Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2012-02-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Solidarna Polska w odniesieniu do dwóch projektów dotyczących zmiany ustawy o systemie oświaty: projektu zawartego w druku nr 27 - jest to projekt obywatelski - i projektu zawartego w druku nr 167 i 167a - jest to projekt przygotowany przez Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość. Zacznę może od drugiego projektu, bo on jest krótszy, znacznie mniej komplementarny, w związku z czym siłą rzeczy charakterystyka tego projektu będzie stosunkowo krótka. Nie ukrywam, że będziemy popierali zarówno projekt obywatelski, jak i projekt Prawa i Sprawiedliwości, bo obydwa projekty zakładają bądź to przesunięcie, bądź to całkowitą rezygnację z projektu posyłania sześciolatków do szkół i obniżenia wieku szkolnego do 6 lat. Uważamy, że każda tego typu propozycja zasługuje na poparcie, natomiast, drodzy koledzy, wybaczcie, ale mam wrażenie, że ten projekt ma charakter nieco kabaretowy, bo chciałabym dyskutować na temat tych propozycji, które mam nadzieję jeszcze zobaczyć na własne oczy. Ich skutki chciałabym zobaczyć na własne oczy jeszcze za mojego życia, a mam wrażenie, że takiej szansy projekt Prawa i Sprawiedliwości mi nie daje. Tym niemniej, jak powiedziałam, będziemy popierać obydwa projekty. Jeśli państwo pozwolicie, skupię się w tej chwili przede wszystkim na projekcie obywatelskim, bo jak mówię, jest to projekt kompleksowy i wynikający z takiego opisu rzeczywistości szkolnej, z którym się głęboko zgadzam. Mam wrażenie - kieruję te słowa przede wszystkim do moich kolegów z Platformy Obywatelskiej - że państwo nie chcecie wiedzieć, jaka jest rzeczywistość polskich szkół. Bo faktycznie jest tak, że w niektórych gminach szkolnictwo jest dopieszczone, ale są i takie, gdzie troska samorządowców jest znacznie mniejsza. W tej chwili wszystkie gminy i powiaty w Polsce, które są organami prowadzącymi dla poszczególnych typów szkół, przeżywają problemy związane ze zbyt niskimi subwencjami oświatowymi. Nie znam gminy, w której nie oszczędzałoby się przede wszystkim na oświacie. Proszę więc, żebyśmy mówili nie o jakimś wyimaginowanym obrazie rzeczywistości, ale miejmy odwagę pochylić się nad tym, który rzeczywiście wynika z tego, co się w tej chwili dzieje w Polsce. Proszę państwa, jak powiedziałam na wstępie, najważniejszym założeniem projektu obywatelskiego jest powrót do starych zasad i do ustalenia wieku szkolnego na 7 lat. Głęboko się zgadzamy z tym projektem, z tym podstawowym założeniem. Państwo, mam wrażenie, wychodzicie z założenia, że sześciolatek w 100% nadaje się na ucznia, że jest na tyle rozwinięty, przede wszystkim emocjonalnie, że można go wysłać wcześniej do szkoły i poddać temu rygorowi szkolnemu, a ja pragnę przypomnieć, że różne są badania. I niestety, doświadczenia, z którymi w tej chwili mamy do czynienia, które zbieramy w związku z posłaniem przez niektórych rodziców dzieci 6-letnich do szkół, są negatywne. Pragnę przypomnieć państwu posłom, którzy zasiadają w komisji edukacji, że w czasie posiedzenia tejże komisji były podawane takie przykłady, dotyczyły one Warszawy. Były przytaczane informacje przez panią psycholog, która pracuje w Warszawie, a która twierdziła, że 1/3 dzieci, które zostały wcześniej posłane od szkoły podstawowej, musi korzystać z zajęć terapeutycznych i wyrównawczych. To są fakty, proszę państwa, nie wolno nad tym przechodzić do porządku dziennego. Każde dziecko ma prawo do własnego tempa rozwoju, my mamy obowiązek mu to zapewnić. Dziecko