Mówca: Jerzy Rębek
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym (druk nr 1572). Przedłożony projekt ustawy nakłada na gminę obowiązek sprzyjania solidarności międzypokoleniowej, a także tworzenia warunków do pobudzania aktywności obywatelskiej seniorów w społeczności lokalnej. Dla realizacji tych celów rada gminy będzie mogła z własnej inicjatywy lub z inicjatywy środowisk seniorskich utworzyć gminną radę seniorów mającą charakter konsultacyjny, doradczy i inicjatywny. Według projektodawców rady te będą reprezentować interesy i potrzeby starszych mieszkańców gmin wobec władz samorządowych, a także brać udział w formułowaniu oraz przekazywaniu opinii i stanowisk dotyczących nie tylko strategicznych, ale i bieżących planów rozwoju gminy. W opinii seniorów osoby starsze mają być zaangażowane do współdecydowania o tym, jak gmina ma funkcjonować, wyglądać, czemu służyć, na jakie programy i inwestycje wydawać środki budżetowe. Proponowane zmiany mają sprzyjać aktywizacji osób starszych, ich udziałowi w zarządzaniu, a także tworzeniu płaszczyzny konstruktywnej współpracy z władzami lokalnymi. W tym momencie pojawia się pytanie, czy aby tak sformułowana inicjatywa nie jest ingerencją w działalność samorządu gminnego, bo należy zauważyć, że stoi to niejako w sprzeczności z ustawą o samorządzie gminnym. Artykuł 6 wspomnianej ustawy wyraźnie określa zakres działania gminy, do której należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów, art. 7 zaś mówi, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a realizowane mają być one oczywiście przez jej organy uchwałodawcze i wykonawcze. Precyzyjnie mówi o tym art. 23 ustawy o samorządzie gminnym. W praktyce, aby uniknąć jakichkolwiek nieporozumień na linii gminna rada seniorów - rada gminy, nie powinny pojawiać się jakiekolwiek przesłanki wskazujące na istnienie dualizmu władzy. Wątpliwości budzi zapis ust. 1 art. 5c, który mówi o niejako obligatoryjnym dla gmin tworzeniu warunków do pobudzania aktywności obywatelskiej seniorów. W naszej ocenie obecna ustawa o samorządzie gminnym daje wszystkim obywatelom szerokie możliwości aktywnego uczestniczenia w życiu społecznym i samorządowym. Wprowadzanie nowych rozwiązań w tym zakresie powinno być poprzedzone wnikliwą analizą obecnego stanu prawnego z uwzględnieniem opinii przedstawicieli samorządów gminnych - tych z dużych aglomeracji miejskich, a także tych z terenów małych, wiejskich gmin. W tym przypadku nie zapoznaliśmy się z opinią samorządów, ponieważ takiej opinii w ogóle nie było. Uważamy, że jest to kardynalny błąd ze strony zgłaszających projekt. Takie traktowanie samorządów może jedynie zakłócić dotychczasową bardzo dobrą atmosferę w różnych środowiskach gminnych. Dlatego też proponujemy zmianę ust. 1 w proponowanym art. 5c, która w sposób fakultatywny regulować będzie kwestię powoływania gminnych rad seniorów. Ustęp 3 art. 5c projektu mówi, że gminna rada seniorów składać się będzie z przedstawicieli grup seniorów, organizacji pozarządowych, zainteresowanych środowisk seniorskich oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku. Przy tym rodzi się pytanie dotyczące osób indywidualnych, które chcą zasiąść w gminnej radzie seniorów, a nie są członkami jakiejkolwiek organizacji seniorskiej. Czy w tej sytuacji osoby te będą mogły ubiegać się o miejsce w gminnej radzie seniorów? Uważamy, że konieczne jest umożliwienie każdej osobie starszej udziału w pracach gminnej rady seniorów. Jest to tym bardziej istotne, że szczególnie w środowiskach miejskich może pojawić się zainteresowanie pracami w takiej radzie. Projektodawca stwierdza w uzasadnieniu, że projekt zmiany ustawy nie pociąga za sobą obciążeń dla budżetu państwa ani dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Z tym twierdzeniem trudno się zgodzić, ponieważ od pierwszych prac związanych z opracowaniem statutu gminnej rady seniorów aż po jej funkcjonowanie towarzyszyć jej będą stałe wydatki, które będzie musiał ponieść samorząd. Nieprawdziwe jest więc stwierdzenie, że powołanie tego gremium odbędzie się bez kosztów, i w tej sytuacji niezwykle naganny jest brak konsultacji z przedstawicielami samorządów gminnych. Bezustanne obarczanie samorządów nowymi obowiązkami bez jakiejkolwiek rekompensaty czy partycypacji w kosztach ze strony państwa jest działaniem na jego szkodę, jak również na szkodę osób starszych, którym winni jesteśmy szacunek i pomoc w rozwiązywaniu codziennych problemów. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku.