PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Piotr Lachowicz
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Proszę bardzo. Jednocześnie przy okazji referowania chciałem złożyć drugą poprawkę, która ma na celu umożliwienie uruchomienia systemu teleinformatycznego służącego do prowadzenia Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych od 1 października 2026 r., czyli 3 miesiące przed wejściem w życie obowiązku wprowadzania informacji o umowach do tego rejestru. Wprowadzona zmiana umożliwi kierownikom jednostek sektora finansów publicznych przygotowanie się do realizacji obowiązków wynikających z projektu. Dodatkowy czas wprowadzany poprawką będzie mógł zostać wykorzystany na składanie wniosków o utworzenie kont w systemie dla jednostek i użytkowników oraz na rozpatrzenie tych wniosków i udostępnienie kont w systemie teleinformatycznym. To jest poprawka czystko techniczna, która daje ten czas, bo trudno, żeby kierownicy robili wszystko w ciągu jednego dnia przed dniem wejścia w życie postanowień ustawy. Proszę, panie marszałku.
Mówca: Piotr Lachowicz
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Chcę jeszcze zwrócić uwagę, że ustawa wprowadza modyfikację katalogów wyłączeń przedmiotowych, adekwatnych do nowego zakresu przedmiotowego tego obowiązku, przez nawiązanie do katalogu szczególnego rodzaju zamówień wskazanych w Prawie zamówień publicznych albo wskazanie zakresu przedmiotowego umów, do których nie będzie odnosił się obowiązek oczekujący na wejście w życie. Istotne jest także, że rozszerza zakres wyłączeń podmiotowych o służby specjalne, takie jak m.in. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu i jednostki podległe ministrowi obrony narodowej, obok już istniejącego, jak państwo zauważyliście, wyłączenia placówek zagranicznych w rozumieniu art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 21 stycznia 2021 r. o służbie zagranicznej. (Dzwonek) Proszę państwa, myślę, że taką jeszcze istotną zmianą jest rezygnacja z przepisów o odpowiedzialności karnej kierowników w zakresie nierealizowania lub nieprawidłowego realizowania wprowadzonego obowiązku. Myślę, że tu się zgadzamy z opozycją, co nawet wyszło z dzisiejszej prezentacji. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga przedstawiam stanowisko wobec projektu ustawy zmieniającej ustawę, druki nr 1863 i 1926 - sprawozdanie komisji. Szanowni państwo, tak jak z tej mównicy zostało już powiedziane, podczas posiedzenia Komisji Finansów Publicznych poświęciliśmy sporo czasu na omówienie tego projektu ustawy. Omawiany projekt dotyczy wprowadzenia obowiązku udostępnienia w rejestrze umów informacji o umowach zawartych przez jednostki sektora finansów publicznych. Rejestr ma prowadzić minister finansów w systemie teleinformatycznym. Mają być w nim udostępniane informacje o umowach, które mogą podlegać udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej z 2021 r. Jeżeli chodzi o wartość przedmiotu umowy, to rzeczywiście jest tam zapis o przekroczeniu 500 zł - słyszeliśmy już od posła z Koalicji Obywatelskiej, że zostały zgłoszone poprawki. Podczas posiedzenia Komisji Finansów Publicznych ten temat także był poruszany. Jak tę kwotę ustalić? Z czego ta kwota powinna wynikać? Tutaj na pewno będą różne poglądy w tej sprawę, ale myślę, że to jest jeden z elementów, który jest ważny do rozważenia przy procedowaniu nad tą ustawą. Wyłączeniu od udostępniania podlegają informacje niejawne, objęte tajemnicami prawnie chronionymi, jak również takie mające na względzie interes bezpieczeństwa państwa czy obronności. Przepisy określają zakres informacji podlegających udostępnieniu, w tym okres obowiązywania umowy, oznaczenie stron, określenie przedmiotu umowy, wartość przedmiotu umowy, informacje o źródłach i wysokości współfinansowania przedmiotu umowy. Rzeczywiście projekt trafił do prac pod koniec października. Rozmawialiśmy o nim 7 listopada na posiedzeniu komisji finansów. Są tam też wprowadzone te okresy i to często właśnie Ministerstwo Finansów, teraz ministerstwo finansów i gospodarki, stosuje - chodzi o rozdzielenie okresów wchodzenia w życie danej ustawy i obejmowania nią poszczególnych podmiotów. Tam jest zapis, który mówi, że od stycznia 2026 r. zostanie wprowadzony obowiązek udostępniania w rejestrze umów informacji o umowach zawartych przez jednostki sektora finansów publicznych, przy czym nastąpi to w poszczególnych terminach: najpierw objęte obowiązkiem udostępniania tych danych będą jednostki z sektora rządowego, centralnego, następnie jednostki z szeroko rozumianego sektora samorządu terytorialnego, a pozostałe jednostki - od stycznia 2028 r. To wszystko będzie w Centralnym Rejestrze Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Ten rejestr ma funkcjonować po to, żeby te wszystkie umowy pokazywać, zbierać. Jako Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga popieramy ten projekt. Jest to rozwiązanie, które wychodzi naprzeciw pewnej jawności, transparentności. Ten projekt rządowy zasługuje na poparcie. Oczywiście zastanowienia będzie wymagało doprecyzowanie ostatecznego kształtu tej ustawy - tutaj słyszeliśmy o różnych poprawkach - ale w pełni popieramy ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Rafał Kasprzyk
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Proszę Wysoką Izbę o uwzględnienie tego głosu, przede wszystkim rzecznika praw obywatelskich, wszystkich organizacji społecznych i mieszkańców Polski. Bo właśnie otwartość i przejrzystość w tym Sejmie jest najwyższą wartością. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ta ustawa jest dosyć kuriozalna. Przypomnijmy, że ustawa, o której mówimy i którą chcecie zmieniać, została uchwalona w 2021 r. i pierwotnie miała wejść w życie w lipcu 2026 r. Czyli przez ponad 4 lata ani jednej, ani drugiej ekipie nie udało się przygotować systemu, który miał być podstawowym narzędziem przejrzystości. Rząd przesuwa termin i ogranicza obowiązki dotyczące ujawnienia umów, które mogłyby ujawniać niegospodarność zarówno władz centralnych, jak i samorządów. Ustawa, którą zmieniacie, jest dobra, natomiast wy w projekcie po raz kolejny zawieracie brak odpowiedzialności w przypadku osób, które zatają informacje, do których Polacy zgodnie z prawem powinni mieć dostęp. Konfederacja jest za jawnością wydatków publicznych i realnym dostępem Polaków do informacji o tym, na co idą ich pieniądze, i nie możemy akceptować kolejnego ograniczenia obowiązków i bezkarności dla osób, które mają te informacje ujawniać. W praktyce oznacza to, że część umów nadal pozostanie ukryta, a obywatele pozostaną w nieświadomości. Dlatego my oczywiście popieramy ideę rejestru umów i transparentności, natomiast zastanawiamy się też, w jakim kierunku idą poprawki, które złożyła Polska 2050. Tak naprawdę właściwie równie dobrze albo lepiej i łatwiej byłoby po prostu odrzucić tę ustawę. Wtedy nie trzeba byłoby wprowadzać tych wszystkich poprawek. Jesteśmy za tym, aby utrzymać tę ustawę w obecnym kształcie, nie zmieniać jej, dlatego w przypadku tego przedłożenia będziemy głosować przeciw. Dziękuję.
