Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tak to jest ze wszystkimi ustawami budżetowymi proponowanymi przez Platformę Obywatelską i PSL: albo zabiera się za ich pomocą jakieś świadczenia, zmniejsza, zamraża je, albo zwiększa się podatki. Proszę mnie poprawić, jeśli się mylę - kieruję te słowa do pani minister finansów - ale nie było chyba takiego zapisu w ustawie okołobudżetowej, za pomocą którego zmniejszono by podatki albo zwiększono jakieś świadczenia. Tak więc nie dziwmy się. Wszystkie ustawy zmierzają w konkretnym kierunku. Nie chcę mówić o akcyzie na alkohol i akcyzie na papierosy, bo tu w pewnym sensie jest słowo przeciwko słowu. My twierdzimy, że przez to ani nie zmniejszy się spożycie, ani Polacy nie przestaną palić papierosów, natomiast zwiększy się szara strefa. Wrócimy do tego tematu za rok. Jestem przekonany, że wtedy powiemy, że rację mieliśmy my, a nie miał jej minister finansów. Natomiast chciałbym skupić się na faktycznie najbardziej bulwersującej sprawie. Chodzi o, można powiedzieć, uderzenie w interesy osób niepełnosprawnych pracujących w zakładach pracy chronionej. Dotyczy to przecież uderzenia w sposób skokowy w tych najsłabszych na rynku pracy pracowników w sytuacji tak wysokiego bezrobocia. Na moment chciałbym popatrzeć na zakłady pracy chronionej jak na przedsiębiorców. Proponuje się im w art. 3 projektu ustawy okołobudżetowej skokowy spadek dotacji o ok. 30%. Patrząc na koncentrację zatrudnienia pracowników niepełnosprawnych w tych zakładach na poziomie 50 czy 75%, a w zdecydowanej większości mają one charakter usługowy, na wysokie koszty osobowe sięgające często 80% kosztów, można powiedzieć, że może nastąpić spadek rentowności o 9-13%, jeżeli chodzi o te zakłady, przy ich rentowności często wnoszącej 0-4%. Tak więc patrząc na te zakłady jak na przedsiębiorstwa, można powiedzieć, że muszą one ponieść tu konsekwencje ekonomiczne, znaleźć się w drastycznie złej sytuacji, jeżeli nie w stanie grożącym upadłością. Jeżeli te zakłady pracy chronionej znajdą się w takiej sytuacji, nie obniży się im nawet świadczeń, których dotyczy art. 3 projektu ustawy okołobudżetowej, bo zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji pomoc ze środków funduszu nie może być udzielona i wypłacona zakładom, które znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Tak więc koło się zamyka i te zakłady zostaną uderzone dodatkowo, drugi raz. Wyrównywanie dopłat do pensji osób niepełnosprawnych zatrudnionych na rynku otwartym i w zakładach pracy chronionej zmierza w jak najbardziej słusznym kierunku, również my to popieramy. Zwróćmy jednak uwagę, że zostało to określone w obecnie funkcjonującej ustawie o rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Gdyby nie art. 3 projektu ustawy okołobudżetowej, od 1 stycznia przyszłego roku nastąpiłoby zrównanie dopłat na obu rynkach: otwartym i chronionym. Zwróćmy uwagę na nazwę tego rynku. Chodzi o rynek chroniony. Rząd Donalda Tuska uderza szczególnie mocno właśnie w ten chroniony rynek. To zrównanie nastąpiłoby poprzez podwyższenie dofinansowań na rynku otwartym. Ta zmiana proponowana w art. 3 odwraca to, co państwo, rząd Platformy Obywatelskiej, zaplanowaliście już 4-5 lat temu przy zmianie odpowiedniej ustawy. Obecnie proponowana w art. 3 zmiana jest największą i najbardziej drastyczną w skutkach jednostkową zmianą w historii systemu wspierania zatrudniania osób niepełnosprawnych. Tutaj trochę pozmieniało się po poprawce zaproponowanej przez Platformę Obywatelską... (Poseł Jan Łopata: Przez PSL.) Przez PSL? Nigdzie nie zostało określone, że ta poprawka jest PSL-u. Chodzi tu o żonglowanie kwotami. Dlaczego akurat 1125? Jest to pewien rodzaj szukania jakiegoś takiego na szybko, na siłę kompromisu. Proponujemy zachowanie spokoju w tym zakresie, niedokonywanie gwałtownych ruchów, jeżeli chodzi o ten rynek, bo jeśli ci ludzie zostaną zwolnieni z zakładów pracy chronionej, trafią do systemu zasiłkowego, a pieniądze, które zostaną zaoszczędzone na dopłatach dla zakładów pracy chronionej, wyda się na zasiłki. (Dzwonek) Dlatego składamy poprawkę, co prawda nie tak daleko idącą jak ta Prawa i Sprawiedliwości, wracającą w swym znaczeniu do pierwotnych zapisów ustawy, czyli de facto mającą na celu podwyższenie dofinansowania na otwartym rynku. Natomiast poprawka rządu Platformy Obywatelskiej po raz kolejny polega na tym, co rząd robi już od kilku lat, na zamrożeniu tej sytuacji na kolejny rok. Chodzi o dopisanie art. 68gc, który sytuację finansową zarówno na rynku otwartym, jak i rynku zakładów pracy chronionej utrzymuje na kolejny, 2014 r. Liczę, że w ciągu tego 2014 r. znajdzie się czas na faktyczne zastanowienie się nad tym, jak rozwiązać tę sprawę w sposób systemowy, a nie na szybko, bo czas goni. Ustawa budżetowa musi bowiem zostać uchwalona w ciągu 2014 r., z korzyścią dla inwalidów pracujących zarówno na rynku otwartym, jak i w zakładach pracy chronionej. Dziękuję bardzo.