Mówca: Daria Gosek-Popiołek
Data: 2020-05-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Rozmawiamy dziś o tym, jak państwo wywiązuje się ze swojego obowiązku zapewnienia opieki nad rodzinami, nad dziećmi do lat 3. Rozmawiamy o tym w odniesieniu do roku 2018, bo wciąż nie mamy sprawozdania za rok 2019. A więc takie szybkie pytanie: Kiedy możemy liczyć na to, że ten raport, sprawozdanie za rok 2019 trafi do naszych rąk? Ale wróćmy do tego sprzed 2 lat już tematu. Chwali się pani minister wzrostem liczby miejsc w żłobkach, ale powiedzmy uczciwie, z czym się to wiąże. Wiąże się ze zmianami limitów. Od 2018 r. wystarczy, że w żłobku będzie jedno pomieszczenie dla dzieci. Zmniejszono także wymaganie, jeżeli chodzi o metraż, jaki przypada na jedno dziecko. I tak zgodnie z tymi zmianami na jedno dziecko może przypadać 2,25 m 2 , a w żłobkach i klubach dziecięcych, które działają do 5 godz. dziennie - nawet 1,87 m 2 . Dla porównania: na jednego więźnia przypadają 3 m 2 i jest to metraż słusznie krytykowany za brak humanitaryzmu wobec więźniów. Proszę porównać. Zostawię to, żeby tak wybrzmiało. Druga sprawa. Czy zdają sobie państwo sprawę z tego, w tym momencie w Polsce mamy białe plamy, jeżeli chodzi o wsparcie rodzin? Te białe plamy to są samorządy, w których nie ma żłobków - ani państwowych, ani prywatnych. Po prostu ich nie ma. I teraz w tym sprawozdaniu przekazują państwo, że gminy zgłaszają się po to wsparcie z ministerstwa. Oczywiście, ale spójrzmy na te liczby. Zaledwie 22% gmin zgłaszało potrzebę utworzenia większej liczby miejsc w żłobkach i klubach dziecięcych, ale te gminy to są generalnie gminy, w których już te żłobki i przedszkola są, więc jest tam sytuacja całkiem niezła. 96% z tych 22% gmin to były gminy miejskie. To oznacza, że na wsiach, w mniejszych miastach, w gminach wiejskich, gminach miejsko-wiejskich po prostu żłobków i klubów dziecięcych nie ma. Tam rodzice, matki są pozostawieni sami sobie... (Poseł Teresa Wargocka: Jeszcze są babcie.) ...i jeżeli ktoś chce łączyć życie zawodowe z wychowywaniem dzieci, właściwie nie może liczyć na wsparcie państwa. Z tego sprawozdania nie dowiemy się także o sytuacji żłobków dziś i o tym, co będziemy robić. Nie dowiemy się, co będzie z dziećmi, ze żłobkami w tym roku, w ciągu najbliższych miesięcy. Bo wiele żłobków nie zostanie otwartych, bo splajtowały podczas epidemii. Nie wiemy, co będzie, gdy zmuszone brakiem finansów gminy zmniejszą dotacje na żłobki. Nie dowiemy się, co będzie z dziećmi, które do żłobków nie pójdą, nie wrócą do nich bądź w ogóle tam nie pójdą, dlatego że ich rodzice albo stracili pracę, albo muszą borykać się z tak radykalnym zmniejszeniem zarobków, że ich po prostu na to nie będzie stać. A więc teraz widzimy, że ten system, który państwo opracowali wiele lat wcześniej, po prostu nie działa. O tym, że nie działa, mówią nam rodzice, ci rodzice, którzy z nami się kontaktują i mówią, że dla ich dziecka nie ma miejsc w żłobku publicznym, a prywatny kosztuje 1200 zł. O tym, że system nie działa, wiemy od rodziców, których państwo polskie zmusza, aby kalkulowali, czy w obliczu pracy na śmieciówce bądź pracy za najniższą krajową opłaca się im posłać dziecko do żłobka. O tym, że system nie działa, wiemy od kobiet, od matek, które nie mogą wysłać swoich dzieci do żłobka, ponieważ nie mogą teraz pójść do pracy, nie mogą rozpocząć aktywności zawodowej. A wiecie, co się stanie z tymi kobietami za 20-30 lat? Będą mieć głodowe emerytury. I wtedy to państwo, które wy tak ułożyliście, przyjdzie i powie im: nie, nie. Panie nie dostaną wysokiej emerytury. Panie nie pracowały. Cóż z tego, że one wykonywały ciężką pracę, skoro państwo tego nie rozpoznaje i nie chce im pomóc? To jest ten moment, kiedy widzimy, że to nie działa, i zróbmy, szanowni państwo, coś, czego to państwo nigdy w życiu jeszcze nie zrobiło: wyciągnijmy wnioski. Wyciągnijmy wnioski. Skoro pomimo milionów, pomimo silnych samorządów, które starają się zapewnić miejsca w żłobkach, to nie działa, zmieńmy ten system. Państwo powinno w znaczący sposób wesprzeć gminy w tworzeniu żłobków czy klubów dziecięcych za pomocą subwencji, tak, subwencji, na kształt subwencji oświatowej, nie jakichś tam dotacji, które raz są, a raz ich nie ma. Żłobki to nie luksus, to nie biznes, by powstawać tylko tam, gdzie to się komuś opłaca. Są potrzebne także w mniejszych gminach. To element systemu, tak samo jak szkoły czy przedszkola. Zadbajmy o pensje i warunki zatrudnienia osób, które zajmują się naszymi dziećmi w żłobkach. To trudna i wymagająca praca. Zupełnie nie widzę powodu, dla którego praca opiekunek w przedszkolach, w żłobkach ma być inaczej wynagradzana (Dzwonek) niż praca nauczycielek w przedszkolach czy szkołach. I na koniec. Żłobki to nie tylko dobrze zaopiekowane dzieci. To szczęśliwe rodziny, to matki, które mogą się realizować, to ojcowie, którzy mają spokój w głowie. Dobrze urządzona, zaopiekowana i mądra Polska zaczyna się w żłobku. Pamiętajmy o tym i wreszcie, proszę państwa, wyciągnijmy wnioski. (Oklaski)