Mówca: Tomasz Kostuś
Data: 2022-04-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Inspektor! Przedstawione Wysokiej Izbie sprawozdanie głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w roku 2020 zawiera szereg informacji na temat działalności inspekcji w roku będącym przedmiotem niniejszego sprawozdania. Wnikliwa analiza przedstawionego dokumentu pozwala sformułować następujące wnioski. Po pierwsze, podkreślić należy z całą stanowczością, że praca inspektorów to ogrom ciężkich obowiązków, których realizacja ukierunkowana jest na pomoc pracownikom, na pomoc ludziom. Egzekwowanie wyjątkowo newralgicznych i ważnych dla Polek i Polaków przepisów prawa pracy jest w sposób ciągły i rzetelny wykonywane, co przedstawia opracowanie przedłożone przez głównego inspektora pracy. Dzięki poprawnej realizacji tych zadań pracownicy otoczeni są należytą ochroną, która zapewnia zabezpieczenie ich uprawnień, stanowi ochronę warunków pracy, a w niektórych sytuacjach nawet życia pracowników, które prawa są łamane. W 2020 r. Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła blisko 57 tys. kontroli. Ponad 11 tys. kontroli potwierdziło naruszenia przepisów dotyczących wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. W roku sprawozdawczym skontrolowano bardzo wiele podmiotów pod kątem zakazu zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach wskazujących na istnienie stosunku pracy. W wyniku powyższego zakwestionowano ponad 2 tys. umów spośród 25 tys. umów cywilnoprawnych podlegających kontroli. Ponadto inspekcja skontrolowała okoliczności i przyczyny aż 1755 wypadków, w których zginęło 217 osób. Te liczby stanowią trzon działalności Państwowej Inspekcji Pracy i w sposób najbardziej obrazowy przedstawiają nam powagę i rangę działalności i odpowiedzialności, jaka określona została w ramach ustawowego umocowania inspekcji. W tym miejscu nie można pominąć podziękowań za pracę, za trud, za poświęcenie inspektorów, którzy realizują ww. kontrole, ponieważ ich zaangażowanie i profesjonalizm są nieocenione i zasługują na ogromne uznanie. Po drugie, ważnym wnioskiem wynikającym z przedłożonego sprawozdania jest fakt, że Państwowa Inspekcja Pracy wykonująca swoje czynności związane z prawem pracy sama wewnętrznie winna być instytucją, co do której nie istnieje choćby cień wątpliwości dotyczący jej funkcjonowania. Przypomnieć należy, że poprzedni główny inspektor pracy powołał specjalną kontrolę wewnętrzną. Wszelkie informacje, które wzmiankują o wynikach tejże kontroli wewnętrznej, wskazują na istnienie szeregu nieprawidłowości. To jest potwierdzenie nieprawdy w dokumentach, antydatowanie umów, omijanie procedur naboru, nepotyzm, fałszowanie procedury podróży służbowych, naruszanie w zakresie czasu pracy i godzin nadliczbowych. Wszystkie przywołane powyżej zarzuty stanowią zbiór bardzo poważnych i bezwzględnie nieakceptowalnych zjawisk występujących w minionych latach w Państwowej Inspekcji Pracy. Ponadto niedopuszczalny jest brak podania do publicznej wiadomości wyników przedmiotowej kontroli wewnętrznej. Wszystkie przywołane powyżej kwestie wynikają z głośnych doniesień medialnych, informacji, które napływają z wnętrza struktury organizacyjnej inspekcji. Zasadne jest, by dokument wewnętrzny, jakim jest raport z sekcji kontroli wewnętrznej, został udostępniony Wysokiej Izbie, gdyż wyłącznie jego upublicznienie pozwoli na przedstawienie prawidłowego obrazu funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy. Należy podkreślić, że szereg niejasności dotyczących treści raportu oraz tezy, zgodnie z którymi sami jego autorzy rekomendowali zawiadomienie prokuratury i Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zaburzają obraz funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy do tego stopnia, że pomimo szeregu pozytywnych rzeczy, o których wspomniałem na początku, i nieocenionego wkładu w bezpieczeństwo pracujących Polek i Polaków nie sposób w tym miejscu zgodzić się na pozytywną ocenę działalności inspekcji. Z uwagi na ogromne wątpliwości dotyczące tego obszaru funkcjonowania inspekcji w imieniu Klubu Parlamentarnego (Dzwonek) Koalicja Obywatelska - Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni wnoszę o odrzucenie sprawozdania Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2020. Dziękuję.