Mówca: Joanna Augustynowska
Data: 2015-12-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponowany poselski projekt zmiany ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw to zwyky skok na stołki. (Poseł Jan Krzysztof Ardanowski: No jakże?) Projekt zmiany ustawy zmienia zasadniczo zasadę obsadzania na stanowisku prezesów, głównych inspektorów czy dyrektorów w urzędach, których projekt ustawy dotyczy. Niestety, podobnie jak przy ustawie o służbie cywilnej, projekt służy łatwiejszemu, bezkonkursowemu obsadzaniu stanowisk przez większość sejmową. Jest to kolejny przykład obniżania standardów polskich urzędników wyższego szczebla. Projekt ustawy dotyczy zmiany powoływania i odwoływania prezesa KRUS, prezesa Agencji Nieruchomości Rolnych, głównego inspektora jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, głównego inspektora ochrony roślin i jego zastępców, głównego lekarza weterynarii i jego zastępców, prezesa Agencji Rynku Rolnego i jego zastępców, dyrektorów oddziałów terenowych agencji i ich zastępców, dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie oraz prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i jego zastępców, dyrektorów oddziałów regionalnych i ich zastępców. To bardzo ważne stanowiska w administracji publicznej i rozumiem, że dlatego te projekty ustaw są tak szybko procedowane. Tymczasem proszę pamiętać, że proponowany przez państwa projekt ustawy zmienia zapisy w taki sposób, żeby obsadzanie tych stanowisk odbywało się bez przeprowadzania otwartego i konkurencyjnego naboru w formie konkursu - to jest pierwszy podstawowy zarzut, a druga kwestia - bez obowiązku publikacji o naborze. Ten zapis państwo skrupulatnie wykreślili z dotychczasowych zapisów. Również dzięki tym zapisom oznacza to, że przyszli kandydaci nie będą w żaden sposób weryfikowani ani pod względem kompetencji i wiedzy, ani też doświadczenia przez osoby, które są niezależne. Ta weryfikacja będzie się odbywała wyłącznie przez osobę, która powołuje na stanowisko. Dotychczas obsadzenie tych stanowisk polegało na powołaniu przez ministra właściwego w danej dziedzinie eksperckiego zespołu składającego się z trzech osób. (Poseł Jan Krzysztof Ardanowski: Z PO.) Zespół ten rekomendował ministrowi maksymalnie trzech kandydatów, uwzględniając ich staż pracy, doświadczenie, umiejętności. Zgodnie z proponowanym projektem ustawy to premier, bez zasięgania opinii środowiska eksperckiego, jedynie ministra, ma powoływać te osoby w celu obsadzenia stanowisk. We wszystkich przypadkach wymienionych w projekcie ustawy osoby na główne stanowiska kierownicze będzie powoływał premier na wniosek ministra właściwego danej dziedziny. Będzie też tym samym odwoływał z tych stanowisk, tak jak to miało miejsce dotychczas. Wymogi dotyczące stażu pracy i doświadczenia pozostają jednak bez zmian, na szczęście, w przeciwieństwie do ustawy o służbie cywilnej, gdzie zostało to wykreślone. Natomiast to, co budzi największy niepokój, to to, że usunięto bardzo ważny zapis dotyczący obwieszczenia informacji o konkursie i jego wynikach w Biuletynie Informacji Publicznej. Co to oznacza, szanowni państwo? To oznacza, że w przypadku zmiany na tak ważnych stanowiskach w administracji publicznej tak naprawdę przeciętny Kowalski ani nawet świetny ekspert mogą po prostu nie mieć o tym żadnej wiadomości. To oznacza tak naprawdę, że pan minister z własnego grona będzie mógł wybrać sobie kandydata według sobie znanych preferencji, w sobie znany sposób zweryfikuje to - o tych wszystkich rzeczach zapomniano w tym projekcie ustawy. Kreśląc i zmieniając zasady konkursu, powodujemy to, że przestaje to być weryfikowalne w żaden sposób, mierzalne, ale również dostępne dla osób postronnych, czyli osób spoza partii rządzącej. Celem projektu, jak czytamy w uzasadnieniu, było uelastycznienie powoływania na wymienione w projekcie ustawy stanowiska i odwoływania z nich, ale to tak naprawdę zwykły skok na stołki. Bez publikacji informacji o naborze, bez konkursu i jasnych zasad jego przeprowadzania trudno mówić o transparentności. I jeszcze jedna ważna rzecz, którą wprowadza ten projekt ustawy. Proponowany projekt zmiany ustawy niestety nie będzie bez wpływu na budżet państwa ze względu na fakt, że w projekcie wprowadzono zmiany dotyczące ilości wiceprezesów, szanowni państwo. Wykreślono zapisy o dwóch czy jednym, a zastąpiono je liczbą mnogą nieokreśloną, co oznacza, że możemy mieć teraz nie tak jak np. w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa w art. 9 ust. 3, gdzie przewidziany jest tryb powołania jednego wiceprezesa agencji, natomiast w proponowanej zmianie będzie mowa o powoływaniu wiceprezesów - kilku, kilkunastu czy kilkudziesięciu. To moje zasadnicze pytanie. (Dzwonek) Nie ma tu transparentności. Rozumiem, że państwo potrzebują wymienić stanowiska, ale może odrobinę przyzwoitości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)