Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chcę poruszyć sprawę, która już wielokrotnie była poruszana na tej sali, ale w dalszym ciągu jest to duży problem gospodarczy i społeczny. Stwierdzono kolejne, 25. w tym roku ognisko ASF w stadzie trzody na Dolnym Śląsku w powiedzie bolesławieckim. Do tej pory z tych 24 stad zutylizowano ponad 26 tys. sztuk trzody. Każdy taki przypadek to jest wielki dramat dla gospodarstw rolnych, dla rolników, dla tych rodzin. To jest wygaszenie produkcji na wiele lat i to jest jednocześnie brak perspektyw na powrót do tej produkcji, ponieważ brak jest w chwili obecnej mechanizmów, które by mogły wspierać odbudowę tej produkcji. Jednocześnie łączy się to z malejącą ceną na skup trzody chlewnej. To jest powodowane z jednej strony przez spadek cen w sąsiednich państwach, które mają też dużą produkcję, jak np. w Niemczech, ale w Polsce również ta cena spadła o ok. 30 gr. To jest spory ubytek w potencjalnym zysku - który i tak jest niewielki - z produkcji trzody chlewnej. Tym, co budzi wielki niepokój, jest to, że w promieniu 1 km od miejsca stwierdzonego zakażenia najczęściej proponuje się utylizację wszystkich stad, które nawet nie wykazują symptomów choroby. Częstokroć to jest największy problem, jeżeli chodzi o rolników, ponieważ te decyzje wydawane są bez konsultacji z rolnikami. Oni nie rozumieją, dlaczego Inspekcja Weterynaryjna w takich przypadkach podejmuje taką decyzję, ale jednocześnie mówią, że mogliby to zrozumieć, gdyby za decyzją o utylizacji stada od razu szła faktura i pieniądze za zutylizowane sztuki. A tak brakuje perspektywy, informacji, w jakim czasie otrzymają stosowne wynagrodzenie, odszkodowanie. Największy problem moralny jest wtedy, kiedy są to stada mateczne albo kiedy są to lochy prośne, kiedy mamy do czynienia ze świeżo narodzonymi zwierzętami. To jest największy problem, bo przecież ci ludzie są z nimi emocjonalnie związani. Częstokroć to nie są duże fermy, tylko gospodarstwa rodzinne. Dlatego wydaje mi się, że to wymaga jakiegoś rozwiązania, tym bardziej że - jak się okazało - w jednym z powiatów w Wielkopolsce, na południu, w powiecie kępińskim, wydana decyzja o utylizacji niespełna 500 sztuk trzody w kilkunastu gospodarstwach po proteście rolników została wycofana. Inspekcja Weterynaryjna w tym powiecie wycofała się z decyzji o utylizacji stad. To pokazuje, że istnieje jakiś mechanizm, który pozwala na racjonalne rozwiązanie tej sytuacji, a przede wszystkim na to, żeby rolnicy zrozumieli, jaki jest mechanizm podejmowania decyzji. Ponadto w tym konkretnym przypadku oni wskazywali, że transport, który miał być użyty do przewozu zwierząt, które miały być uśpione czy ogłuszone, nie spełniał podstawowych warunków sanitarnych. Pokazywali to na swoich fotografiach, zdjęciach, nagraniach. Transport nie był przygotowany. Wszystko, co tam pokazywali, wskazywało na to, że wręcz nie był do tego przystosowany, a miał przejechać co najmniej kilkaset kilometrów do miejsca utylizacji tych sztuk. Stawiałem pytanie, czy jesteśmy zobowiązani do bioasekuracji, do spełnienia wielu warunków, kosztownego procesu przy niewielkim wsparciu ze strony państwa. Natomiast decyzje o tym, w jaki sposób mają być transportowane zabite zwierzęta, tam gdzie jest ten promień skażenia czy najbliżej miejsca wystąpienia tej choroby... Nie do końca jest to wykonywane zgodnie z warunkami. Przyjeżdża taki transport i potem przewozi je drogami przez kilkaset kilometrów do miejsca utylizacji. Rolnicy zwracają się o to, aby zmienić te zasady, aby posłuchać ich głosu, ponieważ chcą (Dzwonek) pomóc państwu w zwalczeniu tego trudnego problemu, jakim jest choroba ASF. Stąd też porozumienie branżowe do spraw walki z ASF 12 lipca przekazało szereg postulatów - tam są też przedstawiciele hodowców - które powinny zostać spełnione, m.in. postulat regionalizacji, postulat wzmocnienia Inspekcji Weterynaryjnej, jak również postulat, aby było szybkie testowanie, aby było wspomożenie procesu bioasekuracji. Zwracam się do rządu, aby te sprawy pilnie rozwiązać, bo to jest konieczne z punktu widzenia przyszłości polskiego rolnictwa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)