Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Cymański
Data: 2020-07-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Mówię o proporcjach. Proszę Państwa! Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowni Zaproszeni Goście! Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2019 r. i w innych latach, gwarancjach Skarbu Państwa, niektórych osób prawnych oraz Banku Gospodarstwa Krajowego jest pokłosiem i wynika wprost w prostej linii z zapisów konstytucji. Polska konstytucja w art. 216 ust. 5 wyraźnie stanowi, że łączna wysokość kredytów, zobowiązań, a także gwarancji i poręczeń poniesionych przez państwo nie może przekroczyć progu - o tym jest głośno, o tym się ciągle mówi - 3/5, czyli 60%, PKB. Właśnie dlatego przy okazji omawiania wykonania budżetu również i na mnie ten zaszczyt i przyjemność spadły, żeby dzisiaj tu, w Wysokiej Izbie, zaprezentować, jak się przedstawiały w 2019 r. poręczenia i gwarancje udzielane przez Skarb Państwa, również przez osoby prawne, a także - może to ciekawostka, ale bardzo ważna i istotna - przez Bank Gospodarstwa Krajowego, czyli bank, który pełni bardzo ważną i niezwykle pożyteczną funkcję w systemie politycznym państwa, ale o tym za chwilę. Przechodząc do samych faktów, powiem, iż cała informacja zawarta jest w druku opatrzonym numerem 401. To jest opracowanie, które zawiera liczne przykłady i bardzo konkretnie przedstawia samą materię, to, jakie były wielkości, czego dotyczyły, w jakim czasie kto komu co i jak poręczał. Ale usiłując usystematyzować to, powiem tak, że jeśli chodzi o główny punkt, a więc gwarancje Skarbu Państwa udzielone w roku omawianym w tej chwili, a więc w roku 2019, to były to trzy tego typu gwarancje udzielone na konkretne zadania. To były zadania z dziedziny infrastruktury. Gwarancje dotyczyły drogi kolejowej Warszawa - Radom, drogi ekspresowej Lublin - Rzeszów oraz drogi ekspresowej Via Baltica. Łącznie te gwarancje opiewały na kwotę zbliżoną do 7 mld zł. Te poręczenia są kolejnymi poręczeniami zwiększającymi cały wolumen wszystkich poręczeń i gwarancji udzielonych przez Skarb Państwa. I w efekcie, w konsekwencji udzielenia kolejnych poręczeń suma, czyli globalna wysokość poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa, na koniec 2019 r. osiągnęła poziom ponad 111 mld zł. Różnie się ocenia, różne są parametry oceny tych gwarancji. Gwarancja poręczenia wygląda bardzo technicznie i niewinnie, ale ma bardzo istotne znaczenie, ponieważ w samym założeniu samo słowo ˝gwarancja˝ jest domniemanym potencjalnym zobowiązaniem państwa wobec tych kwestii, których te poręczenia i gwarancje dotyczą. To bardzo istotna sprawa. Jednym z bardzo istotnych i ciekawych, podobnie jak w bankowości, parametrów jest ocena - użyjmy takiego słowa - zdrowotności, kondycji, jakości tych gwarancji, a więc musi paść słowo ˝ryzyko˝. Te gwarancje mają w sobie, każda gwarancja ma - od razu dodajmy - pewne ryzyko, ale są gwarancje o większym i mniejszym ryzyku, a w bankowości - kredyty o słabej kondycji, wątpliwe, a nawet stracone. Tworzy się nawet rezerwy, nawet na 100%, kiedy jest już bardzo zła perspektywa. Tutaj na szczęście - musimy to powiedzieć - kondycja tych poręczeń i gwarancji jest bardzo dobra. Warto powiedzieć, że jest pięć takich kategorii, w zależności od stopnia ryzyka, i że wszystkie gwarancje i poręczenia udzielone przez Skarb Państwa, przez państwo polskie, całe 111 mld zł... Te gwarancje zaliczają się do pierwszej i drugiej kategorii, a więc niskich, a więc bezpiecznych, mówiąc... Patrzę z niepokojem... Ja się dopiero rozgrzewam. 5 minut to jest naprawdę mało. Najciekawsze... Przejdę już chyba na koniec, do deseru. Jeśli pan marszałek się zgodzi, powiem o Banku Gospodarstwa Krajowego, bo to już jest przejście jakby w etap dzisiejszy. To jest bardzo ważne, dlatego że - pokłony dla poprzedników - od 2009 r. (Dzwonek) Bank Gospodarstwa Krajowego uczestniczy w pośrednim i bezpośrednim wsparciu przedsiębiorczości. To bardzo istotne, bo będziemy nad tym pracować. I teraz właśnie, w obecnym czasie, i poprzednio też tak było, to wejście Banku Gospodarstwa Krajowego do akcji polega na tym, że współpracuje on z bankami komercyjnymi. Banki mają bardzo twarde, bardzo wymagające reguły zabezpieczeń, a państwo może tu ułatwić i niejako poluzować sytuację. Daje, krótko mówiąc, bankom gwarancje, jakby regwarancje, zabezpiecza je: udzielajcie kredytów, a Bank Gospodarstwa Krajowego to zabezpiecza. Chcę powiedzieć również o tym, co przy okazji kryzysu i COVID-u ma znaczenie. Mianowice chodzi o płynność. Są całe programy, pomysły różnego rodzaju mające na celu zapewnienie i poprawę płynności dostępu do kapitału dla polskich przedsiębiorców. To jeszcze może wrócić nawet ze zdwojoną siłą. To jest bardzo istotne, żeby dużo ułatwić, jeżeli chodzi o te kredyty. To Bank Gospodarstwa Krajowego ma pomysły, propozycje, żeby wspierać przedsiębiorców poprzez fundusze poręczeniowe czy różne instytucje regionalne. Nie mogę już dłużej mówić, więc chciałbym, konkludując, powiedzieć tak: 24 czerwca Komisja Finansów Publicznych po starannej analizie tego tematu zarekomendowała bez sprzeciwu opozycji - to trzeba podkreślić - Wysokiej Izbie przyjęcie tej informacji. To jest dobry moment, żeby postawić kropkę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)