Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam przyjemność w imieniu Kluba Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz ustawy - Kodeks postepowania cywilnego, zawartego w druku nr 1344. Jeśli chodzi o przedmiotowy projekt ustawy, to zarówno zastrzeżenia wnoszą przedstawiciele środowisk gospodarczych, środowisk skupiających przedsiębiorców, jak również merytorycznie negatywnie opiniuje go świat nauki. Jeśli chodzi o środowiska przedsiębiorców, to stanowisko Rady Przedsiębiorczości jest w istocie negatywne. Stwierdza się m.in. to, że ujęte w projekcie zmiany przepisów odnoszące się do instytucji wyzysku oraz przerwania biegu przedawnienia to kolejne regulacje uderzające w interesy wierzyciela i osłabiające jego pozycję względem dłużnika. Wprowadzenie nowych zasad wzruszania zawartych umów przez korzystanie z instytucji wyzysku może mieć daleko idące skutki dla biznesu i pewności obrotu gospodarczego. Powyższe zmierza bowiem do podważenia zasady dotrzymywania umów oraz zasady, iż nieznajomość prawa nie może być powodem do uchylenia się od skutków zawartych umów i przyjętych w nich na siebie obowiązków. Projekt przewiduje m.in. podanie przesłanki braku rozeznania, ułatwienie skorzystania z uprawnienia w postaci unieważnienia umowy, wprowadzenie domniemania, że jeśli wartość świadczenia jednej ze stron przewyższa wartość świadczenia drugiej ze stron dwukrotnie, to domniemywa się, że przewyższa ją w stopniu rażącym, oraz wprowadzenie dłuższego niż obecnie terminu skorzystania z uprawnień strony powołującej się na wyzysk. Zdaniem Rady Przedsiębiorczości niestety wszystkie te przepisy w brzmieniu zaproponowanym w projekcie ustawy należy ocenić jednoznacznie negatywnie. Za niepokojące również należy uznać w szczególności wprowadzenie łatwej możliwości unieważnienia umowy, co stworzy pole do nadużyć we wszystkich sferach stosunków gospodarczych i może pomóc nieuczciwym kontrahentom uniknąć realizacji zawartych umów i spłacania długów. Również negatywna jest opinia profesora Pisulińskiego z Uniwersytetu Jagiellońskiego, który z kolei zwraca uwagę, że zawezwanie do próby ugodowej de lege lata w ogóle nie przerywa biegu przedawnienia i przepisy nie powinny iść w kierunku, który by to umożliwiał. W odróżnieniu od mediacji, na którą muszą się zgodzić obydwie strony, w zawezwaniu do próby ugodowej mamy do czynienia z wnioskiem tylko jednej ze stron. Druga strona może się w ogóle nie stawić w sądzie. Ba, może sama złożyć pozew do sądu o ustalenie, że nie jest zobowiązana do spełnienia świadczenia. Zawezwanie do próby ugodowej nie prowadzi zatem do zawisłości sporu. Profesor Pisuliński pyta: Dlaczego zatem jednostronna czynność prawna wierzyciela ma powodować przerwanie biegu terminu przedawnienia? Jego zdaniem nie ma co premiować kogoś, kto mając możliwość wytoczenia powództwa albo skierowania sprawy do mediacji tego nie robi, tylko np. często taktycznie składa niemożliwą do zrealizowania propozycję ugody. Proszę zauważyć, że wierzyciel może zaproponować takie warunki ugody, których żaden rozsądny przeciwnik nie przyjmie, a dostanie bonus w postaci przerwania biegu przedawnienia i liczenia tego okresu od nowa. Pan profesor zwraca również uwagę, że przepisy dość ogólnie określają treść wezwania, w związku z czym w jednym przypadku może być podana rozbudowana argumentacja i propozycje ugodowe, a w drugim przypadku wezwanie będzie zawierało bardzo ogólnie zarysowany stan faktyczny i propozycję ugody, a mimo to każde z nich będzie spełniało warunki. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To kilka z takich krytycznych uwag. Nasze poparcie dla przedłożonego projektu, jeśli chodzi o klub parlamentarny Koalicji Polskiej, będzie zależeć też od wyeliminowania tych mankamentów, na które pozwoliłem sobie zwrócić uwagę. Dziękuję bardzo.