Mówca: Anna Paluch
Data: 2014-02-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Omawiany dzisiaj projekt ustawy wdraża do polskiego porządku prawnego cztery dyrektywy Unii Europejskiej: dyrektywę Rady 91/271/EWG z 21 maja 1991 r. dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych, dyrektywę 2000/60/WE z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej, dyrektywę 2006/118/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu oraz dyrektywę 2007/60/WE z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim. Omawiany projekt ustawy wprowadza do Prawa wodnego szereg nowych definicji w art. 9, nakłada nowe obowiązki związane z planowaniem w odniesieniu do gospodarowania wodami, wprowadza także korekty nieprawidłowej transpozycji dyrektywy w sprawie oceny skutków wywieranych na środowisko w zakresie prac utrzymaniowych. Ta ostatnia korekta wprowadza zmiany do art. 72 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenie oddziaływania na środowisko polegające na wprowadzeniu do katalogu decyzji, przed którymi należy uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie z wód kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów w ramach szczególnego korzystania z wód. Zmiany są wprowadzane także do art. 118 i następnych ustawy o ochronie przyrody. Określają one katalog działań, które podlegają zgłoszeniu regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska. Otóż mam nieodparte wrażenie, że te przepisy z pewnością skomplikują i utrudnią porządkowanie koryt rzek, i już się boję, co będzie się działo np. z rzeką Białką regularnie nieczyszczoną. To będzie kolejne 12 mln na nowy most, panie ministrze. Projekt wprowadza zmiany w zakresie transpozycji do polskiego prawa przepisów art. 5.2 dyrektywy 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. Terminem derogacji wdrożenia art. 5.2 dyrektywy ściekowej jest 31 grudnia 2015 r., a więc to są niespełna dwa lata, o czym od lat przypominamy panu ministrowi w interpelacjach oraz w debatach, chociażby nad informacją o gospodarowaniu wodami w Polsce, prowadzonych na posiedzeniach komisji ochrony środowiska. Przypominam również o dezyderacie komisji w tej sprawie do pana ministra. Zmiany wprowadzane w zakresie wdrożenia dyrektywy ściekowej to jest niestety darwinizm w czystej postaci. Obciążenia związane z pełnym wdrożeniem przepisów, w przypadku których mija okres przejściowy, są przenoszone na gminy, a pan minister wraz z premierem, swoim szefem, zachowują się jak operatorzy spychacza. Mam więc pytanie: Dlaczego rząd nie skonsultował projektu ustawy z samorządami gminnymi? Ustawa będzie poważnie, w bardzo dużym stopniu, oddziaływać na finanse samorządów gminnych, które stanowionymi w tej ustawie przepisami zostaną zobowiązane do podwyższonego usuwania biogenów. Dlaczego zatem nie przesłano projektu do żadnej korporacji samorządów gminnych? Na liście podmiotów, z którymi to konsultowano, są wojewodowie, marszałkowie, dyrektorzy regionalnych zarządów gospodarki wodnej, regionalni dyrektorzy ochrony środowiska, szereg innych instytucji, ale nie ma związków gmin. Czy rząd oszacował, jaką kwotę zbiorczo będą musiały wydać samorządy gminne celem realizacji zobowiązań wynikających z art. 5.2 dyrektywy ściekowej? Dlaczego te dane nie są podane w uzasadnieniu ustawy? Dlaczego nie są powszechnie dostępne? Ile gmin zostanie doprowadzonych do upadku finansowego w związku z koniecznością realizacji zobowiązań wynikających z dyrektywy ściekowej? Ile z nich będzie zmuszonych oszczędzać na wykonywaniu innych zadań ustawowych - prowadzeniu szkół, przedszkoli, rozbudowie infrastruktury transportowej, świadczeniu pomocy społecznej i innych temu podobnych? Dlaczego rząd przyznał przed sześciu laty samorządom lokalnym status chłopca do bicia i tego niestety konsekwentnie się trzyma? Panie ministrze, to jest tak jak w przypadku brytyjskiej instytucji chłopca do bicia - książę nabroił, a żeby sprawiedliwości stało się zadość, bito chłopca. Tutaj też tak jest - rząd zawinił swoją opieszałością, lekkomyślnością, wydawaniem pieniędzy publicznych na chybione inwestycje, a dotkliwe konsekwencje tych zaniechań poniosą gminy. W najgorszej sytuacji jak zwykle będą gminy wiejskie, odcięte od dofinansowania. Tak się pan rozwodzi, panie ministrze, w uzasadnieniu nad formami pożyczkowymi udzielania pomocy gminom. To jest po prostu darwinizm w czystej postaci. Panie ministrze, przypomnę, że tereny miejskie i wiejskie bardzo nierównomiernie są wyposażone w kanalizację i oczyszczalnie. Na terenach miejskich obejmuje ona ok. 90% populacji, ludność wiejska zaś w ok. 32% korzysta z oczyszczalni i kanalizacji. (Dzwonek) Oczywiście na zwartych obszarach miejskich budowa kanalizacji jest łatwiejsza, a koszt jednostkowy jest mniejszy niż na terenach wiejskich o rozproszonej sieci osadniczej, ale to nie jest powód, żeby gminy wiejskie pozbawiać wsparcia i proponować im wyłącznie zwrotne formy pomocy przez fundusze ochrony środowiska. Pan minister ucieka od ˝Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych˝ jak przysłowiowy diabeł od święconej wody. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie składam wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu tego projektu ustawy tylko dlatego, że zawiera przepisy wdrażające chociażby dyrektywę powodziową i inne, które są potrzebne. Mam nadzieję, że rząd wykaże trochę więcej rozsądku i da się ten kaleki projekt ustawy w obróbce komisyjnej nieco poprawić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)