Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Podzielam pogląd odnoszący się do tego, że propozycje zmian zawarte w senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego i ustawy Kodeks karny wykonawczy z druku nr 1349, mające na celu wykonanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego, idą znacznie dalej niż bezpośrednie konsekwencje wynikające z trzech orzeczeń trybunału stwierdzających zakresową niekonstytucyjność niektórych przepisów K.p.k. Dlatego, jak słusznie podkreślają i prokurator generalny, i minister sprawiedliwości, proponowane brzmienie art. 263 § 7 K.p.k. wydaje się nie w pełni odpowiadać stanowisku przedstawionemu przez Trybunał Konstytucyjny, tym bardziej że trybunał nie uchylił wyżej wymienionego przepisu, tylko wskazał na potrzebę zmian legislacyjnych w zakresie uzupełnienia merytorycznych przesłanek przedłużenia tymczasowego aresztowania. Rozwiązanie merytoryczne zaproponowane przez Senat, które likwiduje w art. 73 § 2-4, sprowadza się do tego, że tymczasowo aresztowany może bez ograniczeń porozumiewać się ze swoim obrońcą podczas nieobecności innych osób oraz korespondencyjnie. Oczywiście należy pamiętać o gwarancjach konstytucyjnych dających każdemu, przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie karne, prawo do obrony we wszystkich stadiach tego postępowania. Ale nie można pominąć faktu, o czym zresztą Trybunał Konstytucyjny też się wypowiadał, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach obecność prokuratora podczas rozmowy podejrzanego tymczasowo aresztowanego z obrońcą może mieć istotne znaczenie we wstępnej fazie postępowania, gdy zachodzi na przykład obawa matactwa albo konieczne jest sprawdzenie alibi. Te okoliczności mogą być zatem oceniane jako szczególnie uzasadnione przypadki w rozumieniu art. 73 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Oczywiście kieruję te słowa do pana marszałka Zycha, że ponownie się spotykamy z określeniem: szczególnie uzasadnione przypadki, o czym wcześniej mówiliśmy, przy sprawozdaniu komisji kodyfikacyjnej dotyczącym zmian w Kodeksie postępowania karnego. Też nie pochwalam takiego niezbyt dobrze sprecyzowanego określenia, więc być może po prostu powinniśmy po raz kolejny uderzyć się we własne piersi, że nie dzieje się tak, jak powinno. Ale na pewno to rozwiązanie, które tutaj się proponuje, jest lepsze niż to, które zostało zaproponowane przez Senat. Komisja kodyfikacyjna słusznie uznała, że należy utrzymać paragrafy od 2 do 4 wyżej wymienionego artykułu, i to wcale nie z powodu, jak pamiętam, konserwatywnej postawy komisji, o czym mówił pan poseł Jerzy Kozdroń, wtedy jeszcze niebędący ministrem, ale po prostu ze względu na zdrowy rozsądek. Na pewno dobrym rozwiązaniem jest zrównanie w przepisach standardów poprzez umieszczenie w § 2 i 3 tych samych sformułowań, czyli zwrotu ˝w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego˝. Takie rozstrzygnięcie problemu z pewnością czyni zadość wymaganiom Trybunału Konstytucyjnego, który uznał w swym orzeczeniu, że art. 73 § 3 K.p.k. przez to, że nie wskazuje przesłanek, których zaistnienie uprawniałoby prokuratora do zastrzeżenia kontroli korespondencji podejrzanego z obrońcą, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 konstytucji. W rozwiązaniu zaproponowanym przez komisję, wcześniej wskazanym w projekcie rządowym dokonujemy modyfikacji czyniącej zadość wymaganiom Trybunału Konstytucyjnego. To samo odnosi się do art. 245 § 1, w którym także wprowadzono zapis o dopuszczeniu obecności zatrzymującego przy rozmowie zatrzymanego z adwokatem tylko w wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych wypadkach. Oczywiście mam nadzieję, że zaproponowane przez Sejm rozwiązanie nie stanie się w przyszłości problemem w relacjach z Unią Europejską, o czym też dzisiaj była mowa. Ale na tę chwilę Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję.