Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2025-11-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie projektu ustawy z druku nr 1856 dotyczącego zmian w systemie orzecznictwa lekarskiego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych oraz w zakresie zasad wydawania i kontroli zwolnień lekarskich. Nie jest tajemnicą, że system orzecznictwa lekarskiego w ZUS od lat wymaga gruntownej modernizacji. Przeciążone procedury, braki kadrowe, rozproszone przepisy i zbyt długie oczekiwanie na decyzję to problemy, które od dawna dotykają zarówno obywateli, jak i sam zakład. Każdy z nas zna historię osób, które miesiącami czekały na orzeczenie o niezdolności do pracy, bez którego nie mogły uzyskać renty czy świadczenia rehabilitacyjnego. Dla wielu ludzi to nie są kwestie formalne, ale to sprawy ich codziennego życia, środków na utrzymanie i poczucia bezpieczeństwa. Z tego względu klub Polskiego Stronnictwa Ludowego od dawna apelował o kompleksową reformę orzecznictwa lekarskiego, która będzie polegała nie na kosmetycznych poprawkach, ale na uporządkowaniu całego systemu. Właśnie projekt ustawy z druku nr 1856 w dużej mierze wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Popieramy główny cel ustawy, czyli ujednolicenie zasad orzekania, usprawnienie procesu, poprawę jakości i przejrzystości decyzji, a także wzmocnienie nadzoru nad całym systemem. Reforma ta ma zapewnić nie tylko większą efektywność działania ZUS, ale również lepsze warunki pracy lekarzy orzeczników oraz większą ochronę praw osób ubezpieczonych. Projekt zakłada, że wszystkie zasady i tryby wydawania orzeczeń, zarówno w sprawach ubezpieczeniowych, jak i w sprawach pozaubezpieczeniowych, zostaną wreszcie ujęte w jednym akcie prawnym. Apelujemy, by reforma była prowadzona w sposób zrównoważony, z uwzględnieniem możliwości poszczególnych oddziałów ZUS, szczególnie tych w mniejszych miastach, gdzie braki kadrowe są największe. Zamiast sztywnych terminów wdrożenia proponujemy rozwiązanie etapowe oraz mechanizmy wsparcia organizacyjnego i kadrowego. Projekt wprowadza elastyczność form zatrudnienia. Lekarze orzecznicy będą mogli pracować zarówno na podstawie umowy o pracę, jak i na podstawie umowy o świadczenie usług. Osoby pełniące funkcje nadzorcze będą zatrudniane wyłącznie na etacie, co gwarantuje stabilność i odpowiedzialność. Jednocześnie wynagrodzenie ma być powiązane z przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej, analogicznie do rozwiązań w ustawie o najniższym wynagrodzeniu pracowników podmiotów leczniczych. Projekt przewiduje, że w wybranych sprawach orzeczenia będą mogli wydawać również przedstawiciele innych zawodów medycznych: fizjoterapeuci, pielęgniarki oraz psychologowie. Takie rozwiązanie pozwoli odciążyć lekarzy i przyspieszyć postępowania, szczególnie w sprawach prostszych i mniej kontrowersyjnych. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której szybkość wydawania decyzji zostanie osiągnięta kosztem jakości czy bezpieczeństwa pacjenta. Reforma musi być połączeniem efektywności z odpowiedzialnością. Projekt zakłada również, że orzeczenia zarówno w I instancji, jak i w II instancji będą wydawane jednoosobowo. Przewiduje wprowadzenie ustawowych zasad nadzoru nad orzecznictwem lekarskim, kontroli orzeczeń, możliwości kierowania spraw do ponownego rozpatrzenia, a także ujednolicenia praktyki orzeczniczej w całym kraju. Drugi kluczowy filar projektu dotyczy zwolnień lekarskich. Projekt słusznie porządkuje tę sferę, doprecyzowując m.in. pojęcie pracy zarobkowej i czynności niezgodnych z celem zwolnienia. Dzięki temu zarówno ubezpieczeni, jak i pracodawcy zyskają jasność, kiedy prawo do zasiłku chorobowego może zostać utracone. To zmiany bardzo potrzebne. Dziś wielu obywateli zwyczajnie nie rozumie, jakie aktywności podczas zwolnienia są dopuszczalne, a jakie nie. Ten projekt ustawy to ważny krok w kierunku nowoczesnego, sprawnego i bardziej ludzkiego systemu orzecznictwa lekarskiego. To szansa, by wreszcie uporządkować sferę, która ma bezpośredni wpływ na życie setek tysięcy Polaków: osób chorych, niezdolnych do pracy, korzystających z rehabilitacji czy starających się o rentę lub zasiłek. Reforma ta może przyczynić się do skrócenia kolejek, usprawnienia procesów, lepszego wykorzystania kadr medycznych i większej przejrzystości wobec obywateli. Polskie Stronnictwo Ludowe podkreśla, że skuteczność i efektywność muszą iść w parze z rzetelnością i empatią. Dlatego nasz klub deklaruje gotowość do współpracy w dalszych pracach legislacyjnych. Uważamy, że taka zmiana, jeśli będzie dobrze przeprowadzona, może przywrócić zaufanie do ZUS-u i pokazać, że państwo potrafi działać sprawnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)