Mówca: Marcin Warchoł
Data: 2026-03-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Bardzo dziękuję za te wszystkie pytania. Wiele z tych pytań rzeczywiście służy doprecyzowaniu projektu. Wyjdę od pytania pana posła Mariusza Krystiana, który zwrócił uwagę na jedną ważną rzecz, że karalne niezawodomienie o przestępstwie art. 240 jakoś dziwnym trafem nie zawiera właśnie seksualnego wykorzystania stosunku zależności. Mamy art. 198, a później od razu art. 200. Tak jakby ustawodawca stwierdził, że tak naprawdę niezgłaszanie tego typu przestępstw nie jest niczym złym. Dlatego trzeba bezwzględnie uzupełnić art. 240 - karalne niezawiadomienie o przestępstwie właśnie o normę z art. 199 Kodeksu karnego. Tak że za to bardzo dziękuję. Dziękuję również pani posłance Annie Schmidt za pytanie dotyczące art. 200. Rzeczywiście relacja między art. 199 i seksualnym wykorzystaniem stosunku zależności a przypadkiem małoletniego jako ofiary przestępstwa z art. 200 Kodeksu karnego też wymaga absolutnie ujednolicenia. Dziękuję za pytanie pana posła Jarosława Krajewskiego dotyczące statystyk. Otóż te statystyki dziś są bardzo niekorzystne dla ofiar przestępstw. Niestety wynikają one bardzo często z problemów dowodowych. Niezgłaszanie tego typu przestępstw, strach przed utratą pracy i milczące przez wiele lat tolerowanie tego typu sytuacji sprawiają, że po prostu te dowody dziś nie występują. Stąd ogromna liczba umarzanych spraw. Szanowni Państwo! Rocznie tego typu postępowań - posługuję się teraz statystykami Instytutu Wymiaru Sprawiedliwości, gdy jeszcze pracowałem w Ministerstwie Sprawiedliwości - było ok. 240-440 rocznie, z czego aktów oskarżenia było mniej więcej w granicach 28-39%. Ale przerażająca jest statystyka spraw umarzanych - 50%. Co druga sprawa jest umarzana. Odmów mamy 22%. Dlatego, panie ministrze, to jest też zadanie dla prokuratury. Może jakieś wytyczne by się przydały w tym zakresie, żeby ten zaklęty krąg milczenia, swoistą zmowę milczenia wokół tej patologii przełamać wreszcie, zachęcić ofiary do informowania. Przypomnę: skala nieinformowania jest ogromna - 70%. To jest ciemna liczba niezgłaszanych w ogóle spraw. Tak że dziękuję za to pytanie o statystyki. Dodatkowo chciałbym zwrócić uwagę na pytanie pani poseł Małgorzaty Golińskiej, jakie są statystyki wyroków skazujących. Nie posiadamy statystyki odnośnie do art. 199, chyba że obecnie ministerstwo przeprowadziło jakąś analizę. Natomiast mogę wskazać statystyki wyroków skazujących z art. 197. One też budzą przerażenie - ponad 50% spraw kończy się wyrokiem skazującym do lat 2. A przypomnę: jaka jest dolna granica w typie podstawowym art. 197 § 1? Od lat 2 do lat 12. Co więc robią sądy, orzekając kary poniżej 2 lat w ponad 50% przypadków? Łagodzą te kary. Dlatego to też jest sygnał dla nas jako dla ustawodawcy, żeby tę praktykę, niekorzystną dla ofiar przestępstw, jednak zmienić. Nie może być tak, że ponad 50% spraw kończy się ostatecznie poniżej dolnego progu zagrożenia. Panie Ministrze! Pełna zgoda, § 4 - musimy go przemyśleć. Rzeczywiście ten typ kwalifikowany wymaga doprecyzowania i będziemy nad tym pracować w komisji. Bardzo dziękuję. Warto to uzupełnić w kontekście pozostałych typów tam występujących. Inne kraje. Inne kraje to już uregulowały w ten sposób, że zrównują przestępstwo zgwałcenia z przestępstwem nadużycia seksualnego zależności, jak np. Finlandia, Szwecja, Hiszpania. Te kraje mogą być też dla nas tutaj inspiracją. Dziękuję za wszystkie pytania i zachęcam do owocnej pracy w komisji. Dziękuję. (Oklaski)