Mówca: Paweł Masełko
Data: 2026-01-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt i przyjemność przedstawić dzisiaj tutaj stanowisko klubu Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o działalności kosmicznej. Jest on w druku nr 2078. Szanowni państwo, wszyscy obserwujemy, widzimy, jak szybko następuje rozwój branży związanej z kosmosem, z eksploracją kosmosu, jak to się rozwija, jakie zmiany nastąpiły. Informacje, które uzyskujemy w wyniku eksploracji przestrzeni kosmicznej, wpływają również na gospodarkę. Jeśli chcemy dzisiaj mówić o nowoczesnej gospodarce, o gospodarce innowacyjnej, to musimy być również w przestrzeni kosmicznej. Chciałbym tu podkreślić zmiany, które następują. W 2025 r. mieliśmy drugiego Polaka w przestrzeni kosmicznej, pana dr. Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego. Jak zmienia się ta branża? Do eksploracji kosmosu bardzo mocno wchodzi branża prywatna. W przeszłości były to najczęściej instytucje publiczne. Podam amerykański przykład - NASA. Dzisiaj w przypadku eksploracji przestrzeni kosmicznej NASA korzysta z pomocy firm prywatnych. Firmy prywatne gwarantują dzisiaj wyniesienie rakiety na orbitę okołoziemską czy też w dalsze czeluście kosmosu. Widzimy, że ten obszar wymaga dookreślenia. Ustawa, o której mówił pan minister Michał Jaros, wychodzi naprzeciw tego typu działaniom. Często z mediów dowiadujemy się, że jakieś polskie firmy uczestniczą w przekazywaniu technologii, rozwiązań, które wykorzystywane są do eksploracji kosmosu. Mówiąc o tej otoczce, chciałbym również bardzo mocno podkreślić starania Polski. Staramy się o to, żeby jedną z siedzib Europejskiej Agencji Kosmicznej, ESA była Polska. Wszyscy, jak myślę, kibicujemy temu projektowi. To też pokazuje zaangażowanie w obszarze rozwoju działalności kosmicznej. Należy również podkreślić, że ta ustawa, te regulacje wpisują się w polską strategię kosmiczną, która jest realizowana przez polski rząd. Szanowni Państwo! To jest pierwsze czytanie. Należy zadać z tego miejsca kluczowe pytanie, które będzie też padało w toku dalszego procedowania nad ustawą: Czy ta ustawa jest zbyt ogólna, czy zbyt szczegółowa? Z perspektywy kogoś, kto ją przeczytał i przeanalizował, wydaje się, że ta ustawa wychodzi naprzeciw rynkowi, wynika z potrzeby, żeby uregulować ten sektor. Chodzi również o to, aby nie przesadzić. To jest dzisiaj kluczowe. Sztuką nie jest bardzo potężne rozbudowanie danej ustawy, ale przygotowanie jej tak, żeby pozwalała stronie państwowej, głównemu administratorowi, jakim jest prezes Polskiej Agencji Kosmicznej, na kontrolę nad tym, a co za tym idzie, żeby pozwalała uzyskiwać wiedzę o tym, jakie działania podejmują firmy w obszarze eksploracji kosmosu. Chodzi o to, żeby tego nie przeregulować. Na pewno dobrym rozwiązaniem jest to, że uczelnie wyższe są promowane, jeśli chodzi o kwestię wnoszenia opłaty za zgodę, licencję na to, żeby realizować te działania w obszarze eksploracji kosmosu. To będzie motywowało również prywatny biznes do tego, żeby łączyć siły z uczelniami wyższymi, żeby przekazywać sobie wzajemnie know-how. Będzie to pozytywny impuls, dzięki któremu otrzymamy zysk w postaci rozwoju polskiej nauki. Dobrym rozwiązaniem jest również obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, żeby ci, którzy wysyłają jakieś przedmioty w przestrzeń kosmiczną, odpowiadali za ewentualne konsekwencje tego, że te przedmioty spadną na miejsca, które nie są do tego przeznaczone, co nie było zaplanowane. Jest to dobry projekt, który wychodzi temu naprzeciw. Tak jak powiedziałem, klub Koalicja Obywatelska liczy na to, popiera oczywiście te rozwiązania i liczy na konstruktywną i merytoryczną dyskusję wszystkich środowisk politycznych. Dziękuję uprzejmie.