Mówca: Piotr Polak
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie nasze stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, druki nr 3193 i 3593. Projekt, którym dzisiaj się zajmujemy, jest próbą uregulowania zasad funkcjonowania wspólnot gruntowych, czyli szczególnego rodzaju współwłasności odrębnej od współwłasności regulowanej przepisami zawartymi w ustawie Kodeks cywilny, której dotyczy obecnie ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Wspólnoty, o których mówimy, stanowią pozostałość po uwłaszczeniach włościan dokonanych na ziemiach polskich w XIX w. Aktualnie w Polsce istnieje 5100 wspólnot gruntowych o powierzchni ponad 107 tys. ha. Aż 3500 z tych wspólnot nie ma uregulowanego stanu prawnego, co jest niekorzystne zarówno dla rolników, jak i dla samorządów lokalnych. W ostatnich latach potrzebę zmiany przeszło 50-letniej ustawy zgłaszały samorządy, jak również zgłaszali rolnicy, współwłaściciele gruntów wspólnotowych. Dla wszystkich najistotniejszym problemem był zapis art. 11 ustawy z 1963 r., który zakazywał prowadzenia ksiąg wieczystych. Dodam, że zakaz ten jest na dzień dzisiejszy niekonstytucyjny, jest sprzeczny z art. 62 i art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Rządowy projekt ustawy z druku nr 3193 próbuje wyjść naprzeciw wspomnianym oczekiwaniom, ale w wielu zapisach robi to nieudolnie. Jeśli przeczytamy dokładnie choćby opinię BAS czy opinię GIODO, to zauważymy, że przedstawione zapisy są niekonstytucyjne, a w konsekwencji mogą prowadzić do utraty tychże udziałów przez dotychczasowych uprawnionych do udziału we wspólnotach na rzecz podmiotów korzystających w okresie ostatnich 5 lat ze wspólnoty gruntowej. Tak więc pozbawienie współwłaścicieli udziałów we współwłasności bez możliwości obrony może stanowić naruszenie konstytucyjnego prawa własności, to jest art. 64 konstytucji, oraz zasad poprawnej legislacji oraz zaufania do państwa, czyli art. 2 konstytucji. Proponowane przepisy nie wykluczają także tego, że uprawnienia do udziału we wspólnocie przysługiwać będą także osobom, które bezprawnie zagarnęły grunt i korzystały z niego w okresie ostatnich 5 lat. W związku z tym proponujemy poprawki, w których chcemy wnosić o wydłużenie do lat 10 wspomnianych okresów faktycznego korzystania w sposób nieprzerwalny ze wspólnoty. Proponujemy także wydłużenie do roku okresu przewidzianego na składanie wniosków przez uprawnionych do udziału we wspólnocie po wejściu w życie ustawy, tj. z 30 czerwca do 31 grudnia 2016 r., oraz wydłużenie terminu składana wniosków z 6 miesięcy do 12 miesięcy. Chcemy także w zmianie 8. nadać nowe brzmienie art. 11, zamiast jego uchylenia. Chodzi o to, aby w odniesieniu do nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową wprowadzić obligatoryjnie wpis do księgi wieczystej według powszechnie obowiązujących uregulowań określonych w ustawie o księgach wieczystych i hipotece. W kolejnej zmianie, w kolejnej poprawce chcemy wykluczyć konflikt interesów, dotyczący wójtów, burmistrzów czy prezydentów - myślę tu o art. 1 i zmianie 10. Proponujemy, aby statut spółki zatwierdzał nie wójt, burmistrz czy prezydent, lecz starosta. Z tego samego powodu proponujemy wykluczyć wójta, burmistrza z prawa do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały spółki, czyli wykreślić pkt 3 z art. 19a w zmianie 11. Pan poseł sprawozdawca odnosił się także do nieprawidłowości, jakie były zgłaszane zarówno przez generalnego inspektora ochrony danych osobowych, jak i Biuro Analiz Sejmowych w związku z podejrzeniem złamania zasady ochrony prywatności, tj. art. 47 konstytucji, poprzez zapis zobowiązujący do podania do publicznej wiadomości wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, czyli nieograniczony dostęp do danych osobowych. Z tych wszystkich powodów pojawiły się nasze propozycje poprawek, które już na ręce pana marszałka składam, a stanowisko uzależniamy od pozytywnego rozpatrzenia tychże poprawek. (Oklaski) Proszę bardzo.