Mówca: Maria Nowak
Data: 2013-01-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W tym tygodniu uczestniczyłam w dwóch wydarzeniach, które miały miejsce w Chorzowie i Tychach, a ich wspólnym mianownikiem były obchody 150. rocznicy powstania styczniowego. Budujący dla mnie jest fakt, że w obu przypadkach aktywnym i pomysłowym uczestnikiem była młodzież szkolna. W Zespole Szkół nr 1 w Tychach zorganizowany został rodzaj happeningu. 22 stycznia w rocznicę powstania na drzwiach szkoły zawisła duża kopia manifestu Rządu Narodowego. Uczniowie przyszli na zajęcia ubrani w stroje z epoki. Były powstańcze mundury i kontusze, ale największe wrażenie robiły przebrane w stylowe żałobne stroje nauczycielki i uczennice. Na korytarzach dominował czarny kolor, przypominając, w jakich ubraniach chodziły na co dzień matki i żony styczniowych powstańców. Nawet biżuteria była starannie dobrana, nawiązująca do tamtych lat. Chór złożony z uczennic szkoły, kształcący się pod opieką pana Rafała Białasa w Młodzieżowym Domu Kultury im. Artystów Rodu Kossaków, odśpiewał przed szkołą kilka pieśni patriotycznych, poczynając od ˝Gaude Mater Polonia˝, pierwszego polskiego hymnu. Wszyscy nosili tego dnia biało-czerwone wstążki przypięte do piersi. Młodzież zapoznała się z historią powstania i jego odbiciem w literaturze polskiej podczas multimedialnej prezentacji. Szczególne zainteresowanie wzbudziła opowieść nauczyciela Witolda Naglika o losach kobiet, matek i żon powstańców, które pozbawione domów, majątków, środków do życia musiały wykazać się ogromną wolą przetrwania i samodzielnością, niejednokrotnie imając się zawodów i zajęć dotąd będących domeną mężczyzn. Mimo tych trudności starały się nadal wychowywać dzieci w duchu patriotycznym, czego dowodem były następne pokolenia tworzące zręby niepodległości Rzeczypospolitej w 1918 r. i później. Nie po raz pierwszy uczestniczyłam w uroczystościach organizowanych w tyskim Zespole Szkół nr 1. Nie po raz pierwszy zostałam też zaskoczona inwencją, pomysłowością, oryginalnością poczynań tamtejszej społeczności. To niewątpliwie zasługa zespołu nauczycielskiego potrafiącego w niekonwencjonalny sposób trafić do młodzieży, choćby poprzez rekonstrukcję elementów wydarzeń stanu wojennego z okazji kolejnej rocznicy czy równie ciekawe uczczenie rocznicy odzyskania niepodległości w 1918 r. Chciałabym z tego miejsca złożyć za to wyrazy uznania dyrektor Grażynie Jurek, która swymi staraniami dowodzi, że mit o obojętności młodzieży na historię Polski jest tylko i wyłącznie mitem, a patriotyzm dla młodzieży nie jest bynajmniej pustym słowem. W Chorzowie natomiast Zespół Szkół Rodzin Katolickich Archidiecezji Katowickiej przy współpracy Klubu Myśli Politycznej im. Lecha Kaczyńskiego zorganizował pod moim patronatem sesję naukową, podczas której uczniowie zapoznali się ze śladami powstania styczniowego na Górnym Śląsku, a także wieloma mniej dyskutowanymi przy takich okazjach aspektami i konsekwencjami roku 1863. Bardzo ciekawy wykład wygłosił dr Jacek Siebel, wicedyrektor zabrzańskiego muzeum. Młodzież mogła się także zapoznać z multimedialną wersją pamiątek po powstaniu styczniowym znajdujących się na terenie Górnego Śląska w opracowaniu pani dr Joanny Banik. Było to również ciekawe doświadczenie dowodzące, że wiedza i pamięć o tamtych latach nadal są żywe i budzą zainteresowanie młodzieży. Świadczyły o tym chociażby prowadzona dyskusja i stawiane przez młodzież pytania. Ja także włączyłam się aktywnie w obchody 150. rocznicy roku 1863, ogłaszając dwa konkursy dla dzieci i młodzieży: pierwszy, wokalno-muzyczny, i drugi, literacki. Liczę, że na apel Wysokiej Izby umieszczony w przyjętej 4 stycznia uchwale odpowie także administracja rządowa oraz samorządowa i wesprze w związku z tym tematem organizacje pozarządowe i szkoły. Dziękuję bardzo.