Mówca: Krzysztof Gadowski
Data: 2014-12-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! ˝Nie zabiorą ci ojczyzny, jeśli nosisz ją w sercu˝ - takie było motto uroczystości z okazji 25-lecia Koła Związku Sybiraków w Jastrzębiu-Zdroju. Sybirakom, i to nie tylko jastrzębskim, niewątpliwie ojczyzny nie zabrano. Rok 2014 jest szczególnie ważny dla zesłańców Sybiru mieszkających w Jastrzębiu-Zdroju i okolicach, bowiem jastrzębskie koło Związku Sybiraków właśnie w tym roku obchodzi 25-lecie swojego istnienia. I z tej to właśnie okazji chciałbym to oświadczenie wygłosić. Życie zesłańców, którzy swoje dzieciństwo przeżyli na Syberii, po powrocie do kraju nie było łatwe. Przez wiele długich lat nie mogli nawet wspominać o swoich przeżyciach na nieludzkiej ziemi. Dopiero po 44 latach od zakończenia wojny doczekali się uznania swoich cierpień przez władze Rzeczypospolitej Polskiej. W 1988 r. został reaktywowany Związek Sybiraków, który zrzeszał przede wszystkim ofiary ostatniej wojny, ale także tych wywiezionych w latach 1944-1945, szczególnie licznie ze Śląska. Jesienią 1989 r. uchwałą Oddziału Wojewódzkiego Związku Sybiraków w Katowicach powołany został Komitet Inicjatywny Koła Związku Sybiraków w Jastrzębiu-Zdroju w składzie: Ryszard Czernecki, Czesław Baranowski i Bronisław Hudera. Zadaniem komitetu było dotarcie do sybiraków mieszkających na terenie tzw. Rybnickiego Okręgu Węglowego i zorganizowanie Koła Związku Sybiraków w Jastrzębiu-Zdroju. Spotkanie organizacyjne odbyło się 1 grudnia 1989 r. Wzięło w nim udział około 100 dawnych zesłańców. Głównym celem Związku Sybiraków było i jest dokumentowanie przeżyć i losów Polaków, którzy doznali zniewolenia i poniżenia na dalekiej Syberii. Motto przewodnie związku brzmi: ˝Działamy, by dać świadectwo prawdzie, owym okrutnym czasom łagrów i zesłań i aby nieść pomoc potrzebującym wśród nas. I tak będzie trwało, aż ostatni z naszych szeregów odejdzie za smugę cienia na wieczną wachtę w niebiosach, bo piekło dane nam było przeżyć na tej ziemi˝. Od 25 lat jastrzębskie koło Związku Sybiraków działa bardzo aktywnie, a jego prezesem od samego początku jest pan Ryszard Czernecki. W 1996 r. dzięki staraniom pana Ryszarda na cmentarzu komunalnym w Jastrzębiu-Zdroju powstał symboliczny pomnik ku czci poległych i zaginionych na Syberii, w Katyniu, w łagrach i innych miejscach na terytorium byłego Związku Radzieckiego. W obelisk została wmurowana ziemia z miejsc kaźni Polaków, z Katynia, Miednoje, Ostaszkowa, Lenino, Starobielska i Kazachstanu. Od tamtej pory co roku 17 września, czyli w rocznicę napaści Armii Czerwonej na Polskę i z okazji Dnia Sybiraka, przy tym symbolicznym grobie odbywają się miejskie uroczystości organizowane przez władze związku. Wtedy i nie tylko wtedy wspomina się tych, którzy zginęli, oraz przekazuje to młodemu pokoleniu, aby przeszłość pozostała w ich pamięci i przestrzegała przed nacjonalistycznymi hasłami nienawiści i nietolerancji. 17 września 2010 r. w Jastrzębiu-Zdroju uroczyście nadano Gimnazjum nr 5 imię Zesłańców Sybiru. Wręczono też sztandar ufundowany przez sybiraków. Było to doniosłe wydarzenie nie tylko dla całej społeczności szkoły, ale także dla członków jastrzębskiego koła Związku Sybiraków. W Polsce jest 38 szkół nazwanych tym imieniem, ale jastrzębskie gimnazjum jest pierwsze i na razie jedyne w województwie śląskim. Uczniowie po nadaniu szkole imienia Zesłańców Sybiru mówili: Jesteśmy dumni, że to właśnie nasze gimnazjum nosi imię Zesłańców Sybiru. Pamięć o losach zesłańców, którzy mimo tak tragicznych losów potrafili przebaczyć swoim oprawcom, pragniemy nieść w przyszłość, aby następne pokolenia uczyć patriotyzmu, tolerancji i właśnie przebaczenia. Już kończę, panie marszałku. 30 listopada 2012 r. w Zespole Szkół Handlowych w Jastrzębiu-Zdroju, czyli w nowej siedzibie gimnazjum z oddziałem integracyjnym im. Zesłańców Sybiru, odbyło się uroczyste otwarcie szkolnej izby pamięci poświęconej sybirakom. Jej mottem był fragment krótkiej modlitwy sybiraka Stefaniuka: ˝Skoroś, Panie, ten Sybir stworzył, / Niech Polska mych dzieci choć będzie szczęśliwa˝. Szkolna izba pamięci poświęcona sybirakom otwarta w jastrzębskim gimnazjum to pierwsza w Polsce szkolna izba pamięci. Jak zatem widać, członkowie koła Związku Sybiraków w Jastrzębiu-Zdroju dbają o to, aby kolejne pokolenia Polaków nie zapomniały o zesłańcach. Tu nie chodzi o to, jak powiedział kiedyś pan prezes Ryszard Czarnecki, żeby jątrzyć rany i wykorzystywać sybiraków w walkach politycznych, ale o to, by pamięć o zesłańcach przetrwała i aby następne pokolenia uczyć patriotyzmu, przebaczenia i miłości do ojczyzny. Z tego miejsca, panie marszałku, panie i panowie posłowie, chciałbym więc pochylić czoło przed wszystkimi członkami koła Związku Sybiraków w Jastrzębiu-Zdroju, życząc im przede wszystkim zdrowia i dalszej realizacji zadań i planów, które przed sobą stawia koło, życząc kolejnych wspaniałych jubileuszy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)