Mówca: Tomasz Piotr Nowak
Data: 2021-03-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W zastępstwie Mirosławy Nykiel przedstawiam stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej wobec projektu ustawy zawartego w drukach nr 916 i 963, dotyczącego przygotowania i realizacji kluczowych inwestycji w zakresie strategicznej infrastruktury energetycznej. Na wstępie chcę podkreślić, że specustawy nie stanowią dobrej praktyki legislacyjnej i powinny być wykorzystywane w sytuacjach wyjątkowych, z uwagi na bardzo ważny cel publiczny. W przypadku przedłożonego projektu ustawy realizowany jest rzeczywiście bardzo ważny cel publiczny, ale wymagalne stają się przepisy, które w sposób kompleksowy i planowy pozwalałby na inwestowanie w już istniejące sieci przesyłowe, a także w nowo powstające źródła wytwórcze energii elektrycznej, paliwowej i z OZE. Przyzwyczajenie się rządzących do stosowania nadzwyczajnych środków legislacyjnych prowadzi do omijania bardzo ważnych z punktu widzenia obywatela konsultacji społecznych, które pozwalają na wypracowanie rozwiązań optymalnych dla wszystkich zainteresowanych stron. Pomimo 5 lat rządów koalicji PiS i zaleceń Najwyższej Izby Kontroli nie przedstawiono projektu ustawy korytarzowej. W omawianym projekcie ustawy doprecyzowuje się przepisy budzące wątpliwości interpretacyjne. Zastosowano przepisy z dobrze funkcjonujących rozwiązań przewidzianych w innych specustawach inwestycyjnych. Zweryfikowano listy inwestycji objętych specustawą przez zmianę części inwestycji już w niej wymienionych oraz dodanie nowych. Uwzględniono specyfikę inwestycji polegającej na przygotowaniu i realizacji inwestycji w obszarach morskich RP. Przedłużono okres obowiązywania specustawy przesyłowej do dnia 31 grudnia 2030 r. Pozwolono operatorowi systemu przesyłowego elektroenergetycznego i gazowego uczestniczyć w procesie planistycznym prowadzonym przez jednostki samorządu terytorialnego. Podkreślić należy, że proces przygotowania i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych na podstawie ogólnych przepisów regulujących proces inwestycyjny wymaga zaangażowania licznych organów administracyjnych i jest niezwykle czasochłonny - czas potrzebny do pozyskania wszystkich niezbędnych aktów administracyjnych na etapie prac przygotowawczych wynosi średnio 56 miesięcy - co w konsekwencji przekłada się negatywnie na możliwość zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej. Długotrwałość procesu inwestycyjnego wpływa również na wzrost kosztów inwestycji, które ze względu na podniesienie wysokości taryfy ostatecznie są ponoszone przez odbiorców energii elektrycznej. Podkreślić należy, że możliwość skorzystania ze ścieżki wynikającej ze specustawy przesyłowej w obowiązującym brzmieniu skraca czas przygotowania inwestycji do ok. 19 miesięcy. Wprowadzenie zmian zaproponowanych w projekcie ustawy doprowadzić ma do dalszego skrócenia tego okresu. W związku z wydłużeniem perspektywy długoterminowego planowania w zakresie polityki energetycznej, koniecznością nie tylko zapewnienia sprawnego przygotowania i realizacji nowych inwestycji, ale i umożliwienia modernizacji istniejącej infrastruktury, jak również dynamicznym rozwojem współpracy między operatorami państw członkowskich Unii Europejskiej zmierzających do utworzenia wspólnego europejskiego rynku energii w projekcie przewidziano wydłużenie okresu obowiązywania specustawy przesyłowej do 31 grudnia 2030 r. Jest to okres umożliwiający inwestorowi przygotowanie i realizację inwestycji zgodnie z planem rozwoju w zakresie zaspokojenia obecnego i przyszłego zapotrzebowania na energię elektryczną na lata 2021-2030. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Gdy analizuje się dołączoną listę strategicznych inwestycji, nasuwają się pytania do pana ministra. Proszę także o pisemną odpowiedź na postawione pytania. Które z wymienionych inwestycji są opóźnione? Jaki jest czas opóźnienia? Co było powodem tych opóźnień? Jakie są lub mogą wystąpić z tego powodu problemy na rynku energii i paliw? Dlaczego rząd PiS w czasie swojego 5-letniego rządzenia nie podjął nawet próby przygotowania i przyjęcia projektu ustawy korytarzowej? Czy i kiedy rząd planuje przygotowanie projektu ustawy korytarzowej? Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W zależności od odpowiedzi na powyższe pytania Koalicja Obywatelska, rozumiejąc wyzwania, przed jakimi stoi polska energetyka, i potrzebę zapewnienia ciągłości dostaw energii, zamierza poprzeć przedłożony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)