Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2019-09-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o Inspekcji Handlowej. Projekt zawarty jest w druku nr 3522, a sprawozdanie komisji - w druku nr 3784. Projekt został skierowany do pierwszego czytania w ww. komisjach dnia 12 czerwca tego roku. W dniu 16 lipca połączone komisje przeprowadziły pierwsze czytanie projektu, a 29 sierpnia projekt został szczegółowo przepracowany. Rezultatem pracy obydwu komisji jest przedstawiane tutaj sprawozdanie z druku nr 3784. Wysoka Izbo! Opinia społeczna domaga się zdecydowanych działań w zakresie ochrony powietrza. To jest oczywiste, chcemy wszyscy żyć w czystym środowisku, zachować zdrowie i dobrą kondycję. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej odnoszący się do zaniechań poprzednich rządów w latach 2008-2015 wytyka Polsce brak konkretnych działań prowadzących do zauważalnej poprawy stanu powietrza. Odpowiedzią obecnego rządu na te wyzwania jest rządowy program ˝Czyste powietrze˝, wdrażany od września 2018 r., angażujący poważne środki publiczne w termomodernizację budynków, a przede wszystkim wyposażenie ich w niskoemisyjne źródła energii. Trzeba zatem uczynić wszystko, co możliwe, żeby te pieniądze zostały wydane w sposób efektywny i celowy, by nieuczciwi sprzedawcy nie mogli wprowadzać w błąd nabywców kotłów, oferując im te niespełniające obowiązujących standardów. Szacuje się, że rocznie w Polsce sprzedawanych jest ok. 200 tys. kotłów na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW. A zatem przepisy w tym zakresie powinny być wystarczająco szczelne i powinny umożliwiać skuteczną weryfikację ich stosowania przez właściwe organy administracji. Wysoka Izbo! Dnia 1 sierpnia 2017 r. zostało wydane rozporządzenie ministra rozwoju i finansów w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe. Wydano je na podstawie przepisów art. 169 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Rozporządzenie to weszło w życie 1 października 2017 r. i ograniczyło możliwość wprowadzania na polski rynek kotłów niespełniających standardów emisyjności. Egzekwowanie standardów emisyjności kotłów na paliwo stałe jest problemem nie tylko w Polsce, ale i w innych krajach Unii Europejskiej, skoro sprawa jest regulowana rozporządzeniem Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe. To rozporządzenie Komisji będzie w sposób bezpośredni stosowane w całej Unii Europejskiej od 1 stycznia 2020 r. i wówczas kotły będą badane na gruncie przepisów ustawy o systemie oceny zgodności. Wysoka Izbo! Polskie rozporządzenie z 2017 r., już wspominane przeze mnie, tak jak powiedziałam, ograniczyło możliwość wprowadzania na nasz rynek kotłów niespełniających standardów emisyjności, ale ich nie wyeliminowało. Okazuje się, że ponad 20% oferowanych do sprzedaży kotłów - a to są dane już po wprowadzeniu przepisów rozporządzenia z 2017 r. - nie spełnia wymogów emisyjnych. Jak widać, regulacje prawne zazwyczaj próbują nadążyć za pomysłowością podmiotów rynkowych nakierowanych na omijanie tychże regulacji. Nawet nowelizacja rozporządzenia z 2017 r. uszczelniająca jego przepisy okazała się niewystarczająca. Otóż, proszę państwa, swoboda przepływu towarów gwarantowana prawem Unii Europejskiej powoduje, że do Polski są sprowadzane kotły niskiej jakości z krajów Unii Europejskiej, z Islandii i z Norwegii, które są stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, oraz z Turcji. Ograniczenia wynikające z naszego rozporządzenia z 2017 r. dotyczą bowiem tylko polskich producentów. A zatem bez przepisów rangi ustawowej nie można ograniczyć importu kotłów, które nie spełniają standardów. Konieczne jest wprowadzenie przepisów, które umożliwiają dokonanie kontroli spełniania wymagań przez kotły na paliwo stałe o mocy do 500 kW oraz nakładanie kar administracyjnych za nieprzestrzeganie przepisów. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy zawarty w druku nr 3522 wprowadza zmiany do ustawy Prawo ochrony środowiska oraz do ustawy o Inspekcji Handlowej. Otóż w Prawie ochrony środowiska, po pierwsze, w art. 172a wprowadza się definicję kotła na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW, a także definicję wprowadzania do obrotu kotła na paliwo stałe o znamionowej mocy cieplnej nie większej niż 500 kW. Poza tym w dodawanym art. 168b wprowadza się przepisy nakładające na organy Inspekcji Handlowej obowiązek dokonywania kontroli przedsiębiorców wprowadzających do obrotu kotły na paliwo stałe o wymienionej już mocy co do spełniania przepisów rozporządzenia. Kolejne przepisy ograniczają, a właściwie umożliwiają niedopuszczenie do wprowadzenia do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej kotłów na paliwo stałe niespełniających wymogów rozporządzenia z innych państw Unii Europejskiej, z państw będących stroną umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym oraz Turcji. Wprowadza także się przepisy, które umożliwiają nakładanie na przedsiębiorców administracyjnych kar pieniężnych za wprowadzanie do obrotu kotłów niespełniających wymogów rozporządzenia. To są zmiany zawarte w art. 1 odnoszące się do ustawy Prawo ochrony środowiska. W art. 2 zawarta jest jedna zmiana do ustawy z 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. Do obowiązków inspekcji dodaje się przeprowadzanie kontroli, o której mowa w art. 168b ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. Art. 3, 4 i 5 zawierają przepisy przejściowe, natomiast w art. 6 określa się maksymalny limit wydatków budżetu państwa przeznaczony na realizację w latach 2019-2028 zadań wynikających z omawianej tutaj ustawy. Limit został określony na 9 mln zł, czyli po 900 tys. w każdym roku, a środki te będą przeznaczone na sfinansowanie kosztów badań laboratoryjnych kontrolowanych kotłów. Przewiduje się przeprowadzenie dodatkowo ok. 30 kontroli i jak mówią prawidła, po dwa egzemplarze w każdej kontroli. Zatem będzie prowadzona weryfikacja dokumentacji, weryfikacja spełniania wymaganych przepisami parametrów, zgodności tabliczki znamionowej z wynikami badań laboratoryjnych, świadectwami itd. Art. 7 projektu stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisu nadającego nowe brzmienie art. 172a Prawa ochrony środowiska. Tam są określone definicje, o których już mówiłam. Ten artykuł wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Wysoka Izbo! Całość sprawozdania połączonych komisji gospodarki i komisji ochrony środowiska została przyjęta 25 głosami za, bez głosów przeciwnych i głosów wstrzymujących. Ten wynik głosowania mówi o tym, że raczej mamy do czynienia z powszechną zgodą w zakresie uszczelniania prawa, które spowoduje, że konsumenci nie będą narażeni na zetknięcie się z niepełnowartościowymi artykułami, że nie zostanie zmarnowany ten wielki wysiłek finansowy, który polskie państwo poczyniło, żeby wesprzeć obywateli, właścicieli nieruchomości w uzyskaniu bezemisyjnych czy niskoemisyjnych źródeł ciepła. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Gospodarki i Rozwoju proszę o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu połączonych komisji w druku nr 3784. Bardzo dziękuję. (Oklaski)