Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2016-10-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Co do zasady agencja wypłaca środki z tytułu dostaw bezpośrednich za dany okres od 1 grudnia do 30 czerwca kolejnego roku, chyba że mamy taki przypadek jak w tym roku, że rządowi z różnych przyczyn nie udaje się wypełnić tego ustawowego obowiązku. Przepisy unijne pozwalają jednak w uzasadnionych przypadkach na wypłacenie zaliczek wcześniej, tj. tak jak powiedział pan premier - od 17 października do końca listopada. Pierwszy raz agencja skorzystała z tej możliwości w ubiegłym roku. Wydała wtedy kwotę nieco ponad 2,5 mld zł. Z zaliczek wyłączono część gospodarstw z uwagi na kontrolę na miejscu lub inne elementy, które były wcześniej zweryfikowane we wnioskach, a na dzień 17 października ub.r. nie mogły być zakończone. W tym roku pula wcześniej wydanych zaliczek ma sięgnąć prawie 9 mld zł, ponieważ zaliczkami mają być objęte wszystkie gospodarstwa rolne. Kwota jest oczywiście zabezpieczona ze środków Unii Europejskiej na podstawie ustalonej w lipcu koperty finansowej oraz powierzchni upraw zatwierdzonej na podstawie wniosków. To, co teraz zostanie wydane, do nas wróci. Z tego, co mi wiadomo, agencja już od poniedziałku rozpoczęła wypłatę pieniędzy na konta rolników. Jak rozumiem, ma na ten cel zabezpieczone środki i nie robi nic, co w nieuzasadniony i nieuprawniony sposób powiększałoby deficyt środków europejskich. Bez wątpienia sytuacja na rynkach rolnych nie jest łatwa. Producenci owoców i warzyw, mleka czy hodowcy trzody chlewnej przeżywają kolejny trudny rok, przeżywają kryzys. Do tego doszły problemy spowodowane tegoroczną suszą. To również kolejny rok, w którym rolnicy borykają się z problemami wywołanymi przez warunki pogodowe. Niemniej jednak wypłata zaliczek w tak dużym zakresie, w jakim będzie to miało miejsce w tym roku, jest jedynym pomysłem obecnego rządu na to, jak pomóc rolnikom. To jest, niestety, najsmutniejsze, co mogło zdarzyć się polskiej wsi, że postawiła mocno na ugrupowanie, które tak naprawdę nie ma pomysłu, jak rozwiązywać podstawowe problemy na wsi. W zasadzie jest to przyspieszenie wypłaty środków, a nie jakieś ekstradziałanie, ekstrapomoc czy ekstrapomysły, które Prawo i Sprawiedliwość wprowadza dzisiaj na wsi. Owszem, może to ułatwić rolnikom zachowanie płynności finansowej, ale nie może być jedynym rozwiązaniem traktowanym strategicznie jako sposób rozwiązania problemów na wsi. ASF oprócz Podlasia dotknęło, jak państwo wiecie, Mazowsze i Lubelskie. Mamy wciąż informacje z terenu, że weterynaria działa za wolno, a pomoc państwa jest zdecydowanie za mała, że nie ma tak naprawdę realnego pomysłu, jak zahamować narastający problem. Zdesperowani rolnicy zapowiadają, że pozbawieni dodatkowego wsparcia - oczywiście nie jest tu mowa tylko i wyłącznie o wsparciu finansowym - będą działać być może czasami niezgodnie z przepisami, żeby ratować tę swoją małą ojczyznę, o której mówił tutaj poseł. W Polsce pogłowie trzody chlewnej to, jak państwo wiecie, 12 mln sztuk świń, z tego blisko 5 mln zarejestrowanych jest w Wielkopolsce. Jeśli tam zostanie wykryte ASF, to dla nas będzie to największy dramat, a ponieważ pochodzę z Wielkopolski, tym bardziej martwi mnie ta sytuacja. Od dłuższego już czasu apelujemy, aby bioasekuracją objąć cały kraj, w tym również Wielkopolskę, gdzie to pogłowie jest szczególnie duże. Do dziś nie ma odzewu ze strony rządu. Potem trzeba gasić pożary tak jak dziś, wypłacając dodatkowe środki. Trzeba też zająć się zagrożoną realizacją PROW 2014-2020. Nie dość, że programy wdrażane są z poślizgiem, to jeszcze część dostępnych środków nie cieszy się zainteresowaniem, trzeba więc zrobić rewizję programu, pomyśleć o jej realizacji, przesunięciu środków, zmianach. Zapewne można te środki wykorzystać lepiej. Tak samo dużo wątpliwości tworzą nowe regulacje dotyczące utworzenia Agencji Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z projektami dnia 1 stycznia mają (Dzwonek) zostać zlikwidowane Agencja Rynku Rolnego i Agencja Nieruchomości Rolnych, a ma powstać AROW. Czy jesteśmy na to przygotowani? Czy w związku z planowanym przesunięciem przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa części zadań do ARR ministerstwo może zagwarantować, że od 1 stycznia nie będziemy mieli chaosu, który odbije się na realizacji kolejnych zadań agencji?