Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2017-04-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Prawdą jest, że jakakolwiek forma konsolidacji sił w naszym rozdrobnionym rolnictwie jest rzeczą pożądaną i kierunkiem, w którym polskie rolnictwo zdecydowanie powinno dążyć. Nie bez przyczyny mówię o tym od początku pracy w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi - że małe, rozdrobnione gospodarstwa rolne, słaba struktura agrarna, która zbyt wolno ewoluuje, są jednym z głównych problemów polskiej wsi. Zdecydowanie w tym kierunku trzeba dążyć, ale mam wrażenie, że ten rząd wcale w tym kierunku nie dąży, przynajmniej przez 1,5 roku tego nie pokazał. Rząd wprowadza dzisiaj nowy sposób organizacji rynków rolnych, a w gruncie rzeczy nie kontynuuje tego wszystkiego, co udało nam się osiągnąć w ramach działalności grup producenckich, które właśnie taką rolę konsolidacji dotychczas pełniły. Dla przypomnienia: w 2015 r. było ich blisko 1400 w zakresie hodowli trzody chlewnej, produkcji mleka, tytoniu, zboża oraz ponad 300 w sektorze owoców i warzyw. Najwięcej powstało ich w Wielkopolsce, na Dolnym Śląsku i na Kujawach, najmniej - w Polsce południowo-wschodniej. To właśnie takie formy współpracy wspierane są dzisiaj w innych krajach Unii Europejskiej. Rolnik jest tam właścicielem i producentem, ale organizacja sprzedaży jest wspólna, spółdzielczość rządzi się nieco innymi, swoimi prawami. Wracam jeszcze do grup producenckich. Rząd mówi o konsolidacji sił w rolnictwie, tymczasem dochodzą do mnie systematycznie głosy o długotrwałych, często nieuzasadnionych kontrolach obejmujących właśnie takie grupy producenckie, które uniemożliwiają im prowadzenie normalnej działalności i normalne funkcjonowanie. Oczywiście były nadużycia, były błędy. Trzeba je wyeliminować, trzeba poprawić zasady i rozwijać dalej, bo to jest kierunek, w którym również podąża Unia Europejska. Mówi się bardzo często... W uzasadnieniu ustawy czytamy, że nie ma zainteresowania konsolidacją, produkcją i podażą zwłaszcza właśnie w województwach na kresach południowo-wschodnich, o czym już mówiłam, a tam mamy najczęściej właśnie najmniejsze gospodarstwa. Moja ogromna wątpliwość jest taka, że tak jak już pokazałam, jeżeli te tereny nie skorzystały wcześniej z możliwości konsolidowania się w oparciu o istniejące możliwości - a możliwości były ogromne, również pozyskania dodatkowych środków, i myślę, że te plusy wynikające z łączenia sił w grupach producenckich były większe niż ten podatek od nieruchomości, który proponujemy dziś - to nie sądzę, żeby nagle nowa ustawa samoczynnie spowodowała, że rolnicy na tych terenach będą chcieli się łączyć, powiększać i tworzyć duże grupy, jeżeli dotychczas nie poczuli tej potrzeby. Nie wiem, czy w ich świadomości jest miejsce na tego typu współpracę. Co do samej ustawy: kompletnie nie rozumiem, dlaczego minister rolnictwa chce decydować o rodzaju produkcji, która może zostać objęta ustawą o spółdzielniach rolników. Dlaczego nie pozostawić tej decyzji rolnikom? Jakie mamy gwarancje, że wydane przez ministerstwo rolnictwa decyzje w postaci właśnie rozporządzenia za rok, dwa nie zostaną zmienione, zwłaszcza jeśli zmieni się nam minister rolnictwa? To jest taka forma braku gwarancji stabilności dla samych rolników, która w ich oczach może również budzić wątpliwości. Przede wszystkim problem polega na tym, że rynek powinniśmy zostawić rynkowi, a nie sami wskazywać obszary. Jeżeli gdzieś jest przestrzeń do działania, zwiększania skali sprzedaży, podejmowania współpracy w celu realizacji nowych projektów inwestycyjnych, to rynek sam te kierunki powinien wytyczać. To popyt i możliwość pozyskania nowych rynków zbytu powinny to wytyczać, a nie zdanie pana ministra. Po ręcznym sterowaniu ziemią rolną w Polsce przyszedł czas na ręczne sterowanie tworzeniem się spółdzielni rolniczych w Polsce, i to jest kierunek przez nas nie do zaakceptowania. Jeżeli chodzi natomiast jeszcze o takie formalnoprawne wątpliwości (Dzwonek), to największe wzbudził we mnie art. 7... Już kończę, panie marszałku.