Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2015-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z okazji przypadającej na początek maja 100. rocznicy bitwy pod Gorlicami na terenie Gorlic i okolicznych gmin zostały zorganizowane uroczyste obchody, w których uczestniczyłam jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i mieszkanka ziemi gorlickiej. Uroczystości rozpoczęły się 1 maja modlitwą ekumeniczną na cmentarzu wojennym nr 91 w Gorlicach. Nekropolia ta jest miejscem spoczynku ponad 400 żołnierzy, którzy zginęli podczas I wojny światowej. Za poległych modlili się duchowni katoliccy, prawosławni, naczelny rabin Krakowa oraz przedstawiciel parafii ewangelicko-augsburskiej. Na cmentarzu wspólny apel poległych uświetniły m.in. grupy rekonstrukcji historycznej oraz orkiestra wojskowa. Po modlitwie, zapaleniu zniczy i złożeniu wiązanek kwiatów uczestnicy udali się na gorlicki rynek, gdzie oficjalnie rozpoczęto obchody 100-lecia bitwy pod Gorlicami. W czasie obchodów tej rocznicy mieliśmy możliwość uczestniczenia w wielu wydarzeniach o charakterze patriotycznym i historyczno-kulturalnym. Już 1 maja wieczorem w Bazylice Mniejszej w Gorlicach po uroczystej mszy świętej koncelebrowanej, której przewodniczył ksiądz biskup Edward Białogłowski, przedstawiono widowisko słowno-muzyczne ˝Ballada gorlicka˝. Zgromadzeni w bazylice mogli poznać losy żołnierzy biorących udział w bitwie gorlickiej oraz tragedię ludności miasta Gorlice. W drugim dniu w Sękowej można było podziwiać rekonstrukcję bitwy pod Gorlicami w wykonaniu ponad 300 rekonstruktorów z Polski, Węgier, Słowacji, Austrii, Czech, Niemiec, Rosji, Białorusi i Ukrainy. Zainteresowanie było tak duże, że na drodze dojazdowej do Sękowej utworzył się wielokilometrowy korek samochodowy i wielu osobom, w tym mnie, nie udało się w ogóle dojechać na miejsce. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wojna zawsze zbiera swoje śmiertelne żniwo. Podczas konfliktów zbrojnych giną żołnierze i cywile. Na gorlickiej ziemi znajduje się 86 żołnierskich cmentarzy i ponadnarodowych nekropolii. Uroczystości państwowe z okazji 100. rocznicy bitwy pod Gorlicami odbyły się na cmentarzu wojennym w Łużnej-Pustkach. Uroczystości te, organizowane przez wojewodę małopolskiego, zostały objęte honorowym patronatem prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Z Warszawy helikopterem przybył sam podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej. Mówię to tak żartobliwie, ponieważ gospodarze z wielką atencją oczekiwali przybycia tego gościa. Organizatorzy tych państwowych uroczystości jednak z pewnością nie zapoznali się z zasadami precedencji. Mimo że na obchody przybyło również 5 parlamentarzystów oraz dyplomaci z państw, których żołnierze spoczywają na gorlickich cmentarzach, na początku imiennie powitano starostę powiatu gorlickiego i kilka innych osób, a następnie zbiorczo, bez wymieniania, powitano parlamentarzystów i korpusy dyplomatyczne. Później, konsekwentnie, wieńce pierwszy składał wojewoda, marszałek województwa, później urzędnik państwowy i przedstawiciele korpusu dyplomatycznego, na końcu gdzieś parlamentarzyści, którzy przybyli z wieńcami. Opis tych uroczystości można znaleźć na stronie internetowej Ministerstwa Obrony Narodowej i z tej strony właśnie zacytuję jego fragment: ˝Obchody bitwy gorlickiej, przełomowej dla losów I wojny światowej na froncie wschodnim, odbyły się w sobotę 2 maja br. na Cmentarzu Wojennym w Łużnej-Pustkach. W Apelu Poległych z udziałem wojskowej asysty honorowej uczestniczyli m.in.: ambasadorowie, przedstawiciele władz samorządowych, młodzież z całej Europy oraz mieszkańcy Łużnej˝. O posłach na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej i senatorze Rzeczypospolitej Polskiej nie ma słowa, więc zastanawiam się, dlaczego na uroczystościach państwowych, i to obchodzonych pod patronatem prezydenta Polski, tak ignorowano parlamentarzystów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Reasumując, pragnę podkreślić, że bitwa gorlicka miała bardzo duże znaczenie dla późniejszych losów Europy oraz Polski i uroczyste obchody jej setnej rocznicy dla mieszkańców ziemi gorlickiej były bardzo ważne. Na koniec zacytuję apel bohaterskiego burmistrza Gorlic księdza Bronisława Świeykowskiego, autora pamiętnika ˝Z dni grozy w Gorlicach. Od 25 IX 1914 do 2 V 1915˝: ˝(...) losy wojenne (Dzwonek), tyle klęsk, ale też i taki ogrom sławy historycznej przysporzyły Gorlicom (...), że wszelkie przejścia i bóle tych, którzy strasznych 126 dni w 'twierdzy' gorlickiej przebyli, winny całemu światu być znane˝. Dziękuję.