Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Cymański
Data: 2022-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Prezesi! Prezesie Najwyższej Izby Kontroli Panie Marianie Banasiu! Prezesie Narodowego Banku Polskiego Panie Adamie Glapiński! Przypadł mi w udziale zaszczyt i powinność zaprezentowania sprawozdania Komisji Finansów Publicznych dotyczącego informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2021 r. przez Skarb Państwa, osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego. To wszystko jest zawarte w druku nr 2380. Taki jest numer tego dokumentu. Przedstawiając tę informację, która ma charakter bardzo konkretny, bardzo suchy, bezemocjonalny, chcę zaprezentować kilka danych, kilka informacji. Przede wszystkim były trzy podstawowe źródła, trzy grupy, trzy formy poręczeń i gwarancji. Pierwsza forma, która jest tradycyjna i właściwie jest corocznie powtarzana, to informacja na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach, jeszcze jest z 1997 r. W roku 2021 r. kwota tych gwarancji, poręczeń wyniosła 2785 mln. Zaokrąglam to do milionów. Druga grupa ma związek z prezentacją sprawozdania izby, z emocjami, które mu towarzyszą, z tym wszystkim, co się dzieje. Mówię o perturbacjach, mówię o ogromnych wydatkach - krytykowanych i niekrytykowanych - związanych z COVID-em. To są ogromne, można powiedzieć, gigantyczne kwoty. Chodzi o ustawę o szczególnych rozwiązaniach, zwaną dawniej ustawą COVID-ową. Myśmy ją zmieniali, myśmy ją dopasowywali do bieżącej sytuacji. Kwota jest bardzo poważna. W ubiegłym roku zostały te gwarancje i poręczenia uruchomione. Pułap wynosił ponad 50 mld zł. Sprawa związana z COVID-em, która miała miejsce - słyszeliśmy to przed chwilą - była bardzo mocno związana z Bankiem Gospodarstwa Krajowego, z obligacjami, z pieniędzmi, które są poza, co, jak widać, budzi ogromne emocje i staje się paliwem do wielkiej, potężnej, brutalnej walki politycznej. To niestety kładzie się ogromnym cieniem na całą naszą rzeczywistość. Trzecia grupa, czyli ustawa o instytucjach rozwoju. To też jest związane pośrednio z COVID-em. To są pieniądze, które przez Polski Fundusz Rozwoju w poprzednim roku wypłacaliśmy na wsparcie, na podtrzymanie. To było robione szybko i nie było doskonałe. Później, po czasie było widać różne luki. Można to było zrobić lepiej. Myśmy niektórych pominęli. Później to uzupełnialiśmy. W komisji finansów było to na bieżąco ćwiczone. Trzeba wyraźnie powiedzieć, przechodząc do liczb... Chodzi o ustawę o systemie instytucji rozwoju. W ubiegłym roku gwarancje i poręczenia wyniosły ponad 10 mld. Łącznie, to jest bardzo ważna informacja, było to 63,6 mld zł i, co bardzo istotne, łączna wysokość, bo to jest wysokość, która nie tylko jest istotna, ale ona jest właściwie podstawową kwestią, na ile Skarb Państwa, państwo poręczyło i zagwarantowało jakieś środki. I łącznie na koniec ubiegłego roku, na 31 grudnia, wyniosło to 356 mld zł. Co bardzo ważne, w ubiegłym roku nie wydatkowano żadnych środków na spłatę poręczeń i gwarancji. Co bardzo istotne - bo mówi się o zadłużeniach, mówi się o wskaźnikach, które są również opisane w konstytucji - bardzo ważny jest poziom, wielkość, bo często się używa tego w dyskusjach i w sporach, ale każdy się zgodzi, nawet nie ekonomista, że kluczową wartością i podstawowym kryterium jest odniesienie moich długów - moich długów, Kowalskiego - długów firmy i długów państwa do możliwości spłaty. To jest chyba najważniejsza rzecz. Tu jest ten wskaźnik, który jest zresztą żądany w sprawozdaniach, jak to się ma do PKB. To też nie jest jakiś doskonały wskaźnik, ale on jest bardzo istotny, lepszego póki co nie wymyślono. Trzeba wyraźnie powiedzieć, że w okresie lat 2020-2021, w ciągu tego roku, ta relacja uległa niewielkiej, ale znamiennej, zauważalnej poprawie. 13,7 to jest... Przepraszam, nastąpił wzrost, ale na granicy 13%. Nie mamy do czynienia z załamaniem, nie mamy do czynienia z jakimś kryzysem. I wreszcie bardzo istotna jest również ocena ryzyka - to się nazywa średnie ryzyko portfela poręczeń i gwarancji. Ono zostało oszacowane na 1,9% na koniec ubiegłego roku. Patrzę, obserwuję i chciałbym w tym miejscu też powiedzieć, proszę państwa, dotknąć delikatnej kwestii, dlaczego o tym mówimy. Dziękuję zresztą prezesowi za krytyczny głos, bardzo ostry głos, ale nie zanegował faktu danych rzetelnych informacji. Bo czym innym jest przejrzystość, czym innym jest transparentność, czym innym jest prostota, prawda przekazu, żeby każdy mógł wszystko widzieć, a czym innym jest to, co niestety pojawia się często w debacie, w dyskusjach, że mamy jakieś ukrywane pieniądze, że nie ma możliwości zobaczenia, ile jest długów. (Poseł Krystyna Skowrońska: To pan nie zrozumiał.) Ale, panie marszałku... (Poseł Krystyna Skowrońska: To pan nie zrozumiał.) ...proszę mnie wziąć w obronę jako występującego. (Poseł Małgorzata Chmiel: Sam pan nie potrafi?)