Mówca: Stanisław Żmijan
Data: 2017-09-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedkładam stanowisko w sprawie rządowego dokumentu zawartego w druku sejmowym nr 1547. Omawiany dokument zawiera analizę stanu bezpieczeństwa ruchu na polskich drogach w 2016 r. oraz opisuje działania mające wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, realizowane w tym czasie przez Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i resort infrastruktury i budownictwa. Panie i panowie posłowie, od ponad dekady odnotowujemy w Polsce stały trend dotyczący poprawy bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podstawowe wskaźniki odzwierciedlające stan bezpieczeństwa na naszych drogach ulegały w ostatnich latach systematycznej poprawie. Każdego roku malała liczba wypadków drogowych: od prawie 50 tys. w 2007 r. do 33 tys. w 2015 r. Radykalnie zmniejszyła się liczba ofiar śmiertelnych: z 5583 zabitych w 2007 r. do 2938 w 2015 r. I nie był to efekt histerycznych reakcji najwyższych czynników państwowych na poważne katastrofy, jak zauważył w przedmowie do raportu pan minister Adamczyk, przewodniczący Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, lecz był to efekt konsekwentnej realizacji programu na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Braliście udział, panowie posłowie, także pan minister, w pracach Komisji Infrastruktury. Niestety w roku 2016, czyli w ubiegłym roku, nastąpił wzrost liczby wypadków drogowych oraz liczby ofiar śmiertelnych. Wolałbym podpisać się pod tezą zawartą w raporcie, że jest to incydent, a nie trwałe odwrócenie korzystnego trendu w zakresie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Warto jednak zadać sobie pytanie i dokonać głębszej analizy, czy nie jest to obraz tego, co wpływa na bezpieczeństwo na drogach, a co zaszło w 2016 r. Chodzi mianowicie o to, że poziom bezpieczeństwa w ruchu drogowym w pierwszej kolejności wynika ze stanu technicznego infrastruktury drogowej. Przez ponad dekadę realizowaliśmy konsekwentnie dwa kluczowe programy: budowy autostrad i dróg krajowych oraz budowy dróg lokalnych. Niestety resort infrastruktury wyhamował program w 2016 r. pod hasłem optymalizacji kosztów. Dzisiaj po prawie 2 latach program jest wznowiony. I co? I koszt jednostkowy nowych kontraktów nie odbiega od kosztu realizowanych przez poprzedników, ale prawie 2 lata straciliśmy, czyli nie ma tych dróg, po których bezpiecznie można by się po prostu poruszać. Zaplanowany budżet na program dróg lokalnych na następny rok jest okrojony o 300 mln zł, zamiast 1100 mln zł będziemy mieć 800 mln zł. Trudno nie zgodzić się z tezą, że za stan bezpieczeństwa na drogach odpowiadamy my wszyscy. W pierwszej kolejności jako uczestnicy ruchu drogowego. A, rzecz jasna, każdego dnia możemy być kierującymi, ale także pieszymi, kiedy do swoich pojazdów musimy się dostać. W szczególności ważna jest aktywność i determinacja społeczna. W tym miejscu warto podkreślić, że nastąpił spadek w 2016 r. udziału w wypadkach drogowych uczestników, którymi byli piesi i rowerzyści. Niewątpliwie jest to efekt wieloletnich działań na rzecz rozdzielenia potoków ruchu tzw. niechronionych od ruchu pojazdów mechanicznych, a więc budowy chodników i ścieżek rowerowych finansowanej zarówno z budżetu centralnego, jak i budżetów terenowych, samorządowych. Ale tak naprawdę to aktywność stowarzyszeń i organizacji społecznych doprowadziła do tego, że zmieniliśmy prawo na rzecz pieszych i rowerzystów. Ale dzisiaj wiele wskazuje na to, że inicjatywy oddolne organizacji pozarządowych zostaną także wyhamowane przez centralne finansowanie, czytaj: ręczne sterowanie. Tak już się stało z ochotniczymi strażami pożarnymi, które w pierwszej kolejności udzielają pomocy poszkodowanym w wypadkach na drogach lokalnych, głęboko na prowincji, a ich finansowanie już jest realizowane przez władze centralne. I na koniec, pani minister, warto się zastanowić, oczywiście kontynuując działania i korzystając z instrumentów dotychczasowych - poprawa infrastruktury, poprawa taboru samochodowego, edukacja, media, informacja, to jasne - czy nie przyszedł czas, żeby upodmiotowić Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i wyposażyć w budżet operacyjny, a nie tylko budżet do jej obsługi. Panie Marszałku! Mój klub będzie oczywiście głosował za przyjęciem tego raportu, bo w zasadniczej mierze nasze rządy, rządy PO i PSL, przyczyniły się do tego korzystnego trendu w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. (Dzwonek) Natomiast to, co zaszło w ubiegłym roku, będziemy analizować - mam nadzieję, że także resort - i będziemy wyciągać wnioski. Dziękuję. (Oklaski)