Mówca: Barbara Bubula
Data: 2012-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Senat przedstawił nam poprawki do ustawy dotyczącej wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego w zakresie instytucji sprostowania. Należyta ocena tych poprawek nie jest możliwa, jeśli nie przywołamy jeszcze raz definicji, czym jest prasa i czym jest instytucja sprostowania. Nie ma w polskim prawie prasowym dobrej definicji prasy. Należy oczekiwać, że zostanie ona właściwie sformułowana w kolejnej obszernej nowelizacji Prawa prasowego, która od kilku miesięcy czeka na rozpatrzenie. Na użytek naszej debaty można jednak przywołać pewne sformułowania obecne w obowiązujących przepisach i publikacjach medioznawczych. Prasa, dzisiaj częściej nazywana mediami, to instytucja, przy pomocy której społeczeństwo korzysta z wolności słowa i przy pomocy której urzeczywistniane jest prawo obywateli do bycia dobrze poinformowanymi, która służy jawności oraz kontroli życia publicznego. Media, można powiedzieć, to uspołeczniona prawda zakładająca ciągłą interakcję pomiędzy dziennikarzem, wydawcą a odbiorcami. Sprostowanie zaś to publikacja prasowa, która ma służyć przywołaniu prawdziwych faktów w reakcji na opublikowanie błędnych, fałszywych lub zniesławiających informacji. Sprostowanie to unikatowy instrument, który pozwala jednostce podjąć natychmiastową i bezpośrednią walkę o swoje prawa, przy użyciu tej samej broni, w jakiej prawa te zostały naruszone, to pośrednik między prasą a opinią publiczną pozwalający na dotarcie do tej samej grupy osób niemal w tym samym momencie. Posługuję się tutaj cytatami z komentarza pani prof. Dobosz do Prawa prasowego. Z tych powodów Prawu i Sprawiedliwości zależy, aby instytucja sprostowania była żywa, efektywna, by równoważyła interesy odbiorców i prasy w prezentowaniu prawdziwych informacji dla opinii publicznej. Z tego powodu poprzemy 1. poprawkę Senatu, ponieważ przywraca ona pierwotną treść przepisu i zakłada publikację sprostowania taką samą czcionką, co materiał prasowy, którego dotyczy. W zakresie poprawki 2., która stanowi korektę formalną, sprawa w zakresie jej poparcia jest oczywista. Poprawka 3. natomiast sygnalizuje niebezpieczeństwa kryjące się w przyjętej doktrynie dochodzenia do sprostowania w procesach sądowych i wskazuje na pewną bezradność Senatu, który chce, by sądy nie były zobligowane do pisania uzasadnienia do swych rozstrzygnięć, ale równocześnie skraca stronie żądającej sprostowania czas na złożenie wniosku o wydanie takiego uzasadnienia. W związku z tym jesteśmy przeciw tej poprawce. Całe funkcjonowanie ustawy jest pod wielkim znakiem zapytania i wersja zaproponowana przez Senat niewiele tu zmienia. Jeżeli chodzi o poprawkę 4., również z tej przyczyny, że istnieją wielkie wątpliwości, na ile proponowana nowela Prawa prasowego odpowiada prawdziwej definicji instytucji sprostowania, jesteśmy za poprawką przywracającą możliwość kasacji, co da Sądowi Najwyższemu sposób na ukształtowanie orzecznictwa, a nie wstrzyma wykonania prawomocnych wyroków. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Poprawka 5. również zostanie przez nas poparta, jako że przynajmniej częściowo usuwa zasadniczą wadę ustawy, tj. nieuwzględnienie luki prawnej powstałej wskutek karygodnego opóźnienia we wprowadzeniu zmiany prawnej po wyroku trybunału. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Na zakończenie w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość pragnę powtórzyć, że cała ustawa pozostawia wiele wątpliwości co do tego, czy spełni postulat powołania do istnienia zgodnej ze swą istotą, właściwie zdefiniowanej instytucji sprostowania. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że jej stosowanie prowadzić będzie do wielu procesów sądowych i kolejnych wniosków do trybunału. Mamy nadzieję, że w spokojnym trybie, z udziałem ekspertów problem ten zostanie przedyskutowany jeszcze raz przy okazji zaplanowanej wkrótce kolejnej, obszernej nowelizacji ustawy Prawo prasowe. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)