PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Józef Brynkus
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 wobec projektu uchwały w sprawie ustanowienia Roku Bitwy Warszawskiej, druki nr 3420 i 3437. Rok, w którym przypada setna rocznica Bitwy Warszawskiej, która uratowała Europę i świat przed zalewem krwawej rewolucji bolszewickiej oraz zbrodniczej ideologii komunistycznej, jest właściwym rokiem, aby nadać mu dumną nazwę Roku Bitwy Warszawskiej. To dobra okazja, aby jeszcze raz podkreślić ogólnoświatowe znaczenie tego zwycięstwa nad bolszewikami. Drobny szczegół będący niewątpliwie pochodną sporów polityków i publicystów, gdyż historycy wojskowości nie mają w tym zakresie żadnych wątpliwości co do tego, kto bym autorem tego zwycięstwa, rzutuje w pewnym sensie na logikę tej uchwały, bowiem obok autora tego strategicznego sukcesu, czyli naczelnego wodza, marszałka Józefa Piłsudskiego, przywołuje się postać gen. Tadeusza Rozwadowskiego, szefa sztabu, zaś pominięte zostały inne postaci dowódców armii i frontów, którzy odegrali w tej bitwie ważną rolę. Skoro wymienia się szefa sztabu, który był wykonawcą rozkazów naczelnego dowódcy, powinni zostać także wymienieni ci, którzy wykonywali je w praktyce, a więc generałowie Józef Haller, Edward Rydz-Śmigły, Wacław Iwaszkiewicz, Franciszek Latinik, Bolesław Roja, Zygmunt Zieliński, Leonard Skierski, Władysław Sikorski i wreszcie gen Władysław Jędrzejewski oraz gen. Mychajło Omelianowicz-Pawlenko, dowodzący sojuszniczą wtedy armią Ukraińskiej Republiki Ludowej. Bitwa Warszawska nadal pozostaje najważniejszą w ostatnim 100-leciu bitwą nowoczesnej Europy. Gdyby bitwa pod Warszawą zakończyła się zwycięstwem bolszewików, nastąpiłby punkt zwrotny w dziejach Europy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wraz z upadkiem Warszawy środkowa Europa stanęłaby otworem dla propagandy komunistycznej i bolszewickiej inwazji. Naszym zadaniem jest wytłumaczenie europejskiej opinii publicznej, że w roku 1920 Europę zbawiła Polska. Klub Kukiz’15 opowiada się za przyjęciem tej uchwały. (Oklaski)
Mówca: Piotr Babinetz
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam pytanie do pani poseł sprawozdawcy. Oczywiście zgoda, że pewną rolę w Bitwie Warszawskiej odegrał gen. Maxime Weygand. Byli też doradcy francuscy na czele z Charles’em de Gaulle’em, słynnym później prezydentem Francji, była też eskadra kościuszkowska lotników amerykańskich na czele z Merianem Cooperem. Zresztą ciągle podejmowane są próby pokazania historii jego walk poprzez film hollywoodzki, który, myślę, byłby cenną rzeczą, ponieważ wtedy może wreszcie świat by zobaczył, to jak Polacy uratowali Europę, a może i świat, przez bolszewią. Czy nie jest tak, że najważniejszą rolę odegrali żołnierze Wojska Polskiego na czele z marszałkiem Józefem Piłsudskim, naczelnym wodzem, gen. Tadeuszem Jordan-Rozwadowskim, szefem sztabu generalnego, współtwórcą planu Bitwy Warszawskiej, tymi generałami, tymi dowódcami, o których mówił pan poseł Brynkus, ale także gen. Kazimierzem Sosnkowskim, wiceministrem do spraw wojskowych, który był organizatorem Wojska Polskiego na zapleczu, który dowodził też armią rezerwową, i takimi bohaterami jak ks. Ignacy Skorupka, który poległ pod Ossowem, jak por. Stefan Pogonowski, który poległ pod Radzyminem. Czy nie jest to dobry moment i właściwa okazja, chodzi o cały przyszły rok, żeby szczególnie uczcić wszystkich żołnierzy Wojska Polskiego, którzy wówczas oddali życie, broniąc Polski przed bolszewikami? Czy nie byłoby słuszne, aby pomóc i doprowadzić do tego, aby inicjatywa Jana Pietrzaka wybudowania w Warszawie łuku triumfalnego na 100-lecie Bitwy Warszawskiej zakończyła się powodzeniem? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Anna Elżbieta Sobecka
