Mówca: Jan Szewczak
Data: 2016-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Wydaje się, że demokracja wykuwać się raczej powinna nie na ulicach, a na tej sali, bo budżet jest jednym z najważniejszych elementów kształtujących ład finansowy, gospodarczy i społeczny. Proszę państwa, biskup senior Antoni Pacyfik Dydycz z okazji mszy w rocznicę 13 grudnia kilka dni temu stwierdził, jakże trafnie i dobitnie, że lekceważy się wybór narodu, pogardza nim, szuka poparcia u obcych, a zło przeszkadza w odradzaniu się ducha patriotycznego. Niestety tego zła widzimy całkiem sporo, i to nie tylko na ulicach Warszawy czy w publicznych debatach. Pamiętacie państwo, co przedstawiciele opozycji totalnej mówili o budżecie na 2016 r.? Również ci posłowie... Pani poseł Hennig-Kloska również na ten temat się wypowiadała. Mówili, że budżet na 2016 r. to istna katastrofa, armagedon, budżet nie do zrealizowania, nierealistyczny, niebezpieczny, niezwykle ryzykowny. Zdaniem lidera partii Nowoczesna Ryszarda Petru w budżecie na 2016 r. miało nie być pieniędzy ani na obniżkę CIT do 15%... (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Nie było.) ...ani na program ˝Rodzina 500+˝. Mówiono, że wszystko się zawali. Mówili tak wybitni niewątpliwie eksperci od finansów i bankowości, którzy sami wcześniej zachęcali do brania kredytów we frankach szwajcarskich, którzy mają i mieli trudność z rozliczeniem prawidłowo kampanii wyborczej, a dzisiaj proszą o 10 zł zrzutki na własne ugrupowanie. Ale również mówili tak, tak krytycznie oceniali budżet na 2016 r. ci, którzy sami mieli bardzo poważne deficyty w zakresie sektora finansów publicznych, i to często na poziomie 100 mld zł, a nie 59; poziom tego deficytu sięgał 7% czy nawet 7,5% w relacji do PKB. Nie mówiąc już o tym, że byli oni mistrzami kreatywnej księgowości, manipulowali długiem publicznym na wielką skalę. Nowelizowali też budżet, zadłużyli polskie państwo na gigantyczne kwoty. Proszę państwa, ta opozycja totalna - ja bym powiedział: histerycznie totalna już w tej chwili - biła w ten budżetowy wał na 2016 r., jak tylko mogła, a ten budżet stoi tak mocno, jak stał, i jeszcze zaskakuje pozytywnie, bo okazało się, jeśli chodzi o ten armagedon roku budżetowego 2016, że deficyt będzie wyraźnie niższy, niż pierwotnie planowano, wyraźnie. Dochody budżetowe wzrosły, i to bardzo istotnie, bo o blisko 16 mld zł. Program 500+ kwitnie... (Poseł Paulina Hennig-Kloska pokazuje wykres) (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Tak, właśnie.) ...wbrew temu, co opowiadała Nowoczesna, jej przedstawicielki, panie posłanki z Nowoczesnej. Jest to najlepsza inwestycja od 26 lat, cokolwiek by na ten temat powiedzieć, prawie milion Polaków z rodzinami, prawie 600 tys. dzieci wychodzi z biedy. Podatek CIT został obniżony do 15%. Lista darmowych leków dla osób po 75. roku życia jest, wydłuża się i będzie coraz dłuższa, a obietnice wyborcze są dość skutecznie realizowane. Czasami niektórzy mówią, że aż za szybko. Jak widać, miało nie być budżetu, ten budżet z 2016 r. miał się zawalić, a właściwie jest on realizowany koncertowo. Mamy blisko 20 mld zł nadwyżki w eksporcie, a bezrobocie spadło do najniższego poziomu w III RP - to są te dramatyczne skutki budżetu na 2016 r. Daj Boże, żeby podobnie dramatyczne były skutki budżetu na 2017 r., bo pewno to samo będziemy słyszeli od