nie może być ani za bardzo przyspieszane, ani spowalniane w tymże rozwoju, ma prawo do tego, by jego emocje rozwijały się we właściwym tempie i we właściwy sposób. Trzeba ten fakt zauważyć. To przede wszystkim rodzice powinni decydować o tym, czy wcześniej poślą dziecko do szkoły, czy nie. Nie ukrywam, mogą być takie przypadki, że rzeczywiście dziecko 6-letnie kwalifikuje się do tego, aby wcześniej rozpocząć naukę, ale o tym powinien decydować przede wszystkim rodzic. Szanowni państwo, trzeba dziecko nauczyć tego, by czerpało przyjemność z nauki, z pozyskiwania nowej wiedzy i umiejętności. Dziecko, zwłaszcza małe, nie może się szkoły przestraszyć, to jest podstawa. Jeśli się przestraszy szkoły na tym pierwszym etapie, to się zamknie w sobie i bardzo ciężko będzie tę traumę później przezwyciężyć. Państwo jesteście wieloletnimi pedagogami i doskonale powinniście o tym wiedzieć. Jeśli chodzi o ten nieszczęsny projekt nowelizacji ustawy o systemie oświaty z 2009 r., to mam wrażenie, że sami jego twórcy i Platforma Obywatelska, która była zapleczem rządu, kiedy ten projekt powstawał, nie bardzo wierzyli w to przygotowanie szkół do przyjęcia sześciolatków. Państwo sami zgodziliście się na przesunięcie obowiązku szkolnego sześciolatków o dwa lata, więc nie sądzę, żebyście nie dokonali monitoringu sytuacji. Państwo nie chcecie o tym mówić, ale myślę, że na tej sali musimy sobie powiedzieć prawdę. Nie wszystkie szkoły zostały przygotowane, zarówno jeśli chodzi o wyposażenie sal lekcyjnych, jak i placów zabaw, tak by mogły przyjąć dzieci 6-letnie. Przypominam również, że w 2014 r., kiedy sześciolatki zgodnie z waszym projektem mają trafić do szkół, będziemy mieli do czynienia z kumulacją, z wyżem demograficznym. Do szkoły pójdą dzieci 7-letnie, 6-letnie i 5-letnie, które będą realizowały obowiązek przedszkolny w szkołach podstawowych. Proszę państwa, w projekcie obywatelskim pojawiają się także inne bardzo cenne zapisy, przede wszystkim chce on wprowadzić subwencję dla przedszkoli. Myślę, że jest to zapis, który zasługuje na szczególną uwagę, bo już dzisiaj widać wyraźnie, że samorządy nie radzą sobie z finansowaniem przedszkoli. Niestety, bardzo wiele tego typu placówek, także teraz, jest likwidowanych. I o tym też musimy mówić wprost z otwartą przyłbicą. Błędem było zrzucanie kosztów funkcjonowania przedszkoli wyłącznie na samorządy terytorialne, które utrzymują te placówki z dochodów własnych. Te zapisy subwencyjne muszą być. Osobnym tematem jest podstawa programowa kształcenia ogólnego. To jest temat na wielką debatę parlamentarną. Ja także uważam, podobnie jak twórcy projektu obywatelskiego, że ta podstawa powinna być zmieniona, i to natychmiast. Jest po prostu szkodliwa. Klub Solidarna Polska popiera również te zapisy projektu obywatelskiego, które przywracają kluczową rolę kuratora w systemie oświaty. (Dzwonek) Dotychczas proponowane przez rząd zmiany w systemie doprowadziły do całkowitej marginalizacji kuratora. A państwo musi brać odpowiedzialność za swoją politykę oświatową, musi mieć wpływ także na to, co się dzieje w samorządach. Proszę się nie bać tej odpowiedzialności. Twórcy projektu chcą, by kurator wraz z radą gminy ustalał sieć prowadzonych przez gminę szkół, przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach. To jest bardzo potrzebne. Szkoły i inne placówki oświatowe nie będą mogły być likwidowane bez uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty. To jest szansa na ocalenie tych placówek, tej sieci, bo w tej chwili, proszę państwa, w wielu samorządach...