Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2012-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o środkach ochrony roślin, druk nr 740. To projekt ustawy o bardzo szerokim zakresie. Prace nad nim trwały bardzo długo, równie długo trwał proces konsultacji społecznych, który był przeprowadzany chyba dwukrotnie, z udziałem kilkudziesięciu instytucji i organizacji. Wiele ze zgłoszonych problemów, uwag nie zostało uwzględnionych, a to wskazuje, że prace nad tą ustawą będą musiały być przeprowadzone w trakcie prac w komisji szczególnie wnikliwie. Obecnie sprawy związane z dopuszczaniem do obrotu, obrotem, stosowaniem i kontrolą środków ochrony roślin są uregulowane w ustawie z grudnia 2003 r. o ochronie roślin. Ten projekt ustawy wynika z konieczności wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1107/2009 dotyczącego wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin oraz wdrożenia dyrektywy 2009/128 ustanawiającej ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów. Głównym celem tej ustawy jest ograniczenie zagrożeń związanych z obrotem i stosowaniem środków ochrony roślin, określenie zasad prowadzenia tego obrotu, także wprowadzenie zasad integrowanej ochrony roślin oraz przestrzeganie zasad racjonalnego stosowania środków ochrony w produkcji. Ustawa ma regulować kwestie szkoleń osób stosujących środki ochrony roślin, osób dokonujących ich sprzedaży, szkoleń doradców, także badań sprzętu do stosowania środków ochrony roślin, zasad potwierdzania sprawności technicznej sprzętu oraz wykonywania agrolotnicznych zabiegów ochrony roślin. Projektowana ustawa ma regulować, jak już powiedziałem, prowadzenie upraw w systemie integrowanej produkcji. Celem tego rozwiązania ma być otrzymanie zdrowej produkcji roślinnej, podlegającej certyfikacji i wykluczającej możliwość występowania w wytworzonych płodach rolnych przekroczenia dopuszczalnych poziomów pozostałości środków ochrony roślin, metali ciężkich oraz innych substancji szkodliwych. Projektowana ustawa zawiera także przepisy dotyczące gromadzenia informacji o zatruciach środkami ochrony roślin. Ustawa ma również określić zadania i właściwości organów administracji oraz jednostek organizacyjnych dotyczące wydawania zezwoleń i pozwoleń na wprowadzenie środków ochrony do obrotu. Zgodnie z obowiązującą ustawą z grudnia 2003 r. organem właściwym w sprawach dopuszczania środków ochrony roślin do obrotu jest minister właściwy do spraw rolnictwa. Projektowana ustawa utrzymuje kompetencje ministra w tym zakresie. Zaproponowane przepisy regulują zakres informacji, które powinny zostać zawarte we wniosku o wydanie tego zezwolenia, oraz wykaz dokumentów dołączanych do wniosku. Projekt zawiera regulacje dotyczące trybu wydawania zezwoleń na wprowadzenie środków ochrony roślin do obrotu w sytuacjach nadzwyczajnych. Zgodnie z projektem ustawy zamierza się wprowadzić także istotne zmiany w obecnym systemie - o tym już wspominałem - obowiązkowych szkoleń w zakresie ochrony roślin. Według założeń projektu szkolenie w zakresie doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin odbędą jedynie te osoby, które sprzedają te środki ostatecznym odbiorcom. Pracownicy mający kontakt z tymi środkami nie muszą być przeszkoleni. Wyjątkiem będą tu mikroprzedsiębiorcy wprowadzający do obrotu środki ochrony roślin przeznaczone dla użytkowników nieprofesjonalnych, które nie zostały zaklasyfikowane jako toksyczne. To ograniczenie zakresu szkoleń zmniejszy obciążenia pracodawców zobligowanych do prowadzenia szkoleń w tym zakresie. Po wejściu w życie ustawy wprowadzony zostanie obowiązek wpisania do rejestru przedsiębiorców prowadzących badania sprawności technicznej sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin oraz prowadzących szkolenia w tym zakresie. W projektowanej ustawie przewiduje się, aby prowadzenie badań sprawności technicznej sprzętu było działalnością regulowaną w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Do tej pory warunkiem rozpoczęcia takiej działalności było uzyskanie upoważnienia wojewódzkiego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa. W projekcie ustawy proponuje się również, aby główny inspektor ochrony roślin i nasiennictwa był organem właściwym do przekazywania Komisji Europejskiej informacji o wdrożeniu systemu kontroli sprzętu przeznaczonego do stosowania środków ochrony roślin. Kolejną ważną kwestią jest wprowadzenie w projekcie ustawy przepisów zakazujących stosowania środków ochrony roślin zaklasyfikowanych jako niebezpieczne ze względu na zagrożenie dla zdrowia człowieka na terenach placów, szkół, w otoczeniu przedszkoli, szkół podstawowych, szpitali, jak również w strefach wydzielonych lub na obszarach ochrony uzdrowiskowej. Wykonywanie zabiegów takimi środkami będzie możliwe tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach za zgodą wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Projekt ustawy zakłada również wdrożenie krajowego planu działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów. Nałoży również obowiązek stosowania od 2014 r. zasad integrowanej ochrony roślin. Ważną kwestią poruszaną w tym projekcie ustawy jest możliwość sprzedaży preparatów przez Internet. Słuszność takiego rozwiązania wzbudza poważne wątpliwości, ponieważ na rynku jest dużo preparatów, które są podrabiane. Sprzedaż środków w taki sposób może spowodować, że środki te będą sprowadzane w jeszcze większych ilościach i w większym zakresie. Przez Internet trudno też będzie zweryfikować, czy nabywca jest pełnoletni i czy zgodnie z zapisami ustawy ukończył niezbędne szkolenia. Reguluje się tu także kwestie dotyczące organizacji i zasad działania Komisji do Spraw Środków Ochrony Roślin. Projekt zawiera przepisy mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa użytkowników środków ochrony roślin. Określa się zasady kontroli środków ochrony roślin, dla których nie zostały wydane zezwolenia na wprowadzenie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przeznaczonych do stosowania w innym państwie członkowskim Unii, w państwie trzecim. W projekcie określa się przypadki, w których wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa w drodze decyzji nakazuje wycofanie środka ochrony roślin z obrotu lub wycofanie z obrotu produktu imitującego środek ochrony roślin. Przepisy ustawy mają regulować zasady prowadzenia przez podmiot certyfikujący kontroli producentów roślin, którzy zgłosili zamiar prowadzenia upraw roślin zgodnie z wymaganiami integrowanej produkcji. Określa się także zasady wydawania certyfikatów poświadczających stosowanie integrowanej produkcji roślin. Przedstawiłem główne założenia tego projektu ustawy, były one również bardzo szczegółowo omówione przez pana ministra, przez moich przedmówców. Na tym etapie trudno jest oczywiście przedstawić jednoznaczną ocenę tego projektu ustawy, jednoznaczne stanowisko. Reguluje on poważny problem. Rynek środków ochrony roślin to rynek o ogromnej wartości, ogromnym znaczeniu. Prace nad tym projektem ustawy prowadzone w komisji rolnictwa, a także pewnie w powołanej podkomisji muszą być przeprowadzone w sposób szczególnie staranny, żeby wykluczyć możliwość wprowadzenia zapisów, które jeszcze bardziej pogarszałyby sytuację polskiego rolnika, i zapisów niewynikających bezpośrednio z przepisów unijnych. Dziękuję bardzo.