Mówca: Sprawozdawca Paweł Hreniak
Data: 2021-12-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! I oczywiście szanowni strażacy ochotnicy, bo dziś o was w Sejmie będziemy rozmawiali. Mam ogromny zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie z prac Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych odnośnie do ustawy o ochotniczych strażach pożarnych. Wcześniej tym projektem zajmowały się podkomisja stała ds. rozwoju i promocji OSP, a następnie Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. Dyskusja w komisji administracji była nad wyraz spokojna i merytoryczna, za co chciałbym wszystkim posłom, którzy uczestniczyli w tej dyskusji, serdecznie podziękować. Trzeba dziś przypomnieć - o tym dyskutowaliśmy w komisji - że procedowany przez Wysoką Izbę projekt ustawy obejmuje najliczniejszą zorganizowaną społeczność naszego kraju. Dla każdego jasne jest, że nie ma dziś bezpiecznej Polski bez 230 tys. strażaków ratowników ochotniczych straży pożarnych, którzy stanowią 96% ogólnej liczby jednostek ochrony przeciwpożarowej w naszym kraju. Jednocześnie trudno jest dziś uwierzyć - o tym również rozmawialiśmy w toku prac w komisji - że tak liczna i zasłużona dla bezpieczeństwa polska formacja tworzona przez osoby, które od lat niosą bezinteresowną pomoc drugiemu człowiekowi, nie posiadała do tej pory dedykowanej im ustawy. Projekt ustawy o ochotniczych strażach pożarnych jest długo oczekiwaną normą prawną, jest kontynuacją podjętych wspólnych działań całego środowiska pożarniczego w latach 1990-1991, działań, których celem było zreformowanie systemu prawnego z minionej epoki. Wynikiem wtedy podjętych działań było uchwalenie przez Sejm X kadencji ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i ochronie przeciwpożarowej. Już wtedy, 22 lata temu, na posiedzeniu podkomisji sejmowej w roku 1991 ówczesny prezes Zarządu Głównego Ochotniczych Straży Pożarnych wspominał o potrzebie ustawy o OSP. A więc, panie i panowie posłowie, o tym również rozmawialiśmy w trakcie pierwszego czytania. Obecny projekt jest efektem wieloletnich analiz i konferencji naukowych, aktywności druhów strażaków, strażaków zawodowych i w końcu aktywności ministerstwa. Oni wszyscy dążyli do uregulowania w jednym akcie prawnym sytuacji tej wyjątkowej grupy osób, osób, które niosą, jeszcze raz to podkreślę, bezinteresowną pomoc innym. Chciałbym, żebyśmy tę ustawę, wszyscy jak tutaj jesteśmy, traktowali jako wyraz ogromnego szacunku parlamentu wobec ochotniczych straży pożarnych. Chciałbym zaznaczyć, że Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych jako całość - to wynika z głosowanych poprawek - nie podziela poglądu, który pojawił się w dyskusji w komisjach, że wystarczy modyfikacja ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Ustawa o ochronie przeciwpożarowej, co należy wyraźnie podkreślić, jest regulacją ustrojową. Ochotnicze straże pożarne, tak zasłużone dla bezpieczeństwa państwa, powinny podobnie jak Państwowa Straż Pożarna posiadać własną ustawę. Strażacy ochotnicy, tak jak strażacy zawodowi, zasłużyli sobie na to wyróżnienie. Należy też pamiętać, że regulacje prawne powinny nadążać za zmieniającymi się wokół nas wyzwaniami, przede wszystkim tymi związanymi z utrzymaniem poziomu osobowego. W toku prac w komisji został również podniesiony zarzut o rzekomym braku konsultacji nad projektem ustawy. Szanowni Państwo! Ja naprawdę - mówiłem o tym zresztą - nie pamiętam projektu ustawy, który byłby tak szeroko i długo konsultowany. Wstępny projekt był dyskutowany na wielu spotkaniach z druhami OSP. Sam w kilkunastu takich spotkaniach uczestniczyłem. W tym miejscu trzeba też przypomnieć, że nad propozycjami