Mówca: Dariusz Bąk
Data: 2021-12-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wieczorem 29 listopada 1830 r. w Szkole Podchorążych rozległy się słowa: ˝Wybuchła godzina zemsty! Dziś umrzeć lub zwyciężyć trzeba! Idźmy, a piersi wasze niech będą Termopilami dla wrogów˝. Te słowa wygłosił mający 33 lata por. Piotr Wysocki, przywódca spisku podchorążych, inicjator i uczestnik powstania listopadowego. Jeszcze młodszy, bo liczący zaledwie 27 lat, Maurycy Mochnacki tego samego dnia, czyli 29 listopada, razem z grupą cywilów ogłosił powstanie na rynku Starego Miasta w Warszawie i ruszył na Arsenał. Rozpoczęła się walka o byt narodowy Polaków, zniewolonych przez zaborców, ubezwłasnowolnionych, udręczonych represjami. Plany operacyjne dla posłańców przygotował nieco starszy Ignacy Prądzyński, 38-letni zwycięzca w bitwie pod Iganiami, wybitny teoretyk wojenny, patriota wierzący, że Polacy mogą być narodem wolnym. Nie jest moim zamiarem przedstawianie działań wojennych, nie chcę też opowiadać o wodzach powstania i analizować ich zasługi czy przyczyny poniesionej klęski. Wróćmy na chwilę do Maurycego Mochnackiego, który teraz szczęśliwie też wrócił do ojczyzny. Zmarł we Francji w 1834 r., a jego pogrzeb odbył się na dzień przed kolejną, 191. rocznicą wybuchu powstania na polskiej ziemi. Długo czekał na powrót i należny hołd, jaki winni mu byli rodacy. Ten powstaniec i kronikarz powstania listopadowego utrzymywał, że sprawę niepodległości i naród zgubili przeciwnicy powstania. W swym arcydziele polskiej prozy romantycznej ˝Powstanie narodu polskiego w r. 1830-1831˝ rację przyznaje jedynie młodym powstańcom. Postawa Mochnackiego i myśli, jakie zawarł w swoim dziele, podtrzymywały nastroje niepodległościowe w następnych pokoleniach zniewolonego narodu. Nastroje niepodległościowe, umiłowanie wolności to siła, która pozwala nie tylko przetrwać najtrudniejsze czasy, ale w porę wykrywać zagrożenia, definiować je trafnie i zapobiegać klęsce. Znamy przecież metody historycznych rabusiów, którzy nigdy nie rezygnują z atakowania nas i niszczenia różnymi sposobami. Pierwszym ich krokiem jest zawsze zatruwanie ducha narodu, usypianie młodzieży i jeśli się da - deprawowanie. Wierzę, że naród nasz usypia na chwilę, lecz ˝wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi˝, że Polacy są w stanie odkryć, że ich serca są jak rycerskie ryngrafy, na których biały orzeł w koronie tuli się do rąk Matki - Królowej z Częstochowy, Hetmanki polskiego oręża, zwycięskiej Pani Jasnej Góry, Wiednia, Warszawy i całej dzisiejszej umęczonej Polski. Ta zwycięska Pani Pokoju czuwa nad swoim narodem i pozwala, aby obudziło się w nas to, co narody w nas podziwiały. Powstanie listopadowe - jak wszystkie nasze wielkie zrywy - miało znaczenie dla całej przeżywającej wielkie niepokoje Europy. Czy Europa o tym pamięta? A może znowu ci, którzy władają na tronach, boją się, że z Polski powieje wiatr sprzeciwu i uśmierci odżywające ideologie, których celem jest zniewolenie człowieka? Wielka jest siła ducha nawet w zniewolonym kraju. Ta siła potrafi porwać do walki nawet wtedy, gdy zewsząd ataki, znikąd pomocy. Tę siłę widać w pieśniach, które zawsze towarzyszyły walczącym. W powstaniu listopadowym też powstańcy śpiewali: ˝Oto jest wolności śpiew, śpiew, śpiew,/ My za nią przelejem krew, krew, krew./ Z naszym duchem i orężem/ Polak ziemię oswobodzi,/ Zdrajca pierzchnie, my zwyciężym...˝ Słowo ˝zdrajca˝, ciężkie od win, jest kluczem do wielu klęsk. Jest wstydem dla wielu i dziś. Dziękuję. (Oklaski)