Mówca: Stanisława Prządka
Data: 2014-11-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia stanowiska Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy Kodeks wykroczeń (druk nr 2825). Przedstawiony projekt ustawy ma na celu według wnioskodawców doprecyzowanie niejasnego pojęcia ˝stanu po spożyciu˝ oraz ˝pod wpływem środków odurzających˝. Zdaniem wnioskodawców brak precyzyjnej definicji tych dwóch terminów, do których odwołania znaleźć można w Kodeksie karnym oraz Kodeksie wykroczeń, budzi szereg wątpliwości, szczególnie w odniesieniu do ziela i żywicy konopi, marihuany i haszyszu. Przedłożony projekt zawiera propozycję wprowadzenia do Kodeksu karnego ustawowej definicji zwrotu normatywnego ˝pod wpływem środka odurzającego˝ będącego znamieniem typu czynu zabronionego z art. 178a § 1 i 4 Kodeksu karnego oraz stanowiącego ustawową okoliczność obligatoryjnie zaostrzającą odpowiedzialność karną za niektóre typy przestępstw z rozdziału XXI Kodeksu karnego, grupującego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu i komunikacji. Projektodawcy proponują wprowadzenie w tym rozdziale nowej jednostki redakcyjnej w art. 180a, w której precyzują dolną granicę stężenia THC, charakterystycznego dla ziela, żywic oraz wyciągów z ziela konopi. W odniesieniu do pozostałych środków odurzających projektodawcy proponują wprowadzenie już wyłącznie definicji ocennej, opartej na kryterium zakłócenia sprawności psychomotorycznej człowieka w drodze oddziaływania na określony układ nerwowy. Analogiczne zmiany proponowane są w Kodeksie wykroczeń. Odnosząc się do treści projektowanych przepisów, należy przywołać polską doktrynę prawa karnego, która jest w tej sprawie jednomyślna i zajmuje stanowisko, że brak jest obiektywnego miernika określającego zawartość w organizmie środka odurzającego powodującego zaburzenia czynności psychosomatycznych odpowiadającego stanowi nietrzeźwości. Nie wypracowano takiego miernika, jakim jest zawartość alkoholu w organizmie wyrażana w promilach. Niektórzy ze znawców problemu wskazują także na fakt, że zakłócenie sprawności psychofizycznej przez środek odurzający zdefiniowane jest w sposób opisowy i budzi wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnej reguły określoności znamion przestępstwa, art. 42 ust. 1 konstytucji. Także w literaturze zagranicznej nie ma jednolitego dominującego poglądu co do potrzeby wprowadzenia legalnego stężenia progowego dla THC. W jednym ze swoich artykułów prof. Piotr Girdwoyń z Katedry Kryminalistyki na Uniwersytecie Warszawskim przywołuje badania naukowców z Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych, które według niego potwierdzają słuszność stanowiska, w myśl którego nie ma, przynajmniej w chwili obecnej, prostego przełożenia wyznaczonego stężenia THC, a także innych substancji, na znamię bycia pod wpływem środka odurzającego. Mając na uwadze powyższe, wydaje się, że zaproponowane zmiany nie znajdują uzasadnienia, ponieważ orzecznictwo Sądu Najwyższego dokładnie precyzuje, czym jest bycie w stanie pod wpływem środków odurzających, zwracając uwagę, że oczywiście wyniki badań laboratoryjnych pełnią niewątpliwie rolę pomocniczą, ale kluczowe są inne dowody, np. zeznania świadków pozwalające na ustalenie sposobu zachowania i na tej podstawie wyciągnięcie wniosków co do stopnia zaburzenia świadomości sprawcy. Przydatny w takich sprawach jest także katalog niestandardowych sposobów zachowania sprawcy, wskazujących na bycie w stanie pod wpływem środków odurzających, które przytacza na podstawie analizy orzecznictwa Sądu Najwyższego glossa do jednej z uchwał. Wymienia się w niej następujące objawy obniżenia sprawności psychomotorycznej wynikające z pozostawania pod wpływem środka odurzającego: drżenie rąk, niezborność ruchów, zawroty głowy, senność, osłabienie uwagi, ospałość, zakłócenie logicznego myślenia, urojenia wzrokowe i słuchowe, zaburzenia poczucia czasu lub przestrzeni, stan euforyczny lub fałszywe poczucie zwiększonej sprawności. (Dzwonek) Konkludując, nie mogę oprzeć się wrażeniu, że omawiany projekt posłów Twojego Ruchu ma swój inny, ukryty cel - przetarcie ścieżki dla zalegalizowania marihuany w polskim porządku prawnym. Przypomnę też, że na takie rozwiązanie nie ma zgody posłów Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Dlatego też, a przede wszystkim z powodu przywołanych przeze mnie wątpliwości i zastrzeżeń natury merytorycznej, posłowie Sojuszu Lewicy Demokratycznej będą głosowali za odrzuceniem projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo.