Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2022-12-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Parlamentarnego Polska 2050 w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Szanowni Państwo! Wiele osób z niepełnosprawnościami mogłoby pracować i realizować się zawodowo, gdyby stworzyć im ku temu odpowiednie warunki. W Polsce pracuje zaledwie 28,8% osób z tej grupy, tymczasem średnia unijna wynosi ok. 50%. Marnujemy jako państwo potencjał tych osób w odniesieniu do naszej gospodarki, jednocześnie ograniczamy ich szanse na godne i samodzielne życie. Na przykładzie tego projektu widać, jak Prawo i Sprawiedliwość traktuje osoby z niepełnosprawnością, które podejmują pracę. Żeby to zobrazować, można przywołać tu wzrost płacy minimalnej, który, liczony od 2014 r. do 1 stycznia 2023 r., wyniesie ponad 100%. W tym czasie, kiedy wzrastały płaca minimalna i koszty, to świadczenie przez wiele lat wynosiło: w przypadku osób z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności - 1125 zł, a w przypadku osób ze znacznym - 1800 zł, i pozostawało bez zmian. Ten projekt też nie tworzy jakiejś nowej przestrzeni. Wzrosty o 20% w przypadku tej pierwszej kategorii i o 33% w przypadku osób ze stopniem znacznym naprawdę są bardzo skromne, żeby nie powiedzieć: bardzo słabe. To oczywiście jest krok w dobrym kierunku, ale de facto niewiele zmienia. Polska 2050 ma swój, bardzo dobry program, który został opracowany i opublikowany w dokumencie ˝Pełnoprawni: Osoby z niepełnosprawnościami i ich opiekunowie˝, który to dokument przygotował Instytut Strategie 2050. I tu mamy bardzo konkretne pomysły. Po pierwsze, należy zlikwidować pułapkę rentową, dlatego proponujemy podniesienie poziomu, do którego będzie można dorabiać do renty socjalnej bez zmniejszania świadczenia, do wysokości 130% średniej krajowej, a później zastosować rozliczenie według zasady złotówka za złotówkę. Proponujemy uproszczenie przepisów dotyczących zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Ten nadmiar biurokracji zniechęca pracodawców, mało tego, blokuje porozumienie pomiędzy pracownikiem a pracodawcą np. dotyczące wymiaru czasu pracy. Takie rzeczy powinniśmy zlikwidować. Kolejny krok to zindywidualizowane formy szkoleń dla pracodawców nie tylko w zakresie sposobu zatrudniania, ale także przekazywanie know-how, w jaki sposób wykorzystać ich potencjał. To jest naprawdę przepiękny potencjał. Należy to wykorzystać. Jak również chodzi tu o specjalne pośrednictwo pracy dla tej grupy. Także w administracji publicznej należy zwiększyć poziom zatrudnienia. Według raportu NIK dziś to tylko 3,3% przy wymaganych ustawowo 6%. (Dzwonek) Trudno wymagać od przedsiębiorców zatrudniania osób z niepełnosprawnościami, skoro państwo tych osób też nie zatrudnia. I ostatnia rzecz. Oczywiście należy usprawnić system rehabilitacji zawodowej. Dziś tylko 1,5% uczestników warsztatów terapii zajęciowej znajduje zatrudnienie, co pokazuje, że tu jest bardzo duża przestrzeń do zmiany. Koło Parlamentarne Polska 2050 będzie popierać ten kierunek zmian, zmianę stawek dofinansowania. Natomiast już teraz mamy gotowy program i będziemy go realizować w niedalekiej przyszłości. Dziękuję bardzo.