Mówca: Spraw Zagranicznych Jacek Czaputowicz
Data: 2019-03-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za te słowa, opinie o polityce zagranicznej. Ważne jest, że dyskutujemy o tym na forum Izby. Dziękuję także za krytykę, która była konstruktywna, choć czasami moim zdaniem szła za daleko. (Poseł Małgorzata Gosiewska: W którym miejscu była konstruktywna? Panie ministrze, błagam.) Przedstawione wnioski na pewno będziemy analizować w resorcie. Będziemy chcieli je wprowadzić do prac, mimo że uważamy, że prowadzimy dobrą politykę zagraniczną, w interesie naszego kraju. Nigdy nie jest tak, że wszystko jest wykonane w sposób perfekcyjny. Dziękuję też posłom koalicji za głosy poparcia, pani poseł Gosiewskiej, panu ministrowi Waszczykowskiemu, innym przedstawicielom klubu, którzy w swoich wystąpieniach nawet rozwinęli pewne wątki dotyczące polityki zagranicznej Zjednoczonej Prawicy. Chciałbym się odnieść przede wszystkim do tych głosów krytycznych. Wielu posłów - pan poseł Szłapka, pan poseł Petru i wielu innych - wskazywało na to, że nie odnosiłem się do art. 7. Rzeczywiście, warto kilka słów poświęcić też temu tematowi. Przypomnę, że Komisja Europejska w grudniu 2017 r. wystąpiła do Rady z wnioskiem w trybie art. 7. Zgodnie z procedurą przewidzianą w traktacie rozpatrywanie tego wniosku powinno się zakończyć głosowaniem, a państwo, które jest uznane przez właściwe ciało, określone w tym traktacie, może zostać wezwane do uzupełnienia, ewentualnie nawet ukarane, a może być także pozbawione prawa głosu. Komisja Europejska wystąpiła z tym wnioskiem. Dzięki naszej dyplomacji, dzięki argumentom, a przede wszystkim dzięki uznaniu przez to ciało właściwe, wystarczającą liczbę państw, że Polska przeprowadza reformę systemu sprawiedliwości w sposób prawidłowy... Komisja Europejska ma problem, nie może przejść do kolejnego etapu. W zasadzie powinna poddać ten wniosek pod głosowanie, ale wie o tym, że przegrałaby to głosowanie, dlatego tego nie robi, dlatego nie wie, co zrobić. Dlatego wiceprzewodniczący Komisji Frans Timmermans może co najwyżej prosić o jakieś kolejne wysłuchanie. Nie jest w stanie postępować zgodnie z traktatem, bo musiałby się przyznać do porażki, musiałby przyznać, że z jego punktu widzenia nie ma tej większości określonej w traktacie. Jedyne, co może robić, to czekać na zakończenie kadencji. Innej możliwości nie ma, bo państwa nie podzielają jego stanowiska. Wielu z państwa podnosiło kwestię - takie hasło tutaj powstało: 27 do 1 - a zarazem zarzucano mi, że mówię, że Donald Tusk nie jest przedstawicielem Polski. On nie jest tym przedstawicielem. Czy państwo nie widzą tu sprzeczności? Było 27:1, a Polska głosowała przeciwko... (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Nie Polska, tylko polski rząd.) ...bo miała swojego przedstawiciela - pana posła Jacka Saryusza-Wolskiego. Zgodnie z traktatami państwo członkowskie może zgłosić jednego kandydata, więc wiadomo, że jednocześnie Polska nie może poprzeć innego przedstawiciela, czyli Donalda Tuska, który nie był przedstawicielem Polski. Proszę państwa, to jest tak oczywiste, że zastanawiam się, dlaczego muszę to powtarzać. To, że tak powiem, jest przeciwne inteligencji normalnego człowieka. (Poseł Małgorzata Gosiewska: Ale nie opozycji.) (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Wstyd za pana.) Proszę państwa, skoro oczywiście nie był polskim, to jest pytanie, czyim był on przedstawicielem. Wiadomo, że tylko państwa członkowskie muszą być... (Głos z sali: Europejskim.) (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Był przedstawicielem polskim, ale nie rządu polskiego.) Nie był przedstawicielem rządu polskiego. Proszę państwa, zgodnie z traktatami w Radzie państwa reprezentują rządy i premierzy, czyli reprezentowała nas premier Beata Szydło, a nie opozycja, nie ktoś inny, nie można było jeszcze innego kandydata... Przepraszam bardzo, ale to są fundamentalne podstawy funkcjonowania organizacji międzynarodowych, w tym Unii Europejskiej. Mieliśmy swojego przedstawiciela - Jacka Saryusza-Wolskiego, który będzie kandydował w wyborach do Parlamentu Europejskiego, i z tego się nie wycofamy ani nie uznamy, że Donald Tusk jest przedstawicielem Polski w tej kadencji. (Oklaski) Owszem był on przedstawicielem Polski, ale w poprzedniej kadencji. (Poseł Jakub Rutnicki: Świetnie, brawo.) Tak jest. To jest bardzo dobre pytanie, czyim był on przedstawicielem. Oczekiwałbym od państwa wyjaśnienia, czyim kandydatem był Donald Tusk podczas tego głosowania. (Oklaski) (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Polek i Polaków.) (Poseł Jakub Rutnicki: To jest wasza kompromitacja i wstyd.) Część z państwa tutaj zwracała uwagę, nawet poseł Halicki w swoim wystąpieniu powiedział, że obchodzono 20. rocznicę wejścia Polski do NATO, ale nie w Warszawie, a w Pradze. Proszę państwa, bardzo przepraszam, ale uczestniczyłem z tej okazji w spotkaniu z sekretarzem generalnym NATO Jensem Stoltenbergiem, którego nie było w Pradze. Uczestniczyłem w debacie z minister obrony Niemiec von der Leyen właśnie na temat NATO. W niedzielę - nie zawsze minister spraw zagranicznych to robi, ale ja to zrobiłem - odbierałem z lotniska premierów Victora Orbána, Pellegriniego, Babiša. Czekali na nich w Wesołej premier Morawiecki i czterech ministrów obrony. W tę niedzielę specjalnie przyjechali, żeby uczcić rocznicę dwudziestolecia członkostwa w NATO. Jak można mówić, że nie obchodzimy w Polsce, tylko w Pradze? Tam również, oczywiście, reprezentował nas prezydent, ale wcześniej prezydent Andrzej Duda przez tydzień odwiedzał wiele jednostek wojskowych w związku z tą rocznicą razem z ministrem obrony narodowej Mariuszem Błaszczakiem. Proszę państwa, pewne fakty powinny zostać przedstawione. Rozumiem, że jesteśmy w sporze politycznym, ale trzymanie się pewnej faktografii jest tutaj konieczne. Wielu z państwa podnosiło kwestię konferencji bliskowschodniej, m.in. poseł Ryszard Petru, poseł Długi. Konferencja to wyraz odpowiedzialności Polski, wyraz członkostwa w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, wyraz troski o zapewnienie pokoju. Tutaj nie chodziło o dostarczenie... Było ponad 60 państw. Jak można to tak postrzegać, że to było forum w kampanii wyborczej premiera Netanjahu? Owszem, premier Netanjahu był zaproszony. Owszem, to dotyczyło Bliskiego Wschodu, a Izrael leży na Bliskim Wschodzie. Owszem, odgrywał ważną rolę, bo tam są napięcia związane z Izraelem, między Izraelem a państwami arabskimi. Dlatego ta konferencja była tak ważna, że tym gronie można było to przygotować. Konferencja była wyrazem pogłębienia naszego partnerstwa