Mówca: Wiesław Szczepański
Data: 2020-01-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie nasze stanowisko wobec projektu ustawy do zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw zawartego w drukach nr 43 i 91. Sejm rozpatrzył ten projekt na posiedzeniu w dniu 12 grudnia, a Komisja Infrastruktury przyjęła sprawozdanie w dniu 18 grudnia. Komisja wnosi o uchwalenie tej ustawy. Rozpatrywany dziś projekt ustawy jest niezmiernie ważny, ma bowiem wspierać realizację programu ˝Kolej+˝ do roku 2028. Tak jak mówiłem miesiąc temu, to część prawna tego programu. Cieszy nas, że zostaną wprowadzone mechanizmy umożliwiające przywrócenie ponownej eksploatacji infrastruktury kolejowej na terenach nieczynnych po zlikwidowanej infrastrukturze kolejowej, a tereny kolejowe, które obecnie są niewykorzystane zostaną przywrócone do ponownego użytkowania na cele transportowe. Możliwe będzie przekazywanie linii kolejowych do nieodpłatnego korzystania przez samorządy. Likwidacja linii kolejowych będzie możliwa pod warunkiem uzyskania zgody wyrażonej przez ministra infrastruktury, choć nie zgadzamy się z tym, panie ministrze, aby likwidowane były linie o znaczeniu państwowym. Samorządy wojewódzkie będą mogły realizować przewozy kolejowe dalej niż do najbliższej stacji za granicą swojego województwa, co winno przyczynić się do poprawy komunikacji na ternach pozbawionych obecnie dogodnych połączeń, ale, tak jak mówił mój przedmówca, będziemy również składali poprawkę mówiącą o tym, aby te przewozy były wydłużone do stacji węzłowych, dlatego że niektóre z nich są oddalone więcej niż o 30 km. Ustawa wprowadza możliwość przeznaczenia środków z Funduszu Kolejowego na sfinansowanie lub współfinansowanie przez województwo zadań dotyczących zakupu, modernizacji oraz naprawy pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług pod warunkiem zapewnienia połączeń komunikacyjnych pomiędzy sąsiednimi województwami. Niewykorzystane środki będą mogły być wykorzystane w następnym roku przez samorządy. Uproszczony zostanie system udzielania gwarancji finansowych umożliwiających rozpoczęcie procedur przetargowych. Wprowadzono również nowe źródło finansowania, przygotowania i realizacji inwestycji kolejowych, w tym środki uzyskane z emisji skarbowych papierów wartościowych. W trakcie prac komisji urealniono daty wyemitowania papierów wartościowych, na co wskazywaliśmy podczas naszego posiedzenia, kiedy zgłaszałem te poprawkę. Rodzi się pytanie, czy rzeczywiście w roku 2020 potrzebna jest kwota prawie 5 mld zł i dlaczego jest ona wyższa o 300 mln niż pierwotnie w projekcie. Brak jest dostępnych analiz dotyczących skutków wprowadzenia art. 33w. Chciałbym zapytać, ile będzie kosztowała obsługa i emisja prawie 11,5 mld papierów wartościowych i kiedy zostaną one wykupione przez Skarb Państwa. Celem doprecyzowania oraz poprawy omawianej dzisiaj ustawy przedstawiciele naszego klubu wnosili podczas prac Komisji Infrastruktury szereg poprawek. Niestety nie znalazły one uznania w oczach pana ministra i rządzącej koalicji. Dzisiaj chcielibyśmy to ponowić i wnieść je w trakcie drugiego czytania. Uważamy, że powinny one poprawić i doprecyzować już istniejące zapisy. Chciałbym, pani marszałek, wnieść siedem poprawek. Poprawki będą dotyczyły art. 1 pkt 4b, gdzie w art. 9q ust. 1 proponujemy nadać nowe brzmienie pkt nr 6, co pozwoli na oszczędne wykorzystywanie przestrzeni przy projektowaniu i budowie linii tramwajowych. W art. 1 pkt 12 zmieniającym art. 30e ust. 2 chcemy wydłużyć z 21 do 30 dni termin przekazywana przez zarządcę przed dniem wejścia w życie rozkładu jazdy pociągów właściwym zarządcom lub operatorom stacji pasażerskich. Kolejna poprawka dotyczy art. 1 pkt 17, a konkretnie art. 38b ust. 2, gdzie wnioskujemy o pozostawienie dotychczasowego zapisu, co jest wg nas istotne w przypadku pasażerów dojeżdżających do miejsc pracy i nauki. W art. 1 pkt 17 zmieniającym art. 38b ust. 7 wnosimy, aby zakazać likwidacji linii o znaczeniu państwowym. Jednocześnie po art. 3 proponujemy dodać nowy art. 3a zmieniający art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Chodzi nam o to, aby linie tramwajowe traktować jako inwestycję celu publicznego. Jednocześnie w art. 4 pkt 4, jeżeli chodzi o art. 39, w nowo dodanym ust. 3a proponujemy, aby linie kolejowe były przekazywane samorządom na cele związane wyłącznie z transportem szynowym. Mamy obawy, czy dziś przekazywanie tych linii pod kwestie komunikacyjne nie zamieni tych linii w ścieżki rowerowe albo innego rodzaju drogi. Chodzi o to, że linie zostaną rozebrane, a cel de facto zostanie przez samorządy osiągnięty. (Dzwonek) W art. 6 pkt 1a proponujemy, aby wojewódzkie przewozy były świadczone na terenie województw nie na odległość 30 km, ale do stacji węzłowej. Liczymy, że nasze poprawki zostaną przyjęte. Nasz klub popiera tę ustawę, ale uważamy, że poprawki powinny tę ustawę poprawić. W związku z tym przekazuję pani marszałek te poprawki. Prosimy o przekazanie tego projektu jeszcze raz do komisji celem rozpatrzenia poprawek.