Mówca: Ireneusz Zyska (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-10-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego dokumentu: ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2015 r.˝ wraz ze stanowiskiem Komisji Infrastruktury. Dokument opracowany przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego stanowi niezwykle ważne podsumowanie stanu bezpieczeństwa na polskich drogach. Z jednej strony cieszy fakt, że następuje ciągła poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Największy wpływ na taki stan rzeczy w ocenie ekspertów ma trwająca od wielu lat rozbudowa sieci drogowej (w szczególności budowa autostrad i dróg ekspresowych), wzrost liczby policjantów ruchu drogowego, intensyfikacja nadzoru, w szczególności rozbudowa systemu automatycznego nadzoru nad ruchem drogowym, działania wobec nietrzeźwych uczestników ruchu drogowego, wprowadzenie przepisów zaostrzających sankcje za rażące przekraczanie prędkości w obszarze zabudowanym, ogólnopolskie kampanie społeczne, doposażenie służb ratowniczych, jak również reaktywacja badań w obszarze bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności dotyczących zachowań uczestników ruchu drogowego. Druga strona medalu nie jest już tak kolorowa. Dynamika poprawy stanu bezpieczeństwa wciąż jest niezadowalająca. Polska statystyka liczby ofiar śmiertelnych na 1 mln populacji wciąż należy do jednej z najwyższych i daleko odbiega od średniego poziomu w Unii Europejskiej. Szokuje fakt, że koszty zdarzeń drogowych w naszym kraju oszacowano na poziomie 48,6 mld zł, co stanowi aż 2,81% PKB. Tymczasem ˝Narodowy program bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2013-2020˝ zakłada m.in. osiągnięcie w 2020 r. wymiernego celu w postaci nie więcej niż 2 tys. ofiar śmiertelnych i 6900 ciężko rannych. Niestety, na chwilę obecną nie realizujemy celów pośrednich przewidzianych w tym programie na dany rok. Przyczyn, moim zdaniem, należy upatrywać m.in. we wskazanym w raporcie wciąż niesatysfakcjonującym stanie dróg, szczególnie wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Przykładowo ponad 22% długości dróg wojewódzkich oznaczono jako ˝czarne odcinki˝ o najwyższym poziomie ryzyka, a prawie 44% jako ˝czarne i czerwone odcinki˝, na których należy podjąć niezbędne działania zmierzające do obniżenia poziomu ryzyka co najmniej o dwie klasy. Na tych drogach było prawie 67% wszystkich ofiar śmiertelnych oraz ponad 73% ofiar ciężko rannych. Druga ważna przyczyna to wciąż znaczny wiek pojazdów, którymi poruszają się Polacy. Średni wiek samochodów osobowych zarejestrowanych w centralnej ewidencji pojazdów to 17,5 roku, a średni wiek samochodów osobowych eksploatowanych to 12,8 lat. Samochody osobowe w wieku 11-20 lat stanowią ponad 60% ogółu wszystkich samochodów osobowych. W tym względzie warto pomyśleć o wprowadzeniu przepisów, które umożliwią dokładne sprawdzanie przebiegu pojazdów sprowadzanych z zagranicy. Niestety, zjawisko tzw. cofania liczników wciąż jest mocno obecne w polskiej rzeczywistości i negatywnie oddziałuje na poziom bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podsumowując, warto wskazać kilka rekomendacji na przyszłość służących poprawie poziomu bezpieczeństwa na polskich drogach, wymienionych na ostatnich stronach dokumentu. W mojej ocenie za najistotniejsze należy uznać: 1) stopniowe rozszerzanie obowiązku wykonania audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogi niższej kategorii i doprowadzenie do wzrostu liczby audytorów bezpieczeństwa ruchu drogowego; 2) budowę systemu gromadzenia i udostępniania informacji o bezpieczeństwie ruchu drogowego, w tym usprawnienie procesu zbierania danych przez Policję; 3) uporządkowanie kwestii oznakowania dróg (w tym problemu tzw. przeznakowania oraz zasadności stosowania danego oznakowania); 4) zwiększenie nacisku na edukację w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w szkołach; 5) zwiększenie doposażenia służb nadzoru i ratownictwa drogowego; 6) zwiększenie nacisku na problematykę osób starszych w ruchu drogowym; 7) wprowadzenie odpowiedzialności zarządców dróg publicznych za ich nieprawidłowe oznakowanie. Koło Poselskie Wolni i Solidarni jest za przyjęciem przedłożonej przez prezesa Rady Ministrów informacji.