państwa dzisiaj. Będziemy mieli powtórkę z rozrywki, rozdzieranie szat, krokodyle łzy, pouczenia. Myślę, że oczywiście opozycja ma prawo opowiadać, pleść różne androny, ma prawo straszyć, ma prawo nie zostawiać suchej nitki na rządzie, na budżecie, również na tym na 2017 r., ale po prostu nie powinna przesadzać, bo to życie, proszę państwa, weryfikuje trafność prognoz ekonomicznych, budżetowych i wykonanie planu finansowego, jakim jest budżet. Bo budżet to plan - plan przyszłych zdarzeń, dochodów i wydatków. A ostatecznie i tak naród wystawia rachunek za te działania planistyczne. Proszę państwa, można powiedzieć, że żadna z prognoz ze strony opozycji dotyczących budżetu na 2016 r. się nie sprawdziła. I dobrze. Miejmy nadzieję, daj Boże, że będzie tak również w 2017 r. Trzeba to wreszcie zrozumieć. Ja wiem, że tu, na sali, są tylko osoby, które po prostu się tym interesują, ale trzeba to przekazać, że tak powiem, własnym środowiskom: my po prostu mamy inną wizję państwa, inną koncepcję budżetu państwa, inną koncepcję budowy finansów publicznych - bardziej prospołeczną, polegającą na inwestycji w przyszłość, na chęci wybicia się na suwerenność gospodarczą, która nie będzie łatwa, co zobaczymy, jak przejdę do następnego elementu, czyli kwestii zarządzania długiem publicznym, kosztami obsługi długu itd. Proszę państwa, budżet ma być tylko pewnym narzędziem, ma być użytecznym narzędziem w kreowaniu tej właśnie wizji rozwoju, i to jest jeden z wielu instrumentów, jedno z narzędzi, takim również ma być kwestia repolonizacji sektora finansowego, która jest już wdrażana, jest realizowana. Te narzędzia mają służyć napełnianiu tego budżetu. Bo my mamy doświadczenia lat minionych i właściwie wszystkie wskaźniki, jeśli chodzi o dewastację dochodów budżetowych, były pod koniec poprzednich rządów zastraszające. Kwota fikcyjnych, fałszywych faktur wzrosła w 2015 r. do poziomu 81 mld zł. To absolutny rekord, proszę państwa. Oczywiście że statystyki i wskaźniki, nawet najpiękniejsze, garnka ludzkiego nie napełnią, mamy tę świadomość, ale te 17,5 mld zł, które już trafiło w ramach programu 500+, i te ponad 23 mld zł, które trafi do budżetu w roku przyszłym, to one trafią do polskich garnków, jak by na to nie patrzeć, proszę państwa. Pewnie, że ten budżet na 2017 r. to nie jest jeszcze budżet naszych marzeń, chcielibyśmy lepszego, to nie jest budżet marzeń Polaków na pewno, ale to jest nieprawdopodobny postęp, proszę państwa. To jest znacznie więcej niż to, co uczyniły dla Polaków poprzednie ekipy rządowe, podnosząc - to wielki gest - kwotę wolną o 2 zł. Państwo stawiacie nam dzisiaj zarzuty, że nie jest to 8 tys. Tak, chcielibyśmy, żeby to była kwota wolna taka jak w Wielkiej Brytanii - ok. 50 tys. zł. Trzeba było całkowicie inaczej prowadzić politykę gospodarczą przez te minione 26 lat, może byśmy wtedy mogli sobie na to pozwolić. Tyle, proszę państwa, słyszymy, że opozycja walczy o pokój, o demokrację liberalną. My też chcemy zawalczyć, proszę państwa, tylko o dwa pokoje dla Polaków w ramach programu ˝Mieszkanie+˝, i to w budżecie na 2017 r. też będzie, proszę państwa, widoczne. (Oklaski) Proszę państwa, my zrywamy z tradycją tej kreatywnej księgowości, którą uprawiał sztukmistrz z Londynu, rzeczywiście niedościgniony wzór, mianowicie chodzi o te słynne pożyczki do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, pożyczki