Mówca: Cezary Olejniczak
Data: 2013-05-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej w sprawie informacji Rady Ministrów na temat zapowiadanych przez firmy masowych zwolnień pracowników. Codziennie pracę traci ok. 2 tys. Polaków. To przeraża. A nadchodzi kolejna fala zwolnień. Pracownicy budowlani, sprzedawcy, robotnicy zatrudnieni przy produkcji mebli, pracownicy firm telekomunikacyjnych, konsultanci w bankach, wszyscy oni muszą niestety drżeć o swój los w najbliższych tygodniach i miesiącach. Dla przykładu dziennie w woj. dolnośląskim traci pracę 185 osób, w kujawsko-pomorskim - 130, w lubelskim - 105 osób. A to nie koniec. 442 zakłady zapowiedziały, że w najbliższym czasie zwolnią ok. 37 tys. pracowników. Według oficjalnych danych bez pracy na koniec marca było ponad 2300 tys. Polaków. To tak jakby całą Warszawę wysłać na bezrobocie, wliczając dzieci, emerytów oraz uwzględniając faktyczną i szacowaną liczbę warszawiaków, a nie liczbę tych, którzy są tu zameldowani. Co gorsza, bezrobotni mogą liczyć tylko na głodowy zasiłek. Dla osoby mającej staż od 5 do 20 lat wynosi on tylko 761,4 zł, a wśród polskich bezrobotnych aż 1900 tys. osób nie ma prawa do tej zapomogi. Bezrobocie przekroczyło już 14%. Ci, którzy mają pracę, wykonują swoje zadania często za śmiesznie niskie wynagrodzenia i na podstawie umów śmieciowych, o których tu dzisiaj była mowa. Ceny w sklepach ostro idą w górę, kupujemy coraz mniej żywności, bo społeczeństwa na nią nie stać. Z danych statystycznych wyraźnie wynika, że niemal co czwarta bezrobotna osoba ma ponad 50 lat, a Wysoki Sejm wydłużył wiek emerytalny do 67 lat dzięki głosom koalicji rządzącej i Ruchu Palikota. Osoby te nie mogą, tak jak mogły jeszcze do 2009 r., przechodzić na wcześniejszą emeryturę. Starsi pracownicy są dla firm drożsi i z tego powodu są zwalniani w pierwszej kolejności. Pogorszyła się również sytuacja ludzi młodych. Grupa osób bez pracy w wieku do 25 lat dramatycznie wzrosła, do blisko 450 tys. W takiej sytuacji wręcz frywolny wydaje się wpis na Twitterze ministra obrony narodowej o zakupie dronów dla wojska. Okazuje się, że Polacy, którzy i tak ledwo wiążą koniec z końcem albo w ogóle nie wiążą, zrzucą się na drony dla pana ministra, czyli na minisamoloty szpiegowskie dla wojska, a to koszt, bagatela, ponad 24 mln zł. Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej już w grudniu ubiegłego roku złożył do Wysokiego Sejmu wniosek o przedstawienie informacji rządu na temat sytuacji na rynku pracy, szczególnie w obliczu zapowiadanych przeze firmy masowych zwolnień pracowników. Minęło pięć miesięcy, sytuacja na rynku pracy nadal się nie poprawiła, a wręcz pogorszyła. Wymienię tylko te spółki, o których mówiliśmy we wniosku: Fiat Auto Poland, Polskie Linie Lotnicze LOT, Adamek, Pabianickie Zakłady Farmaceutyczne Polfa SA, Grupa Lotos, spółki kolejowe, Poczta Polska, sektor bankowy i inne. Do zwolnień dochodzi również w małych i średnich przedsiębiorstwach, w których sytuacja w ostatnim czasie jest rzeczywiście nie do pozazdroszczenia. W związku z tym Sojusz Lewicy Demokratycznej zwrócił się do połączonych Komisji: Gospodarki oraz Polityki Społecznej i Rodziny, żeby ten temat stanął w Sejmie. Chciałem podziękować członkom tych dwóch komisji, na czele z ich przewodniczącymi posłem Sławomirem Piechotą i posłem Jasińskim, że wyrazili aprobatę, żeby pan minister przedstawił informację na forum Wysokiej Izby. Mam jeszcze pytanie: Dlaczego ministerstwo dopiero teraz rozpoczyna prace legislacyjne nad rozwiązaniami systemowymi? Przecież o tym, że mamy wysoki procent bezrobocia i że niestety ma ono tendencję wzrostową, wiecie państwo już od sześciu lat, bo rządzicie tym krajem już drugą kadencję. Oczekujemy zatem od rządu i jego ministrów, by zamiast działań doraźnych opracowano długofalowy plan walki z bezrobociem i zapobiegania likwidacji małych i średnich przedsiębiorstw. Metoda, że rząd daje wędkę, a naród sam już tę rybę złowi, nie zawsze jest skuteczna. Zwalniane osoby muszą często się przekwalifikować. Dostają też możliwość otworzenia własnej firmy. To plus, ale niewystarczający. Osoby bezrobotne powinny być lepiej edukowane, rozdawanie pieniędzy to za mało. Nieprzygotowany przedsiębiorca pada po dwóch latach albo i szybciej. Droga przedsiębiorcy do uzyskania wsparcia z gwarantowanych i ustawowo zapewnionych mu funduszy na utrzymanie firmy to droga przez mękę. Może czas już odbiurokratyzować te procedury, panie ministrze. Rząd musi myśleć wyprzedzająco, a nie chwytać za gaśnicę, kiedy ogień się już rozhulał. Dla grupowo zwalnianych pracowników natychmiast kierowany jest strumień pieniędzy do urzędów pracy. Ale czy ktoś z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej kontroluje, jak one są wykorzystywane? Wysoki Sejmie! Zagrożeni pracownicy dużych przedsiębiorstw mają wiele instrumentów, by bronić swoich miejsc pracy. Mogą stosować różne formy nacisku. Mają też nadzieję, że ich protest, strajk lub negocjacje uchronią ich przed grupowymi zwolnieniami. Ale pracownicy mikro- i małych firm nie mają nawet tego. Przedsiębiorstwo upada, a oni zostają na bruku, często wraz z właścicielem firmy. Z tego miejsca chcę się upomnieć o przedsiębiorców i bezrobotnych z małych miast i wsi. Bez inwestycji w przemysł i inne dziedziny gospodarki ludzie ci nigdy nie wyjdą z biedy. To właśnie do wsi odnosi się termin ˝ukryte bezrobocie˝. Pan minister jako przedstawiciel Polskiego Stronnictwa Ludowego w polskim rządzie dobrze o tym wie. Całe szczęście, obserwuję, że pan minister ma dużą wrażliwość społeczną i może wywrze nacisk przede wszystkim na resort finansów i na premiera Rostowskiego, żeby pieniądze z gwarantowanego funduszu świadczeń przekazywane były na walkę z bezrobociem, a nie na łatanie dziury budżetowej. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej ma propozycje, jak uchronić duże przedsiębiorstwa przed masowymi zwolnieniami i program do walki z bezrobociem. Nie odrzucajcie go tylko dlatego, że to program opozycji. Nikt nie ma patentu na wiedzę całkowitą. Może warto wspólnie zastanowić się, zrozumieć, że tak naprawdę nam wszystkim chodzi o godność człowieka, być albo nie być pojedynczego obywatela, a w konsekwencji być albo nie być całego naszego narodu. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej będzie głosował za odrzuceniem informacji rządu. Dziękuję. (Oklaski)