Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2017-10-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące sprawozdania komisji do druku nr 1926. Jest to projekt niezwykle oczekiwany przez branżę tytoniową. Plantatorzy, przedstawiciele oraz pracownicy pośredniczących podmiotów tytoniowych czekali na niego niemal 2 lata. Jeszcze raz chciałbym przypomnieć państwu posłom, że branża tytoniowa w Polsce jest niezwykle dochodowa. Jak zaznaczył pan minister Wiesław Janczyk podczas pierwszego czytania projektu, w 2016 r. budżet państwa z tytułu akcyzy uzyskał dochody w wysokości 65,7 mld zł, w tym z akcyzy na wyroby tytoniowe - 18,5 mld zł. Dochody z akcyzy na wyroby tytoniowe były w 2016 r. o 4% większe niż w roku poprzednim. Rynek legalnie przetworzonych wyrobów tytoniowych jest szacowany na ponad 27 mld zł. Nadal istnieje jednak problem występowania w sektorze tytoniowym szarej strefy. Jej wielkość w Polsce szacuje się na ok. 25% rynku wyrobów tytoniowych ogółem i jest to jeden z najwyższych wskaźników w Europie. W niniejszym projekcie duży nacisk położony został na kontrole wśród plantatorów, które stanowią dla rolników duże obciążenie, przede wszystkim psychiczne, bo traktuje się ich jak potencjalnych przestępców. Tymczasem w skład szarej strefy w kontekście handlu wyrobami tytoniowymi wchodzi głównie przemyt papierosów z innych krajów i nie ma to nic wspólnego ani z plantatorami, ani z podmiotami pośredniczącymi, ale głównie z wysoką akcyzą i sąsiedztwem Białorusi, Ukrainy i Rosji, gdzie produkowane są papierosy na przemyt do Europy Środkowej. Czy ministerstwo ma kontrolę nad ilością tytoniu, który jest nielegalnie wwożony na terytorium Polski, czy ma wiarygodne dane? Rozumiem, że ministerstwo realizuje plan uszczelnienia systemu podatkowego, jednak kierunek, który obrało, negatywnie oddziałuje na uczciwych rolników, którzy chcą w spokoju prowadzić produkcję rolną. Rolnicy pytają, ile jeszcze kontroli będą musieli znosić, aby móc uczciwie pracować. Jeżeli chodzi o pośredniczące podmioty tytoniowe, to cieszę się, że w projekcie została przewidziana możliwość składowania zabezpieczenia akcyzowego pod postacią hipoteki oraz przez osobę trzecią, co postulowałem już prawie 2 lata temu. Określenie maksymalnej kwoty zabezpieczenia akcyzowego na poziomie 30 mln, kwoty identycznej zarówno dla ogromnych międzynarodowych koncernów, jak i dla małych, często rodzimych, rodzinnych firm, było nieuzasadnione i doprowadziło do wyeliminowania z rynku kilkunastu przedsiębiorstw. W dobie wolnego rynku pojawia się pytanie o to, o jakiej ilości podmiotów pośredniczących powinniśmy mówić. Jedni powiedzą, że obecna liczba jest wystarczająca, inni - że jest za mała. Jednakże ubyło nam tych podmiotów pośredniczących prawie trzykrotnie w stosunku do tego, co było przed wejściem w życie poprzedniej ustawy. Zdaniem ministerstwa taki duży ubytek i funkcjonowanie obecnie jedynie 15 podmiotów pośredniczących jest optymalne. Wydaje się jednak, patrząc na rodzimy rynek małych i średnich przedsiębiorstw, że jest to dużo za mało. Przypomnę jeszcze Wysokiej Izbie, że na ostatnim posiedzeniu Sejmu przez posłów Prawa i Sprawiedliwości został odrzucony mój wniosek, aby procedować tę ustawę w dwóch komisjach: komisji finansów oraz komisji rolnictwa. I proszę zauważyć: tydzień, jedno posiedzenie Sejmu i ustawa zostaje znowu przyjęta. Ustawa, która tak naprawdę w wypadku tych podmiotów pośredniczących, a na pewno rolników, niewiele zmienia, a właściwie w wypadku rolników zmienia dużo, bo nakłada na nich ogromne obciążenia. Konkludując, chciałbym podkreślić, że proponowane przez rząd regulacje oceniam jako zmierzające we właściwym kierunku, jednak nie przyczynią się one do rozwoju branży tytoniowej, nie przywrócą na rynek podmiotów, które ogłosiły upadłość, a dodatkowo pogarszają sytuację rolników poprzez groźbę licznych kontroli. Dziękuję. (Oklaski)