Mówca: Jarosław Pięta
Data: 2013-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy nakłada na inspekcję pracy obowiązek corocznego przedstawiania Sejmowi sprawozdania ze swojej działalności. Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej opinii połączonych Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji do Spraw Kontroli Państwowej na temat sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2012, które zawarte jest w druku nr 1689. Połączone komisje z uznaniem przyjęły szczegółowe sprawozdanie Państwowej Inspekcji Pracy z działalności w 2012 r., twierdząc, że ma ono dużą wartość informacyjną i wskazuje jednocześnie obszary wymagające naprawy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Sprawozdanie głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy obrazuje skalę zagadnień, jakimi zajmuje się Państwowa Inspekcja Pracy. W związku z powyższym ograniczę się do przedstawienia tylko kilku elementów, które w moim odczuciu są najistotniejsze. Inspektorzy pracy przeprowadzili prawie 90 tys. kontroli u ok. 69 tys. pracodawców i innych podmiotów zatrudniających łącznie 3,6 mln osób. W związku z naruszeniem przepisów BHP inspektorzy pracy wydali ponad 310 tys. decyzji. Do kontrolowanych podmiotów skierowali także blisko 61 tys. wystąpień zawierających łącznie ok. 311 tys. wniosków o usunięcie zastanych nieprawidłowości. Zbadali także przyczyny i okoliczności 1826 wypadków przy pracy, w których zostało poszkodowanych 2130 osób, w tym 322 osoby poniosły śmierć, a 724 doznały ciężkich uszkodzeń ciała. W tym miejscu warto jednak zaznaczyć spadek liczby wypadków przy pracy o 6,4%, wypadków śmiertelnych o 13,9% i ciężkich o 14,4% oraz mniejszą o 6,2% liczbę chorób zawodowych. Inspektorzy pracy ujawnili łącznie 88,6 tys. wykroczeń przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową. Na ich sprawców nałożyli 19 tys. mandatów karnych na kwotę 22,5 mln zł. Do sądów skierowali 3,8 tys. wniosków o ukaranie. W sferze prawnej ochrony pracy większość stwierdzonych nieprawidłowości dotyczyła przestrzegania przepisów o wypłacie wynagrodzeń za pracę oraz innych należnych świadczeń. Nieprawidłowości ujawniono u 17,5 tys. pracodawców. Prawie 3 tys. z nich nie wypłaciło wynagrodzenia, a ponad 5 tys. wypłaciło je nieterminowo. Inspektorzy pracy wydali ponad 10 tys. decyzji nakazujących wypłatę zaległych należności na kwotę ponad 230 mln zł. Ponadto skierowali do prokuratury 987 zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W 2012 r. inspektorzy pracy zweryfikowali legalność zatrudnienia 176 tys. obywateli polskich. Różnego rodzaju nieprawidłowości stwierdzili w co drugim spośród kontrolowanych podmiotów. Zakwestionowali ponad 16% z ponad 37 tys. umów cywilnoprawnych zweryfikowanych pod kątem zgodności z przepisami. Ważnym elementem działalności Państwowej Inspekcji Pracy są działania o charakterze prewencyjnym i edukacyjnym. Warto wspomnieć o kampaniach takich jak: ˝Szanuj życie˝, ˝Profesjonaliści pracują bezpiecznie˝, ˝Zdobądź dyplom Państwowej Inspekcji Pracy˝, ˝Poznaj swoje prawa w pracy˝ czy też o programie dla szkół ˝Kultura bezpieczeństwa˝. Specjaliści Państwowej Inspekcji Pracy udzielili ponadto 1,2 mln bezpłatnych porad prawnych. Państwowa Inspekcja Pracy jest jedną z tych instytucji, której wysiłek przekłada się na rzeczywistą pomoc w usprawnieniu i naprawie państwa. Pracownicy Państwowej Inspekcji Pracy to nie tylko specjaliści o najwyższych kwalifikacjach zawodowych, ale także urzędnicy zachowujący wysokie standardy etyczne. Pragnę złożyć na ręce pani minister wyrazy uznania i podziękowania we własnym imieniu oraz w imieniu połączonych Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji do Spraw Kontroli Państwowej dla wszystkich pracowników, zwłaszcza dla inspektorów pracy, za trud, kompetencje i odpowiedzialność przy podejmowaniu nieraz bardzo trudnych decyzji, za doskonalenie metod kontroli i przedstawianie organom państwa i obywatelom rzetelnej, wyczerpującej wiedzy o kondycji prawa pracy i BHP w Polsce. Odnosząc się do liczby pracodawców, którzy działają na polskim rynku pracy, widać, jak wielka jest mobilność i zaangażowanie pracowników tego urzędu. Są to ludzie, którym naprawdę zależy na poprawie standardów ochrony pracy w naszym kraju. Za te wszystkie działania należą się kierownictwu, inspektorom pracy i pracownikom serdeczne podziękowania i wyrazy szacunku. Nie sposób nie wspomnieć o istotnym zagadnieniu, jakim jest wynagrodzenie pracowników inspekcji pracy, a w szczególności inspektorów pracy. Mam nadzieję, że rok 2014 stanie się ostatnim rokiem, w czasie którego będzie obowiązywał art. 12 ustawy okołobudżetowej. Mówię o tym, ponieważ pracownicy inspekcji pracy przez ostatnich pięć lat byli pozbawiani wzrostu wynagrodzeń. Spadek realnej płacy na przestrzeni ostatnich lat wyniósł tu 13,5%. W inspekcji pracy następuje rozwarstwienie, jeśli chodzi o wysokość wynagrodzeń. Mówiąc jednak o wynagrodzeniach, niestety, ze smutkiem należy stwierdzić, że chodzi tu o błędy popełnione przede wszystkim w latach 2007-2009. Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! Komisja Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisja do Spraw Kontroli Państwowej na posiedzeniu w dniu 25 września 2013 r. rozpatrzyły sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy. Połączone komisje pozytywnie zaopiniowały sprawozdanie Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2012, a ja w ich imieniu rekomenduję Wysokiemu Sejmowi przyjęcie tego sprawozdania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)