Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2015-07-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Ministrowie! Panie Prezesie! Wysoka Izbo! Wsłuchiwałem się z zaciekawieniem w wystąpienie pana prezesa Narodowego Banku Polskiego, który stwierdził - a przecież jest, jak sam podkreśla, dobrym ekonomistą, niektórzy twierdzą, że znakomitym ekonomistą - że nie przewidział tych fluktuacji na rynku finansowym. Panie prezesie, no, tyle pieniędzy wpompowanych przez Fed do banków amerykańskich, kilka bilionów, których gospodarka amerykańska nie była w stanie wchłonąć, musiało zostać gdzieś ulokowanych. I zwracam się do pana ministra: Panie ministrze, pan się szczyci, że poziom rentowności polskich obligacji skarbowych drastycznie spadł. Spadł, bo musiał. Nie dlatego, że wzrosło zaufanie do Polski i wzrosło zaufanie do polskich finansów, ale po prostu kapitał musiał być gdzieś lokowany. Spowodował to głównie quasi-spekulacyjny kapitał, który lokował te pieniądze, m.in. amerykańskie dolary, po to, aby gdziekolwiek i cokolwiek na tych pieniądzach, które gigantycznym strumieniem wpłynęły ze Stanów Zjednoczonych, zarobić. Obecnie sytuacja jest podobna - zwracam się do pana prezesa Narodowego Banku Polskiego - Europejski Banki Centralny zaczął luzować politykę finansową, pan doskonale o tym wie. Powiedzmy sobie wprost: spokoju, jeżeli chodzi o finanse na świecie, długo jeszcze nie będzie. Powiedzmy sobie wprost: te pieniądze, ta polityka fiskalna to są toksyczne finanse i za te toksyczne finanse, za nieumiejętność prowadzenia gospodarki, m.in. w Stanach Zjednoczonych, ale też w Unii Europejskiej, płacą kraje rozwijające się, zresztą pan to sam podkreślił. Amerykańska rezerwa chciała przerzucić odpowiedzialność, i w dużej części przerzuciła, na kraje, które się rozwijają. W związku z tym zwracam się do pana ministra Szczurka: Panie ministrze, nie trzeba się cieszyć, trzeba się zastanowić, co się stanie, gdy sytuacja się odwróci - a może tak się zdarzyć - i trzeba będzie lokować polskie obligacje skarbowe, bo przecież cały czas mamy problem ze zrównoważonym budżetem, cały czas mamy ten problem. Rentowność będzie gwałtownie wzrastać, wtedy pojawi się bardzo poważny problem, a to może się zdarzyć, bo jak pan prezes Narodowego Banku Polskiego zauważył, to jest kapitał na poły spekulacyjny, napływa i szybko może odpływać. Mamy poważny problem z polskimi finansami, które niestety są pochodną sytuacji finansowej na świecie. Co w tej materii można byłoby zrobić? W jakim zakresie i w jaki sposób można się bronić przed tą sytuacją? Otóż przede wszystkim, panie ministrze, ma pan do dyspozycji ogromną rzeszę pracowników, to jest 65 tys. etatów, a gdy weźmiemy pod uwagę poziom ściągalności, o czym tu już mówiono, to dostrzeżemy niestety, panie ministrze, pana nieudolność. Nieudolność ta polega na tym, że jeżeli chodzi o podatki obrotowe, poziom nieściągalności wzrósł o 31%. W sumie, jeśli chodzi o dochody podatkowe, wzrósł o 26%, a w liczbach bezwzględnych to jest prawie 10 mld zł. Gdyby te pieniądze były wyegzekwowane, o ileż mniejszy byłby deficyt, znacząco mniejszy, nawet w połowie, o te 5 mld zł deficyt byłby mniejszy, i to byłoby rzeczywiście osiągnięcie. Niestety okazuje się, iż pomimo że aparat jest ogromny i urzędnicy pracują, bo to wynika z pana sprawozdania, to jednak gdzieś pojawia się poważny problem. Nasuwa się pytanie: Gdzie pojawia się problem? Otóż wydaje mi się, że problem polega między innymi - o czym prezes Narodowego Banku Polskiego wspomniał - na procesie niemądrej, powiedziałbym, prywatyzacji polskiej gospodarki, która trwała przez ostatnie 25 lat. Dlaczego niemądrej? Zaraz powiem. Jeżeli mamy źle prywatyzować, to lepiej w ogóle nie prywatyzować, bo efekty są odwrotne do zamierzonych. Panie prezesie, mówił pan o udomowieniu banków, ja powiedziałbym o polonizacji czy repolonizacji polskich banków. Z banków, które zostały sprzedane, wpływy do budżetu wynoszą na dzień dzisiejszy 25 mld zł. To jest wartość jednego banku. Wartość jednego banku. I zaraz się dowiemy, jakie były wpływy z tego tytułu do budżetu, a jakie są z tego tytułu dochody sektora bankowego, to bardzo proste. Jeśli chodzi o rok 2014, możemy to dokładnie oszacować. Otóż zysk czy zysk brutto - i to są dane oficjalne, panie prezesie - wynosi 20 mld zł, natomiast netto jest to ponad 16 mld zł. Pan mówi o poziomie zaangażowania obcego kapitału w polski system bankowy. Wiceminister poprzednich rządów podkreśla, że to jest poziom nie 50%, jak pan powiedział - nie wiem, według jakiej nomenklatury pan to liczył - ale 80%. Ze sprywatyzowania polskich banków w ciągu ostatnich 15 lat wpłynęło do budżetu 25 mld, a 80% systemu bankowego jest w rękach obcego kapitału i w ciągu jednego roku ten system - cały system bankowy - osiąga zyski, czyste zyski, w wysokości 16 mld. (Poseł Krystyna Skowrońska: Nie czyste, tylko brutto.) Pani przewodnicząca, to są fakty niestety. Jeżeli obliczymy 80% tej kwoty, to zobaczymy, jaką ogromną ilość środków transferuje się z Polski. Kolejny fakt, jako że mówimy o prywatyzacji. Porównajmy wpływy z prywatyzacji w ciągu ostatnich 25 lat, te 153 mld zł - tylko o tym mówił minister skarbu, 153 mld zł - z transferem środków z tego tytułu z Polski, ogromnym transferem środków. Panie prezesie - mówię do prezesa Narodowego Banku Polskiego, ale też do pana, panie ministrze - otóż tylko z tytułu dywidend w roku 2014 wytransferowano grubo ponad 7 mld zł. W kolejnych latach z samych dywidend, mówię o inwestycjach nie portfelowych, ale kapitałowych, inwestycjach związanych z zakupem, w ciągu tych lat 2008-2014, poza jednym rokiem, 2010 r., w którym spadło to właśnie z tytułu transferów zysków z systemu bankowego, bo Komisja Nadzoru Finansowego zablokowała ten transfer, co roku transferowano grubo ponad 7 mld euro. (Poseł Marcin Święcicki: Euro?) Oczywiście, że tak. Proszę bardzo, chce pan się zapoznać, panie przewodniczący? (Dzwonek) Ponad 7 mld euro transferu zysków. I pan czy pan, panie prezesie Narodowego Banku Polskiego, czy pan, panie ministrze, pyta, gdzie są pieniądze. Tam są te pieniądze. Polska jest po prostu ogołacana z tych zysków, które wypracowują Polacy. (Poseł Krystyna Skowrońska: Trzeba się nauczyć...) Takie są fakty, pani przewodnicząca. To są dane Narodowego Banku Polskiego. Niech pani to... (Poseł Krystyna Skowrońska: ...czytać doskonale.) Może pani się nauczy czytać. Ja czytam doskonale. Ja to czytam ze zrozumieniem, a pani może się nauczyć czytać. Otóż kolejna sprawa. Panie marszałku, mogę jeszcze?