Mówca: Mirosława Stachowiak-Różecka
Data: 2016-04-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowni Państwo! Celem procedowanych zmian w ustawie o IPN jest, mówiąc najogólniej, zwiększenie kompetencji instytutu, uszczelnienie, uszczegółowienie zapisów w oparciu o dotychczasowe doświadczenie, poprawienie ich po prostu, wprowadzenie nowych rozwiązań organizacyjnych, umożliwienie pełnego wykorzystania potencjału, dorobku kadrowego i naukowego instytutu, tak by ta misja, która została przed laty zaprojektowana, i działalność instytutu, czyli zachowanie pamięci o ofiarach, stratach i szkodach poniesionych przez naród, ściganie zbrodni przeciwko pokojowi, ludzkości, zbrodni wojennych, przypominanie tradycji i patriotycznych zmagań narodu polskiego z okupantami, z nazizmem i komunizmem, spełnianie powinności zadośćuczynienia przez nasze państwo wszystkim pokrzywdzonym przez państwo łamiące prawa człowieka... W związku z tym te zmiany. Do tych najważniejszych, przypomnę te najważniejsze, należą m.in. - albo przede wszystkim - poszerzenie zakresu czasowego badań od 8 listopada 1917 r. do 31 lipca 1990 r., wprowadzenie, uszczegółowienie, uregulowanie spraw związanych z prowadzeniem przez instytut prac poszukiwawczych dotyczących miejsc spoczynku osób, które straciły życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek represji totalitarnych lub czystek etnicznych, w tym zapewnienie praw rodzinom osób, których zwłoki są ekshumowane, oraz zapewnienie godnego pochowania tych osób, doprecyzowanie, usprawnienie obecnych przepisów w zakresie prowadzenia przez instytut badań naukowych, poszerzenie funkcji edukacyjnych instytutu. W szczególności do tych funkcji edukacyjnych należeć będzie upowszechnianie w kraju i za granicą stanowisk i opinii dotyczących najważniejszych dla narodu polskiego wydarzeń historycznych, popularyzacja porozbiorowej, najnowszej historii Polski jako elementu wychowania patriotycznego, promowanie wiedzy o udziale Polaków i ich formacjach wojskowych na frontach walk, przeciwdziałanie rozpowszechnianiu w kraju i za granicą informacji i publikacji o nieprawdziwych treściach historycznych, krzywdzących lub zniesławiających Rzeczpospolitą Polską lub naród polski, informowanie o metodach, miejscach i sprawcach zbrodni popełnionych przeciwko narodowi polskiemu, wspieranie przedsięwzięć społecznych mających na celu kreowanie patriotyzmu, umacnianie tożsamości narodowej. To, co moim zdaniem niezwykle ważne, to to, że te zadania, te w zakresie funkcji edukacyjnych, będą mogły być wykonywane we współpracy ze szkołami, uczelniami, placówkami oświatowymi i kulturalnymi, stowarzyszeniami, fundacjami, innymi organizacjami pozarządowymi, także ze środkami masowego przekazu, polskimi organizacjami, instytucjami emigracyjnymi oraz organami władzy publicznej. Kolejne zmiany to m.in. opisanie i wprowadzenie... zmiany organizacyjne, czyli konkurs na prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, który oczywiście w tej ustawie, w tych zmianach jest szczegółowo opisany. Także opisane jest procedowanie, zasady funkcjonowania Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, utworzone zostają nowe komórki, m.in. Biuro Edukacji Narodowej, Biuro Poszukiwań i Identyfikacji, Biuro Upamiętniania Walk i Męczeństwa. Stworzenie bazy materiału genetycznego, likwidacja wyodrębnionego zbioru zastrzeżonego - takich właśnie zmian organizacyjnych jest wiele i przypomnę, że to, co najważniejsze, to to, żeby ten instytut jak najlepiej tę swoją misję, która została mu powierzona, spełniał, żeby dbał o pamięć, bo ta pamięć dla nas jest ważna. Bez badania pamięci, bez oddania hołdu należnego ludziom, którzy utracili i oddali dla ojczyzny to, co najcenniejsze, nie będziemy budować przeszłości, nie jesteśmy w stanie tworzyć własnej tożsamości. Bardzo nam zależy, żeby instytut działał jak najsprawniej, żeby rzeczywiście miał jak najszersze kompetencje, żebyśmy w oparciu o badanie prawdy i pamięci budowali społeczeństwo, które tę wiedzę i świadomość będzie miało, i żebyśmy rzeczywiście to zadanie realizowali jak najlepiej. I na koniec chciałabym poinformować panią marszałek, że w trakcie obrad, w trakcie prac komisji... Wprowadzamy, chcielibyśmy jeszcze wprowadzić przed następnym etapem zmiany redakcyjno-legislacyjne. Przedłożę je, mam je na piśmie, przedkładam je na ręce pani marszałek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)