PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Sławomir Skwarek
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Psujecie piękną, działającą ideę spółdzielczości. Jak senator wnioskodawca, działacz spółdzielczy wyobraża sobie rozpoczęcie działalności nowej spółdzielni z kapitałem założycielskim 50 zł? Ten start-up to będzie falstart. Czy widzicie zagrożenia przed wejściem do szkół komercyjnego lobby, od banków począwszy po korporacje handlowe? Jak zamierzacie przeciwdziałać temu zjawisku? A może zamierzacie je wspierać? Dlaczego projekt ustawy nie przewiduje żadnego wynagrodzenia dla opiekuna spółdzielni uczniowskiej? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Tomasz Zieliński
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrywany projekt ustawy wprowadzający spółdzielnie uczniowskie tak naprawdę wyważa otwarte drzwi. W szkołach i placówkach od wielu już lat działają spółdzielnie oparte na wzorcowym statucie, zaś ich początki sięgają początków XX w. Rozumiem, że ta ustawa może regulować pewne wątpliwości prawne dotyczące prowadzenia sklepików szkolnych, chociaż stanowisko dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 2019 r. jasno wskazuje, że spółdzielnia uczniowska nie prowadzi działalności gospodarczej i nie działa jako podatnik. Nie potrafię jednak zrozumieć, w jaki sposób ta ustawa ma zaktywizować uczniów do przedsiębiorczości. Powielanie już istniejącego prawa nie zachęci uczniów do nowej działalności, którą mogą od ponad 100 lat prowadzić w swoich szkołach. Pierwsze pytanie do wnioskodawców: Ile takich spółdzielni może powstać w jednej szkole? Jedna, trzy, pięć, może dziesięć? I drugie pytanie: Dlaczego nauczyciel opiekun, który de facto odpowiada (Dzwonek) za działalność spółdzielni, ma być obciążony kolejnym wolontariatem? Dziękuję bardzo.
Mówca: Władysław Dajczak
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Można powiedzieć krótko, jednym zdaniem: ten projekt to piękne hasła, ale reszta to jest coś, co budzi wielkie kontrowersje. Pani poseł, przedstawiając stanowisko Koalicji Obywatelskiej, powiedziała, że on wprowadza bardzo jasne, klarowne podstawy prawne do tworzenia tych spółdzielni. Pani poseł chyba się nie zapoznała z opiniami związków nauczycieli, dyrektorów i samorządów. To właśnie samorządy alarmują, że projekt jest niebezpiecznie niedopracowany, wskazując na wiele grup ryzyka, mówiąc o ryzykach prawnych, finansowych, organizacyjnych, wychowawczych. Nie ma jasnych regulacji dotyczących ważnych kwestii: podatku VAT, ewidencji księgowej, dokumentowania obrotu, odpowiedzialności finansowej. To wszystko, drodzy państwo, sprawia, że jest pytanie, po co taki projekt mamy wprowadzać. Dyrektorzy już dziś toną w biurokracji, nauczyciele są przeciążeni, dostają kolejne obowiązki (Dzwonek), dostają je bez pieniędzy i jasnych procedur. To jest projekt, który jest niedopracowany i nie powinien wejść w życie. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak)
Mówca: Marek Subocz
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W tym projekcie jest wiele poważnych wątpliwości. Tworzy się podmiot, który może prowadzić działalność handlową i usługową, a jednocześnie nie ma osobowości prawnej i nie podlega pełnym zasadom ruchunkowości. To tworzy ryzyko niejasnych interesów prowadzonych na terenie szkoły pod pozorem działalności edukacyjnej. Dodatkowo projekt nakłada na nauczycieli opiekunów, jak to zawsze z waszej strony, nowe obowiązki związane z nadzorem działalności i rozliczeń finansowych, ale nie przewiduje dla nich żadnego dodatkowego wynagrodzenia ani ochrony prawnej. To kolejny przykład przerzucania