Mówca: Antoni Macierewicz
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość zgłaszam wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu zarówno projektu ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jak i projektu ustawy o Agencji Wywiadu. Zgłaszam ten wniosek, Wysoka Izbo, przede wszystkim ze względu na bezpieczeństwo państwa, zgłaszam ten wniosek ze względu na dobro służb specjalnych możliwość ich skutecznego działania, ale zgłaszam ten wniosek także ze względu na - proszę wybaczyć, panie ministrze - stopień absurdalności uzasadnienia, które towarzyszy tym ustawom. Polska, Europa, a w jakimś wymiarze też świat, znalazły się w sytuacji, chodzi o rosyjską agresję na Ukrainę, która - co musimy przewidywać - zmieni strukturę geopolityczną świata i będzie nas zajmowała przez następne nie dni, nie tygodnie, ale lata. Inaczej to przewidywały albo nie przewidywały służby specjalne, niszczone, destruowane przez rząd pana premiera Donalda Tuska. Otóż w tej sytuacji mamy odwoływanie się do największej zmiany czy modelowanie największej zmiany w służbach specjalnych po 1989 r., bo to nie jest żadna reforma, nie mamy do czynienia z żadną reformą. Mamy do czynienia z partykularnymi koncepcjami i interesami poszczególnych ministerstw, poszczególnych osób, które całkowicie rozbijają wypracowany przed 16 laty - i przez 16 lat funkcjonujący - jednolity model, który jest kompatybilny z modelami funkcjonującymi zarówno w kontynentalnych, europejskich służbach specjalnych, jak i w służbach specjalnych większości innych cywilizowanych krajów. Jest to model, w którym służby specjalne zależą od premiera lub ministra koordynatora ds. służb specjalnych, jeżeli premier chce to scedować na ministra, członka konstytucyjnego Rady Ministrów. Ten model gwarantował zarówno skuteczne wsparcie prezydenta, możliwość kontroli przez prezydenta, udział w podejmowaniu najważniejszych decyzji, jak i wsparcie najważniejszych ministerstw skupionych w Kolegium do Spraw Służb Specjalnych. Ten model gwarantował skuteczną kontrolę ze strony Sejmu Rzeczypospolitej, chodzi o sejmową Komisję do Spraw Służb Specjalnych. To także model, który równocześnie likwidował znaną z komunistycznego układu i funkcjonującą jeszcze na początku lat 90. strukturę służb resortowych. Ten model tworzył zwartą strukturę, która mogła być skutecznie zarządzana, która mogła przeciwstawić się agresji rosyjskiej czy jakiegokolwiek innego państwa wobec Polski. Wraca obraz przyjaciół Platformy Obywatelskiej, szczególnie pana premiera Donalda Tuska, ciągnących samolot OLT na lotnisku w Rębiechowie. Twierdzi się, że trzeba zniszczyć to, co zostało przez 16 lat zbudowane, jeżeli chodzi o ten model. W momencie, gdy musimy sprostać rosyjskiemu zagrożeniu, największemu zagrożeniu od 25 lat, przed którym stanęła Polska, mamy dokonać zupełnej dezorganizacji służb specjalnych poprzez wprowadzenie 81 rozporządzeń wykonawczych, jeżeli chodzi o rekonstrukcję służb specjalnych, które miałyby tworzyć - gdyby Wysoki Sejm, w co nie chcę wierzyć, przyjął tę koncepcję - wzajemną sieć nieskoordynowanych działań, w której dwie osoby w państwie wzajemnie się szachują i wzajemnie kontrolują służby specjalne. Z jednej strony jest premier, który poprzez Agencję Wywiadu ma możliwość działania także na terenie kraju, ale tylko za pośrednictwem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Służby Kontrwywiadu Wojskowego, co samo w sobie naraża działania wywiadowcze, tak istotne w obecnej sytuacji, na ujawnienie przed innymi służbami. Jest to niedopuszczalne z punktu widzenia rzeczywistych zasad działania służb specjalnych. Z drugiej strony jest minister spraw wewnętrznych, który może kontrolować każdą ze służb dzięki nowym szczególnym rozwiązaniom, które dają Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego możliwość kontrolowania poprzez ochronę informacji niejawnej wszystkich służb specjalnych. Te dwie regulacje wywołują chaos w całej strukturze służb specjalnych uniemożliwiający ich rzeczywiste i skuteczne działanie. Najważniejsze w tym wszystkim jest to, co powtarzam, że z jednolitego i jasnego modelu, w którym premier Rzeczypospolitej nie tylko nadzoruje szefów służb poprzez mianowanie, poprzez ustalanie priorytetów zadań, a także przez to, że tylko on może wydać zgodę na współpracę szefów służb z służbami innych państw, teraz te kompetencje zostaną przeniesione na pozycje szefów służb specjalnych. To jest próba legalizacji ex post decyzji, którą wbrew prawu, ze złamaniem prawa podjął szef służby kontrwywiadu wojskowego, rozpoczynając współpracę z Federalną Służbą Bezpieczeństwa, nie informując o tym premiera i prezydenta. Dopiero pół roku później usankcjonowano tę bezprawną decyzję szefa służby kontrwywiadu wojskowego. Dzisiaj to legalizujemy, czy też chce się to zalegalizować. Cały ten projekt powstał rok temu w zupełnie innej sytuacji, na rzecz zupełnie innych rozwiązań i w związku z zupełnie innymi zagrożeniami, jakie stały przed Polską. Dzisiaj potrzebny jest jednolity, zwarty organizm służb specjalnych podporządkowany premierowi Rzeczypospolitej lub mianowanemu przez niego koordynatorowi ds. służb specjalnych. To, co państwo proponujecie, spowoduje chaos w najbliższym czasie, już w momencie wprowadzania tych zmian, a w przyszłości stworzy wzajemnie zwalczające się wojska partyjne, albo dokładniej: ministerialne, które będą służyły poszczególnym partykularnym interesom. Abstrahując od tego, należy powiedzieć, że poszczególne rozwiązania są niekonstytucyjne lub narażone na to, że zostaną uznane przez Trybunał Konstytucyjny za sprzeczne z Konstytucją Rzeczypospolitej. Mówię m.in. o rozwiązaniach, które obecnie rozważać ma Trybunał Konstytucyjny w związku z kontrolą operacyjną realizowaną przez służby specjalne. Jeżeli zostaną wprowadzone obecne rozwiązania, to z tego procesu, który obecnie toczy się w Trybunale Konstytucyjnym, trzeba będzie zrezygnować, a wobec nowych rozwiązań zawartych w tej ustawie na nowo go inicjować i być może cała ta zmiana zostanie wysadzona w powietrze przez decyzję Trybunału Konstytucyjnego. To jest po prostu nieodpowiedzialna decyzja. Takich nieodpowiedzialnych decyzji jest więcej. Jeżeli już się robi tak wielką zmianę, jeżeli już podejmuje się taką całościową decyzję, to warto by wreszcie skończyć z tym sowieckim modelem, według którego nadaje się Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego kompetencje śledcze. (Dzwonek) Po co to robić? Przecież kompetencje śledcze tylko utrudniają rzeczywistą pracę służb specjalnych, która ma się koncentrować na gromadzeniu informacji, a nie na ściganiu śledczym, które powinno być w rękach Policji, jej specjalnego departamentu. Tak jest na całym świecie i to jest skuteczne. Tymczasem w Polsce ciągle Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego - rzeczywiście, trafnie o tym powiedział pan minister - największy, że tak powiem, segment polskich służb specjalnych, zajmuje się tym samym, czym zajmowała się Służba Bezpieczeństwa, czasami niestety w podobny sposób. To jest spadek po czasach komunistycznych, ciągnięcie tego jest absolutnie nieodpowiedzialne. Gdyby analizować poszczególne rozwiązania, niestety tych błędów, niedoróbek i gmatwaniny wzajemnie sprzecznych rozwiązań znalazłoby się nieporównanie więcej. Z tego powodu, ale przede wszystkim ze względu na chaos grożący służbom specjalnym, w momencie kiedy stajemy przed największymi zagrożeniami, Prawo i Sprawiedliwość zwraca się do koalicji rządzącej, do pana ministra, do pana premiera, do wszystkich posłów i wnosi o odrzucenie tych projektów w pierwszym czytaniu. Trzeba przygotować rzeczywistą reformę, która na dzień dzisiejszy zdoła nadać takie kompetencje służbom, by były one zdolne sprostać zagrożeniom, które są przed nami.