Mówca: Jacek Falfus (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-08-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! We wrześniu minie rok, od kiedy podzieliłem się z państwem spostrzeżeniami związanymi z przepięknym jubileuszem 100-lecia Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego ˝Sokół˝ w gminie Czernichów. Wówczas opowiadając o uroczystościach jubileuszowych, przybliżyłem również ideę i dzieje sokolstwa w Polsce. Dziś pragnę powrócić do tego tematu. Uroczystości rocznicowe przeszły do historii, lecz bieżąca działalność i problemy z nią związane pozostały. Wysoka Izbo! Im dłużej przyglądam się heroicznej pracy społeczników z PTG ˝Sokół˝ w gminie Czernichów i obserwuję ich patriotyczno-sportową działalność, tym bardziej zastanawiam się, skąd czerpią oni siły. Teraz, kiedy zostałem członkiem zarządu PTG ˝Sokół˝ i uczestniczę bezpośrednio w pracach stowarzyszenia, odpowiedź wyłania się sama. Sokoli wychowują dzieci i młodzież w duchu miłości do Boga i ojczyzny. Angażują młodych ludzi w uczestnictwo i organizowanie świąt narodowych, umożliwiają im rozwijanie talentów sportowych. Spektrum działania towarzystwa jest ogromne. Skąd wolontariusze ˝Sokoła˝ czerpią siły? Czerpią je z miłości do chlubnej przeszłości swojego stowarzyszenia. Wysoka Izbo! Towarzystwo gimnastyczne ˝Sokół˝ powstało w 1867 r., w cztery lata po tragedii powstania styczniowego. ˝Sokół˝ narodził się z pragnienia odzyskania niepodległości jako romantyczno-pozytywistyczna idea łącząca serce i rozum, mająca na celu wychowywanie zniewolonych Polaków w myśl starożytnej maksymy: W zdrowym ciele zdrowy duch. W okresie walki o niepodległość ˝Sokół˝ stał się ostoją polskości i kuźnią zdrowych, silnych Polaków gotowych walczyć o wolność ojczyzny. Idea sokola szybko docierała do różnych zakątków ziem polskich, gniazda ˝Sokoła˝ powstawały w miastach, miasteczkach i wioskach. Przed I wojną światową towarzystwo gimnastyczne ˝Sokół˝ pełniło funkcję dzisiejszych akademii wychowania fizycznego. Było też macierzą polskiego skautingu, przetworzyło go na harcerstwo. Nadało polskim skautom charakter patriotyczny, zapewniło pierwszym drużynom harcerskim zaplecze lokalowe, finansowe i instruktorskie. Towarzystwo gimnastyczne zrealizowało także marzenie wielu ówczesnych młodych ludzi - założyło ochotniczą straż pożarną. Pierwsza ochotnicza straż ogniowa ˝Sokół˝ powstała w 1868 r., by z czasem usamodzielnić się i przekształcić w ochotniczą straż pożarną. W 1912 r. utworzono stałe drużyny sokole, które zasiliły szeregi m.in. II Brygady Legionów Polskich i wzięły udział w walkach o wolność Polski wraz z innymi organizacjami niepodległościowymi. Ofiarę krwi złożył także założyciel PTG ˝Sokół˝ w gminie Czernichów Karol Waluś, który poległ w styczniu 1919 r. w bitwie pod Stonawą, walcząc o polskość Zaolzia. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości towarzystwo gimnastyczne ˝Sokół˝ aktywnie włączyło się w odbudowę państwa polskiego. Posiadało jasno określony system wartości, propagowało rozwój tężyzny fizycznej, wychowywało młodych, wolnych już Polaków w duchu miłości do ojczyzny i poczuciu odpowiedzialności za jej losy, co znakomicie komponowało się ze wzorcami wychowawczymi II RP. Sokoli prowadzili różne zajęcia sportowe, kółka teatralne, czytelnie, orkiestry. A kiedy nadeszła kolejna ciężka próba, walka na frontach II wojny światowej, nie zawiedli - złożyli na ołtarzu ojczyzny ofiarę krwi. Byli ważną cząstką polskiego narodu walczącego z hitlerowskim najeźdźcą. Niestety po zakończeniu II wojny światowej nie mogli cieszyć się nową Polską, gdyż decyzją nowej komunistycznej władzy potężna organizacja, jaką było Polskie