Mówca: Ewa Drozd
Data: 2018-12-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Usługi społeczne w związku z nowymi wyzwaniami współczesnego świata są obecnie dynamicznie rozwijającym się działaniem polityki społecznej, zwłaszcza w krajach rozwiniętych, jak również w państwach Unii Europejskiej. Mają one na celu trafnie i, co ważne, skutecznie odpowiedzieć na nowe potrzeby i wyzwania społeczne, co wątpienia jest inwestycją w kapitał ludzki i społeczny. Warto zatem podkreślić, że wzmocnienie działań pomocowych oraz publicznej oferty pomocowej, m.in. poprzez rozwój usług społecznych, leży bez wątpienia w słusznym interesie społecznym. Dlatego projekt, nad którym dzisiaj procedujemy, i zaproponowane kierunkowo rozwiązania wychodzą naprzeciw oczekiwaniom. Zapewne by tak było, gdyby nie fakt, że zaproponowane założenia budzą wiele wątpliwości i niosą szereg negatywnych skutków, jeśli chodzi o pomoc udzielaną najbardziej potrzebującym, a także zawierają w sobie liczne ryzyka, które przez pośpiech towarzyszący pracom nad dokumentem, jak się wydaje, w żaden sposób nie zostały ograniczone lub złagodzone. Mimo że w uzasadnieniu piszecie państwo o licznych konsultacjach i wymieniacie szereg podmiotów mogących zaopiniować ustawę, to nie dołączyliście do druku żadnej opinii ani żadnego stanowiska. Nie ma również stanowiska rządu, choć możemy domniemywać, że będzie ono pozytywne, ponieważ jeszcze na początku tego roku to ministerstwo przygotowywało tę ustawę. Dlaczego więc ministerstwo zaprzestało prac nad przygotowaniem tego, jak już wszyscy wcześniej ustaliliśmy, ważnego kierunku zmian, projektu ustawy o centrum usług społecznych? Co było tego powodem? Panie Ministrze! Czy przejmując w imieniu prezydenta ten projekt w celu dalszego nad nim procedowania, przeprowadziliście rzetelne konsultacje i dialog społeczny oraz wysłuchaliście partnerów społecznych, którzy realizować będą zapisy tej ustawy? Niestety nie. Świadczą o tym wypowiedzi uczestników biorących udział w spotkaniu, choćby 7 września. To oni mimo uprzednio wielokrotnie kierowanych próśb o wcześniejsze dostarczenie dokumentu otrzymali go zaledwie ok. 48 godzin przed planowanymi rozmowami. Warto przypomnieć, że projekt liczy 42 strony, ma 74 artykuły. Uczestnicy wyrazili swój głęboki sprzeciw wobec takiego traktowania. Czy nie uważa pan, panie ministrze, że brak rzetelnych i dogłębnie przeprowadzonych zapisów może doprowadzić do tego, że słuszna i potrzebna inicjatywa wzmocnienia usług społecznych może zostać zaprzepaszczona w wyniku gwałtownie wdrażanych zmian? Trudno mówić o dialogu i chęci wprowadzania dobrych rozwiązań, kiedy działa się pod presją czasu, a tego, że wszystkie czynności podporządkowane były presji czasu, nie ukrywali członkowie Narodowej Rady Rozwoju, mówiąc podczas spotkań, że działają w rytmie związanym z kalendarzem wyborczym. Wysoka Izbo! Wracam do analizy zapisów ustawy. Budzą one wiele wątpliwości i stwarzają wiele zagrożeń, które wynikają z nie do końca dogłębnie przeprowadzonych analiz i zaproponowanych rozwiązań. O nich na pewno dyskutować będziemy jeszcze podczas pracy komisji, bo też nasz klub złoży wniosek o skierowanie tego projektu do komisji. Ale w myśl ustawy to gminy będą mogły tworzyć CUS. Pragnę przypomnieć, że w obecnym stanie prawnym to również powiaty realizują wiele zadań w myśl obowiązujących przepisów i jakoś w tej ustawie nie znalazłam zapisów dotyczących miejsca, w jakim mogłyby znaleźć się właśnie powiaty. Nie wiem, z czego to wynika. Nowa ustawa wprowadza również nowe, dodatkowe zadania dla pracowników. Gdzie więc jest przewidziane podwyższenie wynagrodzeń? Czy i kiedy planowane są ewentualne zmiany płac? Czemu również w omawianym projekcie nie uwzględniono zmian uprawnień i obowiązków pracowniczych, o których wypracowanie w Radzie Pomocy Społecznej postulowały środowiska praktyków działających w pomocy społecznej? Panie ministrze, ustawa jeszcze nie weszła w życie, a już są zarzuty, że doradcy oraz eksperci pracujący nad tym dokumentem angażują się w płatne wydarzenia, seminaria dotyczące tego aktu prawnego. Czy taka sytuacja nie stawia pod znakiem zapytania ich rzetelności oraz obiektywizmu? Czy nie jest to lobbowanie na rzecz przyjęcia określonych rozwiązań? Czy nie uważa pan, że taka sytuacja wymaga wyjaśnienia? Kolejnym elementem budzącym wątpliwości jest finansowanie zadań zaproponowanych w ustawie. Faktem jest, że jest to zadanie zlecone wykonywane przez gminy. (Dzwonek) Czy więc będą dołożone dodatkowe środki na realizację tych dodatkowych zadań?