Mówca: Rolnictwa i Rozwoju Wsi Stanisław Kalemba
Data: 2013-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Postaram się odpowiedzieć w miarę szczegółowo. To, co będzie niemożliwe, uzupełnimy i odpowiemy na piśmie. Próbowałem na bieżąco ustosunkować się do pewnych spraw. Otóż budżet na WPR w nowej perspektywie będzie dla całej Unii Europejskiej mniejszy o ponad 10%, natomiast dla Polski będzie wyższy minimum gdzieś o 6%. Uważam, że da się osiągnąć wzrost około 10%. Są utworzone takie mechanizmy. Przypomnę, że jeśli chodzi łącznie o I i II filar na 1 ha, to mamy piąte miejsce w Unii Europejskiej po Francji, Niemczech, Italii i Hiszpanii, mimo że II filar jest zmniejszony, i to znacząco. Też nad tym ubolewam, ale jesteśmy największym beneficjentem. Drugie państwo po Polsce ma około 750 mln euro mniej. Teraz od razu przechodzę do najczęstszych pytań. Co do budżetu w obecnej perspektywie, to faktycznie robiłem takie opracowania i będę posługiwał się cenami bieżącymi, bo będziemy wypłacali w bieżących. Dla obecnej perspektywy budżet wynosi 28,5 mld euro, natomiast w tej przyszłej perspektywie wynosi około 32 mld euro plus przeniesienie z II filara do I filara 25% w ramach tego, co ustalono na szczycie. To daje około 34,6 mld euro. Było tu pytanie, była mowa o zwiększeniu z 28,5 mld euro do 34 mld euro. Tak, potwierdzam, jest prosty mechanizm i wola rządu, żeby właśnie w wyniku tego przeniesienia było około 34,5 mld euro zaś II filar zostanie uzupełniony z budżetu krajowego, na to przepisy pozwalają, o mniej więcej taką kwotę, jaka zostanie przeniesiona z II filara do I. Zatem to potwierdzam. Przypomnę, że na płatności bezpośrednie może być - takie są możliwości, uważam, że je zrealizujemy - ok. 23,7 mld euro, to są same płatności, plus później II filar. I z tego to wynika. Czy wynegocjowano, czy nie wynegocjowano? Już mówiłem o projekcie rozporządzenia w sprawie płatności bezpośrednich. To był projekt Rady oraz Komisji, w którym było w budżecie dla Polski ok. 215 euro na 1 ha. Taka była propozycja. Przewodniczący van Rompuy proponował zmniejszenie, po którym wynosiło to ok. 210 euro na 1 ha. Teraz pytanie, czy wynegocjowano, czy nie wynegocjowano. Gdyby nie było negocjacji i najpierw decyzji na posiedzeniu Rady Ministrów, a później na szczycie, toby się skończyło tym, że mielibyśmy góra 215 euro na 1 ha plus 1/3 różnicy między 90% średniej unijnej a tym, co otrzymuje Polska, a to byłoby ok. 8-9 euro, czyli w granicach dwustu dwudziestu paru euro. Na tym by się skończyło. Co dały negocjacje? Na posiedzeniu Rady Ministrów zapadła decyzja, że zabiegamy o to, żeby do wyrównania do obecnego poziomu dopłacić z budżetu krajowego. Taka zapadła decyzja i taka poprawka została przygotowana w językach polskim i angielskim. Ta poprawka została zgłoszona na spotkaniu z przewodniczącym van Rompuy’em, który wstępnie wyraził pozytywną opinię. Następnie odbyło się spotkanie z przewodniczącym Barroso, który powiedział: nie. To się potwierdziło i w dokumentach ze szczytu jest zapisane, że żadne państwo w nowej perspektywie nie będzie uzupełniało płatności z budżetu krajowego. To jest już rozstrzygnięte. Skoro nie było takiej możliwości, strona polska, delegacja z premierem na czele bardzo mocno zabiegała o znalezienie innych możliwości. Ta możliwość to jest decyzja w odniesieniu do takich państw jak Polska, które mają poniżej 90% średniej unijnej, Chodzi o to, żeby oprócz elastyczności, możliwości przenoszenia 15 z II filara do I, była możliwość dołożenia 10. I to jest ta 1/4. Jest tu akceptacja rządu z panem premierem na czele. To jest efekt osiągnięty w wyniku decyzji rządu, a to też nie była łatwa decyzja, i takie są ustalenia poczynione na szczycie. Ten element do płatności uzupełniających stanowi podobne uzupełnienie do tego, co proponowaliśmy z budżetu krajowego, tak jak dopłaty z płatności uzupełniających, chociaż mechanizm jest inny, bo następuje przeniesienie ze środków unijnych z II filara. Jednoznacznie podkreślam, że tak to jest. Teraz pytanie: jak te płatności się ukształtują? Nigdy nie mówiliśmy, ja też nie mówiłem, że to jest szczyt marzeń, jeśli chodzi o budżet na wspólną politykę rolną, ale uważam, że negocjacje w tak trudnych warunkach zakończyły się sukcesem, jeśli chodzi o Fundusz Spójności, a i rolnicy mają zapewnione niezbędne warunki, o których wcześniej nie było mowy. Zresztą gdy były przedstawiane stanowiska różnych organizacji i partii politycznych, była uchwała Sejmu o tym, żeby dążyć do średniej płatności unijnej, to wtedy o tym nie marzyliśmy. Ja uważam, że dzisiaj w zakresie płatności bezpośrednich wspólnie osiągnęliśmy generalnie to, co zamierzaliśmy. Nie będzie pełni szczęścia w tym sensie, że osiągniemy poziom średnich płatności unijnych, ale - ja mówię o tym, co wynika z obecnych wyliczeń, będzie jeszcze oczywiście decyzja Parlamentu Europejskiego - utrzymamy te płatności, które mamy, nie powiem, że co do euro, może być 238, 239, może być też 240, ale dojdziemy do 244, różne są analizy, cały czas to robimy, 245 euro pod koniec tej kadencji, gdzie średnia unijna, ocenia się to różnie, może być dwieście pięćdziesiąt kilka, bo przecież te państwa, które mają najwyższą..., czyli my w tym kierunku zmierzamy. To nie jest jakaś euforia, natomiast fakt jest faktem, że na szczycie, o czym dzisiaj możemy poinformować, mamy mechanizmy, żeby płatności osiągnęły o te dwadzieścia parę euro na 1 ha więcej, to trzeba uczciwie powiedzieć. Jeżeli chodzi o II filar, wartości są znane. Jest wola rządu, żeby ten II filar uzupełnić o to, o co umniejszymy, o tę 1/4, dopłacając do dopłatności bezpośrednich, jest taka wola. Natomiast co do dopłat z budżetu krajowego do II filara, tutaj nie ma ograniczeń, przepisy na to pozwalają, czyli tu jest elastyczność, i taka jest wola, żeby wykorzystać ten II filar, bardzo mocno go wzmocnić. Z naszych szacunków wynika, mamy materiał, to nie jest tajemnicą, on pójdzie na sejmową komisję rolnictwa, że są możliwości, żeby ten II filar uzupełnić nawet do ok. 14,6 mld euro. Takie są wynegocjowane możliwości. Oczywiście to wymaga odpowiednich starań, działań itd. Na wszystkie działania w obecnej perspektywie środków nie wystarczy, szczególnie jeżeli chodzi o inwestycje na wsi, dlatego jest taki duży budżet Funduszu Spójności i jest zgoda na to, żeby część zadań dotyczących infrastruktury na wsi przejęły programy operacyjne w ramach Funduszu Spójności. Na ten temat rozmawiamy, mamy mocno zaangażowaną umowę partnerstwa, uzgodnione warunki: drogi, Internet, infrastruktura. Oczywiście teraz po szczycie w Unii będziemy prowadzili takie działania, żeby dodatkowe zadania, infrastrukturę na wsi: wodociągi, kanalizację i wiele innych jeszcze, sfinansować za pieniądze unijne. Jest akceptacja w tym zakresie rządu, oczywiście trzeba te warunki ustalić. W mojej ocenie, gdy analizuję te możliwości, możemy przekroczyć środki, czyli budżet ze środków unijnych plus krajowych, przekroczyć dosyć znacząco kwotę 40 mld euro. Takie są możliwości i to trzeba wypracować, to trzeba wypracować decyzjami, programami, które będziemy pisali. Takie są stworzone możliwości, jest ta elastyczność. To by była ta sprawa. O tych środkach już mówiłem, nie chcę się rozwodzić, to jest wszystko realne i mogę to szczegółowo uzasadnić. Wzrost tutaj też jest. Dlatego chcę się tylko ustosunkować do słów, które padły, bardzo dziękuję wszystkim, ze wszystkich klubów, za merytoryczną dyskusję. Dziękuję panu przewodniczącemu Krzysztofowi Ardanowskiemu za merytoryczną dyskusję. Inni, którzy mówią: sprzedali polską wieś, zdrada, hańba, niech się od pana przewodniczącego uczą merytorycznego języka. Uważam, że ten język, którzy niektórzy stosują, jest wyrzutem sumienia. Nie będę mówił, jak trzeba, to też jestem gotowy na twarde rozmowy polityczne, i o faktach będziemy mówili. Natomiast sprawa... Tu już nie będę więcej mówił, bo