Mówca: Daria Gosek-Popiołek
Data: 2020-12-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Nieco ponad 100 lat temu Polska odzyskała dostęp do Morza Bałtyckiego, a przez ten czas poczyniliśmy wiele starań, aby jak najlepiej wykorzystać potencjał bałtyckiego Wybrzeża. Wybrzeże to wyzwania, zwłaszcza te związane z bezpieczeństwem mieszkańców pasa nadmorskiego i tamtejszego przemysłu, a co za tym idzie, miejsc pracy, a także z turystyką, tak bardzo ważną i dla mieszkańców tamtego regionu, i dla nas. Ale Wybrzeże to także unikalna na skalę europejską przyroda, liczne cenne siedliska roślin, to miejsca bytowania zwierząt, to ujścia rzek z całym ekosystemem, unikalny krajobraz. Dlatego też ochrona brzegów morskich jest absolutnie kluczowa, bo zależy od niej nie tylko dobrostan ludzi na bardzo wielu poziomach, ale także to, czy zdołamy zachować te cenne przyrodniczo tereny. Powinniśmy znaleźć więc takie rozwiązania, które sprawią, że pogodzimy te dwie sprawy, rozwój i budowę infrastruktury, zapewnienie bezpieczeństwa i zachowanie obszarów naturalnych. Z informacji przedstawionej przez pana ministra wynika, że w roku 2019 zrealizowane zostały takie zadania jak sztuczne zasilanie plaż, budowa, remont i utrzymanie trwałych umocnień brzegu oraz monitoring. To kluczowe zadania, dobrze, że jest ten harmonogram, dobrze, że są one realizowane. Ale czy to oznacza, że brzegi morza są w Polsce dostatecznie chronione? Nie. Bo chciałabym podkreślić, że nasze polskie Wybrzeże jest w bardzo trudnej sytuacji. Oto przykłady. Sięgnijmy do raportu NIK-u z 2019 r. dotyczącego ochrony terenów nadbrzeżnych. O czym tam czytamy? W 22 na 45 badanych decyzji wydanych przez dyrektorów urzędów morskich dotyczących wykorzystania pasa technicznego do celów innych niż utrzymanie brzegów w stanie zgodnym z wymogami bezpieczeństwa i ochroną środowiska stwierdzono nieprawidłowości, które upoważniały do sformułowania negatywnej oceny realizacji tych zadań, ale decyzje zostały sformułowane pozytywnie. Przykłady: Ustronie Morskie i apartamentowce oddalone 10 m od morza czy obiekt, który w Piaskach na Mierzei Wiślanej powstał na niskim podmokłym brzegu Zalewu Wiślanego, co grozi jego podtopieniami. To tylko dwa przykłady, ale jest ich tak naprawdę dziesiątki. Naruszanie pozwoleń, stawianie czasowych zabudowań w pasie nadmorskim to stała praktyka. Przyczyna - lekkomyślność państwa polskiego, chciwość wielkiego biznesu, niewłaściwy nadzór, poddawanie się presji deweloperskiej, niemyślenie o konsekwencjach i to nie tylko tych dla przyrody, ale przede wszystkim dla ludzi i ich bezpieczeństwa. Szanowni Państwo! To nie jest tak, że my możemy sobie zamykać oczy na dewastację środowiska naturalnego, uważając, że nas to w żaden sposób nie dotyka. Dlatego że niszczenie klifów, wydm, krajobrazu morskiego, oprócz tego, że jest dewastacją środowiska naturalnego, prędzej czy później przełoży się na atrakcyjność tych terenów dla turystów. Rabunkowy rozwój kosztem przyrody, kosztem krajobrazu może skutkować tym, że turyści będą po prostu wybierać inne kierunki podróży, a mniej turystów to mniej miejsc pracy, to bezrobocie, brak perspektyw i frustracja. Czy chcemy skończyć jak Bułgaria czy Hiszpania, gdzie zabetonowane są setki kilometrów wybrzeża? Jeśli zaniedbamy ochronę brzegów, oznaczać to będzie, że nie będziemy odpowiednio zabezpieczeni przed choćby klęskami żywiołowymi, że życie mieszkańców, ich zdrowie, dobytek będą w niebezpieczeństwie. Ważne jest więc to, aby urzędy morskie, aby samorządy dobrze współpracowały, ale również stosowały przepisy prawa, bo mamy narzędzia, dzięki którym możemy zatrzymać tę katastrofę. A najmłodszym Polkom i Polakom będziemy w stanie wtedy dać morze w jego najlepszej odsłonie, a nie zabetonowane, zniszczone i w dodatku grożące ich bezpieczeństwu. Dziękuję bardzo.