Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Procedujemy nad bardzo dziwnym projektem ustawy, który ma rzekomo zlikwidować lukę, jeśli chodzi o akcyzę, a w praktyce wygląda to tak, jakby państwo wskazywało palcem, które produkty mają przetrwać, a które mają zostać wypchnięte z rynku. Powiedzmy jasno, w każdej społeczności jest grupa ludzi, którzy podejmują ryzykowne działania: palą papierosy, piją alkohol, używają e-papierosów. Dorośli ludzie mają prawo podejmować złe decyzje dotyczące własnego zdrowia, ale powinni robić to za własne pieniądze i ponosić konsekwencje swoich wyborów. Rolą państwa jest ograniczenie dostępu nieletnich, walka z nielegalnym obrotem, egzekwowanie podatków i ochrona zdrowia publicznego. Rolą państwa nie jest wybieranie zwycięzców i przegranych na rynku, a ta ustawa, powiem wprost, sprawia wrażenie lobbystycznej. Chodzi o produkty, które służą do tego samego. Lepszy przykład niż wykład: dwa e-papierosy, służą do tego samego - wprowadzenia nikotyny do organizmu. Jeden z nich zostanie ordynarnie wypchnięty z rynku, ponieważ zostanie w tym wypadku nałożona akcyza w wysokości 14 400 zł rocznie, jeżeli będzie się zużywało jeden pojemniczek dziennie. Drugi służy do tego samego i tak samo ma pojemniczek z płynem, ale w tym przypadku zostanie nałożona akcyza w wysokości 1030 zł rocznie, jeżeli będzie się zużywało jeden pojemniczek dziennie. Szanowni Państwo! O czym my tutaj rozmawiamy, o jakim uszczelnieniu? Nie będzie żadnego uszczelnienia. Tego produktu nie będzie na rynku. Ten produkt będzie funkcjonował dokładnie tak samo. Nie będzie żadnych większych wpływów z akcyzy. Dzieci czy młodzież, bo dzieci nie mogą kupować, będzie to samo robiła. Nie ma nic, co by tu pomogło. Co robi rząd? Zamiast wprowadzić jedną, kompleksową, neutralną technologicznie regulację, uderza punktowo w jedną kategorię produktów. To jest rozregulowanie rynku pod hasłem uszczelnienia systemu. Jeżeli jeden produkt ma zostać obciążony w sposób drastyczny - powtórzę - akcyzą w wysokości 14 400 zł rocznie, a drugi nadal funkcjonuje w dużo łagodniejszym reżimie akcyzowym: 1030 zł rocznie, i mamy jeszcze trzeci produkt, składak, który jest opodatkowany jeszcze inaczej, to pytam, gdzie tu jest równość wobec prawa, gdzie jest neutralność państwa. Państwo nie może działać w taki sposób, że jedna firma jest skazana na zniknięcie, a inna pozostaje na rynku, bo płaci preferencyjną stawkę akcyzy. To nie jest polityka ani zdrowotna, ani podatkowa, to jest działanie na szkodę obywateli i konsumentów. Nawet instytucje odpowiedzialne za jakość prawa i ochronę interesu Skarbu Państwa, czyli Rządowe Centrum Legislacji oraz Prokuratoria Generalna, zgłaszają zastrzeżenia i Sejm nie może udawać, że nie ma problemu. Rząd pracuje równolegle nad drugim, kompleksowym projektem dotyczącym rynku e-papierosów (Dzwonek) i właśnie dlatego nie wolno dzisiaj uchwalać tego punktowego projektu. Składam poprawkę dotyczącą wydłużenia vacatio legis do 6 miesięcy. To nie jest promowanie papierosów, to jest obrona państwa prawa, które powinno równo traktować wszystkie firmy. Proszę pana ministra o niezwłoczne przygotowanie tamtej ustawy i przedstawienie jej Sejmowi.