odpowiedzialności na szkoły i nauczycieli bez zapewnienia realnego wsparcia. Nie wiadomo więc jasno, kto odpowiada za ewentualne długi, błędy czy szkody: szkoła, nauczyciel czy rodzic. Dlatego pytam: Kto ponosi odpowiedzialność za działalność spółdzielni oraz jakie mechanizmy nadzoru finansowego przewidziano w projekcie? Skąd spółdzielnia ma pozyskać realny kapitał początkowy, skoro maksymalna składka członkowska wynosi jedynie 10 zł (Dzwonek), czyli łącznie daje to 50 zł, oraz dlaczego nauczyciele mają wykonywać dodatkowe obowiązki bez żadnego dodatkowego wynagrodzenia? (Oklaski)
Mówca: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na wstępie chciałabym podkreślić, że ten projekt ustawy i przepisy, które są zawarte w tym projekcie ustawy, to są przepisy regulujące funkcjonowanie już istniejących spółdzielni uczniowskich i ci nauczyciele, którzy prowadzą te spółdzielnie uczniowskie, przecież w tym momencie prowadzą te spółdzielnie nieodpłatnie. Przepisy, które są zawarte w tym projekcie ustawy, mają te niejasności, które zostały zgłoszone przez nauczycieli, rozwiać. I to jest najważniejszy element tego projektu ustawy. Co ważne, te przepisy nie mają charakteru obligatoryjnego. To są przepisy, które mają charakter porządkujący, więc jeśli w jakiejś szkole nie będzie zgody dyrektora szkoły na funkcjonowanie spółdzielni uczniowskiej (Dzwonek), to taka spółdzielnia uczniowska w tej szkole nie powstanie. Dziękuję bardzo.
Mówca: Alicja Łuczak
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Spółdzielnie uczniowskie przez lata były i wciąż pozostają nieodłącznym elementem szkolnej przestrzeni. W niewielkim sklepiku w mojej szkole można było nabyć przybory szkolne, słodycze czy kanapki. Praca młodych ludzi na każdej przerwie wymagała odpowiedzialności, uczciwości, doskonaliła umiejętność liczenia i kształtowała przedsiębiorczość. Kluczowe w tym wszystkim było jednak zaangażowanie nauczyciela opiekuna spółdzielni. Tu pozdrawiam serdecznie koleżankę Elżbietę i panią Danutę. To był codzienny dodatkowy obowiązek: przeliczyć utarg, sprawdzić towar, zrobić kolejne zamówienia. Dlatego po prostu wracamy do starych dobrych praktyk, które już funkcjonują, nieobowiązkowych, o czym koleżanka mówiła, ale dających ramy prawne dla funkcjonowania spółdzielni z działalnością handlową, usługową czy wytwórczą. Warto podkreślić, że nie będą one objęte obowiązkami fiskalnymi, a zyski zostaną przeznaczone na potrzeby szkoły i uczniów, np. w mojej szkole (Dzwonek) to był zakup nagród czy dofinansowanie wycieczek. Mam tylko jedno pytanie: Czy przewiduje się zapis o dodatku finansowym dla nauczyciela opiekuna? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Magdalena Małgorzata Kołodziejczak
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Jak tutaj wszyscy siedzimy, pewnie pamiętamy sklepiki szkolne, które ratowały nas w przypadkach braku śniadania i braku picia. To była formuła, w której uczyliśmy się zarządzania, ekonomii, małego biznesu. Dzisiaj mówimy tutaj o trudnościach, o problemach i o wyzwaniach. Tak jest, proszę państwa. Jak inaczej uczyć młodych ludzi poruszania się w tym dosyć skomplikowanym świecie, jak nie takimi małymi, prostymi krokami? Odpowiedzią na to są oczywiście spółdzielnie uczniowskie. Proszę państwa, nie obligo, ale zgodnie z uznaniem. Jeśli ktoś, dyrektor szkoły, a przede wszystkim uczniowie uznają, że taka spółdzielnia może funkcjonować, to absolutnie tak. Przypomnijcie sobie państwo, jak w niektórych szkołach na różnego rodzaju imprezach sprzedaje się ciasta upieczone przez rodziców. To jest niestety niezgodne z obowiązującymi przepisami. Żeby to uregulować i dać furtkę do naprawy tej sytuacji (Dzwonek), właśnie spółdzielnie będą na to odpowiedzią. Gratuluję tego pomysłu, jestem absolutnie za. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowna Pani Minister! Miałem możliwość prowadzenia sklepiku szkolnego w liceum zawodowym w Gnieźnie. I to było cenne doświadczenie. Mamy też inne dobrowolne formy edukacji obywatelskiej, takie jak młodzieżowe rady gmin, ale tam wpisaliśmy, po pierwsze, możliwość finansowania przez budżety, a po drugie, możliwość finansowania tego opiekuna. Zwracam się z uprzejmą prośbą do pani minister o to, aby rozważyć w resorcie program wspierający funkcjonowanie i start tych spółdzielni uczniowskich. Ten start jest istotny i ważny. Stąd mamy ˝Wyjście z klasą˝, program, który jest w tej chwili realizowany, czy wiele innych. Skoro to wszystko dzieje się w pionie szkolnym od ministerstwa, więc szkoły, dyrektorzy i spółdzielnie mogłyby otrzymywać takie wsparcie. (Dzwonek) O taki program po przyjęciu tej ustawy bardzo proszę. Dziękuję.
Mówca: Bogumiła Olbryś
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W polskiej oświacie potrzebne są dziś tylko i wyłącznie dotacje i pieniądze na to, żeby szkoły mogły się dobrze i konstruktywnie rozwijać. Zadań mają bardzo dużo. Jest 17 jednostek nadzoru i kontroli w polskich szkołach. Nie wiem, czy o tym wiecie. A kolejne zadania dodajecie i dodajecie je nauczycielowi. A kimże może być ten nauczyciel? Ileż zadań może wykonać, cały czas mając pod opieką 30-35 dzieciaków? Drodzy państwo, najpierw trzeba go godziwie wynagrodzić i dawać mu dobre dodatki za zadania, które ciągle dodajecie. Ileż ten nauczyciel może udźwignąć? Pytania: Jakie problemy systemowe w polskiej oświacie mogą rozwiązać proponowane zmiany? Czy przeprowadzono analizę skutków społecznych i finansowych projektowanych przez państwa przepisów? Jak projekt zmian wpłynie na autonomię szkół i na kompetencje dyrektorów? Jak zmiany wpłyną na prawa uczniów i bezpieczeństwo w szkołach? Bo mi się wydaje, że to nie ma (Dzwonek) większego sensu. Jak będą wyglądały zasady nadzoru nad tymi finansami? To wszystko musi mieć początek i koniec. Nie możemy dzieci wyrywać z kontekstu: dać im coś bez efektu końcowego. Jaka to będzie nauka? Nauka to początek i zakończenie jakiejś sprawy. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Lucjan Marek Pietrzczyk
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zadziwiające jest to, że z jednej strony bez przerwy mówimy o niedostatkach edukacji ekonomicznej wśród dzieci i młodzieży, a z drugiej - prawa strona bardzo walczy z narzędziem, które w sposób realny takie kompetencje kształtuje. Pani poseł, która mówiła przede mną, przypomnę o wielkiej trosce Prawa i Sprawiedliwości o nauczycieli w 2019 r., w trakcie strajku nauczycielskiego. Jak byliśmy traktowani przez PiS? Przypomnę też o głodowych pensjach za czasów PiS-u. Gdyby pani poseł słuchała, to by się mogła odnieść. Mam dwa pytania. Rola i odpowiedzialność opiekuna. Projekt nakłada na radę pedagogiczną obowiązek wyznaczenia opiekuna, który sprawuje nadzór i kontrolę. Jako nauczyciel praktyk pytam o zakres odpowiedzialności. Czy jeśli w kasie spółdzielni powstanie manko lub pojawią się inne niedostatki finansowe (Dzwonek), nauczyciel będzie za to odpowiadał dyscyplinarnie i materialnie? Drugie, krótkie pytanie. Samodzielność uczniów kontra nadzór dyrektora. Projekt daje dyrektorowi prawo do uznania działalności za niezgodną ze statutem, co skutkuje jej likwidacją. W moim mniemaniu projekt tworzy strukturę ubezwłasnowolnioną przez decyzje administracyjne dyrektora. Uważam, że nie powinno tak być.
Mówca: Krzysztof Habura
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekt dotyczący spółdzielni uczniowskich zasługuje na poparcie, ponieważ przywraca bardzo ważny element praktycznej edukacji obywatelskiej i gospodarczej młodego pokolenia. To rozwiązanie może mieć szczególne znaczenie dla szkół zawodowych, techników i szkół rolniczych, także w mniejszych miejscowościach, gdzie szkoła często jest centrum aktywności lokalnej. Docenić należy także próbę ograniczenia biurokracji przez wyłączenie obowiązku rejestracji działalności gospodarczej czy też uproszczenie zasad rachunkowości. Mam dwa pytania: Kto będzie ponosił odpowiedzialność finansową i cywilną za zobowiązania spółdzielni uczniowskich w przypadku powstania szkody lub zadłużenia? Czy planowane jest wprowadzenie mechanizmów ochrony i wsparcia dla nauczycieli opiekunów, którzy faktycznie (Dzwonek) będą ponosili odpowiedzialność organizacyjną za działalność takich spółdzielni? (Oklaski)
Mówca: Ewa Szymanowska
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Jestem niezmiernie zasmucona tym, że są na sali osoby, które mają wątpliwości co do tego, że ten projekt jest naprawdę dobry i będzie przydatny, jeżeli chodzi o tworzenie spółdzielni uczniowskich. (Wypowiedź poza mikrofonem) Pan mówi: bezobjawowy. Ja myślę, że projekt ustawy będzie miał bardzo dobre skutki, ponieważ tworzy długo oczekiwaną podstawę prawną dla działalności spółdzielni uczniowskich. Chciałabym zapytać, czy w toku prac nad projektem analizowano możliwość przygotowania wzorcowych statutów lub rekomendacji organizacyjnych dla szkół, które chciałyby zakładać spółdzielnie uczniowskie - tak aby ułatwić dyrektorom, nauczycielom i uczniom praktyczne wdrożenie tych rozwiązań. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marzena Anna Machałek
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Myślę, że trzeba sobie jasno powiedzieć, że dziś szkoła naprawdę boryka się z wielkimi, dramatycznymi problemami. Dramatycznym problemem jest demografia, gwałtowny wzrost problemów psychicznych wśród dzieci, a przede wszystkim chaotyczne, nieprzemyślane reformy pani minister - przepisy, które zamiast porządkować system, wprowadzają jeszcze większy chaos. Tymczasem Senat w swojej mądrości zajmuje się spółdzielniami uczniowskimi, przepisami, które wprowadzają więcej chaosu niż porządku. A przedsiębiorczość, przypomnę, to przede wszystkim odpowiedzialność, samodzielność, umiejętność współpracy, kreatywność, odwaga w działaniu. (Poseł Lucjan Marek Pietrzczyk: I praktyka.) To kompetencje społeczne i życiowe, które buduje się przez dobrą edukację, stabilną szkołę, autorytet nauczyciela, kontakt z realnym światem pracy oraz mądre szkolnictwo branżowe i techniczne. Bez realnego wsparcia finansowego ta ustawa niewiele wnosi. (Dzwonek) Apeluję: zajmijcie się prawdziwymi problemami polskiej szkoły, bo one są ważne i pilne. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Dziwią mnie niektórzy nauczyciele, którzy zaduszają kreatywność młodych ludzi w podstawówkach. Tutaj podziękowanie dla ministerstwa za danie podstawy prawnej, pewnego bezpieczeństwa. To ustawa maksymalnie prosta, i taka ma być - dla ucznia i nauczycieli, a nie dla prawników. To przede wszystkim promocja przedsiębiorczości, promocja młodego człowieka, zaradności, odpowiedzialności. Uczniowie uczą się zaradności od samego początku, od szkoły podstawowej. Jest to dobry przykład. Chodzi o to, by promować tego typu przedsięwzięcia, zadania, zwłaszcza w tych małych miejscowościach, oddalonych, gdzie nie ma inkubatorów przedsiębiorczości. Tam powinny być tworzone i wspierane spółdzielnie. Mam pytanie, pani minister, czy będą jakieś granty promocyjne na stworzenie tego typu spółdzielni.
