Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2016-10-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Na początek chciałem podziękować wszystkim, którzy zabrali tutaj głos. Każdy głos w sprawie tej ważnej ustawy jest cenny i cieszę się, że padł. (Oklaski) Może od końca. Dobrze, że ten projekt rządowy jest. Mam nadzieję, że on naprawdę na dniach do nas trafi. Oczywiście nie zgadzam się z panią minister co do tego, czy produkty przetworzone mogą być sprzedawane w handlu bezpośrednim i detalicznym, czy nie, bo tak jak powiedziałem, mamy przykład Austrii, gdzie produkty przetworzone są sprzedawane w handlu detalicznym. Co do czytania przepisów unijnych, niestety, znowu troszeczkę inaczej je czytamy, jednak w oparciu o przepisy unijne możemy bardzo dużo zrobić, i należy to robić. A jeżeli widzą państwo jakieś zagrożenie, to ja bym proponował wzorować się na Francji, który to przykład dzisiaj cytowałem - oni znakują żywność, przetworzone mięso, a przecież przez ostatnie lata była mowa o tym, że nie można znakować, bo Unia zabrania. Francji nie zabrania znakować, więc myślę, że możemy pójść tym samym tropem co Francuzi i pozwolić sprzedawać tę przetworzoną żywność polskim rolnikom. Co do wygórowanych norm, recept itd., to myślę, że tutaj pan poseł Ajchler powiedział, że to się dzieje. (Poseł Zbigniew Ajchler: Dokładnie.) To się po prostu dzieje dzisiaj, na co dzień. Ja kupuję olej, jest taki olej 10-stopniowy, olej lniany, który jest wytwarzany w temperaturze do 10 stopni i przyjeżdża do mnie w takim opakowaniu, że jego temperatura nie przekracza tych 10 stopni. Naprawdę chodzi o zaufanie, po prostu zaufanie do tego, kto sprzedaje. Na tym właściwie cała ustawa się opiera, o tym zresztą mówił pan poseł Ajchler. Po prostu musimy ufać. Nie wziąłem ze sobą, ale mam wydrukowane różne artykuły z Internetu, zresztą dzisiaj była o tym mowa, o tej wodzie, ale mamy również wycofywane mięso, bo były antybiotyki, słyszymy o kiełbasie. Tych przykładów jest bardzo dużo. To są właśnie te tak dobrze działające inspekcje, które właśnie mają przykryć to zaufanie. W sprzedaży bezpośredniej najważniejsze jest zaufanie. I jeżeli ktoś - w ustawie jest to napisane - przyjdzie do mnie do domu i ja mu powiem, jak to robię, pokażę cały proces produkcyjny, a klient się na to zgadza, to dlaczego ktoś ma mi zabraniać? (Poseł Zbigniew Ajchler: Rodzina zdrowa.) I wszyscy przeżyli. Ja nie słyszałem takiego przykładu, że ktoś w sprzedaży bezpośredniej coś kupił i zatruł się, bo coś nie wyszło. W sklepach bardzo często zdarzyło mi się kupić zepsute produkty. A więc z tym się niestety nie zgodzę, będziemy o tym rozmawiać. Tutaj padła odpowiedź, że rejestrację i nadzór prowadzi Państwowa Inspekcja Sanitarna, a odpowiedzialność ponosi rolnik. Tam jest taki zapis, że całą odpowiedzialność ponosi rolnik. Oni się nie chcą kryć właśnie za inspekcjami, nie chcą się kryć za przepisami, oni ponoszą od początku do końca odpowiedzialność. Pan poseł Krzysztof Ardanowski nie miał żadnych pytań. Pan Artur Dunin mówił, że obecne regulacje są bardzo dobre i tu ewentualnie moglibyśmy je poprawić. Jednak poprawa tych regulacji wymagałaby właściwie napisania wszystkiego od