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Pośle Babinetz! Niewątpliwie ma pan rację i, Wysoka Izbo, myślę, że w kontekście tak wielkiego zwycięstwa, jakim było zwycięstwo Wojska Polskiego nad bolszewikami w 1920 r., które zarazem było obronieniem dopiero co odzyskanej niepodległości, byłoby dobrze wspomnieć przywołanego przez pana posła bardzo zasłużonego człowieka, jakim jest Maxime Weygand, którego zasługi są oczywiście znacznie mniejsze, chociaż z kolei zasługi ponad 600 oficerów francuskich są istotne dla przebiegu tych walk. Bohaterskie Wojsko Polskie na czele z marszałkiem Józefem Piłsudskim odegrało niewątpliwie najważniejszą rolę, wspierane m.in. przez szefa sztabu generalnego gen. Tadeusza Jordan-Rozwadowskiego, obroniło niepodległość Polski. Zwycięstwo to przekreśliło też plany eksportu rewolucji bolszewickiej do Europy Zachodniej, o czym wspominałam już, mówiąc o uchwale. Wszystkim państwu bardzo dziękuję za wypowiedzi, za pozytywne stanowiska i proszę o przegłosowanie tej uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Zwiercan (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Bitwy Warszawskiej, druki nr 3420 i 3437. W 1920 r. w dniach 13-15 sierpnia na przedpolach Warszawy rozegrała się jedna z najważniejszych bitew nie tylko w historii Polski, ale także historii świata. Zdaniem Edgara D’Abernona - brytyjskiego polityka, dyplomaty i pisarza - bitwa, nazywana również cudem nad Wisłą, jest 18. przełomową bitwą w historii świata. W jej wyniku Polska, której bohaterskie wojska na czele z marszałkiem Józefem Piłsudskim odparły Armię Czerwoną, zachowała swoją odzyskaną w 1918 r. niepodległość, a Europa Zachodnia została uchroniona od rozprzestrzeniania się na jej terenie bolszewizmu. W treści uchwały jej autorzy przytoczyli słowa śp. prof. Lecha Kaczyńskiego, który w 2009 r. w przeddzień Święta Wojska Polskiego wskazywał na jedność i ofiarność żołnierzy, którzy przed laty, porzucając spory i różnice, stanęli do bitwy o przyszłość i wygrali. Zgadzam się w pełni, że ta: wielka, wspaniała lekcja 15 sierpnia 1920 r. powinna być dla nas zawsze aktualna i pouczająca. W 2020 r. obchodzić będziemy 100. rocznicę tego wydarzenia, które zdaniem wielu pisarzy politycznych cofnęło wskazówki bolszewickiego zegara. Koło Wolni i Solidarni popiera przedstawiony projekt uchwały.
Mówca: Sprawozdawca Jacek Świat
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena. Projekt został przedstawiony w druku nr 3419. Szanowni Państwo! W przyszłym roku przypada 50. rocznica śmierci Romana Ingardena, wybitnego filozofa, niektórzy twierdzą, że najwybitniejszego polskiego filozofa i na pewno niezwykłego intelektualisty. Senat Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którym prof. Ingarden był związany, wystąpił z inicjatywą, by tę okrągłą rocznicę uświetnić, aby rok 2020 otrzymał miano Roku Romana Ingardena. Ten pomysł podchwyciła grupa posłów Prawa i Sprawiedliwości, w których imieniu miałem zaszczyt przedstawić komisji projekt uchwały, a było to na posiedzeniu 16 maja br. Po drobnych korektach projekt uchwały został przyjęty jednomyślnie. Kiedy relacjonowałem podczas posiedzenia komisji projekt uchwały, w pracy, życiu, dorobku Romana Ingardena ujęła mnie szczególnie jego intelektualna bezkompromisowość. To był człowiek, któremu przyszło żyć w trudnych, burzliwych czasach i który zachował jednolity, spójny, konsekwentny sposób myślenia mimo różnych przeciwności. Niełatwo mu było. Na początku kariery w II Rzeczypospolitej kilkanaście razy, do roku 1933, czekał na powołanie na katedrę uniwersytecką, mimo że miał już za sobą ogromny dorobek. Niedługo przyszła II wojna światowa, kiedy z oczywistych względów był wyłączony z pracy naukowej, ale nie zabrano mu niezależności myślenia i ten mroczny czas spędził, pracując nad swoim sztandarowym dziełem filozoficznym. Niedługo potem przyszedł komunizm i już w roku 1950 marksiści odsunęli prof. Ingardena od pracy uniwersyteckiej, ale i tego czasu nie zmarnował, pracując wtedy intensywnie nad tłumaczeniem Kanta. Dopiero od roku 1956, aż do śmierci, przez kolejne kilkanaście lat mógł spokojnie pracować, jeździć po świecie z wykładami, uczestniczyć w sympozjach. Jest dobrym obyczajem, że Sejm Rzeczypospolitej honoruje w ten sposób, a więc czyni patronami roku, postaci ważne, niezwykłe dla polskiej nauki, kultury, historii, często mało znane bądź w ogóle nieznane. Honorowaliśmy w ten sposób Sprawiedliwą wśród Narodów Świata Irenę Sendlerową. Honorowaliśmy zupełnie nieznanego, a przecież wybitnego, wielkiego naukowca, chemika Jana Czochralskiego. W tym roku przypominamy postać niezwykłego, wybitnego pisarza Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. Bez wątpienia postać prof. Romana Ingardena wpisuje się w ten cykl. Mało kto tak jak prof. Ingarden zasłużył, by być patronem roku. Komisja Kultury i Środków Przekazu oczywiście prosi Wysoki Sejm o przyjęcie tej uchwały. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Andrzej Sośnierz
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić opinię Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena. Komemoracyjne uchwały Sejmu najczęściej odnoszą się albo do ważnych i przełomowych wydarzeń, jak np. Bitwa Warszawska, mających istotne znaczenie dla historii Polski i Europy, albo mają na celu przypomnienie i upamiętnienie osób, najczęściej twórców, którzy pozostawili po sobie dzieła materialnie widoczne, które zachwycają swoim pięknem, jak obrazy, swoją fabułą, jak powieści, swoim zręcznie skomponowanym słowem, jak poematy. Rzadko przychodzi nam oddawać hołd osobom, które pozostawiły po sobie głównie myśl. Wprawdzie Roman Ingarden, bo o nim stanowi procedowana uchwała, pozostawił po sobie bogaty dorobek materialny w postaci licznych książek i artykułów, ale przede wszystkim pozostawił po sobie utrwaloną w nich myśl, bo myślą i myśleniem zajmuje się filozofia. Możemy być dumni, że Roman Ingarden to polski filozof zaliczany przez wielu do najwybitniejszych filozofów współczesności, który uznanie zdobył nie tylko w Polsce, lecz także chyba nawet w większym stopniu za granicą. Wprawdzie czasy, w których przyszło mu żyć, o czym była przed chwilą też mowa, to nie tylko wolna międzywojenna Polska, gdzie też nie było łatwo, lecz także czasy II wojny światowej i narzuconego Polsce reżimu komunistycznego. Jak widać, również w takich czasach może rozwijać się wolna i głęboka myśl wolnego wewnętrznie człowieka. Niestety te właśnie czasy nie pozwalały na to, aby wybitny dorobek filozofa mógł mieć szerszy wpływ na życie społeczeństwa, w którym funkcjonował. Tym bardziej jest istotne, aby przypadającą w przyszłym roku 50. rocznicę jego śmierci wykorzystać do przypomnienia, że i w zakresie królowej nauk, tj. filozofii, my Polacy też mamy swój wkład do światowego dorobku, a Polakom starać się przybliżyć niewątpliwie trudne zagadnienia, jakimi się zajmował. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość poprze uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena. (Oklaski)
Mówca: Anna Wasilewska
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena. Roman Witold Ingarden to polski filozof, fenomenolog o bardzo bogatym dorobku. Był uczniem Edmunda Husserla i zgłębiał działy filozofii, szczególnie kwestie ontologiczne, aksjologiczne i estetyczne. Urodził się w Krakowie, w bogatej rodzinie i już jako uczeń pasjonował się literaturą, muzyką, ale też sportem. Studiował filozofię w Getyndze, matematykę i psychologię w Wiedniu i we Lwowie. Do Polski wrócił po obronie doktoratu. W czasie II wojny światowej włączył się w działalność lwowskiego uniwersytetu podziemnego. Wówczas praca dydaktyczna i badawcza były w oczach filozofa wyrazem patriotyzmu i próbą ocalenia sensowności życia. W 1946 r. otrzymał tytuł profesora zwyczajnego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Po zakończeniu okupacji niemieckiej wykładał na uniwersytecie toruńskim i Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W 1950 r. został odsunięty od pracy na uniwersytecie, gdyż wówczas władze komunistyczne uznały jego dorobek za niezgodny z obowiązującymi ideologicznymi priorytetami. W 1957 r. powrócił jednak na Uniwersytet Jagielloński na stanowisko kierownika katedry filozofii i pracował tam do 1963 r. 14 czerwca 1970 r. nagła śmierć wyrwała go z aktywności zawodowej. Wówczas miał 77 lat. Sławę i uznanie Ingarden zyskał za sprawą swoich rozważań. Cieszył się opinią jednego z najważniejszych