Mówca: Józef Lassota
Data: 2012-12-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Moje oświadczenie, którego pierwszą część chciałbym wygłosić na tym posiedzeniu, drugą na następnym, dotyczy wprowadzenia stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. W niedzielę 13 grudnia 1981 r. o godz. 6 rano Polskie Radio nadało wystąpienie generała Wojciecha Jaruzelskiego, w którym poinformował Polaków o ukonstytuowaniu się Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego i wprowadzeniu na mocy dekretu Rady Państwa stanu wojennego na terenie całego kraju. Stan wojenny stał się faktem, mimo że był niezgodny z obowiązującym w PRL prawem. Niezgodność polegała na tym, że Rada Państwa mogła wydawać dekrety jedynie między sesjami Sejmu, natomiast ten został wydany podczas trwania sesji. Jedynym celem wprowadzenia stanu wojennego było zduszenie ˝Solidarności˝, zduszenie niepodległościowych dążeń narodu, czyli inaczej mówiąc, rozpaczliwa próba utrzymania się komunizmu. Przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego rozpoczęły się już ponad rok wcześniej. Organem pełniącym funkcję administratora stanu wojennego w Polsce była Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego z generałem Wojciechem Jaruzelskim na czele. Decyzja o wprowadzeniu stanu wojennego zaakceptowana została 5 grudnia 1981 r. przez Biuro Polityczne KC PZPR, natomiast generał Jaruzelski otrzymał od partyjnych towarzyszy swobodę wyboru konkretnej daty rozpoczęcia operacji. Na potrzeby stanu wojennego sporządzono projekty różnych aktów prawnych. W Związku Sowieckim wydrukowano 100 tys. obwieszczeń informujących o stanie wojennym, ustalono listy komisarzy wojskowych mających przejąć kontrolę nad administracją państwową oraz większymi zakładami pracy. Wybrano również instytucje i przedsiębiorstwa, które miały zostać zmilitaryzowane. Od połowy października 1981 r. ponad 1000 wojskowych terenowych grup operacyjnych zapoznawało się z obszarem przyszłych działań. Oddziały ZOMO przechodziły intensywne ćwiczenia w walkach z tłumem. W więzieniach przygotowano miejsca internowania dla około 5 tys. działaczy NSZZ ˝Solidarność˝ i opozycji. Listy z ich nazwiskami sporządzano od początku 1981 r. Działania te kontrolował m.in. naczelny dowódca wojsk Układu Warszawskiego marszałek Wiktor Kulikow. W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. przed północą jednostki MSW składające się m.in. z grup specjalnych, oddziałów ZOMO, funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa przy wsparciu wojsk rozpoczęły działania. Rozpoczęto zatrzymywanie działaczy opozycji i ˝Solidarności˝. Na ulicach pojawiły się czołgi, wprowadzono godzinę milicyjną trwającą od godz. 22 wieczór do godz. 6 rano - milicja i wojsko mogły legitymować i przeszukiwać każdego przechodnia. Zawieszono podstawowe prawa i wolności obywatelskie, wprowadzono tryb doraźny w sądach, zakazano strajków i demonstracji. Wszelkie wyjazdy poza miejsce zameldowania wymagały uzyskania specjalnej przepustki. Korespondencja podlegała oficjalnej cenzurze, wyłączono telefony, uniemożliwiając m.in. wzywanie pogotowia ratunkowego i straży pożarnej. Większość ważnych instytucji i zakładów pracy została zmilitaryzowana. Kierownictwo nad nimi przejęło ponad 8 tys. komisarzy wojskowych. Zakazano wydawania prasy poza ˝Trybuną Ludu˝ i ˝Żołnierzem Wolności˝. Zawieszona została działalność wszystkich organizacji społecznych i kulturalnych. Odwołano zajęcia w szkołach i na wyższych uczelniach. Zapanował najbardziej mroczny okres komunizmu. Na szczęście były to jego ostatnie podrygi. Dziękuję bardzo.