Mówca: Marek Poznański
Data: 2014-12-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu poselskiego w sprawie rządowego projektu ustawy o rzeczach znalezionych oraz zmianie niektórych innych ustaw, druki nr 2064 i 2945. Ustawa o rzeczach znalezionych oraz zmianie niektórych innych ustaw jest niewątpliwie ważna. Jednakże, szanowni państwo, kwestia dziedzictwa kulturowego, szeroko pojętych zabytków, która została ujęta w projekcie ustawy, jest niedopracowana. Chciałbym zaznaczyć, że jeśli chodzi o wyniki przeprowadzonych konsultacji w kwestii zabytków - ustawa w wielu aspektach tak naprawdę ich dotyczy - konsultacje przeprowadzone zostały tylko z Polskim Komitetem Narodowym Międzynarodowej Rady Muzeów. Nie ma tutaj na przykład wzmianki o Stowarzyszeniu Naukowym Archeologów Polskich czy organizacjach eksploratorów czy poszukiwaczy, których niewątpliwie ten projekt ustawy dotyczy. Uważam, że w pierwszej kolejności zmiany dotyczące kwestii, którą porusza ten projekt ustawy, powinny nastąpić w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r. Niewątpliwie gros przepisów, które znajdują się w tym projekcie, dotyczy tej materii. Zaraz wrócę do kwestii związanych z zabytkami. Krajowy rejestr utraconych dóbr kultury - tego typu rejestr ministerstwo kultury już prowadzi. Uważam, że środki, które przekazywane są na ochronę dziedzictwa kulturowego znajdującego się w naszym kraju, są niedostateczne. Kwoty, które są przewidywane w roku 2014, czyli w pierwszym roku, wynoszą 972 tys., prawie milion zł. W kolejnych latach będą to podobne kwoty. Uważam, że powinny być one przeznaczone na zabytki, które w chwili obecnej ulegają dewastacji lub których stan się pogorsza. Mówi się tutaj o wpływie ustawy na zachowanie dziedzictwa narodowego. Chciałbym stwierdzić, że ustawa w istotny sposób wpłynie na zachowanie dziedzictwa kulturowego. Przyjęte rozwiązania ograniczą działalność przestępczą wymierzoną w dobra kultury, ponieważ zmniejszą widoki na osiąganie zysku z tego rodzaju procederu. Szanowni państwo, rynek podziemny w tym zakresie czy proceder pozyskiwania zabytków w nielegalny sposób był, jest i będzie. Obecne przepisy, które według mnie ograniczają swobody obywateli naszego kraju, a także przepisy, które znajdują się w ustawie o ochronie zabytków i ochronie nad zabytkami z 2003 r., zmniejszają tylko możliwości zachowania dziedzictwa narodowego, kulturowego w naszym kraju. Chodzi tu także o kwestię wpływu regulacji na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczości, funkcjonowanie przedsiębiorstw. Możemy przeczytać, iż wejście w życie ustawy będzie miało nieznaczny dodatni wpływ na konkurencyjność. Może ono wywołać dodatkowy efekt popytu konsumpcyjnego na przedmioty zabytkowe i dzieła sztuki. Tak więc sam ustawodawca automatycznie zaznacza, że chodzi o to, z czym się walczy, z czym walczą konserwatorzy, a co ma na celu blokowanie realizacji ustawy o ochronie zabytków i dziedzictwa kulturowego i opieki nad zabytkami. Mówi się tutaj jasno o popycie konsumpcyjnym. Ten czarny rynek funkcjonuje, jest i nie wyobrażam sobie, żeby ta ustawa czy nawet znowelizowana ustawa, która powinna być poprzedzająca w stosunku do tego projektu ustawy, czyli ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, mogła wpłynąć na to zjawisko pozytywnie. Ogólnie jest to zbyt szeroka materia, żeby odnieść się do niej w ciągu 5 minut. W dużym skrócie: te przepisy będą martwe, nie wpłyną na polepszenie stanu faktycznego w naszym kraju, a będą powodować zamieszanie i patologie związane z odkrywanymi przedmiotami zabytkowymi. (Dzwonek) Klub Poselski Twój Ruch będzie głosować przeciwko propozycji nowelizacji tej ustawy. Dziękuję. (Poseł Halina Rozpondek: Do tej pory działało to tak samo.)