Mówca: Bartłomiej Dorywalski
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W Polsce funkcjonuje ok. 7 tys. spółdzielni uczniowskich. Zrzeszają one ok. 300 tys. młodych ludzi i funkcjonują bez tego rozwiązania prawnego. My nie jesteśmy przeciwko idei spółdzielczości uczniowskiej, bo ta idea jest, szanowni państwo, niezwykle słuszna. Ona uczy przedsiębiorczości, odpowiedzialności, praktycznego działania we wspólnocie, zwłaszcza teraz, w czasach, gdy coraz częściej mówi się o potrzebie edukacji ekonomicznej, budowania kompetencji społecznych młodego pokolenia. Czy projektodawcy są w stanie jednoznacznie wskazać, kto będzie ponosił odpowiedzialność cywilną, finansową, organizacyjną za działalność spółdzielni uczniowskiej, w szczególności za dokumentację, obrót środkami finansowymi, rozliczenia, ewentualne nieprawidłowości, skoro projekt nie rozstrzyga jasno statusu prawnego samej spółdzielni ani roli nauczyciela, opiekuna, w tym wypadku dyrektora szkoły? Dziękuję.
Mówca: Grzegorz Piechowiak
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W latach 80. sam byłem prezesem spółdzielni uczniowskiej w liceum ekonomicznym, gdzie było walne zgromadzenie, był zarząd, była komisja rewizyjna i był nauczyciel przedmiotu zawodowego, który opiekował się tą spółdzielnią. Jak chcecie spowodować, że pięciu czy nawet dziesięciu, jeżeli się tylu znajdzie, członków spółdzielni zwoła walne zgromadzenie? Czy oni w ogóle wiedzą, co to są za pojęcia? Chodzi o osoby ze szkoły podstawowej. Podejrzewam, że nie. I kto będzie opiekunem? Nauczyciel języka polskiego, WF-u, historii? To chyba nie ma najmniejszego sensu. Sama idea jest dobra, ale myślę, że przy szkole podstawowej w tak rozbudowanym systemie będzie to wielki problem. I oczywiście odpowiedzialność finansowa, o której tu była już mowa. Czy nauczyciel, który jest wyznaczony przez dyrektora, np. nauczyciel historii, będzie ponosił odpowiedzialność finansową za zdarzenia, które mogą nastąpić w ramach prowadzenia działalności gospodarczej? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Anna Wojciechowska
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt jest bardzo dobry. Nauczy przedsiębiorczości, planowania i odwagi przy podejmowaniu decyzji. Jako dyplomowany doradca zawodowy często miałam do czynienia z młodymi ludźmi planującymi założenie własnej firmy. Niestety ich wiedza nierzadko kończyła się jedynie na przekonaniu, że w tej branży można dobrze zarobić. Nie mieli pojęcia o prowadzeniu przedsiębiorstwa. Brakowało podstawowej wiedzy o prowadzeniu działalności, odpowiedzialności, finansach, podatkach czy budowaniu relacji z klientem, odpowiedzialności za pracowników. Dlatego rozwijanie przedsiębiorczości już w szkołach, m.in. poprzez spółdzielnie uczniowskie, wydaje się bardzo potrzebnym kierunkiem. To szansa, aby młodzi ludzie zdobywali praktyczne doświadczenie, uczyli się współpracy, odpowiedzialności, zanim podejmą decyzję o własnym biznesie. Pytanie, czy szkoły będą odpowiednio wspierane i przygotowywane, aby takie inicjatywy rzeczywiście rozwijały praktyczne umiejętności, a nie pozostały tylko formalnym zapisem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Dorota Marek
