Mówca: Robert Kwiatkowski
Data: 2021-02-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed nami przedłożenie rządowe, projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym. Jak słusznie mówiła pani poseł sprawozdawca, sprawozdawczyni, jest to projekt bardzo techniczny, bardzo skomplikowany. Pan poseł Grabarczyk wręcz ilustrował, jak on jest złożony, z ilu stron - z 572 stron, dodam dla ułatwienia. Pora, żeby o tym mówić być może prostszym językiem. Spróbuję się podjąć tego zadania. To przedłożenie, Wysoka Izbo, wieńczy wprowadzanie, implementację IV pakietu kolejowego, co w Unii Europejskiej rozpoczęło się z początkiem 2013 r., a miało na celu, uwaga, zakończenie budowy jednolitego europejskiego obszaru kolejowego w celu wspierania konkurencyjności i wzrostu gospodarczego w Europie. Część techniczna, którą w tej chwili omawiamy, miała na celu - i zapewne osiągnie te dwa cele - po pierwsze, osiągnięcie interoperacyjności, a po drugie, zwiększenie bezpieczeństwa systemu kolejowego. Część polityczna, część regulacyjna, która została już przyjęta i wdrożona do polskiego prawodawstwa, miała inne funkcje. Warto o tym powiedzieć, żebyśmy wiedzieli i mieli świadomość, jakiego typu dokument przyjmujemy. To nie jest wyłącznie dokument techniczny. On wprowadzi nie dziś, nie jutro, a w ciągu 8-10 lat prawdziwą rewolucję na polskich torach. A więc ta część polityczna, już zaimplementowana do polskiego systemu prawnego, miała na celu ustalenie zasad funkcjonowania rynku kolejowego transportu pasażerskiego oraz zasad funkcjonowania podmiotów zarządzających infrastrukturą, bo zdaniem Komisji Europejskiej - i spotkamy się z tą sytuacją - celem będzie powstanie niezależnego od rządu i niezależnego od przedsiębiorstw kolejowych zarządzającego infrastrukturą kolejową, który będzie oddzielał tę infrastrukturę od wykonywania przewozów kolejowych. Można powiedzieć, panie marszałku, że w zasadzie za chwilę powstanie superpaństwo na szynach. Zwolennicy federacji europejskiej mogą być zaskoczeni tym, jak bardzo unitarna będzie ta część gospodarki Unii Europejskiej, jaką jest transport kolejowy. Będą jednolite standardy, nie będzie granic, będzie jednolita agencja, która będzie nadzorowała całą tę infrastrukturę, i to będzie Agencja Kolejowa Unii Europejskiej, a Urząd Transportu Kolejowego zostanie de facto sprowadzony do roli podwykonawcy. On będzie miał oczywiście dodatkowe funkcje i zostanie wyposażony w dodatkowe narzędzia, ale tutaj u nas, na lokalnym rynku. Pojawia się w związku z tym pytanie: Jakie będą praktyczne konsekwencje wdrożenia tego IV pakietu dla polskich przedsiębiorców kolejowych? Jak my sobie z tym damy radę? Dlatego, panie marszałku, żeby nie przedłużać, chciałem powiedzieć, że choć klub Lewicy oczywiście popiera przedłożenie rządowe zmierzające do wprowadzenia IV pakietu kolejowego w życie i implementację tego do polskiego prawodawstwa, będziemy - i zapowiadam to już w tej chwili z tego miejsca - wnosić do Najwyższej Izby Kontroli o sprawdzenie, jak Polska i polscy przedsiębiorcy, i sektor kolejowy są przygotowani na tego typu liberalizację. Nie chcielibyśmy bowiem doprowadzić do sytuacji, w której wraz z ujednoliceniem wszystkich reguł technicznych, wprowadzeniem kluczowej roli Agencji Kolejowej Unii Europejskiej i de facto otwarciem polskiego rynku operatorzy kolejowi, przewoźnicy kolejowi z naszego punktu widzenia olbrzymi, tacy jak Przewozy Regionalne czy poszczególne spółki samorządowe, zostaną albo połknięci, albo wypchnięci z rynku przez tych, którzy na szynach wjadą do Polski, bo za chwilę będziemy mieli ten rynek znacznie bardziej dostępny dla operatorów z innych państw, ale z terenów Unii Europejskiej. Tak że kończąc, panie marszałku, mówię, że będziemy głosować za tym przedłożeniem, ale jednocześnie informuję, że będziemy wnosić o raport i informację na temat tego, jak Polska jest przygotowana na wdrożenie IV pakietu kolejowego. Bardzo dziękuję. (Oklaski)