Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2013-04-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, druk nr 1267. Rządowa nowelizacja ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju wynika z rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2011 r., który zakwestionował procedurę odwoławczą w ramach prowadzonych programów unijnych. Procedura ta jest do tej pory opisana w wytycznych, w rozporządzeniu, jednak nie jest to źródło powszechnie obowiązującego prawa i dlatego Trybunał Konstytucyjny nie miał innego wyjścia, niż na podstawie art. 87 konstytucji uznać niektóre artykuły wzmiankowanej ustawy za niekonstytucyjne. Rząd przygotował nowelizację, ale trzeba powiedzieć, że czekał na ostatnią chwilę, bo 28 czerwca niektóre przepisy dotychczas obowiązującej ustawy wygasają. A więc jesteśmy w sytuacji niejako przymusowej, trzeba tę ustawę uchwalić po to, aby nie było luki prawnej. Omawiany projekt rządowy nie zmienia de facto stanu prawnego, ponieważ dotychczasowe rozwiązania są wpisywane do ustawy bezpośrednio, a więc spełnia minimalny warunek Trybunału Konstytucyjnego. Procedura odwoławcza jest nieco bardziej precyzyjnie opisana w ustawie. Potencjalny beneficjent będzie otrzymywał wynikającą już z ustawy informację o sytuacjach, w jakich może złożyć protest bądź odwołanie, i o dokumentach niezbędnych do przedstawienia protestu czy też odwołania. Rzecz dotyczy przede wszystkim przyszłej perspektywy finansowej. I tu mamy następny szkopuł, ponieważ nowelizacja ustawy następuje w trakcie realizacji programów unijnych i dotyczy również bieżącej perspektywy finansowej. Wynika to po części również z terminu, który trybunał wyznaczył, bo gdyby wyznaczył dłuższy termin, np. taki, który nie zahaczałby już o starą perspektywę finansową, sprawa byłaby jasna, jakie w dotychczasowym stanie rzeczy beneficjenci mają prawa i jakie instytucje zarządzające mogą podejmować decyzje. Projektowana ustawa wprowadza nową możliwość, że w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy wnioskodawca, który ubiegał się o dofinansowanie na podstawie ustawy w poprzednim brzmieniu, a jego projekt uzyskał negatywną ocenę, może żądać wznowienia przeprowadzenia tej oceny. Jest to moim zdaniem uprawnienie dosyć pozorne, ponieważ nowa ustawa będzie obowiązywać od 28 czerwca. Jest to połowa ostatniego roku perspektywy finansowej. Prawie 90% pieniędzy unijnych jest rozdzielonych, z wyjątkiem modernizacji kolei, a przeprowadzenie ponownej oceny może być skuteczne i w ogóle tylko wtedy podejmuje się je, jeżeli konkurs nie został zakończony bądź dana tura konkursu nie została zakończona. W większości te konkursy są zakończone, a jeżeli nie zostały zakończone i instytucja zarządzająca stwierdzi nieprawidłowość, to może stwierdzić tę nieprawidłowość, ale jeżeli alokacja została wyczerpana, to beneficjent nie uzyskuje żadnego skutku finansowego. Nazywam to więc papierowymi gwarancjami tych nowych możliwości odwołania. Wcześniej rząd przeprowadził nowelizację, która pozwala potencjalnym beneficjentom odwoływać się nie tylko od oceny negatywnej, lecz również od oceny pozytywnej, której wysokość jednak nie wystarcza do uzyskania dofinansowania. Dzisiaj mamy do czynienia z formalną aplikacją rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego. Trudno taką potrzebę odrzucać, ale stwierdzam też wyraźnie, że rząd nie wykonał zbyt dużej pracy i nie dokonał (Dzwonek) całościowego przeglądu ustawy o prowadzeniu polityki rozwoju po to, aby usunąć wszelkie wątpliwości konstytucyjne. Pani marszałek, jeszcze jedno pytanie do ministra rozwoju regionalnego. Mam też wątpliwość co do języka projektowanych przepisów. W końcowej fazie mowa o tym, że w przypadku wznowienia przeprowadzenia oceny projektu właściwa instytucja, o której mowa w ust. 2, odmawia uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie oceny projektu, jeżeli w wyniku wznowienia przeprowadzenia oceny mogłoby być podjęte wyłącznie rozstrzygnięcie odpowiadające dotychczasowemu. To przeprowadza się tę ocenę czy się nie przeprowadza? I skąd wiadomo bez przeprowadzenia oceny, że ta ocena byłaby taka sama? Trzeba naprawdę specjalisty językowego, żeby zrozumieć logikę tego wywodu. Bardzo proszę wysoki rząd o oświecenie mnie w tym temacie. Klub Sojusz Lewicy Demokratycznej, nie kwestionując potrzeby nowelizacji ustawy, ale wyrażając niezadowolenie z niewykonania pełnej pracy przez rząd, wstrzyma się od głosu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)