Mówca: Wiesław Janczyk
Data: 2013-12-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pomimo dość później pory chciałbym państwa zaprosić na wycieczkę po tematach gospodarczych i finansowych i zachęcić do otwarcia publicznej debaty na temat, który chciałbym podnieść w swoim oświadczeniu. Mianowicie kiedy trafiłem do Sejmu 6 lat temu, starałem się zwrócić uwagę opinii publicznej i klubu parlamentarnego, do którego należałem, na kwestię wysokich prowizji od wpłat i za zarządzanie w otwartych funduszach emerytalnych. 2,5 roku później taki projekt został w Sejmie przyjęty i te prowizje ograniczono. Dzisiaj debata na temat zmian w OFE jest mocno zaawansowana, jest kontrowersyjna, ale się toczy. I nie o tym chciałbym mówić. Jest drugi temat, który w przestrzeni spraw gospodarczych, finansowych jest równie ważny i dotkliwy. Dotyczy on ok. 26 mln Polaków. Mianowicie każda z tych osób, naszych obywateli, korzysta z usług banków na poziomie posiadania rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego, tzw. ROR. Najczęściej każda z tych osób ma również uruchomiony produkt w tym rachunku polegający na tym, że może się kredytować. Z reguły jest to 6-krotność stałych miesięcznych wpływów. Moją uwagę wzbudził fakt, że od lat może 10, ok. 10 na pewno, oprocentowanie tego kredytu wcale się nie zmienia, nie spada. Ono dzisiaj (przy podstawowych stopach procentowych Narodowego Banku Polskiego: stopie referencyjnej równej 2,5%, lombardowej - 4, depozytowej - 1, redyskonta weksli - 2,75) wynosi ok. 16%. Jest to zdecydowanie za dużo, dlatego że cena pieniądza na rynku międzybankowym WIBOR 3M wynosi 2,65%. W tej sytuacji, gdy chodzi o płacenie za pieniądz udostępniany w dość prostej formie, gdzie ten kredyt jest automatycznie odnawiany, gdzie mamy do czynienia z klientem, który dysponuje świadczeniem z tytułu wynagrodzenia, bo taka jest formuła tego produktu, wydaje się, że marża, jaką tutaj banki stosują, jest zdecydowanie nierynkowa, jest zdecydowanie za duża. Ona zapewne jest konsekwencją tego, że tak naprawdę sektor bankowy w Polsce został oddany komercyjnym podmiotom w zakresie zdecydowanie większym niż w innych krajach Europy. 70% aktywów tego sektora znajduje się w rękach podmiotów zagranicznych. Myślę, że pod latarnią jest najciemniej. My z tej trybuny i w tej Izbie bardzo często jesteśmy świadkami dyskusji na temat tego, że funkcjonowanie systemu shadow banking jest bardzo groźne, że klienci instytucji parabankowych płacą bardzo dużo. A tutaj mamy do czynienia z taką zagadką, że oto 26 mln klientów ma rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy i wiele milionów z tych osób, bo nie wszystkie, płaci za pieniądz 16% przy tak niskiej cenie pieniądza. Przypomnę, Skarb Państwa w obligacjach dwuletnich pozyskuje środki przy oprocentowaniu 3% albo przy obligacjach 4-letnich na przykład na poziomie 3,5%. Nie widać absolutnie żadnego uzasadnienia. Chciałbym zachęcić premiera Donalda Tuska, ministra finansów Mateusza Szczurka, szefa Komisji Nadzoru Finansowego Andrzeja Jakubiaka do wykonania analizy porównawczej tego produktu w innych krajach europejskich, w krajach sąsiednich. Liczę na to, że włączą się do tej debaty i wypowiedzą się, czy cena tego pieniądza, jaki mamy dla Polaków w systemie bankowym, nie jest przesadnie duża. Zachęcałbym premiera np. do tego, żeby odwiedził prezesów największych banków w Polsce i zapytał ich, czy przypadkiem nie mogliby nadążyć z oprocentowaniem na rachunkach osobistych w ślad za obniżką stóp procentowych, jaką zaserwowała Rada Polityki Pieniężnej w ciągu ostatnich 10 lat. Nie widzę żadnego uzasadnienia, żeby ten produkt dalej był tak kosztowny. Zachęcam również dziennikarzy, media, dzienniki, takie jak ˝Rzeczpospolita˝ czy ˝Gazeta Prawna˝, a także media telewizyjne i radiowe do wielkiej debaty społecznej, do wielkiej debaty obywatelskiej na temat tego, czy ten produkt nie jest w Polsce przesadnie drogi i przesadnie niedostępny. Ciałem doradczym premiera Donalda Tuska jest Rada Gospodarcza. (Dzwonek) Panie marszałku, już kończę. Ponad połowę uczestników tego gremium stanowią bardzo nobilitowane osoby, które już dawno powinny wskazać premierowi ten temat czy też już to uczyniły. Ale myślę, że premier Donald Tusk może...