polskich filozofów. Był członkiem Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk. Jego największe dzieła to ˝O dziele literackim˝ i ˝O poznawaniu dzieła literackiego˝. Przez naukowców amerykańskich został uznany za jednego z najwybitniejszych filozofów czasów współczesnych, a w Niemczech - za czołowego przedstawiciela fenomenologii i za klasyka filozofii. Opublikował łącznie 224 prace. Wiele doczekało się tłumaczeń na języki obce. Pozostawił bogatą spuściznę rękopiśmienniczą. Biorąc powyższe pod uwagę, klub parlamentarny Platforma Obywatelska jest za podjęciem uchwały (Dzwonek) w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Stefan Romecki
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Młodzieży na galerii! Przedstawiam w imieniu klubu Kukiz’15 stanowisko wobec uchwały związanej z 50. rocznicą śmierci Romana Ingardena. Roman Ingarden, jeden z najwybitniejszych polskich filozofów fenomenologów, kształtujący myślenie wielu pokoleń Polaków, w pełni zasługuje na upamiętnienie. Doktorat uzyskany u Edmunda Husserla nie zamknął Romanowi Ingardenowi widzenia świata tylko w ramach teorii Husserlowskiej. Wręcz odwrotnie, podejmował on szeroką polemikę z poglądami swojego mistrza i ich krytykę. Stając na pozycji racjonalisty, Ingarden nie odrzucił jednak innych punktów widzenia. Był wzorem naukowca, dla którego dyskurs akademicki oparty na właściwie przyjętych założeniach, tezach jest ważniejszy niż uparte, zacietrzewione trwanie przy raz obranych poglądach. Wyszedłszy od fenomenologii, z czasem ukształtował własną, mającą szerokie grono zwolenników szkołę filozoficzną, na miarę jego wewnętrznej suwerenności, wbrew zniewolonej rzeczywistości wokół. Prezentowane poglądy pozwoliły Romanowi Ingardenowi na zmierzenie się w wyjątkowo niesprzyjających dialogowi i rozwojowi intelektu czasach z podstawowymi dla egzystencji człowieka tematami. Wspaniałym tego dowodem jest jego pomnikowe dzieło ˝Spór o istnienie świata˝, napisane w okresie najczarniejszej nocy niemieckiej okupacji, a także przekład ˝Krytyki czystego rozumu˝ Immanuela Kanta, dokonany w okresie pozbawienia Ingardena prawa do wykładania na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dorobek naukowy Ingardena jest imponujący, ale znacznie ważniejsza jest prezentowana przez niego konsekwencja w zakresie postawy, wyborów i wierności zasadom. Pokazał tę wierność w latach okupacji niemiecko-sowieckiej, kiedy we Lwowie włączył się w działania prowadzone w ramach tajnego nauczania na poziomie szkolnictwa średniego i uniwersyteckiego. Ingarden nie podjął w żadnej formie kolaboracji z okupantami. Po zakończeniu II wojny światowej, mimo świadomości sowieckiej i komunistycznej okupacji i w realiach coraz bardziej panoszącej się w polskich uczelniach ideologii marksistowskiej, pozostał wierny swoim poglądom i dokonywał druzgocącej krytyki teorii Marksa, za co zapłacił 6-letnim zakazem wykładania. Korespondencja z Edytą Stein miała niewątpliwie wpływ na jej poglądy i przyjętą postawę. Postrzegała ona bowiem obowiązki człowieka nauki, ale przede wszystkim zasady etyczne w sposób podobny jak Ingarden. Z kolei Karol Wojtyła czy Józef Tischner są przykładami uczniów Ingardena, którzy nawet nie utożsamiając się z niektórymi poglądami swojego mistrza (Dzwonek), przejęli od niego elementy sztuki dyskursu wywołujące konieczną refleksję nad prezentowanymi tezami czy teoriami. Klub Kukiz’15 opowiada się za przyjęciem procedowanej uchwały. Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Barbara Dolniak)
Mówca: Grzegorz Lipiec
