Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2022-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewica w sprawie projektu ustawy o Systemie Informacji Finansowej. Po pierwsze, i to jest chyba najistotniejsza sprawa, musimy rzeczywiście sprawdzić, czy ten projekt ustawy jest zgodny z polską konstytucją, bo ustawa jednak i zwiększa ilość podmiotów, które będą miały dostęp do informacji wrażliwych, i zwiększa ilość tych, którzy w tym systemie będą funkcjonować. Art. 51 ust. 2 konstytucji mówi, że władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawa. Do tego kolejny artykuł mówi, że w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw takie rzeczy mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oczywiście walka z terroryzmem jest absolutnie kluczową sprawą, walka z praniem pieniędzy jest kluczową sprawą. Tylko rodzi się pytanie, jak do tej pory sprawdzały się te rozwiązania formalne, które w Polsce przecież już funkcjonowały, bo przecież instytucje bankowe miały obowiązek przekazywać informacje dotyczące transakcji o kwotach wyższych niż 10 tys. euro. A więc pytanie, czy w tej sprawie osiągnęliśmy jakieś efekty. Oprócz pytania, czy to nie narusza czasami konstytucji, drugie pytanie jest takie, czy rzeczywiście musimy taką ustawę wprowadzać. Ta dyrektywa została uszczegółowiona w roku 2018, ale z tego, co jest w dokumentach i w tym projekcie ustawy, wynika, że powinniśmy tych zmian dokonać do roku 2020. Rozumiem, że skoro nie dokonaliśmy tych zmian, to nasz system, który w tej chwili funkcjonuje, wypełnia wymogi tej dyrektyw. Bo rozumiem, że Unia Europejska przez 2 lata nie monitowała Polski, ażeby dokonać jakichś zmian w polskim ustawodawstwie, żeby ten system uszczelnić. Rzecz kolejna - i o tym już moja przedmówczyni mówiła - to jest kwestia dotycząca, po pierwsze, informacji i podmiotów, które mają prawo do korzystania z tych informacji. One są bardzo szczegółowe, bo dotyczą imion, nazwisk, PESEL-ów, NIP-ów, wszystkich danych osobowych, które przekazujemy przy rejestracji konta w banku. Natomiast jeśli chodzi o dostęp do tych informacji, na podstawie tego, że uprawnione osoby będą miały pełnomocnictwo, to dostęp ma w sumie 15 instytucji. I pytanie, czy rzeczywiście jest potrzebna tak wielka ilość instytucji i wydawanie następnych pełnomocnictw. Rozumiem, że jeśli mówimy o środkach gromadzonych na rachunkach bankowych, to jest pytanie, czy komendant główny Żandarmerii Wojskowej czy komendant główny Straży Granicznej musi mieć taki dostęp. Jeżeli ma jakieś podejrzenie, to przekazuje to podejrzenie instytucji, która jest za to odpowiedzialna i która taki dostęp rzeczywiście powinna mieć - czy to Centralnemu Biuru Antykorupcyjnemu, czy to Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. A więc rodzi się pytanie, po co jest taki szeroki katalog tych instytucji, które będą mogły w przypadku każdego obywatela sprawdzać, czy on ma konto w banku gdzieś tam czy nie ma. I ostatnia kwestia. My po aferze z Pegasusem po prostu państwu nie wierzymy. Mamy wrażenie, że tutaj znowu mamy do czynienia z jakąś inwigilacją obywateli, znowu mamy do czynienia z poszerzeniem zakresu tych wszystkich danych, do których chcecie państwo mieć dostęp, i po prostu naturalnie się tego obawiamy. A więc myślę, że w trakcie procedowania nad tą ustawą przede wszystkim pan minister będzie musiał wyjaśnić te intencje i zgodność z polską konstytucją oraz konieczność wprowadzenia tego systemu. Jest też oczywiście kwestia kosztów, bo mamy swego rodzaju powielanie. Tutaj te koszty się pojawiają dopiero w roku 2029 i rodzi się pytanie, czemu dopiero (Dzwonek) w roku 2029. Dziękuję bardzo. (Oklaski)