Mówca: Eugeniusz Czykwin
Data: 2014-12-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej w sprawie złożonej przez pana ministra ˝Informacji o gospodarowaniu wodami w Polsce w latach 2012-2013˝. Niespełna miesiąc temu przeprowadziliśmy debatę nad przedstawionym przez prezesa Rady Ministrów raportem z realizacji polityki ekologicznej państwa w latach 2009-2012 z perspektywą do 2016 r. Przedstawiając wówczas stanowisko mojego klubu, stwierdziłem, że podejmowane na przestrzeni ostatnich 20 lat działania kolejnych rządów przyniosły na ogół pozytywne zmiany, jeśli chodzi o środowisko naturalne w Polsce. Stwierdzenie to tylko w części dotyczącej stanu wód mogłoby być aktualne w omawianej kwestii dzisiaj, ale już zupełnie nie może być użyte w odniesieniu do kwestii gospodarowania wodami. Polska należy do krajów o małych zasobach wodnych, tym większe znaczenie mają działania w obszarze gospodarki wodnej. Niestety, należy stwierdzić, że działania te były, oczywiście nie tylko w omawianym okresie, dalece niewystarczające. Zaprezentowana przez pana ministra informacja przedstawia fakty w uporządkowany sposób, chociaż pani poseł Paluch wykazała też wiele mankamentów, jeśli chodzi o ten dokument, ale znalazło się w niej dużo informacji, i to w mojej ocenie wiarygodnych, przedstawiających stan realizacji prac, identyfikujących problemy i nazywających przeszkody, ale też porażki administracji rządowej. Wysoka Izbo! W lutym br., zmieniając ustawę Prawo wodne, wdrożyliśmy do polskiego porządku prawnego cztery dyrektywy Unii Europejskiej ustanawiające m.in. ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej oraz w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim. Wdrożenie prawodawstwa unijnego, o czym czytamy w przedstawionej informacji, znacznie zwiększyło zakres odpowiedzialności administracji rządowej i samorządowej. Implementacja dyrektyw unijnych, w tym dyrektywy powodziowej, to jedno, a realizacja w obszarze wykonawczym to zupełnie co innego. I tu jest wiele - również w przedstawionej informacji - stwierdzeń budzących niepokój, trwogę i zmuszających również nas, posłów, do głębokiej refleksji. Ja tylko zacytuję kilka zdań z podsumowania: ˝Przekazywane przez budżet państwa środki - o czym wiemy - nie wystarczają zarówno na prowadzenie bieżących prac utrzymaniowych, jak również likwidację skutków powodzi. Brak jest również środków na odszkodowania związane z trwałym zajęciem gruntów przez wody płynące. (...) Pogarszający się stan techniczny obiektów hydrotechnicznych i budowli regulacyjnych, niepodejmowanie bieżących zadań w zakresie technicznego ubezpieczenia brzegów i zapewnienia właściwych parametrów koryt prowadzi do zwiększenia zagrożenia powodziowego˝. Państwo tam stwierdzacie też, że większość tych obiektów została wybudowana 40 lat temu. To jest pośrednie potwierdzenie, że nie wszystko w PRL-u zostało zburzone, bo coś jednak też wybudowano. Dalej, niepokojące jest stwierdzenie w kwestii konieczności posiadania dokumentacji projektowej pozwalającej aplikować o środki unijne, bo brakuje nawet środków na przygotowanie tej dokumentacji itd. A więc to są kwestie bardzo poważne. Mówię o tym jeszcze raz, bo to i nas jako posłów zmusza do refleksji. W jednej szczegółowej sprawie chciałbym do pana ministra się zwrócić - w odniesieniu do współpracy międzynarodowej bardzo mnie niepokoi informacja dotycząca współpracy z Republiką Białorusi, a praktycznie jej braku. Państwo piszecie, że mimo podjętych w 2000 r. prób i przedstawienia z naszej strony w 2013 r. projektu porozumienia te i inne wielokrotne próby skontaktowania się z Ministerstwem Zasobów Naturalnych i Ochrony Środowiska Republiki Białorusi nie powiodły się. Oczywiście współpraca przygraniczna - tu jest też kwestia Kanału Augustowskiego - szczególnie dla województw przygranicznych, a jedno z nich reprezentuję, jest rzeczą bardzo istotną, ważną. Chcę powiedzieć, że tutaj bardzo istotne byłoby wspólne działanie na rzecz ochrony Puszczy Białowieskiej, ale to nie dotyczy omawianej tematyki. Panie ministrze, w naszym Sejmie istnieje zespół do spraw współpracy z Republiką Białorusi. Przedwczoraj spotkaliśmy się z ambasadorem Białorusi. Jeśli pan byłby zainteresowany tą płaszczyzną, my jako posłowie, myślę, moglibyśmy się włączyć i wspomóc te działania. Ostatnio Białoruś w sensie politycznym wypiękniała, przyjeżdżają najpoważniejsi politycy europejscy do Mińska. Sądzę, że ta, w mojej ocenie błędna, polityka wobec tego najbliższego sąsiada, izolacji i bojkotowania, nie przynosi skutków. Widzimy to choćby na tym przykładzie, o którym mówimy, współpracy w dziedzinie wód granicznych. Wysoki Sejmie! Nie sposób nie zgodzić się z tezą z podsumowania informacji, że środki przeznaczane przez budżet państwa na utrzymanie wód i urządzeń wodnych są od wielu lat dalece niewystarczające. Oczywiście na to mamy jakiś wpływ. Klub Poselski SLD w pełni zgadza się z wnioskami i konkluzjami raportu dotyczącymi niedostatecznego finansowania. Mimo że dla poprawienia stanu wód w Polsce zrobiono już niemało, wciąż czeka nas ogrom prac. Należy przede wszystkim podjąć skuteczne działania na rzecz objęcia kraju kompleksowym planem zagospodarowania przestrzennego dotyczącym gospodarki wodnej. W informacji przewijają się liczne stwierdzenia typu: nie udało się, nie wdrożono, nie osiągnięto, co wskazuje na konieczność istotnych zmian w zakresie efektywności działań i właściwego planowania zadań do realizacji. Z tego też powodu klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej nie będzie głosował za przyjęciem informacji. Natomiast już na zakończenie, pani poseł - pani mówi o kalendarzu. Ja należę do wspólnoty, która stosuje kalendarz juliański, ale ani w gregoriańskim, ani w juliańskim o końcu świata nic nie ma - nawet aniołowie tego nie wiedzą. (Poseł Anna Paluch: Ale w kalendarzu Majów koniec świata jest, panie pośle.) Jest? Ale szczęśliwie minął ten okres. (Poseł Anna Paluch: Pan minister chyba z kalendarza Majów korzystał.) Dziękuję bardzo.