczego, i to bardzo znaczącego. Rok 2022. W założeniach do budżetu też przewiduje się wzrost gospodarczy. Uważam, że zbyt skromny, ale zawsze trzeba szacować ostrożnie, 4,6% wzrostu PKB. Podkreślam jeszcze raz, że uważam, że zbyt skromny, ale budżet zawsze powinien być konstruowany w sposób odpowiedzialny, ostrożny. Lepiej, żebyśmy nawet go nowelizowali, jak w roku 2021, z tego powodu, że zrealizowaliśmy znacznie większe dochody budżetu i możemy sobie pozwolić na większe wydatki, niż mielibyśmy nowelizować budżet w roku 2022 z powodu niedoboru dochodów, a takie czasy pamiętamy - i myślę, że to są czasy słusznie minione - kiedy nowelizowano budżet, ale z powodu zaniżonych wpływów w stosunku do planu. A więc tutaj nawet jeśli będzie taka sytuacja, że trzeba będzie nowelizować budżet, bo te założenia są zbyt ostrożne, to możemy się czuć w pełni bezpiecznie przy jego realizacji. Podkreślam jeszcze raz, że jest to ogromna zasługa odpowiedzialnej polityki rządu za okres pandemii, skutecznej pomocy przedsiębiorcom. Dzięki temu rynek pracy pozostał niemalże zachowany, bo zejście czy powiększenie bezrobocia o niespełna 1% w okresie, kiedy w wielu krajach bezrobocie wzrosło o wiele procent, jest naprawdę wielkim osiągnięciem. Przedsiębiorcy to doceniają. Tak więc proszę porozmawiać z przedsiębiorcami, którzy są naprawdę wdzięczni za pomoc, która była zastosowana, szczególnie w roku 2020, bo to pozwoliło na kontynuację rozwoju gospodarczego. Natomiast założenia budżetowe na rok 2022 wskazują, że rynek pracy jeszcze wzrośnie o kolejne 0,7%, chociaż już liczba zatrudnionych wzrośnie w roku 2021 o 0,5%. A więc naprawdę jest to znaczące zwiększenie poziomu zatrudnienia, co oznacza znaczące zwiększenie wpływów podatkowych. Myślę, że do wzrostu gospodarczego, rozwoju gospodarczego znacząco przyczyni się Polski Ład, wbrew temu, co się opowiada i co niektórzy twierdzą, dlatego że w kieszeniach Polaków pozostanie 17 mld zł. Niektórzy stwierdzają, że podnosi się podatki. A więc jakim sposobem pozostają pieniądze w kieszeniach Polaków? No właśnie. A zatem apelowałbym o logiczne wypowiedzi, kiedy będzie toczyła się dyskusja, jeśli chodzi o Polski Ład, który będzie oczywiście realizowany już w roku 2022 i który będzie miał wpływ na budżet. Na pewno również inwestycje publiczne, które rząd przygotowuje w ramach rządowego ˝Programu inwestycji strategicznych˝, będą czynnikiem wpływającym na wzrost rozwoju gospodarczego. Ogromnie ważną rolą tych inwestycji strategicznych jest przede wszystkim doprowadzenie do europejskiego poziomu życia szczególnie na tych obszarach, które do tej pory były może bardziej zaniedbane, czyli na obszarach wiejskich i małych miast. Środki finansowe kierowane do gmin są naprawdę o niespotykanej dotychczas skali, a więc to na pewno przełoży się na realizację tego budżetu, bo te pieniądze będą kierowane i wydawane i te inwestycje będą prowadzone w roku 2022. W pełni zgadzam się z panem ministrem finansów, że to jest budżet proinwestycyjny, prorozwojowy, wspierający inwestycje, wspierający rozwój gospodarczy. Oczywiście jak w przypadku każdego budżetu musi być kalkulowana ocena ryzyka i może pojawić się czynnik ryzyka. Przede wszystkim tak naprawdę nie wiemy, jak będzie rozwijać się pandemia, chociaż obecnie widać, że mimo wzrostu poziomu zakażeń nie ma aż takiego problemu, jaki pojawił się jeszcze rok temu czy na przełomie lutego i marca tego roku. Natomiast większa liczba zaszczepionych osób powoduje spłaszczenie skutków pandemii. Chciałoby się powiedzieć, że byłoby dobrze, gdyby liczba zaszczepionych była jeszcze większa, bo wtedy w ogóle nie odczuwalibyśmy pandemii i nie kalkulowalibyśmy związanego z tym ryzyka dotyczącego realizacji budżetu. No, jednak o tym ryzyku trzeba pamiętać, ale sądzę, że ta ostrożność w założeniach budżetowych pozwala bezpiecznie patrzeć w przyszłość i na realizację tego budżetu. Co ważne, już rok po pandemii ten budżet został przygotowany z zastosowaniem stabilizującej reguły wydatkowej. Oczywiście została ona zawieszona na rok 2020, zresztą za zgodą Komisji Europejskiej, wszystkie kraje to zrobiły, bo to był ten rok najtrudniejszy. W roku 2021 została już wskazana ścieżka powrotu do stabilizującej reguły wydatkowej i rok 2022 jest już skonstruowany na zasadzie stabilizującej reguły wydatkowej, która została zapisana w ustawie o finansach publicznych w roku bodajże 2013. A więc to powoduje - tak jak pan minister podkreślał - że w roku 2022 nastąpi obniżka zadłużenia w stosunku do PKB, co jest oczywiście w tych czasach ogromnym sukcesem, bo nie brniemy w kierunku przepaści. Nie chcę już przypominać czasów, kiedy właśnie takie sytuacje się zdarzały. W roku 2022 nastąpi obniżenie zadłużenia w stosunku do PKB, czyli wracamy na ścieżkę rozwoju, na ścieżkę stabilizacji finansów publicznych. Dzięki czemu można tego wszystkiego dokonać? Przede wszystkim zbieramy owoce wielu działań dokonanych już w poprzednich latach. Głównie to jest wynik uszczelnienia systemu podatkowego, gdzie niezwykle istotną pozycję ma podatek VAT. To przecież wpływy z podatku VAT bez podwyższania skali podatkowej - podkreślam: bez podwyższania skali podatkowej - od paru lat wzrosły niemalże dwukrotnie. Szczegółowo o tych wpływach podatkowych będzie mówił mój kolega, więc nie będę wchodził w szczegóły, ale dwukrotnie wzrosły wpływy podatkowe z tytułu podatku VAT. A więc to uszczelnienie tego systemu, o którym mówiliśmy jeszcze w roku 2015, w roku 2016, naprawdę się powiodło. Są oczywiście nowe podatki, które też kalkulujemy. Jest wreszcie realizowany podatek od sprzedaży detalicznej, który został wprowadzony 4 lata temu. Komisja Europejska próbowała nas zablokować, jeśli chodzi o ten podatek, na szczęście Europejski Trybunał Sprawiedliwości przychylił się do naszej propozycji. Oczywiście podatek od sprzedaży detalicznej nie tyle ma pełnić funkcję związaną z uzupełnieniem środków budżetowych, chociaż jest to kwota niebagatelna: prawie 3 mld zł, ile przede wszystkim ma za zadanie wyrównywanie szans pomiędzy wielkimi sieciami handlowymi a małymi polskimi sklepami. Kolejnym czynnikiem umożliwiającym wyrównywanie tych szans powinien być wprowadzony od stycznia w ramach Polskiego Ładu podatek od wielkich korporacji. Niestety do tej pory wielkie korporacje bardzo skutecznie unikały opodatkowania. Stąd ten podatek od przychodu, można powiedzieć, dotyczący wielkich korporacji, które do tej pory praktycznie podatku nie płaciły, będzie kolejnym elementem wyrównywania szans. Może jeszcze nie do końca będzie on w pełni skuteczny, ale jest to kolejny znaczący krok do tego, żeby te szanse na polskim rynku wyrównywać. Weźmy jeszcze pod uwagę, że realizacja tego budżetu w roku 2022 konsumuje skutki obniżek podatkowych spowodowanych Polskim Ładem, co jest też niezwykle istotne, bo te obniżki wprowadzają ujemne skutki do budżetu. Chodzi tu o podatek PIT, o podatek CIT itd. Tak więc te wszystkie elementy, które przekładają się na zostawianie pieniędzy w kieszeniach podatników, powodują oczywiście skutki budżetowe. Mimo tego budżet dało się złożyć z tak niewielkim deficytem, bo dochody określono, przypomnę, na poziomie 481,5 mld, a wydatki - na poziomie 512,6 mld, czyli mamy deficyt odrobinę przekraczający 30 mld zł, a więc naprawdę, jeśli weźmie się pod uwagę skalę pandemii i czasy, w jakich w tej chwili funkcjonujemy, jest to deficyt bardzo, bardzo niewielki. Chciałbym jednak przypomnieć, że oczywiście jeżeli chodzi o podatek PIT, to mimo obniżenia stawki na rok 2022 - ona oczywiście będzie odrobinę niższa niż w roku 2021 - wpływy z niego będą większe niż w roku 2020, co oznacza, że wszyscy są znacznie bogatsi, zresztą wzrost płac... (Wesołość na sali) Wzrost płac określono na ponad 7%. Oczywiście wszyscy będą tu krzyczeli, że inflacja, tylko że jeśli inflacja jest dużo mniejsza niż wzrost płac, to znaczy, że jest to rozwiązanie korzystne. I bez względu na to, co tu wszyscy będą krzyczeli o wzroście płac, wolałbym, żeby jednak znacząco przeganiał on inflację, bo wtedy wszyscy stają się bogaci. Jest to proste, ale nie wiem, czy wszyscy potrafią to zrozumieć, bo zaraz będą krzyki, jak to ludzie na tym tracą. (Poseł Adrian Zandberg: I dlatego średnioroczny wskaźnik ustaliliście na poziomie 0%?) Nie, inflacja nie jest określona na 0%, jest inflacja... (Głos z sali: Nie, chodzi o średnioroczny wskaźnik w budżetówce.)