Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2022-10-27 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Co prawda pan minister Żalek rozpoczął odpowiedź. Myślę, że powinienem tutaj podziękować przede wszystkim za to, że sam stwierdził, że złożenie pierwszego wniosku do Komisji Europejskiej o wypłatę środków w ramach KPO może nastąpić po podpisaniu przez Polskę i Komisję Europejską tzw. ustaleń operacyjnych, a to zadanie jest przed nami i złożenie pierwszych wniosków jest przed nami. To jest pierwsze, co w tej debacie warto podkreślić. Po drugie, nie udało nam się tego złożyć. Tutaj oczywiście możemy dyskutować, kto jest winny, ale to jest fakt. 4,7 mld euro mogliśmy zakontraktować w ramach tzw. przedpłat. Ten czas minął. W chwili obecnej możemy to otrzymać tylko na zrealizowane projekty w ramach kolejnych projektów. Po trzecie, chcę powiedzieć, że przewijały się różne aspekty w tej dyskusji, która była bardzo bogata. Wszystkim bardzo serdecznie dziękuję za wyrażone opinie, choć nie podzielam wszystkich opinii, które zostały tutaj wypowiedziane. Chciałbym zapytać o instytucje europejskie. A więc z kogo składa się Rada Europejska? Składa się z premierów państw członkowskich. To ona jest najwyższym organem politycznym, z udziałem również polskiego premiera. Komisja Europejska - kto tworzy Komisję Europejską? Komisarze wyznaczeni przez rządy państw członkowskich, również z udziałem polskiego komisarza to wszystko odbywa się w ramach kolegium Komisji Europejskiej. Rada Unii Europejskiej jako współustawodawca. Kto ją tworzy? Ministrowie poszczególnych formacji z krajów członkowskich Unii Europejskiej. I współustawodawca drugi, czyli Parlament Europejski - to są posłowie z naszych krajów, którzy mają oczywiście wpływ, ale nie decydujący, bo są tylko jedną ze stron tworzących proces ustawodawczy, choć polityczny wpływ niewątpliwie mają. Myślę, że jest to warte podkreślenia. Również chciałbym tutaj powiedzieć, bo to warte jest powiedzenia, że w roku bieżącym przyjmujemy projekt budżetu na rok następny. To te przepływy finansowe, które są projektowane, będą netto wynosiły w roku przyszłym 68,7 mld zł, z korzyścią dla Polski, bo składka będzie wynosiła 33,72 mld zł, natomiast wypłaty na rzecz Polski będą wynosiły 103,9 mld zł. A więc przepływy netto są korzystne dla Polski. W poprzednich latach podobnie to wyglądało, bo przepływy netto według planu na rok 2022, jeszcze niedokończony, wyniosły 56 mld, w roku 2021 - 50,7 mld, a w roku 2020 - 57,7 mld. To jest po to, żeby uspokoić, że dotychczasowe relacje z Unią Europejską, jeżeli chodzi o przepływy finansowe, są korzystne dla Polski. Chodzi tu o składkę i te pieniądze, które wpłynęły czy wpłyną w najbliższym czasie. To chciałbym w sposób szczególny zaadresować do pana posła Brauna. Myślę, że warte jest wyjaśnienia to, co tutaj padło, że to komisarz von der Leyen zmieniła zdanie pod wpływem polskich posłów. Z tego, co ja pamiętam, to nie pod wpływem polskich posłów, tylko frakcji Renew Europe, czyli to nie jest akurat frakcja, w której najliczniej są reprezentowani polscy posłowie. Jednocześnie chcę powiedzieć, że środki europejskie, czego powinniśmy być świadomi, cały budżet tworzy się z wpłat państw członkowskich, i poszczególne jego części, których nie będę wymieniał. Również jest ta kwestia pomocy dla Polski, która wynika z pomocy dla Ukrainy, tych wszystkich wypłat, które zostały przez Polskę poniesione, a wyliczone są na ok. 9 mld, o czym mówiła jedna z pań posłanek. To musi być wypłacone też z tej składki, więc musimy je podwyższyć. To jest zobowiązanie państw członkowskich, to zostało potwierdzone również przez komisję budżetu Parlamentu Europejskiego. Te zwiększenia mogą nastąpić przez zwiększenie składki państw członkowskich. Oczywiście potwierdzam, że Polsce należy się ta rekompensata i ona jest wręcz historycznym zobowiązaniem wobec Polski ze strony instytucji europejskich, natomiast musimy wspólnie zabiegać o to, aby tak się stało. Jeżeli chodzi o sposób prac nad KPO, to mam tutaj w dalszym ciągu uwagę, że ten proces przygotowania KPO niestety odbył się bez polskiego parlamentu. Ani projekt, ani jego założenia, ani finalny dokument nie były prezentowane w polskim Sejmie. Szkoda. (Dzwonek) To byłoby bardzo pomocne, podobnie jak głosowanie nad Funduszem Odbudowy, w którym ja osobiście i mój klub, także wielu posłów tutaj siedzących głosowaliśmy za Funduszem Odbudowy, czyli popieraliśmy to, co przygotował polski rząd. Panie marszałku, za chwilę kończę. Jest jeszcze słowo, które należy powiedzieć, jeżeli chodzi o część pożyczkową, która nie została zapreliminowana w projekcie, który został przesłany do Komisji Europejskiej. To jest prawie 22 mld euro, czyli ok. 100 mld zł. Zgodnie z dyspozycją, co zostało ogłoszone w komunikacie na temat przebudowy energetyki czy zabezpieczenia energetycznego nazwanym REPowerEU, te pieniądze są wskazywane jako środki na odbudowę zdolności wytwórczych i uniezależnienie się od importu węglowodorów, w tym na fotowoltaikę, w tym na biogaz, w tym na biowodór, w tym również na instalacje chociażby pomp ciepła. Są konkretne liczby wyliczone. I my z tych pieniędzy możemy również skorzystać. To jest nam niezmiernie potrzebne. Jestem przekonany, i to chcę powiedzieć na koniec, że zmiana na stanowisku ministra do spraw europejskich - choć ceniłem pana ministra Szymańskiego - być może jest dobrym pretekstem do nowego otwarcia i załatwienia, zakończenia tych spraw, które są pomiędzy Polską a Unią Europejską, a Komisją Europejską w kwestii dotyczącej Krajowego Planu Odbudowy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)