Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2017-09-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Mam przyjemność jako wnioskodawca zaprezentować państwu druk nr 1751, zawierający projekt ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa, przygotowany przez klub Nowoczesna. Projekt tej nowelizacji Ordynacji podatkowej jest dość prosty, a głównym założeniem jest skrócenie terminu zwrotu różnych nadpłaconych przez obywateli podatków, a przede wszystkim podatku PIT, na którego zwrot dzisiaj obywatele muszą czekać nawet maksymalnie 90 dni. Proponujemy, aby ten termin skrócić do 30 dni. Uważamy, że nie ma uzasadnienia dla funkcjonowania dłuższego terminu w systemie podatkowym. Obecna konstrukcja systemu podatkowego i organizacja administracji skarbowej tak naprawdę nie zawierają bodźców dla urzędników i urzędów do sprawnego rozliczania podatków, w tym szybszego zwracania nadpłaconego podatku obywatelom. Ustawowo przyjęte terminy zwrotu nadpłaty podatku pochodzą, co dziwne, sprzed 20 lat, kiedy urzędy i urzędnicy tak naprawdę nie mieli wsparcia w postaci nowoczesnych technologii i specjalnego oprogramowania. W przeważającej większości przypadków dokonywali wtedy rozliczenia ręcznie, a co za tym idzie - potrzebowali na to więcej czasu. Podatnicy byli więc wtedy zobowiązani dość długo oczekiwać na zwrot nadpłaconego podatku i wprowadzono ten 90-dniowy termin. Dziś w naszej ocenie nie ma już powodu, by rząd tak długo finansował płynność kasy państwa kosztem płynności podatników, tak naprawdę kosztem płynności obywateli. Oczekiwanie na zwrot nadpłaconego podatku dotyka także podatników podatku akcyzowego czy specjalnego podatku węglowodorowego, jednoosobowe spółki Skarbu Państwa i przedsiębiorstwa państwowe, ale przede wszystkim, tak jak powiedziałam, każdego zwykłego obywatela, który rozlicza się w ramach podatku PIT i do końca kwietnia każdego roku zobowiązany jest do złożenia deklaracji podatkowej w urzędzie skarbowym. Naczelnik urzędu skarbowego, tak jak powiedziałam, ma dzisiaj 90 dni, licząc od dnia złożenia tej deklaracji przez podatnika, na dokonanie zwrotu tej nadwyżki, co daje nam takie terminy, że jeżeli mamy czas na złożenie deklaracji do końca kwietnia, to ustawowo urząd skarbowy ma czas na wypłacenie nam zwrotu podatku do końca lipca. Według naszej zmiany każdy podatnik musiałby otrzymać zwrot nadpłaconego podatku do końca maja. Co dziwne, taki sam, można powiedzieć, dodatkowy termin obowiązuje w przypadku dokonania omyłek ze strony tak urzędu skarbowego, jak podatników, czyli jeżeli okaże się, że czekamy już 60 dni, urząd skarbowy weźmie w rękę naszą deklarację rocznego rozliczenia podatku od osób fizycznych i okaże się, że mamy tam zrobiony błąd, to przychodzi do nas wezwanie z urzędu skarbowego, żeby wyjaśnić błąd, a urzędowi skarbowemu uruchamia się po raz kolejny 90-dniowy termin na zwrot tego podatku, co łącznie w najbardziej abstrakcyjnych sytuacjach daje temuż urzędowi skarbowemu termin aż 180 dni na zwrot tego podatku. Przyjęty w polskim prawie sposób wyliczania zaliczek na poczet podatku dochodowego powoduje w zasadzie w większości przypadków automatyczne występowanie nadpłaty w podatku dla podatników PIT. Dla podatnika, który wykazuje w zeznaniu podatkowym wyłącznie dochody z tytułu umowy o pracę i nie korzysta z dodatkowych ulg podatkowych, kwota tego zwrotu zazwyczaj równa jest kwocie wolnej od podatku, chyba że pracodawca w międzyczasie uwzględni tę kwotę w bieżących rozliczeniach. Jednak jeśli nie, to jest to kwota wynosząca w 2017 r. maksymalnie 1188 zł, w latach poprzednich było to 556 zł i 2 gr dla każdego podatnika. Inną sytuację mają, na większe zwroty oczekują podatnicy posiadający dzieci. Osoby korzystające z ulg rodzinnych to ponad 4,5 mln podatników. One te kwoty