Mówca: Elżbieta Rafalska
Data: 2012-12-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani poseł Skowrońska apelowała, żebyśmy rozmawiali przy tym budżecie o faktach. Pan minister finansów apelował o wstrzemięźliwość i rzetelność dyskusji. W związku z tym, odwołując się do faktów i do tej wstrzemięźliwości, odniosę się do kwestii bezrobocia, jakie było za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Otóż, Wysoka Izbo, za rządów Prawa i Sprawiedliwości w 2006 r. bezrobocie wynosiło 14,8%, co wywołuje radość na państwa twarzach, bo w końcu w tej chwili bezrobocie wynosi 12,9%, a wtedy bezrobotnych było ponad 2300 tys. Polaków. Ale, proszę państwa, jeśli chcemy rozmawiać rzetelnie i uczciwie, to trzeba powiedzieć, że w momencie kiedy Prawo i Sprawiedliwość przejęło w 2005 r. władzę, wskaźnik bezrobocia wynosił 17,6%, a bezrobotnych rok wcześniej było 2770 tys. Natomiast jaki był stan bezrobocia, kiedy oddawaliśmy władzę Platformie Obywatelskiej? W 2007 r., kiedy formował się rząd premiera Tuska, stopa bezrobocia wynosiła 11,2% i było 1746 tys. Polaków na bezrobociu. A więc gołym okiem, proszę państwa, widać, że między 2005 r. a 2007 r. ubyło milion bezrobotnych, więc proszę nie żonglować danymi dotyczącymi bezrobotnych w liczbach bezwzględnych... (Poseł Teresa Piotrowska: Jeszcze trzeba powiedzieć, dlaczego.) ...tylko trzeba uczciwie zobaczyć, w jakim stanie przejęliśmy po SLD sytuację, tak? Wtedy wskaźnik bezrobocia wynosił 17,6%. Życzę państwu, życzę Polakom, żeby wam się udało w ciągu 2 lat, tak jak Prawu i Sprawiedliwości, zmniejszyć bezrobocie o 6 oczek procentowych. W przypadku Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wzrost o jedno oczko procentowe kosztuje miliard złotych. Miliard złotych. A więc nie opowiadajcie państwo bajek o tym, jak sobie nie radziliśmy z bezrobociem i z rynkiem pracy. Ile miejsc pracy przybyło za rządów Prawa i Sprawiedliwości? 1200 tys. Milion dwieście. A jaka była sytuacja Funduszu Pracy? (Poruszenie na sali) Jaka była sytuacja Funduszu Pracy... (Głos z sali: Taka, jak widać.) ...który w takiej sytuacji wzrostu gospodarczego miał nadpłynność? Otóż, proszę państwa, wtedy spłacono ponad 5 mld kredytu, który został zaciągnięty, kredytu komercyjnego, nie kredytu z budżetu państwa, który wcześniej, jeszcze za SLD, był wzięty na wypłaty obligatoryjnych świadczeń, zwykłych zasiłków dla rzeszy bezrobotnych osób. A więc jeżeli naprawdę apelujecie o rzetelność i uczciwość, to rozmawiajmy uczciwie, natomiast nie wybierajmy jakiegoś fragmentu jednego roku, i zobaczmy ten stan, który był w 2007 r., czyli 11,2%. Taka była zresztą prognoza chyba na 2012 r., utrzymanie bezrobocia na poziomie 11%, potem była korekta. Jaka sytuacja jest dzisiaj? Jest 12,9% na koniec listopada, już wiemy, że jest ponad 2 mln bezrobotnych Polaków. A jaka jest prognoza przedstawiona w tym budżecie? 13%, 13%. Nie Prawo i Sprawiedliwość, nie poseł Elżbieta Rafalska kracze czy prognozuje, ale są tacy, którzy mówią, że bezrobocie może sięgać nawet 15%. Oczywiście nie chciałabym, naprawdę, dobrze życzymy Polakom, i chciałabym, żeby bezrobocie nie było tak wysokie, ale wszystko wskazuje na to, że jednak dynamika przyrostu bezrobocia będzie bardzo wysoka. Mamy 2 mln bezrobotnych Polaków, 2-milionową emigrację zarobkową, są ponad 2 mln osób zatrudnionych na umowach śmieciowych. Właściwie nawet nie powinniśmy tak mówić, bo ci ludzie pracują. Proszę państwa, 80% osób, które nie mają pracy, nie ma prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. W planie finansowym Funduszu Pracy zasiłki będzie średnio miesięcznie pobierać 365 tys. Polaków, więc chyba mniej niż 20% z tych osób ma uprawnienia do zasiłku. Ci ludzie nie chcą zasiłków z pomocy społecznej, oni chcą pracy. Co wy robicie dla tego rynku pracy, żeby go pobudzić? Jakie działania prozatrudnieniowe są podejmowane? Na początku 2013 r. w Funduszu Pracy będzie ponad 7 mld zł, na koniec 2013 - 6,7 mld zł. Prawo i Sprawiedliwość, uwzględniając tę sytuację budżetową, proponuje i przygotowało taką poprawkę, która zwiększy środki na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu o 1 mld zł. W tym roku, 2012, po raz pierwszy zdarzyła się taka