Mówca: Przemysław Koperski
Data: 2020-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polska od lat ma najbardziej zanieczyszczone powietrze w całej Unii Europejskiej. Rocznie przez smog umiera blisko 50 tys. Polek i Polaków, to 12% wszystkich zgonów. Nie przez przypadek więc na liście najbardziej zanieczyszczonych miast Unii Europejskiej jest 36 miast z Polski, wśród z nich również te, które bardzo dobrze znamy z mojego okręgu wyborczego: Żywiec, Bielsko, Pszczyna, ale również położony obok Rybnik. Wielu miejsc niestety nie ma, ponieważ główny inspektor ochrony środowiska odmawia lokalizacji stacji pomiaru i jakości powietrza, tak jak to się stało w przypadku Czechowic-Dziedzic. Chcę zwrócić uwagę również na to, co mówi prof. Andrzej Lekston ze Śląskiego Centrum Chorób Serca w Zabrzu, który od lat zwraca uwagę, że smog nie tylko atakuje serce i płuca, ale i drastycznie obniża produkcję testosteronu, zaburza płodność, upośledza odporność dzieci już w życiu płodowym. Jestem szefem zespołu antysmogowego i bardzo cieszy mnie podjęcie przez rząd i Ministerstwo Klimatu nowelizacji ustawy. Mówiliśmy o tym od początku tej kadencji. Cieszę się, że wiele z rekomendacji, które przedłożyliśmy, znalazło odzwierciedlenie w projekcie ustawy. Niestety nie wszystkie. Najbardziej cieszy to, że chcecie państwo w większym stopniu zaangażować gminy w realizację działań termomodernizacyjnych. Natomiast proponowane zmiany pozostawiają wiele do życzenia, co wykazywały podmioty, z którymi konsultowano projekt. Ustawodawca nie może ignorować uwag zainteresowanych stron, organizacji społecznych, ekspertów, a tych jest mnóstwo. Zostało mało czasu, więc powiem tylko o kilku. PAN, Polska Akademia Nauk wskazuje m.in. na nierówne traktowanie właścicieli budynków korzystających z pomocy państwa, gminy zauważają jakże częste w działaniach PiS-u dodawanie samorządom kolejnych zadań bez zapewnienia odpowiedniego finansowania, a spółdzielnie mieszkaniowe i wspólnoty mieszkaniowe słusznie wskazują, że też mają prawo do środków finansowych na termomodernizację budynków czy na wymianę źródeł ciepła. Przecież we wspólnotach mieszkaniowych i komunalnych budynkach wielorodzinnych (Dzwonek) mamy do czynienia z piecami kaflowymi, w których też się spala węgiel produkujący zabójczy dla nas smog. Chciałbym powiedzieć ostatnią rzecz, jeżeli pan pozwoli, panie marszałku. Chciałbym tylko dokończyć myśl. Oczywiście jesteśmy za tym, żeby skierować ten projekt do dalszego procedowania, tylko bardzo was proszę, żebyście w końcu byli wiarygodni w swoich deklaracjach i zaczęli je realizować. Pamiętamy rok 2018, kiedy obiecaliście 100 mld zł na walkę ze smogiem, 10 mld zł rocznie. Mamy raporty - bo dostajemy je jako zespół antysmogowy - z których wynika, że tylko kilka procent tej kwoty przeznaczacie na walkę o czyste powietrze. A chciałbym zauważyć, że prawo do czystego powietrza to jest jedno z naszych podstawowych praw, wynika z prawa do życia, i trzeba zrobić wszytko, żeby do tego prawa Polacy w końcu mieli dostęp, tak żeby wielu naszych rodaków po prostu nie musiało się co roku martwić, że tej jesieni czy tej zimy ich najbliżsi odejdą z tego świata. Bardzo proszę, żeby przestać oszukiwać i w końcu przekazać środki samorządom, wspólnotom mieszkaniowym i Polkom i Polakom, którzy mieszkają w domkach jednorodzinnych. Bardzo serdecznie dziękuję i przepraszam za przedłużenie.