początku, bo właśnie ta ustawa, która jest w tej chwili, opiera się na tych dwóch rozporządzeniach: nr 852 i nr 853. (Poseł Artur Dunin: Prawidłowo przygotowana.) Tak, jest prawidłowo przygotowana, tylko nikt z niej nie korzysta. A więc to jest właśnie takie prawodawstwo, które było tworzone przez wiele ostatnich lat: prawidłowo, bardzo dobrze, co do kropki, tylko nikt z tego nie korzysta, a właściwie poseł Ardanowski korzysta, tylko właśnie w szarej strefie. Wyjdźmy z tej szarej strefy. Pan mówi o 2-procentowym podatku i sprzedaży do 150 tys. euro. W ogóle nie chcę w tej chwili zastanawiać się, dla kogo ta ustawa była, bo sprzedaż bezpośrednia za 150 tys. euro to jest ogromny zakład produkcyjny, a nie sprzedaż bezpośrednia. Możemy jeszcze sprzedawać zajęczaki, możemy sprzedawać siarę, możemy sprzedawać dziczyznę, podstawowy produkt u każdego rolnika, możemy dzika u niego znaleźć i zająca, żeby mógł sobie to przetwarzać. Nie chcę się w tej chwili zastanawiać, bo to nie jest odpowiednie miejsce, po co ta ustawa, gdzie było do 150 tys. euro, ale rolnicy na spotkaniach często o tym mówią. Myślę, że państwo często słyszą, dla kogo ta ustawa była. Co do kas fiskalnych, to już powiedziałem, że ustawa mówi, że nie trzeba kas fiskalnych i że tutaj nie ma żadnego problemu. Rolnicy płacą podatek rolny i w ramach tego płaconego podatku rolnego z tej niewielkiej sumy 75 tys. - tu zwrócę państwa uwagę, że większość z tej sumy 75 tys. przychodu to są substraty do tego przetworzonego produktu, to jest energia, którą trzeba włożyć, żeby wyprodukować - tak naprawdę zostanie może połowa, czyli może zostanie te 30 tys., i to na gospodarstwo, a w gospodarstwie rolnym żyją dwie, trzy, cztery osoby. To nie jest żaden problem. Ja tutaj nie chcę mówić, ale jeżelibyśmy tak dobrze policzyli, to posłowie mają kwotę wolną od podatku 30 tys., a tu mówimy, że gospodarstwo rolne ma się z tego utrzymać czy ma mieć taki dochód 30 tys. euro. Co to znaczy ˝zakład detaliczny˝? To jest zaczerpnięte właśnie z rozporządzeń unijnych, z dokumentów, które obecnie obowiązują, więc ja jednak bym się upierał, że ten projekt jest pod względem prawnym bardzo dobrze dopracowany. Później była pani poseł Paulina Hennig-Kloska. Po tej wypowiedzi pasowałoby na początek powiedzieć: koniec dyktatu rolników, bo tak to wyglądało. Chodzi o ochronę sanitarną. Taką ochronę mamy w dużych przemysłowych zakładach czy średnich przemysłowych zakładach, które robią to anonimowo. Jeśli mamy produkcję anonimową, to musimy mieć kamery, rękawiczki, całe procedury opisane, bo to jest anonimowo. Przy sprzedaży bezpośredniej nie ma żadnej anonimowości. Wprost przeciwnie, przychodzisz, możesz sobie usiąść i popatrzeć, jak od początku do końca będzie dany wyrób zrobiony. Czego więcej trzeba? Zestawu przepisów? Poza tym pani poseł, której niestety nie ma, chyba nie była zainteresowana moją odpowiedzią, chciałem powiedzieć, że tak naprawdę sprzedaż bezpośrednia to jest nasze dobro, z którego możemy skorzystać. Nikt nie każe pani poseł kupować w taki sposób. Tu jest mowa o tym, napisaliśmy tak, że pomieszczenia powinny być sprzątane, czyli powinny być myte przed rozpoczęciem i po zakończeniu. To są podstawowe zasady higieny. Nie wchodźmy w żaden fiskalizm ani w żadne utrudnienia sanitarne, bo tego nikt nie zastosuje. Prawo ma być czytelne, nie możemy stanowić prawa, z którego nikt nie będzie korzystał. Jaki jest skład? Jest napisane, że trzeba podać skład. Dlaczego taki zapis wprowadziliśmy? Aby nie trzeba było pisać za każdym razem i robić obliczeń, ile jest kalorii i jaki jest procent. Jeszcze raz powiadam, to służy czemu innemu. Jeżeli kiełbasa, którą chcę kupić, mi smakuje, to zupełnie nie jestem zainteresowany, jaki jest jej skład, ile jest tłuszczu, ile jest mięsa i jakie - pan Dunin na końcu o to zapytał - przyprawy będą dodawane. Kupuję smak. (Poseł Zbigniew Ajchler: I zdrowie.) I zdrowie. To jest zupełnie inny charakter zakupów niż takich zakupów, kiedy idziemy do sklepu i wszystko jest unormowane. Pan poseł Maliszewski - nie ma pana posła Maliszewskiego - też uczestniczył w pracach nad poprzednią ustawą, w której był zapis stanowiący, że rolnicy mogą sprzedawać bezpośrednio swoją dziczyznę i siarę, ale nie mogą tego robić pod dachami. To był dosyć dziwny zapis, który został przeforsowany. Po przegranych wyborach PSL się zorientował i złożył poprawkę do tej ustawy, ale dopiero po przegranych wyborach, zakładającą, że jednak pod dachami można sprzedawać. Widzę, że teraz PSL ma dosyć dużo dobrych pomysłów - i PO ma - dotyczących tego, jak należałoby to prawo robić. Mam nadzieję, że państwo włączą się ze swoimi dobrymi pomysłami i że ta ustawa, którą zrobiliśmy, bardzo szybko trafi do rolników w mocno uproszczonej formie, czyli czytelnej, jako ustawa przygotowana zgodnie z polskim prawodawstwem. Padło pytanie dotyczące pomocy de minimis. Właśnie po to ta pomoc de minimis została wpisana, i my wiemy, jaka jest wysokość tej pomocy, żeby nie było zarzutu, bo był zarzut Biura Analiz Sejmowych, że ta ustawa dotyczy nieuprawnionej pomocy dla pewnej grupy osób. Ponieważ padł taki zarzut nieuprawnionej pomocy, nie wiem, co to za pomoc nieuprawniona była, to właśnie wpisaliśmy pomoc de minimis, żeby było wiadomo, ponieważ każdy obywatel w Unii Europejskiej może skorzystać z pomocy, i dobrze by było, żeby nie tylko duże firmy, nie tylko duzi przedsiębiorcy korzystali z pomocy de minimis, ale żeby również korzystały z niej właśnie te małe gospodarstwa rolne, które tak naprawdę nie korzystają, żeby także obywatele - większość obywateli nie korzysta z pomocy de minimis - mogli z tego korzystać. Co do bezpieczeństwa tej żywności już o tym mówiłem. Jest Państwowa Inspekcja Sanitarna, która rejestruje i prowadzi nadzór, ale nadzór tylko tak dokładny i tak głęboki, jak zapisaliśmy w ustawie. Nie daliśmy Państwowej Inspekcji Sanitarnej dowolności co do interpretacji, to jest tutaj najważniejsze. To są podstawowe zasady, które są bezpośrednio zapisane w ustawie, nic więcej. Teraz - nie wiem, czy państwo zdają sobie sprawę - w zależności od tego, która pani przyjdzie na kontrolę, różne są wymagania i różnie się to interpretuje. Tak nie może być. Po to napisaliśmy tę ustawę, aby tak nie było w gospodarstwie rolnika. (Poseł Zbigniew Ajchler: A ci kontrolujący też lubią kiełbaski.) Tak, jak kontrolują, to zawsze sobie troszeczkę