Mówca: Zofia Czernow
Data: 2016-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz o nadzorze publicznym, druk nr 1092. Celem projektowanej ustawy jest implementacja do polskiego porządku prawnego postanowień nowych przepisów prawa Unii Europejskiej z zakresu audytu, obejmujących dyrektywę 2014/56 Unii Europejskiej w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych oraz rozporządzenie 537/2014 w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego. Dyrektywa zawiera bazowe przepisy dla wszystkich firm audytorskich i biegłych rewidentów, natomiast w rozporządzeniu ujęto dodatkowe wymogi dla firm audytorskich i biegłych rewidentów badających jednostki interesu publicznego. Nowe przepisy wspólnotowe wprowadzają szereg zmian mających na celu, po pierwsze, wzmocnienie niezależności i obiektywizmu biegłych rewidentów i firm audytorskich poprzez znaczne ograniczenie i eliminowanie konfliktu interesów występującego między biegłymi rewidentami i firmami audytorskimi a jednostkami badanymi, w szczególności badanymi jednostkami interesu publicznego, po drugie, poprawę jakości badań ustawowych przez lepszą jakość raportowania z badania na rzecz różnych adresatów, regularny dialog między firmami audytorskimi a organami nadzorującymi instytucje kredytowe i zakłady ubezpieczeń, dodatkową kontrolę jakości wykonania zlecenia badania, szczególnie jednostki interesu publicznego, po trzecie, wzmocnienie nadzoru publicznego poprzez wzmocnienie jego niezależności od środowiska biegłych rewidentów i zwiększenie uprawnień nadzorczych. Nowe przepisy Unii Europejskiej stanowią element reformy regulacyjnej w różnych dziedzinach sektora finansowego i są efektem działań podjętych przez Komisję Europejską w reakcji na globalny kryzys w latach 2007-2008. Celem jest przywrócenie zaufania do rynków i instytucji finansowych oraz wzmocnienie stabilności systemu finansowego. Nowe przepisy mają na celu zapobiegać takim zjawiskom, jak błędy i nieprawidłowości w sprawozdaniach biegłych rewidentów, brak wiarygodności i rzetelności zbadanych sprawozdań finansowych, nadmierna zażyłość między zarządem jednostki badanej a firmą audytorską, zagrożenia dla niezależności biegłego rewidenta i inne. Niestety projekt ustawy w wielu miejscach budzi bardzo poważne zastrzeżenia, które wymagają zasadniczej zmiany. I tak projektowana definicja jednostki interesu publicznego w istotny sposób zawęża obecnie istniejący katalog tych jednostek, szczególnie w zakresie spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Obecnie do katalogu jednostek interesu publicznego zaliczane są wszystkie SKOK-i, natomiast wprowadzenie tej definicji spowoduje, że w przypadku SKOK-ów parametry te będą spełniały tylko dwie kasy i jedna kasa w upadłości. Kasy jako podmioty przyjmujące depozyty, których wypłata jest objęta systemem gwarancji, powinny być wszystkie traktowane jako jednostki interesu publicznego, gdyż ze środków publicznych pokrywane są koszty ich upadłości. A są one ostatnio lawinowe. Wykluczenie większości SKOK-ów z tej definicji ogranicza część uprawnień nadzorczych, co szczególnie w tym przypadku jest absolutnie nieuzasadnione, a nawet, powiem więcej, niebezpieczne. Procedowana ustawa zastąpi obecnie obowiązującą ustawę z maja 2009 r. Znaczna część przepisów pochodzi z tamtej ustawy. W wyniku konsultacji społecznych uwagi zgłoszone do projektu ustawy częściowo zostały uwzględnione, ale część z nich pozostała nieuwzględniona przez ministerstwo. Są one bardzo ważne, stąd w procesie dalszej legislacji wymagają szczególnej, wnikliwej analizy. Przykładem tego jest uwaga Komisji Nadzoru Finansowego dotycząca katalogu podmiotów zdefiniowanych jako jednostki interesu publicznego, o którym mówiłam. Przyjęcie tej definicji oznaczać będzie ograniczenie nadzoru publicznego do minimum i może prowadzić do zagrożenia realizacji ważnego celu wprowadzanych regulacji unijnych, jakim jest osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony konsumentów i inwestorów podmiotów rynków kapitałowych. To zagrożenie bezwzględnie musi być wyeliminowane w dalszych pracach. Niezależnie od powyższych uwag i zastrzeżeń Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska rekomenduje projekt ustawy do dalszych prac w Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)