Mówca: Patryk Jaskulski
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko naszego klubu w sprawie nowelizacji ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Na wstępie trudno nie odnieść się do słów pana posła Warchoła, który powiedział o fatalnym stanie sądownictwa, jednocześnie zaznaczając, że to jest dobry projekt ustawy i że będzie popierany przez Prawo i Sprawiedliwość, za co trzymam kciuki. Natomiast taka autorefleksja o fatalnym stanie sądownictwa po 8 latach własnych rządów, myślę, jest przykrym podsumowaniem tego, co Prawo i Sprawiedliwość zostawiło po sobie właśnie w obszarze wymiaru sprawiedliwości. Wracam do projektu ustawy. To nie jest ustawa techniczna ani marginalna; to ustawa o racjonalności państwa, o tym, czy państwo potrafi odpowiedzialnie zarządzać publicznymi pieniędzmi i kapitałem ludzkim, który samo kształci. Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury ma kluczowe znaczenie dla jakości wymiaru sprawiedliwości. Aplikacja sędziowska i prokuratorska są w całości finansowane z budżetu państwa. Aplikanci nie tylko nie ponoszą kosztów szkolenia, ale także otrzymują stypendia. Sam koszt stypendium jednego aplikanta w całym cyklu przekracza ponad 220 tys. zł, nie licząc kosztów organizacyjnych ani kadrowych. W skali jednego rocznika mówimy o dziesiątkach milionów złotych. W tym miejscu musimy zadać sobie podstawowe pytanie: Czy państwo może sobie pozwolić na system, który znaczną część tej inwestycji po prostu traci? Dotychczasowe przepisy tworzyły bardzo wąskie gardło: niezdanie egzaminu sędziowskiego lub prokuratorskiego, nawet dwukrotnie, definitywnie zamykało drogę do zawodu, i to bez realnej ścieżki alternatywnej, bez pomostu do innych zawodów prawniczych. Efekt był jeden - zawodowy impas i utrata kapitału ludzkiego, w który wcześniej państwo zainwestowało tak znaczące środki. Koalicja Obywatelska uważa, że to podejście było nieracjonalne i nieproporcjonalne. Aplikanci Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury przechodzą jedną z najtrudniejszych selekcji w państwie, odbywają 3-letnie, bardzo wymagające szkolenie i funkcjonują pod ogromną presją. Jeden egzamin nieuwzględniający w wystarczającym stopniu czynników losowych i psychologicznych nie powinien unicestwiać całego procesu. Chcę to jasno powiedzieć: ten projekt nie obniża standardów, egzamin pozostaje tak samo trudny jak do tej pory. Zakres materiału i progi punktowe się nie zmieniają, zmienia się wyłącznie liczba podejść po to, aby państwo mogło racjonalnie domknąć proces, który samo finansowało przez lata. Trzecie podejście do egzaminu nie jest przywilejem - jest zabezpieczeniem interesu publicznego, pieniędzy podatników oraz stabilności kadr, sądów i prokuratur. To rozwiązanie wymagające, ale mądre i odpowiedzialne. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska apeluję do wszystkich posłów na sali, aby zagłosowali za tym rozwiązaniem ponad podziałami, bo jest to niewątpliwie szansa, abyśmy zwiększyli liczbę sędziów czynnych zawodowo i żebyśmy jednocześnie skrócili kolejki po, mam nadzieję, sprawiedliwe orzeczenia sądów. Bardzo dziękuję. (Oklaski)