Mówca: Jacek Najder
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Poselskiego Twój Ruch przedstawić stanowisko wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3034 i 3055. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ta ustawa w rzeczywistości powinna się nazywać - i tu mam wątpliwości - albo ustawą o dotacjach i nierestrukturyzowaniu górnictwa, albo ustawą o likwidacji. Nie wiem, mam z tym problem. A to dlatego, że ta ustawa niczego nie załatwi. (Poseł Renata Zaremba: Ona ma rozwiązać problem, a nie załatwić.) Kiedy głosowaliśmy w tej Wysokiej Izbie nad ustawą, która przekazywała kopalni Kazimierz Juliusz środki na likwidację zobowiązań i restrukturyzację, już wtedy mówiłem, że to nie jest ustawa, która sprawi, że górnictwo będzie rentowne. Nie przypominam sobie, a patrzę w stronę ław rządowych, bo wtedy mówiłem do ław rządowych, kiedy to było, ale to już było jakiś czas temu i od tej pory nic się nie zmieniło. Pamiętam, że to było krótko po tym, kiedy pani premier Kopacz objęła swoje rządy. Mówiłem, że za prawie 300 mln zł kupuje sobie chwilowy spokój, bo to był chwilowy spokój. Niestety muszę powiedzieć, że nie ma tu mądrego, bo zarówno aktualny rząd Platformy i PSL, jak i jeszcze wcześniejsze popełniały ten sam błąd. Dzisiaj, jeśli zdarzy się tragedia i te kopalnie będą postawione w stan likwidacji, to odium za to spadnie na wszystkich, którzy w ciągu ostatnich 7, 10 lat sprawowali rządy. (Głos z sali: No nie.) (Głos z sali: Tak, tak.) Nie zrobiliście niczego, aby to górnictwo było efektywne kosztowo, ekonomicznie, aby węgiel z polskich kopalń był atrakcyjny cenowo na giełdach. Zamiast tego, mając dokumenty w postaci wieloletnich planów, dyrektyw unijnych, zobowiązań itd., wszyscy jeździli na Śląsk i mówili, że będzie świetnie, że z polskiego węgla będzie tyle prądu, że sto lat będziemy mieć kopalnie. Kłamaliście i oszukiwaliście górników, kupując sobie znowu spokój. Niestety, to się zemściło. W tym, co mówił mój przedmówca pan minister Naimski, miał on rację, bo dzisiaj mamy pana prezydenta Donalda Tuska, niejako głowę Unii Europejskiej, i co? Niestety mówi on: każdy musi nieść swój krzyż. Natomiast pani kanclerz Merkel potrafi walczyć o swoje górnictwo. I żeby była jasność, nie jestem zwolennikiem dotowania górnictwa jako takiego, natomiast planów naprawczo-restrukturyzacyjnych, które sprawią, że polski węgiel będzie atrakcyjny cenowo i będzie w stanie konkurować z innym węglem, to już tak. A to jest różnica. Nie było inwestycji za żadnych rządów, przynajmniej inwestycji poprawiających stricte ekonomię wydobycia. Kiedy były ceny wynoszące 70 dolarów, 80 dolarów w ARA, nie było ich. Natomiast były błędy z tytułu zmniejszania wydobycia. To zmniejszanie wydobycia przy stałych kosztach powodowało wzrost kosztów w przeliczeniu na tonę. Ten wzrost kosztów w przeliczeniu na tonę znowu co powodował? Wzrost ceny węgla. I nie szło go sprzedać. A skoro nie szło go sprzedać, to trzeba było zmniejszyć wydobycie - błędne koło - zamiast zainwestować w obniżkę kosztów. Nie będę dzisiaj udawał, tak jak niektórzy, cynicznie mówiący, że stoją za górnikami, że bronią górników. Tak naprawdę nikt tu nie broni górników. Każdy broni interesu politycznego. Nie będę brał tabliczki z napisem: je suis Najder, je suis górnik, bo to jest śmieszne. (Poseł Elżbieta Rafalska: Mów pan za siebie.) Proszę się odnosić do ustawy, pani poseł, nie do mnie. W tej ustawie nie ma, jak już wspomniałem, wskazanych źródeł finansowania, no bo co to jest za określenie, że skutki finansowe to 2-3 mld, a na lata 2016-2018 jakieś 3 mld. Oczywiście wszystko to ma być wzięte z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. A to ma być uzupełnione o prywatyzację. Tak więc de facto nic nie jest zapisane sztywno, nie jest zapisane, skąd to wziąć. Ot, tak, weźmiemy. Przypomnę, że prywatyzacja miała służyć zasypaniu dziury budżetowej w ZUS w związku z tym, że jest umowa pokoleniowa. ZUS, jak miał problemy, tak je ma. Można znowu zakosić pieniądze z OFE, żeby ratować górnictwo, a to już zrobiliśmy. Zaniedbania wszystkich w tej Izbie dzisiaj wychodzą i zapłacą za to niestety górnicy. Oni pracują, i ja ich rozumiem, ale to, że ich węgiel jest nieefektywny i nie da się go sprzedać, to już jest gra rynkowa. Pomijam oczywiście kwestię braku konsultacji społecznych, o którym mówili inni moi przedmówcy, co oczywiście sprawia, że został naruszony regulamin Sejmu. Pomijam oczywiście to, że ta ustawa jest otwarta do 2027 r. Może to dobrze, może źle. Moglibyśmy przez ileś lat mieć narzędzie. Tylko że oprócz tego narzędzia, o którym mówili wszyscy entuzjaści tej ustawy, nie ma żadnego innego pomysłu. Jest tylko narzędzie, i co dalej? Żadnego planu. Jeżeli chodzi o to, o czym mówiła dzisiaj pani premier w jednym z wywiadów telewizyjnych - że węgiel upchnie jakoś w energetyce, to nawet jeśli jest zapisane, że w miksie będzie, nie wiem, z 80% tego węgla, nie da się więcej go upchać w energetyce. Nie powstanie więcej bloków węglowych, bo nie powstanie, w związku z czym nie będzie wzrastała konsumpcja węgla. A już dzisiaj mamy, nie wiem, 6,5 mln t na hałdach w energetyce. I co powiemy energetyce? Kupcie jeszcze 2-3 mln t węgla, ratujcie. Pomysł na dożynanie energetyki ratowaniem górnictwa? Gratulacje ekonomiczne. Pomijam już oczywiście to, że...A właśnie, mieliśmy ratować polski węgiel trójpakiem węglowym. Gdzie są rozporządzenia do ustawy o jakości węgla? Nie ma. Brak notyfikacji tej ustawy jeszcze da się obejść - kruczek prawny i będzie OK, ale to oczywiście nie służy dobrze sprawie. 67% obywateli jest za górnikami. Tak, zgadzam się. Każdy się z nimi solidaryzuje, bo ci ludzie uczciwie pracują, ale niestety nie są ich owoce pracy sprzedajne. Ciekawe, czy wszyscy będą się tak z nimi solidaryzować, kiedy trzeba będzie wyciągnąć środki z kieszeni każdego podatnika i ratować kopalnie. Dlaczego? Ano dlatego, że były grzechy zaniedbania za czasów kilku rządów i to przez te grzechy ten węgiel jest niesprzedajny, bo nie jest konkurencyjny. (Głos z sali: Niesprzedawalny.) (Głos z sali: Niezbywalny.) Przepraszam, niesprzedawalny. Nie jest zbywalny, nie da się go sprzedać. Jakkolwiek by to nazwać, nikt go nie kupi po tej cenie. Dlaczego? Przez grzech zaniedbania poprzednich rządów. Dziękuję.