Mówca: Magdalena Kochan
Data: 2014-01-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Oznacza to tyle, że starosta tego powiatu łamie prawo. Łamie prawo. Między innymi w sprawozdaniu o tym... (Poseł Jadwiga Wiśniewska: W każdym domu małego dziecka będzie złamane prawo, bo stworzyliście takie warunki.) Pan marszałek wyraźnie pozwala przeszkadzać. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Dlatego, że takie rzeczy pani mówi.) To jest pani ocena. Moją oceną jest to, że pani, nie znając ustawy, w tę debatę się włącza. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: To pani nie zna.) Odpowiedzialny za tę sytuację jest starosta tego powiatu, gdzie to ma miejsce. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Wszyscy są odpowiedzialni.) Dzieci powinny trafiać do pogotowia opiekuńczego na czas unormowania ich sytuacji prawnej. Mam rację, pani minister? (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Tak, pogratulujcie sobie.) W moim wystąpieniu, w którym mówiłam o wadach i zaletach tego nowego systemu, ocenianego dzisiaj, prosiłam o stwierdzanie i sprawdzanie przez ministerstwo jakości wykonywania zadań własnych samorządów w tej kwestii. To nie minister jest adresatem pytania, ale najprawdopodobniej pani bezpośredni starosta. (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Dziękuję, panie marszałku, za chęć udzielenia mi głosu.) Chciałabym jeszcze sprostować, bo pewnie zostałam źle zrozumiana albo źle się wypowiedziałam. W żadnym razie nie chcę powiedzieć, że pracownicy socjalni nie są przyjaciółmi rodziny. Są nimi. Z niejednej sytuacji niejednej rodzinie pomagali się wykaraskać i jest to grupa społeczna, która do tej pory, moim zdaniem, jest mocno niedoceniana, jeśli chodzi o wysokość wynagrodzeń, szacunek społeczny, wartość zawodu. Wiele jeszcze mamy do zrobienia. Czy ustawa wpłynęła na podniesienie prestiżu tego zawodu? Panie pośle, moim zdaniem nie, bo głównym celem tej ustawy jest zapewnienie właściwej pieczy dzieciom, które przede wszystkim mają absolutne prawo do wychowywania się w rodzinie biologicznej. Jeśli widzimy niedomogi rodziny, to trzeba ją wspomóc, a w ostateczności, kiedy dzieci trafiają do pieczy zastępczej, to lepiej, żeby ta piecza była pieczą rodzinną, a nie instytucjonalną. To jest celem tej ustawy. To się dzieje przy udziale dobrej pracy pracowników socjalnych. Jeśli tej dobrej pracy nie ma, to natychmiast cała Polska słyszy o efektach złej pracy. (Poseł Waldemar Andzel: Waszej złej pracy.) Ale efekty złej pracy to są przypadki wyjątkowe. Jeśli chodzi o koordynatorów, pytano o to, dlaczego nie wszystkie rodziny zastępcze zostały objęte pomocą koordynatora. Otóż dlatego, że rodziny zastępcze same mogą decydować, czy chcą wsparcia ze strony koordynatora pieczy zastępczej, czy nie chcą. Uznaliśmy, że jeśli rodzina nie chce wsparcia, doskonale sobie radzi ze swoimi problemami, swoimi dziećmi, to nie ma powodów, by wprowadzać do rodziny zastępczej kogoś, kto miałby jej nieść pomoc. To następuje na wniosek rodziny. Do końca tego roku rodziny mogą jeszcze otrzymać taką pomoc, a od 1 stycznia 2015 r. każdy wniosek będzie musiał być pozytywnie rozpatrzony. Rodzina wspierająca jest bardzo ważną instytucją i bardzo trudną, jeśli chodzi o realizację zadań, bo pracuje bez pieniędzy. To są: sąsiad, sąsiadka, rodzice kolegi dziecka, które ma kłopot, osoby, które są empatyczne i chcą pomóc rodzinie, ale wcale nie chcą tego robić jako rodzina zastępująca władzę rodzicielską, czyli wykonując tę pieczę. To są osoby, które, gdy widzą, że dziecko jest za długo na ulicy, wezmą je do domu i powiedzą: słuchaj, zjedz z nami obiad, mama czy tata wróci. To są osoby, które umieją lepiej niż pracownik socjalny, koordynator, asystent rodziny, kurator sądowy, językiem rodziny, której trzeba pomóc, rozmawiać z tą rodziną. To są empatyczne osoby, które nie są obojętne na los żyjących obok nich sąsiadów. Jeśli takich sąsiadów mamy, to naprawdę jest to cudo. Ubolewam, że w roku 2012 były zaledwie 44 takie rodziny, z czego dwie w Opolu. To jest cudne, warto nad tą formą pracować, bo jest ona bezkosztowa, a empatyczna dla dzieciaków i prawdziwych rodzin. Sposób zatrudniania i wynagradzania asystentów rodziny. Gminy mają w tym zakresie absolutną dowolność: umowa od osoby, od rodziny. Każda forma, jaką gmina zaproponuje asystentowi rodziny, jest dobra, ustawa w tej kwestii jest absolutnie elastyczna. Cokolwiek spróbują razem na zasadzie, że tak będzie lepiej - tak będzie. Próbowaliśmy pracować nad ustawą, co do której usłyszałam, że była przepychana kolanem przed końcówką poprzedniej kadencji. Pracowaliśmy nad tą ustawą rok. Rok. Jeśli to było przepychanie kolanem, to naprawdę już nie wiem. (Poseł Waldemar Andzel: Ale ją odrzuciliście.) Panie pośle, tak jest w polityce. Nie wystarczy racja, trzeba mieć większość dla tej racji. Bardzo rzadko zdarza się, że rząd aktualnie rządzący realizuje program opozycji. To raczej się nie zdarza. W związku z tym chcę powiedzieć, że każdy zapis dotyczący na przykład sposobu zatrudniania rodziców zastępczych czy sposobu zatrudnia pracujących w rodzinnych domach dziecka - nawiasem mówiąc, wiele trzeba w tym zakresie poprawić - był konsultowany z tym środowiskiem. Mnie się wydawało, że etat będzie najbezpieczniejszy dla rodziców zastępczych. Powiedziano: wcale nie, my czasem chcemy etat, czasem chcemy tylko umowę o dzieło, a czasem jeszcze co innego. I w tej kwestii absolutnie zostawiliśmy wolną rękę samorządom i rodzinom zastępczym. Jeśli chodzi o to, że nie wszędzie działa to dobrze, powiem: tak, nie wszędzie działa dobrze, dlatego pierwszy rok działania nowej - kompletnie nowej dla dzieci, dla systemu pomocy społecznej, dla zadań samorządów - ustawy monitorujemy i co roku rząd przedstawia sprawozdanie. Ważne są wnioski. Z pokorą przyjmuję wszystkie te, które zmierzają do poprawy jakości rozwiązań. Tak, będziemy nad tym pracować. I tu także z moich ust prośba, może trochę więcej niż prośba, do pani minister: żeby z nowelizacją tej ustawy pospieszyć się. Dziękuję bardzo. (Oklaski)