Mówca: Tomasz Piotr Nowak
Data: 2012-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ustawa o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw, druk nr 946, uzupełnia lub implementuje w pełnym zakresie dyrektywy 2009/28, 2009/72 i 2009/73. Komisja Europejska w listopadzie 2011 r. wszczęła wobec Polski postępowania formalne, zarzucając nam brak pełnego wprowadzenia dyrektyw do polskiego systemu prawnego. W związku z tym należy wprowadzić zmiany szybko, zwłaszcza że jest to już przez Polskę częściowo realizowane i nie budzi merytorycznych zastrzeżeń. Brak transpozycji dyrektyw dotyczy wyrazistego oddzielenia operatora systemu przesyłowego i operatora systemu dystrybucyjnego od działalności wytwarzania i obrotu paliwami gazowymi czy energią elektryczną. URE wyznacza operatora na zasadzie wydzielenia własnościowego, gdy operator jest właścicielem infrastruktury, lub powołania niezależnego operatora systemu w ramach przedsiębiorstwa zintegrowanego pionowo. Takie rozwiązanie już w Polsce funkcjonuje. Transpozycja dyrektyw idzie w kierunku zakazu personalnego łączenia tych rodzajów działalności. Przedstawiciel reprezentujący operatora systemu przesyłowego ma zakaz łączenia funkcji, wywierania wpływu, zasiadania w radach nadzorczych i powoływania członków rad nadzorczych w przedsiębiorstwach wytwarzania i obrotu. Podobnie ma się sprawa z operatorami systemów dystrybucyjnych i magazynowania. Zaproponowana nowelizacja potwierdza te uwarunkowania, zapisując je osobno dla OSP, OSD i OSM, i dając im 6-miesięczny okres na wprowadzenie w życie tego wyrazistego unbandlingu. Jednocześnie nowela umożliwia zwolnienie z jego stosowania firmy zintegrowane pionowo obsługujące do 100 tys. odbiorców. Operatora systemu przesyłowego lub połączonego będzie wskazywało URE po stwierdzeniu jego niezależności, a opiniowała będzie Komisja Europejska. URE będzie strażnikiem tej niezależności, a operator musi każdorazowo informować URE o faktach mogących tę niezależność naruszyć. URE wyda decyzje naprawcze, a jeśli to nie poskutkuje, może cofnąć certyfikat niezależności. Projekt ustawy potwierdza konieczność przygotowywania przez operatora systemu przesyłowego planów rozwoju przedsiębiorstwa co roku przez 10 lat oraz nakazuje skonsultowanie tych planów z URE i z innymi użytkownikami sieci. Nowela wprowadza także kadencyjność prezesa i wiceprezesa URE. Według propozycji będą oni mogli być wybierani najwyżej na dwie 5-letnie kadencje. Bardzo ważnym i oczekiwanym przez firmy energochłonne rozwiązaniem jest zmniejszenie ich kosztów dzięki obniżeniu ceny energii. Nastąpi to poprzez ograniczenie, w zależności od ich energochłonności, wykupu opłat zastępczych za certyfikaty z OZE i kogeneracji. Wysokie koszty produkcji grożą utratą konkurencji i załamaniem ekonomicznym tych firm, dlatego ograniczenie konieczności wspierania przez te przedsiębiorstwa OZE i kogeneracji da impuls do utrzymania produkcji i rozwoju. I tak odbiorcy o najmniejszym stopniu energochłonności wykupią 80% opłat zastępczych energii zakupionej na własny użytek, odbiorcy o średnim stopniu energochłonności zapłacą 60% opłat w cenie energii, a o najwyższym stopniu energochłonności - zapłacą tylko 20% opłat zastępczych. Ważnym unormowaniem jest wprowadzenie gazu na Towarową Giełdę Energii. Podobnie jak to się stało z energią elektryczną, w tym przypadku nie mniej niż 30% na rynku hurtowym firmy będą musiały sprzedać poprzez giełdę lub na rynku regulowanym. Wyłączone będą z tego obowiązku ilości gazu zgromadzone w ramach zapasów obowiązkowych, gaz tranzytowy i polski gaz na eksport, a także gaz wykorzystywany na potrzeby własne operatorów. Analogicznie do rynku energii elektrycznej będzie można zmienić sprzedawcę gazu. Tym samym następuje krok w kierunku wprowadzenia konkurencyjnego rynku gazu. Temu też służyć będzie obowiązek upubliczniania średnich cen hurtowych gazu importowanego. Firmy obrotu gazem będą mogły mieć status członka giełdy, tak aby nie musiały funkcjonować na giełdzie za pomocą biur maklerskich. W zakresie OZE obowiązkowe staje się stworzenie krajowego planu działania do roku 2020. Nowelizacja wprowadza dla OZE nowe pojęcia, takie jak mikroinstalacja, gwarancja pochodzenia, transfer statystyczny, określa też definicyjnie końcowe zużycie energii brutto. Mikroinstalacje, takie jak małe kotły, piece na biomasę, systemy fotowoltaiczne i systemy ciepła słonecznego, płytkie systemy geotermalne czy pompy ciepła, będą zwolnione z opłat za przyłączenie do sieci, a także zwolnione z konieczności załączania dokumentów lokalizacyjnych z danej gminy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawo energetyczne wkrótce zostanie w całości przedstawione w Sejmie jako tzw. trójpak. Obecna nowelizacja wymaga szybkiego wdrożenia ze względu na zarzuty formalne co do implementacji dwóch dyrektyw Unii Europejskiej, w związku z tym wejście w życie ustawy nastąpi po upływie 14 dni. Klub Platformy Obywatelskiej w całości popiera niniejsze przedłożenie. Dziękuję bardzo.