Mówca: Piotr Chmielowski
Data: 2012-04-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu klubu Ruch Palikota stanowisko w sprawie sprawozdania z realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2010. Na wstępie chciałbym powiedzieć, że my też będziemy rekomendowali przyjęcie tego sprawozdania - w wystąpieniu swoim wyjaśnię dlaczego - i jest to oczywiście bezwarunkowe poparcie. Natomiast chciałbym wskazać kilka kierunków, które w mojej ocenie zostały niedopracowane, czy w jakimś sensie może błędnie rozumiane przez osoby opracowujące program. Pan minister Arłukowicz nie odpowiada za efekty tego programu, dlatego że jest to program za rok 2010. Znowu możemy tylko z ubolewaniem stwierdzić, że to jednak jest dosyć dawny okres, a nie jesteśmy w stanie przenosić się w czasie, czyli praktycznie mówimy o czasach zamierzchłych. Zadania programu zostały podzielone na pięć grup. Co do profilaktyki, wczesnego wykrywania to nie mamy żadnych wątpliwości. Zostało to opracowane, przygotowane w sposób profesjonalny. Jako że zostały na to wydatkowane środki, to oczywiście można dyskutować, że mogło być ich więcej, ale wiadomo, jaka jest sytuacja budżetowa. Następnie mamy inwestycje, poprawę jakości diagnostyki, co oczywiście jest związane bezpośrednio z inwestycjami, edukację i tu pojawia się grupa, pani minister: pozostałe. Rozumiem, że ˝pozostałe˝ to są badania naukowe, bo badania naukowe powinny się znaleźć w tym programie i powinny być opisane jako cel tego programu również. To jest bardzo istotna sprawa. Nie znaleźliśmy czy podczas dyskusji w komisji, czy po dokładnej analizie tego dokumentu powodów do żadnych wątpliwości co do rzetelnego wydatkowania środków, które zostały na to przeznaczone. Wysokiej Izbie chcę przypomnieć, że to jest jednak bardzo duża kwota, ponad ćwierć miliarda złotych na cały program. Tak więc należy się pochylić nad tym i powiedzieć, że to jest OK. Jeżeli chodzi natomiast o inwestycje, to chciałbym parę uwagę dorzucić. Wiadomo, że przecież te inwestycje podejmuje się w przeróżnych podmiotach leczniczych, a to znaczy, że to nie są podmioty programu. Tu chodzi o to, że tak celujemy, aby środki czy sprzęt pasowały do odpowiedniego punktu. I teraz taki program powinien nas również informować, nie tylko Wysoką Izbę, ale w ogóle, jeżeli chodzi o dostępność, w jakim zakresie te punkty współuczestniczyły w finansowaniu, jakie to przynosi ściśle określone efekty akonto NFZ, dlatego że większość procedur onkologicznych, właściwie wszystkie, jest refundowanych z NFZ. I bardzo trudno na podstawie informacji, które uzyskaliśmy, wprost te dane w jakimś sensie wymyślić, bo ich oczywiście nie było. To samo dotyczy sprawy doposażania i modernizacji. Wiadomo, że najlepiej mieć fantastycznie wyekwipowane szpitale w sprzęt, możliwości diagnostyki. Natomiast tu chodzi o to, żeby podać cele. Te cele muszą być długofalowe. Na lata 2012-2013 założono pewne rzeczy. Natomiast uważam, że trzeba byłoby się pochylić bardziej nad tym, żeby ukierunkować je już jako akonto NFZ i poszczególnych jednostek służby zdrowia. No i to jest największy mankament akurat tego sprawozdania, chociaż w żaden sposób nierzutujący na jego przyjęcie, że nie odnosimy się do pieniędzy pozyskiwanych przez te struktury z Narodowego Funduszu Zdrowia. NFZ finansuje badania przesiewowe w kierunku wczesnego wykrywania raka szyjki macicy. Jest jeszcze kilka innych programów, jeżeli chodzi o NFZ. NFZ również słynne mammobusy finansuje. Powinniśmy też pochylić się nad tym, ile i w jakim zakresie oraz zastanowić się - tutaj uwaga - czy czasem nie wprowadzić badań obowiązkowych w tym zakresie albo badań, od których