Mówca: Sprawozdawca Krystyna Poślednia
Data: 2013-05-08 (Sejm RP, kadencja 7)

...gwarantującego osiągnięcie celów wskazanych w dyrektywie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. I tak dyrektywa opakowaniowa określa minimalne poziomy odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych w stosunku do ilości wprowadzonych do obrotu opakowań, które państwa członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane osiągnąć. Polska jest obowiązana osiągnąć następujące poziomy odzysku. Jeśli chodzi o recykling i odzysk wszystkich opakowań, wynosi on odpowiednio dla recyklingu 55%, a dla odzysku 60%. Recykling dla poszczególnych rodzajów opakowań przedstawia się następująco: 60% dla opakowań szklanych, 60% dla opakowań z papieru i tektury, 50% dla opakowań z metali, 22,5% dla opakowań z tworzyw sztucznych, 15% dla opakowań z drewna. Dyrektywa opakowaniowa nakłada także na państwa członkowskie Unii Europejskiej obowiązek ustanowienia systemów zwrotu, zbierania i odzysku, w tym recyklingu odpadów opakowaniowych. Rozpatrując i przygotowując projekt ustawy w tym zakresie, komisja rozpatrzyła pozytywnie około 60 poprawek, które są przedstawiane Wysokiej Izbie. Jakie są zasadnicze zmiany, które niesie ze sobą ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi przedstawiona w druku nr 815 i w sprawozdaniu komisji z druku nr 1282? Otóż przyjęliśmy następujące zasady. Chodzi na przykład o uwolnienie od rygorów przepisów w zakresie uzyskania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, w tym dotyczących opłaty produktowej, przedsiębiorców, którzy w danym roku kalendarzowym wprowadzili do obrotu produkty w opakowaniach o łącznej masie opakowań nieprzekraczającej jednej tony. To stanowi pomoc de minimis, ale na pewno przedsiębiorstwom, które stanowią 1% udziału w rynku opakowań, na pewno ułatwi pracę i działalność. Następną zasadniczą rzeczą jest określenie terminu składania przez przedsiębiorców wszystkich sprawozdań do marszałków województw na 15 marca każdego następnego roku. Określono także, oprócz dokumentów, które potwierdzają recykling i odzysk (tzw. dokumenty DPR i DPO), dokumenty dotyczące eksportu odpadów opakowaniowych albo wewnątrzwspólnotowej dostawy odpadów opakowaniowych dla celów poddania ich recyklingowi. Następnie w art. 18 określono, w jaki sposób będziemy postępowali z odpadami opakowaniowymi po środkach niebezpiecznych, i obowiązki tych, którzy wprowadzają środki niebezpieczne w tych opakowaniach. Zobowiązani są oni do zorganizowania systemu zbierania oraz zapewnienia odzysku, w tym recyklingu, opakowań szczególnie niebezpiecznych. Wprowadzono także inne zapisy w ustawie: wprowadzający produkty w opakowaniach są zobowiązani do prowadzenia kampanii edukacyjnych, które pozwolą na zrealizowanie tych zamierzeń, i są zobowiązani - przedsiębiorstwa wprowadzające produkty w opakowaniach - przeznaczyć na to co najmniej 2% wartości netto opakowań wprowadzanych do obrotu bądź do powierzenia obowiązku prowadzenia kampanii edukacyjnej innemu podmiotowi, wpłacając pieniądze na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W art. 20 ust. 4 organizacja odzysku została zobowiązana do uwzględnienia w swoich działaniach, do dnia 31 grudnia 2020 r. oraz w następnych latach, potrzeby osiągnięcia w łącznym odzysku i recyklingu docelowo co najmniej 50% odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych, żeby wypełnić te zakresy prawa, o których wspomniałam wcześniej. Art. 25 ust. 1: przedsiębiorstwa, które wprowadzają produkty w opakowaniach wielomateriałowych lub środki niebezpieczne w opakowaniach, mogą zawrzeć porozumienie z marszałkiem w zakresie utworzenia i utrzymania systemu zbierania, transportu, odzysku lub unieszkodliwiania odpadów opakowaniowych powstałych z tych opakowań. Porozumienie będzie określało cele i terminy realizacji tego porozumienia, sposób finansowania, podmioty uprawnione do kontroli realizacji porozumienia. Podobne porozumienia dla podmiotów wprowadzających opakowania wielokrotnego użytku mogą być zawierane na szczeblu ministra środowiska i też mogą określać cele i terminy realizacji oraz sposób finansowania. Jest to podyktowane tym, żeby jak najskuteczniej odzyskiwać odpady opakowaniowe, żeby podlegały one recyklingowi i odzyskowi. W ustawie podnieśliśmy także kapitał zakładowy dla organizacji odzysku opakowań z 1 mln zł do 2,5 mln zł. Chodzi o to, żeby organizacje odzysku, które w imieniu przedsiębiorców wprowadzają opakowania na rynek, były bardziej wiarygodne. Dla organizacji odzysku wprowadzona została też zasada, że 5% swoich przychodów będą musieli przeznaczyć na kampanie edukacyjne organizowane w tym zakresie. Ponieważ duży zakres obowiązków został przypisany samorządowi województwa, marszałkowi województwa, podnieśliśmy wysokość odpisu od opłaty produktowej oraz dodatkowej opłaty produktowej. W poprzednich zapisach ustawy było to 5%, teraz jest to 10%. Będzie to stanowiło dochody budżetu samorządu województwa z przeznaczeniem na koszty egzekucji należności i obsługę administracyjną systemu tych opłat. Wprowadzony został także zapis obowiązku rejestru wszystkich, którzy są objęci tą regulacją, zapisami tej ustawy, choć zasada rejestru jest opisana i odniesienia do prowadzenia rejestru są w ustawie o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Wprowadzona jest także zasada rocznego audytu zewnętrznego dla tych przedsiębiorstw, które są objęte tą ustawą. Jest to przesunięte - obowiązek tego audytu będzie wprowadzony po trzech latach, chociaż niezależnie od tego firmy poddają się takiemu audytowi. Chodzi o wiarygodność firm, które prowadzą recykling czy odzysk, czy eksportują odpady opakowaniowe powyżej 400 t rocznie - o to, żeby były one na rynku wiarygodne. Stąd w przepisach wprowadzono zasadę kontroli tych przedsiębiorstw, którą będzie przeprowadzał marszałek raz na trzy lata. Chodzi o to, żeby cały obszar objęty ustawą, przedsiębiorstwa, które będą korzystały z tej ustawy, były kontrolowane, a celem jest uzyskanie odpowiednich poziomów odzysku z rynku odpadów opakowaniowych i opakowań. Oprócz tego w projekcie dokonano szeregu zmian legislacyjno-redakcyjnych, a także zmian dostosowujących projekt ustawy do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedkładam Wysokiej Izbie projekt ustawy i rekomenduję jego przyjęcie. Dziękuję. (Oklaski)