Mówca: Sprawozdawca Bernadeta Krynicka
Data: 2018-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Zdrowia mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie o przedstawionym rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, druk nr 2746. Marszałek Sejmu w dniu 17 lipca 2018 r. skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Zdrowia do pierwszego czytania. W dniu dzisiejszym Komisja Zdrowia przeprowadziła pierwsze czytanie, rozpatrzyła projekt. Sprawozdanie komisji to druk nr 2780. Wysoka Izbo! Przedkładana nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii została opracowana ze względu na konieczność wprowadzenia kolejnych działań ograniczających zjawisko wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych i nowych substancji psychoaktywnych. Nowelizacja uwzględnia również przyjęte w Unii Europejskiej nowe rozwiązania prawne umożliwiające objęcie nowych substancji psychoaktywnych procedurą oceny zagrożeń na poziomie Unii Europejskiej i procedurą poddania danej substancji środkom kontroli i sankcjom karnym takim samym jak te przewidziane w prawie krajowym wobec narkotyków. Dlatego też celem przedkładanego projektu ustawy jest objęcie przepisami karnymi przede wszystkim czynów związanych z wprowadzeniem do obrotu tych substancji i stworzenie instrumentów prawnych umożliwiających odpowiedzialność karną osób z nią związanych. W związku z szybkim tempem pojawiania się niebezpiecznych substancji za zasadne uważa się określenie ich wykazu w rozporządzeniu ministra zdrowia, w przypadku którego czas niezbędny do prowadzenia prac legislacyjnych jest krótszy niż w przypadku wprowadzania zmian ustawowych. Powyższe umożliwi skuteczniejszą ochronę społeczeństwa przed tymi substancjami. Projektowane rozporządzenie ministra zdrowia zakłada, że narkotykami oprócz wspomnianych środków odurzających i substancji psychotropowych, załączniki nr 1 i 2, będą również nowe substancje psychoaktywne, załącznik nr 3. Załącznik będzie zawierał listę substancji, które zespół do spraw oceny ryzyka zagrożeń dla zdrowia lub życia ludzi związanych z używaniem nowych substancji psychoaktywnych działający przy ministrze zdrowia rekomenduje jako substancje niebezpieczne dla zdrowia i życia i powodujące szkody społeczne. Projektowaną zmianą, którą wprowadza projekt ustawy, będzie obowiązek uzyskania przez przedsiębiorców zezwolenia na prowadzenie legalnej działalności z użyciem nowych substancji psychoaktywnych. W przypadku wykonywania działalności dotyczącej wytwarzania, przetwarzania, przerabiania, przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowej dostawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia oraz wprowadzenia do obrotu nowej substancji psychoaktywnej przedsiębiorcy prowadzący taką działalność co do zasady będą musieli uzyskać na nią zezwolenie od inspektora do spraw substancji chemicznych. Takiego przedsiębiorcę zobowiązano także do przekazywania inspektorowi do dnia 31 marca każdego roku informacji za rok poprzedni o prowadzonej działalności. Ma też prowadzić on ewidencję nowych substancji psychoaktywnych według dat ich nabycia lub wejścia w ich posiadanie przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego. Przedsiębiorca będący odbiorcą nowej substancji psychoaktywnej ma sporządzić dla każdej transakcji deklarację zastosowania nowej substancji psychoaktywnej. W projekcie ustawy uregulowano też obowiązek zgłaszania jednostkom Państwowej Inspekcji Sanitarnej przypadków zatruć środkiem zastępczym lub nową substancją psychoaktywną. Podmiot leczniczy prowadzący leczenie osoby podejrzanej o zatrucie środkami zastępczymi lub nową substancją psychoaktywną będzie zobowiązany do zgłaszania tego faktu właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 48 godzin od chwili powzięcia podejrzenia co do zatrucia lub zgonu z powodu zatrucia. Państwowy powiatowy inspektor sanitarny udostępni niezwłocznie to zgłoszenie właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi sanitarnemu oraz głównemu inspektorowi sanitarnemu, który dokona weryfikacji udostępnionych danych. Główny inspektor sanitarny zobowiązany będzie do sporządzania do dnia 31 marca każdego roku raportu dotyczącego zatruć środkiem zastępczym lub nową substancja psychoaktywną. Zgodnie z nowymi przepisami dopalacze będą traktowane przez prawo na równi z narkotykami, np. przywóz, wywóz, przewóz, wewnątrzwspólnotowe nabycie lub wewnątrzwspólnotowa dostawa nowych substancji psychoaktywnych będą podlegały grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 5, a zatem takiej samej jak w wypadku środków odurzających lub substancji psychotropowych. Do odpowiedzialności karnej zostaną pociągnięci również handlarze dopalaczami, którym za dystrybuowanie dopalaczy w znacznej ilości będzie groziło do 12 lat więzienia. Dodatkowo regulacje karne będą dotyczyły posiadaczy zabronionych substancji, którym będzie groziła grzywna, kara ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 3. W wypadku gdy przedmiotem czynu byłaby nieznaczna ilość nowej substancji psychoaktywnej przeznaczonej na własny użytek z uwagi na określone okoliczności możliwe będzie umorzenie postępowania. Ponadto nowe przepisy mają ustawowo zapewnić pomoc osobom uzależnionym od dopalaczy. Uzależnienie od nowych substancji psychoaktywnych będzie podlegało leczeniu, rehabilitacji tak jak uzależnienie od narkotyków. Mając na uwadze pozytywne skutki proponowanych zmian, wnoszę, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Dziękuję bardzo.