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Szkoła nie może być tylko miejscem teoretycznych wykładów. Musi być poligonem doświadczalnym dla przyszłych pokoleń. Dzisiaj robimy milowy krok, by tak się stało, wprowadzając ramy prawne dla spółdzielni uczniowskich. Do tej pory te cenne inicjatywy opierały się na przepisach z 1983 r., co budziło lęk dyrektorów przed biurokracją. Ta ustawa to zmienia. Dajemy jasne zasady. Spółdzielnia staje się bezpieczną wewnątrzszkolną formą nauki przedsiębiorczości. Stawiamy na prostotę, maksymalnie upraszczamy rachunkowość. To ma być nauka zarządzania i współpracy, a nie walka z grubymi księgami finansowymi. Tu nie chodzi o zysk do kieszeni, ale gospodarność, odpowiedzialność i solidarność. Uczniowie powyżej 13. roku życia nauczą się, jak realnie prowadzić sklepik, świadczyć usługi czy organizować wydarzenia. To projekt, który uczy młodych Polaków sprawstwa i brania spraw w swoje ręce pod okiem doświadczonych pedagogów. Inwestujemy w postawy, które zaprocentują w całym dorosłym życiu.
Mówca: Adam Krzemiński
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W ramach podsumowania, żeby wybrzmiało to jasno, chcę powiedzieć, po pierwsze, że funkcjonuje w Polsce kilka tysięcy spółdzielni, które mają ok. 300 tys. członków, które funkcjonują w niedookreślonych przepisach prawa. Ten projekt daje szansę wykreślenia odpowiednich ram funkcjonowania, tak żeby to funkcjonowanie spółdzielni stało się bezpieczne, dlatego że pojawiają się znaki zapytania, problemy związane z tym, że jest to gospodarowanie środkami. Po drugie, tworzenie spółdzielni jest fakultatywne. Nikt nikogo, żadnej szkoły, żadnych uczniów, nie obliguje do tego, żeby tego typu instytucje, te inicjatywy miały powstawać. To ma być oddolna inicjatywa i chęć tworzenia tego typu aktywności w szkołach i placówkach oświatowych. To, co też warto podkreślić: to dyrektor musi zdecydować, czy wyraża zgodę na funkcjonowanie tego typu instytucji jak spółdzielnia w swojej szkole, to nauczyciel wyraża zgodę - taka poprawka została w komisji złożona i taki przepis będzie w treści ustawy - na to, aby stać się opiekunem, co oznacza, że takiej zgody wyrazić nie musi. Jeśli więc jest zgoda dyrektora, jest zgoda nauczyciela i są chętni, aby zaangażować się w ten pomysł, dopiero wtedy ewentualnie może taka spółdzielnia powstać. Popieram pomysł pana posła Sachajki - dziękuję za tę propozycję, to jest świetny pomysł - aby uaktywnić i dać szansę na tworzenie tej spółdzielni, tworząc ministerialny program, który mógłby wspierać ewentualnym wkładem, niewielkimi zresztą środkami, powstawanie tego typu spółdzielni uczniowskich. Proszę o to, żeby nad projektem dalej pracować, ewentualnie zastanowić się nad doprecyzowaniem, tak żeby nie budził już żadnych wątpliwości i żeby dać szansę na to, żeby szkoły, uczniowie mieli możliwość aktywizowania się właśnie w tym zakresie działalności, bo mamy wielu wspaniałych młodych