Mówca: Andrzej Szejna
Data: 2023-04-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Quasi-exposé pana ministra na koniec kadencji czy, jak pan to określa, przedstawienie założeń polityki zagranicznej na ostatnie miesiące rządów PiS, jak wierzę, jest nie tylko ewenementem w skali europejskiej, ale chyba żartem ? la prima aprilis i dowodem na brak strategii rządu w tym obszarze przez ostatnie 7 lat. Czy w pełni poważnie proponujecie nowe otwarcie, gdy jak na dłoni widać ruiny i zgliszcza polskiej polityki zagranicznej oraz upartyjnionej dyplomacji? Nie warto, panie ministrze, zasłaniać się aktywnością rządu i prezydenta po agresji terrorystycznej Rosji Putina na Ukrainę. Zgoda, wiele działań było ze wszech miar potrzebnych, często skutecznych na arenie międzynarodowej, wspieranych przez całe społeczeństwo polskie i opozycję, ale zostały one podjęte dopiero w dniu wybuchu wojny i były czynione na wstępie z ociąganiem, pretensjami, a nie we współdziałaniu z Unią Europejską czy NATO. Z jaką emfazą powtarzacie słowa prezydenta Lecha Kaczyńskiego z Tbilisi, że dzisiaj Gruzja, jutro Ukraina, a pojutrze Polska. Zrozumiałem z wystąpienia pana ministra spraw zagranicznych, że uważacie się za proroków w polityce wschodniej. Wojna toczy się w Ukrainie od 2014 r., zatem jak wytłumaczycie, że od czasu objęcia władzy w Polsce przez PiS, czyli przez 7,5 roku ani razu premier Szydło czy premier Morawiecki nie postawili swojej stopy na ziemi ukraińskiej w ramach oficjalnej wizyty? (Oklaski) Dopiero 1 lutego 2022 r. premier Morawiecki złożył wizytę, gdy napięta sytuacja oczywiście tego wymagała. Unia Europejska to nasz główny polityczny i gospodarczy obszar działania, ale zapominacie, że opiera się na współpracy demokratycznych państw i zestawie fundamentalnych wartości, takich jak poszanowanie godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego, praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Państwo, które nie spełnia kryteriów demokratycznych, nie może prowadzić wiarygodnej polityki zagranicznej. Dziś chwała Ukrainie, że się broni, ale żal, że stoi przy niej za słaba dyplomatycznie Polska z kwestionowaną praworządnością. Dziś Polska jest Ukrainie i częściowo w okresie wojny Unii potrzebna, ale czy po zakończeniu konfliktu niepraworządna i antyeuropejsko adresowana polityka zagraniczna Polski PiS będzie dla kogokolwiek atrakcyjna? (Oklaski) Marzeniem Ukrainy jest stanie się częścią Zachodu i pomoc w realizacji aspiracji członkostwa w Unii Europejskiej i NATO nie przykryje pasma waszych porażek i działań osłabiających prestiż międzynarodowy Polski. Na wielu przykładach można dowieść, że znaczenie polityki zagranicznej PiS, szczególnie w relacjach europejskich, jest minimalne, a zainteresowanie partnerstwem - słabe, gdyż głos MSZ czy premiera zawsze jest roszczeniowy, wojowniczy i szkodliwy dla bezpieczeństwa obywateli przebywających poza granicami. Przykładem są również relacje z największym politycznie lub gospodarczo partnerem - Niemcami. Pomimo dwukrotnych jednomyślnych uchwał wspierających, dotyczących roszczeń czy reparacji, nie wyszliście poza puste gesty i pohukiwania. Co można dziś powiedzieć o promocji gospodarczej Polski za granicą? Czy podjęliście jakiekolwiek próby wypracowania z opozycją, jak w wielu krajach Unii Europejskiej, wspólnych stanowisk w takich sprawach jak energetyka, bezpieczeństwo czy definiowanie i wspieranie żywotnych interesów gospodarczych Polski? Opozycji nie informujecie, chociaż te kwestie powinny być uzgadniane i realizowane ponad podziałami politycznymi, a dowodem jest właśnie ta o wiele lat spóźniona debata. Pod rządami PiS polityka zagraniczna służy celom populistycznej polityki wewnętrznej, tam, gdzie możecie podbić swoje słupki