dokupią, oczywiście. Poseł Ajchler właściwie bardzo poparł tę ustawę i dostał odpowiedź od pani minister Ewy Lech, że za jakość odpowiada rolnik, jest taki bezpośredni zapis, a co do rejestracji nadzoru - Państwowa Inspekcja Sanitarna. Pani poseł Małgorzata Zwiercan miała wątpliwości co do zgodności z rozporządzeniami. Nasze poprawki miały pójść ku temu, aby była zgodność z rozporządzeniami. A co do tego, czy młodzi ludzie pozostaną, no, mam nadzieję. To, co robimy w komisji rolnictwa jako Kukiz’15, polega na składaniu różnych projektów ustaw. Zajmujemy się różnymi rzeczami, aby na wsi zostało dużo pieniędzy, aby pieniądze pozostały na wsi, aby młodzież nie wyjeżdżała, żebyśmy nie byli nadal tylko takim, powiem brzydko, inkubatorem siły roboczej dla Zachodu. To jest jeden z elementów, tylko jeden z elementów. Mówimy o odnawialnych źródłach energii na wsiach. Złożyliśmy jako Kukiz’15 projekt ustawy o wykorzystywaniu posiadanych budynków do działalności pozarolniczej i tych kilka elementów zaczyna się układać w całość, więc miejmy nadzieję, że ten również złoży się na cały dochód i wpłynie na pozostanie młodzieży na wsi. Pan Jarosław Gonciarz zapytał o skutki finansowe. Poruszył kwestię skutków finansowych, to, że będzie to dotyczyło 1 mln osób, sprawę przychodów dotyczących 75 tys. Co do skutków finansowych to właśnie nie ma skutków ujemnych, jeżeli było to pytanie o to. Tutaj nie ma czegoś takiego, a może się pojawić wprost dochód dla budżetu. Jeżeli takie małe gospodarstwo zacznie sprzedawać w ramach sprzedaży bezpośredniej i tam zobaczą, że to działa, że jest przychód, i sprzedadzą za kwotę w wysokości 75 tys., to każda sprzedaż za powyżej 75 tys. jest opodatkowana podatkiem 2-procentowym. I jeżeli właśnie... (Poseł Artur Dunin: Ale kto to sprawdzi?) Słucham? (Poseł Artur Dunin: Kto sprawdzi, że jest powyżej 75 tys.?) Kto to sprawdzi? Tutaj pan poseł Artur Dunin ma dodatkowe pytanie: Kto to sprawdzi? Chciałem powiedzieć, że zaufanie to kolejna sprawa. Jeżeli mamy zaufanie, to to zaufanie będzie, a jeżeli go nie mamy, jeżeli nie mamy zaufania do obywateli... Dziwię się, bo tu parę razy słyszałem posłów PO, którzy z mównicy mówili o zaufaniu, ale widocznie przy okazji innych ustaw to zaufanie było potrzebne, a nie tutaj. Czyli tutaj skutków negatywnych dla budżetu nie ma, są tylko skutki pozytywne. Obecnie sprzedaż bezpośrednia jest, ale jest ona w szarej strefie, a nie wszyscy chcą w tej szarej strefie być. Pan Tadeusz Dziuba mówił o kolizji z przepisami unijnymi. Tutaj nie ma kolizji z przepisami unijnymi co do tej kwoty de minimis. Po to ten zapis o pomocy de minimis powstał, aby właśnie uniknąć zarzutu ze strony Komisji Europejskiej, że przyznajemy nieuprawnioną pomoc jakiejś grupie osób. Pan Jerzy Meysztowicz pytał, mówił o tym, aby doprecyzować zasady ewidencji. One są dosyć precyzyjnie napisane: rolnik w swoim domu ma w zeszycie codziennie zapisywać przychody. Ja wiem, że najprościej by było doprecyzowywać zasady ewidencji, wykorzystując kasę fiskalną, którą byłaby na stałe połączona z głównym serwerem, który byłby gdzieś tutaj, w Warszawie, ulokowany. Ale to nie są żadne zasady ewidencji, które rolnik mógłby znieść, bo