Mówca: Adam Rybakowicz (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Poselskiego Ruch Palikota wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druki nr 3109 i 3533. Celem projektu w pierwotnej wersji było wprowadzenie nowych regulacji w sferze gospodarowania nieruchomościami rolnymi oraz stworzenie specjalnego rejestru nieruchomości rolnych. Nowe regulacje, mające poprawić strukturę obszarową gospodarstw i przeciwdziałać nadmiernej koncentracji i zapewnić odpowiednie kwalifikacje osób prowadzących gospodarstwa, przewidują bardziej aktywną rolę ANR i współpracę z samorządem rolniczym. Nabyć będzie można do 300 ha, ustawa wprowadza kategorię podstawowej normy obszarowej określanej w rozporządzeniu ministra dla województw i kraju. Ma to ograniczyć nieracjonalne podziały gospodarstw - zbywca nie może mieć mniej niż przewiduje podstawowa norma obszarowa. Przewidziano zgłaszanie ziemi do przetargu do izby rolniczej i przetarg ograniczony. Przyjęte rozwiązania są oparte na wzorach francuskich i niemieckich. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ekspertyzy prawne potwierdzają, że trzeba przyjąć uregulowanie chroniące ziemię. Potwierdza to raport przyjęty przez Parlament Europejski, z którego wynika, że polska ziemia jest sprzedawana spekulacyjnie. Koło Poselskie Ruch Palikota jest za uchwaleniem ustawy chroniącej polską ziemię i jest zdania, że ziemia powinna trafiać do gospodarstw rodzinnych. Dlatego uważamy, że nad rozwiązaniami chroniącymi ziemię trzeba pracować odpowiedzialnie i rozważnie. Uważamy jednak, że procedowana ustawa nie reguluje spraw ustroju, a obrót nieruchomościami. W trakcie prac komisji została zgłoszona autopoprawka, którą wnioskodawca następnie wycofał, a dotyczyła ona składu komisji, której zadaniem miało być opiniowanie m.in. sposobu zagospodarowania zasobu, rodzaju przetargów i wykonywania umownego prawa pierwokupu. W składzie takiej komisji mieli się znaleźć: po jednym przedstawicielu ANR, gminy i powiatu oraz izby rolniczej i dwóch przedstawicieli związków zawodowych i organizacji rolniczych. Uważamy, że zasięganie opinii w ramach takiej komisji miałoby sens, a społeczny nadzór nad działalnością ANR jest wskazany. Zaproponowano również, by ustawa mogła wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia. W naszej ocenie propozycja ta słusznie została odrzucona. W ramach tej ustawy pojawiały się też rozwiązania, które z punktu widzenia czysto administracyjnego mogą stanowić problem dla gmin. Pierwotna wersja projektu przewidywała, że osoba chcąca kupić ziemię musi potwierdzić zamieszkanie na terenie odpowiedniej gminy, przy czym dowodem potwierdzającym zamieszkanie miało być zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały. Jednak w trakcie prac nad projektem pojawiły się uzasadnione wątpliwości, czy zameldowanie faktycznie potwierdza zamieszkanie i miejsce pobytu danej osoby. Samo potwierdzenie miejsce zamieszkania z punktu widzenia gmin jest zadaniem niewykonalnym, tym bardziej że gmina nie ma wiedzy o miejscu zamieszkania danej osoby, nie może więc wydać odpowiedniego zaświadczenia. Zamierzano też zmienić inny zapis uzgodniony z protestującymi rolnikami na początku roku: zaproponowano ponowienie wyłączenia 30% z dzierżawy. Z wniosków mniejszości zgłoszono m.in. wstrzymanie na okres 5 lat od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych określonych w art. l i art. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, co do których prawo własności wykonuje agencja. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wydaje się, że ta ustawa psuje rynek rolny i obrót ziemią choćby dlatego, że jest niespójna i wiele opinii na jej temat jest negatywnych. Prawo powinno zaspokoić oczekiwania społeczne, a mamy wrażenie, że ta ustawa tego nie robi. W podkomisji nie przyjęto nic, co proponowała opozycja. Biorąc pod uwagę szybką potrzebę ochrony polskiej ziemi, Koło Poselskie Ruch Palikota opowie się za przyjęciem ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druki nr 3109 i 3533. Dziękuję.