Mówca: Marek Biernacki
Data: 2023-06-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Widzę, że jest pan minister Żaryn. Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - PSL, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Jest to projekt poselski, a powinien to być projekt rządowy, bo tak naprawdę autorem jest rząd, tylko skrócono ścieżkę legislacyjną, przyśpieszono prace. Bardzo żałuję, że to nie jest projekt do końca rządowy, też z tego powodu, że mielibyśmy o wiele większy spokój przy tak ważnych regulacjach. Chodzi nawet nie o definiowanie tego, ale o pracowanie przy przepisach dotyczących ponoszenia kary za szpiegostwo. Proszę sobie przypomnieć, że w 2019 r. Komisja do Spraw Służb Specjalnych wraz z przedstawicielami ABW i prokuraturą podjęła prace nad nową definicją, redefinicją pojęcia szpiegostwa, które do dzisiaj jest w polskim prawie niezmienione i chyba do końca nie oddaje warunków, w jakich współcześnie żyjemy. Z tego też powodu, jak podejrzewam, wyroki sądów są tak niskie. I szef ABW, który prowadził tę operację, i prokuratorzy mówili o problemach, o tym, jak zderzają się z przepisami, które nie są adekwatne do rzeczywistości. Stąd te sprawy się ciągną, stąd też, jak podejrzewam, są mniejsze wyroki, bo sędzia chce skazać za to, co jest w stanie spokojnie udowodnić. I co się stało? Ten projekt mieliśmy dopracowany, ale Ministerstwo Sprawiedliwości przewróciło stolik, wycofało się z prac. To było jeszcze przed wojną w Ukrainie. Powrócono do tego teraz, obecnie. Proszę zwrócić uwagę na to, że wojna trwa od 1,5 roku, wrócono do tego projektu, ale tak naprawdę wrócono w jednym istotnym zakresie, jeżeli chodzi o samo szpiegostwo, czyli w zakresie podwyższenia sankcji karnych. Tak naprawdę nie do końca o to postulowały te służby. To był istotny element, bardzo ważny, bo tak jak i w innych państwach, nie były te kary adekwatne, ale - powtarzam to jeszcze raz - głównym problemem jest pojęcie szpiegostwa w polskim prawie karnym i w polskim obrocie procesowym i sądowniczym. Propozycja zaostrzenia kar nawet do maksymalnej wysokości, tj. dożywocia, w przypadku przestępstw kwalifikowanych nie powinna budzić większych kontrowersji, ponieważ widać wyraźnie, że chodzi o prewencyjny charakter tego zapisu. W przypadku tej zmiany istotny jest przede wszystkim element podniesienia dolnej granicy zagrożenia karą. Ostatecznie to sądy będą orzekać o winie i karze w granicach wskazanych przez ustawę, biorąc pod uwagę m.in. stopień społecznej szkodliwości czynu czy też motywację i sposób zachowania sprawcy. Dobrze się stało - tutaj muszę podziękować autorom tego projektu - że wycofano się z art. 132, czyli tzw. szpiegostwa nieumyślnego. Dziękuję też, że głos nasz został wysłuchany i ten artykuł został wycofany. Będziemy pracować nad tym projektem. Co jest istotne, jest jeszcze szereg różnych uwag, zauważam ograniczenie kompetencji nadzoru cywilnego, czyli pana premiera, który ma tą możliwość, że rozdziela kompetencje między poszczególnymi służbami, tu w kilku miejscach to się przewija wyraźnie. Według mnie wymaga to wyjaśnienia. Zresztą ta ustawa, w tym miejscu muszę powiedzieć, stała się trochę takim - nie chcę mówić, że śmietnikiem - aktem prawnym, do którego włożono różne zaległości czy niedopatrzenia w służbach, a tak naprawdę powinniśmy skoncentrować się na samym szpiegostwie, bo jest to bardzo istotna, najważniejsza sprawa, tym bardziej że z jednej strony mówimy o bezpieczeństwie państwa, a z drugiej strony wchodzimy gdzieś w prawa obywatela. Więc te elementy są bardzo istotne. Co jeszcze? Art. 8., wprowadzono tam dosyć ciekawe rozwiązania. Trochę tak już na koniec, żeby tę atmosferę podgrzać, chciałem wskazać, że dla mnie i dla fachowców, z którymi rozmawiałem, wydaje się dużym nieporozumieniem postulowanie wprowadzenia zakazu fotografowania rozmaitych obiektów pod pozorem, że może zagrozić to bezpieczeństwu państwa. Jak pamiętamy, jest to rozwiązanie żywcem z PRL-u. Czy ktoś sądzi, że np. wielkie, wrogie mocarstwo przejmie się (Dzwonek) tym zakazem w Polsce i zaprzestanie wykonywania zdjęć z satelitów, zdjęć zawierających o wiele więcej istotniejszych informacji niż fotografia muru otaczającego jednostkę albo granicę Polski? W tym przypadku sugerowałbym skupienie się na metodach ukrycia wrażliwych elementów, tak by nie były widoczne na zewnątrz. Będziemy pracować nad tym projektem ustawy. Tak jak podkreślam, szkoda, że to jest w gorączce wyborczej, i szkoda, że nie jest to próba kompletnego uregulowania i zdefiniowania szpiegostwa. Dziękuję. (Oklaski)