ustawowymi na materiale roboczym odbyła się również dyskusja jeszcze zanim projekt ustawy oficjalnie trafił do Sejmu, na spotkaniu podkomisji stałej ds. OSP. To spotkanie odbyło się 30 czerwca. Wynikiem tych licznych konsultacji było to, że wiele postulatów podnoszonych przez druhów zostało do ustawy wpisanych. Dowodem na to, że wsłuchiwano się w to, co mówią strażacy, jest fakt, że ten projekt różni się od pierwotnej propozycji. Jest to właśnie efekt wsłuchania się w to, co mówili druhowie na spotkaniach na tym najniższym poziomie gminnym i powiatowym. Wysoka Izbo! Przechodząc teraz od ogólnych wniosków z prac komisji do tych bardziej szczegółowych, trzeba wskazać, że celem projektowanej regulacji jest gruntowna poprawa sytuacji strażaków ochotników. Umocowaniu pozycji OSP mają służyć proponowane rozwiązania zakładające, że, po pierwsze, strażakowi ratownikowi OSP przysługiwać będzie świadczenie ratownicze z tytułu wysługi w jednostkach ratowniczo-gaśniczych OSP, po drugie, strażacy ratownicy OSP otrzymają dodatkowe uprawnienia, m.in. zwolnienie z pracy, ekwiwalent, odszkodowania, rekompensaty, renty, zniżki, ulgi, a ich rodziny także pomoc państwa w przypadku śmierci strażaka ochotnika podczas działań ratowniczych, co, mam nadzieję, nigdy nie nastąpi. Strażak ratownik uzyska prawo do okresowych i bezpłatnych badań lekarskich, jak również bezpłatną pomoc psychologiczną. Strażakowi ratownikowi OSP przysługiwać będą środki ochrony indywidualnej i umundurowanie specjalne. Utrzymanie remiz strażackich będzie mniej uciążliwe przez uregulowanie taryfy energii elektrycznej na poziomie gospodarstwa domowego. Strażakom ratownikom przysługiwać będzie legitymacja zapewniająca dodatkowe uprawnienia. Strażakom OSP zapewniona została możliwość przyznania Odznaki Świętego Floriana ˝Za Zasługi dla Społeczności Lokalnej˝. W budżecie państwa przewidziano środki finansowe na szkolenie strażaków ratowników OSP, w tym wprowadzono finansowanie w zakresie uzyskania uprawnień kierowcy kategorii C. Zasady organizacji szkoleń strażaków ratowników OSP pozwolą uzyskać tytuł zawodowego strażaka. To tylko, szanowni państwo, część korzyści płynących z ustawy, o której dyskutowaliśmy podczas prac w komisji, a wcześniej w podkomisji. Podczas pierwszego czytania w podkomisji i w komisji pojawiły się oczywiście poprawki. Część tych poprawek, zgłoszonych przez posłów klubu Prawa i Sprawiedliwości, dotyczyła objęcia ochroną strażaków ratowników dysponowanych nie tylko przez PSP, ale również przez samych mieszkańców, wójta czy też burmistrza. Poprawki te wyraźnie podkreślają, że możliwość wyjazdu jednostki może być zadysponowana nie tylko przez PSP, ale również przez włodarza gminy czy też mieszkańca. Tutaj chciałbym wyjaśnić, że kształt wcześniejszych zapisów w ustawie tak naprawdę umożliwiał objęcie strażaków ratowników tą ochroną, ale dla jasności uszczegóławiamy te zapisy. Na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych ogółem przyjęto pięć poprawek, zostało również zgłoszonych 15 wniosków mniejszości. Jeżeli chodzi o parlamentarzystów, było 26 głosów za całościowym projektem ustawy wraz z przyjętymi poprawkami, nikt nie głosował przeciw i nikt się nie wstrzymał. To pokazuje, że mimo różnic, mimo dyskusji - na szczęście dyskusji, mam wrażenie, merytorycznej - jako całość komisja administracji, wszyscy członkowie tejże komisji uznali, że ustawa o ochotniczych strażach pożarnych jest ustawą dobrą, która będzie służyła temu środowisku. Tym samym chciałbym w imieniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych rekomendować Wysokiej Izbie przyjęcie tej ustawy wraz z poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)