Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Cymański
Data: 2016-11-29 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proszę państwa, naprawdę, to może nie jest ciekawe. (Gwar na sali, dzwonek) Nikt tu nie musi, musi na Rusi, głosowania - czemu nie, ale teraz jest debata, bardzo proszę. (Oklaski) (Poseł Dominik Tarczyński: Brawo!) Otóż sprawozdaję w sprawie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. W skrócie ta sprawa chodzi pod nazwą kwoty wolnej od podatku, dlatego że w tym projekcie ustawy ten temat i ta sprawa całkowicie zdominowały jej całościową treść. Proszę państwa, Wysoka Izba przekazała do Senatu projekt ustawy w wersji bardzo skromnej, jeżeli chodzi o sprawę kwoty wolnej od podatku. (Poseł Cezary Grabarczyk: Z kwotą wolną od podatku.) Przypomnę: decyzją Wysokiej Izby do ustawy o podatku dochodowym wprowadzono kwotę wolną w wysokości dotychczasowej. Nie ujęto żadnych zmian i żadnych poprawek, żadnych - użyję języka trybunału - mechanizmów korygujących tę kwotę w duchu orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Co się stało? Panie marszałku, Wysoka Izbo, Senat bardzo śmiało i odważnie rzeczywiście... (Gwar na sali) (Poseł Cezary Grabarczyk: Zlikwidował kwotę wolną.) Ja nie z salonu, ale bardzo proszę o spokój. Otóż Senat wprowadził bardzo istotną zmianę, szereg poprawek. (Poseł Cezary Grabarczyk: Dokładnie.) Wprowadził rozwiązanie, które przyjęło postać... (Poseł Cezary Grabarczyk: Likwidacyjną.) ...druku nr 1066 - taka jest sygnatura - w którym, bardzo wyraźnie to powiedzmy, wprowadzone są zmiany, bardzo istotne zmiany w zakresie kwoty wolnej od podatku. Zgodnie z konkluzją trybunału - przypomnijmy, to bardzo ważne - trybunał bardzo mocno to podkreślał i dał termin, który jutro mija. Ta okoliczność czasu jest tu bardzo ważna, bo oczywiście nie bez powodu są przyczyny i zarzuty, że robimy to błyskawicznie. Tak, czas powoduje, że jak tego nie zrobimy teraz, nie zrobimy tego w ogóle. Można tę krytykę przyjmować, rzeczywiście, ale prawdą jest, że Senat przedstawił i proponuje Wysokiej Izbie teraz, tutaj, w Sejmie, rozwiązanie, które, po pierwsze, wprowadza znacznie wyższą kwotę wolną od podatku. Przypomnijmy, jest to kwota, która jest sumą wynikającą z pomnożenia kwoty minimalnej, kwoty egzystencji, kwoty, o której trybunał mówi w orzeczeniu, razy dwanaście. Mówiąc wprost, w odniesieniu do osób, których dochody roczne są poniżej minimum socjalnego, w duchu i na gruncie konstytucji Senat proponuje, aby Wysoka Izba uznała, że od takich osób podatku dochodowego brać się nie powinno. To jest konkluzja stanowiska. Dla znacznej grupy, dla znakomitej większości podatników ta kwota nie ulegnie zmianie. Natomiast nowatorskie i budzące wielkie emocje oczywiście jest to, że Senat proponuje, aby pewna grupa podatników, dokładnie mówiąc, jest to ok. 700 tys. osób... To są nasi obywatele, których dochody roczne przekraczają kwotę 85 tys. zł - 450 tys. obywateli, a 127 tys. podatników przekracza dochody 127 tys. zł. Żeby mówić wprost i obrazowo, to znalazło swój wyraz w dyskusji w komisji finansów oczywiście, w konkluzji, że nie będzie korzystać z kwoty wolnej od podatku rodzina, jeżeli przyjmiemy wspólne opodatkowanie małżonków, o dochodzie powyżej 1/4 mln zł. Pamiętajmy, że ten pożytek jest 556 zł rocznie, to jest skala. Niektórzy mówią o ciosie, o ataku, inni mówią o uszczupleniu, ale to jest kwestia stanowiska i to proponuję. Per saldo w założeniu Ministerstwa Finansów cała ta operacja będzie skutkować dodatkowym obciążeniem budżetu poprzez uszczuplenie dochodów w wysokości plus minus 1 mld zł. Mówimy tu per saldo o 1 mld zł, ponieważ 700 tys. podatników nie skorzysta z tego dobrodziejstwa, jakim jest kwota wolna od podatku. Rzecz jasna, że zwiększy to wpływy. Per saldo 1 mld skutku, to jest konkluzja. Co do przebiegu prac w samej komisji, bo mam obowiązek przedstawić Wysokiej Izbie przebieg tych prac. One się dokonały, jak słyszeliście państwo, drogie koleżanki i drodzy koledzy, dosłownie przed chwilą, o poranku. Zabierali głos przedstawiciele opozycji, koalicji również. Poseł Janusz Cichoń pytał w swoim wystąpieniu, jakie skutki przyniesie ta ustawa w odniesieniu do osób najmniej zarabiających, o najniższych dochodach. Pan poseł zwrócił uwagę, że duża część - i to jest materiał, który się potwierdza w wypowiedziach - nie płaci podatku dochodowego. Ten wątek się zresztą przewijał w wystąpieniach również innych posłów. Pytał o to również pan prof. Włodzimierz Nykiel, pan poseł, pan profesor, który cytując dane z roku 2014, pytał przedstawiciela ministra finansów, o ile zwiększy się liczba podatników, którzy nie będą w ogóle płacić podatku. W bardzo obszernym, szczegółowym, profesjonalnym wystąpieniu pani poseł Paulina Hennig-Kloska z Nowoczesnej zwróciła uwagę na pewną grupę pracujących, którzy w tej chwili mają taką sytuację, że nie mogą do przychodu wpisywać kosztów związanych z dojazdem, z wynajęciem mieszkania, że mogą być osoby, i nie jest ich pewnie mało, dla których kwota wolna od podatku ma bardzo istotne znaczenie. To było, można powiedzieć, puentą jej wystąpienia. Oczywiście wpisywała się też w głos swoich koleżanek, kolegów, którzy występowali przed nią, a którzy krytykowali to rozwiązanie, sugerując czy twierdząc nawet, że ono nie przyniesie żadnych efektów i jest, cytuję, sztuczką. Tak, padało słowo ˝sztuczka˝. Co kto chce, to sobie może myśleć, ale tak to zostało przedstawione. Pani Monika Wielichowska w interesującej formule zarzuciła obozowi rządzącemu, że nie wykorzystał 8 lat na rzetelne przygotowanie się do tych zmian. (Poseł Monika Wielichowska: No i prawda.) Ale ja nie jestem od sprawdzania kryterium prawdy, natomiast... (Poseł Monika Wielichowska: No od tego.) ...moim zadaniem jest wiernie oddać przebieg debaty. Pani poseł to powiedziała, wywołała uśmiech i w komisji, i teraz. Widzę, że na sali niektórzy reagują. Zamiast się tłumaczyć z 8 lat, lepiej zarzucić, że je zmarnowaliśmy, że brak przygotowania. Ja nie wchodzę w te polemiki, tylko zwracam uwagę. Tak było, tak było. Pani minister, pani poseł Leszczyna, pani Izabela Leszczyna zwróciła uwagę, postawiła pytanie, kto naprawdę skorzysta z tego. Cały czas to pytanie wracało. Czy to rozwiązanie, które dzisiaj Wysokiej Izbie przedkłada Senat, rzeczywiście przyniesie dużą pomoc dla tych osób o najniższych dochodach? To wracało cały czas. W reakcji na te słowa, zabierając głos, pani poseł Maria Zuba zwróciła uwagę, że głównym przesłaniem tych zmian jest troska o najsłabszych. I tutaj była pewnego rodzaju polemika. Oczywiście zabrał głos również przewodniczący komisji, pan przewodniczący Sasin. Zwrócił uwagę na dane, które podała pani poseł Izabela Leszczyna, pozytywnie wypowiadając się o 8 latach, czyli że w tym okresie 8 lat znacząco, bo aż o 10%, zmalał wskaźnik ubóstwa. Następnie, nie wiem, czy mi wolno powiedzieć, w sposób kąśliwy, uszczypliwy zwróciła uwagę, że pan wicepremier Morawiecki planuje zmniejszenie skali ubóstwa o dużo mniej procent. W ciągu ilu lat? (Poseł Izabela Leszczyna: 16 lat.) W ciągu 16 lat. Ale to był fragment polemiczny, bardziej polityczny, nieodnoszący się do meritum, a najważniejsze są zmiany, które proponuje Senat Wysokiej Izbie. Jeszcze dla pełnego obrazu, żeby być w zgodzie z tymi wydarzeniami... Proszę wybaczyć, że nie jest to szczegółowe, bo to jest tak ad hoc, to jest robione szybko, to prawda, więc