Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2016-06-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Na początek chciałbym zwięźle przypomnieć ratio legis proponowanej zmiany Kodeksu pracy. Nie ulega wątpliwości, że termin przewidziany dla pracownika na dochodzenie roszczeń dotyczących kwestionowania ustania stosunku pracy uregulowany w art. 264 kodeksu jest niezwykle krótki. Zgodnie z przedmiotowym przepisem pracownik ma możliwość wniesienia odwołania przeciwko pracodawcy w terminie 7 dni od doręczenia pisma wypowiadającego stosunek pracy. Taka regulacja sięga korzeniami aż do roku 1985 i od tego czasu nie wprowadzono żadnych zmian w tym aspekcie pomimo licznych zmian systemowych, również w sferze społeczno-gospodarczej. Pracownik w ciągu zaledwie kilku dni w celu dochodzenia roszczeń jest zobligowany nie tylko do napisania pisma, ale także od 3 maja 2012 r., w wyniku nowelizacji, musi jednocześnie zgłosić wszelkie wnioski dowodowe, gdyż zgłoszenie ich w późniejszym terminie może spowodować, że nie zostaną uwzględnione przez sąd. Obowiązki nałożone na pracownika są więc niebagatelne i wymagają czasu, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę fakt, że pracownik jest słabszą stroną w stosunku prawnym pracodawca - pracownik oraz potrzebuje więcej czasu na przebrnięcie przez gąszcz przepisów i przygotowanie się pod względem merytorycznym na obronę swoich interesów. Co więcej, w porównaniu z całościowym terminem załatwienia sprawy z zakresu prawa pracy przez sądy, który oscyluje między kilkoma a kilkunastoma miesiącami, ten 7-dniowy termin w naszej ocenie jest rzeczywiście rażąco krótki. Warte podkreślenia jest również to, że nie dość, iż termin z art. 264 Kodeksu pracy jest dla pracowników uciążliwy, to również sankcja za niedochowanie ustawowego terminu, przecież tak krótkiego, jest krzywdząca i niewspółmiernie surowa do konsekwencji, jakie może ponieść pracownik. Termin 7-dniowy z art. 264 Kodeksu pracy jest uznawany za termin prawa materialnego. To oczywiście oznacza, że co do zasady pracownik nie ma możliwości chociażby wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Dlatego też sąd w takiej sytuacji oddala powództwo i nie istnieje dłużej potrzeba rozważania zasadności i legalności przyczyn rozwiązania umowy o pracę. Dla zobrazowania poruszonego problemu przedstawię pewną statystykę na przykładzie ubiegłego roku. Otóż w 2015 r. do sądu rejonowego wpłynęło 9660 spraw dotyczących wypowiedzenia umowy o pracę, 4630 dotyczących rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika, natomiast 66 dotyczących nawiązania stosunku pracy i odszkodowania. 2951 z wymienionych spraw, to jest prawie, szanowni państwo, 21%, zostało oddalonych przez sąd, w tym w dużej mierze ze względu braku zasadności tudzież przekroczenia terminu. Wydłużenie terminu dla pracowników na odwołanie może przyczynić się do zmniejszenia liczby oddalonych spraw i zwiększenia skuteczności dochodzenia swoich praw przez pracowników. Kodeks pracy generalnie uznawany jest za akt prawny bardziej przychylny pracownikom i gwarantujący ich ochronę na wysokim poziomie. Z badania przeprowadzonego przez OECD dotyczącego rygoryzmu regulacji w ochronie pracowników w 2013 r. wynika, że Polska posiada ponadprzeciętny poziom ochrony pracowników. Dla porównania najniższy poziom tej ochrony gwarantują ustawowo Stany Zjednoczone, natomiast największą ochronę gwarantuje Portugalia. Podsumowując, polskie prawo pracy jest uchwalone z widoczną tendencją na korzyść pracowników. Mimo że prawo pracy powinno być elastyczne i zbilansowane, uwzględniające także interesy pracodawcy, to jednak nie ulega wątpliwości, że akurat w omawianej kwestii pracownik powinien mieć zagwarantowany dłuższy termin na analizę swojej sytuacji prawnej i na rzetelne przygotowanie swojej argumentacji w sporze z pracodawcą. Dlatego też przedmiotowa zmiana jest niezbędna w zapewnieniu pracownikom większej ochrony praw pracowniczych. Oczywiście Klub Poselski Nowoczesna będzie popierał projekt tej ustawy. Wnosimy o przesłanie tego projektu pod obrady komisji. Myślę, że z Wysokiej Izby wyjdzie prawo, które rzeczywiście odpowie na takie bardzo podstawowe potrzeby pracowników w Polsce. Natomiast przy tej okazji, korzystając z faktu, iż zostało mi kilka sekund czasu, chciałbym też zaapelować do pana ministra, do rządu o to, żeby powstała nowa ustawa o związkach zawodowych. Wszyscy zgadzamy się, że w obecnej ustawie są zapisy, które muszą ulec zmianie, zmienia się sytuacja gospodarcza, społeczna, są tam też patologie, co do których wszyscy się zgadzamy. Dyskutowaliśmy już nawet na ten temat i korzystając z okazji, że akurat (Dzwonek) mówimy o tej sprawie, apelujemy do pana ministra również o przyspieszenie prac w tamtej materii. Dziękuję bardzo. (Oklaski)