Mówca: Energii Krzysztof Tchórzewski
Data: 2015-12-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Otóż było tutaj sporo pytań, natomiast niektóre z nich pokrywają się. Może tak po kolei. W trzech pytaniach pojawiał się wątek związany z tymi, którzy w ramach tej akcji prosumenckiej budują małe, przydomowe urządzenia wytwarzające energię elektryczną. Otóż w tym momencie, na bazie tego projektu ustawy te urządzenia będą mogły funkcjonować na zasadzie rynku konkurencyjnego. Dotychczas istnieje już ponad 300 takich prosumenckich, małych, przydomowych elektrowni i one funkcjonują na zasadzie 80% średniej ceny z poprzedniego roku. Ta średnia cena z poprzedniego roku jest zawsze w ostatnich latach opłacalna, dlatego że cały czas energia tanieje i z tego tytułu zawsze to się odnosi do wyższej ceny średniej. Jednocześnie, żeby poprawić sytuację, w tej ustawie, w tym projekcie ustawy jest zaproponowana kwota 100% średniej ceny wynikającej z rynku konkurencyjnego, a więc to dodatkowo jeszcze poprawia sytuację tych, którzy ewentualnie takie zamiary mają. Natomiast należy zwrócić uwagę na to, że zarówno jeśli chodzi o farmy wiatrowe, jak i o fotowoltaikę, to tutaj decyduje koszt inwestycji, natomiast koszty utrzymania są bardzo niewielkie. Jeżeli chodzi o drugie pytanie, dotyczące wdrożenia dyrektywy, to dyrektywa została wdrożona i Komisja Europejska wycofała wniosek złożony do Trybunału europejskiego. Jeśli chodzi o sprawy związane z systemem wsparcia, jeśli chodzi o istniejące farmy wiatrakowe, to będą one korzystały z dotychczasowego systemu wsparcia i tutaj nic złego nie powinno się dziać. Odnośnie do elektrowni o mocy do 40 kW, tutaj one będą korzystały właśnie z tego, co na początku powiedziałem, czyli wsparcia, znaczy będą sprzedawały po cenie wynikającej z rynku konkurencyjnego. I to także będzie po uchwaleniu, po wejściu w życie tej ustawy, jeżeliby weszła w takiej postaci, jak jest, ponieważ system prosumencki dotyczy tylko do 10 kW. Jeśli chodzi właśnie o możliwości wytwarzania, to cała polityka prosumencka jest założona w taki sposób, że ma ona dać możliwość wytworzenia energii elektrycznej na własne potrzeby i tylko to, co będzie ponad to, może być sprzedawane. Takie instalacje, jak powiedziałem na początku, już istnieją i te warunki sprzedaży będą jeszcze polepszone, bo cena, jak powiedziałem, wzrośnie z 80% do 100%. Sprawa lokalizacji farm wiatrowych to jest kwestia i sprzeciwów społecznych. Rzeczywiście tak jest. Natomiast tutaj trudno mówić o jakichś problemach z tym związanych, dlatego że społeczne protesty, które często się pojawiają, są związane właśnie z tym, że te farmy są lokalizowane zbyt blisko - takie jest ogólne odczucie - miejsc zamieszkania, jeśli chodzi o ludzi, i te efekty zdrowotne według niektórych badań wskazują na to, że one powinny być oddalone. Takie przepisy resort infrastruktury przygotowuje i to jest poza Ministerstwem Energii. Natomiast odnosząc się do przyczyn i do pytania pana przewodniczącego, jaka jest sytuacja, jeśli chodzi o przygotowanie do wejścia w życie, potrzebnych jest osiem rozporządzeń, sześć rozporządzeń jest wydanych, dwa są w przygotowaniu. I rzeczywiście one by nie były, nie weszłyby w życie od 1 stycznia. Biorąc pod uwagę okres 10 miesięcy, mogę powiedzieć tak, że te rozporządzenia, jeśli chodzi o system uzgodnień wewnętrznych i poprzednio międzykoalicyjnych, wchodziły bardzo trudno i tutaj chyba to były podstawowe przyczyny, które były związane z tym, że często było trudno w ramach i koalicji, i poprzednio uzgodnień międzyresortowych wiele rzeczy uzgodnić, czyli sprawność rządu jednak nie była zbyt wielka w tej dziedzinie. I w tych sprawach także, tutaj bardzo mocno występując, pan minister Kasprzak powinien się też chyba w piersi stuknąć. W końcu miał na to przez długi czas znaczny wpływ. A wstrzymanie jest związane nie tylko z tym, że nie ma rozporządzeń, bo to braliśmy najmniej pod uwagę, natomiast problem jest taki, że w kontakcie także z ministrem rolnictwa braliśmy pod uwagę to, że aukcje prawdopodobnie by doprowadziły do tego, że nie wygrałaby żadna biogazownia. Mamy ich w Polsce w tej chwili tylko 72. Większość instalacji to są instalacje, które są związane z oczyszczalniami ścieków lub ze składowiskami odpadów, a normalne rolnicze biogazownie nie miały dotychczas warunków do istnienia. Natomiast istnieje bardzo duża potrzeba społeczna takich biogazowni. Jest wiele miejscowości, że rozlewana