uważam, że dostatecznie dużo powiedziałem o tych sprawach. Natomiast było bardzo konkretne pytanie pana profesora Szyszki, którego bardzo cenię. Po co były pieniądze na orzechy, sady orzechowe, jabłoniowe nieowocujące? Proszę sprawdzić, kiedy zostały one wprowadzone, tylko tyle. Precyzyjnie proszę to sprawdzić. (Poseł Henryk Kowalczyk: W 2004 r.) Tak, ale były stosowane w roku 2005. (Poseł Henryk Kowalczyk: 5-letni okres.) Przepraszam, rok 2005, rok 2006. Proszę to dokładnie sprawdzić. W pewnych latach płatności były zwiększone na te bzdurne orzechy i nieowocujące sady jabłoniowe. Proszę to sprawdzić. (Poseł Henryk Kowalczyk: 5 lat programu.) Ale to było niepotrzebne. I za waszych rządów były zwiększone środki na te cele, to jest do sprawdzenia. Pan profesor zapytał natomiast, jak to wygląda dzisiaj. Obecny minister wycofał wnioski, i to nie dzisiaj, przed obradami plenarnymi, tylko około miesiąca temu, nie będzie naboru dotyczącego sadów nieowocujących, bo orzechów już nie było - to jest bzdura, potwierdzam to - natomiast ja podjąłem decyzję w sprawie wycofania. Decyzja o wycofaniu została podjęta, nie będzie naboru dotyczącego tych upraw, które przez tyle lat były stosowane. I za waszych rządów też, żeby była jasność. Tego nie będzie, bo to jest draństwo, co do tego zgadzam się z panem profesorem. Bardzo bym prosił, żebyśmy posługiwali się dobrym językiem, i uważam, że na sali sejmowej, a szczególnie w środowiskach rolniczych, powinniśmy posługiwać się dobrym językiem po to, żebyśmy lepiej się rozumieli i wspólnie rozwiązywali pewne sprawy. Czasem przypomina mi się piosenka ˝Dziwny jest ten świat˝ Czesława Niemena, z przepiękną muzyką, gdzie są takie słowa: ˝A jednak często jest, że ktoś słowem złym zabija tak, jak nożem˝. Nie róbmy tego na tej sali i w ogóle, a szczególnie w środowisku rolniczym. Dobrym słowem możemy więcej załatwić niż batalią, która toczy się zupełnie niepotrzebnie. Bardzo cenne pytanie zadał pan poseł Ardanowski. Kwestia wykorzystania Funduszu Spójności zawsze była poruszana. To jest dzisiaj dla nas największy problem: spotkać się z ministrem rozwoju regionalnego panią Bieńkowską. Tak jak w przypadku umowy partnerstwa doszliśmy do porozumienia, zapisując założenia do tej umowy, tak samo teraz skupiamy się na tym, żeby te środki pozyskać. Uważam, że wszyscy jesteśmy tutaj zainteresowani tym, żeby to poszło na infrastrukturę wiejską. Pytanie pana posła Ajchlera dotyczyło tego, że nic nie wynegocjowaliśmy, a także pan poseł zapytał, kto ma zasługi w tym, co dzisiaj robimy, i jakie. Otóż mogę powiedzieć, że przed Kopenhagą, jeśli chodzi o traktat akcesyjny, to PSL bronił polskiego rolnictwa. Decyzja pana premiera Millera na posiedzeniu Rady Ministrów była taka, że w Kopenhadze o sprawach rolnictwa w ogóle nie będzie rozmowy, natomiast premier Kalinowski wywalczył, co trzeba. Nie słuchał podpowiedzi, nawet pana prezydenta Kwaśniewskiego. Kiedy wicepremier Kalinowski się uparł - mówię to zupełnie uczciwie - żeby uzyskać nie tylko 25% płatności, ale również płatności uzupełniające i milion ton mleka, i nie posłuchał nikogo, wtedy pan premier Leszek Miller żartował, że nie chce nas słuchać i że może by zadzwonić do Witosa, to wtedy by ustąpił. To są fakty, jest to zapisane w dokumencie. (Poseł Tadeusz Iwiński: Pan premier Kalinowski nie wszedł nawet na jedną rundę rozmów.) Tu jest dokument. Te warunki były wtedy wynegocjowane, to, co było możliwe, i faktycznie pan premier Miller, rząd, wtedy to wynegocjował, natomiast wiemy, że gdy wicepremier Kalinowski nie ustąpił ani o kwotę mleka, ani o płatności uzupełniające, to wówczas poproszono, żeby przekręcić do Witosa, to może by go posłuchał i ustąpił. (Poseł Tadeusz Iwiński: Ale nie wszedł nawet na jedną rundę rozmów, niech pan nie mówi nieprawdy.) Ale nie ustąpił. Wiem, że sumienie nieraz krzyczy, ale skoro zostałem o to zapytany, to odpowiadam. (Poseł Tadeusz Iwiński: Niech pan mówi prawdę.)