Mówca: Michał Jaros
Data: 2016-03-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Oczywiście mam zaszczyt przedstawić opinię Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska na temat rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, druk nr 322. Ministerstwo Finansów zamierza obniżyć limit transakcji gotówkowych oraz wprowadzić sankcje fiskalne za niestosowanie się do limitów. Obecnie ustawa o swobodzie działalności gospodarczej nakazuje rozliczać za pośrednictwem banku transakcje, które przekraczają równowartość 15 tys. euro, lecz nie przewiduje za to żadnych sankcji. Zgodnie z planami Ministerstwa Finansów limit płatności gotówkowych zmalałby do 15 tys. zł, a ten, kto by go nie przestrzegał, nie mógłby zapłaconych kwot zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Dotyczyłoby to zarówno kosztów bezpośrednich, jak i pośrednich, czyli takich, które są odliczane w czasie, np. amortyzacji. Podatnik, który uwzględniłby daną kwotę w rozliczeniach, a nie zapłaciłby przelewem bankowym, musiałby skorygować koszty uzyskania przychodu. Mam zarzuty do tego projektu. One przede wszystkim dotyczą... Wprowadzenie proponowanych zmian nałoży na przedsiębiorców obciążenia prawdopodobnie nieproporcjonalne do potencjalnych korzyści. Autorzy projektu nie podają żadnych danych, które potwierdziłyby postawioną w uzasadnieniu projektu nowelizacji tezę, iż faktury gotówkowe opiewające na kilkadziesiąt tysięcy złotych są na ogół w praktyce dokumentem dotyczącym transakcji, która nie miała miejsca. Analiza aktualnego orzecznictwa sądowego dotyczącego oszustw w zakresie podatku od towarów i usług sugeruje odmienne wnioski - że od wielu lat oszustwa te są dokonywane w odniesieniu do transakcji rozliczanych z użyciem rachunków bankowych. Praktyka ta wynika z realizowanego przez organizatorów oszustwa, zamiaru nadania transakcjom pozoru legalności. Założenie rachunku bankowego oraz przeprowadzenie rozliczeń z wykorzystaniem systemu bankowego nie stanowi dla przestępców jakiejkolwiek bariery. Należy wątpić, aby zaostrzenie ograniczeń w odniesieniu do obrotu gotówkowego rzeczywiście przyczyniło się do walki z fikcyjnymi transakcjami. Autorzy projektu nie wskazują, w jaki sposób zaostrzenie obowiązku posługiwania się rachunkami bankowymi przez przedsiębiorców miałoby ograniczyć szarą strefę. Rzeczywiście dla transakcji dokonywanych w szarej strefie charakterystyczne są rozliczenia gotówkowe, jednakże zasadniczą cechą takich transakcji jest zaniechanie prawidłowego ich udokumentowania. Transakcje te nie są zatem dokumentowane np. poprzez wystawienie faktury VAT. Należy zauważyć, że ograniczenie to dotyczyć będzie wydatków, które mogą być, co do zasady, zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Będą to zatem wydatki prawidłowo udokumentowane, najczęściej fakturą VAT. Z natury rzeczy zatem wydatki te nie należą do szarej strefy. Wobec powyższego proponowane ograniczenie obrotu gotówkowego nie może być skuteczne w zwalczaniu szarej strefy. Wątpliwość, czy warto do tego mieszać prawo podatkowe - rozliczenie kosztów, wydatków w kosztach uzyskania przychodów jest jednym z najbardziej skomplikowanych zagadnień. Gdy dodamy do tego jeszcze jeden formalny warunek, potwierdzenie przelewu bankowego, przedsiębiorcy będą mieli jeszcze więcej pracy. Oprócz faktur będą musieli bowiem gromadzić wyciągi bankowe. Warto też pamiętać o specyfice niektórych branż, szczególnie w handlu, w których płatności gotówkowe są na porządku dziennym i nikogo nie dziwią. Dodatkowe obciążenia administracyjne... Ja jeszcze chciałem dodać, że to jest w jakimś stopniu ograniczenie swobody działalności gospodarczej, ograniczenie obrotu gotówką. Zmiany korzystne dla sektora bankowego - z jednej strony wprowadzacie państwo podatek bankowy, a z drugiej strony niwelujecie w jakimś stopniu straty banków poprzez chociażby udokumentowanie transakcji poprzez przelewy między bankami. Kolejny projekt Prawa i Sprawiedliwości wymierzony w jakimś stopniu w przedsiębiorców. Dlaczego wymierzony? Dlatego że spotyka się z negatywną opinią organizacji pracodawców i przedsiębiorców, takich jak chociażby Business Centre Club, Związek Przedsiębiorców i Pracodawców, Związek Rzemiosła Polskiego. Ja uważam, że ten projekt na pewno nie ma nic wspólnego z wolnym rynkiem. W jakimś stopniu wprowadza w zawoalowany sposób socjalistyczne podejście do działalności gospodarczej, do obserwowania każdego wydatku, najpierw przedsiębiorstwa, a później człowieka. Ja przestrzegam przed tego typu praktykami. To prowadzi do złych rzeczy, żeby tak nas Wielki Brat obserwował i patrzył na każdą naszą transakcję. W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej nie rekomenduję tego projektu do dalszych prac, natomiast uważam, że jeżeli Ministerstwo Finansów przedstawi realne koszty czy realne straty Skarbu Państwa, warto na ten temat rozmawiać. Nie było to powiedziane w projekcie ustawy. Czekam w Komisji Finansów Publicznych, jeżeli ten projekt oczywiście będzie procedowany w Komisji Finansów Publicznych, na taką (Dzwonek) informację, jak to wpłynie na ograniczenie szarej strefy. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Marek Jakubiak: Było, było, panie pośle. Było napisane, że żadnych kosztów nie ponoszą.)