Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2021-12-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Polskiej - PSL, Unii Europejskich Demokratów, Konserwatystów Marka Biernackiego przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o ochotniczych strażach pożarnych zawartego w druku sejmowym nr 1765. Panie Ministrze! Zacznę inaczej niż moi przedmówcy, zacznę od historii. Nie wiem, czy pan wie, że najstarszym ze znanych oddziałów wyspecjalizowanych w gaszeniu pożarów byli rzymscy vigiles zorganizowani w 6 r. n.e. przez cesarza Oktawiana Augusta, a pierwszym, który opracował zasady nowożytnego pożarnictwa, był Andrzej Frycz-Modrzewski. Z kolei w 1921 r. powstał Związek Ochotniczych Straży Pożarnych, który w tym roku obchodzi stulecie. Członkowie związku mają ogromne doświadczenie i wiedzę w zakresie prowadzenia ochotniczych straży pożarnych. Pozwoliłam sobie na przeprowadzenie w bardzo krótkim czasie wśród młodzieży ankiety z pytaniami: Kto to jest strażak? Kto to jest druh ochotnik? I wiecie, co mi napisali? Napisali tak: jest to bohater cieszący się szacunkiem i zaufaniem społecznym, profesjonalnie wyszkolony, w pełnej gotowości bojowej, zdyscyplinowany, odporny na stres, zdolny do podejmowania szybkich decyzji, ofiarny, odpowiedzialny, życzliwy, niemierzący prywatnego czasu. To, że stoję dzisiaj w mundurze przed państwem, to nie jest przypadek, panie ministrze, dlatego, że ja ten mundur noszę z wielkim szacunkiem. Wszyscy, którzy ten mundur również noszą, czynią to w takim sam sposób. Swój los z ochotniczymi strażami pożarnymi związałam w zasadzie w 2006 r. i od tej pory ich rozwój i to, co się z nimi będzie działo w przyszłości, nie jest mi obojętne. Chciałam powiedzieć, że ochotnicze straże pożarne to jest sprawdzony system, zarówno jeżeli chodzi o działania ratowniczo-gaśnicze, jak również jeżeli chodzi o współpracę z innymi organizacjami i formacjami mundurowymi, a także jeżeli chodzi o współpracę z jednostkami samorządu terytorialnego. Cała formacja ochotniczych straży pożarnych liczy ok. 700 tys. członków. 250 tys. z nich działa w krajowym programie ratowniczo-gaśniczym i ma uprawnienia do uczestniczenia w działaniach ratowniczo-bojowych. Funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej mamy 30,5 tys. I teraz pomyślcie sobie, co by było, gdyby nie było doskonale wyposażonych, wyszkolonych druhów ochotników? Jak wyglądałby system bezpieczeństwa w naszym kraju? I pomyślcie sobie jeszcze coś innego. Gdyby przyszło wszystkim funkcjonariuszom, druhom ochotnikom zapłacić stałą pensję, to po prostu państwa nie byłoby na to stać. Dlatego należy ich szanować i należy im dziękować za ich owocną i ofiarną pracę. A teraz przejdę do samego projektu ustawy. Chciałam powiedzieć, że dobrze że ten projekt się pojawił. Jest to pewna forma określenia gratyfikacji emerytalnej w wysokości 200 zł po 20 i 25 latach udokumentowanej służby w ochotniczej straży pożarnej. Szkoda co prawda, że nie jest to nasza wersja, czyli 10 lat. Podobna wersja była również w projekcie obywatelskim, który został złożony w 2017 r., a nad którym procedowaliśmy 23 stycznia 2020 r. Projekt ten został skierowany do komisji polityki społecznej i komisji finansów, nie zaś do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Tam, w tych dwóch komisjach ten projekt po prostu utknął. Środowiska mówią, że kwestia dotycząca gratyfikacji emerytalnej powinna znaleźć się w tej ustawie, ale wszystkie pozostałe kwestie dotyczące funkcjonowania i kryteriów powinny znaleźć się w ustawach o ochronie ludności i ochronie przeciwpożarowej. To wynika również z braku oceny regulacji i niekompletnych uzgodnień ze środowiskiem, stanowi ingerencję w wolność zrzeszania się. Chciałam podziękować panu ministrowi za to, że na posiedzeniu komisji, podkomisji dyskutowaliśmy merytorycznie, i za to, że przychylił się do mojej poprawki, która m.in. dotyczyła tego, że każda gmina musi podpisać umowę ze wszystkimi istniejącymi ochotniczymi strażami pożarnymi, co uchroni je przed likwidacją czy eliminacją. Ponadto dziękuję panu ministrowi, że zgodził się ze mną w art. 38 sprawozdania podkomisji. Obecnie po zmianie będzie to art. 39, który dotyczy tego, że nie powinien w tej ustawie znaleźć się zapis, który dotyczy realizacji zadań na potrzeby obrony państwa, ochrony ludności, obrony cywilnej, bo zapis ten, z uwagi na to, że OSP i PSP nigdy nie były formacjami militarnymi, nie ma podstaw ani konstytucyjnych ani traktowych. Obrona cywilna i obrona państwa to są dwie różne kwestie, panie ministrze. Dlatego za tę dobrą wolę bardzo serdecznie dziękuję. Będziemy z wielką uwagą śledzić to, co dzieje się z tym projektem ustawy i jak ona w praktyce działa. Składam kilka poprawek, o których wspomniałam, panie ministrze. Proszę o ich akceptację, a moja formacja, moje ugrupowanie i mój klub będą popierały tę ustawę. Bardzo dziękuję.