Mówca: Sprawozdawca Paweł Arndt
Data: 2015-07-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Komisja Finansów Publicznych 9 lipca rozpatrzyła ˝Informację o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2014 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝. Informację tę rozpatruje Wysoka Izba zwykle na tym samym posiedzeniu, na którym rozpatrywane jest sprawozdanie z wykonania budżetu. Na Radę Ministrów obowiązek przedłożenia takiego sprawozdania nakłada ustawa o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne. W sprawozdaniu tym zawarte są m.in. informacje o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa, poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez niektóre osoby prawne oraz poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programów rządowych. Udzielanie poręczeń i gwarancji to podejmowanie ryzyka finansowego z reguły na rachunek przyszłych okresów. Jak wszyscy wiemy, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że nie wolno zaciągać pożyczek, udzielać gwarancji, poręczeń finansowych, w następstwie których dług publiczny przekroczyłby 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto, w związku z powyższym kontrola narastania zobowiązań z tego tytułu ma szczególne znaczenie. Również ustawa o finansach publicznych nakłada na Radę Ministrów obowiązek przedłożenia podobnych informacji. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W ustawie budżetowej na 2014 r. limit gwarancji i poręczeń Skarbu Państwa został ustalony na kwotę 300 mld zł. W 2014 r. udzielono gwarancji Skarbu Państwa na łączną kwotę blisko 17 mld zł, co stanowi zaledwie 5,6% kwoty limitu zaplanowanej na 2014 r. W 2014 r. łączna kwota udzielonych poręczeń i gwarancji była większa o ok. 15% od tej, która przeznaczona była na ten cel w roku 2013. Czego dotyczyły te poręczenia i gwarancje Skarbu Państwa? W 2014 r. udzielono dziesięć gwarancji Skarbu Państwa. Osiem gwarancji było na spłaty kredytów zagranicznych na wsparcie przedsięwzięć infrastrukturalnych, cztery z nich dotyczyło inwestycji kolejowych, a cztery - inwestycji drogowych. I tak poręczenia udzielane były na realizację inwestycji dla PKP InterCity na tabor kolejowy dużych prędkości i na tabor kolejowy PKP InterCity w ogóle. Były to gwarancje Skarbu Państwa na zaciągnięcie przez PKP InterCity kredytu w Europejskim Banku Inwestycyjnym. Również PKP Polskie Linie Kolejowe zaciągały kredyty w Europejskim Banku Inwestycyjnym na realizację dwóch zadań: na linię kolejową Warszawa - Łódź oraz na linię kolejową Siedlce - Biała Podlaska. Jeśli chodzi o inwestycje drogowe, to mamy cztery drogi ekspresowe: drogę ekspresową S8 Warszawa - Białystok, tutaj kredyt w Europejskim Banku Inwestycyjnym zaciągał Bank Gospodarstwa Krajowego, podobnie w pozostałych trzech przypadkach, a dotyczyło to drogi ekspresowej S3, drogi ekspresowej S5 Bydgoszcz - Wrocław i drogi ekspresowej S7 Gdańsk - Warszawa - Kraków. Dwie gwarancje wykonania zobowiązań dotyczyły wyemitowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego obligacji. Były to obligacje na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego. Druga z tych gwarancji z kolei dotyczyła wyemitowania przez PKP Polskie Linie Kolejowe obligacji na realizację zadań ujętych w ˝Wieloletnim programie inwestycji kolejowych do roku 2015˝. Potencjalne niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wynosiły na dzień 31 grudnia 2014 r. łącznie blisko 110 mld zł, co oznacza wzrost w stosunku do roku 2013 o 5,7%. W 2014 r. Skarb Państwa nie wydatkował środków na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań. Również według stanu na 31 grudnia 2014 r. relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa do PKB wynosiła 6,4%. Poręczenia i gwarancje udzielane były także przez niektóre osoby prawne objęte ustawą o poręczeniach i gwarancjach. W roku 2014 osoby te udzieliły łącznie 180 poręczeń i gwarancji na łączną kwotę ponad 13,5 mld zł. W roku 2014 w ramach programu wspierania przedsiębiorczości Bank Gospodarstwa Krajowego udzielał poręczeń i gwarancji oraz prowadził działalność w oparciu o współpracę z bankami kredytującymi. W 2014 r. Bank Gospodarstwa Krajowego podpisał 32 takie umowy z 24 bankami. W ramach tych umów przyznano limity na łączną kwotę ponad 22,5 mld zł. Udzielono także 3011 poręczeń kredytów studenckich na kwotę ponad 42 mln zł. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Podczas prac Komisji Finansów Publicznych nad tą informacją nie zgłoszono żadnych uwag, nie przeprowadzono znaczącej dyskusji. Można jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja w tej dziedzinie jest bezpieczna i stabilna. Wnoszę więc w imieniu Komisji Finansów Publicznych, aby Sejm przyjął ˝Informację o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2014 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝. Bardzo dziękuję za uwagę. (Oklaski)