Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2015-08-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Wysoka Izbo! W trakcie procesu legislacyjnego konsultowałem się z grupą frankowiczów skupioną w stowarzyszeniu Stop Bankowemu Bezprawiu i pytałem ją o zdanie na temat tego projektu. Otrzymałem takie stanowisko: Omawiany projekt w żadnej mierze nie rozwiązuje gigantycznego problemu dla milionów Polaków pod mylącą nazwą ˝kredytów hipotecznych˝, jedynie stwarza pozory działania na rzecz oszukiwanych klientów i wprowadza w błąd opinię publiczną. Należy go w całości odrzucić. Nie podzielam do końca tego zdania, bo, tak jak twierdziłem podczas pierwszego czytania, jest to jakiś drobny krok w dobrą stronę, krok drobny, dlatego że ten projekt przeznaczony jest dla stosunkowo niewielkiej liczby kredytobiorców frankowych i obwarowany jest szeregiem zastrzeżeń. Nadto tak skonstruowany jest ten projekt, że zawiera elementy ewidentnie korzystne dla samych banków, żeby chociażby wskazać ten wskaźnik LTV w wysokości 120, czyli wysokości przekraczającej zabezpieczenie i preferencje. W wypadku kredytów, w których LTV przekracza 100 czy 120, kredytobiorcy mogliby zgodnie z projektem jako pierwsi składać wnioski restrukturyzacyjnie, głównie dlatego że w przeciwnym wypadku banki musiałyby albo je doubezpieczyć, albo znaleźć dodatkowe zabezpieczenia, albo po prostu tworzyć rezerwy na tę różnicę. W związku z tym, tak jak zapowiadałem w pierwszym czytaniu, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej składa kilka poprawek, które w istotny sposób pogarszają sytuację banków, natomiast polepszają sytuację kredytobiorców, rozszerzając jednocześnie krąg kredytobiorców, którzy mogliby skorzystać z tych rozwiązań. Pierwsza poprawka została zasugerowana właśnie przez Stop Bankowemu Bezprawiu. Chodzi o to, aby wykreślić punkt mówiący, że nieruchomość jest wykorzystywana przez kredytobiorcę na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Przekonano mnie, że w tej sytuacji, drastycznej dla wielu rodzin, często zdarza się, czy, może, zdarza się na pewno, że jakieś osoby muszą wynająć swoją nieruchomość, swoje mieszkanie czy swój dom, przenosząc się czasowo do rodziców np., aby podołać spłacie kredytów. Tak więc będę proponował skreślenie tego przepisu przy pozostawieniu oczywiście zapisu obecnego pkt 2, że kredytobiorca frankowicz nie może posiadać innego lokalu mieszkalnego lub innego domu jednorodzinnego, a więc że nie może on być beneficjentem, który działa na rynku nieruchomości komercyjnie, z zastrzeżeniem, również zasugerowanym przez Stop Bankowemu Bezprawiu, że może zachodzić taka sytuacja, że po wzięciu kredytu uzyskał on spadek i w związku z tym stał się mimowolnym, ponieważ nie odrzucił spadku, właścicielem wraz z całą rodziną części nieruchomości czy domu np. po zmarłych rodzicach. A więc to byłby wyjątek przewidywany w poprawce SLD, który dopuszczałby możliwość posiadania innej nieruchomości, w przypadku gdy zostałaby ona nabyta w drodze spadku już po podpisaniu kredytu. Zastanawialiśmy się nad wartością wskaźnika LTV, dlaczego on wynosi 80, dlaczego nie jest niższy. Można by sugerować niższy ten wskaźnik. Ostatecznie nie zdecydowaliśmy się zmieniać tego wskaźnika, natomiast proponujemy skreślenie ust. 5 w art. 3, a więc rozłożenia możliwości składania wniosków na trzy lata w zależności od LTV. Dlaczego? Dlatego że LTV jest wskaźnikiem bankowym. On w żaden sposób nie odzwierciedla sytuacji kredytobiorcy, tego, czy on jest w lepszej, czy w gorszej sytuacji, a można wręcz domniemywać, że jest odwrotnie - często niższy wskaźnik LTV może sugerować, że kredytobiorca znajduje się w gorszej sytuacji, dlatego że kierowany rozsądkiem czy ostrożnością wziął kiedyś kredyt nie na 100% nieruchomości, lecz na mniejszą jej część, w związku z tym wyczerpał swoje możliwości finansowe z innych źródeł, zmaksymalizował swój wkład własny i w tej chwili nie ma dodatkowych pieniędzy na spłatę podwyższonych rat. A więc będziemy proponować, aby wszyscy kredytobiorcy, których wskaźnik LTV jest wyższy niż 80%, mogli od momentu wejścia w życie ustawy składać wnioski o restrukturyzację. Następna zasadnicza sprawa - bank umarza połowę. Znaczy, ja twierdzę i moi przedmówcy też stwierdzili, że za te kredyty bank powinien ponosić pełną odpowiedzialność. Tutaj zgadzamy się, że symboliczną odpowiedzialność może ponieść kredytobiorca, dlatego 1/2 proponujemy zastąpić kwotą 0,9, tak aby 0,9 różnicy wynikającej z przeliczenia kredytu, 0,9 kosztów było umarzane przez bank, natomiast 10% restrukturyzowane w odniesieniu do tego drugiego kredytu. Ostatnia sprawa. (Dzwonek) Mianowicie bardzo chętnie zabrałbym bankom możliwość wpisywania w koszty kredytów umarzanych, bo skutkiem tego są zmniejszone wpływy podatkowe. Jeżeli jest mowa o rzekomo 9 mld, które banki miałyby stracić, to - licząc z grubsza - to są o ok. 1,5 mld mniejsze wpływy podatkowe z tytułu podatku CIT. Niestety przeglądałem interpretacje izb skarbowych. Interpretacje izb skarbowych są jednoznaczne. Izby twierdzą, że każdy nieściągalny kredyt, a tym bardziej umorzony, można wpisywać w koszty uzyskania przychodu niezależnie od tego, czy taki przepis będziemy mieli w tej specustawie, czy nie. Ale na to też jest rada, Sojusz Lewicy Demokratycznej ma na to radę. Będziemy wracali z koncepcją podatku od transakcji finansowych, aby, że tak powiem, budżet państwa uzyskał przynajmniej te 1,5 mld zł, które straci wskutek zmniejszonych wpływów z tytułu umorzonych, wpisanych przez banki w koszty kredytów walutowych. Koniec końców Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie uzależniał swoje stanowisko w sprawie tego projektu od przyjęcia bądź odrzucenia proponowanych poprawek. Dziękuję bardzo.