Mówca: Jan Łopata
Data: 2014-06-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt zabrać głos i przedstawić opinię klubu w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, druk nr 2414. Wysoki Sejmie! Projektowana zmiana polega na zastąpieniu dotychczasowej stałej kwoty pomniejszającej podatek w pierwszym przedziale skali podatkowej kwotą zmienną, której wysokość byłaby uzależniona od średniorocznego minimum egzystencji dla gospodarstwa pracowniczego w roku poprzedzającym rok podatkowy. Wartość ta jest ogłaszana przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Odliczeniu podlegałaby kwota 18% dwunastokrotności średniorocznego minimum egzystencji. W załączonym do projektu ustawy uzasadnieniu, ale również w opiniach instytucji i organizacji zewnętrznych prezentowana jest argumentacja, która najdobitniej wyrażona została w zdaniu, opinii, samorządu woj. warmińsko-mazurskiego. Pozwalam sobie ją zacytować, bo moim zdaniem jest to sedno sprawy: Regulacja, w naszej ocenie, tak piszą przedstawiciele tegoż województwa, społecznie jest słuszna, ale dlaczego ma to być realizowane kosztem uszczuplenia dochodów własnych samorządów? O tym aspekcie nic nie wspomina się w uzasadnieniu, a przecież środki gromadzone w samorządzie, m.in. z podatku PIT, przeznaczone są także na pomoc społeczną. W poprawionej regulacji brakuje gwarancji utrzymania dodatkowego poziomu dochodów jednostek samorządu terytorialnego z podatku od osób fizycznych. Tak brzmi opinia. Moim zdaniem, naszym zdaniem, to jest clou wszystkich opinii, bo można, czemu nie, ładny gest społeczny, ale jest właśnie to ˝ale˝. Samorządy stwierdzają: Proszę bardzo, jest to wskazane, dobre, ale w związku z przewidywaną utratą dochodów, a mówimy o kwocie, jak sami podaliście, państwo wnioskodawcy, ponad 13 mld zł - 13,7 mld zł - pytają, dlaczego ich kosztem. Warto zauważyć, że projektodawcy nie uwzględniają faktu, iż udział w podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi jedno z głównych źródeł dochodów własnych j.s.t. Gminy mają blisko 40%, powiaty 10-25%, województwa, zgodnie z opinią województwa, 1-6%. Rząd, a w szczególności minister finansów, ale zapewne i minister ds. zabezpieczenia społecznego, powiedzą: Okej, zastanówmy się, stwórzmy większe możliwości odliczenia, ale trzeba też pamiętać o budżecie, w którym jest deficyt. A więc w jaki sposób można byłoby sfinansować chociażby zadania z zakresu pomocy społecznej, tego projektodawcy nie zauważają. Argument dotyczący deficytu nie jest błahym argumentem. Polska nadal jest objęta - o czym tu już mówiono - procedurą nadmiernego deficytu, a wyłamanie się z tej procedury oznacza trudne do przeliczenia koszty, tak jak trudne są do wyliczenia konsekwencje podwyższenia kwoty wolnej, jeśli chodzi o możliwość skorzystania z ulg podatkowych różnego rodzaju, które są ograniczone, ale jednak nadal istnieją, ulg na dzieci, ulg związanych z darowizną, wydatkami na szkolenie, ulgą odsetkową itd. Reasumując... (Poruszenie na sali) Jeszcze nie teraz. Trzeba, po pierwsze, dobrze oszacować skutki, a po drugie, pomóc gospodarce, żeby szybciej zasypała ten deficyt, bo tylko w ten sposób, przez rozwój gospodarczy można by zmniejszyć deficyt, dług. Oczywiście wtedy ten słuszny społeczny wniosek, ta słuszna społeczna propozycja byłaby możliwa do realizacji. Dlatego powtarzam: jeszcze nie teraz. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Ale popracujemy.)