Mówca: Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki
Data: 2014-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Premierze! Wśród wielu realizowanych zadań w chwili obecnej dwa są bardzo istotne. Jest też pięć legislacyjnych, programowych, które chciałbym z pomocą Wysokiej Izby jeszcze w tym roku prawnie, legislacyjnie przeprowadzić, natomiast w przyszłym roku wdrożyć. Z tych dwóch spraw dzisiaj najważniejszych jedną jest problem, który wcześniej dotknął polskie rolnictwo - afrykański pomór świń, który wtargnął w nasze granice 18 lutego tego roku. Poprzez skuteczne działania bioasekuracyjne na szczęście utrzymujemy tego wirusa w strefie przygranicznej z Białorusią. Ja przypomnę, że w Rosji, na Ukrainie, ale także na Białorusi tempo przemieszczania się tego wirusa przekraczało 300 km rocznie. My od ponad pół roku dzięki dobrze przygotowanej bioasekuracji utrzymujemy go w strefie przygranicznej - mamy do tej pory 14 przypadków źródeł w postaci znalezionych, zbadanych, martwych dzików i tylko dwa przypadki ognisk w gospodarstwach, ale w maleńkich gospodarstwach, można powiedzieć, produkujących na własne potrzeby, bo jedno gospodarstwo to siedem świń, drugie gospodarstwo - jedna. Kolejne działania bioasekuracyjne, kolejne środki, które chcemy przeznaczyć w ramach zwalczania chorób zakaźnych, będą nie tylko ograniczały populację świń w strefie zakażonej - od 15 sierpnia zdecydowanie uruchomiliśmy także proces ograniczania populacji dzików na tamtym terenie, bo to one są przenosicielami, i dlatego chcemy zablokować możliwość emigracji tych zwierząt w głąb kraju. Druga bardzo ważna sprawa to kwestia rosyjskiego embarga na polską żywność. I chcę tu powiedzieć, że jutro będziemy o tym mówić w ramach informacji rządu dużo szerzej, natomiast chcę wyraźnie podkreślić, że budziłem urzędników w Brukseli, budziłem polityków, także moich kolegów ministrów, w okresie wakacji po to, żeby nie czekać na zajęcie się tym problemem we wrześniu, ale zająć się nim już od początku sierpnia. 30 lipca - pierwszy mój wniosek o rekompensaty i informacja dotycząca strat w polskim rolnictwie z tego tytułu, 12 sierpnia - spotkanie z komisarzem do spraw rolnictwa, 19 sierpnia - z komisarzem do spraw handlu. Są wstępne propozycje, jeszcze niezatwierdzone przez Komisję, dotyczące rekompensat, ale są to propozycje niewystarczające, propozycje, które dzielą rolników na zrzeszonych i niezrzeszonych. I będę starał się - tu także mnie bardzo mocno wspierają organizacje rolnicze, izby rolnicze, związki zawodowe, także Związek Sadowników Rzeczypospolitej - będziemy razem próbowali doprowadzić do takiej sytuacji, jak w roku 2011, tak żeby rolnicy otrzymywali jednakową rekompensatę niezależnie od tego, czy są zrzeszeni, czy też nie są zrzeszeni. Co do tych zadań, które planujemy przeprowadzić legislacyjnie jeszcze w tym roku, jest tu kwestia utworzenia funduszu ubezpieczenia od ryzyka rynkowego na wzór funduszy promocji, sposobu ściągania składek, zbierania środków z prywatnych wpłat rolników. Jednocześnie chcę powiedzieć, że korzystać będą z tego funduszu ci rolnicy, ci producenci, którzy zwiążą się z odbiorcami, z przetwórstwem wieloletnimi umowami. Chcę także zaznaczyć, że gospodarzami tego funduszu będą rolnicy i przetwórcy. I w takich sytuacjach, jak chociażby dzisiejsza - kwestia embarga rosyjskiego czy kwestia ASF-u - czy czasami zwyczajnego upadku firmy, kiedy to rolnicy nie mają wypłacanych środków za swoją produkcję, ten fundusz będzie mógł taką rolę gwaranta pełnić i te środki wypłacać. Kolejnym elementem, który jest już procedowany w Sejmie - będziemy go w trakcie legislacji uzupełniać - jest kwestia sprzedaży bezpośredniej. Chcę, aby w małych, średnich gospodarstwach, tam, gdzie jest nadmiar siły roboczej w stosunku do potencjału, można było produkty przetwarzać w gospodarstwie i sprzedawać. Tak robią Austriacy, tak robią Szwajcarzy, Bawarczycy. W końcu ten system też poprzez zmianę rozporządzenia i ustaw, a w tej chwili rozporządzenie jest już w trakcie konsultacji międzyresortowych, chcę uporządkować od strony prawnej do końca roku, a od strony wdrożeniowej - jeszcze w roku przyszłym. Ważnym problemem jest też kwestia inspekcji bezpieczeństwa żywności. Dziś w rolnictwie mamy sześć różnych instytucji, dzisiaj przedsiębiorca, rolnik może się spodziewać co drugi tydzień, co miesiąc innego inspektora i nałożenia innych obowiązków. Chcę, żeby to było skupione w jednej inspekcji, tak żeby ulżyć przedsiębiorcom i rolnikom, a jednocześnie obniżyć koszty administrowania tymi inspekcjami na rzecz zwiększenia wydajności i poprawy sposobu działania samych inspektorów. Kolejną ważną sprawą jest kwestia wdrożenia systemu dopłat bezpośrednich i z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Tu podziękowanie i panu premierowi, i ministrowi Kalembie za to, że wynegocjowali dobre warunki, jeśli chodzi o wysokość kwot dla polskiego rolnictwa w ramach wspólnej polityki rolnej. Konsultacje w sprawie PROW-u trwały wiele miesięcy, w sprawie systemu płatności także. I znów podziękowanie organizacjom rolniczym, bo one bardzo aktywnie w tych konsultacjach uczestniczyły i wiele elementów z ich podpowiedzi, z propozycji, z tego doświadczenia rolników zorganizowanych do tych nowych uwarunkowań, nowych warunków co do dopłat bezpośrednich i także Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich wnieśliśmy. W tym nowym programie obszarów wiejskich przykładamy szczególną wagę i kierujemy szczególną preferencję w stronę rolników zrzeszających się, tworzących grupy, tworzących organizacje, ale także wracam do tej koncepcji przetwarzania i sprzedaży w gospodarstwie, sprzedaży w sklepikach przy gospodarstwach tworzonych przez grupy rolników, bo tutaj ta droga produktu od producenta do konsumenta wyraźnie się skraca, tu potrzeba mniej inspekcji, tu rodzi się większe wzajemne zaufanie. Ostatnia ważna sprawa, którą chcę przeprowadzić legislacyjnie jeszcze jesienią tego roku, to kwestia sprzedaży ziemi. To jest kwestia ograniczenia spekulacji ziemią rolniczą i pełnego zabezpieczenia jej przed zakupem przez cudzoziemców w roku 2016. Dlatego te rozwiązania, te propozycje legislacyjne, które w tej chwili są już w Sejmie, będą jeszcze przez ekspertów ministerstwa rolnictwa i świata nauki wzmacniane, żebyśmy mieli system na wzór systemu francuskiego, niemieckiego. Ziemia rolnicza powinna być sprzedawana rolnikom i nie najważniejszą sprawą przy sprzedaży powinna być cena. Ważniejszą sprawą powinna być tworzona struktura, tworzony potencjał ekonomiczny, możliwość usamodzielnienia się konkretnego gospodarstwa, urynkowienia go, usamodzielnienia ekonomicznego. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: 3 ha, panie ministrze.)