Mówca: Jan Szewczak
Data: 2016-05-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Najwytrwalsi z wytrwalszych, którzy pozostali na tej sali! Chciałem powiedzieć, że wydaje mi się, że staramy się, żeby coś z tej normalności wracało, jak najbardziej, z tej normalności, a dowodem na to jest to, że nawet prosiłem pana posła, z normalnej opozycji, a nie totalnej, o opinię - wcześniej spotkaliśmy się, zastanawialiśmy się nad tym rozwiązaniem, nad potrzebą tej nowelizacji. Wydaje się, że ten wniosek jest zasadny. Oczywiście tu nie chodzi tylko o kwestię wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ale również o wskazania Sądu Najwyższego, o orzecznictwo sądów administracyjnych w tej materii, no i o fakt, że pewna jednostka prawna po prostu w praktyce jest niestosowana czy - jak słusznie państwo w uzasadnieniu piszecie - jest bezcelowe po prostu to funkcjonowanie. Ale to rodzi... to jest taki kamyczek maleńki, bo jakby w tym temacie mamy gigantyczne wątpliwości, jeśli chodzi o to, co się dzieje w sferze stosowania tych niekonstytucyjnych często przepisów. Jak to się ma do praktyki sądowej, to znacznie szerszy problem. W ogóle pytanie, czy niekonstytucyjne prawo należy stosować. Takie fundamentalne pytanie się przy tym pojawia, czy te niekonstytucyjne przepisy np. przed dniem utraty mocy prawnej przez nie powinny dalej obowiązywać. Bo przecież mamy w działaniach Trybunału Konstytucyjnego niestety nagminne wręcz takie odraczanie, odraczanie mocy prawnej obowiązujących przepisów, a z drugiej strony te niekonstytucyjne przepisy są często wiążące dla sądów administracyjnych. To jest olbrzymi kłopot. Mamy rzeczywiście wyroki Sądu Najwyższego, z nie tak dawnego okresu, bodajże z roku 2014, w których stwierdza się, że przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucją, który traci moc obowiązującą w odroczonym terminie, stosuje się do roszczeń wytoczonych do czasu utraty jego mocy obowiązującej. To jest przecież uchwała trzech sędziów Sądu Najwyższego. Problem w tym, że często się zdarza tak, że Trybunał Konstytucyjny w Polsce, który w mojej ocenie bardziej dzisiaj w sferze politycznej zaczyna się poruszać niż w tej stricte prawniczej, ten Trybunał Konstytucyjny w Polsce uchyla przepisy uchwalone przez Sejm, przez ustawodawcę, wskazując odroczony termin utraty mocy obowiązującej. Co do zasady bowiem dany przepis traci moc z chwilą publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw - art. 190, o którym ostatnio wiele słyszymy - ale Trybunał Konstytucyjny może określić termin utraty mocy obowiązującej aktu prawnego inaczej i może te okresy wydłużać. Jeśli chodzi o ustawę, to termin ten nie może przekraczać chyba 18 miesięcy. Mamy więc takie wyroki, jak choćby w sprawie bankowego tytułu egzekucyjnego - wydłużono okres istnienia jeszcze tego przepisu. A więc pojawia się szereg bardzo istotnych pytań, jak te sądy mają postępować, rozstrzygając sprawy, w których jest wiadomo, że po prostu moc obowiązująca tego aktu normatywnego jest wydłużona, jak te sądy mają rozstrzygać, kiedy wiadomo, że przepis jest niekonstytucyjny, a jednocześnie dalej istnieje. To przecież wiąże sądy i stwarza bardzo istotne problemy, nie tylko dotyczące zrozumienia idei sprawiedliwości, idei praworządności w kraju. Tak że w mojej ocenie rzeczywiście chyba warto się zastanowić nad tą kwestią i być może należałoby skierować tę propozycję do komisji finansów, wspólnie się zastanowić, bo to jest jeden z elementów bardzo istotnego aktu prawego, jakim jest Ordynacja podatkowa. Ale niewątpliwie takie, bym powiedział, chochliki prawne jednak powinno się usuwać, oczyścić tego typu ważne akty prawne, ważne dla (Dzwonek) uszczelnienia systemu podatkowego. Dziękuję bardzo.