Mówca: Marcelina Zawisza
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jak wskazuje Sieć Obywatelska Watchdog, aktualne brzmienie proponowanych przepisów wyłączy z obowiązku ujmowania w rejestrze 90% umów zawieranych przez jednostki sektora publicznego oraz 70% umów zawieranych przez jednostki samorządu terytorialnego. Taka konstrukcja tych przepisów mija się w sposób znaczący z celem wprowadzenia tych regulacji. Ujawnienie 10% umów nie wypełni roli antykorupcyjnej, nie pozwoli również na monitorowanie wydatków środków przez organizacje strażnicze ani na całościową publiczną dyskusję o gospodarności i efektywności wydawania publicznych pieniędzy. Cieszy mnie deklaracja w zasadzie z każdej strony, że tę kwotę należy zmienić. 10 tys. to jest stanowczo zbyt dużo i absolutnie mija się z celem. Wydaje mi się, że kwota minimalnego wynagrodzenia jest nadal zbyt duża, mówimy o publicznych pieniądzach, mówimy o rejestrze, który ogranicza później organizacjom strażniczym oraz zwykłym obywatelom możliwość sprawdzania, co dokładnie znajduje się w tych umowach. Ta kwestia powinna być po prostu uregulowana szczegółowo, w sposób, który naprawdę nie pozostawia wątpliwości co do wydatków publicznych. W związku z powyższym zgłaszam poprawkę przywracającą zgodną z tymi celami wysokość kwoty 500 zł, tak by wdrożenie centralnego rejestru umów stało się kolejnym krokiem na drodze do jawności życia publicznego, a nie krokiem do utrzymania nieprzejrzystości wydatkowania publicznych środków. Zgłaszam również drugą poprawkę, która tak naprawdę zmienia jeden zapis. Wprowadza zapis mówiący o przedmiocie umowy w brzmieniu opisanym w umowie, a nie ogólnym przedmiocie umowy. I bardzo dziękuję za tę poprawkę Klaudii Jachirze, z którą wcześniej rozmawiałyśmy, przed rozpoczęciem tego punktu. Chodzi o to, żeby zapewnić tutaj jawność i transparentność życia publicznego. Kiedy mówimy o ogólnym zapisie umowy, to możemy tak naprawdę tutaj wpisać dowolną rzecz, a kiedy mówimy o przedmiocie umowy w brzmieniu opisanym w umowie, to muszą to być rzeczy, które po prostu realnie w tej umowie są zapisane, tak jak są zapisane. To tak naprawdę ograniczy chaos w zakresie interpretacji i skutków konstrukcji przepisu, który obecnie znajduje się w ustawie. Mam nadzieję, że ponad podziałami uda się również to doprecyzować, żeby nie doprowadzić do sytuacji, w której po prostu za ogólnymi przepisami chowa się większość umów, których będzie dotyczył obowiązek zarejestrowania w centralnym rejestrze umów. Dziękuję.
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Procedujemy nad rządowym projektem ustawy z druku nr 1863, która zmienia ustawę o finansach publicznych w zakresie Centralnego Rejestru Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych. Obowiązek udostępniania informacji o umowach miał obowiązywać od 1 stycznia 2026 r. dla wszystkich umów powyżej 500 zł z terminem publikacji 14 dni, niestety w art. 34a w pkt 2 ustala się nowy próg wartości umowy na 10 tys. zł, co znacząco ogranicza zakres obowiązku. Moim zdaniem nie jest to dobry pomysł. Jawność umów publicznych w Polsce opiera się na zasadzie jawności finansów publicznych i ma na celu zwiększenie przejrzystości i transparentności wydatków państwa. Czy przesunięcie terminów i aż dwudziestokrotne podniesienie progu wartości (Dzwonek) nie osłabi jawności gospodarowania środkami publicznymi? (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja również mam kilka pytań w odniesieniu do tego projektu ustawy. Rejestr ma obejmować umowy powyżej 10 tys. zł. Skąd tak naprawdę ta kwota? Czy ministerstwo mogłoby wytłumaczyć, dlaczego przyjęto akurat taki próg? Dlaczego nie były rozważane 1 tys., a nawet - tak jak wnioskują stowarzyszenia i fundacje antykorupcyjne - zero, żeby po prostu wszystkie umowy były wpisane i żeby każdy mógł się zapoznać z umową na podstawie wyszukiwania w przeglądarce? Idziemy w kierunku cyfryzacji, więc myślę, że nie będzie to żadnym problemem dla żadnego urzędu. Czy została przeprowadzona ocena, jaki odsetek umów zawieranych przez jednostki publiczne mieściłby się poniżej tego progu? Jakie konkretne kryteria będą stosowane do zakwalifikowania umów jako wyłączonych z rejestru ze względu na interes bezpieczeństwa państwa? Jest takie wyłączenie. Czy planowane są procedury weryfikacji takiego wyłączenia w ramach kontroli NIK, wojewody lub komórek nadzorczych? Jak ministerstwo zamierza zapobiegać nadużyciom polegającym na zaniżaniu wartości umów (Dzwonek) lub dzieleniu ich na części w celu uniknięcia ujawnienia? I mam jedno pytanie dotyczące RODO, czy badali to państwo pod tym kątem, chodzi umowy z osobami fizycznymi, bo lokalni wykonawcy, artyści i eksperci pytają, czy jest to zgodne z przepisami o ochronie danych osobowych. Dziękuję.
