Mówca: Robert Biedroń
Data: 2012-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Ruchu Palikota mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie ratyfikacji przez Polskę Protokołu w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (druki nr 342 i 398). Dostęp do informacji o stanie środowiska i jego ochronie, udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji środowiskowych oraz dostęp do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska stanowią nową generację praw człowieka, niezwykle istotnych dla realizacji zrównoważonego rozwoju w Polsce i w Europie. Obywatele i obywatelki zwracają coraz większą uwagę na stan środowiska wokół nich i z rosnącym zaangażowaniem włączają się w sprawy dotyczące ich otoczenia, często broniąc czystego środowiska przed nieuczciwymi lub zanieczyszczającymi je inwestorami i przedsiębiorcami. Rejestry zanieczyszczeń stanowią doskonałe narzędzie społecznej kontroli nad stanem otaczającego środowiska. Bardzo ważne jest więc, aby Polska, mająca w konstytucji w art. 5 zapis o zrównoważonym rozwoju, była stroną Protokołu w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji z Aarhus. W ten sposób bowiem przyłączamy się do klubu krajów przyjmujących najwyższe międzynarodowe standardy w zakresie ochrony środowiska i praw człowieka nowej generacji. Protokół ten też pokazuje, że Unia Europejska zmienia swoje oblicze. Staje się globalnym liderem w podejmowaniu inicjatyw na rzecz ochrony klimatu i środowiska. Niestety, polityka polskiego rządu zbyt często ogranicza się do blokowania, na przykład pakietu energetyczno-klimatycznego Unii Europejskiej, targowania się co do kwot emisyjnych przyznanych Polsce. Rząd nie realizuje żadnej długofalowej strategii ograniczenia emisji i związanej z tym modernizacji gospodarki, np. na początku marca Polska zablokowała przyjęcie przez Unię Europejską ambitniejszych celów redukcji emisji CO 2 . Nasz rząd nie zawahał się nawet użyć weta, a więc narzędzia, które w europejskiej polityce uważa się za ostateczność. Odrzucając zieloną modernizację, rząd pana premiera Donalda Tuska jest przynajmniej konsekwentny, bowiem już wiosną 2011 r. Polska zawetowała wspomniany przeze mnie pakiet klimatyczny. Rząd Donalda Tuska, jeśli miałbym podpowiadać panu premierowi, powinien wziąć przykład z administracji Baracka Obamy, prezydenta Stanów Zjednoczonych. Ten zapowiedział odważne i pełne wizji zmiany w amerykańskiej gospodarce. Jednym z priorytetów w tym pakiecie jest tzw. zielone odrodzenie gospodarcze, green recovery, zaproponowane przez administrację Busha. To gruntowne przemeblowanie polityki energetycznej, ekologicznej i transportowej. Trzeba pamiętać, że Polska często używa takich argumentów, my też jesteśmy taką czarną owcą polityki energetycznej i ekologicznej. To nowe rozdanie, nowe otwarcie Baracka Obamy sprawiło, że powstał konkretny plan, m.in. dotyczący emisji gazów cieplarnianych czy doprowadzenia do tego, żeby budynki federalne do 2025 r. były zeroemisyjne. Dzisiaj mówimy o protokole, ale trzeba pamiętać, że obowiązuje nas także konwencja. Chodzi także o stworzenie programu kształcenia w zakresie oszczędności energii, programu aktywizacji zawodowej dla młodzieży pozbawionej równych szans na rynku pracy oraz zielonych miejsc pracy w ochronie środowiska. Wydaje się, że rządowi brakuje wizji, jeśli chodzi o demokratyzację dostępu do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska. Przykładem może być decyzja o budowie elektrowni jądrowych w Polsce. To technologia często kwestionowana, budząca w Polsce skrajne emocje. Tymczasem rząd przeznaczył 20 mln zł na kampanię promocyjną, która przedstawia tę technologię w sposób bardzo jednostronny, budując różowy obraz elektrowni atomowych. To może budzić zastrzeżenia społeczeństwa, które jest pomijane, jeśli chodzi o ważne decyzje. Badania pokazują, że tylko niecałe 20% Polaków i Polek popiera budowę elektrowni jądrowej w swojej okolicy. Jak już powiedziałem, ten protokół jest ważny, ponieważ dzięki niemu państwo nie będzie mogło arbitralnie podejmować ważnych dla społeczeństwa decyzji. Protokół jest częścią konwencji, która nawołuje do dialogu, do debaty z udziałem społeczeństwa. (Dzwonek) Do tego chciałbym też namawiać pana premiera Donalda Tuska i ten rząd. Klub Ruch Palikota oczywiście będzie popierał ten ważny dla społeczeństwa obywatelskiego protokół. Dziękuję bardzo.