sytuacja, która nie miała miejsca w ostatnich pięciu, sześciu latach, że plan finansowy Funduszu Pracy był zmieniany nie tylko z powodu zwiększenia środków na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, ale także z konieczności zwiększenia środków na wypłatę świadczeń obligatoryjnych. To się wcześniej przez wiele lat nie zdarzało. Jeżeli ta prognoza mówi o 365 tys. uprawnionych do wypłaty zasiłków, to można z dużą dozą pewności powiedzieć, że również tych środków absolutnie zabraknie na wypłatę zasiłków obligatoryjnych. To i tak będzie musiało być obowiązkowo wypłacone. Prawo i Sprawiedliwość proponuje poprawkę zwiększającą o 1 mld zł środki na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu. Jest jedna rzecz, o której niewiele do tej pory w tej debacie budżetowej się mówiło, otóż jest to sytuacja szpitali, ale nie tylko ta związana z niepłaceniem za nadwykonania, z ograniczeniem przyjęć pacjentów, z tym że Narodowy Fundusz Zdrowia zarobił na refundacji ponad 1200 mln zł, których nie chce przeznaczyć na inne zadania. Chcę się odnieść do sytuacji związanej z zapaścią służby zdrowia, z jej zadłużeniem. Otóż wiadomo już, że ponad 10 mld zł, właściwie 10,5 mld zł, wynoszą długi szpitalne, w tym zobowiązania wymagalne ponad 2,3 mld zł, i że te obciążenia znacząco ograniczają samorządy. W roku 2012 nastąpił ponad 3-procentowy wzrost zadłużenia w szpitalach, a rząd proponuje formy pomocy dla samorządów wyłącznie wtedy, kiedy samorządy decydują się na przekształcenie szpitali publicznych w spółki kapitałowe na podstawie ustawy o działalności leczniczej. Mało tego, wszystkie zachęty, również te przyjęte w ustawie okołobudżetowej, zmierzają do zachęcania samorządów do działań w takim zakresie, żebyśmy wkrótce, być może, w Polsce mieli wyłącznie szpitale niepubliczne, a nie ma żadnej oferty pomocy w oddłużaniu szpitali publicznych. W związku z tym Prawo i Sprawiedliwość przygotowało poprawkę i proponuje 350 mln zł na pomoc dla placówek publicznych. Skąd akurat ta kwota, która nie wydaje się tak bardzo nawiązywać do całości tego długu? Otóż w tym roku, i w 2013 r. również, pozycja 47 rezerwy była przeznaczona na pomoc samorządom, które przekształcają swoje szpitale. Zostało z niej wykorzystane tylko 50 mln zł, a 350 mln zł zmieniło swoje przeznaczenie. Proszę państwa, to, co proponujecie samorządom, jest nie do przyjęcia. Już w tej chwili wiemy, że pacjenci z powikłaniami są odsyłani z placówek niepublicznych do publicznych szpitali, że często odbywa się selekcja pacjentów ze względu na wiek, zaawansowanie choroby, ma miejsce pozbywanie się - w cudzysłowie - kosztowniejszych pacjentów, którzy są odsyłani do placówek publicznych. A co będzie, jeżeli zabraknie szpitali publicznych? Na 54 przekształcone w latach 2009-2012 szpitale 30 ma ujemne wyniki finansowe, a więc proszę przestać marzyć o tym, że przekształcenie rozwiąże wszystkie problemy. Jeszcze kilka zdań o poprawkach, które przygotowało Prawo i Sprawiedliwość. Jest też poprawka zwiększająca środki na część oświatową subwencji, dlatego że nie ma zabezpieczenia na całoroczne finansowanie składki rentowej oraz na całoroczne rekompensowanie wyrostu wynagrodzeń nauczycieli. Jedna rzecz, która się nie zmieniła od pięciu lat - to będzie ostatnia poprawka, którą zreferuję - to wieloletni program dożywiania dzieci. Program ten od pięciu lat koalicyjnych rządów jest finansowany w wysokości 550 mln zł ujętych bądź w budżetach wojewodów, bądź w rezerwie celowej i te pieniądze się przez te wszystkie lata w ogóle nie zmieniały, mimo że rosły koszty energii, gazu, koszty żywności, a od 2013 r. będzie obowiązywało nowe kryterium dochodowe, które powinno zwiększyć dostępność w zakresie korzystania z tego programu. Proszę państwa, chcecie, żeby dzieci miały gorsze posiłki, czy żeby mniej korzystały z tego programu, który do tej pory w zasadzie łączył polityków? W związku z tym klub Prawa i Sprawiedliwości przygotował poprawkę, która zwiększy środki na wieloletni program dożywiania dzieci o 100 mln zł. Liczę, że państwo uwzględnicie tę rzeczową i rzetelną argumentację i poprawki Prawa i Sprawiedliwości znajdą poparcie we wszystkich klubach parlamentarnych. (Oklaski)