Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2023-06-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Bardzo opasła regulacja pt. projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, poza tym prawem jednocześnie zmienia 10 innych ustaw i odnosi się do różnych celów, ale te najważniejsze to ochrona złóż kopalin w Polsce. Moi przedmówcy wskazywali na zagrożenia z tym związane, w szczególności dotyczące ochrony prawa własności, planowania przestrzennego i zabezpieczenia tychże zasobów w planach przestrzennych bez odpowiedniej zgody zarówno samorządów, jak i właścicieli gruntów. Mamy też kwestię włączenia państwowej służby hydrologicznej do państwowej służby geologicznej - to akurat wydaje się właściwą decyzją - i wprowadzenie definicji złoża strategicznego. Nikt nie kwestionuje tego, że złoża strategiczne powinny być z jednej strony udokumentowane, a z drugiej strony - zdefiniowane. Jest też wprowadzenie do prawa górniczego przepisów dotyczących m.in. składowania CO 2 . Nie jestem takim optymistą co do możliwości wykorzystania tej technologii. Po pierwsze, ona jest bardzo droga, a po drugie, zgodnie z dotychczasowymi przepisami i dyrektywą w sprawie CCS do tej pory nie wprowadziliśmy w Polsce żadnego projektu pilotażowego. Są też zmiany w postępowaniu koncesyjnym, jak również zmiany dotyczące składowania odpadów pod ziemią, jak mi się wydaje, w sposób szczególny na potrzeby przyszłych siłowni jądrowych, ale nie tylko. To również będzie wymagało uzyskania aprobaty społecznej, także jeżeli chodzi o samorządy, na których terenie takie składowanie odpadów potencjalnie miałoby mieć miejsce. Mamy też zmiany w zakresie prowadzenia robót górniczych czy też obowiązków gmin, które zostały zobowiązane do tego, aby w planach zagospodarowania przestrzennego, po pierwsze, uwzględniać podmioty, które udokumentowały złoża, a po drugie, uwzględniać złoża strategiczne. Zważywszy na dotychczasowe doświadczenia w tym zakresie... Nie wszystkie plany to zatwierdzały, ale też musimy zdać sobie sprawę... Tak było np. w Wielkopolsce. Był olbrzymi protest na złożu Oczkowice, jeżeli chodzi o węgiel brunatny, zgodnie z oczekiwaniem społecznym i oczekiwaniem tamtejszych samorządów. Również Sejmik Województwa Wielkopolskiego nie zaaprobował tej propozycji. Z tego typu sytuacjami będziemy mieli do czynienia. Ta nowela to 72 artykuły, ale w art. 1 mamy 135 zmian, i zrobiliśmy to na jednym posiedzeniu komisji. Tego typu dokument wymagałby dużo lepszej i pogłębionej oceny, jakiej bym chciał, bo on jest ważny i wszyscy wiemy, że akurat szereg tych zmian jest potrzebny. Część z nich jest oczywiście związana z tym, co proponuje Najwyższa Izba Kontroli. Dotyczy to m.in. zakresu spraw związanych z ochroną złóż kopalin czy też ewentualnym zastępczym wykonywaniem przez wojewodów zadań z zakresu m.in. dokumentowania złóż kopalin, podziemnego składowania, złóż wód podziemnych, magazynów podziemnych. Tutaj szczególnie wybijają się takie sprawy, które w moim odczuciu są niezmiernie ważne. To m.in. kwestia CCS, czyli podziemnego składowania CO 2 . Jak powiedziałem, do tej pory, mimo że wprowadziliśmy dyrektywę nr 31 z 2009 r., nie mamy żadnej technologii demonstracyjnej. Po drugie, są nowe technologie związane z carbon capture and utilization, a więc z wykorzystaniem dwutlenku węgla. Po trzecie, kwestia bezzbiornikowego składowania, magazynowania substancji, w tym również wodoru. To jest też niezmiernie ważne jako kluczowe ogniwo w łańcuchu dostaw, przesyłu, magazynowania i wykorzystania wodoru. Tutaj trzeba dodać, że są to też inwestycje celu publicznego i zmiana, że tak powiem, w zakresie kompetencji organów administracji geologicznej w związku z budową np. obiektów jądrowych. Przesuwa się to w kierunku ministerstwa. (Dzwonek) Na koniec chciałbym podkreślić to, co wydaje mi się niezmiernie ważne, a co wybrzmiało już w innych wystąpieniach. Chodzi o kwestię konsultacji tego projektu i uwzględnienie wszystkich tych postulatów, które zostały wniesione przez samorządy. Wydaje mi się, że w przypadku każdej legislacji sukces osiągamy wtedy, kiedy ważni interesariusze, w szczególności ci reprezentujący interesy publiczne, ale również interesy osób prywatnych, mają możliwość pełnego wyrażenia swojej opinii. Dziękuję bardzo. (Oklaski)