Mówca: Elżbieta Stępień
Data: 2018-06-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Nowoczesna mam przyjemność przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2551, oraz sprawozdania komisji, druk nr 2613. Projekt ustawy ma na celu wprowadzenie zmian w zakresie uproszczenia przepisów, które - można powiedzieć - nastręczają wiele trudności w zakresie interpretacji lub uniemożliwiają prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych i utrudniają tak naprawdę prowadzenie działalności w zakresie wydobycia i poszukiwania węglowodorów. Rząd chce również zmniejszyć ponoszone przez przedsiębiorców ryzyko inwestycji, co uważam za słuszne. Jeden z dobrych zapisów ustawy dotyczy możliwości uzyskania przez przedsiębiorców koncesji na wydobycie węglowodorów na swój wniosek, bez konieczności startowania w przetargu. Chce także zmniejszyć ponoszone przez przedsiębiorstwo ryzyko inwestycji. O tym mówiłam już wcześniej. Projekt doprecyzowuje przesłanki odmowy udzielania koncesji. Firma może jej nie dostać ze względu na bezpieczeństwo państwa. Chodzi o tzw. interes surowcowy państwa. Koncesji można również nie uzyskać w sytuacji, gdy zamierzona działalność uniemożliwiałaby wykorzystanie obszarów morskich Rzeczypospolitej zgodnie z ich przeznaczeniem wynikającym z aktów planistycznych. Ponadto projekt wprowadza drugą obok przetargu procedurę udzielania koncesji węglowodorowych na wniosek zainteresowanego. Będzie to możliwe, jeżeli obszar, którego wniosek dotyczy, nie jest objęty ogłoszeniem przetargowym. W zasadzie jednak możliwość istniała w polskim prawie już przed 2015 r. Pozwoliłam sobie również na zapoznanie się z raportem NIK z sierpnia 2017 r., z którego wynika, że Polska rzeczywiście nie określiła i nie prowadziła spójnej polityki koncesyjnej w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż miedzi, węglowodorów, w tym również gazu łupkowego. Kolejnych koncesji udzielono w sposób nieefektywny, z opóźnieniami, z nadmierną uznaniowością. W efekcie nadal nie ma też wiarygodnych danych dotyczących potencjału złóż gazu łupkowego, co utrudnia prowadzenie realistycznej polityki surowcowej. Skontrolowany przez NIK obszar to jedna ze strategicznych sfer gospodarki. Zasobność złóż miedzi w Polsce szacowana jest na aż 28 mln t. Ma znaczenie dla niemal każdej gałęzi gospodarki i wielu obszarów życia codziennego. Z kolei poszukiwanie i pozyskiwanie z własnych źródeł ropy naftowej czy gazu ziemnego, w tym także gazu ze złóż niekonwencjonalnych, w szczególności gazu łupkowego, ma ogromne znaczenie dla perspektywy zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego. Ocena dotychczasowej działalności w zakresie udzielania koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie zarówno złóż miedzi, jak i węglowodorów, w tym gazu łupkowego, wystawiona przez NIK kolejnym ministrom była negatywna. W swym raporcie NIK zwraca również uwagę, że o ile obszary wydobycia miedzi nie zmieniły się znacznie w kontrolowanym okresie, to radykalnemu zmniejszeniu uległ obszar objęty koncesjami na poszukiwanie gazu łupkowego. Tymczasem właśnie tendencja odwrotna - udostępnianie przedsiębiorcom kolejnych obszarów koncesyjnych - pozwoliłaby utrzymać wydobycie na odpowiednim poziomie oraz zwiększyć zakres prac poszukiwawczych. Gwarancją takiej pożądanej tendencji byłyby stabilna sytuacja prawna oraz sprawne i rzetelne postępowanie koncesyjne po stronie resortu właściwego do spraw środowiska. Tymczasem przepisy w kontrolowanym okresie zmieniały się kilkakrotnie. Resort rzeczywiście nie zabezpieczył w wystarczający sposób cywilnoprawnych interesów Skarbu Państwa w umowach o ustanowienie użytkowania górniczego w celu poszukiwania i rozpoznawania złóż ropy naftowej i gazu ziemnego oraz złóż miedzi. NIK przedstawiła swoje uwagi, które de facto są odpowiedzią na... Ta ustawa jest odpowiedzią na przedstawione przez NIK uwagi, co tylko cieszy i i wzmacnia państwa pozycję. Dlatego też, szanowni państwo, w imieniu klubu Nowoczesna jesteśmy za przyjęciem niniejszej ustawy, jednakże zwracamy uwagę na pewne kwestie. Uważam, że trzeba powiedzieć, iż procedowanie nad niniejszą ustawą określamy jako naganne. Wtorek, godz. 9 - komisja, godz. 16 - podkomisja. Tak naprawdę nie ma czasu na to, żeby można było przedyskutować ten projekt z ekspertami, co nie jest w zgodzie z budowaniem dobrego prawa.