Mówca: Sprawozdawca Kazimierz Smoliński
Data: 2018-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Premierze! Pani Minister! Państwo Ministrowie! Panowie Prezesi Narodowego Banku Polskiego i Najwyższej Izby Kontroli! Wysoki Sejmie! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić opinię Komisji Finansów Publicznych na temat ˝Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2017 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝, druk nr 2525. Przedkładana przez Radę Ministrów informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego stanowi element kontroli stanu finansów publicznych sprawowanej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. Jest ona sporządzana od 1998 r. Materiał ten ma na celu wykonanie przepisów art. 46 ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne. Informacja ta została przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 18 kwietnia 2018 r., a następnie, w dniu 13 czerwca 2018 r., została rozpatrzona przez Komisję Finansów Publicznych. Zgodnie z ww. informacją podstawowe wielkości charakteryzujące powyższą tematykę kształtują się w następujący sposób. W 2017 r. na podstawie ww. ustawy z 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielono dwóch gwarancji Skarbu Państwa na łączną kwotę ponad 5,7 mld zł. Składały się na to: gwarancja spłaty kredytu zagranicznego na wsparcie przedsięwzięcia: Modernizacja linii kolejowej Polskich Linii Kolejowych Warszawa - Lublin, tj. gwarancja Skarbu Państwa do kwoty 300 mln euro, wynikająca z kredytu zaciągniętego przez PKP PLK SA w Europejskim Banku Inwestycyjnym w wysokości 250 mln euro, oraz gwarancja wykonania zobowiązań do kwoty 1050 mln euro, wynikających z wyemitowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego obligacji o wartości nominalnej 750 mld euro, przeznaczonych na finansowanie Krajowego Funduszu Drogowego. Potencjalne, niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wynosiły na dzień 31 grudnia 2017 r. ok. 116,9 mld zł, co oznacza spadek w stosunku do 2016 r. o 6%, ponieważ kwota potencjalnych, niewymagalnych zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji według stanu na 31 grudnia 2016 r. wynosiła 124,5 mld zł. Warte podkreślenia jest to, że w 2017 r. Skarb Państwa nie wydatkował środków na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań. Należności z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń według stanu na dzień 31 grudnia 2017 r. wynosiły ok. 216,9 mln zł, co oznacza, że w stosunku do 2016 r. pozycja ta odnotowała wzrost o 1,8%, gdyż według stanu na koniec 2016 r. należności te wynosiły ok. 213 mln zł. Jeżeli chodzi o inne osoby prawne, które udzielały poręczeń i gwarancji w 2017 r., to w I półroczu 2017 r. Ministerstwo Finansów otrzymało sprawozdania z czterech podmiotów. Były to: Agencja Rynku Rolnego, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Agencja Nieruchomości Rolnych oraz Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Z dniem 1 września 2017 r. przestały istnieć Agencja Rynku Rolnego i Agencja Nieruchomości Rolnych, a w ich miejsce powstał Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, dlatego też w II półroczu 2017 r. do Ministerstwa Finansów sprawozdania przedłożyły już tylko trzy podmioty, tj. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa. Biorąc pod uwagę, że... Podmioty te w 2017 r. udzieliły łącznie 24 poręczeń i gwarancji na łączną kwotę ponad 481 tys. zł. Tym samym wartość udzielonych w 2017 r. poręczeń i gwarancji stanowiła 49% wartości poręczeń i gwarancji udzielonych przez sprawozdające podmioty w 2016 r. Przy tym należy zaznaczyć, że zarówno w 2016 r., jak i w 2017 r. 100% wartości udzielonych poręczeń i gwarancji stanowiły poręczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która udziela corocznie znacznych ilości poręczeń kredytów studenckich. Poręczenia te z uwagi na swą charakterystykę udzielane są wyłącznie w I półroczu danego roku kalendarzowego. Jeżeli chodzi o Bank Gospodarstwa Krajowego, to w 2017 r. bank ten w ramach programu wspierania przedsiębiorczości udzielił ponad 43 tys. poręczeń i gwarancji gospodarczych w trybie portfelowym na łączną kwotę ok. 10,5 mld zł, w tym blisko 40 tys. gwarancji de minimis na łączną kwotę ok. 9,9 mld zł. Bardzo dobre wyniki działalności Banku Gospodarstwa Krajowego w zakresie wsparcia działalności małych i średnich przedsiębiorstw poprzez udzielanie gwarancji de minimis wskazują, iż powyższa oferta jest dobrze dostosowana do oczekiwań zarówno małych i średnich przedsiębiorstw, jak i sektora bankowego. Zapewnia ona finansowanie bieżącej działalności małych i średnich przedsiębiorstw, jak również realizowanych przez nie przedsięwzięć inwestycyjnych. Sukces omawianego programu wynika w szczególności z faktu, iż ma on charakter ogólnopolski i funkcjonuje na zasadzie ujednoliconego w skali kraju produktu, który ze względu na swoje parametry jest bardzo łatwy do zastosowania przez banki pomimo różnic w ich ofercie kredytowej. Procedura udzielania gwarancji portfelowych jest bardzo uproszczona, ponieważ przedsiębiorca załatwia wszystkie formalności związane z uzyskaniem gwarancji w banku, w którym zaciąga kredyt. Ponadto w 2017 r. udzielono także tysiąca poręczeń kredytów studenckich na kwotę 19,7 mln zł. W świetle danych wynikających z informacji należy zaznaczyć, iż poręczenia i gwarancje udzielane przez Skarb Państwa oraz Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programów rządowych nie stwarzają zagrożenia dla finansów publicznych, stanowiąc jednocześnie istotny instrument wspierania procesów gospodarczych, głównie w zakresie infrastruktury drogowej oraz kolejowej, jak również działalności małych i średnich przedsiębiorstw. Materiał powyższy został rozpatrzony na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych w dniu 13 czerwca 2018 r. i w imieniu komisji wnoszę, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć tę informację zgodnie z drukiem nr 2634. Dziękuję bardzo.