Mówca: Magdalena Gąsior-Marek
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym. Tak jak powiedziała pani poseł wnioskodawca, głównym celem, fundamentem projektu ustawy jest przede wszystkim ochrona konsumenta, klienta podmiotów rynku finansowego. Pierwszy cel to wprowadzenie ustawowego zapisu trybu i terminów rozpatrywania przez podmioty rynku finansowego reklamacji w ramach procedur skargowych. Unormowanie materii reklamacji pozytywnie wpłynie na budowanie zaufania społeczeństwa do całego sektora finansowego. Zmniejszy się nierówność pozycji między klientem a podmiotem profesjonalnym. Obecnie w szeregu ustaw, które regulują rynek finansowy, nie ma unormowania, jeżeli chodzi o odpowiedź dotyczącą reklamacji, jaki to jest termin, w jakiej formie i jakie mają być pouczenia. A zatem jest to unormowane w tym projekcie. Podmiot rynku finansowego zobowiązany będzie także do udostępnienia klientowi, w momencie zawarcia umowy, dokładnych informacji dotyczących procedury składania reklamacji, czasu jej rozpatrzenia oraz sposobu powiadomienia o rozpatrzeniu reklamacji. Będzie miał na to 30 dni, nie dłużej. W trudnych i skomplikowanych przypadkach będzie miał na to 60 dni, ale będzie musiał spełnić dodatkowe warunki. Jeżeli nie odpowie w ciągu 30 albo 60 dni, wtedy reklamacja zostanie uznana za pozytywną. Drugi cel projektu ustawy to powołanie instytucji rzecznika finansowego, który będzie działał na rzecz ochrony klientów instytucji finansowych. Projekt ustawy precyzuje tryb powołania rzecznika finansowego, przyczyny jego odwołania, określa jego kadencję, wskazuje wymagania stawiane osobie, która będzie mogła pełnić funkcję rzecznika finansowego, oraz przedstawia to, czego rzecznik finansowy nie może robić, a także określa zasady jego funkcjonowania. W projekcie ustawy jest wyszczególniony szereg kompetencji rzecznika finansowego. Są to między innymi: rozpatrywanie indywidualnych skarg i wniosków związanych z rozpatrywaniem reklamacji, opiniowanie projektów aktów prawnych, występowanie do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów prawnych w sprawach dotyczących organizacji i funkcjonowania rynku finansowego, informowanie właściwych organów nadzoru i kontroli o dostrzeżonych nieprawidłowościach, stwarzanie możliwości polubownego i pojednawczego rozstrzygania sporów między klientami podmiotów rynku finansowego a tymi podmiotami, inicjowanie i organizowanie działalności edukacyjnej i informacyjnej w dziedzinie ochrony interesów klientów podmiotów rynku finansowego, w pewnych przypadkach także możliwość przeprowadzania mediacji, czyli postępowania mediacyjnego. Podjęcie czynności przez rzecznika finansowego następuje z urzędu lub na wniosek właściwych organów nadzoru, kontroli lub innych organów władzy publicznej, a także na wniosek klienta podmiotu rynku finansowego w sytuacji nieuwzględnienia roszczeń przez podmiot rynku finansowego w trybie rozpatrywania reklamacji. Rzecznik finansowy będzie stanowić szczególnego rodzaju instancję odwoławczą w trybie rozpatrywania reklamacji przez podmioty rynku finansowego. Dotychczas podobną funkcję sprawował rzecznik ubezpieczonych, ale miał on bardzo wąski obszar działania, natomiast rzecznik finansowy będzie miał szeroki obszar, jeżeli chodzi o rynek instytucji finansowych. Podmiot, który otrzymał wniosek od rzecznika w sprawach objętych zakresem jego działania, jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania i w terminie do 30 dni przedstawić rzecznikowi finansowemu informację, jakie kroki poczynił, jakie działania podjął. Niezwykle istotne jest także wyposażenie rzecznika finansowego w kompetencję wytaczania powództwa na rzecz klientów w sprawach dotyczących nieuczciwej praktyki rynkowej dotyczącej działalności podmiotów rynku finansowego, jak również, za zgodą powoda, wzięcia udziału w toczącym się postępowaniu sądowym. W takim wypadku stosuje się odpowiednio przepisy o prokuraturze. Na szczególną uwagę zasługuje rola rzecznika w postępowaniu mediacyjnym. Jest to instytucja istotna zwłaszcza w obliczu znacznego skomplikowania wielu produktów oferowanych przez instytucje rynku finansowego, złożoności tych produktów, ale także pewnej asymetrii informacji pomiędzy podmiotem, instytucjami a klientem. Tutaj trzeba podkreślić, że rzecznik będzie działał w tym postępowaniu mediacyjnym i wzywał podmiot, który będzie musiał się stawić, będzie to obligatoryjne, obowiązkowe, a nie fakultatywne, jak to jest w innych trybach. Jeżeli chodzi o finansowanie, nie będzie to finansowane z budżetu państwa, nie obciąży to wydatków budżetu państwa. Będzie to finansowane poprzez opłaty, których stawki zostaną określone w rozporządzeniu (Dzwonek) ministra, który czuwa nad instytucjami rynku finansowego. Koszty to ok. 25-30 mln. Chciałabym jeszcze podkreślić, że rzecznik finansowy będzie musiał przedstawiać sprawozdanie w ciągu 60 dni od zakończenia roku kalendarzowego. Klub Platformy uważa projekt za pożądany z punktu widzenia zróżnicowanej pozycji klientów i podmiotów rynku finansowego, asymetrii informacji i złożoności usług finansowych. Panie marszałku, w imieniu klubu Platformy proszę o dalszą pracę nad tym projektem i skierowanie go do prac w Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję.