Mówca: Czesław Siekierski
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy zakłada zmiany w stabilizującej regule wydatkowej, która służy do wyliczania nieprzekraczalnego limitu wydatków państwa na dany rok budżetowy. Zmiany w ustawie o finansach publicznych dotyczą wymogów wynikających z reguł fiskalnych Unii oraz różnych innych uwarunkowań. Od 2020 r. w Unii obowiązuje tzw. ogólna klauzula wyjścia, która de facto zawiesiła unijne reguły fiskalne. W latach 2020-2021 gospodarki polska i unijna były dotknięte pandemią, dlatego większość krajów wdrażała nadzwyczajne instrumenty po stronie polityki fiskalnej i pieniężnej. Dzięki temu państwa członkowskie Unii mogły elastycznie zwiększyć wydatki w celu wsparcia swoich gospodarek w czasie pandemii COVID-19 oraz innych kryzysowych sytuacji. Chodzi o porwane łańcuchy dostaw, wojnę na Ukrainie. Stabilizująca reguła wydatkowa jest pewnego rodzaju bezpiecznikiem, który ma ograniczać nadmierne wydatki pieniędzy przez rząd, aby w przyszłości nie narażać państwa na problemy ze znacznym wzrostem zadłużenia. Niestety w ciągu 7 lat, kiedy rząd PiS stosuje stabilizującą regułę wydatkową, była ona zmieniana aż pięciokrotnie. Obecny projekt ustawy jest szóstą nowelizacją tej reguły. W 2022 r. stabilizująca reguła wydatkowa była zmieniana dwukrotnie. Uchwalane od kilku lat przez rząd i większość PiS-u w Sejmie budżety państwa to nic innego jak szerokie strumienie wydatków wyprowadzanych poza stabilizującą regułę wydatkową. Władze PiS dawno zapomniały już o istnieniu takiego instrumentu jak reguła wydatkowa w ustawie o finansach publicznych. Limity zadłużenia dawno przestały być przestrzegane, a mówiąc wprost, ustawa COVID-owa, drożyzna i rosnąca inflacja, obecnie też wojna w Ukrainie wyłączyły prawo obowiązujące w Polsce i przestrzeganie zasad reguły wydatkowej. Wdrożenie przez rząd PiS tzw. stabilizującej reguły wydatkowej na kolejny rok sprawia, że dalej będziemy zadłużać się bez limitu, mimo że pandemia COVID-19 praktycznie wygasła i odwołano stan zagrożenia epidemicznego. Dalej jednak nie chcemy wracać do norm związanych z ograniczaniem wydatków. A pamiętać należy o tym, że została ona zawieszona jedynie awaryjnie, na czas pandemii. Fundusz COVID-owy stał się pewnego rodzaju rajem wydatkowym, który jest właściwie realizowany według decyzji premiera i który nie podlega kontroli parlamentu. Dodatkowo, jak wiemy, rząd wyłączył z reguły fiskalnej wydatki na obronność. Rozumiemy rozwiązania, byliśmy za ustawą o obronności, rozumiemy zwiększone wydatki, niemniej jednak mamy generalne uwagi do sposobu realizowania tych wydatków, sposobu zakupywania, bez pogłębionej analizy, tego, co się trafi. W sposób właściwy nie jest włączany przemysł krajowy, nie są kierowane zamówienia do przemysłu krajowego. Brak jest wspólnych konsultacji w tej sprawie z opozycją, pewnego informowania, wręcz uzgadniania, tak aby zachować ciągłość w kolejnym okresie realizacji tych zamówień, żeby nie było tak jak wtedy, kiedy oto PiS zerwał pewne umowy, które dotyczyły samolotów. A więc sytuację mamy wyjątkową, bo właściwe, potrzebne wydatki militarne, na uzbrojenie są realizowane w sposób nie w pełni uzasadniony. Wydaje się, że proponowanie przez rządzących zmiany w stabilizującej regule wydatkowej ma na calu przede wszystkim przekonanie opinii publicznej, że stan finansów publicznych jest dobry. (Dzwonek) A tak naprawdę sytuacja jest zupełnie inna. Jest bardzo kiepska, gdyż plan wydatków budżetowych w coraz mniejszym stopniu pokazuje prawdziwy obraz finansów publicznych. Ale ta reguła służy otwarciu możliwości wydatkowych związanych z wyborami. Bardzo dziękuję. (Oklaski)