Mówca: Edward Siarka
Data: 2026-05-14 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości wobec rządowego projektu ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac, druk nr 2533. Na samym początku warto powiedzieć, czym jest ten system. To nic innego jak unijna baza danych zawierająca wnioski azylowe i informacje, które państwa takie wnioski rozpatrują w danym momencie. Baza zawiera również odciski palców osób ubiegających się o azyl i migrantów, którzy mają nieuregulowany status pobytu na terenie krajów Unii Europejskiej. System Eurodac dodatkowo ma służyć do porównywania danych biometrycznych w celu identyfikacji osób nielegalnie przekraczających granice Unii Europejskiej i tzw. bezpaństwowców. Wobec wielkiej presji migracyjnej na granicy zewnętrznej Unii Europejskiej system ten pełni ważną rolę w identyfikacji osób zatrzymanych podczas nielegalnego przekraczania granicy zewnętrznej Unii Europejskiej. Zatem system ten jest narzędziem ochrony granicy, ale stanie się również elementem zapewniającym bezpieczeństwo wewnętrzne, gdy będzie zachodziło podejrzenie, że sprawca przestępstwa wystąpił o udzielenie ochrony międzynarodowej w którymś z krajów Unii Europejskiej. W Polsce do tej pory nie funkcjonował jednolity przepis prawny czy jednolita regulacja całościowo obejmujące udział państwa polskiego w systemie Eurodac. Przedłożony projekt ustawy zmienia tę sytuację i kompleksowo określa zasady i sposób udziału Rzeczypospolitej Polskiej w systemie Eurodac. Ustawa określa również uprawnienia organów przetwarzających dane w tym systemie. Projekt zakłada, że odpowiedzialnym organem za funkcjonowanie całości systemu będzie komendant główny Policji i to właśnie komendantowi głównemu Policji będzie podlegała wyznaczona komórka, czyli Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji, jeśli chodzi o obsługę tego punktu kontaktowego w systemie. Uprawnienia bezpośredniego dostępu do danych oprócz Policji będą miały również Straż Graniczna i Urząd do Spraw Cudzoziemców, natomiast wnioski o porównywanie danych będą mogły składać inne służby, takie jak Centralne Biuro Antykorupcyjne, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Żandarmenia Wojskowa, Służba Ochrony Państwa, Krajowa Administracja Skarbowa czy Służba Kontrwywiadu Wojskowego. Są one enumeratywnie wymienione w tym projekcie ustawy. Podsumowując, można powiedzieć, że tworzenie jednolitego systemu azylowego w Unii Europejskiej, w tym wypadku wobec presji, którą mamy, ma sens. Tworzenie bazy danych osób, które nielegalnie przekroczyły granicę, jest również w interesie naszego bezpieczeństwa. Tutaj właściwie wszyscy jesteśmy zgodni co do tego, że ten dokument jest co prawda techniczny, ale jest bardzo ważnym dokumentem, który reguluje wszystkie te kwestie. Niemniej trzeba powiedzieć, że w trakcie pracy nad tym dokumentem niestety zarysował się jeden problem, który może okazać się poważny w trakcie stosowania tych zapisów, a mianowicie było powszechne odczucie, że ten dokument jest przygotowany w sposób trochę niechlujny pod względem samej legislacji. W związku z tym mogą się pojawiać jakieś problemy, ale to już jest inna sprawa, związana z rozumieniem tych przepisów. W każdym razie funkcjonariusze Policji zapewniali nas, że rozumieją wszystkie przepisy, również nowe definicje, które pojawiły się w trakcie prac nad tym dokumentem. Mamy nadzieję, że mimo tych wątpliwości czy wad ten dokument przyczyni się do poprawy naszego bezpieczeństwa i bezpieczeństwa Polski. Dziękuję bardzo.