po polach gnojowica nawet przejezdnych uderza bardzo mocno. I z tego tytułu dziwię się, że... I tutaj jest kwestia rzeczywiście sposobu rozwiązania, bo wiadomo, że w tych aukcjach te biogazownie by przegrały. Najlepszy efekt, najwięcej by rzeczywiście wygrały na lata, uzyskałyby farmy wiatrowe. Natomiast zastanawiamy się rzeczywiście, co zrobić, żeby było w Polsce przynajmniej z 1000 albo i więcej, a nie 70, jak jest obecnie, biogazowni. Biogazownie. W tych kontaktach z ministerstwem rolnictwa możemy to przyznać i jako minister energii chcę to wspierać, dlatego że mają w sobie parę rzeczy dodatkowych. Po pierwsze, są pewnym elementem lokalnej produkcji rolniczej. Dwa, bardzo mocno wspierają pewien porządek ekologiczny na terenach wiejskich, który wskutek właśnie tych dużych hodowli, których obecnie jest coraz więcej, jest zakłócany. I po trzecie, jednak w tych mniejszych miejscowościach generują miejsca pracy. Natomiast farmy, zarówno fotowoltaiki, jak i wiatrowe, tych miejsc pracy nie generują, więc z tych względów także to jeden z poważniejszych względów, dla których chcieliśmy popatrzeć, co można zrobić, żeby jednak i te biogazownie miały możliwość zaistnienia. To jest jedna z takich poważniejszych przyczyn, także tego, żeby się zastanowić, jak to ma funkcjonować. Obaw specjalnie nie mam, dlatego że chcę państwu wskazać, że jeżeli weźmiemy pod uwagę moc zainstalowaną ogółem, to jeśli chodzi o krajowy plan działań przyjęty w 2010 r., my systematycznie corocznie w zakresie ilości mocy zainstalowanej ten plan działań na dojście wyprzedzamy. Jeśli chodzi o produkcję energii elektrycznej, jeśli chodzi o odnawialne źródła energii, także ten plan działań wyprzedzamy. I faktem jest, że jeśli weźmiemy pod uwagę ogólną moc zainstalowaną, to w tej ogólnej mocy zainstalowanej największy udział, bo jeśli chodzi o megawaty, aż 4254 mają farmy wiatrowe, jeżeli weźmiemy III kwartał 2015 r. Jeżeli się odniesiemy do elektrowni na biomasę - 982, fotowoltaiki - 51, wodnych - ok. 1 tys. i na biogaz - niepełne 200. Jeżeli tak popatrzymy na to, to tutaj rzeczywiście różnorodność jest w pewnym sensie zakłócona, bo w stosunku do trzech pozostałych gałęzi ponadtrzy-, czterokrotnie nawet więcej mocy w tej chwili wytwarzają elektrownie wiatrowe, jeżeli weźmiemy pod uwagę elektrownie słoneczne, fotowoltaikę, to jest tylko 51 MW dotychczas zainstalowanych. Jeżeli popatrzymy na następne porównanie, to elektrownie, czyli na biogaz, funkcjonują, mogą funkcjonować w formie ciągłej i dodatkowo mają możliwości magazynowania gazu, a więc mają zapas, są dosyć przewidywalne, jeśli chodzi o produkcję. Natomiast jeżeli odniesiemy się do dwóch pierwszych, są to elektrownie słoneczne i elektrownie wiatrowe, to tutaj system produkcji energii jest nieprzewidywalny. Rzecz polega na tym, że efekt ekologiczny uzyskujemy tylko dlatego, że podobną moc, jaką gwarantują nam te elektrownie, musimy w rezerwie trzymać w energii czarnej, czyli musimy konserwować i utrzymywać do tego w stałej gotowości elektrownie węglowe, a więc musimy mieć tutaj podwójną ilość mocy zainstalowanej. Efekt początkowy jest korzystniejszy, wydawałoby się, samej prostej produkcji, ale efekt końcowy, jeśli chodzi o koszty - koszty ogółem i koszty ponoszone przez państwo z tytułu zabezpieczenia tej rezerwy - są one bardzo duże, więc w tych wszystkich dziedzinach musimy wypełniać przyjętą w ramach Unii Europejskiej, nałożoną na Polskę i akceptowaną ilość wyprodukowania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. To w pełnym zakresie chcemy realizować, ale też dążymy do tego, żeby ten efekt końcowy był jak najkorzystniejszy, zarówno dla obywateli, jak i dla państwa polskiego, więc nie możemy też iść tylko w prostej formie, że wydamy pieniądze, bo są te pieniądze, które trzeba wydać. Te pieniądze także obciążają nasz budżet, więc musimy pamiętać o tym, że w efekcie końcowym cena energii, którą obywatel musi zapłacić, że energia jest droższa. Jeśli nawet pieniądze pójdą do jednego wytwórcy, to musimy patrzeć, z jednej strony, żeby ta energia była w zakresie efektu ekologicznego, czyli produkowana ze źródeł odnawialnych, jak najtańsza, nie tylko dlatego, że dotujemy, już na to nie patrzymy, musimy patrzeć na efektywność ekonomiczną, z drugiej strony bardzo ważne jest to, co było wcześniej procedowane w Sejmie, czyli bardzo ważna jest walka o efektywność energetyczną. To tyle w odpowiedzi na pytania. Dziękuję bardzo.