Mówca: Joanna Schmidt
Data: 2015-12-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W pierwszej kolejności odniosę się do pani poseł wnioskodawcy. Taka prośba do Prawa i Sprawiedliwości, żebyście państwo przestali już wykorzystywać system podatkowy do prowadzenia ustawicznej kampanii. Przejdźmy do argumentów merytorycznych, już dosyć z populizmem. Czego możemy się spodziewać po wprowadzeniu podatku bankowego? Mamy dwa warianty zdarzeń, jakie mogą, z jakimi możemy mieć do czynienia. Pierwszy wariant: podatek bankowy może zostać przerzucony na klienta. Wtedy największe koszty poniosą osoby mniej zamożne, osoby starsze, które korzystają z tradycyjnych form bankowości, w mniejszym stopniu z bankowości elektronicznej. Takim przykładem jest chociażby interchange rate. Gdy ją obniżono, to banki właśnie zrekompensowały sobie spadek marży, przerzucając te koszty na obsługę kart płatniczych, na obsługę kart płatniczych klientów. Stracą przede wszystkim małe i średnie polskie przedsiębiorstwa, które swoją bieżącą działalność w bardzo dużym stopniu opierają na pożyczonym kapitale. Z badań tego sektora wynika, że właśnie główną barierą w korzystaniu przez sektor MŚP są koszty zewnętrznego finasowania. A więc wprowadzenie dodatkowego obciążenia z jednej strony podwyższy koszty korzystania z kredytów, ale z drugiej strony sama dostępność do tych kredytów będzie obniżona, bo banki będą w znacznym stopniu chętniej finansowały większe korporacje, które mają większe zabezpieczenia w postaci kapitałów. I taki scenariusz można przecież przewidzieć. Proponuję, żebyśmy się uczyli na błędach i właśnie ten rynek węgierski, który został wspomniany, pokazuje, że taka sytuacja przerzucania kosztów może mieć miejsce. W 2010 r. został wprowadzony podatek bankowy w wysokości 0,53% i obniżyło to akcję kredytową przez 3 lata o 1/3. W tej chwili jest to podatek o wysokości 0,31% i zapowiadane są dalsze sukcesywne obniżki do 2019 r. Na pewno wprowadzenie podatków spowoduje spadek innowacyjności polskich przedsiębiorstw, tych małych, średnich przedsiębiorstw, ponieważ w dużym stopniu zakup nowych technologii finansują w formie leasingu, który znowu opiera swoją działalność, podmioty leasingowe opierają swoją działalność na kredytach bankowych. Drugi wariant: koszty nie będą przerzucone na klienta. To oznacza, że marża spadnie i banki ograniczą aktywność kredytową, przesuwając swoją działalność na inne rynki. Podatek bankowy powyżej 0,3% aktywów skorygowanych ma istotny wpływ na wzrost gospodarczy i stabilność makroekonomiczną. Przy takiej wartości szacuje się spadek dynamiki PKB, osłabienie aktywności kredytowej, w związku z tym spadek dochodów z innych źródeł. Zwracam uwagę na merytoryczny błąd, jaki jest w art. 5 ust. 1 proponowanej ustawy, który mówi, że podstawą opodatkowania będą aktywa ustalane na podstawie zapisów na kontach księgi głównej na koniec każdego miesiąca na podstawie zestawienia obrotów i sald. Otóż zastosowanie literalne takiego sposobu obliczenia podatku mogłoby wprost prowadzić do wielokrotnie zawyżonych kosztów podatku z ryzykiem natychmiastowej upadłości niektórych instytucji, ponieważ zawiera transakcje finansowe w ujęciu brutto, a nie netto, inaczej niż to jest prezentowane w sprawozdaniach tych instytucji finansowych. Jesteśmy jako Nowoczesna przeciwni wprowadzeniu opodatkowania instytucji finansowych w kwocie blisko 10-krotnie wyższej niż średnia w Unii Europejskiej. To trzeba podkreślić, że ta kwota jest wielokrotnie wyższa niż mają kraje Unii Europejskiej. Jest to typowy przykład z naszego punktu widzenia wypierania złego pieniądza przez dobry pieniądz, ten pieniądz, który właśnie stymuluje gospodarkę, wspiera rozwój polskich przedsiębiorstw. Państwo proponujecie, aby te finanse, te pieniądze były przeznaczane na ratowanie nierentownych chociażby kopalń czy ratowanie upadających SKOK-ów, przypominam, 3,5 mld zł. Takie działania właśnie, proszę państwa, wpychają polską gospodarkę w pułapkę średniego rozwoju. Jak mamy budować konkurencyjną gospodarkę, kiedy państwo proponujecie podatek wielokrotnie wyższy niż kraje Unii Europejskiej? Budzi wątpliwości zakres podmiotowy. Państwo wyłączacie chociażby niektóre zakłady ubezpieczeniowe działające na terenie Polski. Bank Gospodarstwa Krajowego, który prowadzi w jakimś stopniu działalność komercyjną, również jego aktywa powinny być objęte podatkiem. Ale największą wątpliwość budzi wartość, suma aktywów powyżej 4 mld zł (Dzwonek), bo to dotyczy SKOK-ów. Państwo mówicie, że SKOK-i również będą opodatkowane, ale przecież tylko SKOK Stefczyka posiada aktywa wyższe niż 4 mld zł. Wnioskujemy zatem o odrzucenie projektu ustawy. Jeżeli nasz wniosek zostanie odrzucony, zaproponujemy poprawki: zmniejszenie stawki, taka sama stawka dla zakładów ubezpieczeń, beneficjentem nie budżet, a fundusz stabilizacyjny, opodatkowana suma aktywów powyżej 2 mld zł, podatek kosztem uzyskania przychodu i aktywa Banku Gospodarstwa Krajowego w tej części komercyjnej również objęte podatkiem bankowym. Dziękuję. (Oklaski)