Mówca: Jacek Protas
Data: 2021-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska odniosę się do projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw, która rzeczywiście jeszcze w dniu wczorajszym i dzisiaj w godzinach rannych nosiła propagandowy tytuł: o wsparciu jednostek samorządu terytorialnego w związku z Programem Polski Ład. Muszę niestety stwierdzić, że nie po raz pierwszy niezmiernie ważna ustawa, decydująca o finansowaniu, a więc w konsekwencji o funkcjonowaniu polskich samorządów, została napisana na kolanie i w pośpiechu. Prace Ministerstwa Finansów nad oczekiwaną przez samorządy nową ustawą o finansowaniu JST nie przyniosły efektu, a ilość poprawek natury legislacyjnej zgłaszanych w komisjach przez Biuro Legislacyjne Sejmu jest zatrważająca. Do tego niestety zdążyliśmy się przyzwyczaić. Najbardziej niepokojące jest jednak to, że nadal nie rozumiecie istoty problemu. Polskie samorządy, generujące 66% inwestycji w sektorze publicznym i odpowiadające za ogromną część usług dla mieszkańców, za ogromną większość usług dla mieszkańców, nie oczekują kolejnej ustawowej protezy podtrzymującej ich coraz gorszą kondycję finansową, lecz uczciwych, kompleksowych i prostych rozwiązań zapewniających im stabilne dochody własne. (Oklaski) Wasze propozycje dodatkowo komplikują i zaciemniają system finansowania zadań samorządowych oraz uzależniają go od arbitralnych decyzji rządzących. Naprawdę nie o to chodzi. Samorządy mają prawo partycypować we wzroście gospodarczym - tak, panie pośle, im więcej zarabia członek wspólnoty, tym więcej środków powinno tam zostawać, by gospodarować w tej wspólnocie, rzeczywiście tak jest - gdyż ponoszą też coraz większe koszty związane ze wzrostem płac, cen energii elektrycznej, paliwa itp. Dlatego wszelkie ubytki w ich dochodach należy uzupełniać systemowo za pomocą wzrostu udziałów w dochodach z podatków PIT i CIT. Należy też poważnie się zastanowić nad systemem zwrotu do samorządów płaconego przez nie podatku VAT za inwestycje i zakupy, które są dokonywane dla dobra nas wszystkich. Rocznie kwota podatku VAT odprowadzonego przez samorządy oscyluje wokół 8 mld zł. Dlatego podczas posiedzenia połączonych komisji zaproponowaliśmy stosowne, sensowne, merytoryczne poprawki, które w uczciwy i systemowy sposób wychodzą naprzeciw oczekiwaniom i potrzebom samorządów. Ponawiamy je w drugim czytaniu. Proponujemy zwiększenie kwoty 8 mld zł jako jednorazowej rekompensaty do sumy 12 399 mln zł (Oklaski), czyli wysokości strat, jakie poniosły jednostki samorządu terytorialnego w latach 2019-2021 w konsekwencji wprowadzenia ustaw podatkowych z sierpnia 2019 r. i listopada 2020 r. Po drugie, proponujemy zwiększenie udziałów JST w podatku PIT, które zrekompensują obniżenie ich dochodów w następnych latach w konsekwencji wprowadzenia Polskiego Ładu. Propozycje te, wyliczone rzetelnie w oparciu o dane Ministerstwa Finansów, przewidują: 50,1% PIT dla gmin, 14,3% dla powiatów i 2,1% dla województw. To są uczciwe i rzetelne propozycje. Liczymy zatem na to, że wszyscy parlamentarzyści, dla których dobro publiczne jest najważniejsze, poprą te poprawki, które niniejszym, panie marszałku, składam na pana ręce. (Oklaski)