Towarzystwo Gimnastyczne ˝Sokół˝, została całkowicie rozwiązana, a jej majątek i piękne sokolnie - przejęte. Nowa władza nie pokusiła się nawet o próbę zideologizowania ˝Sokoła˝, tak jak uczyniła to choćby z ZHP, po prostu unicestwiła najstarsze polskie stowarzyszenie, zabrała mu wszystko, a najgorsze, że zabrała mu istnienie w szeroko rozumianej świadomości narodu polskiego. Za miłość do ojczyzny, za wierność ideałom sokoli otrzymali nagrodę w postaci całkowitego unicestwienia. Na całe szczęście idei nie da się całkowicie zniszczyć, gdyż najczęściej trwa ona w świadomości ludzi, którzy podsycają tlący się węgielek nadziei i czekają na odpowiedni moment. Tak też było w górskiej okolicy, w gminie Czernichów, gdzie potomkowie przedwojennego prezesa ˝Sokoła˝ przechowywali sztandar przez wszystkie trudne komunistyczne czasy, a pamięć o ˝Sokole˝ przechowywali w sercu. Dzięki nim i wielu innym, którzy znali przeszłość przodków, po przemianach roku 1989 reaktywowano tutejsze Polskie Towarzystwo Gimnastyczne ˝Sokół˝, które odrodzone znów wytrwale pracuje z młodzieżą w myśl hasła: W zdrowym ciele zdrowy duch. Odrodzonych gniazd sokolich jest więcej, dzielnie pracują one nad rozwijaniem talentów sportowych, dbają o rozwój regionalnych zespołów folklorystycznych i przygotowują młodych ludzi do sprawności wojskowych. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Czego brakuje sokołom? Oczywiście tego, czego brakuje wszystkim takim organizacjom - pieniędzy. Ale nie to jest ich główną potrzebą, bo jak mówią, pieniądze można zdobyć. Sokołom chodzi o przywrócenie towarzystwu gimnastycznemu ˝Sokół˝ należnego mu miejsca w świadomości Polaków. Pragną istnieć nie tylko w swoich małych ojczyznach, bo tam są znani, lubiani i doceniani. Pragną powrócić z niebytu na łono ojczyzny, na której ołtarzu ich ojcowie założyciele wielokrotnie składali ofiarę krwi i dawali dowód wierności hasłu: Bóg, honor, ojczyzna. Ich marzeniem jest, by III RP oddała im to, co zabrał PRL - pamięć. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Sokoli czują potrzebę rozwijania swojej organizacji, upowszechniania wartości, którym są wierni od ponad 150 lat. Od początku reaktywacji gniazd sokolich systematycznie nad tym pracują, czują się jednak w tym działaniu osamotnieni, silnie doskwiera im brak wsparcia ze strony państwa polskiego. Towarzystwo gimnastyczne ˝Sokół˝ prowadzi prace z młodym pokoleniem - przyszłością narodu polskiego. Kontynuowanie tych poczynań wydaje się ze wszech miar konieczne, chodzi przecież o wychowywanie młodego pokolenia w duchu silnego poczucia tożsamości narodowej, głębokiego patriotyzmu i tolerancji, cech jakże ważnych w dzisiejszych czasach. Współczesna młodzież narażona jest na tak wiele niebezpieczeństw, choćby ekspansję używek, jak np. głośnych dziś dopalaczy. Jest ona również częścią świata opartego na relatywizmie ocen, często sprzecznych z etyką i moralnością. Współczesny świat nie daje zbyt wielu ofert, które mogą chronić młodego człowieka przed istniejącymi zagrożeniami, dlatego wierzę, że organy państwa polskiego znajdą sposób na skuteczną i powszechną pomoc organizacji, która rozwija talenty młodzieży, dba o jej patriotyczne wychowanie oraz uczy ponadczasowych wartości. Wysoka Izbo! Ufam, że w tym względzie polski parlament również wesprze odpowiednio różnymi działaniami wyżej przedstawione dążenia, co pozwoli nadać towarzystwu gimnastycznemu ˝Sokół˝ właściwą rangę i pozycję wśród innych organizacji pracujących z dziećmi i młodzieżą, bo przecież PTG ˝Sokół˝ ze swoją naczelną maksymą: W zdrowym ciele zdrowy duch idealnie wpisuje się w pracę wychowawczo-sportową na rzecz współczesnej Polski.