Mówca: Józef Zych
Data: 2012-05-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pozwolę sobie odnieść się tylko do art. 94, 95 i 96, gdyż poprzednie były omówione. Chciałbym na wstępie podkreślić, że wystąpienie pana posła Kalisza, ze względu na przygotowanie i merytoryczne uzasadnienie, powołanie się głównie na literaturę, zasługuje na szczególną uwagę. Pozwolę sobie jednak popolemizować z panem posłem, bo tak się składa, że w mojej rodzinie jest pewna tradycja ochrony własności intelektualnej. Syn odbywał w Londynie aplikację na temat własności intelektualnej, kiedy w Polsce były dopiero tego początki, więc całymi latami dyskutowaliśmy na ten temat. Pierwszy problem. Drogi panie pośle, podobnie jak mój kolega z Platformy Obywatelskiej, biorąc pod uwagę naczelne zasady Kodeksu karnego, nie możemy jako klub zgodzić się na określenie, że w tym przypadku chodzi tylko o przestępstwa umyślne. To jest pierwsza rzecz. Druga rzecz. Sądzę, że pan poseł nie zwrócił uwagi na orzecznictwo, a mieliśmy kilka przypadków orzeczeń sądowych w sprawach dotyczących właśnie naruszenia uczuć religijnych, w tych przypadkach teatralnych i wszystkich innych. Pierwszy przykład. Czy można uznać to za sztukę i czy nasze społeczeństwo podzieliło ten pogląd, kiedy w teatrze, to jest znany przypadek, jeden z artystów nagle ściągnął spodnie? Nie uznano tego. I w tych wyrokach, kiedy były uchylane wyroki, podnoszono jeden istotny problem: co to jest sztuka. Co to jest sztuka? Czy fachowcy, specjaliści dokonują obiektywnej oceny tego, co to jest sztuka? Czy są jakieś kryteria? Czy może jako twórca sam uznaję, że coś jest sztuką, bo napisałem coś albo wyrzeźbiłem i uważam, że mój pomysł, bez względu na to, jakie ma odniesienie na przykład do wartości chrześcijańskich, jest sztuką? Tu powstaje pierwszy problem. Drugi pojawia się, jeżeli przyjmiemy, że ktoś narusza pewne symbole. Jestem wierzący, więc dla mnie krzyż jest takim symbolem. Tylko, jak trafnie pan poseł powiedział, czy narusza się w kościele, w świątyni, w miejscu zgromadzenia, gdy odbywają się takie uroczystości, czy we wszystkich przypadkach, kiedy jestem z tym symbolem związany? Otóż nie mógłbym podzielić takiego poglądu, że krzyż jako symbol dla mnie istotny jest obrażany tylko, gdy będzie w kościele, bo i gdziekolwiek indziej. Oczywiście on może być, artyści mają prawo przedstawiać go, ale to nie może zawierać takich elementów, które nie są społecznie akceptowane. Pan poseł bardzo trafnie odwołał się tu do poziomu świadomości, która wynikać może z różnych rzeczy: pobudek, przekonań, uczuć itd. O tym nie wolno nam zapominać. A zatem jeżeli spojrzymy na to, że może być tych 100, 1000 czy 2 tys. artystów, i jeżeli mamy 10 mln czy 30 mln tych, którzy uznają pewne symbole, to powstaje problem oceny tej wartości. Czy rzeczywiście demokracja, wolność polega na tym, że wolno mi w stosunku... Właśnie to, o czym mówimy: tolerancja, tylko jak tolerancja jest dzisiaj pojmowana? Tolerancja ma być ze strony większości w stosunku do mniejszości. Pomijam zagadnienia, jakie tu mogą się pojawić. A zatem panie pośle, jestem zdania, że rzeczywiście kultura, sztuka zasługują na uwzględnienie, ale nie może być też tak, że skrajne przypadki czy pewne wyobrażenia, które są nie do przyjęcia w normalnych warunkach czy w normalnym pojmowaniu, miałyby decydować o tym, czy jest to obraza czyichś uczuć, symboli itd., czy też nie. A więc nie możemy pojmować w ten sposób, że sztuce wszystko wolno. Można rzeczywiście sztukę uprawiać, ale w pewnych granicach. Jeżeli chce się mieć takie pojęcie (Dzwonek) o sztuce, które nie jest zgodne albo nie jest akceptowane, to można ją uprawiać oczywiście w domu, ale nie może stanowić to podstawy do oceny nagannej, karalności czy nie. Poza tym wszystkim jeszcze raz chylę czoło przed poziomem, przed odwoływaniem się. Natomiast, panie pośle, myślę, że troszeczkę tu przeszarżowaliście. Dziękuję. (Oklaski)