Mówca: Ewa Lieder
Data: 2018-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Na wczorajszym posiedzeniu komisji środowiska podczas omawiania projektu ustawy o odpadach, druk nr 2661, padła deklaracja ze strony rządowej dotycząca dalszych modyfikacji projektu w drugim czytaniu. Procedowanie nad tym projektem odbywa się w zawrotnym tempie, ale może jest to zrozumiałe, bo jednak jest zagrożenie. To na długie lata zmieni warunki funkcjonowania branży gospodarowania odpadami. Dlatego te poprawki, które zapowiadał rząd, są absolutnie konieczne. Proponowane zmiany przepisów w tej nowelizacji, takie jak np. monitoring wizyjny i kilka innych, są oczywiście koniecznością i być może już dawno trzeba było je wprowadzić. I myślę, że to jest pewne albo nawet spore opóźnienie. Natomiast zdecydowanie celem tego projektu nie powinno być doprowadzenie do osłabienia branży recyklingowej w Polsce. Powinniśmy raczej wzmacniać jej rozwój w ramach legalnie prowadzonej gospodarki polskimi odpadami. Kompletnym nieporozumieniem jest np. dodanie art. 41b, który mówi, że gospodarowanie odpadami polegające na zbieraniu odpadów niebezpiecznych, odzysku odpadów przez wypełnianie terenów niekorzystnie przekształconych, zbieraniu lub przetwarzaniu odpadów komunalnych lub odpadów pochodzących z przetwarzania odpadów komunalnych odbywa się wyłącznie na terenie, którego właścicielem lub użytkownikiem wieczystym jest posiadacz odpadów gospodarujący odpadami. Strona rządowa zadeklarowała zmianę tego przepisu. Pozostawienie go w takim kształcie wyeliminowałoby z rynku legalnie działające firmy, które dzierżawią lokale, gdzie zbierane są elektroodpady. Chodzi np. o baterie zbierane w sklepach. Na etapie prac rządowych z przepisów wyłączono punkty selektywnej zbiórki odpadów. Wyłączone powinny zostać również mniejsze przedsiębiorstwa zbierające i przetwarzające elektroodpady, które wynajmują w tym celu nieruchomości. W przeciwnym wypadku grozi nam likwidacja branży elektroodpadów w Polsce. Tymczasem w związku z dyrektywą Unii Europejskiej z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego nasz kraj zobowiązał się do zwiększenia zbiórki i przetwarzania elektroodpadów wprowadzonych na rynek z 50% do 65% w ciągu 3 lat. Zmiana tego przepisu jest zatem absolutnie konieczna. Ustanowienie zabezpieczenia roszczeń na wypadek pożaru to ważny aspekt tego projektu, lecz niekoniecznie ma uzasadnienie w kontekście surowców niepalnych. Projekt wyłącza z tego obowiązku jedynie odpady obojętne, tymczasem zabezpieczenie roszczeń dotyczące np. żelaza, cementu, złomu w milionach ton rocznie będzie niepotrzebnym obciążeniem finansowym dla legalnie działających firm. Popieramy natomiast zwiększanie kar. Projekt zakłada karę 1 mln za niezgodne z prawem przetwarzanie. Kary administracyjne za niezgodne z prawem zbieranie odpadów lub ich przetwarzanie bez wymaganego zezwolenia będą wymierzane w przedziale od 10 tys. do 1 mln, jednak katalog kar administracyjnych zawarty w art. 194 ustawy o odpadach jest na tyle szeroki, że w kontekście obligatoryjnego wstrzymania działalności posiadacza odpadów po nałożeniu kary administracyjnej może być w wielu przypadkach nieadekwatny do skali zaniedbania. Wiele nowych, nieprzemyślanych pod różnymi kątami przepisów w projekcie, na które w komisji zwracali uwagę przedstawiciele branży recyklingowej, może skutkować ograniczeniem rozwoju tej branży, ale również innych branż, chociażby motoryzacyjnej czy produkcji okien i drzwi. Jedna z poprawek dotyczących projektu ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska skraca okres vacatio legis przepisów dotyczących spraw kontrolno-operacyjnych do 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy. Zgodnie z pierwotnym projektem miało to nastąpić 1 stycznia 2019 r. Nowe policyjne uprawnienia inspektorów przez nich samych uważane są za zbyt daleko idące wchodzenie w kompetencje służb odpowiedzialnych za ochronę bezpieczeństwa. Podsumowując, uzależniamy nasze poparcie od poparcia przez państwa poprawek zgłoszonych wcześniej. I jeszcze mam jedną prośbę do pana ministra. Ostatnim razem, w pierwszym czytaniu, nazwał pan moje przemówienie stekiem oszczerstw i kłamstw. Bardzo proszę o wypunktowanie tych kłamstw i oszczerstw, bo rozumiem, że informacja o tym, że w Chinach weszły przepisy, które zakazywały importu 24 kategorii odpadów, to są fakty po prostu, a to, że jesteśmy w tej chwili śmietnikiem Europy, to też jest fakt. (Poseł Dariusz Piontkowski: To nieprawda, nieprawda.) Jeśli nie, to proszę o przeproszenie mnie za te słowa. Dziękuję bardzo. (Poseł Dariusz Piontkowski: Mija się pani z prawdą.)