ludzi, którzy chcą swoją aktywność realizować również w tym zakresie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Omawiany projekt dotyczy spółdzielni uczniowskich, a więc inicjatywy, która co do zasady może mieć wartość wychowawczą i edukacyjną. Uczenie młodych ludzi przedsiębiorczości, odpowiedzialności, współpracy, gospodarności i praktycznego działania jest kierunkiem słusznym. Dobra intencja nie zwalnia jednak ustawodawcy z obowiązku przygotowania dobrego prawa. A w tym projekcie już na etapie konsultacji pojawiły się poważne zastrzeżenia ze strony ministerstw i instytucji publicznych. Chciałabym zadać kilka pytań. Skoro projekt zakłada, że spółdzielnia uczniowska nie będzie miała osobowości prawnej, to kto konkretnie będzie ponosił odpowiedzialność za jej zobowiązania: szkoła, dyrektor, nauczyciel opiekun czy uczniowie? Czy przeprowadzono analizę ryzyka prawnego dla dyrektorów szkół i nauczycieli, którzy mieliby nadzorować działalność spółdzielni, jej dokumentację i rozliczenia finansowe? Na czym dokładnie ma polegać opieka nauczyciela nad spółdzielnią? Czy będzie to dodatkowy obowiązek służbowy? Czy przewidziano za to wynagrodzenie albo zmniejszenie innych obowiązków? Czy działalność handlowa prowadzona przez spółdzielnię uczniowską, np. sklepik szkolny, będzie podlegała opodatkowaniu VAT? Czy będzie obowiązek ewidencjonowania sprzedaży? Czy szkoła będzie musiała wykazywać te obroty w swoich rozliczeniach?
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To jest jeden z tych projektów, które na pierwszy rzut oka wydają się niewielkie, ale mogą mieć bardzo dobry wpływ na szkołę i młodych ludzi. Bo szkoła nie powinna uczyć wyłącznie teorii, powinna też uczyć współpracy, odpowiedzialności, organizacji i praktycznego działania. I właśnie temu mają służyć spółdzielnie uczniowskie. Projekt tworzy wreszcie jasną podstawę prawną dla ich funkcjonowania w szkołach i placówkach oświatowych. To ważne, bo takie inicjatywy w wielu szkołach działają od lat, ale często funkcjonowały trochę obok systemu, bez wyraźnych regulacji i poczucia bezpieczeństwa prawnego dla dyrektorów czy nauczycieli. A przecież dobrze prowadzona spółdzielnia uczniowska może być dla młodego człowieka jedną z najlepszych lekcji życia. To nauka odpowiedzialności za wspólne pieniądze, nauka współpracy, nauka uczciwości, nauka przedsiębiorczości w praktyce, a nie tylko z podręcznika. I trzeba powiedzieć jasno: młodzi ludzie naprawdę potrzebują dziś takich doświadczeń, bo często kończą szkołę z ogromną ilością teorii, ale bez podstawowych umiejętności organizacyjnych, społecznych czy finansowych. Jednocześnie trzeba uważać, żeby nie zrobić z tego kolejnego martwego obowiązku dla szkół i nauczycieli. Spółdzielnia uczniowska ma być szansą dla aktywnych uczniów, a nie kolejną biurokratyczną konstrukcją, którą szkoła będzie musiała odhaczyć. Bardzo ważne jest też to, by działalność takich spółdzielni rzeczywiście miała charakter edukacyjny i wychowawczy, a nie była sposobem na przerzucanie na uczniów obowiązków organizacyjnych szkoły.