trochę muszę z pamięci korzystać. Pan Rafał Wójcikowski jak zwykle bardzo ciekawie - przyzwyczaił nas do tego profesjonalizmu, do dokładności, do stylu - dokładnie wyliczał, jak to będzie wyglądało w poszczególnych grupach podatkowych, bo rzeczywiście, przyjmując te progi, wprowadzamy rozwiązania dla pewnych fragmentów. On w konkluzji powiedział, że ta propozycja będzie oznaczać - może w niewielkiej skali, ale jednak - wprowadzenie kilku progów, de facto, stricte, progów podatkowych. Z tym minister finansów nie podjął polemiki, ale pan poseł Rafał Wójcikowski o tym mówił. Wywołał on reakcję innego posła, posła Cymańskiego, który odniósł się do jego słów. Powiedział, że to jest uderzenie czy zamach, że straci na tym klasa średnia, bo te 700 tys. ludzi zapłaci większy podatek. Postawiłem pytanie: Czy obecny w komisji jeden z naszych młodych posłów, który ma niepracującą żonę, jest w klasie średniej, czy nie? Wynika z tego, że nie, bo za mało zarabia. A więc jeżeli to jest klasa średnia, ci, którzy nie mają mieć kwoty wolnej od podatku, to gdzie jest ta klasa... Może jej w ogóle nie ma? Ja zwracam uwagę... Tutaj mogę to mówić, bo też w dyskusji zabrałem głos, w tej debacie. To była chyba kluczowa dyskusja. Oczywiście sprawa jest ogromnej wagi, dlatego że dotyczy praktycznie wszystkich obywateli. Ona ma ogromny wymiar finansowy, ma wymiar polityczny, ale ma też ogromny wymiar moralny i społeczny. Jako sprawozdawca mogę to powtórzyć, bo też brałem w tym udział. Z tego miejsca, proszę państwa, tak mówiłem... (Poseł Magdalena Kochan: Niestety.) ...z tego miejsca przed wielu laty śp. poseł Przemysław Gosiewski mówił, zwracał się do lewicy, że ich Pan Bóg słusznie ukarał, bo lewica i liberałowie wprowadzili podatek 19-procentowy. (Poseł Magdalena Kochan: Ale nie machaj na nas palcami.) Na nich teraz macham. (Poruszenie na sali) Przepraszam. Przepraszam za emocje, ale tak mówił. Uzależniał poparcie PiS-u, będącego wtedy w opozycji, od podniesienia kwoty wolnej od podatku. Można to sprawdzić, Internet nie zapomina. Tak było. Potem czasy się zmieniały. Mieliśmy i my swoją szansę, mówię o swoim środowisku, i też z tej szansy, żeby tę hańbiącą, niską kwotę podnieść, nie skorzystaliśmy. Ale chyba mamy odwagę, tak mogę powiedzieć, i tak mówiłem, żeby dokonać krytycznej oceny własnych dokonań, do refleksji. Cierpliwość zostaje nagrodzona właśnie dzisiaj. Ta chwila ma ogromne znaczenie nie tylko w sensie polityki, bo tu będą pewnie szły ostre dyskusje, ale nie ulega wątpliwości, że ona jest i ona de facto oznacza przeniesienie, transfer. Tak, jeśli chodzi o większość, to nic to zmieni. Duża grupa najsłabszych, nawet, można powiedzieć, najuboższych, najbiedniejszych obywateli otrzyma niewielkie, ale dla nich odczuwalne, istotne wsparcie. I nie można ukrywać tego, nie ukrywamy, też powiedziałem o tym, sprawozdając, że pewna grupa, 700 tys. obywateli... Tak, ale to nie jest cios, to jest niewielkie uszczknięcie, uszczuplenie. Bogatsi obywatele naszego państwa uczynią pewien gest - może wymuszony - w kierunku najsłabszych. To jest ta zmiana, ogromna zmiana, reorientacja. Mówię to dlatego, że wiele lat cierpliwie na to czekałem i przeżyłem bardzo wiele rozczarowań. Przepraszam w tej chwili koleżanki i kolegów z opozycji za ten bardziej emocjonalny, osobisty akcent, ale mówiłem dokładnie tak też w komisji finansów i dlatego to, co mówię, nie jest wielkim nadużyciem. Konkludując: przegłosowaliśmy tę ustawę i komisja finansów ze swoją całą powagą... (Poseł Cezary Grabarczyk: Zlikwidowała kwotę wolną od podatku.) ...apeluje, prosi Wysoką Izbę o przyjęcie tego sprawozdania w przedłożonej wersji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)