Mówca: Jarosław Urbaniak
Data: 2022-11-04 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Powiem szczerze, że my jako Koalicja Obywatelska, a w szczególności Platforma Obywatelska, mamy z tym projektem poważny kłopot. Ten poważny kłopot ma źródła historyczne. Rzecznik finansowy i edukacja finansowa to nasze, platformerskie dziecko, dziecko pani minister Izabeli Leszczyny, a tutaj mamy taki projekt, który się nam średnio podoba. Chodzi o to, że stwarzając rzecznika finansowego i mówiąc o edukacji finansowej chcieliśmy wzmocnić pozycję zwykłego obywatela. Po pierwsze, chcieliśmy go edukować w tych trudnych sprawach, a po drugie, chcieliśmy wzmocnić jego pozycję w stosunku do potężnych instytucji finansowych, z którymi ma on do czynienia. Przecież nie trzeba nikomu tłumaczyć, że dysproporcja siły i pozycji między szarym Kowalskim i np. bankiem to jest komos. Zwykłemu obywatelowi taki rzecznik finansowy jest potrzebny, ale przez 7 lat PiS tego rzecznika finansowego dusił, przyduszał, żeby sobie był, ale żeby za wiele nie mógł zrobić. Politycznie nie ma w tym nic dziwnego, wszak interesy i dobro szarego obywatela PiS ma na sztandarach i na ustach, ale praktyka działania PiS-u, w szczególności tego zakulisowego zarządzania, jest dla zwykłego Polaka wroga. Przecież to proste, wszak na czele rządu od lat stoi nie kto inny, jak jeden z najbardziej znanych i wpływowych bankowców, żeby nie powiedzieć: banksterów. I widać efekty po tych 7 latach: w Polsce kryzys, drożyzna, szalejąca inflacja. Polacy muszą sprzedawać swoje nieruchomości, bo nie są w stanie spłacać rat kredytu, a banki osiągają najwyższe zyski w historii. Tu kryzys, a tu Bizancjum, a rzecznika w tym nie ma. I teraz PiS ma pomysł. Jaki pomysł? Przyduszał, przyduszał, a teraz tym projektem ustawy praktycznie tego rzecznika likwiduje. Praktycznie, bo oczywiście rzecznik nadal będzie i będzie fundusz edukacji, ale na papierze. Bo co będzie mógł robić ten rzecznik? Praktycznie nic. Chciałbym zwrócić uwagę przede wszystkim na finansowanie. Ten projekt stwarza nowy fundusz celowy o tej samej nazwie co fundusz, który był do tej pory. Dla zwykłego człowieka, który nie zna niuansów, szczegółów, może się wydawać, że się nic nie dzieje, ale się dzieje, bo ten dotychczasowy fundusz nie był celowy, a dysponentem był rzecznik, który wydawał pieniądze na to, co chciał robić. Teraz dysponentem będzie minister finansów i to on będzie decydował. Czyli będziemy mieli rzecznika, który nie będzie miał kasy. Co może ktoś, kto nawet nie będzie decydował, na co ma wydawać pieniądze? Pan minister za chwilę odpowie, że będzie rada funduszu, ale jak się wczytamy w ustawę, to się okaże, że ta rada funduszu, po pierwsze, będzie pod dominującym wpływem Ministerstwa Finansów, bo pan będzie miał tam trzech przedstawicieli, a ci pozostali będą wskazani przez instytucje okołorządowe. Tam nie będzie nikogo z organizacji pozarządowych, nie będzie żadnego przedstawiciela konsumentów, nie będzie nawet izb gospodarczych. Pełen wpływ. A co będzie mogła rada? Rada nie będzie rozdzielać tych pieniędzy, tylko będzie wskazywać kierunki. Będzie ona wnioskować do pana ministra, na co rzecznik może wydać te pieniądze, ale decyzję o wydaniu pieniędzy będzie podejmował minister. Dlatego to będzie listek figowy. PiS będzie mówił: ludzie, przecież w zwarciu z bankiem macie swojego rzecznika finansowego. Ale on nic nie będzie mógł zrobić. On nawet nie będzie mógł decydować o tym, na co wydaje pieniądze. To jest skok na kasę, bo w tej ustawie to dotychczasowe przyduszanie (Dzwonek) rzecznika będzie zastąpione tym, że będzie on miał 100 mln zł, których nie będzie mógł ruszyć. Dotychczas wyglądało to tak, że aby rzecznik mógł ruszyć pieniądze z kar nałożonych na instytucje finansowe, wyrok w tej sprawie musiał być prawomocny. Teraz...