Mówca: Andrzej Szejna (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-11-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! w imieniu Klubu Parlamentarnego Lewicy przedstawiam stanowisko w pierwszym czytaniu rządowego projektu ustawy o szczególnych zasadach realizacji zadań związanych z inwestycją w zakresie bezpieczeństwa i obronności, realizowaną w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, który zawarty jest w druku nr 1885. Przedłożony projekt dotyczy jednej konkretnej inwestycji w obszarze bezpieczeństwa i obronności finansowanej ze środków unijnych w ramach KPO i zmierza do stworzenia szczególnych zasad jej realizacji. Rząd wskazuje, że inwestycja ma charakter strategiczny, a jej tempo i sposób wykonania wymagają zastosowania odrębnych, uproszczonych procedur administracyjnych. Ustawa ma więc charakter celowy i zadaniowy, a jej przepisy odnoszą się wyłącznie do przedsięwzięcia opisanego w załączniku do projektu. Wysoka Izbo! W dokumentach przekazanych przez Radę Ministrów wskazuje się, że potrzeba przyjęcia takich rozwiązań wynika z dwóch okoliczności. Po pierwsze, ze względów bezpieczeństwa państwa inwestycja ma zostać zrealizowana w trybie przyśpieszonym, z pominięciem ryzyka wieloletnich procedur, które mogłyby uniemożliwić jej terminowe ukończenie. Po drugie, finansowanie z KPO jest ściśle powiązane z harmonogramem. Każde opóźnienie grozi utratą środków przeznaczonych na polską obronność. Projekt ustawy przewiduje szczególne rozwiązania w kilku obszarach. Wprowadza odrębne zasady lokalizacji inwestycji, w tym możliwość odstąpienia od standardowych procedur planistycznych. Upraszcza zasady dotyczące nieruchomości, w tym sposób nabywania gruntów, z naciskiem na to, aby proces ten nie blokował realizacji celu publicznego. Nadaje szczególnym decyzjom administracyjnym rygor natychmiastowej wykonalności. Reguluje rolę organów administracji publicznej, które mają w przepisach ustawowych jasno określone zadania koordynacyjne i wykonawcze. Zgodnie z uzasadnieniem, rozwiązania te mają zapobiegać ryzyku paraliżu inwestycyjnego i zagwarantować, że środki europejskie przeznaczone na zwiększenie odporności państwa w obliczu rosnących zagrożeń zostaną wykorzystane w całości i w terminie. Projekt nie wykracza poza zakres niezbędny do realizacji konkretnej inwestycji i nie tworzy generalnych zasad dla innych przedsięwzięć z obszaru obronności. Jako Lewica podkreślamy, że każda ustawa wprowadzająca szczególne tryby musi być rozpatrywana z wyjątkową starannością. Z jednej strony rozumiemy potrzebę zapewnienia terminowej realizacji inwestycji kluczowej dla bezpieczeństwa państwa, z drugiej strony, skracanie procedur musi być przejrzyste, proporcjonalne i nie może prowadzić do arbitralności decyzji administracyjnych. Dlatego już na etapie pierwszego czytania będziemy zwracać uwagę na kwestie dotyczące ochrony praw właścicieli nieruchomości, jasności kompetencji organów publicznych i konieczności zachowania minimalnych gwarancji procesowych. Pragnę wyraźnie zaznaczyć, że Lewica nie ma wątpliwości, iż inwestycje w bezpieczeństwo, a szczególnie te współfinansowane ze środków unijnych, powinny być realizowane sprawnie. Państwo musi działać szybko tam, gdzie zagrożone jest bezpieczeństwo obywateli. Ale musi działać również odpowiedzialnie, z poszanowaniem prawa i przejrzystości decyzji. Wysoka Izbo! Projekt z druku nr 1885 ma charakter specjalny, ograniczony do jednej inwestycji i określonego okresu realizacji. Dziś rozpoczynamy proces legislacyjny i jako Lewica deklarujemy gotowość do pracy nad projektem w komisji w duchu zarówno troski o bezpieczeństwo państwa, jak i poszanowania standardów państwa prawa. Niezbędne jest, aby ostateczny kształt ustawy był jednoznaczny, precyzyjny, bezpieczny dla obywateli i skuteczny dla realizacji celu publicznego. Dziękuję bardzo.