Mówca: Zbigniew Gryglas
Data: 2016-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność zaprezentować stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna wobec ustawy. Nowela ta jest typową ustawą kompetencyjną i, co stwierdzam ze smutkiem, niestety także kadrową. Jest to rozczarowujące tym bardziej po rozwiązaniach, których mogliśmy się spodziewać, a których nie znajduję w tej ustawie, które następują po tak szumnie ogłoszonym programie gospodarczym zaprezentowanym przez pana premiera Morawieckiego. Zmiana ustawy rzeczywiście przenosi na ministra właściwego do spraw gospodarki kompetencje przyporządkowane dotychczas ministrowi finansów, jak w przypadku Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych, i ministrowi skarbu państwa, jak w przypadku Polskich Inwestycji Rozwojowych, Agencji Rozwoju Przemysłu czy Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych. Trzy zasadnicze uwagi do tego projektu, uwagi dużego kalibru. Pierwsza dotyczy przekazania nadzoru nad KUKE, czyli Korporacją Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych, ministrowi merytorycznemu kosztem ministra finansów, czyli, potocznie mówiąc, strażnika budżetu. Przypominam, że KUKE udziela gwarancji i poręczeń, które w skrajnym przypadku mogą prowadzić do obciążenia budżetu państwa. W przeszłości było kilka takich przypadków, ale należały one szczęśliwie do rzadkości, gdyż właściwie swoje obowiązki wykonywał wspomniany strażnik budżetu, czyli minister finansów. Obecnie będzie to czynił minister odpowiedzialny za rozwój, który ma inaczej ustawione priorytety. Należy przypuszczać, że minister będzie skłonny do większego ryzyka przy podejmowaniu tego typu decyzji. Dodatkowo, jak wskazuje sama ustawa i dotychczasowa praktyka w wykonaniu Prawa i Sprawiedliwości, te decyzje będą podejmowały prawdopodobnie nowe osoby, które nie były dotychczas zaangażowane w proces gwarancji i poręczeń, a to spowoduje, że ryzyko popełnienia błędów w tym zakresie wzrasta. Druga kwestia to przeniesienie kompetencji w zakresie nadzoru właścicielskiego z ministerstwa skarbu na ministra właściwego do spraw gospodarki. Dotychczas mieliśmy do czynienia ze scentralizowanym modelem nadzoru właścicielskiego, gdzie kompetencje, przypomnę, były przy ministrze skarbu państwa. Dzisiaj tych resortów odpowiedzialnych za nadzór właścicielski będzie wiele. To powoduje ryzyko, że zniknie jasny podział kwestii regulacyjnych, oddzielenie kwestii regulacyjnych od kwestii nadzoru właścicielskiego. Prawo i Sprawiedliwość zmierza do modelu zdecentralizowanego, gdzie ten nadzór, regulacja będą się mieszały, gdzie zasady nadzoru właścicielskiego mogą być różne w różnych resortach - inaczej sprawa będzie wyglądała w Ministerstwie Energii, inaczej będzie ta kwestia rozwiązana w Ministerstwie Rozwoju. To może rodzić istotne problemy. I wreszcie kwestia ostatnia, myślę, że najbardziej istotna, taka, która rzuca się w oczy w tej ustawie, to właśnie kwestia kadrowa. Nowela w każdym przypadku zwiększa ilość stanowisk, które będą w agendach i spółkach Skarbu Państwa. Zarząd KUKE z obecnego dwuosobowego będzie liczył cztery osoby, skład Komisji Nadzoru Finansowego będzie zwiększony z siedmiu do ośmiu osób, rada Banku Gospodarstwa Krajowego, która mogła dotychczas liczyć od ośmiu do 12 osób, teraz będzie liczyła maksymalną liczbę osób, czyli 12, Zarząd BGK - z obecnych pięciu członków do sześciu itd., itd. Takich sytuacji mamy w tej ustawie bardzo wiele. Co gorsza, organy Banku Gospodarstwa Krajowego - tak istotnego banku, podnosili to przedmówcy - będą w tej chwili powoływane przez premiera. To znak upolitycznienia tego banku. Jak należy się domyślać z ostatniej praktyki Prawa i Sprawiedliwości, w skład organów będą powoływane głównie osoby związane (Dzwonek) z Prawem i Sprawiedliwością. Efektem tego będzie zastępowanie profesjonalistów menedżerami politycznymi. Tutaj mamy bardzo negatywny przykład stadnin koni, to taki papierek lakmusowy działania Prawa i Sprawiedliwości. Nowoczesna opowiada się za ujednoliceniem nadzoru, to znaczy za tym, by zasady nadzoru właścicielskiego... (Poseł Piotr Kaleta: Wy macie...) ...były jednakowe. Opowiadamy się za jawnością i przejrzystością spółek.