strategicznego ze Stanami Zjednoczonymi. Jak można mówić, że jest to jakaś usługa, katering? Padały takie słowa. Nie, nie jest tak, że nie było możliwości zorganizowania tej konferencji. Państwo mówią o Iranie, że się skłóciliśmy z Iranem. Proszę państwa, trzeba widzieć realia. Polska od 30 lat jest na drodze współpracy z państwami Zachodu, z państwami demokratycznymi, z demokracjami. To tu te państwa się zebrały. Państwo chcieli, żeby Polska dołączyła do spotkania w Soczi Rosji, Turcji i Iranu na temat Bliskiego Wschodu. Czy to jest droga naszej polityki zagranicznej? To nie jest tak, że tutaj jest jakiś interes, że my za każde działanie musimy coś dostać, mieć coś za coś. To jest budowanie długiego partnerstwa, strategicznego partnerstwa z państwami należącymi do społeczności państw demokratycznych. Nie chcę wymieniać tych 60 państw. Wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej były obecne na tej konferencji, bo uznały to za ważne. Dwunastu ministrów spraw zagranicznych, moich kolegów, było osobiście, w kilkunastu wypadkach byli ich zastępcy, w tym minister Jeremy Hunt reprezentujący Zjednoczone Królestwo, minister Włoch i ministrowie z tych regionów. Byli nasi najważniejsi partnerzy na Wschodzie: minister z Ukrainy, minister z Gruzji. Członkowie NATO też byli tutaj obecni. Proszę państwa, nie chcę wymieniać ministrów z Brazylii, Kenii czy z Korei Południowej. To są ważne osoby. My rzadko mamy kontakty z takimi państwami. (Poseł Krystyna Skowrońska: Trzeba było się umówić.) Oczywiście w miarę możliwości prowadziliśmy rozmowy dwustronne. W każdym razie chcę powiedzieć, że to nie jest koniec. To jest początek procesu warszawskiego. Będziemy dalej współpracować. Zapowiedziałem powstanie grup roboczych. Polska będzie włączona. Mało tego, Polska będzie liderem tych grup razem ze Stanami Zjednoczonymi. Będziemy się starali doprowadzić ten proces do końca. Oczywiście jest wielu wrogów tej konferencji. Wymieniłem państwa, które spotkały się w Soczi. Nie każdy jest zainteresowany pokojem, są różne napięcia. Chciałbym, żeby na tej sali ta sprawa była rozumiana, gdzie są nasze interesy strategiczne, gdzie jest walka o pokój, z kim powinniśmy trzymać w polityce zagranicznej, a gdzie są nasi konkurenci, by nie powiedzieć wrogowie. Szanowni Państwo! Były też wątki dotyczące naszego udziału w procesie integracji europejskiej. Pan poseł Michał Kamiński mówił o Unii Europejskiej. Powiedziałem w trakcie naszego wystąpienia, że nasze członkostwo w Unii Europejskiej oceniamy bardzo pozytywnie. 47% PKB w 2004 r., teraz powyżej 70%. To jest ten konkret. Chcemy nasze członkostwo w Unii Europejskiej wykorzystać do rozwoju gospodarczego Polski, także kulturowego, także jeśli chodzi o wartości. Chodzi też o współpracę z naszymi partnerami z Unii Europejskiej, z Niemcami także, z Francją i innymi państwami, tu nie ma żadnej sprzeczności. Pani poseł Joanna Mucha przeprowadziła bardzo ciekawy wywód, dla mnie bardzo pouczający. Przywołała naszych posłów reprezentujących Prawo i Sprawiedliwość, przywołała jakieś nazwiska, koalicje, zagrożenia dla Unii Europejskiej. Pan poseł Furgo wymienił te nazwiska: pan Salvini i pan Viktor Orbán, że to jest takie zagrożenie. Proszę państwa, tak się zastanawiam, Prawo i Sprawiedliwość jest w Parlamencie Europejskim z brytyjskimi