Mówca: Borys Budka
Data: 2013-01-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić łączne stanowisko naszego klubu co do wszystkich trzech projektów ustaw zawartych odpowiednio w drukach nr 816, 819 i 864. Z oczywistych względów nie będę odnosił się do projektu ustawy zgłoszonego przez posłów Platformy Obywatelskiej, bo oczywiste jest, że nasz klub chce pracować w komisji nad tym projektem. Jeśli chodzi o projekt ustawy najmniej obszerny, czyli zawarty w druku nr 816, zgłoszony przez klub Prawa i Sprawiedliwości, to generalnie nie czas i miejsce, by omawiać w szczegółach propozycje przedstawione przez państwa, niemniej jednak na pewno część tych rozwiązań zasługuje na pozytywną ocenę, na to, żeby wspólnie wypracować w tym ostatecznym rozwiązaniu wersję najbardziej korzystną dla adresatów tych norm prawnych, a przez pojęcie adresata rozumiem nie organy spółdzielni mieszkaniowych, ale przede wszystkim użytkowników lokali we wszystkich formach prawnych, jakie one mają. Można w pewnym zakresie różnić się w szczegółach, zwłaszcza jeśli chodzi o techniczne kwestie, związane np. z możliwością udziału każdego członka spółdzielni w obradach, w posiedzeniach organów typu rada nadzorcza, ale myślę, że na etapie prac komisyjnych jesteśmy w stanie wypracować dobre rozwiązania. W innych kwestiach propozycje państwa zawarte w druku nr 816 w większości zasługują na pozytywną ocenę. Chciałbym skupić się na propozycjach zawartych w druku nr 864, które sygnowane są przez klub parlamentarny Sojuszu Lewicy Demokratycznej, a tak naprawdę jest to projekt, który kiedyś, w zeszłej kadencji, nazwano projektem obywatelskim. Oczywiście, prezes spółdzielni mieszkaniowej też jest obywatelem, więc jeżeli na to tak popatrzymy, to rzeczywiście był to projekt obywatelski. Niemniej jednak, z całym szacunkiem, należytym szacunkiem dla pracy, która została włożona w ten projekt, należy powiedzieć, że to nawet nie jest jeden krok wstecz, ale jakieś 20 albo 30 kroków wstecz, dlatego że państwo proponujecie tak drastyczne ograniczenie praw członków spółdzielni mieszkaniowych i tak mocne prawa dla organów tychże spółdzielni, że nie sposób przejść nad tym do porządku dziennego czy starać się pracować nad tym projektem. Oczywiście państwo cały czas próbujecie przeforsować to, co już było i co skutecznie na szczęście udało się w 2007 r. wspólnie głosami Platformy Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwości pozytywnie zmienić. Co tak naprawdę państwo proponujecie? Powrót do rozwiązań, których sprawa została już, myślę, przez Wysoką Izbę, przy aprobacie Trybunału Konstytucyjnego, w sposób należyty rozwiązana. Wracamy tu do koncepcji tego nieznanego w innych systemach prawnych ograniczonego prawa rzeczowego w postaci spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, które znowu chcecie państwo móc ustanawiać, czyli: jestem właścicielem i mogę sprzedać, ale tak do końca nie jestem, bo do końca moich dni to spółdzielnia będzie zarządzać tym moim prawem. Mam prawo do tego, co pomiędzy ścianami, ale już do gruntu nie. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu to jest relikt. To jest to, czego ustanawianie, mam nadzieję, nigdy już nie będzie możliwe. Mam nadzieję, że tutaj, w Wysokiej Izbie, nie znajdzie się wystarczająca liczba głosów, żeby to przyjąć. Oczywiście są błędy w sposobie budowania ustawy, niekiedy państwa definicje legalne raz są w tym artykule, raz w innym. Ale to oczywiście zawsze można poprawić. Zupełnie jednak nieuzasadnione wydają się ograniczenia praw członków, np. jest możliwość wglądu do faktur, ale, jak państwo proponujecie, tylko w sprawie swojej nieruchomości, czyli członek spółdzielni nie dowie się np., ile