Mówca: Eugeniusz Tomasz Grzeszczak
Data: 2014-07-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie pośle... Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego Małgorzata Gersdorf: Teraz jeśli chodzi o odwoływanie się do prawa europejskiego, ta multicentryczność, o której tak pięknie pisze pani prof. Łętowska, to jest w tej chwili konieczność. To jest widoczne wprost, ta proeuropejska wykładnia prawa, różne były rodzaje tej proeuropejskości w związku z wykładnią naszych przepisów. Ja mogę powiedzieć o tym, jeśli chodzi o zakres prawa pracy, właśnie tę ostatnią sprawę sądów garnizonowych, to nie spotkało się z dobrą oceną osób, które zostały zwolnione. Pomysł i myśl główna były takie, że państwo musi mieć prawo reorganizować swoją administrację i nie może być w kleszczach takiego zobowiązania, że musi wszystkich przejąć, bo przecież proszę państwa, nie może wszystkich przejąć, czyli że te osoby i tak byłyby zwolnione. Nastąpiłoby to za dwa miesiące, bo byłyby przejęte, a później zwolnione, bo nie ma stabilizacji na zawsze. Nic nie może wiecznie trwać. Ta myśl wynikała z prawa europejskiego. Niestety ustawodawca nie przejął tej dyrektywy i możliwości niestosowania art. 23 1 do administracji rządowej, co należałoby być może rozważyć. Jeżeli chodzi o prawo europejskie, to ci sędziowie Sądu Najwyższego, którzy je znają, szkolą sędziów, szkolą ich także członkowie Biura Studiów i Analiz, te młodsze osoby, które doskonale znają prawo europejskie w zakresie orzecznictwa, takie szkolenia się odbywały. One zresztą były finansowane ze środków unijnych, w tej chwili te szkolenia mogą być przeprowadzane przez szkołę w Krakowie. Troszeczkę będzie hamowało ten proces to, że organizacje pozarządowe życzą sobie umów z osobami wykładającymi, bo to nie jest przyjemne, że każdy będzie zaglądał do umów, jakie będziemy podpisywać. Teraz jeszcze chciałabym powiedzieć, że szansy na zmniejszenie opieszałości sądów powszechnych w ogóle upatrywałabym tylko w zmianie kognicji, ograniczeniu kognicji sądów powszechnych, ponieważ została ona bardzo rozszerzona. To było zrozumiałe. Po 1989 r. mieliśmy zaufanie tylko do sądów. Wszystko miało być w sądzie. Nic w komisjach pojednawczych ani innych, tylko wszystko powinno iść do sądu. Teraz jakby wahadełko się przechyliło i nie mamy zaufania do sądów. Tak wynika z badań opinii publicznej. Z tym że jak się dogłębnie spojrzy na taką opinię, to widać, że bardzo mało osób zetknęło się z sądami wprost. Bardzo bym chciała, żeby Wysoka Izba, żebyście państwo posłowie popracowali razem ze mną nad zmianą wizerunku sądownictwa polskiego, bo to nie jest prawda, że sądy są opieszałe, a sędziowie - niedouczeni. Sędziowie w sądach rejonowych rozstrzygają mnóstwo spraw, tysiące spraw, 500-600 spraw. Jak taki sędzia ma działać nieopieszale? On jest zawalony sprawami. Czyli kognicja stale się rozrasta, a sędziów jest tyle, ile jest. Nie mają oprzyrządowania, porządnych sekretariatów, asystentów. W Sądzie Najwyższym mamy asystentów, Biuro Studiów i Analiz, a oni tego nie mają. Gdyby mieli, na pewno pracowaliby szybciej, ale to wszystko są pieniądze, więc nie wzywam do przypisania każdemu sędziemu sądu rejonowego asystenta, ale do takiej wstrzemięźliwości, jeśli chodzi o złą opinię o sędziach. Jeden przypadek jakiegoś złego działania, postępowania dyscyplinarnego od razu jest wykorzystywany przez czwartą władzę jako uogólnienie. To bardzo mi się nie podoba. Jeżeli chodzi o pytanie pani poseł Szmajdzińskiej, to ja odpowiem na nie pisemnie, bo nie wiem. To znaczy wiem mniej więcej, o co chodzi, ale nie wiem ile. Pani poseł Hrynkiewicz mówiła o umowach śmieciowych. Ja na tych umowach śmieciowych sama się znam, bo zajmuję się prawem pracy, i nie lubię, żeby mówić o nich: śmieciowe. To są w ogóle normalne umowy. Linia orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie umów cywilnoprawnych wykorzystywanych w zatrudnieniu jest bardzo liberalna. Wszystko właściwie jest oceniane z punktu widzenia prawa pracy. Jest mnóstwo orzeczeń Sądu Najwyższego, w których mówi się, że ta umowa, która była napisana jako umowa o dzieło, bo to teraz jest najbardziej - w cudzysłowie - oszczędne, jest oceniana jako umowa o pracę. Ostatnie takie orzeczenie to jest orzeczenie prof. Hajna o wydłubywaniu pestek z wiśni. To było jako umowa o dzieło, a oni to zaprojektowali jako umowę o pracę. Nawet tłumaczenie jest takie, że umowa jest umową o pracę, jeżeli czynności są jednorodne, stale powtarzane. Tak że muszę powiedzieć, że orzecznictwo Sądu Najwyższego jest bardzo propracownicze, absolutnie tak jest. Z całą pewnością można radzić tym osobom, żeby występowały do sądu, jeżeli zostały w taki sposób wykorzystane. Prawa nabyte w systemie emerytalnym zależą od tego, co kto nabywa, jak tutaj już pan poseł powiedział. Nie widzę konkretnego rozwiązania. Nie wiem, jak rozwiązać kwestie spółdzielni mieszkaniowych, ale wiem, że na pewno muszą być one rozwiązane. Mamy w Izbie Cywilnej znawców spółdzielczości, tak że na pewno pomogą państwu w tym zakresie. Oczywiście w tej kwestii jest taki problem: Czy własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu w ogóle powinno się ostać? Mamy różne zdania, ale jeżeli to prawo już jest, to musi być też w jakiś sposób chronione. Nie wiem, ile z tych 54 postępowań dyscyplinarnych której dotyczyło grupy i ilu osób. Nie wiem. Mogę się dowiedzieć - jest ich 54 i łatwo to zbadać - bo tutaj pan poseł Szlachta chciał otrzymać takie informacje. Jeżeli chodzi o stan spoczynku sędziów: Czy mogą oni świadczyć usługi prawne w biurach poselskich za zgodą prezesa? Nie powinnam udzielać porad prawnych, bo mi nie wolno. Status sędziego w stanie spoczynku jest taki sam w zakresie dodatkowego zatrudnienia jak sędziego wykonującego pracę. Czyli on musi poddać się wszystkim rygorom, które go obowiązują. Jeżeli chodzi o biura poselskie, to są to takie organy, w przypadku których można by było wydać na to zgodę. Wolałabym dać zgodę dla Sejmu, a nie dla konkretnego biura poselskiego, ponieważ sędzia ma być apolityczny. To chyba byłoby wszystko, panie marszałku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)