Mówca: Marcin Święcicki
Data: 2014-11-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu dzisiejszym Sejm przyjął ustawę otwierającą drogę do ratyfikacji przez prezydenta umowy stowarzyszeniowej między Unią Europejską a Ukrainą. Jest to bardzo ważna umowa, która oprócz części politycznej ma również część gospodarczą, która mówi o pogłębionej i całościowej strefie wolnego handlu i którą ratyfikowała już i Ukraina, i Parlament Europejski, i kilka innych krajów europejskich przed nami. Co oznacza ta całościowa i pogłębiona strefa wolnego handlu? Oznacza to, że nie tylko będzie wolny handel towarami i usługami między Unią Europejską a Ukrainą, lecz także nastąpi daleko idąca harmonizacja całego ustawodawstwa gospodarczego Ukrainy z Unią Europejską, tak że właściwie Ukraina stanie się częścią Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Oznacza to olbrzymią pracę ustawodawczą, którą można porównywać tylko z liczbą ustaw i zmian ustawowych, jakie przeszliśmy w Polsce na drodze do pełnej akcesji do Unii Europejskiej. To nie będzie pełna akcesja, tylko będzie pełne czy prawie pełne wdrożenie acquis communautaire na Ukrainie. Jednakże ta całościowa i pogłębiona umowa handlowa natrafia niestety na poważne trudności. Mianowicie jej wdrożenie zostało odroczone do 31 grudnia 2015 r. z tego powodu, co zresztą zdarzyło się po raz pierwszy w historii, że kraj trzeci, mianowicie Rosja, wyraził swoje bardzo daleko idące zastrzeżenia. Żeby nie zadrażniać sytuacji, żeby szukać rozwiązania pokojowego z Rosją, żeby wyjaśnić wątpliwości, przyjęto decyzję ukraińsko-europejską, że tę część umowy stowarzyszeniowej się odracza. Chciałbym powiedzieć, że główny powód wysuwany przez Rosję jest taki, że towary importowane bez cła na Ukrainę będą jakoby reeksportowane do Rosji również bez cła, podczas gdy między Unią Europejską a Rosją istnieją bariery, rozmaite bariery celne. Otóż jest to powód trochę wymyślony, dlatego że strefy wolnego handlu istnieją między wieloma krajami na świecie, setkami krajów, i tego typu praktyka jest wyeliminowana przez tzw. reguły pochodzenia towarów. A więc towar, żeby mógł być bezcłowo eksportowany z Ukrainy do Rosji, musi mieć zwykle co najmniej 50% wsadu ukraińskiego, ukraińskiej produkcji, ukraińskiej wartości dodanej, żeby mógł być za taki przyjęty. Tę sprawę trzeba oczywiście jak najszybciej wyjaśnić, ale trzeba się do realizacji tej umowy przygotować i pomóc w tym Ukrainie. Po drugie, dobrze się stało, że Unia Europejska, jeśli chodzi o sam handel, przyjęła jednostronnie te wszystkie ulgi i zwolnienia handlowe, które były przewidziane w umowie o wolnym handlu, w zakresie handlu towarami i usługami i teraz to kontynuuje. To zostało przyjęte w kwietniu, jest przedłużenie tego na następne okresy. Są z tym jednak pewne problemy. Jeden problem dotyczy tego, że część towarów, w szczególności towarów rolnych, nie jest objęta tą umową i tymi zwolnieniami. Tak jak nie jest nimi objęta w umowie stowarzyszeniowej, tak i nie jest w tej tymczasowej. Wydaje mi się, że ta sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia, dlatego że jest zupełnie nowa sytuacja. Ukraina natrafiła na blokadę eksportu do Rosji, Ukraina gwałtownie traci rezerwy walutowe, bierze olbrzymie pożyczki za granicą, tymczasem mogłaby sama na siebie zarabiać znacznie więcej, gdybyśmy w pełni otworzyli rynek europejski na towary, które Ukraina może produkować. A właśnie w zakresie rolnictwa, posiadając największy na świecie zasób czarnoziemów i olbrzymi potencjał, Ukraina może znacznie więcej wyprodukować, co będzie z korzyścią dla naszego rynku i dla naszych konsumentów. Oczywiście to zwiększy konkurencję dla naszych rolników, ale oni są już dostatecznie mocni i silni, żeby sprostać tej konkurencji czy żeby podzielić się tym rynkiem w taki sposób, aby to było dla konsumentów, którzy są jakby ostateczną miarą, korzystne i optymalne rozwiązanie. Chciałbym powiedzieć tak: należy dążyć do jak najszybszego (Dzwonek), pełnego wyjaśnienia wszystkich wątpliwości, żeby nie było formalnych podstaw do kwestionowania umowy stowarzyszeniowej, otworzyć do końca nasz rynek i przygotować się do wdrożenia tej olbrzymiej umowy, która umożliwi Ukrainie rozwój gospodarczy. Witam z radością tę umowę i mam nadzieję, że również Polska, tak jak wcześniej, będzie robić wszystko, żeby tę umowę udało się pomyślnie zrealizować. Dziękuję bardzo.