poparcia, bez względu na to, jak bardzo może ucierpieć prestiż międzynarodowy Polski i interesy naszych przedsiębiorców, rolników i obywateli. Dziś jest 13 kwietnia 2023 r. To 709. dzień bez środków unijnych z Krajowego Planu Odbudowy dla Polski. W ocenie Komisji Europejskiej kwestie związane z niezawisłością polskich sędziów nie dają pewności, iż środki unijne będą w naszym kraju wydawane w sposób zgodny z regułami Unii Europejskiej. Dziś marzenia pana Zbigniewa Ziobry o wyprowadzeniu Polski z Unii Europejskiej są nierealne ze względu na mocne poparcie obywateli dla naszego członkostwa, ale robicie to krok po kroku, niszcząc instytucje demokratycznego państwa prawa i stawiając nas poza nawias obowiązywania prawa i dorobku europejskiego. Kary nałożone na Polskę na dzień 13 kwietnia 2023 r. za Turów - 315 mln zł, Sąd Najwyższy - prawie 2,5 mld zł, suma - 2769 mln zł. To jest efekt gospodarczy polityki zagranicznej. Nie wiem, czy pana. A może pana Zbigniewa Ziobry? Komisja podtrzymała naliczanie kar a minister Szynkowski vel Sęk ukrył to wstydliwie przed opinią publiczną. Dlaczego? Bo na użytek wewnętrznych gierek politycznych Zjednoczonej Prawicy politykę zagraniczną i pozycję w Unii Europejskiej ustawia antyeuropejski i antyrządowy Zbigniew Ziobro. Równie nieskutecznie walczycie o miejsca pracy w instytucjach unijnych dla Polek i Polaków. Stanowimy jedynie 4,5% personelu Komisji Europejskiej i zajmujemy poniżej 4% stanowisk zarządzających, tymczasem eksperci wskazują, że reprezentatywność Polski zostanie osiągnięta przy 8% obsadzenia stanowisk przez naszych obywateli. Polityka zagraniczna powinna być postępowa, inkluzywna i nie może być oparta tylko na rywalizacji zero-jedynkowej, polegającej na tym, że jeden wygrywa, bo drugi przegrywa. (Oklaski) Powinna być ona zbudowana w oparciu o wartość dodaną, bo w przeciwnym wypadku zaprzeczacie sensowi istnienia NATO, Unii Europejskiej czy trybunałów międzynarodowych i wspólnej ochronie praw człowieka. Dzisiejsza debata nie może być przez Lewicę poważnie traktowana jako projekcja przyszłej polityki zagranicznej nawet na 6 miesięcy, które wam zostały, ale może być traktowana jako bilans błędów i niedoróbek, które strąciły Polskę z pozycji partnera w Unii Europejskiej do pozycji enfant terrible obok Węgier Orbána. Lewica posiada własny program polityki zagranicznej, gotów do użycia w razie wygranych przez opozycję wyborów. Na pewno, aby stać się z powrotem równorzędnym partnerem, zaczniemy od pokonania niedowładu demokracji w Polsce. Unia Europejska musi być odporna na zagrożenia bezpieczeństwa. Lewica doda do polskiej polityki zagranicznej upodmiotowienie Europy Środkowo-Wschodniej w ramach Unii Europejskiej i NATO w formacie bukaresztańskim, czyli dziewięciu państw wschodniej flanki NATO. Konieczna jest nowa jakościowo współpraca w tej dziedzinie z Finlandią i Szwecją. Należy odnowić w realiach po wojnie z Rosją politykę Partnerstwa Wschodniego Unii Europejskiej. Projekt ten dowodzi, że polityka Unii Europejskiej wobec Europy Wschodniej może być bardziej owocna niż działania dwustronne. Zwrócimy większą uwagę całej Unii na południowy wymiar polityki, którego znaczenie w obecnej sytuacji wynika również z zagrożeń bezpieczeństwa energetycznego Wspólnoty. Polska i Europa, oprócz osadzenia w NATO, potrzebują własnej, komplementarnej współpracy obronnej. Przywrócimy silną pozycję Polski w Unii Europejskiej. Zakończymy szkodliwy spór Polski z Unią Europejską przez zapewnienie niezależnego i sprawiedliwego sądownictwa. Odnowimy fasadową dziś współpracę z Francją i Niemcami w ramach Trójkąta Weimarskiego. Dzięki tym działaniom Polska będzie jednym z kilku państw decydujących o kierunkach rozwoju Unii Europejskiej. Dziękuję. (Oklaski)