Mówca: Anna Grodzka
Data: 2012-02-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Wysoka Izbo! Dotychczasowe przepis K.p.a. w zakresie posługiwania się dokumentami dalece nie spełniają oczekiwań społeczeństwa. Do uzyskania zaświadczenia często potrzebne jest inne zaświadczenie, które wymaga kolejnego zaświadczenia. Każdy z nas wielokrotnie sprawdził, że jest to mitręga, a to kosztuje także państwo polskie, to są pieniądze, dlatego że nasz czas, czas obywateli, także można w ten sposób przeliczać. Art. 220 § 1 K.p.a. znowelizowany ustawą z dnia 25 marca o ograniczaniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców stanowi: ˝Organ administracji publicznej nie może żądać zaświadczenia ani oświadczenia na potwierdzenie faktów lub stanu prawnego˝. Nie znajduje on jednak realizacji w praktyce. Warunki określone w dalszych punktach tego artykułu praktycznie blokują jego wprowadzenie w życie. Na przykład jeden z punktów tego artykułu stanowi, iż brak dostępu w drodze elektronicznej danego organu do rejestrów drugiego organu, który posiada odpowiednie informacje, pozwala na to, żeby zażądano zaświadczenia. Takie zezwolenie w praktyce, wtedy kiedy rzeczywiście systemy informatyczne nie funkcjonują, w szczególności poziome, które łączą różnego rodzaju urzędy podobnej rangi, powoduje, że zawsze żąda się od obywatela dostarczenia zaświadczenia w sprawie. Bardzo przypomina to sytuację, jaką mamy w związku z ustawą tzw. refundacyjną, w której lekarzy i aptekarzy obciąża się odpowiedzialnością za przestrzeganie zasad, a sprawdzenie faktów jest niezmiernie trudne, ponieważ państwo polskie nie posiada od dawna oczekiwanego systemu informatycznego, który by tym zarządzał i całą tę sytuację upraszczał. Zatem zaświadczenia są wymagane, a jeśli nie zmienimy tego prawa, będą dalej wymagane. Przedkładany przez nas projekt ustawy o zmianie ustawy K.p.a. proponuje m.in. bardzo ważne ułatwienia dla obywateli składających oświadczenia zamiast zaświadczeń. Chodzi o poświadczenie, że składany podpis to podpis osoby, która go składa. Poświadczenia takiego mógłby dokonywać urzędnik przyjmujący oświadczenie obywatela i biorący odpowiedzialność za jego prawidłową identyfikację na podstawie okazywanych dokumentów osobistych. W obecnym stanie prawnym poświadczeń takich dokonuje się notarialnie, co oczywiście obciąża obywateli dodatkowymi kosztami, wiąże się z kolejnymi wizytami, umawianiem się na spotkania z notariuszami itd. Wysoka Izbo! Proponowane przez nas rozwiązania prawne to ważny element zmiany filozofii w myśleniu o obywatelu, państwie i prawie - od państwa opresywnego do państwa przyjaznego obywatelowi; od obywatelskiej bezradności do obywatelskiej odpowiedzialności; od traktowania człowieka jak przedmiot do ludzkiej podmiotowości. To droga do budowy kapitału społecznego zaufania, który jest podstawą każdej rozwiniętej, nowoczesnej cywilizacji. Taka zmiana wymaga głębokiej analizy i na pewno dalszych zmian w prawie dla uzyskania systemowej spójności, ale jest absolutnie niezbędna. Wytrwałe budowanie kapitału społecznego zaufania przełoży się na jakość życia i na efektywność funkcjonowania państwa, także w zakresie finansowym i gospodarczym. Nie dziwi mnie fakt, że budzą one opór wielu prawników i urzędników, burzą bowiem ich świat. To nie jest świat urzędniczy, to nie jest państwo Gogola. To państwo wszystkich obywateli. Państwo i prawo istnieje po to, aby służyć obywatelom, a nie odwrotnie. (Dzwonek) Dlatego proszę Wysoką Izbę o rozwagę i zaakceptowanie tego projektu, o tyle innowacyjnego, co oczywistego ze wzglądu na potrzeby obywateli. Dziękuję bardzo.