na wieczne nieoddanie, które po prostu powinny być dotacjami, powinny być w długu ujęte. Tego nie robiono, w związku z tym tworzono w sposób sztuczny, zaniżano po prostu poziom deficytu budżetowego. My chcemy zerwać z tym, bo samemu nie ma się co oszukiwać. Ta sytuacja jest poważna, trudna i trzeba ją mądrze rozwiązywać. Proszę państwa, konstruujemy ten budżet nie tylko dla wskaźników. Przypomnijmy sobie, że budżet ma być budżetem dla ludzi, to ma być budżet dla Polaków, a nie chodzi o to, żeby nas poklepano po plecach bądź też, że tak powiem, o to, żeby instytucje finansowe wyraziły zadowolenie z postępów w tej działalności. Ta wizja budżetu - blisko 40 mld na świadczenia rodzinne - proszę państwa, to jest wizja budżetu prospołecznego, to jest prospołeczne podejście, to jest nowa ekonomia wartości, którą chcemy zaszczepić w działaniach administracji rządowej i parlamentu, która była bardzo obca, proszę państwa, naszym poprzednikom. Państwo bardzo drwiliście z tego uszczelnienia systemu podatkowego, ale to się dzieje i efekty są znaczące. Dzisiaj to jest ok. 16 mld zł więcej z dochodów podatkowych, a prawdę mówiąc, to, co się działo w latach minionych, można nazwać takim rozbojem w biały dzień, jeżeli chodzi o dochody podatkowe, dochody budżetowe. To widać wyraźnie również i we wskaźnikach, bo wzrost dochodów podatkowych ma wynieść w przyszłym roku prawie 10%. To będzie najwyższy przyrost od 10 lat, proszę państwa. Oczywiście to nie jest godne zauważenia przez przedstawicieli opozycji, ale to są fakty, proszę państwa. Oczywiście ważnym parametrem budżetu jest dług publiczny, proszę państwa, i kwestia zarządzania długiem publicznym. My mamy świadomość, jaki jest stan zastany i jakie są wielkie wyzwania i zagrożenia. Ale obsługa długu ma pochłonąć w tym roku 31,8 mld zł, a w przyszłym - 30,4 mld zł, co jednak oznacza spadek. Dług publiczny będzie pod koniec tego roku w granicach 1 bln, a w przyszłym roku przekroczy 1,021 bln, ale to nie jest zasługa ani PiS-u, ani Prawa i Sprawiedliwości, ani krasnoludków, to jest dorobek całych... poprzednich rządów, to jest dorobek poprzednich 26 lat, skutek przyjęcia pewnej koncepcji rozwojowej, która polegała na rozwoju opartym o długi, o zagraniczne długi w dużej mierze. Proszę państwa, jak mawiał baron Rothschild, żeby złapać ptaszki, trzeba rozsypać cukier, i niestety tego cukru właśnie, zadłużeniowego cukru kredytowego sypano wszędzie na świecie bardzo dużo. To już jest dzisiaj kwota prawie 155 bln dolarów. My też zostaliśmy schwytani w tę pułapkę, pułapkę długu publicznego, a zwłaszcza długu zagranicznego, i z tej niewoli, tej wtórnej kolonizacji finansowej, w którą wpędzili nas poprzednicy, nie będzie łatwo się wydostać i nie będzie to proste ani szybkie, żeby wyrwać się na suwerenność finansową po tych minionych latach, mimo że PKB, proszę państwa, statystycznie rosło - co podkreśla Platforma Obywatelska, PSL - w ostatnich latach. Proszę państwa, oczywiście że PKB statystycznie rosło, ale też znacznie szybciej rosły długi i skala wyprzedaży majątku narodowego tych najważniejszych, najbardziej wartościowych struktur tego majątku, zwłaszcza banków, firm ubezpieczeniowych. Wiemy wszyscy doskonale, że dług źle użyty, dług przejedzony może być niebezpieczny, może być antyrozwojowy. I my jesteśmy dzisiaj w takiej pułapce, czy tego chcemy, czy nie, powiedziałbym, że w pułapce potrójnej: pułapce średniego rozwoju - z jednej strony, w pułapce rozwoju opartego głównie o dług - z drugiej strony i wreszcie w pułapce rozwoju opartego o dług zagraniczny, bo udział tzw. inwestorów zagranicznych w finansowaniu potrzeb pożyczkowych budżetu państwa polskiego, zwłaszcza w ramach skarbowych papierów wartościowych, to są gigantyczne kwoty, sięgające setek miliardów złotych. Narasta problem ujemnej międzynarodowej pozycji inwestycyjnej Polski, która jest na poziomie ok. -70%, przy czym za bezpieczny poziom uznaje się poziom -35%, a więc praktycznie jest to przekroczone dwukrotnie. Przecież nie można tego dzisiaj zwalać na rok rządów większości parlamentarnej, proszę państwa. To są stany zastane, z których będziemy musieli się wydobywać. Na pewno największym zagrożeniem dla Polski, proszę państwa, nie są marsze w dniu dzisiejszym, tylko ogromny deficyt oszczędności krajowych i dominujący udział tzw. nierezydentów, czyli tych oszczędności zagranicznych, praktycznie w każdym segmencie rynku: czy to rynku skarbowych papierów wartościowych, czy rynku giełdowym, czy rynku walutowym. Mówiąc szczerze, w tej sferze nie całkiem my rozdajemy karty, ale my chcemy to przynajmniej pomału zmieniać, nie chcemy brnąć w te koleiny, w które przez te 26 lat byliśmy wpuszczani. Proszę państwa, oczywiście jest wiele wskaźników, które obrazują dziś te indeksy samodzielności finansowej. One rzeczywiście nie wyglądają dla nas dobrze, ale to trzeba wreszcie zacząć zmieniać. Mamy tę świadomość, proszę państwa - i to mówił pan przewodniczący Sasin - że wszelkie międzynarodowe zawirowania, wszelkie zdarzenia geopolityczne, decyzje instytucji takich jak Rezerwa Federalna, która praktycznie w dniu jutrzejszym będzie decydować, co z podwyżkami o 100% w Stanach Zjednoczonych, czy nie daj Boże Grexit, który może się Europie przydarzyć, zmiany w luzowaniu polityki pieniężnej przez Europejski Bank Centralny czy wzrost kursu walut takich jak dolar i frank, tak istotny dla Polski, mogą mieć znaczenie dla tego budżetu. Bez względu na to, kto by rządził, ten budżet będzie w tej chwili uzależniony w dużej mierze od tego, co się wydarzy w świecie finansów i w bankowości w Europie. My staramy się przynajmniej, proszę państwa, znaleźć odpowiedź na pytania fundamentalne, próbujemy to robić. Próbujemy odpowiedzieć sobie i Polakom, jak gonić rozwój gospodarczy, jak gonić zamożność innych krajów, nie stając się zadłużeniowym niewolnikiem, a taka przecież była dotychczas doktryna, to obowiązywało, w jaki sposób zmniejszyć to ryzyko niewypłacalności, a jednocześnie nie przerywać tych procesów rozwojowych, tylko je raczej stymulować, jak roztropnie, proszę państwa, korzystać z tego finansowania dłużnego, na co wydawać te pożyczki, żeby ich głównie nie przejadać. Chcemy odpowiedzieć odpowiedzialnie na pytanie, czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować ten długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce, czy da się znacząco ograniczyć rolę pożyczek zagranicznych. To nie jest prosta odpowiedź, ale to trzeba robić. Jak mądrze i oszczędnie, proszę państwa, przeprowadzić repolonizację sektora finansowego, bankowego w Polsce? Bank Pekao SA jest tutaj pewnym istotnym, ale tylko pierwszym elementem tak naprawdę znaczącym. Mamy podział, mamy w tej chwili sytuację, że sektor bankowy zbliża się do poziomu 50 na 50, jeśli chodzi o udział kapitału zagranicznego i polskiego w tej strukturze. To nie jest żaden cud świata, proszę państwa, bo w strefie euro ten udział kapitału zagranicznego w sektorze bankowym jest między 5 a 15%. Przecież nie jest tak, że tam są idioci, a u nas sami geniusze. Musimy dążyć w tym kierunku, w jakim idą rozwinięte kraje europejskie. Proszę państwa, jeśli chodzi o kwestię zwiększenia oszczędności krajowych, to jest absolutnie fundamentalna kwestia. Jak kania dżdżu rzeczywiście Polska potrzebuje zwiększenia, i to szybkiego zwiększenia oszczędności krajowych, które mogłoby być realną zachętą, i podjęcia jakichś realnych działań, które by zachęciły w tym kierunku Polaków. Wiadomo, że w Europie tylko 45% aktywów finansowych gospodarstw domowych jest trzymane w funduszach emerytalnych. Przepraszam, aż 45%. U nas są to nieporównywalne wielkości, prawda, u nas to są raczej depozyty bankowe włącznie z gotówką, to są te główne formy oszczędzania przez Polaków. Oczywiście celem strategii zarządzania długiem, proszę państwa, zarówno w roku 2016, jak i 2017 musi być minimalizacja kosztów obsługi długu w długim horyzoncie czasowym i ograniczenie tego krótkoterminowego zadłużenia. To staramy się czynić, próbujemy to robić. Powtarzam, nie są to proste wyzwania i zadania, albowiem zaszłości są bardzo, bardzo niekorzystne, bardzo utrudniają zmianę tej koncepcji. Strategia zarządzania długiem sektora finansów publicznych, proszę państwa, zwłaszcza w latach 2017-2020, i prognoza długu publicznego na lata 2017-2020 powinny być oczywiście spójne z projektem budżetu na 2017 r. A więc będą się pojawiać kolejne pytania, kolejne wyzwania, jak uniknąć ewentualnych problemów związanych ze skalą zadłużenia, a jednocześnie pozyskiwać nowe niezbędne kapitały dla rozwoju polskiego państwa. Proszę państwa, oczywiście istnieje cały szereg takich ryzyk, można powiedzieć, nie do końca od nas zależnych, jak mówiłem, właśnie ryzyko kursowe, ryzyko stóp procentowych, jeśli one ulegną zmianie. To są na pewno elementy, nad którymi nie możemy zapanować. Definitywnie trzeba powiedzieć, że jesteśmy tutaj, tak jak mówi pan przewodniczący Sasin, po części uzależnieni od tych kwestii. Proszę państwa, kończąc, chciałbym powiedzieć tak, że można oczywiście w walce politycznej stosować taką retorykę: nic się nie udało, nic się nie uda. Ale widać wyraźnie, choćby po realizacji budżetu na 2016 r., przy tak trudnej sytuacji politycznej, przy takiej skali ataków, jakie nie miały miejsca od 1989 r., ataków politycznych wypowiadających posłuszeństwo polskiemu państwu... Można powiedzieć, w takim razie może powinniście państwo jako opozycja wypowiedzieć posłuszeństwo budżetowi państwa polskiego i nie korzystać ze środków publicznych w ogóle, prawda? My chcemy prowadzić politykę gospodarczą i finansową opartą na interesie narodowym, żebyśmy dbali przede wszystkim o interes Polaków, o ich portfele. Różnie to może wychodzić, różne mogą być efekty. Będziemy się starali korygować te wszystkie zagrożenia, a nawet błędy, które się popełni, ale wszystko wskazuje na to, że z realizacją budżetu na 2017 r. może być podobnie jak z tegorocznym budżetem, który, wygląda na to, że będzie nadspodziewanie pozytywnie... pozytywne wskaźniki w tym budżecie są zaplanowane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)