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Projekt uchwały w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena jest mi szalenie bliski, choćby z uwagi na to, że mój ojciec, prof. Józef Lipiec, również był uczniem Romana Ingardena. Mam uwagi co do tego projektu. Mianowicie wiemy, że Roman Ingarden, Max Scheler i Martin Heidegger to myśliciele, którzy wyszli ze szkoły husserlowskiej i tworzyli zręby nowoczesnej fenomenologii, natomiast w tym projekcie, w uzasadnieniu, są podane jedynie dwa nazwiska. Są to nazwiska wybitnych myślicieli, Józefa Tischnera i Karola Wojtyły, niemniej jednak są to wyłącznie osoby duchowne. Czy jest możliwe - ponieważ był cały szereg wybitnych uczniów pana prof. Romana Ingardena, wybitnych filozofów - dopisanie pana (Dzwonek) prof. Władysława Stróżewskiego, prezesa Polskiego Towarzystwa Filozoficznego, żyjącego wybitnego filozofa z Krakowa? Taką propozycję chciałbym przedstawić panu posłowi sprawozdawcy. Czy to jest możliwe? Moglibyśmy troszeczkę to poszerzyć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jacek Świat
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Panie Pośle! Jako główny autor tej uchwały byłem w pewnej konfuzji. Dorobek Romana Ingardena jest naprawdę przebogaty, a ja chciałem uniknąć przegadania tej uchwały. Krótko mówiąc, chciałem, żeby ona zmieściła się na jednej stronie standardowego wydruku, by była możliwie esencjonalna, więc pewnie takich opuszczeń jest tutaj znacznie więcej. Ponieważ tematyka filozoficzna jest przytłaczającej większości Polaków obca i nie łudźmy się, nie przybliżymy wszystkim tajników fenomenologii, to zarówno my jako wnioskodawcy, jak i przedstawiciele innych klubów szczególnie staraliśmy się podkreślić intelektualną konsekwencję, niezależność i siłę ducha prof. Ingardena, traktując je jako pewien przykład dla nas wszystkich, dla potomnych. Stąd w uchwale zwrócono uwagę na postaci związane z Kościołem, takie jak Edyta Stein, Karol Wojtyła, ówczesny biskup, czy ks. Józef Tischner, żeby podkreślić, że Roman Ingarden jako zdeklarowany racjonalista potrafił rozmawiać z każdym, potrafił dyskutować z ludźmi nawet z nieco obcego sobie świata i co więcej, był dla ludzi związanych bardzo głęboko z myślą chrześcijańską autorytetem. Stąd taki, a nie inny dobór nazwisk. Bardzo bym prosił o to, żeby już tego nie zmieniać, nie wprowadzać poprawek, po prostu dlatego, że przedłużyłoby to nasze procedowanie, a chciałbym, żeby jeszcze dzisiaj tę uchwałę przyjąć. (Poseł Grzegorz Lipiec: Tylko zapytałem.) Natomiast oczywiście przyjmuję pana sugestię i myślę, że w przyszłym roku będziemy rozmawiać o dziele, dorobku i życiu prof. Ingardena, więc będzie również okazja, by poszerzyć wiedzę na temat jego kontaktów, wpływów i tego, na ilu ludziach i na jak różnych ludziach on odcisnął silne piętno. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Zwiercan (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2020 Rokiem Romana Ingardena, druki nr 3419 i 3439. W roku 2020 będziemy obchodzić 50. rocznicę śmierci jednego z najwybitniejszych polskich fizyków - Romana Ingardena. Jest to w mojej opinii dobry moment na uczczenie jego pamięci. Urodził się 5 lutego 1893 r. jako syn inżyniera wodnego i nauczycielki. Studiował filozofię i matematykę w Getyndze, a podczas drugiego semestru został uczestnikiem seminarium Edmunda Husserla, jednego z głównych twórców fenomenologii, pod którego kierunkiem napisał i obronił doktorat, po czym w 1918 r. powrócił do kraju. Roman Ingarden był jedną z najbardziej znanych postaci polskiej filozofii. Był wybitnym przedstawicielem szkoły fenomenologicznej, zajmował się estetyką, ontologią, teorią poznania, etyką i teorią człowieka. Był twórcą olbrzymiej ilości prac filozoficznych, w których poruszał ponadczasowe tematy, nakłaniając do refleksji o naturze człowieka. Refleksji o tym, kim jesteśmy i czym wyróżniamy się w przyrodzie, o przemijaniu, wolności i odpowiedzialności. Oprócz ogromnego dorobku, jakim jest blisko 250 prac naukowych, książek, artykułów, Roman Ingarden zasłynął swoją nieprzejednaną postawą, również w stosunku do marksizmu, co niejednokrotnie negatywnie wpływało na rozwój jego kariery. Zgadzam się z przedstawicielem wnioskodawców, który podczas posiedzenia Komisji Kultury i Środków Przekazu mówił, że warto upamiętniać ludzi, którzy nie są znani szeroko. Warto o nich mówić, przypominać ich sylwetki i zasługi, dzieła, jakich za życia dokonali, tak by mieli szansę zaistnieć w naszej świadomości społecznej bardziej niż dotychczas. Koło Wolni i Solidarni popiera przedstawiony projekt uchwały.
