Mówca: Krystyna Łybacka
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Jak już wielokrotnie mówili moi przedmówcy, dzisiaj procedowana zmiana ustawy o Policji z inicjatywy senackiej jest próbą skonsumowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 lutego 2010 r. W istocie trybunał, podkreślając niekonstytucyjność ograniczenia dotyczącego zakresu, za który wypłaca się ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy bądź ponadnormatywny czas pracy, stwierdził cztery bardzo istotne kwestie. Po pierwsze, nie wolno w sposób arbitralny ustawami zwykłymi ograniczać konstytucyjnie gwarantowanych praw, a takim jest prawo do urlopu i takim jest również prawo do dni wolnych od pracy. Po drugie, nie wolno w żadnym procesie legislacyjnym podważać zasady zaufania do państwa prawa. Po trzecie, nie wolno łamać zasady poszanowania praw nabytych. To są prawdy uniwersalne, które powinny nam towarzyszyć w tworzeniu prawa z jakiegokolwiek zakresu. Senat podjął inicjatywę ze wszech miar słuszną, aby naprawić tę niekonstytucyjność w ustawie o Policji. Ale niestety nie był konsekwentny. Wskazuje na to zarówno opinia BAS-u, jak i wskazuje na to w swoim orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny, że należałoby tę inicjatywę podjąć w nieco szerszym zakresie. Trybunał mówi: ten sam art. 66 konstytucji wymaga, by czas pracy został ustawowo określony, a to oznacza, że w ustawach pragmatycznych, czyli w ustawach o Policji, o PSP, o innych rodzajach służb, należy bardzo wyraźnie określić na nowo czas służby i czas wolny od służby, ponieważ bez tego określenia mogą rodzić się trudności interpretacyjne co do zakresu i wielkości ekwiwalentu. Ale jest druga rzecz, bardzo istotna. Trybunał w swoim sygnalizacyjnym postanowieniu wyraźnie wskazał, że co prawda rozpatrywany był wniosek Policji, ale nie wolno różnicować służb. Tę kwestię podnosi również BAS w swojej opinii. Pozwolę sobie przytoczyć: Podkreślana przez projektodawców potrzeba dostosowania prawa i ujednolicenia systemu z uwagi na przedmiotowy wyrok trybunału nie została dokonana w sposób konsekwentny. Nadal będą obowiązywać przepisy różnicujące funkcjonariuszy w zakresie prawa do ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy dodatkowe oraz dni wolne w czasie wolnym od służby. Dalej BAS w swojej opinii stwierdza to samo: Skoro według trybunału prawo do ekwiwalentu stanowi pochodną konstytucyjnego prawa do płatnego urlopu, nie można poprzeć rozwiązań, które nie zapewnią wszystkim funkcjonariuszom rekompensaty za niewykorzystany urlop dodatkowy, zwłaszcza że urlop ten został ustanowiony w ściśle określonym celu. To samo dotyczy kwestii rekompensowania dni wolnych od służby za pracę wykonywaną w czasie ponadnormatywnym. Proponowanego zróżnicowania nie da się bronić również z punktu widzenia zasady sprawiedliwości społecznej, o której wspomniał trybunał w wyroku, który jest przedmiotem przedłożenia senackiego. Mamy zatem problem, ponieważ rzeczywiście w przypadku jednej służby jest dobra regulacja, ale pozostaje zachowana nierówność. Dlatego komisja próbowała z własnej inicjatywy to rozszerzyć. To jest zresztą to, o czym mówiła pani poseł Ozga, czego dotyczy poprawka pana posła Sasina i wniosek pana posła Woźniaka. Jest tylko jeden problem: nawet jeżeli my to poprzemy, a poprzemy, pozostanie kwestia niekonstytucyjności w procesie tworzenia prawa, ponieważ wykraczamy poza inicjatywę senacką. Komisja zobowiązała ministra właściwego do spraw wewnętrznych do przedstawienia, w jakim trybie i do kiedy dokona zmiany w ustawach pragmatycznych, bo cały problem, panie ministrze, polega na tym, że jak pan doskonale wie, art. 33 ustawy o Policji jasno stanowi w ust. 3 (Dzwonek), że dostaje się za ponadnormatywny czas pracy godziny wolne lub rekompensatę pieniężną. Stosownego zapisu nie ma w traktującym o tej kwestii art. 35 ustawy o straży pożarnej, w związku z czym oni nie mogą dostać ekwiwalentu, a w najlepszym razie - przy dobrej woli, na którą trudno liczyć - 60%, tak się państwo z nimi umówiliście. Wypracowanych godzin ponadwymiarowych było tak dużo, że byłyby wszystkie strażnice zamknięte. Wobec tego nierówność jest rażąca. Popierając inicjatywę senacką, będziemy popierali wszystkie poprawki, które będą zmierzały do przynajmniej częściowej równości poszczególnych funkcjonariuszy. Chciałabym jednak usłyszeć od pana ministra, kiedy zostanie wprowadzona zmiana w ustawie pragmatycznej, a właściwie w ustawach pragmatycznych, dostosowująca naprawdę do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)