będzie uzależniona wysokość składki ubezpieczeniowej, od tego, czy ktoś im się poddał, czy nie. My akurat jesteśmy gorącymi zwolennikami tego typu profilaktyki, dlatego że taka profilaktyka daje do zrozumienia potencjalnemu pacjentowi, że musi się wykazać w tym zakresie. Jeżeli chodzi o stan sprzętu, oczywiście została podniesiona kwestia zakupu tomografu pozytonowego. Chciałbym natomiast poinformować Wysoką Izbę, że coś dzieje się nie tak, jeżeli chodzi o sprzęt - jak ja go nazywam - ciężki, jeżeli chodzi o zwykłe tomografy. Szpitale uciekają od posiadania tych tomografów. Nie wiem, czy to się nie opłaca. Rejestrują się spółki, które potem kontraktują to, jeżeli chodzi o NFZ. A więc w ramach tego programu należałoby też wskazać miejsca itd., sposób, w jaki to funkcjonuje. W mojej ocenie kolejnym tematem zasługującym na całkowicie odrębny program jest jakość życia i stan zdrowia osób po leczeniu onkologicznym. Oczywiście moi szanowni przedmówcy odnosili się do tego, że okres przeżywalności powyżej pięciu lat wzrósł z 25% do 46%, jeżeli chodzi o raka jelita grubego, natomiast nie ma analizy, i chyba akurat w tym programie nie może być takiej analizy, w ramach której rzeczywiście oceniałoby się czy oceniałoby się w sposób właściwy jakość życia tych ludzi. To jest bardzo istotne, dlatego że samo wykrycie i leczenie to jest jedna sprawa, natomiast umożliwienie powrotu do społeczeństwa po najczęściej bardzo trudnej terapii to jest druga sprawa. Oczywiście są przypadki przeżywalności wieloletniej, ale, jak wskazują liczby, 46%, nie jest jeszcze dobrze. Na końcu chciałbym się odnieść do programu edukacyjnego, który w tym sprawozdaniu został określony jako wczesne rozpoznanie. Otóż brakuje nam - i to dotyczy całej służby zdrowia, nie tylko akurat tego programu - określenia, że pacjent przynajmniej raz w roku powinien odwiedzić lekarza. Trzeba wyedukować lekarzy pierwszego kontaktu, bo przecież to są fachowcy, oni widzą, co może dolegać człowiekowi. To przecież oni mogą najszybciej czy najskuteczniej przesiać, czyli poinformować pacjenta: wie pan, nie żebym podejrzewał, ale istnieje taka możliwość. Ja mimo wszystko pana czy panią skieruję na badania. Uważam, że tym programem edukacyjnym powinno się jak najszerzej objąć lekarzy pierwszego kontaktu, którzy najczęściej obcują z różnymi pacjentami. Przecież pacjenci nie przychodzą dlatego, że ich boli, bo mają raka, tylko z różnych innych powodów. Kończąc, chciałbym się pochylić nad tematem, o którym ostatnio było bardzo głośno, zresztą wczoraj o tym była dyskusja, nad problemem dotyczącym leków, cytostatyków, całego tego zamieszania rejestrowego. To znaczy ktoś dokonuje rerejestracji i mamy z tym wszystkim problemy. Proszę zwrócić uwagę, że pomyłka czy ten mały, nazwijmy to, techniczny problem teoretycznie może cały ten program przekręcić w 2012 r. To znaczy, mogłoby dojść do takiej sytuacji, że niezawiniona czynność ze strony Ministerstwa Zdrowia - w żaden sposób, po prostu Unia narzuciła pewne rozwiązania - mogłaby spowodować, gdyby trwało to dwa tygodnie dłużej, że problemy byłyby dramatyczne. Wtedy mielibyśmy zupełnie inne statystyki. Proszę zwrócić uwagę, że to sprawozdanie czy ten program są czułe właśnie na takie zamieszanie. A więc trzeba coś wymyślić czy popracować nad czymś, żeby tego uniknąć. Oczywiście ja trzymam kciuki za polski przemysł farmaceutyczny. Z programu dowiedziałem się, że jest rejestrowany jeden radiofarmaceutyk. To jest bardzo istotny kierunek. Chodzi o to, żeby na podstawie chociażby tej rejestracji mieć wiedzę, tak abyśmy nie mieli tych problemów, które wczoraj dyskutowaliśmy. Dziękuję Wysokiej Izbie. (Oklaski)