Mówca: Joanna Lichocka
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Klub Prawa i Sprawiedliwości oczywiście popiera uchwałę w 160. rocznicę urodzin Teodora Axentowicza. To był świetny polski artysta, który zdobył uznanie międzynarodowe, zdobył uznanie i sławę w Europie, ale i w Stanach Zjednoczonych. Urodził się jako syn polskiego Ormianina, Deodata Axentowicza, i Węgierki, Agnieszki z Plukarszów. Wychowywał się we Lwowie i uczył się we Lwowie. Studia artystyczne, studia na Akademii Sztuk Pięknych, skończył w Monachium i z tego stylu monachijskiego, bardzo charakterystycznego, potrafił się wyemancypować i znaleźć swój własny, osobisty i wybitny styl. Znany jest, jak już było wspomniane w uchwale, z zamiłowania do odnajdywania kolorytu kresowego w kulturze huculskiej, z kultywowania w sztuce również tradycji ormiańskiej. Ale to, co było dla niego takim motorem napędowym zyskania rzeczywiście światowej sławy, to były portrety. Zaczęło się od pracy w Paryżu i w Londynie. W Paryżu sportretował słynną artystkę francuską Sarah Bernhardt i od tego zaczęły się kolejne zlecenia i kolejne bardzo wybitne prace, ale też prace, które poświęcał swojej żonie, swoim dzieciom, które zdobywały, tak jak portret żony w stroju ślubnym, złote medale na wystawach międzynarodowych. Zdobył sławę i uznanie do tego stopnia, że w 1901 r. były w Paryżu, Londynie i Wiedniu kolportowane pocztówki z reprodukcjami jego obrazów. Axentowicz to oczywiście też polski twórca, bo jak już to też zostało powiedziane, to współtwórca ˝Panoramy Racławickiej˝, rektor. Przez 30 lat był rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie i wypuścił kolejne roczniki wybitnych polskich artystów. Znał się ze Stanisławem Wyspiańskim, był na jego ślubie, był też na ślubie Lucjana Rydla upamiętnionym w ˝Weselu˝ Wyspiańskiego. Pisano o nim tak: Wytworność - wyraz ten określa najlepiej cechę dominującą twórczość Axentowicza. Tak pisano w ˝Świecie˝ w 1906 r. Słynął z portretów kobiecych. Malował z równym artyzmem ˝Gęsiarkę˝ czy ˝Kwiaciarkę włoską˝ co wielkich artystów jak Sarah Bernhardt, jak już wspominałam wcześniej. I odebrał wiele nagród, odebrał ordery, również od prezydenta Mościckiego, i zmarł w 1938 r. I potem przyszedł komunizm, potem przyszedł kataklizm. Teodor Axentowicz w zasadzie jest twórcą, o którym ktoś gdzieś coś słyszał, ale żebyśmy mieli przed oczami jego obrazy, jego portrety... (Dzwonek) To musimy przywrócić pamięci. Ta uchwała również jest tym upamiętnieniem wielkiego polskiego artysty, który zdobył europejską sławę, który wpisał się w przełom XIX i XX w. wielkiej sztuki czasu secesji bardzo pięknymi, wybitnymi pracami. Pamiętajmy o nim. Dziękuję. (Oklaski)