Mówca: Witold Pahl
Data: 2012-09-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Aby ustosunkować się do sprawozdania pana ministra, trzeba na początku odnieść się do tych czasów, których byliśmy świadkami, do rodzinnych tragedii, do dramatów tych rodzin, wreszcie do narodowej tragedii, jaka była udziałem wszystkich Polaków, do tych chwil, kiedy wokół tej sprawy skupiała się ludzka podstawowa solidarność, kiedy tej sprawie towarzyszyło społeczne skupienie. Poza tymi emocjami powstał obowiązek, obowiązek państwa właściwej realizacji zadań, jakie wynikają z konstytucji i jakie wynikają z elementarnych ludzkich zasad, pomocy ludziom, którzy padli ofiarą tej wielkiej narodowej tragedii. Tak wystąpienie pana prezesa Rady Ministrów, także wystąpienie ministra sprawiedliwości, jak i wyjaśnienia pana prokuratora generalnego w sposób jednoznaczny dają odpowiedź na pytanie, czy państwo stanęło na wysokości zadania. Stanęło. Ale rodzi się wiele wątpliwości, wątpliwości, które trzeba wyjaśnić. Ażeby je wyjaśnić, musimy sięgnąć do zasady legalizmu, która wynika z art. 7 konstytucji: władza publiczna działa na podstawie i w granicach przepisów prawa. Tak jak był uprzejmy wspomnieć pan prokurator generalny, od 30 marca 2010 r., a więc od momentu powołania go na funkcję prokuratora generalnego, nastąpiło faktyczne rozłączenie funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora. Również działania, o których wspominał pan minister Gowin, wynikające przede wszystkim z rozdziału 63 Kodeksu postępowania karnego, nie pozwalały na podjęcie bezpośrednich działań w trybie określonym i przewidzianym już dla organów prokuratury. Także informacja o wystąpieniu ministra Kwiatkowskiego, o takiej bieżącej korespondencji Ministerstwa Sprawiedliwości z organami Federacji Rosyjskiej w sposób jednoznaczny potwierdza, że te działania władzy wykonawczej były zgodne z konstytucją i ukierunkowane na wyjaśnienie wszystkich okoliczności tej sprawy. Co do działań Prokuratury Generalnej, to - tak jak wiemy - Prokuratura Generalna nie jest zależna od rządu, ale podlega suwerenowi, jakim jest naród, a my jako jego reprezentanci mamy prawo wsłuchiwać się i oceniać te działania. Przedstawiona procedura, a więc art. 587 Kodeksu postępowania karnego, w sposób oczywisty dawała możliwość pełnej realizacji pilnowania szeroko pojętego interesu państwa polskiego, jeśli chodzi o rzetelne prowadzenie tego postępowania. Nieprzywołane tu, ale znajdujące się w Kodeksie postępowania karnego art. 209 i 210 wskazują jednoznacznie, iż istnieje podstawa do dokonania oględzin, do dokonania ekshumacji ciał. Te działania, tak jak to wynika z informacji pana prokuratora generalnego, zostały wykonane; działania podjęte z urzędu w oparciu o wątpliwości, jakie powstały po analizie doręczonej dokumentacji sądowo-medycznej. Rozstrzygnięcia w przypadku trzech zdarzeń potwierdzające tożsamość ofiar powodują, iż skuteczność działań prokuratury nie powinna być kwestionowana. A zdarzenie, godny ubolewania błąd, jaki powstał, zamiany ciał śp. pani Anny Walentynowicz i pani Teresy Walewskiej, to jest przyczynek do zastanowienia się nad zakresem działania organów prokuratury co do ustalenia rzeczywistych przyczyn takiego błędu. Czy ten błąd powstał po stronie rosyjskiej, tak jak twierdzą niektórzy publicyści, tak jak wynika to również z informacji instytucji państwowych, czy też jest przyczyną powstałą z innych okoliczności? Tym może powinna i będzie zajmować się prokuratura jako wyłączny powołany do tego na tym etapie organ. Ale, Wysoka Izbo, nie sposób powiedzieć tutaj jeszcze o jednym elemencie, o konieczności podjęcia takich działań, które powinny leżeć na sercu wszystkim, którzy chcą prawdziwego, rzetelnego, rzeczywistego, zgodnego ze stanem faktycznym wyjaśnienia tej sprawy. W tym miejscu apel ze strony mojego środowiska o to, aby nie wykorzystywać tej sprawy do realizacji swoich własnych doraźnych politycznych celów. Mówimy tutaj o kulturze politycznej i nie mogę w tym miejscu nie odnieść się do incydentu, który miał miejsce przed debatą. Wystąpienie bądź co bądź byłego ministra kultury zawierające supozycje pod adresem obecnej pani marszałek Sejmu, wówczas minister zdrowia, osoby, która nie miała ustawowego obowiązku, ale kierując się zwykłym, człowieczym odruchem pomocy dla ofiar tej katastrofy, dla ich rodzin, dla wyjaśnienia tej sprawy, podejmowała działania, które często przekraczały granice ludzkich możliwości, jest, po pierwsze, zarzutem nieuzasadnionym, a po drugie, tak zwyczajnie po ludzku bardzo bolesnym. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W tej sprawie potrzebna jest rzetelna współpraca. Tego oczekują od nas Polacy, tego oczekują od nas rodziny ofiar, tego wreszcie wymaga konieczność zachowania godnej pamięci tych, którzy w wyniku tej narodowej tragedii odeszli od nas na zawsze. Dziękuję. (Oklaski)