jemu się to po prostu musi opłacać. Dla sprzedaży kilku powideł i 2 kg kiełbasy on przecież nie będzie kupował kasy fiskalnej. Były również pytania dotyczące tego, czy to się nie stanie ich głównym źródłem dochodu, bo rzeczywiście w projekcie jest napisane, że jest to dodatkowe źródło dochodu. Rolnicy powinni mieć dochód z różnych źródeł... (Poseł Zbigniew Ajchler: I dobrze.) To, co powiedziałem przed chwilą: to powinna być działalność pozarolnicza, odnawialne źródło energii, to powinna być agroturystyka, jak również sprzedaż żywności przez rolników. A więc nie uważam, żeby to czemukolwiek zaszkodziło. Poza tym zwrócę uwagę na tę kwotę 75 tys. To tak naprawdę, miejmy nadzieję, nie będzie musiało być główne źródło dochodu, bo, tak jak mówiłem, to będzie 30 tys. na gospodarstwo. To nie są żadne pieniądze, z których można byłoby godnie w Polsce żyć. A więc miejmy nadzieję, że prace w komisji, nasz udział w pracach tej komisji spowoduje, że gospodarstwa na wsi będą miały znacznie większy dochód niż te 30 tys. Pan poseł Paweł Szramka pytał o bezpieczeństwo i wysoką jakość takiej żywności. Myślę, że już przy poprzednich pytaniach powiedziałem o tej jakości. Jest czysto, jest napisane w ustawie, w jaki sposób to ma być robione bezpiecznie, jest zaufanie jednych do drugich - to jest to bezpieczeństwo. Tak jak już odpowiadałem, Państwowa Inspekcja Sanitarna zawsze może przyjść i skontrolować, jeżeli dostałaby sygnał, że gdzieś coś jest źle robione. Pan Maciej Masłowski pytał, czy to pozytywnie wpłynie na sektor rolnictwa i skąd pewność, że ta żywność to będzie właśnie ten dodatkowy dochód. No chyba rolnicy już widzą, że muszą liczyć tylko na siebie. Bardzo często było tak, że coś komuś obiecano, dodatkowe dochody z Unii Europejskiej. Rzeczywiście część gospodarstw bardzo ładnie wygląda, a bardzo duża część z tych gospodarstw... No niewiele się im poprawiło. Tutaj mówię o tych gospodarstwach małych i średnich i ta ustawa jest skierowana właśnie do tych małych i średnich gospodarstw. Chodzi o to, aby one miały dodatkowe, alternatywne źródło dochodu do swojego budżetu. (Poseł Maciej Masłowski: Dziękuję.) Pan poseł Norbert Kaczmarczyk mówił o hamowaniu nadużywania... Czy ta regulacja nie będzie nadużywana przez duże przedsiębiorstwa rolne? Po pierwsze, jest tutaj wiele mechanizmów: jest maksymalna wysokość przychodów, czyli te 75 tys., jest zapisane ograniczenie co do ilości poszczególnych, powiedzmy, rodzajów żywności, jest zapis o tym, kto może sprzedawać, oraz jest zapis, gdzie może sprzedawać. A więc duże firmy po prostu z tego nie skorzystają. One mają ten swój kanał masowy w postaci sklepów, hurtu. To nie jest... (Poseł Artur Dunin: Zakłady detaliczne.) Sklepy detaliczne. W naszej ustawie jest również mowa o sklepach detalicznych, ale o sklepach detalicznych lokalnych, a nie w całej Polsce. Jest zapisane tylko o lokalności... (Poseł Artur Dunin:Tego nie ma zapisanego.) ...jeszcze raz powiem, dodam, zgodnie z rozporządzeniami unijnymi nr 852 i nr 853. Tam również jest o tym mowa. Dziękuję bardzo. Jeżeli byłyby jeszcze jakieś pytania, to bardzo proszę, ale już odpowiem pisemnie. (Oklaski) (Poseł Jerzy Meysztowicz: Nie ma więcej pytań.)