Mówca: Andrzej Szejna
Data: 2020-12-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedowany projekt ustawy o zasadach współpracy prawnej w sprawach karnych między Rzecząpospolitą Polską i terytorium, do którego stosuje się prawo karne należące do właściwości Ministra Sprawiedliwości Tajwanu, ma przede wszystkim transponować instrument o współpracy w sprawach karnych do polskiego porządku prawnego. Jest to więc ustawa, która umożliwia stosowanie uzgodnień porozumienia zawartego między Biurem Polskim w Tajpej a Biurem Przedstawicielskim Tajpej w Polsce o współpracy prawnej w sprawach karnych, podpisanego dnia 17 czerwca 2019 r. Art. 1 ustawy transponującej wskazuje bowiem, że współpraca z Tajwanem prowadzona jest na podstawie porozumienia, a więc w trybie i na zasadach w nim określonych, w tym określających chwilę jego wejścia w życie. Odnosząc się zatem do procedowanej ustawy, należy mieć na względzie właśnie to porozumienie, które określa zasady m.in. wzajemnej pomocy prawnej, ekstradycji, udzielania informacji o prawie i praktyce jego stosowania oraz udzielania informacji dotyczących ścigania i zapobiegania przestępstwom. W zakresie nieuregulowanym porozumieniem stosowane będą przepisy właściwego prawa krajowego, w przypadku Polski oczywiście będzie to Kodeks postępowania karnego. Strona tajwańska, która była inicjatorem podpisania porozumienia, wskazywała, że terytorium Polski jest miejscem niestety wykorzystywanym do oszustw internetowych. Długi czas rozpatrywania wniosków o udzielenie pomocy prawnej utrudnia postępowanie karne, szczególnie w zakresie cyberprzestępczości, kiedy szybki czas reakcji organów ścigania może doprowadzić do zatrzymania sprawców, natomiast zwłoka najprawdopodobniej będzie skutkować uniemożliwieniem wymierzenia sprawiedliwości. Lewica wielokrotnie podnosiła w tej Izbie postulaty dotyczące zwiększenia skuteczności obrony naszej cyberprzestrzeni na polu militarnym, jak również zwalczania coraz częstszych przypadków przestępstw popełnianych w Internecie. Stosowanie postanowień porozumienia przyspieszyłoby i uprościło prowadzenie postępowań karnych w tego rodzaju sprawach wszczętych zarówno przez polskie, jak i przez tajwańskie organy ścigania. Ponadto na mocy art. 5 określającego zasady przekazywania osób skazanych umożliwiłoby sprowadzenie obywatela Polski, o czym była już mowa, odbywającego obecnie karę pozbawienia wolności w tajwańskim zakładzie karnym. Sprawa dotycząca prawa do wykonywania w Polsce wymierzonej mu kary pozbawienia wolności jest w toku od 2018 r. Obecny stan prawny - brak podstaw do stosowania porozumienia o współpracy - zdecydowanie nie sprzyja efektywności realizacji wniosku. Wysoka Izbo! W wymiarze międzynarodowym przyjęcie ustawy transponującej umożliwi intensyfikację kontaktów polsko-tajwańskich. Nie można jednak zapomnieć, że Tajwan przewiduje w swoim porządku prawnym stosowanie kary śmierci. Klub parlamentarny Lewica popiera procedowany projekt ustawy ze względu na zdecydowane uproszczenie i przyspieszenie postępowania karnego w sprawach między RP i terytorium, do którego stosuje się prawo karne należące do właściwości (Dzwonek) ministra sprawiedliwości Tajwanu. Mamy jednak na uwadze kwestie etyczne dotyczące wykonywania kary śmierci. Apelujemy o wzmożone kontakty międzynarodowe zmierzające do jej zniesienia. Dziękuję.