Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2021-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Ta nowelizacja ustawy o rynku mocy robiona jest głównie po to, żeby dostosować zasady do rozporządzeń Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o rynek mocy, bo do tej pory Polska po prostu nie spełniała wszystkich wymogów, np. jeżeli chodzi o limity emisji dla elektrowni, które mogą dostawać wsparcie. Projekt więc wprowadza przede wszystkim właśnie te limity emisyjności określone rozporządzeniem rynkowym, że tak powiem, rychło w czas. Nareszcie. Mamy oczywiście też uwagi, rynek mocy miał z założenia promować powstawanie nowych elektrowni, podczas gdy w zasadzie stał się trochę kroplówką dla węgla i przez to nie stymuluje faktycznie transformacji energetycznej, jak oczekiwano. Koszty rynku mocy widzimy od tego roku na swoich rachunkach. Dla gospodarstw domowych to jest ok. 10 zł miesięcznie, więc wydaje się, że niewiele, natomiast tak naprawdę głównym płatnikiem są tu przedsiębiorstwa i instytucje, które zużywają 75% prądu w Polsce. I to tam głównie osadzony jest ten koszt, a koszt osadzony w tym miejscu sprawia, że jesteśmy coraz mniej konkurencyjni. Mówiłam już o tym na posiedzeniu komisji. Najgorsze jest to, że choć dostosowujemy się do wymagań Unii Europejskiej, przedstawiciele rządu wciąż nie odpowiedzieli nam na pytanie, jak chcą zapewnić bezpieczeństwo energetyczne państwa po 2025 r., kiedy już nie będzie można wspierać elektrowni węglowych. Nowelizacja zostawia też ewidentną furtkę - i o to też pytałam na posiedzeniu komisji i nie dostałam odpowiedzi - na dodatkowe wsparcie dla wytwórców poza rynkiem mocy. Pytanie, bo nie wiemy, kogo, w jakiej wysokości i jakie technologie rząd planuje wspierać. Dobrze by było, by na kolejnym etapie procedowania nad ustawą przedstawiciele rządu odpowiedzieli w końcu na to pytanie. Bo jeśli chodzi o to, że energetyka węglowa odchodzi w niebyt wraz z kolejnymi decyzjami spółek o wyłączeniu, chyba już nikt nie ma wątpliwości. Zresztą problemy środowiskowe też to wymuszają, a co za tym idzie, wymogi Unii Europejskiej, ale kosmetyczne zmiany ustawy o rynku mocy tak naprawdę nie rozwiązują problemu z brakiem paliwa do transformacji całego sektora. Więc potrzebujemy jak najszybciej wzmocnić ścieżkę odejścia od węgla i plany zastąpienia mocy wytwórczej tak, żeby utrzymać bezpieczeństwo energetyczne w kolejnych latach, bo w gruncie rzeczy ten spadek mocy wytwórczej jest już mocno oszacowany. Wiemy, jaki jest. Pytanie, czym go uzupełnimy, bo jeżeli nie uzupełnimy nowymi inwestycjami i pomysłami na wytwarzanie energii w inny sposób niż z węgla, to po prostu będziemy coraz więcej energii importować, a więc też będziemy coraz bardziej podatni na cenę energii importowanej i jej zachwiania. A więc nowelizacja to jest plaster na zawał serca, który nie rozwiąże naszych podstawowych problemów. I oczywiście musiało się jeszcze coś znaleźć ciekawego w ustawie, czyli lex Ostrołęka. Ustawa wprowadza przepisy umożliwiające konwersję projektów na mniej emisyjne, ograniczając przy tym kary za niewykonywanie obowiązków mocowych. Taki projekt, panie ministrze, mamy jeden, nazywa się Ostrołęka i dobrze by było, żeby pan przyznał, że w ten sposób rozwiązujecie problem wysokich kar. Muszę się przyznać, że zgadzam się z posłem Warzechą właśnie w kontekście zwłaszcza Ostrołęki, że najdroższa energia to ta niedostarczona. Tak, panie pośle, najdroższa energia to ta niedostarczona, bo rodzi ryzyko przestojów, niedostarczania prądu do gospodarstw domowych, do fabryk. Więc co do tego się zgodzimy. Również zgadzam się z ministrem Tchórzewskim, który mówił, że w naszym interesie ogólnokrajowym, wszystkich sił politycznych jest to, by w końcu przeprowadzić w Polsce transformację energetyczną i by przestać udawać, że nie mamy problemu. Ostatnia rzecz to fotowoltaika prosumencka. Przy okazji zapytam już, panie ministrze, dlaczego ograniczacie inwestycje (Dzwonek), zniechęcając potencjalnych inwestorów nowymi planami legislacyjnymi ograniczającymi uzysk dla indywidualnych klientów z tego typu instalacji. Dziękuję bardzo.