Mówca: Sprawozdawca Grażyna Ciemniak
Data: 2015-09-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Finansów Publicznych przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA. Sprawozdanie komisji zawarte jest w druku nr 3945. Umowa FATCA została podpisana 7 października 2014 r., natomiast ustawa wyrażająca zgodę na ratyfikację umowy między Polską a Stanami Zjednoczonymi została opublikowana 18 maja 2015 r. i weszła w życie 1 lipca 2015 r. Chcę tylko wspomnieć, bo już odbyło się pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu, że projektowana ustawa dotyczy wykonania tej dwustronnej umowy. Celem wprowadzonych uregulowań prawnych jest poprawa skuteczności i efektywności poboru podatków oraz zapobieganie transgranicznym oszustwom podatkowym i unikaniu opodatkowania. Będzie temu służyła automatyczna wymiana informacji w dziedzinie opodatkowania. O tym, jak istotne ma to znaczenie, niech świadczy fakt, że umowę FATCA podpisało 66 państw, a w trakcie uzgadniania umowy ze Stanami Zjednoczonymi są 32 państwa. Projektowana ustawa określa zasady identyfikowania, zbierania, przetwarzania i przekazywania informacji o rachunkach finansowych posiadanych przez obywateli i rezydentów Stanów Zjednoczonych. Pierwsze czytanie projektu ustawy odbyło się na 99. posiedzeniu Sejmu. Sejm skierował projekt ustawy, zawarty w druku nr 3860, do Komisji Finansów Publicznych. Komisja szczegółowo rozpatrzyła projekt ustawy na posiedzeniu w dniu 23 września. W trakcie prac komisja przyjęła poprawki legislacyjne, redakcyjne, a także merytoryczne, które doprecyzowują zapisy projektowanej ustawy. Omówię niektóre z nich. Art. 5 ust. 4 uzupełniono o zapis: ˝Wymóg pouczenia o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań uważa się za spełniony także w przypadku oświadczeń o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań składanych na formularzach W-8 i W-9, o których mowa w umowie FATCA oraz Załączniku I do tej umowy˝. Ta zmiana powoduje zrównanie statusu oświadczeń polskich i amerykańskich. W dotychczasowym brzmieniu art. 5 ust. 4 projektu ustawy obowiązek zamieszczania oświadczenia o ściśle określonej treści wyłączał możliwość stosowania amerykańskich formularzy W-8 i W-9, które są powszechnie stosowane w obrocie międzynarodowym przy identyfikacji rachunków finansowych. Formularze te również zawierają oświadczenie o świadomości co do odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, jednakże o odmiennej treści. Identyczną zmianę wprowadziła komisja do art. 21 ust. 5 projektu ustawy, dotyczącego przepisów przejściowych. Z kolei w art. 5 ust. 8 doprecyzowano zapis, że rozporządzenie ministra właściwego ds. finansów publicznych określać będzie nie tylko sam wzór formularza zawierającego informacje o amerykańskich rachunkach raportowanych, ale również format i tryb przekazywania dokumentu elektronicznego, za pomocą którego informacje te będą przekazywane. Ponadto dodano przepis istotny dla całego systemu automatycznej wymiany informacji, a także instytucji finansowych i ich klientów, który zawiera dodatkowy element, jaki winien być uwzględniony przy wydawaniu aktu wykonawczego, tj. potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa, wiarygodności i niezaprzeczalności danych zawartych w informacjach o amerykańskich rachunkach raportowanych oraz potrzebę ich ochrony przed nieuprawnionym dostępem. Na etapie prac komisji dodano art. 5a, który umożliwia raportującym polskim instytucjom finansowym korzystanie z usług innych podmiotów w zakresie wykonywania obowiązków wynikających z FATCA. Uzupełnienie to jest niezbędne. Brak uregulowania prawnego kwestii outsourcingu mógłby powodować brak możliwości stosowania trybu outsourcingu bankowego w procesie FATCA, np. korzystania ze wsparcia wyspecjalizowanych podmiotów trzecich w procesie identyfikacji klientów. Umożliwienie raportującym polskim instytucjom finansowym zlecania czynności związanych z wykonywaniem przedmiotowych obowiązków jest zgodne z umową FATCA i pozwoli na obniżenie kosztów związanych z wdrożeniem FATCA. Komisja, uwzględniając czasochłonność i pracochłonność rozszerzonych procedur w zakresie weryfikacji informacji i przeszukiwania własnych baz danych - niejednokrotnie instytucja finansowa będzie musiała potwierdzić informacje poprzez kontakt z klientem - postanowiła zaproponować przedłużenie do 31 marca 2016 r. terminu, w którym instytucje obowiązane są zakończyć procedury weryfikacji rachunków finansowych osób fizycznych o wysokiej wartości. W wyniku wprowadzonych zmian nastąpiła zmiana numeracji artykułów projektu ustawy. Komisja dokonała również zmiany zapisu art. 23 projektu ustawy dotyczącego terminu jej wejścia w życie, uznając, że konieczne jest powiązanie daty wejścia w życie ustawy z konkretnym dniem, ponieważ data wejścia w życie przepisów ustawy jest jednocześnie datą, na którą są ustalane salda rachunków dla celów okresu przejściowego. Ten proces wymaga starannego zaplanowania i kontroli, a jego przeprowadzenie w ciągu 14 dni od nieznanej na dzień dzisiejszy daty wejścia w życie przepisów rodzi dla instytucji finansowych ryzyko i może rzutować na prawidłowość przebiegu procesu i jakość jego wyniku. Zamiast zapisu: ˝Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia˝ Komisja Finansów Publicznych proponuje w sprawozdaniu zapis art. 24 w brzmieniu: ˝Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2015 r.˝. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Finansów Publicznych wnosi o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu w druku nr 3945 o wykonywaniu Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki w sprawie poprawy wypełniania międzynarodowych obowiązków podatkowych oraz wdrożenia ustawodawstwa FATCA. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)