Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Podejmujemy bardzo istotny problem, dla wielu Polaków dzisiaj to problem numer jeden - sprawa miejsc pracy, sprawa bezrobocia, sprawa szans dla ludzi młodych czy osób, które znajdują się w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Niestety nie jest tak jak w opowieści pana premiera Donalda Tuska, że jesteśmy zieloną wyspą, bo na zielonej wyspie rośnie bezrobocie i to bezrobocie, jak państwo pokazujecie w uzasadnieniu do rządowego projektu, w latach 2012-2013 wzrosło. Z uzasadnienia wynika, że nasz rynek pracy charakteryzuje się tym, że na 10 bezrobotnych 9 bezrobotnych należy do grupy bezrobotnych będących w szczególnej sytuacji na rynku pracy. To również znacząca grupa ludzi, którzy mają niskie kwalifikacje, a także, co widać szczególnie w ostatnich latach, kolejne dwie grupy - młodzi ludzie do 30. roku życia i osoby po 50. roku życia. Czy rządowy projekt jest szansą na poprawę sytuacji na rynku pracy? Naszym zdaniem, klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej, to jest ruch we właściwym kierunku. Jednak, panie ministrze, myślę, że gdybyśmy razem powalczyli o władzę nad Funduszem Pracy, miałby pan więcej możliwości. Dzisiaj na wszystkie formy aktywizacyjne zaprojektował pan 500 mln zł. Dołóżmy jeszcze 200 mln zł w 2015 r. na fundusz szkoleniowy. Nadal jednak w systemie, i to nas martwi, ponad 1 mld zł środków mamy zaplanowane na wydatkowanie niezwiązane z Funduszem Pracy - 835 mln zł na staże podyplomowe dla lekarzy, pielęgniarek i stomatologów i ponad 200 mln - przedłużamy ten okres, jeśli chodzi o to finansowanie - na pracowników urzędów pracy, choć to, co pan robi teraz, można powiedzieć, nie jest to czyste dawanie kasy, ta kasa w powiatowych urzędach pracy będzie zależała w znacznej mierze, jej część, te 2%, od efektów pracy urzędników. Właściwym rozwiązaniem jest powołanie doradcy indywidualnego, który będzie prowadził bezrobotnego. Można powiedzieć, że osoba bezrobotna będzie miała swojego opiekuna, anioła stróża, z którym będzie pracowała w sensie pozytywnym, będzie on pokazywał jej drogę, możliwości itd. Nowe formy aktywizacji - jak wspomniałem - zasługują na uwagę i dalszą pracę nad nimi, nasuwa się jednak pytanie, czy będą one skuteczne. Mieliśmy na przykład program ˝Solidarność pokoleń 50+˝, natomiast efektów jest niewiele. Czy nowy instrument, który dotyczy dofinansowania wynagrodzeń i zatrudniania bezrobotnych - 30%, jeśli pamięć mnie nie myli, minimalnego wynagrodzenia - jest wystarczającym bodźcem, który spowoduje zainteresowanie się grupą bezrobotnych na rynku pracy? Przewidujemy na to 90 mln zł. Tak jak wspomniałem, państwo przewidujecie na te wszystkie nowe formy aktywizacji łącznie z pieniędzmi na urzędy pracy kwotę 800-900 mln zł, natomiast na koniec roku 2014 plan finansowy funduszu przewiduje nadwyżkę w wysokości ponad 4 mld zł. Zgodnie z ustawą, o której mówiliśmy, jeśli jest trudna sytuacja na rynku pracy, to część środków finansowych, znacząca część przychodów ze składek, powinna być wykorzystywana na formy aktywne. Tych form aktywnych po przyjęciu niniejszej nowelizacji będziemy mieć zdecydowanie więcej. Nasuwają się pytania i obawy związane przede wszystkim z udziałem strony samorządowej. Istnieje ciekawy program aktywizacji i integracji, ale wkład gmin jest przewidywany na poziomie 40%. Panie ministrze, w tej chwili sytuacja w wielu samorządach jest bardzo trudna, bardzo napięta, stąd trzeba będzie to przedyskutować i jeszcze nad tym się zastanowić. Chciałbym poruszyć również sprawę partnerstwa, o którym pan mówił, w zakresie polityki rynku pracy, ale pan minister odpowiedzialny za sprawy pożytku publicznego wyćpnął z rad pożytku publicznego organizacje pozarządowe. Były one wcześniej w powiatowych i wojewódzkich radach zatrudnienia, mogły proponować rozwiązania, a w tej chwili ich nie ma. Mówi pan o pewnych elementach współpracy z reprezentacją tego sektora, a więc musimy do tego wrócić. Myślę, że to nie jest przeszkoda, to nie są tabuny ludzi, którzy oczekują, nie wiadomo czego. To są ludzie, którzy gotowi są przekazywać swoje doświadczenia na rzecz rynku pracy. Warto do tego podejść. (Dzwonek) Podobnie jest, jeśli chodzi o propozycje dotyczące wyboru z trzech kandydatów związków zawodowych. W tym wypadku też musimy się zastanowić. Związki zawodowe podchodzą negatywnie do tego, że to minister, starosta, marszałek mają dokonywać selekcji spośród przedstawicieli związków zawodowych czy pracodawców. Myślę, że jest wiele dobrych posunięć, zwłaszcza dotyczących nowych form aktywizacji, uzależnienia znacznej części środków finansowych od efektywności, stworzenia z urzędów pracy instytucji, które nie tylko rejestrują i wypłacają środki, ale nade wszystko poprzez indywidualnych doradców wprowadzają osoby bezrobotne na rynek pracy i szukają dla nich stabilnego zatrudnienia. To są rozwiązania, które będziemy, sądzę, udoskonalać w czasie prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję.