Mówca: Piotr Borys
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny i Drogi Marszałku! Wysoka Izbo! Zgromadzenie Przedstawicieli Parlamentu Słowenii! Chciałbym przedstawić opinię Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego, jeżeli chodzi o kwestię przeciwdziałania nieuczciwym praktykom w handlu między przedsiębiorstwami, dostawcami, odbiorcami itd. Faktycznie jest potrzeba stworzenia nowej ustawy. Ta przestrzeń regulacji znalazła swoje odzwierciedlenie w prawie europejskim, które dzisiaj wdrażamy do prawa polskiego. Jest to niezwykle ważne, dlatego że dotyczy tak naprawdę nierówności między dostawcami a odbiorcami i odnosi się do bardzo wielu, tysięcy polskich rolników, polskich przetwórców, którzy często w konkurencji z wielkimi sieciami nie mają najmniejszych szans na to, aby zadbać o swoje interesy. W tejże dyrektywie, już transponowanej w części do polskiego systemu, zostały ujęte nowe definicje produktów rolnych, jeżeli chodzi o pasze, zwierzęta żywe, nasiona i owoce, będące przedmiotem produkcji rolników. Zostali na nowo określeni także nabywcy, mówimy o przedsiębiorcach, ale także o organach publicznych, które podlegają ustawie Prawo zamówień publicznych. Zostało zdefiniowanych 17 nieuczciwych praktyk, w tym 11 określono jako bezwzględnie zakazane, 6 - jako dozwolone, jeżeli zostały ujęte w przestrzeni umowy pomiędzy nabywcą a dostawcą. Chcielibyśmy powiedzieć, że ta ustawa będzie niezwykle ważna, pod warunkiem że będzie miała charakter praktyczny, że faktycznie pomoże wszystkim tym, którzy przegrywają w nierównej rywalizacji, jeżeli chodzi o kwestie terminów płatności i w wyniku szeregu złych praktyk, które utarło się stosować pomiędzy największymi odbiorcami a dostawcami. Składamy jedną poprawkę, która ma zabezpieczać głównie interesy polskich rolników, których obroty w większości nie przekraczają 200 tys. zł, przy czym nie mówimy o przychodach, mówimy tylko o różnicy w obrotach między dostawcą i nabywcą, chodzi o różnicę w wysokości 10-krotności przychodów. Ja tę poprawkę przedstawię panu marszałkowi. Chcielibyśmy powiedzieć, że faktycznie, jeżeli nie ma zamkniętego katalogu praktyk niedozwolonych i posiłkujemy się głównie art. 6, który mówi o wykorzystywaniu przewagi kontraktowej wtedy, kiedy jest ona nieuczciwa, sprzeczna z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi, jeżeli nie przyjęliśmy wariantu zamkniętego katalogu i pole interpretacji jest bardzo szerokie, to bardzo duża odpowiedzialność spoczywa na prezesie UOKiK, który ma tu solidne narzędzia do interwencji, będzie tworzył cały system w zakresie interwencji. Ma on służące do tego solidne oprzyrządowanie prawne, jeżeli chodzi o kwestie kar itd. Tak więc taki będzie główny, istotny podmiot kontroli wszystkich nadużyć, które idą, są wbrew przepisom tej dyrektywy. My tę ustawę poprzemy, co podkreślam raz jeszcze. Składamy poprawkę praktyczną w interesie polskich rolników. Mamy nadzieję, że będziemy sukcesywnie eliminować te fatalne, często zbójeckie praktyki, które wymierzone są w polskich producentów, w polskich przetwórców, że praktyka pozwoli niwelować te fatalne doświadczenia, że skrócimy łańcuchy dostaw, że kwestie marży będą uczciwie dzielone pomiędzy tymi, którzy wytwarzają lub przetwarzają produkty, a właśnie odbiorcami. Mam również nadzieję, że także później, w toku analizy wykonania tej ustawy będziemy mieli okazję do tego, aby monitorować jej wykonanie, a przede wszystkim słuchać wszystkich tych, którzy będą jako podmioty używali tej ustawy do ochrony własnych interesów. Myślę, że - powiem to raz jeszcze - to praktyka osądzi, czy ta ustawa, którą będziemy wspólnie wspierać, będzie faktycznie chronić interesy polskich rolników, polskich przetwórców. I raz jeszcze moje słowa kieruję do szefa UOKiK: w największym wymiarze będzie to także pana czy instytucji odpowiedzialność, chodzi o interwencje. Na pewno po roku na posiedzeniu komisji w tej sprawie będziemy monitorować jej efekty. Bardzo dziękuję.