Mówca: Barbara Chrobak
Data: 2018-12-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ewolucja opieki zastępczej w polskim systemie prawnym od momentu wprowadzenia rozwiązań w 2012 r. to droga przez mękę wielu polskich rodzin i dzieci. Dane statystyczne jednoznacznie wskazują, iż bez przemyślanych zmian systemowych problem pieczy zastępczej, problem polskich dzieci i rodzin będzie dalej się pogłębiał. Sytuacja jest naprawdę alarmująca. Od 2015 r. zmniejsza się ilość rodzin zastępczych, maleje ilość dzieci umieszczanych w pieczy zastępczej opartej na rodzinie, a ilość dzieci, tych najmłodszych, do lat 7, nad którymi opieka sprawowana jest w pieczy o charakterze instytucjonalnym, to wciąż ok. 2 tys. Jednym z podstawowych praw dziecka jest prawo do życia w rodzinie. Żadne z dzieci nigdy nie powinno wychowywać się, ani jednego dnia, bez opieki, czułości, miłości i troski osoby dorosłej, z którą łączy je więź i którą uważa za rodzica. W naszym kraju jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia, by to naturalne prawo mogło odnosić się do każdego dziecka. Tysiące z nich przebywa bowiem w instytucjonalnych domach dziecka, gdzie nawet najwspanialsi wychowawcy w najlepiej wyposażonych salkach nie zastąpią rodziny i ciepła domowego ogniska. Oczywiste jest, że najlepiej by było, gdyby każde z tych dzieci wychowywało się w zdrowej i kochającej rodzinie naturalnej. Jeśli jednak sąd zdecyduje, że nie może być to rodzina biologiczna, to niech będzie to rodzina adopcyjna, a jeśli nie adopcyjna, to zastępcza, ale rodzina. Niezwykle istotne jest, by przyspieszyć proces deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej poprzez stworzenie rodzinom takich warunków do pracy z dzieckiem, by coraz więcej rodzin chciało przyjąć do siebie kolejne dzieci. Dlatego ważne jest tutaj odpowiednie wsparcie rodzicielstwa zastępczego. Nie mówię tylko o wsparciu finansowym, ale również o partnerskim traktowaniu rodzin przez instytucje współpracujące z nimi, o tworzeniu odpowiedniego prawa, które obligowałoby powiaty do podpisywania umów między sobą w taki sposób, by rodzina, która chce przyjąć dziecko, miała taką możliwość bez względu na to, w którym powiecie mieszka, by zlikwidować tzw. 3-letnie powiatowe programy zawierające limit zawodowych rodzin zastępczych na dany rok kalendarzowy, który niejednokrotnie wręcz hamuje rozwój rodzicielstwa zastępczego w danym powiecie, by umowa zawodowej rodziny zastępczej czy rodzinnego domu dziecka z powiatami nie była umową zlecenia, ale umową o pracę na czas nieokreślony. Niezwykle istotne jest również odpowiednie wsparcie dla specjalistycznych rodzin zastępczych, które wychowują dzieci niepełnosprawne. Niestety mimo najszczerszych chęci i odpowiedniej rehabilitacji takiego dziecka często zdarza się, że gdy jest ono już pełnoletnie, nie jest zdolne do samodzielnej egzystencji. Ogromnie ważne jest, by dzieci niepełnosprawne wychowujące się w rodzinach zastępczych miały możliwość pozostawania w nich nawet po osiągnięciu pełnoletności na takich samych zasadach jak rodziny zastępcze, by nie trzeba było rozdzielać rodzin i umieszczać chorego w domu pomocy społecznej. Tak będzie naturalniej i oszczędniej, a przede wszystkim z ogromną korzyścią dla osób niepełnosprawnych. Deinstytucjonalizacja pieczy zastępczej konieczna jest przede wszystkim ze względu na rozwój dzieci, by w późniejszych latach nie stały się one mieszkańcami ośrodków dla bezdomnych czy zakładów karnych, by potrafiły założyć własne rodziny i tworzyły zdrowe społeczeństwo. Wsparcie rodzin zastępczych to niejednokrotnie wsparcie dzieci po traumach, dzieci z problemami. To pokazanie dzieciom, jak można lepiej, piękniej żyć. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W obecnej sytuacji wobec konieczności podjęcia dalszych prac w imieniu klubu Kukiz’15 rekomenduję skierowanie projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Jak wspominała też pani poseł Kochan, z uwagi na fakt, że jest to obszerna ustawa, należałoby utworzyć podkomisję, bo jest to niezwykle ważny temat. Dziękuję. (Oklaski)