zarząd spółdzielni wydaje na obsługę prawną. Jestem radcą prawnym i wiem, jak w niektórych spółdzielniach te sprawy, niestety, stara się je utajniać. Członek spółdzielni nie dowie się, jakie organa spółdzielni, zarząd płacą faktury, jeżeli nie dotyczą one nieruchomości, w której on mieszka, a przecież gros tych opłat jest opłatami wspólnymi, czyli ile wydajemy na odśnieżanie, ile płacimy szwagrowi członka rady nadzorczej za to, że zrobi np. przegląd kominów, których być może w spółdzielni nie ma, itd. Wracamy niestety do tych patologicznych sytuacji, które ta ustawa może wprowadzić. Kolejny element, przesądzono, państwo bardzo ładnie piszecie, że praca w innych organach, aniżeli praca w zarządzie, jest pracą społeczną, chyba że statut stanowi inaczej. W tej chwili mamy przynajmniej limit wynagrodzeń. Wracamy, państwo wracacie, przepraszam, na szczęście nie my, do sytuacji patologicznych, które mogą mieć miejsce, które już były, że członkowie rad nadzorczych byli sowicie wynagradzani po to tylko, żeby byli spolegliwi wobec organu, który tak naprawdę powinni byli kontrolować. Brak ustawowego zasiadania w radach nadzorczych pracowników, czyli dochodzimy do sytuacji, do tego, co miało miejsce, czyli prezes spółdzielni jest kontrolowany przez pracownika, którego może zwolnić, jak tylko będzie on o coś więcej pytał. Tego typu propozycje nie mogą znaleźć aprobaty posłów Platformy Obywatelskiej. Wierzę, że również nie znajdą poparcia w innych klubach, dlatego że powodują, iż możemy wrócić do złych, patologicznych sytuacji, które od 2007 r. sukcesywnie, dzięki wprowadzonym zmianom, są w spółdzielczości mieszkaniowej eliminowane. Chcę z całą mocą podkreślić, że pozostałe projekty ustaw mają na celu przede wszystkim wzmacnianie praw członków spółdzielni mieszkaniowej. Tendencją od 2007 r. jest odwrócenie tej sytuacji. To nie członek spółdzielni ma być sługą prezesa, to ma być tak, jak powinno być, jak dzięki ustawom, dzięki nowelizacji z 2007 r. w większości spółdzielni się dzieje. Co jest największym mankamentem spółdzielczości mieszkaniowej? Otóż nie jest tak, że spółdzielnie są złem same w sobie. Problemem są wielkie molochy, wielkie spółdzielnie, kilkunastotysięczne, gdzie zarządy dysponują olbrzymim majątkiem, z którego sowicie opłacają pracowników spółdzielni, którzy są członkami tychże spółdzielni, którzy przychodzą na walne zgromadzenia, siedzą - godz. 19 dla nas, parlamentarzystów, to jest nic - wybory w takich spółdzielniach odbywają się o czwartej nad ranem, wcześniej jest dwugodzinne wystąpienie prezesa, po czym trzygodzinne wystąpienie głównego księgowego, następnie dwugodzinne wystąpienie członka rady nadzorczej itd., co powoduje, że na sali do wyborów zostają tylko pracownicy, którzy nie mogą wyjść, bo na drugi dzień wiadomo, jak by się to skończyło. Dlatego też nie można wracać do rozwiązań, które zostały przekreślone. Dlatego też najlepiej obrazuje to art. 52, który państwo proponujecie, otóż to już nie jest nawet tak, jak pan poseł wnioskodawca z uśmiechem przedstawiał, jak to fajnie, że wspólnota, że ustawa o własności lokali będzie stosowana już nie tak, jak jest teraz, w mojej ocenie niewłaściwie, że to dopiero, jak wszystkie lokale zostaną wyodrębnione, ale tu jest jeszcze lepsze rozwiązanie, tu nie tylko jak wszystkie lokale zostaną wyodrębnione, ale dopóki tam zostanie choć jeden członek spółdzielni, to tam nie ma z automatu ustawy o własności lokali. Dlatego też, albo z przykrością, albo z przyjemnością, zależy, która strona sali będzie to oceniać, składam wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu zawartego w druku nr 864 i skierowanie pozostałych projektów do komisji. Dziękuję, panie marszałku.