Mówca: Tadeusz Zwiefka
Data: 2022-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Nowelizacja Kodeksu karnego wykonawczego to oczekiwany projekt. Chodzi o to, żeby rzeczywiście poprawić jakość, stan bezpieczeństwa zarówno pracowników Służby Więziennej, jak i samych osadzonych czy osób przebywających w aresztach śledczych. W tym projekcie nowelizacyjnym pojawiło się sporo dobrych rozwiązań. Szkoda tylko, że oprócz tych dobrych rozwiązań pojawiły się także takie, co do których chcemy zgłosić wątpliwości. O tych dobrych rozwiązaniach wspomniał pan przewodniczący Piotr Sak. Wymienił je w swojej opinii także rzecznik praw obywatelskich. Podobnie jak w przypadku procedowanego nie tak dawno temu projektu zmian w Kodeksie karnym, który został uchwalony przez Wysoką Izbę 2 tygodnie temu, także w przypadku prac nad nowelizacją Kodeksu karnego wykonawczego zauważam brak współpracy i wykorzystywania opinii osób ze środowiska wybitnych ekspertów, których opinie należałoby brać pod uwagę. Myślę tutaj zarówno o rzeczniku praw obywatelskich, jak i o osobach, które zajmują się zawodowo np. programami resocjalizacji, w tym także resocjalizacji więźniów. Ponieważ uznajemy, że w projekcie nowelizacyjnym, również w tym projekcie po pierwszym czytaniu i po posiedzeniu nadzwyczajnej komisji, wciąż są przepisy, które są niezgodne z naszym rozumieniem praw człowieka i obywatela, będziemy wnosić o ich wykreślenie. O czym mówię? Otóż, drodzy państwo, zmiany dotyczące kwestii kontaktów ze światem zewnętrznym poprzez korespondencję czy chociażby rozmowy telefoniczne są w niektórych aspektach trudne do zrozumienia i do przyjęcia. Nie bardzo wiemy, dlaczego rezygnuje się z dostarczania przez zakłady penitencjarne osadzonym nieposiadającym środków pieniężnych podstawowych artykułów piśmienniczych, czyli kartki papieru, ołówka czy długopisu, i uiszczania opłaty za znaczek pocztowy, aby mogli oni utrzymywać kontakt ze światem zewnętrznym. Kwestia rozmów telefonicznych: pan poseł Sak wspomniał, że zostały tam wpisane regulacje ograniczające możliwość kontaktu telefonicznego do jednej rozmowy w tygodniu. Dotychczasowa praktyka była zupełnie inna. Chcę zatrzymać się na kwestii funkcjonujących w zakładach karnych aparatów samoinkasujących i zapytać, dlaczego wprowadzono dodatkowy zapis w art. 217 § 5 i 6, gdzie wskazano możliwość powierzenia realizacji zadań związanych z oprzyrządowaniem, a także z wykorzystywaniem urządzeń telefonicznych przywięziennym zakładom pracy. Czy konieczny jest specjalny zapis ustawowy, by te zakłady mogły rzeczywiście wykonywać takie funkcje? Do tej pory wykonują to podmioty zewnętrzne, które zainwestowały spore pieniądze, które świetnie wykonują te działania, a nie są to działania proste, ponieważ nie jest to zwykła rozmowa telefoniczna. Jest ona odbywana przez osobę, która jest osadzona, i być może także ona musi podlegać kontroli, a zatem te programy muszą być specjalistyczne. Czy dopuszczenie do tych prac samych osadzonych jest słuszne? Trudno jest mi zgodzić się z takim podejściem. Chciałbym usłyszeć wyjaśnienie w tej kwestii. Kontakty ze światem zewnętrznym odgrywają niezwykle ważną rolę w procesie resocjalizacji. Mówią o tym wszyscy wybitni specjaliści. Ograniczanie tych możliwości nie służy przygotowaniu osoby osadzonej do wyjścia na wolność, do jej powrotu do normalnego życia. Wskazuje się, że te kontakty w okresie odbywania kary pozbawienia wolności pozwalają zarówno zachować bezpieczeństwo psychiczne, jak i sam kontakt z najbliższymi, rodziną, dziećmi, współmałżonkiem. Ostatnia kwestia, którą chciałbym poruszyć (Dzwonek), dotyczy przymusowego leczenia osób, które są uzależnione od środków psychotropowych czy psychoaktywnych. Chciałbym poprosić, aby decyzja sądu penitencjarnego była wydawana jednak po zasięgnięciu opinii lekarza specjalisty. Będziemy składać taką poprawkę. Nie będę tego rozwijał. Być może jeszcze porozmawiamy o tym podczas posiedzenia komisji. Przekazuję pani marszałek poprawki, o których mówiłem. (Oklaski)