Mówca: Marcelina Zawisza
Data: 2025-11-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na ustawę o asystencji osobistej czekamy od 2012 r., od czasu gdy Polska ratyfikowała konwencję ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami. Osoby z niepełnosprawnościami, opiekunowie, a także całe rodziny walczyły o to, aby powstał dobry, odpowiadający na potrzeby i będący realną inwestycją projekt. Z tego miejsca chciałabym nie tylko pozdrowić, ale przede wszystkim podziękować wszystkim tym, którzy o ten projekt walczyli. Przede wszystkim w pierwszej kolejności bardzo, bardzo dziękuję osobom, które są dzisiaj z nami na galerii, a w drugiej kolejności tym osobom, które dzisiaj nie mogły dojechać, ponieważ są osobami z niepełnosprawnościami albo są opiekunami, w związku z czym nie mogły wyjechać z domu, żeby tutaj wspierać tę walkę, dobrą walkę o dobry projekt. Naprawdę dziękuję każdej z tych osób, ponieważ wielokrotnie widywaliśmy się pod Kancelarią Prezesa Rady Ministrów, czy to przy pięknej pogodzie podczas protestów, czy marznąc w deszczu i w śniegu. Naprawdę to dzięki państwu i państwa pracy oraz determinacji jesteśmy dzisiaj tutaj. Muszę powiedzieć z przykrością, że projekt rządowy niestety rozczarowuje. Najpoważniejsza wada to skala środków. W pierwotnym projekcie było to prawie 80 mld zł, w przedstawionym przez rząd - 47 mld zł. Rząd planuje zaoszczędzić - na czym? Np. na grupach, które będą mogły skorzystać z usług asystentów. Tutaj środowisko postuluje próg 70 pkt w skali potrzeb wsparcia, w projekcie rządowym - 80 pkt. Oznaczać to będzie, że wiele osób po prostu zostanie wykluczonych. Jest to o tyle absurdalne, że asystencja to tak naprawdę inwestycja. Przemówię językiem ministra Domańskiego. Jak wyliczył Kamil Sobolewski, główny ekonomista Pracodawców RP, argumentując za asystencją osobistą, przy założeniu, że aktywność zawodową podjęłoby 30% opiekunów członków rodzin, 10% osób z niepełnosprawnością i przewlekle chorych, to przy 3% więcej pracujących na polskim rynku pracy wzrost PKB może wynieść od 40 mld do nawet 80 mld zł. Powtórzę: na asystencji nie można oszczędzać, bo skorzystają na niej osoby z niepełnosprawnością, opiekunowie i naprawdę, panie ministrze Domańskiej, cała nasza gospodarka. Projekt rządu oszczędza też niestety na koordynacji. Obniżono wskaźniki koordynacji z jednego koordynatora na 30 osób w pierwotnym projekcie do jednego na 60 osób i 90 asystentów. Zredukowano środki z 8% do 3%, co stanowi tak naprawdę poważne ryzyko chaosu. Według założeń ustawy jeden koordynator będzie miał pod swoją opieką aż 150 osób. To jest naprawdę nieakceptowalne. A jak rząd wyobraża sobie asystenta? Nie znalazłam w ustawie wymogu umowy o pracę. Mam pytanie do ministerstwa: Czy mają państwo świadomość, że to się skończy śmieciówkami? Niech to będzie godna praca z godną płacą. Środowisko osób z niepełnosprawnościami domaga się realizacji (Dzwonek) pięciu priorytetów: swobody wyboru asystenta, dowolności w przenoszeniu godzin, godnej stawki za godną pracę, adekwatnego wsparcia asystencji od zaplecza i szerokiej dostępności od 70 pkt. Koło Razem w pracach nad projektem będzie składać poprawki, które będą szły naprzeciw tym oczekiwaniom, bo ten projekt ma być dla osób z niepełnosprawnościami. Ma być tak skonstruowany, żeby realizował pokładane w nim nadzieje i ułatwił codzienne życie. (Oklaski)