Mówca: Jan Łopata
Data: 2021-09-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję, pani marszałek, bo i temat jest ważny, i czasu trochę mało. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Prezesie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści mam zaszczyt przedstawić naszą ocenę, naszą opinię odnośnie do sprawozdania z działalności Najwyższej Izby Kontroli w roku 2020. Wysoka Izbo! W środę, 2 dni temu, gdy prezes Najwyższej Izby Kontroli prezentował wycinek pracy Najwyższej Izby Kontroli, istotny, ale w sumie maleńki wycinek, mianowicie informację prezesa NIK w sprawie wykrytych przez Najwyższą Izbę Kontroli nieprawidłowości w działaniach podejmowanych przez organy i instytucje publiczne w związku z organizacją lub przygotowaniem wyborów powszechnych na prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych na 10 maja 2020 r., Prawo i Sprawiedliwość, posłowie tej partii, rządzącej partii, schowali głowy w piasek, a w praktyce ostentacyjnie wyszli z sali obrad. Dzisiaj przy sprawozdaniu z prac i efektów tych prac w Najwyższej Izby Kontroli w całym roku 2020 zastosowano inny fortel, który się sprowadza w sumie do tego samego. Umieszczono ten punkt w takim czasie dnia, a właściwie nocy, by ograniczyć do maksimum dotarcie do wyborców. Ale, drodzy państwo, a w zasadzie panie przewodniczący, drogi panie przewodniczący, ani ten pierwszy sposób, ani zastosowany teraz nie przyniesie założonego przez was efektu. Materiały, raporty Najwyższej Izby Kontroli są skrupulatnie opracowane, zapisane i dostępne. One są dostępne teraz i będą dostępne wówczas, gdy nastąpi sposobność do prawdziwej analizy. A ona nastąpi, wcześniej czy później nastąpi. Tak się stanie. Proszę stanąć w prawdzie i odpowiedzialności, udzielać merytorycznych odpowiedzi, prowadzić merytoryczną dyskusję, a nie zachowywać się tak, jak przed chwilą to słyszeliśmy z ust panów z klubu Prawa i Sprawiedliwości. A zarzuty formułowane przez inspektorów Najwyższej Izby Kontroli są druzgocące. Przytoczę kilka sformułowanych w przytoczonych raporcie o niedoszłych wyborach. Ot, choćby taki podstawowy zarzut i tutaj wprost cytuję: Zgodnie z konstytucyjną zasadą praworządności i hierarchią źródeł prawa wyłączenie ustawowe kompetencji zastrzeżonych dla określonych organów, w tym przypadku organów wyborczych PKW i urzędników wyborczych oraz komisji wyborczych, mogło nastąpić wyłącznie na mocy ustawy, a nie zaś decyzji administracyjnych. Czy może być bardziej druzgocące stwierdzenie o prawidłowości, w cudzysłowie, tych wyborów, które miały być przeprowadzone? To podstawowy zarzut, z którego wynikają inne konsekwencje. Ot chociażby takie, że NIK stwierdza, że działanie podjęte przez kontrolowane podmioty, organy państwa oraz spółki, bazując na prawnie wadliwych decyzjach z 16 kwietnia, skutkowały niegospodarnym wydatkowaniem ze Skarbu Państwa kwoty 56 450 406 zł - oczywiście ta kwota wynika z podsumowania tylko roku 2020, dzisiaj wiemy, że to jest więcej - oraz powstaniem szkody finansowej w Poczcie Polskiej i PWPW. Zdaniem Najwyższej Izby Kontroli nawet sytuacja ekstremalna, taka jak epidemia, nie powinna stanowić powodu do odstąpienia od konstytucyjnej zasady praworządności. Podkreślam - nie może być żadnego powodu odstąpienia od konstytucyjnej zasady praworządności. Inne zagadnienie, sztandarowe w sumie, zagadnienie rządu sprzed kilku lat, mianowicie ˝Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. Pamiętacie państwo jeszcze taką strategię? Piękny PR, a co na to NIK? Tu też cytat: W ocenie Najwyższej Izby Kontroli dotychczasowa realizacja tzw. projektów flagowych zaplanowanych w ˝Strategii odpowiedzialnego rozwoju˝ wskazuje, że ten mechanizm systemu rozwoju nie był skuteczny. Stwierdzone nieprawidłowości spowodowały, że projekty flagowe nie wpłynęły na tym etapie na poziom industrializacji i rozwoju gospodarczego. Główną przyczyną nieskuteczności podjętych dotychczas działań było ich nierzetelne przygotowanie. To jest cytat z raportu NIK. Może jeszcze jedno zdanie z oceny tego flagowego projektu ubiegłej kadencji: W żadnym z programów nie zapewniono finansowania niezbędnego do ich realizacji. Przecież to jest dyskwalifikacja. Można tylko mieć nadzieję, i taką nadzieję wyrażam, że ocena, którą uczyni Najwyższa Izba Kontroli odnośnie do realizacji aktualnego programu PR (Dzwonek), jakim jest Polski Ład - a na pewno o to będziemy wnioskowali - będzie trochę inna, bez stwierdzeń dotyczących nierzetelnego przygotowania. Wysoki Sejmie! Odnoszę wrażenie, a w zasadzie jestem pewny, że te właśnie, z konieczności krótkie, przykłady obnażające państwo PiS są przyczynkiem do negatywnej opinii klubu Prawa i Sprawiedliwości wbrew wszystkim sejmowym komisjom. Oczywiście my jako klub Koalicji Polskiej tej opinii w żaden sposób nie podzielamy. Wysoka Izbo! Pragnę jeszcze na zakończenie bardzo serdecznie podziękować wszystkim pracownikom Najwyższej Izby Kontroli za ogromną, rzetelną pracę, za profesjonalne podejście do ważnych gospodarczych i społecznych zjawisk. Bardzo dziękuję za uwagę.