Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2019-04-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów chciałbym przedstawić nasze stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego zawartego w druku sejmowym nr 3295. Jak moi przedmówcy już powiedzieli, projektowana nowelizacja dotyczy konieczności wykonania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2013 r., wskutek którego art. 71 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego utracił moc obowiązującą, oraz postanowienia z 11 lutego 2014 r., które zasygnalizowało potrzebę wprowadzenia unormowania zapewniającego odpowiednie kwalifikacje kuratora do reprezentacji dziecka w postępowaniu karnym w razie konfliktu interesów między jego rodzicami i nałożenie na tegoż kuratora obowiązków informacyjnych w stosunku do rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem. Po zmianach zaprzeczenie ojcostwa i macierzyństwa ma być dopuszczalne po śmierci dziecka, w sytuacji gdy zmarło ono po wszczęciu postępowania. Chodzi tu o możliwość dokończenia takich spraw, jeżeli w trakcie ich trwania dziecko zmarło. Obecnie nie jest to możliwe na gruncie obowiązującego prawa dla domniemanych rodziców po śmierci dziecka, taką możliwość ma tylko prokurator oraz zstępni zmarłego dziecka, które za życia wniosło o takie ustalenie. W takiej sytuacji nie ma powodów, aby odmówić tego prawa domniemanym rodzicom. Dlatego sądowego ustalenia ojcostwa lub macierzyństwa po śmierci dziecka będą mogli także dochodzić domniemani rodzice, jeśli dziecko zmarło przed uzyskaniem pełnoletności, jednak wytoczenie powództwa o ustalenie ojcostwa lub macierzyństwa musiałoby wówczas nastąpić do dnia, w którym dziecko stałoby się pełnoletnie. Wprowadzono również przepisy, które określają, jakie kwalifikacje powinien mieć kurator ustanowiony do reprezentacji dziecka w postępowaniach sądowych i administracyjnych oraz przy czynnościach prawnych. Dodano też przepisy dotyczące nałożenia na kuratora obowiązków w stosunku do rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem oraz wobec samego dziecka. Kuratorem takim co do zasady będzie mógł zostać jedynie adwokat lub radca prawny, natomiast obowiązkowo w postępowaniu karnym, gdy zachodzi konflikt interesów między rodzicami dziecka. Radcy prawni i adwokaci mają wiedzę i doświadczenie zawodowe, które gwarantują właściwe zabezpieczenie interesów dziecka. Jednak aby radca prawny lub adwokat mógł zostać kuratorem, musi wykazać się szczególną znajomością spraw dziecka lub musi ukończyć odpowiednie szkolenie dotyczące zasad reprezentacji dziecka, jego praw i potrzeb. Na kuratora też nałożono obowiązki informacyjne w stosunku do rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem, ale nieuczestniczącego w postępowaniu. Jednocześnie zobowiązano kuratora do uzyskiwania od takiego rodzica informacji o dziecku w celu jego prawidłowej reprezentacji. Dodatkowo zobligowano kuratora, aby udzielał dziecku niezbędnych informacji, jeśli jest ono w odpowiednim wieku, związanych z prowadzonym postępowaniem. Wysoka Izbo! Obie zmiany realizujące orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie wzbudzają wątpliwości. Nie ma żadnej przyczyny, dla której ustalenie ojcostwa lub macierzyństwa nie mogłoby być dokończone po śmierci dziecka. Jest to ważne m.in. z powodów spadkowych. Propozycja ustalenia standardu kwalifikacji, jakimi powinien wykazywać się kurator ustanowiony do reprezentacji dziecka w postępowaniach sądowych i administracyjnych, również zasługuje na uwagę i dalsze prace w komisjach. I tak też klub parlamentarny PSL i Unii Europejskich Demokratów proponuje, aby projekt trafił do komisji kodyfikacyjnej. Tam ewentualnie będzie można wątpliwości, które budzi, wyeliminować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)