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Próg wartości umów podniesiono do 10 tys. zł, co oznacza, że setki tysięcy drobnych, ale istotnych wydatków pozostaną poza rejestrem. W ten sposób rejestr może stać się atrapą jawności. Formalnie istnieje, ale w praktyce nie pokaże realnego obrazu, na co wydatkowane są pieniądze podatników. Niepokojące jest także to, że sankcje za opóźnienia w publikacji zostały zredukowane, a terminy wydłużone. Czy naprawdę chcemy, aby obowiązek jawności był tylko literą prawa, a nie realnym narzędziem kontroli? Dodatkowo pozostają wątpliwości co do bezpieczeństwa danych i wsparcia technicznego dla samorządów, bo bez tego system może po prostu nie działać. Czy zatem rząd nie powinien przywrócić niższego progu wartości umów, aby rejestr naprawdę służył jawności? Jakie sankcje będą stosowane wobec jednostek, które nie udostępnią danych w terminie, i czy zostaną wprowadzone realne mechanizmy egzekucyjne? Jak rząd zapewni bezpieczeństwo danych i wsparcie techniczne dla samorządów, by rejestr funkcjonował prawidłowo i skutecznie, a nie był fikcją? Dziękuję bardzo.
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Czy zwolnienie urzędników z odpowiedzialności karnej nie zwiększa ryzyka, że część umów nie zostanie ujawniona lub będzie zatajona, co osłabi realną transparentność wydatków publicznych? I mam też taką refleksję, po tym jak tutaj słucham wystąpień posłów, także koalicji: Czy wy w ogóle macie poparcie dla tego projektu ustawy, który kastruje ustawę o jawności tych umów? Bo mam wrażenie, że chyba nie do końca. Zastanawiam się, dlaczego w ogóle to przedłożenie jest tutaj procedowane. Mam nadzieję, że ta ustawa przepadnie. Dziękuję.
Mówca: Anna Maria Żukowska
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Docierały do nas bardzo liczne doniesienia od organizacji zajmujących się jawnością życia publicznego odnośnie do kwoty progu, od którego umowy miałyby być ujawniane. Próg 10 tys. zł jest zdecydowanie zbyt wysoki. Wsłuchując się w te głosy sygnalizujące, że wyłączenie mogłoby dotyczyć nawet 70-90% umów, można powiedzieć, że stwarzałoby to tylko pozory jawności. W związku z tym składamy poprawkę, która, naszym zdaniem, zawiera rozwiązanie systemowe, które spowoduje, że nie będzie trzeba później nowelizować tej ustawy, określające próg wysokości w kwocie wynagrodzenia minimalnego za pracę. Naszym zdaniem to jest rozsądny kompromis w tej sprawie i dlatego, panie marszałku, przedkładam tę poprawkę.
Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obowiązek prowadzenia centralnego rejestru umów, który ma wejść w życie 1 stycznia 2026 r., okazał się pełen wątpliwości dotyczących zakresu ujawnianych umów, sposobu liczenia ich wartości czy katalogu podmiotów zobowiązanych do publikacji. Zadaniem tego projektu jest usunięcie tych wątpliwości i zapewnienie funkcjonowania tego systemu w taki sposób, by jawne było wydatkowanie środków publicznych. Mam pytanie. Już wiemy, że toczy się dyskusja na temat kwoty minimalnej wartości umowy i mam nadzieję, że dojdziemy do porozumienia, ale chciałabym zapytać o to, na jakim etapie są prace dotyczące opracowania sposobu prowadzenia systemu centralnego i rejestru umów. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Nie rozumiem, po co zaproponowaliście zapis dotyczący 10 tys. zł. Uważam, że to jest kompletnie bez sensu. Apeluję o wycofanie się z tego zapisu. Widzimy, że ustawa jest bardzo niedopracowana. Liczba poprawek - i to poprawek z waszej strony - jest bardzo duża. Natomiast chciałbym powiedzieć, że odrębną historią jest państwo polskie i bezpieczeństwo państwa polskiego, a czym innym - samorządu. Jako naprawdę wieloletni pracownik samorządu uważam, że to powinno być jak najbardziej przejrzyste i dostępne. Podam przykład Moszczenicy - może pan słyszał, panie ministrze - powiat piotrkowski. Trzech radnych zrezygnowało z pracy w radzie po otrzymaniu anonimów. Obecnie sprawą zajmują się prokuratura i odpowiednie służby. Nie powinno być tak, że wprowadzamy rejestry, które nie dają obywatelom wglądu lub powodują jakieś - nie chciałbym użyć tego słowa (Dzwonek), ale faktycznie - zaciemnienie przejrzystości pracy samorządu. Dziękuję.