zwrotu dostają wyższe w zależności od tego, ile dzieci posiadają. I muszą też na te zwroty, na te ulgi oczekiwać 90 dni, a w skrajnych przypadkach, jak mówiłam, mogą czekać nawet 180 dni. Rozwiązania powodujące obniżkę podatku, takie jak kwota wolna od podatku czy ulgi podatkowe, mają na celu zmniejszenie realnego ciężaru opodatkowania i pozostawienie w ręku obywateli większej części ich tak naprawdę wypracowanego wynagrodzenia. W praktyce więc im później podatnik otrzymuje zwrot tych pieniędzy, tym mniejsza korzyść dla niego z tej ulgi, ponieważ w międzyczasie np. możemy mieć inflację, która część środków należnych obywatelowi zjada, a w gruncie rzeczy urząd skarbowy za ten przedłużony czas nie płaci ani żadnych odsetek, ani nie nalicza dodatkowego oprocentowania. Gdyby podatnik wpłacił te pieniądze np. na konto w banku, miałby szansę odpracować sobie chociaż inflację i otrzymać odsetki od zgromadzonego kapitału na tym koncie. Tak jak powiedziałam, przepisy o zwrocie podatku są już 20-letnie. Od tamtej pory, od 1997 r., wystąpił znaczący postęp w informatyzacji urzędów, czujemy to na co dzień. Ponadto coraz więcej podatników rozlicza podatek PIT elektronicznie. W 2015 r. z elektronicznych rozliczeń skorzystało ponad 30% podatników, a liczba ta - trzeba to tutaj podkreślić - rośnie z roku na rok. Praca urzędów więc na tej podstawie powinna być coraz bardziej wydajna, a załatwianie prostych, podstawowych spraw obywateli coraz szybsze. Można więc jednoznacznie uznać, że ten 90-dniowy termin zwrotu podatku nie jest niczym uzasadniony. To elektroniczne rozliczanie się zdecydowanie ułatwia to już kompletnie, skracając do minimum obowiązki po stronie urzędu skarbowego w ramach rozliczenia tego podatku, w zasadzie ograniczając je do sprawdzenia danych zawartych tam, wprowadzonych do systemu elektronicznego przez podatnika. Nadpłata podatku występuje, tak jak mówiłam, też w wypadku innych podatników, podatników podatku od osób prawnych, akcyzowego, tzw. specjalnego podatku od węglowodorów. Ci podatnicy odprowadzają zaliczki na poczet podatku w wysokości często ustalonej na podstawie zysku z roku wcześniejszego. Jak państwo wiecie, z rokiem do roku może być różnie - są lata tłuste, lata chude. W kolejnym roku zyski mogą okazać się mniejsze. W efekcie tego przedsiębiorstwa również posiadają niekiedy nadwyżkę w zapłaconym podatku i taki długi czas na zwrot podatku też rzutuje na ich płynność. Wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia nadpłaty występuje także w wypadku spółek Skarbu Państwa i przedsiębiorstw państwowych, które zobowiązane są do comiesięcznego odprowadzania zaliczek na poczet wypłaty z zysku. W sytuacji, w której spółka nie osiąga zysku w takiej wysokości, jaka wynikała z wniesionej zaliczki, automatycznie występuje nadpłata, a przedłużanie czasu jej zwrotu może mieć, tak jak powiedziałam, negatywny wpływ na płynność danego przedsiębiorstwa. Podsumowując, ta zbędna zwłoka w przekazywaniu obywatelom należnych zwrotów z tytułu podatków jest dzisiaj niczym nieuzasadniona. Informatyzacja urzędów skarbowych prowadzona przez lata miała duże znaczenie - powinna mieć przynajmniej duże znaczenie - dla tempa obsługi obywateli i wprowadzony 20 lat temu 90-dniowy termin zwrotu podatku PIT obywatelom, ale także innym podatnikom, o których mówiłam, nie powinien już obowiązywać. To są pieniądze naszych obywateli. Obywatel, który ma naliczony podatek do zapłaty, musi uiścić go zazwyczaj w parę dni od złożenia deklaracji, a państwo, wykorzystując swoją przewagę, nie decydując się na partnerski styl obsługi obywateli w urzędach, narzuca z góry bardzo długi termin zwrotu niczym nieuzasadniony. Tyle z mojej strony. Oczywiście, jeżeli będą jakiekolwiek pytania z państwa strony, to na wszystkie chętnie odpowiem. (Oklaski)