Mówca: Jacek Czerniak
Data: 2014-12-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej w sprawie rządowego projektu ustawy o rzeczach znalezionych oraz zmianie niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 2064. Potrzeba przygotowania ustawy wynikła z konieczności dostosowania przepisów do aktualnych warunków społeczno-gospodarczych oraz wypełnienia luki prawnej w dziedzinie dotyczącej rzeczy znalezionych powstałej przez uchylenie przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 16 marca 2004 r. art. 6 dekretu z dnia 18 września 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy. Projekt ustawy zawiera regulacje obowiązków i praw znalazcy rzeczy, przyjmowania, przechowywania rzeczy znalezionych, w tym pieniędzy, papierów wartościowych i kosztowności, a także rzeczy mających wartość historyczną, naukową lub artystyczną. Projektowana ustawa obejmuje wszystkie rzeczy ruchome, w tym zabytki, z wyjątkiem zabytków archeologicznych. Projekt również dotyczy stworzenia krajowego rejestru utraconych dóbr kultury i wyłączenia ujawnionych w nim przedmiotów spod działania przepisów o zasiedzeniu i nabyciu od nieuprawnionego. Przepisy projektu nowej ustawy uwzględniają różne sytuacje dotyczące okoliczności znalezienia oraz zróżnicowany charakter rzeczy znalezionych. Według projektu ustawy starosta stanie się organem, któremu będą oddawane przedmioty, w przypadku gdy znalazca nie będzie znał tożsamości właściciela rzeczy lub miejsca zamieszkania tej osoby. Staroście także powinny być przekazywane znalezione pieniądze, papiery wartościowe, kosztowności, przedmioty o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej. Staroście powinny być również oddawane rzeczy, których cechy zewnętrzne lub umieszczone na znalezionej rzeczy znaki wskazują, że stanowi ona sprzęt lub ekwipunek wojska lub innych służb mundurowych. W projekcie ustawy wskazuje się również, że broń, amunicja, materiały wybuchowe muszą być przekazane najbliższej jednostce Policji, a gdy ich oddanie wiązałoby się z zagrożeniem zdrowia lub życia, znalazca powinien wskazać miejsce, w którym ta rzecz się znajduje. Zgodnie z art. 7 projektowanej ustawy rzeczy znalezione w budynku publicznym lub środku transportu muszą być przekazane właściwemu zarządcy. W art. 10 wskazuje się natomiast, iż znalazca, który wypełnił wszystkie obowiązki przewidziane w ustawie, może żądać znaleźnego w wysokości 1/10 wartości tej rzeczy. W przypadku gdy przechowywana rzecz ma określoną wartość rynkową, a jej przechowywanie na przykład byłoby związane z niewspółmiernie wysokimi kosztami w stosunku do jej wartości bądź nadmiernymi trudnościami, starosta może je sprzedać z wolnej ręki. Koszty związane z przechowaniem, utrzymaniem lub poszukiwaniem właściciela rzeczy poniesione przez znalazcę, zarządcę lub właściwy organ administracji publicznej będą obciążać osobę uprawnioną do jej odbioru. W projekcie ustawy uregulowane jest, iż znalezione rzeczy, w tym pieniądze, papiery wartościowe, złoto, kamienie szlachetne, muszą zostać szczegółowo opisane, na przykład należy podać liczbę banknotów, ich numery, nominały. Pieniądze muszą być wpłacone na rachunek bankowy sum depozytowych, a papiery wartościowe i biżuteria zamknięte w sejfie lub przekazane do banku na przechowanie. W projekcie ustawy przewiduje się zmiany w Kodeksie cywilnym. W sytuacji gdy rzecz nie została odebrana przez osobę uprawnioną w ciągu roku od doręczenia jej wezwania do odbioru, a w wypadku niemożności wezwania - w ciągu dwóch lat od dnia znalezienia, rzecz może stać się własnością znalazcy. Ważną kwestią jest to, iż to zadanie zostało wskazane jako zadanie własne starosty i w ślad za tym zostały przekazane określone środki finansowe. W art. 29 maksymalny limit wydatków na lata 2014-2022 został określony na 9 mln zł. Mając na względzie wszystkie kwestie związane z projektem ustawy i sprawozdaniem, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem wyżej wymienionych rozwiązań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)