Mówca: Tomasz Lenz
Data: 2020-01-10 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dyskutujemy dzisiaj nad projektem dotyczącym kontroli jakości artykułów rolno-spożywczych. Obecnie kompetencje w zakresie nadzoru nad jakością handlową tych produktów należą do Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, nie dotyczy to jednak kwestii obrotu detalicznego. Kontrolą na tym etapie zajmuje się Inspekcja Handlowa. Projekt zakłada powierzenie wszystkich zadań dotyczących kontrolowania jakości tych artykułów jednemu organowi urzędowej kontroli żywności. Uważamy, że jest to dobre rozwiązanie. W modelu, jaki obecnie jest praktykowany w Polsce, nadzór całej drogi, jaką przebywa żywność, od produkcji po jej sprzedaż detaliczną wymaga zaangażowania dwóch instytucji, które różnią się usytuowaniem w strukturach administracji rządowej. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych podlega ministrowi rolnictwa, zaś Inspekcja Handlowa - prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Taka sytuacja stwarza ryzyko zbyt wolnej reakcji na zagrożenia, jakie pojawiają się dla ekonomicznych i zdrowotnych interesów konsumentów. Proponowane zmiany mają swoje argumenty prawne, gdyż nadzór w obydwu inspekcjach jest wykonywany na podstawie tych samych przepisów, czyli ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Powierzenie kompetencji w zakresie kontroli żywności zarówno w produkcji, jak i w handlu detalicznym jednej instytucji nadzorczej pozwoli efektywniej i z większą korzyścią dla konsumentów, czyli tak naprawdę dla nas wszystkich, działać na rzecz poprawy jakości produktów dostępnych w naszym kraju, umożliwi też szybsze reagowanie na pojawiające się na rynku nieprawidłowości, a co za tym idzie - szybsze wycofywanie produktów niespełniających norm jakościowych. Istotne jest także wprowadzenie jednolitych procedur kontrolnych w obszarze jakości handlowej na wszystkich etapach obrotu artykułami rolno-spożywczymi, w tym możliwość stosowania jednolitych wytycznych dla prowadzenia postępowania kontrolnego, wyspecjalizowania laboratoriów i stosowanej metodyki badań, a także efektywniejsze wykorzystywanie inspektorów. To również wpłynie na skuteczność działań inspekcji i ich wyniki. Zmiany, jakie przewiduje ten projekt, będą miały także wpływ na Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, gdyż dzięki odciążeniu prezesa tego urzędu od spraw związanych z kontrolą żywności w obrocie detalicznym będzie on mógł lepiej skoncentrować się na wykonywaniu innych istotnych kompetencji, które mu przysługują. Integracja urzędów zajmujących się nadzorem nad jakością produktów rolno-spożywczych występuje w 23 z 28 państw członkowskich Unii Europejskiej. W tym gronie są tak ważni producenci żywności, jak: Dania, Francja czy Holandia. Jako klub uważamy, że to rozwiązanie ma szansę sprawdzić się w Polsce. Warto też dodać, że powierzenie zadań z zakresu nadzoru jednej instytucji spowoduje większą przejrzystość działań oraz zmniejszenie liczby procedur, a co za tym idzie, skrócenie czasu trwania kontroli. Dzięki temu, że wszystkie etapy obrotu będzie kontrolować jedna inspekcja, możliwa będzie pełniejsza analiza ryzyka i przeprowadzanie kontroli w tych podmiotach, w których wystąpi największe prawdopodobieństwo pojawienia się uchybień oraz prognozowane będzie największe zagrożenie dla interesów konsumenckich. Należy jednak przy tych pozytywnych propozycjach zwrócić uwagę na zastrzeżenia, jakie do projektu ustawy zgłosił prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Chodzi tu o brak określenia, czy w ramach informacji, jakich główny inspektor może zażądać od inspektorów wojewódzkich, mieszczą się dane osobowe. Prawo dotyczące przetwarzania danych osobowych nakazuje zbieranie tylko takich informacji, które są niezbędne ze względu na cel ich gromadzenia. Dlatego przychylamy się do sugestii prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych co do doprecyzowania przepisów w tym zakresie. Wątpliwości dotyczą także kwestii nieprecyzyjności katalogu szczegółowo określającego zakres danych, jakie organy administracji rządowej i samorządowej mają udostępniać inspekcji oraz niezawarcia w przepisach zastrzeżenia, iż udostępnianie danych musi uwzględniać zasady odnoszące się do ochrony danych osobowych. Liczymy, że i te kwestie będą uzupełnione w toku prac parlamentarnych. Po uwzględnieniu tych poprawek jako klub parlamentarny Koalicji Obywatelskiej będziemy głosować za przyjęciem niniejszej ustawy. Dziękuję bardzo.