Mówca: Jacek Brzezinka
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw. Sprawozdanie zostało Wysokiej Izbie przedłożone w druku nr 3619. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zaproponowane w projekcie ustawy przez rząd rozwiązania dotyczą specyficznego segmentu rynku finansowego, jakim jest bankowość hipoteczna. Banki hipoteczne to jedyne banki ustawowo uprawnione do emisji listów zastawnych, czyli długoterminowych papierów wartościowych, które charakteryzują się dużym bezpieczeństwem i niskim ryzykiem inwestycyjnym. Listy zastawne mogą być bowiem emitowane przez te banki wyłącznie na podstawie udzielonych kredytów zabezpieczonych nieruchomościami lub kredytów udzielonych lub poręczonych przez wskazane w ustawie instytucje publiczne wpisane do rejestru zabezpieczenia listów zastawnych, co w przypadku upadłości emitenta gwarantuje im prawną separację od masy upadłości. Ponadto wycena przedmiotu zabezpieczenia takiego kredytu jest bardziej restrykcyjna niż ogólnie przyjęte normy funkcjonujące w bankach uniwersalnych. Rozwiązania, które wprowadza nowelizacja ustawy, mają poprzez zniesienie występujących barier umożliwić bankom hipotecznym szersze wykorzystywanie refinansowania działalności kredytowej poprzez emisję listów zastawnych. Warto w tym miejscu wskazać, że dziś polski sektor bankowy ma pokrycie w wyemitowanych listach zastawnych w stosunku do wartości udzielonych kredytów mieszkaniowych na poziomie niespełna 1%. Dla porównania w innych krajach europejskich udział listów zastawnych w finansowaniu kredytów wynosi zgodnie z danymi Związku Banków Polskich od ok. 25% we Francji czy na Słowacji do ponad 40% w Czechach czy Norwegii. Rozwiązania proponowane w rządowym projekcie ustawy mają znaczenie nie tylko dla działalności banków hipotecznych, lecz także - na co chciałbym zwrócić szczególną uwagę - dla klientów tych banków. Obecnie w Polsce banki udzielające kredytów hipotecznych udzielają ich w oparciu o zbierane od klientów depozyty. W porównaniu z kilkudziesięcio- czy kilkunastoletnimi kredytami depozyty zbierane przez banki są krótkoterminowe, a to oznacza, że z punktu widzenia banku model finansowania wieloletnich kredytów krótkoterminowymi depozytami jest ryzykowny, gdyż klienci w każdej chwili mogą wycofać pieniądze. W przypadku bardziej stabilnego i na pewno tańszego wieloletniego finansowania kredytów - a takie finansowanie mogą zapewnić właśnie listy zastawne - ryzyko to jest znacznie mniejsze, a to dla klientów banków powinno oznaczać lepsze, korzystniejsze warunki uzyskania kredytu. W tym kontekście projekt ustawy jak najbardziej zasługuje na poparcie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! By zrealizować powyższe cele, nowelizacja ustawy przewiduje: rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo działalności banków hipotecznych poprzez wprowadzenie obowiązku utrzymywania ustawowego nadzabezpieczania listów zastawnych w wysokości 10% wartości emisji oraz bufora płynności na zabezpieczenie obsługi odsetek od listów zastawnych w okresie kolejnych 6 miesięcy; zmianę limitu refinansowania ze środków uzyskanych z emisji listów zastawnych w odniesieniu do kredytów na cele mieszkaniowe do poziomu 80% bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości; zwiększenie ustawowej ochrony praw wierzycieli poprzez wprowadzenie szczegółowych zasad regulujących proces zaspokajania wierzycieli; określenie przebiegu procesu upadłości banku hipotecznego; wprowadzenie w katalogu zwolnień od podatku zwolnienia w zakresie poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek od listów zastawnych, tzw. podatku u źródła; zwiększenie atrakcyjności inwestowania w listy zastawne przez fundusze emerytalne poprzez wyłączenie listów zastawnych z dotychczas obowiązujących limitów; umożliwienie lokowania wolnych środków spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w listy zastawne. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przyjęcie proponowanych w projekcie ustawy rozwiązań przyniesie pozytywne skutki zarówno dla banków, jak i dla ich klientów. Wzmocnienie bezpieczeństwa działalności banków będzie miało wpływ na obniżenie kosztów kredytów przez nie oferowanych. Mając powyższe na uwadze, tak jak sygnalizowałem wcześniej, informuję, że Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska opowiada się za uchwaleniem ustawy o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw w brzmieniu zaproponowanym w sprawozdaniu sejmowej Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję.