Mówca: Eugeniusz Tomasz Grzeszczak
Data: 2014-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Łącznie. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Igor Radziewicz-Winnicki: Łącznie. W roku 2012 w ramach narodowego programu kontynuowano działania w tych samych obszarach. Te obszary - pięć obszarów badawczych - zostały ustalone na lata 2011-2016, stąd mamy tu kontynuację. W roku 2012 Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii pozyskało informację o realizacji celów przez 2300 podmiotów zobowiązanych do sprawozdawania swojej działalności w tym zakresie, w tym 29 instytucji centralnych i władze samorządowych województw i gmin. Odsetek gmin, które przedstawiły sprawozdania zgodnie z zapisem ustawowym, sięgnął 91%. W ramach prowadzonych działań na poziomie lokalnym gminy przygotowywały programy przeciwdziałania narkomanii. 53% gmin opracowało oddzielny program przeciwdziałania narkomanii, a 41% korzystało z opracowanego gminnego programu przeciwdziałania uzależnieniom. Podobnie jak w roku 2011 co czwarta gmina w ramach przygotowania strategii prowadziła szczegółową diagnozę problemów na swoim terenie. Jeśli pan marszałek pozwoli, przepraszam za przerwę, chciałbym skrócić to wystąpienie i odnieść się do innych danych. Mianowicie w roku 2012 przeprowadzono badania nie w ramach programu ESPAD, jak w roku 2011, ale w ramach działań finansowanych z Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych. W wyniku tych badań uzyskano informację, iż 17,6% dorosłych respondentów przyznało się do używania kiedykolwiek w życiu konopi indyjskich i przetworów konopi indyjskich, natomiast 13,7% przyznało się do kontaktów z jakimikolwiek narkotykami. Wśród substancji nielegalnych pierwsze miejsce pod względem rozpowszechnienia, jak w latach poprzednich, zajmowały konopie indyjskie, czyli różne postacie tetrahydrokannabinolu, natomiast na drugim miejscu, podobnie jak w latach poprzednich, była amfetamina. Do używania dopalaczy przyznało się 1,4% respondentów. W ramach objęcia programem leczenia osób uzależnionych w 2012 r. przyjęto blisko 15 tys. osób. W pierwszym roku obowiązywania znowelizowanego art. 62a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, w roku 2012, umorzono na wniosek prokuratorów łącznie 2145 postępowań. Aktywność w zakresie możliwości odstąpienia od penalizacji osób posiadających narkotyki wykazały również sądy - osądziły łącznie 177 spraw na mocy przepisu art. 62a ustawy i umorzyły 160 spraw, czyli 90%. Ogólna liczba osób osądzonych z ustawy w sądach rejonowych zmniejszyła się o 1186 osób, tj. z 22 076 osób w roku poprzednim do 20 890 osób w roku 2012. Spadek odnotowano również w zakresie skazań za posiadanie narkotyków w związku z przepisem art. 62 ustawy z 12 451 do 10 934, czyli mniej o 1517 skazań. Równocześnie wzrosła liczba orzekanych przez sądy umorzeń oraz warunkowych umorzeń spraw. W kategorii umorzeń za posiadanie odnotowano wysoki, mniej więcej 2-krotny, 200-procentowy wzrost - z 212 do 607 umorzeń. Zmiany nastąpiły również w strukturze skazań za posiadanie. Na karę pozbawienia wolności zostało skazanych 6300 osób, tzn. 10% mniej niż w roku 2011. W zakresie działań profilaktycznych, leczniczych kontynuowano działania rozpoczęte w poprzednich latach i wnioski z programu czy z obu sprawozdań są następujące: Po pierwsze, należy intensyfikować działania ukierunkowane na upowszechnianie programów promocji zdrowia i profilaktyki uniwersalnej w szkołach. Po drugie, zintensyfikowanie działań adresowanych do dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem, demoralizacją, ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Po trzecie, konieczne jest podjęcie działań, aby gromadzić w systemach statystycznych dane zgodne z treścią krajowego programu na lata 2011-2016. Po czwarte, konieczne jest szersze zaangażowanie samorządów wojewódzkich w upowszechnianie programów z zakresu profilaktyki opartych na naukowych podstawach. Często niestety dzieje się tak, że wybór programu i sposób jego realizacji odbiegają od standardów albo od wiedzy popartej dowodami naukowymi o skuteczności poszczególnych strategii, na które decydują się realizatorzy. Po piąte, podnoszenie kwalifikacji zawodowych osób zaangażowanych w działalność profilaktyczną. Po szóste, rozwijanie i upowszechnianie oferty leczniczej dla osób zgłaszających się do szpitali i do poradni z powodu problemowego używania przetworów konopi. Po siódme, zwiększenie dostępu do programów leczenia substytucyjnego. Po ósme, konieczny jest rozwój placówek udzielających świadczeń w zakresie ambulatoryjnym i realizujących programy readaptacji społecznej. Po dziewiąte, zwiększenie zaangażowania urzędów marszałkowskich w programy redukcji szkód. Po dziesiąte, rozwijanie przez organy ścigania działań, które służyłyby skuteczniejszemu ściganiu przestępstw dokonywanych za pomocą Internetu. Po jedenaste, ograniczenie liczby krajowych upraw konopi indyjskich. Po dwunaste, wypracowanie nowych rozwiązań i działań ze strony służb zajmujących się redukcją podaży. Po trzynaste, intensyfikowanie działań związanych z nową strategią antynarkotykową Unii Europejskiej na lata 2013-2020. Po czternaste, rozwijanie współpracy bilateralnej z państwami trzecimi leżącymi poza Unią Europejską. Po piętnaste, wypracowywanie bardziej skutecznych metod i mechanizmów monitorowania pojawiania się nowych substancji psychoaktywnych. I po szesnaste, badania i rozwój monitoringu na poziomie centralnym i samorządu terytorialnego. Dziękuję uprzejmie. Chętnie odpowiem na wiele pytań. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Cezary Grabarczyk)