Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2014-02-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Ten projekt ustawy to desperacka próba większości koalicyjnej udzielenia pomocy socjalnej działaczom opozycji i osobom represjonowanym w latach 1956-1989. Desperacka, dlatego że działania rządu nie podnoszą jakości życia Polaków będących w trudnej sytuacji materialnej. Tak, panie senatorze, zgadzam się z panem. Systemowo nie zaradzono biedzie, to pana słowa. Dlatego SLD proponuje podwyższenie najniższych świadczeń emerytalno-rentowych o 200 zł dla około 700 tys. osób, w tym dla działaczy opozycji demokratycznej i osób prześladowanych z powodów politycznych. Polska bieda ma twarz dziecka, rodziny wielodzietnej, rodzin, w których żyją osoby z niepełnosprawnościami, i samotnie wychowujących dzieci. Według GUS właśnie bieda w szczególnej sytuacji dotyka dzieci. Na blisko 9 mln dzieci 1400 tys. żyje w biedzie i niedostatku, a połowa z nich niedojada, w połowie z nich brakuje podręczników. W ciągu ostatnich 6 lat rząd nie przedstawił systemowego rozwiązania dotyczącego osób żyjących w trudnej sytuacji materialnej, walczących o odzyskanie suwerenności Polski. Funkcjonuje kilka ustaw dotyczących zadośćuczynienia przez państwo osobom pokrzywdzonym i prześladowanym z powodów politycznych. Każda z tych ustaw podejmowana była jednak w określonym czasie i rozwiązywała tylko jeden problem. Sojusz Lewicy Demokratycznej uważa, że sprawa zadośćuczynienia ze strony demokratycznego państwa swoim obywatelom walczącym o odzyskanie niepodległości zarówno w latach 1939-1956, jak i w latach 1956-1989 powinna być uregulowana według jednego spójnego systemu. Projekt senacki tworzy wyłom w zakresie wysokości udzielania świadczenia socjalnego i pomocy pieniężnej dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych. Nie ma takich rozwiązań dla utworzonego przed chwilą, dwa tygodnie temu czy miesiąc temu, przez parlament Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, czyli ludzi walczących z bronią w ręku. Nie ma takich przywilejów dla osób represjonowanych na mocy ustawy o kombatantach, nie ma takich rozwiązań w ustawie o pomocy społecznej. Nie ma również takich rozwiązań dla opiekunów osób niepełnosprawnych, których większość rządowa pozbawiła świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 520 zł, łamiąc konstytucyjną zasadę praw nabytych - dotyczy to 140 tys. osób. Mamy w Sejmie niezałatwione sprawy małoletnich ofiar wojny, odszkodowań dla sybiraków czy uprawnień dla żołnierzy górników i osób deportowanych do pracy przymusowej w III Rzeszy i byłym Związku Radzieckim. Czy demokratyczne państwo w stosunku do swoich obywateli zasłużonych dla odzyskania niepodległości ma prawo wydzielać określoną grupę i przyznawać im wyższą pomoc, zwłaszcza w zakresie świadczenia socjalnego, niż tym, którzy są równie zasłużeni, a dzisiaj mają 75-100 lat? Ten projekt ustawy, naszym zdaniem, powinien być skorelowany z istniejącym systemem wsparcia obywateli zasłużonych dla naszej ojczyzny. Uznając szczególną rolę działaczy opozycji demokratycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych, należy jednak pamiętać o sytuacji innych zasłużonych grup, utrzymujących się z najniższych świadczeń. Naszym zdaniem krąg osób uznawanych za działaczy opozycji demokratycznej uprawnionych do szczególnego traktowania powinien być dokładnie przeanalizowany w tym projekcie. Zaproponowane przepisy są nieostre i budzą nasze wątpliwości, ale także przedstawicieli rządu, wyrażane w opiniach do tego projektu, przede wszystkim jeśli chodzi o ilość uprawnionych: od 2 tys. do 200 tys. osób, oraz koszty realizacji ustawy: od 20 mln zł - nawiązując do tego, o czym mówił pan minister Szczurek w odpowiedzi na moje pytanie z tej trybuny - do 4,5 mld zł. Apelujemy do rządu i większości koalicyjnej, aby przestrzegać w stanowieniu prawa w obszarze zadośćuczynienia obywatelom walczącym o suwerenność Polski w latach 1939-1989 konstytucyjnej zasady, iż wszyscy równi są wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania rzez władze publiczne. Wysoki Sejmie! Dzisiaj mówimy o osobach zaangażowanych w działalność opozycyjną w okresie PRL. Walczyli o Polskę bardziej sprawiedliwą niż ta, w której żyli. Walczyli właśnie o taką Polskę swoich marzeń. Jednak polska transformacja, plan Balcerowicza przyniosły nową niesprawiedliwość i nowe dramaty. (Dzwonek) Najwyższy czas, aby po 25 latach Rzeczpospolita Polska przypomniała sobie także o ofiarach polskiej transformacji. Dlatego Sojusz Lewicy Demokratycznej przedstawi założenia do projektu ustawy o ofiarach polskiej transformacji. Pracownicy PGR, załogi zlikwidowanych zakładów pracy, które nie dostały ani złotówki odprawy, zasługują na pomoc państwa. Jeśli Polskę stać na pomoc dla dawnych działaczy opozycji, to stać również na pomoc dla ofiar terapii szokowej czy raczej szoku bez terapii Leszka Balcerowicza. Wysoki Sejmie! Sojusz Lewicy Demokratycznej zawsze opowiada się po stronie słabszych, wymagających pomocy państwa. Ten projekt ustawy udziela takiej pomocy tylko wybranej grupie, poprzez zastosowanie kryterium politycznego, a nie funkcjonujących już systemowych rozwiązań. Liczymy jednak, że w czasie prac parlamentarnych tę wadę nierównego traktowania zasłużonych obywateli uda się usunąć, bo po to są komisje sejmowe, po to jest nasza gotowość do pracy. Stąd deklarujemy dalszą pracę nad tym projektem. Dziękuję. (Oklaski)