Mówca: Ewa Lieder
Data: 2018-11-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Proponowany projekt dotyczy przesunięcia, tak jak po kolei wszyscy mówią, na dzień 1 stycznia 2021 r. terminu wejścia w życie zakazu wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania w żywieniu zwierząt pasz genetycznie zmodyfikowanych oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych, przeznaczonych do użytku paszowego, a także opracowania przez ministra rolnictwa planu wykorzystania krajowych źródeł białka oraz zminimalizowania deficytu białka paszowego w żywieniu zwierząt w zakresie pozyskiwania białka paszowego ze źródeł krajowych. Mamy dziś tę samą sytuację co 3 listopada 2016 r., gdy przez poprawkę PiS-u termin wejścia w życie ww. zakazu został wyznaczony na 1 stycznia 2019 r. Wtedy też pan poseł Zbigniew Dolata przerywał wielokrotnie moje wystąpienie okrzykami o możliwości szybszego wdrożenia zakazu, którą daje PiS, i o tym, że opozycja jest ślepa i nie widzi takiej możliwości w ogóle. Wtedy również wyraziłam wielką nadzieję, że polskiemu rządowi uda się wprowadzić ten zakaz już 1 stycznia 2019 r., ale przedstawiłam też moje obawy. Jak widać, nic nie wyszło z deklaracji rządu i znowu mamy głosować nad przesunięciem terminu wprowadzenia zakazu. A więc wtedy posłowie PiS mamili wszystkich dookoła wizją wprowadzenia zakazu już w 2019 r., a teraz mamią ustawowo nieobarczonym żadnym terminem planem wykorzystania krajowych źródeł białka oraz zminimalizowania deficytu białka paszowego w żywieniu zwierząt w zakresie pozyskiwania białka paszowego ze źródeł krajowych. Że taki plan jest potrzebny, to wiedzieliśmy już 3 listopada 2016 r., i była wtedy o tym mowa. Mimo że działania prowadzone pod tym kątem trwają od lat, Polska jest nadal silnie uzależniona od importu soi z USA i Ameryki Południowej. Za kolejne 2 lata zapewne będzie podobnie, ponieważ powstanie i realizacja planu, o którym mówi art. 1 proponowanego projektu, z pięknie brzmiącym tytułem, ale zupełnie ogólnikowego, nie mają żadnych ram czasowych, o czym już mówiła moja koleżanka, łącznie z obowiązkiem zamieszczenia na stronie internetowej urzędu planu określonego w projekcie, nie wiadomo kiedy tak naprawdę realnie zmieni się sytuacja rynku paszowego. Dlatego ważne jest, żeby mówić o tym otwarcie. Problemem jest w dużej mierze brak alternatywy. Według ekspertów zastąpienie białka sojowego nasionami roślin strączkowych jest bardzo utrudnione z powodu nadmiernej zawartości włókna oraz substancji antyodżywczych, co znacznie ogranicza ich udział w mieszankach paszowych dla drobiu i świń. Śruta rzepakowa wypływa z kraju, jest wykorzystywana poza granicami Polski. Na tym etapie wszyscy wiemy, że gdyby ten zakaz został wprowadzony za niewiele ponad miesiąc, rolnicy nie mieliby czym żywić zwierząt, a ceny mięsa błyskawicznie i znacznie by wzrosły. Działania ministerstwa mające na celu zminimalizowanie deficytu białka paszowego poprzez wprowadzenie możliwości zwiększenia udziału krajowych materiałów wysokobiałkowych w paszach nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Eksperci opiniują, że wprowadzenie zakazu spowodowałoby utratę konkurencyjności produkcji drobiowej i w efekcie spadek wartości eksportu w latach 2019-2023 o 35 mld zł. Niemniej jesteśmy za dalszym szukaniem alternatyw i prowadzeniem badań w tym kierunku, a także za rozwojem krajowych upraw, m.in. aktualnie bardzo drogiej soi non-GMO, by w przyszłości uniezależnić się od importu soi zza oceanu. Będziemy pytać w interpelacjach o realizację poszczególnych założeń planu i jej ramy czasowe. I nie mamy wyjścia, trzeba poprzeć ten projekt, ale i uwzględnić wszystkie te uwagi, które usłyszeliście państwo i w moim przemówieniu, i we wcześniejszych przemówieniach, jako że nie możemy problemu zamiatać pod dywan, bo dzisiaj tych rozwiązań na razie nie widać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)