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten projekt ustawy przywraca normalność i wzmacnia kontrolę publiczną. Przez lata mieliśmy taką sytuację, w której jawność finansów publicznych była tylko hasłem. Poprzednia władza chowała umowy, pokazywała tylko to, co chciała, a obywatele często nie wiedzieli, na co naprawdę wydaje się publiczne pieniądze. (Poruszenie na sali) Dziś wprowadzamy realne narzędzia, a nie fasadę. Rejestr umów to prosta sprawa. (Poruszenie na sali) Skoro jednostki samorządu sektora finansów publicznych wydają pieniądze podatników, to podatnicy mają prawo wiedzieć, za ile, z kim i na co. Jednocześnie zabezpieczamy informacje wrażliwe dotyczące obronności, bezpieczeństwa. Bezpieczeństwo państwa, tajemnice będą prawnie chronione. Co najważniejsze, wreszcie ujednolicamy zasady: jedno miejsce, standard i sposób publikacji. Obywatele nie będą już musieli (Dzwonek) pisać dziesiątków wniosków o informację publiczną, wszystko będzie dostępne od ręki. (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Jeszcze będą musieli pisać przez 1,5 roku.) Chciałabym zapytać, dlaczego tak późno. (Poruszenie na sali)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Widzę, jak się irytujecie. Boicie się, tak? (Poruszenie na sali) (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Pani poseł, niech pani da spokój.)
Mówca: Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Przed chwilą mieliśmy tu wystąpienie kompletnie oderwane od rzeczywistości. (Poruszenie na sali) Proszę państwa, pan minister proponuje odroczyć o 1,5 roku wejście w życie tej ustawy dla samorządów, a pani poseł mówi, że obywatele nie będą musieli pisać o informację publiczną. Przez 1,5 roku będą musieli pisać. Pani poseł, naprawdę, na Boga, rozmawiajmy o faktach. Mam pytanie do pana ministra. Panie ministrze, czy państwo jesteście gotowi zgodzić się na propozycję, wydaje się, nie tylko opozycji, ale także przynajmniej części koalicji, dotyczącą wprowadzenia jednolitego terminu, odroczonego tylko o pół roku, dla wejścia w życie tej ustawy? To jest niezwykle ważne. Odroczenie o 1,5 roku, a nawet o 2 lata dla pozostałych instytucji to gigantyczne nieporozumienie. No i sprawa kwoty. Panie ministrze, kwota 10 tys. zł, wprowadzenie zasady (Dzwonek), że ta informacja nie będzie miała charakteru informacji publicznej, jest zachętą do dzielenia tego rodzaju umów. Bardzo proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące kwoty, powiedzmy 1 tys. zł, i terminu wejścia w życie tej ustawy: w połowie przyszłego roku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Elżbieta Anna Polak
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Panie pośle Kuźmiuk, celem projektowanej ustawy jest przywrócenie jawności, transparentności gospodarowania finansami publicznymi jednostek sektora finansów publicznych. (Głos z sali: Przesunięcie terminu.) To oznacza, że wszystkie informacje, które znajdą się w centralnym rejestrze umów, będą powszechnie dostępne. (Głos z sali: Za 1,5 roku.) Nie będzie potrzebne wydanie żadnej decyzji. W związku z tym mam pytanie. Czy jednostki sektora finansów publicznych będą po przyjęciu tej ustawy nadal zobowiązane do udzielania odpowiedzi na wnioski w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Janusz Kowalski
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Radosław Wielkie Ego Sikorski wyszedł na mównicę sejmową i skompromitował się po raz kolejny. Drżącym głosem spocony i zakompleksiony egotyk przeczytał z kartki jakieś bzdety i zapomniał o najważniejszej rzeczy: że w Unii Europejskiej jesteśmy po to, żeby realizować polskie interesy (Oklaski), a nie po to, żeby w Polsce realizować unijne interesy. Panie Sikorski, pan zapomniał, że to jest mównica polskiego Sejmu, a nie miejsce do aplikacji na ważne stanowiska, dobrze płatne, tak jak Tusk aplikował w Brukseli. (Poseł Barbara Grygorcewicz: To jest na temat? Nie na temat.) Mównica polskiego Sejmu jest po to, żeby mówić o polskich interesach, a nie o ukraińskich interesach. Nie ma żadnej zgody na to, żeby pan podejmował decyzję o tym, żeby Unia Europejska przyjmowała Ukrainę, i by pan to forsował. Nie ma pan natomiast czasu na to, żeby blokować umowę Unii Europejskiej z Mercosurem. (Poruszenie na sali) Co w tej sprawie zrobił Radosław Sikorski? Radosław Sikorski, który przejdzie do historii jako ten, który sprzyjał m.in. Łukaszence, bo otworzył dwa przejścia graniczne na granicy polsko-białoruskiej (Dzwonek), przez które teraz sobie dywersanci i terroryści mogą przechodzić. Panie Sikorski, odejdź pan. Przestań się pan kompromitować. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Tracz
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie mam wątpliwości, że wprowadzenie centralnego rejestru umów dla jednostek sektora finansów publicznych jest bardzo potrzebne. Transparentność finansów publicznych to jeden z fundamentów demokratycznego państwa. Czekałam na tę ustawę i jestem zawiedziona tym przesunięciem terminu jej wejścia w życie, a także podniesieniem limitu wartości umowy, która ma być publikowana, z 500 zł do 10 tys. zł. Skąd ta zmiana? To moje pytanie do ministerstwa. Przecież obywatele i obywatelki mają prawo wiedzieć, na co są wydawane pieniądze z ich podatków, nawet te najmniejsze kwoty. Popieram poprawki, które zadeklarowało i złożyło koło Razem oraz klub Polski 2050, które mają przywrócić tę kwotę 500 zł. Nie przekonują mnie tłumaczenia, często też samorządów, że wprowadzenie nawet małych kwot do rejestru to dodatkowa praca (Dzwonek) i koszty. Cóż, demokracja kosztuje, to fakt. Demokracja kosztuje, a jej cena skutkuje transparentnością i uczciwością.
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jednym z fundamentów istnienia państwa prawa jest jawność finansów publicznych. Centralny rejestr umów miał właśnie tę jawność zapewnić. Miał, bo okazało się, że podniesiono próg z 500 zł do 10 tys. zł. Dlaczego ministerstwo tak drastycznie podniosło ten próg? Co to tak naprawdę oznacza? Oznacza to, że 70% wydatków znajdzie się poza tym progiem, a w niektórych samorządach nawet 84% umów lokalnych nie będzie ujawnionych. Dodatkowo do tego rejestru powinno się wpisywać, czego szczegółowo dotyczą umowy, a nie tylko informacje na zasadach ogólnych. Dlatego dziękuję Marcelinie Zawiszy i kołu Razem za złożenie takiej potrzebnej poprawki. Cieszę się, że w sprawach transparentności wydatków publicznych możemy działać ponad podziałami. Apeluję do całej Izby, abyśmy wspólnie, nie patrząc na przynależność klubową, poparli poprawki przywracające próg 500 zł. Możemy to naprawdę razem zrobić. A w ogóle o jakich pieniądzach mówimy? (Dzwonek) Ministerstwa i samorządy wydają grubo ponad 1 mld zł dziennie na usługi i zakupy. W skali roku to ok. 365 mld zł z finansów publicznych, pieniędzy nas wszystkich. Tak naprawdę prawdziwej kwoty nie poznamy, jeżeli ta ustawa nie wejdzie w życie w pierwotnym zapisie tego projektu ustawy. Poprzyjmy próg 500 zł. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Habura
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Centralny Rejestr Umów Jednostek Sektora Finansów Publicznych niewątpliwie podniesie jawność, transparentność i przejrzystość wydawania środków publicznych. To bardzo ważne po 8 latach rządów Prawa i Sprawiedliwości. Jednakowoż rejestr obejmie szereg małych jednostek typu małe przedszkola, małe szkoły, domy kultury czy jednostki pomocnicze samorządu terytorialnego, które nie zdążą dostosować systemu do warunków nowej ustawy, chociażby systemów informatycznych. Dlatego warto rozważyć dla tej ustawy jednak vacatio legis, aby uchronić kierowników tych jednostek przed regresami finansowymi, chociażby ze strony regionalnej izby obrachunkowej czy Najwyższej Izby Kontroli. Dziękuję. (Oklaski)