Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2012-04-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu dotyczące projektu ustawy o opodatkowaniu niektórych instytucji finansowych. Ruch Palikota opowiada się za wprowadzeniem podatku bankowego. Sektor finansowy powinien partycypować w kosztach kryzysu - to sprawa bezdyskusyjna, zwłaszcza że źródeł kryzysu ostatnich lat upatrywać można w niefrasobliwej polityce kredytowej banków w wielu krajach. Podatnicy wielu krajów zmuszeni byli wspierać w ostatnich latach sektor bankowy wieloma miliardami euro i dolarów. Na szczęście nie w Polsce, co nie oznacza, że polskie banki są bez winy. Rozdawane jeszcze niedawno na prawo i lewo kredyty hipoteczne we frankach szwajcarskich stały się pułapką dla wielu młodych ludzi marzących o własnym mieszkaniu, młodych ludzi spłacających dzisiaj raty niekiedy nawet dwukrotnie wyższe, niż się tego spodziewali. I gdy porównamy sytuację rodzin z takim trudem spłacających 787 mld zł kredytów, w tym 318 mld kredytów mieszkaniowych, z rekordowymi zyskami banków, wynoszącymi w 2011 r. 15,6 mld zł netto, to mamy świadomość, że to nie banki ponoszą koszty kryzysu. Statystyczny Polak jest zadłużony na 16,5 tys. zł. Komisja Europejska jeszcze w 2010 r. poparła ideę podatku od transakcji finansowych, tzw. Financial Transaction Tax. Głównym celem podatku jest minimalizacja ryzyka związanego z działalnością sektora finansowego, partycypacja w kosztach związanych z kryzysem finansowym i pozyskanie dodatkowego źródła finansowania dla gospodarek krajowych. Ten podatek poprzemy. A co proponuje nam projekt autorstwa SLD, prezentowany przez pana posła Jońskiego? Populistyczny, odgrzany z poprzedniej kadencji projekt opodatkowania aktywów niektórych instytucji finansowych. Projekt wpisujący się w logikę klasyka finansów Andrzeja Leppera, który zapytany kiedyś, skąd brać pieniądze, odparł bez namysłu: z bankomatów. Pan poseł Joński twórczo rozbudował tę tezę. Pieniądze są w bankach i trzeba trochę ich stamtąd zabrać. Ale to nie bankom zabiera pan pieniądze... (Poseł Dariusz Joński: Jak to?) ...bo banki natychmiast przerzucą koszty nowego podatku na swoich klientów, podwyższając np. i tak już wysokie prowizje bankowe. I nie pomogą tu żadne zaklęcia w postaci art. 10 projektu ustawy mówiącego, że wprowadzenie podatku określonego niniejszą ustawą nie może stanowić podstawy zmiany warunków świadczenia usług finansowych i ubezpieczeniowych wykonywanych w oparciu o umowy cywilnoprawne. Właśnie, panie pośle Joński, to są umowy cywilnoprawne, sam pan to pisze. I nie ma tu nic do powiedzenia pański art. 10. Chcecie państwo z SLD opodatkować aktywa funduszy inwestycyjnych. Co to oznacza? Obniżenie wartości jednostek uczestnictwa funduszy poprzez dodatkowe ich opodatkowanie. Nakładacie państwo z SLD nowy podatek na miliony ciułaczy gromadzących swoje oszczędności w rozlicznych funduszach inwestycyjnych. W kogo jeszcze uderza podatek autorstwa SLD? Na pewno nie w finansowych gigantów obecnych na polskim rynku. Uderza przede wszystkim w małe banki, polskie banki, banki spółdzielcze. Podobne uderzenie w polskie banki spółdzielcze proponował kilka tygodni temu PiS. Teraz SLD. Ruch Palikota nie godzi się na to. Ruch Palikota poprze podatek bankowy, który faktycznie będzie płacony przez banki, podatek mający charakter stabilizujący system bankowy, podatek o charakterze antyspekulacyjnym. Prezentowany przez pana posła Jońskiego projekt jest skrajnie niedopracowany. Zawiera masę błędów merytorycznych, formalnych i legislacyjnych. Jest bublem prawnym, powiedzmy to jasno. Nie warto zagłębiać się w szczegóły. Zainteresowanych odsyłam do druku nr 4250 i do druku nr 4250-A z lutego 2011 r. z poprzedniej kadencji. Już rok temu nie pozostawiono na projekcie suchej nitki. Dzisiaj, w niezmienionej formie, z tymi samymi błędami, projekt wraca, jest przedstawiany po raz drugi. Błędnie sformułowany jest nawet tytuł ustawy. W polskim prawodawstwie mówimy o podatkach, nie o opodatkowaniu, panie pośle Joński. Tytuł powinien brzmieć: ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych. Jaki miałby być skutek fiskalny zapowiadanego podatku? Tylko fiskalny, bo o innych celach podatku nie ma w uzasadnieniu ani słowa. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Można policzyć.) Wnioskodawca mówi o 2 mld zł, ale zaraz potem samokrytycznie zastrzega się, że tak naprawdę to nie wiadomo. Ruch Palikota jest za podatkiem od transakcji bankowych, zgodnym z polityką unijną w tej sprawie. Jest prawdopodobne, że budżet zostanie zasilony pieniędzmi z tego podatku jeszcze w tym roku. Natomiast wnioskujemy o odrzucenie projektu ustawy o opodatkowaniu niektórych instytucji finansowych autorstwa Sojuszu Lewicy Demokratycznej, ustawy de facto fundującej milionom klientów banków nowy podatek. Dziękuję. (Oklaski)