konserwatystami... (Poseł Jakub Rutnicki: Już nie ma.) ...jest w grupie EKR, natomiast najbliższym sojusznikiem Platformy Obywatelskiej jest Fidesz i Viktor Orbán. Wy jesteście razem w Parlamencie Europejskim, współpracujecie, ustawiacie politykę, prowadzicie listy wyborcze. (Poseł Krystyna Skowrońska: A wy pijecie tokaj.) Jesteśmy konkurentem EPP. I wy możecie nas pouczać, że my jesteśmy z Orbánem, jeżeli wy jesteście dzień w dzień w Parlamencie Europejskim w jednej frakcji? (Oklaski) Dzisiaj pan przewodniczący frakcji Manfred Weber w Budapeszcie rozmawiał na temat tego, czy wykluczyć, czy nie wykluczyć. Nie wykluczyć, bo wy z nimi chcecie współpracować. Jak rząd polski współpracuje z rządem Węgier, na którego czele stoi pan premier Viktor Orbán, to jest źle, a wy codziennie jesteście we frakcji. To 27:1 było razem z Viktorem Orbánem. To jest wasza polityka, wasz przewodniczący. Proszę państwa, proszę nie obrażać własnej, że tak powiem, logiki. Innymi słowy, ten wątek Parlamentu Europejskiego jest tutaj dość istotny. Pojawiają się kwestie dotyczące pracowników delegowanych. Wielu posłów zarzucało, że Polska nie wywalczyła praw, że my się nie odnosimy do polityki Macrona. Ja prezentuję politykę polską, a nie innych przywódców, nie muszę się odnosić do jakichś wniosków. Ale to jest dobry przykład: polityka wobec pracowników delegowanych. Rozumiem, że to niedobrze dla Polski, że ta dyrektywa została wprowadzona. Tak rozumiem te wypowiedzi. Ale zarazem czytam, bo ktoś z państwa mnie zainspirował, dzisiejszy artykuł pana przewodniczącego Grzegorza Schetyny. On popiera politykę Macrona, on się wypowiada i nie widzi niczego złego, jeśli chodzi o dyrektywę dotyczącą pracowników delegowanych. To jak to jest? (Wesołość na sali) Ta dyrektywa psuje Unię Europejską, trzeba ją krytykować - tu się zgadzamy - ale wy krytykujecie, że my jesteśmy nieskuteczni, a zarazem nie widzicie, że to psuje koncepcję Unii Europejskiej, i popieracie to. Chodzi o dzisiejszy artykuł, który ukazał się, jak słyszałem, w 12 państwach. I nic nie ma na ten temat, że to jest niedobra polityka dla Polski, dla Unii Europejskiej. To jak to tak? To mamy wspólne interesy polskie czy mamy interesy w zależności od tego, jak to interpretujemy, prawda? Tak że, proszę państwa, to samo dotyczy pieniędzy budżetowych. Pan poseł Obrycki podnosił tę kwestię. Skuteczność Polski polega na zbudowaniu grupy przyjaciół polityki spójności. Będziemy dalej prowadzić nasze prace, po to, żeby walczyć o ten budżet, jeśli chodzi o te kwestie. To nie jest tak, że Komisja powiedziała, że Polsce da 20% mniej, a Rumunii da więcej. Nie, tam państwa nie są wymienione, to nie jest tak. Tam są przedstawione pewne wskaźniki gospodarcze, które mogą rzutować, ale przecież mniej dostaną także Niemcy. My chcemy utrzymania tej polityki. (Poseł Norbert Obrycki: Ale pan jest ministrem.) Nie ma w Unii możliwości powiedzieć, że to są Polacy, to są Rumuni, tym damy, a tym nie. Tak Unia nie działa. Unia działa sprawiedliwie. Możemy tylko razem dowodzić, czy warto utrzymać wysokie finansowanie polityki spójności czy wspólnej polityki rolnej, czy też warto przesunąć środki na inne (Dzwonek) obszary działalności. Stąd różnice, które uwidaczniają się tutaj między państwami. Dziękuję państwu. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)