Mówca: Arkadiusz Sikora (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-04-24 (Sejm RP, kadencja 10)

W imieniu klubu Lewicy chciałbym przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1176. Trzecia już modyfikacja ustawy podyktowana jest skalą skutków tej powodzi, która wymusza potrzebę modyfikacji istniejących instrumentów, co pozwala na udzielenie szerszej pomocy. Tym razem chodzi o pomoc podmiotom, tj. poszkodowanym przedsiębiorcom. Powodami modyfikacji przedmiotowych instrumentów są: zbyt krótki termin na przesłanie oszacowania szkód poniesionych przez przedsiębiorców w ramach świadczenia interwencyjnego; brak środków dla poszkodowanych właścicieli lokali użytkowych, które są wynajmowane przedsiębiorcom, na naprawę szkód w tych lokalach; konieczność przyznania dodatkowego okresu, za który będzie przysługiwać umorzenie należności, bowiem jest to konieczne do zapewnienia odpowiedniego wsparcia dla przedsiębiorców poszkodowanych w wyniku powodzi. Te sprawy nie zostały rozwiązane zapisami poprzednich nowelizacji. Dzisiaj to zmieniamy. Nowelizacja tej ustawy wiąże się także z wprowadzeniem przepisów dotyczących zalanych domów i mieszkań znajdujących się na terenach zalewowych. Przede wszystkim odbudowa budynków zniszczonych w trakcie powodzi w tym samym miejscu, w którym się one dotychczas znajdowały, może doprowadzić do zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców tych budynków w przypadku ponownego wystąpienia powodzi. To samo dotyczy lokowania nowej zabudowy na tych obszarach. W ramach kontroli przeprowadzonej przez NIK, Najwyższą Izbę Kontroli, pn. ˝Działania organów publicznych na rzecz ograniczenia zabudowy terenów zagrożonych powodzią˝ wskazano na występowanie wielu nieprawidłowości w zakresie dopuszczenia zabudowy obszarów szczególnego zagrożenia powodzią. Dodatkowo odtworzenie zabudowy na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią w wielu przypadkach będzie się wiązać z koniecznością poniesienia przez Skarb Państwa dodatkowych kosztów, gdyż konieczne będzie stworzenie infrastruktury chroniącej taką zabudowę przed kolejną powodzią oraz odtworzenie infrastruktury lokalnej. Najwyższa pora, aby rozważyć zasadność odbudowy takich domów, budynków i aby w razie potrzeby podjąć - być może niepopularne, ale jednak konieczne - decyzje o charakterze wywłaszczeniowym. Do tego celu ma doprowadzić możliwość wykupu nieruchomości na tych terenach przez gminę lub Skarb Państwa z jednoczesnym ustanowieniem zakazu zabudowy. Rozwiązaniem takiego problemu może być również działanie gminy, która z własnej inicjatywy przedstawi ofertę zbycia na rzecz takich osób lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy i przeniesie mieszkańców z zalanego terenu. Teren opuszczony będzie mógł zostać w takich sytuacjach zakwalifikowany jako teren zalewowy. Ustawa również zwiększa limit środków z KPO z 100 mln euro do 240 mln euro na budownictwo czynszowe, socjalne oraz komunalne. Wprowadzane przepisy uelastyczniają także szereg zapisów dotyczących pozwoleń na zabudowę, odbudowę czy wręcz dopuszczają odbudowę na zgłoszenie. Dotyczy to jednak obiektów do 2000 m 3 . Jeśli chodzi o odbudowę infrastruktury przeciwpowodziowej, wałów itp., ustawa wprowadza szybki tryb odbudowy, w którym planuje się wyłączenie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zmieniane przepisy wprowadzają także rozwiązania dla właścicieli i zarządców budynków wielorodzinnych, które zostały uszkodzone w wyniku powodzi. Klub Lewicy rekomenduje przyjęcie proponowanego projektu ustawy.