Mówca: Lech Sprawka
Data: 2016-09-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Pani Minister! Panie Prezesie! Wysoka Izbo! Żeby przedstawić - ponieważ mam ten zaszczyt - w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość opinię, pragnę tę opinię, sentencję tej opinii zawrzeć już w pierwszym zdaniu, tak żeby uniknąć emocji pana prezesa wtedy, kiedy będę wypowiadał również krytyczne uwagi. Otóż klub Prawa i Sprawiedliwości zgodnie z deklaracjami wyborczymi, jak również z tym, co się wydarzyło przez pierwsze miesiące, nie składa i nie będzie popierał wniosku o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu. Jesteśmy za skierowaniem projektu do dalszego procedowania. Oprócz tej deklaracji pragnę również powiedzieć, że dostrzegam dwa bardzo pozytywne elementy. Pierwszy to ten, że dostrzegacie państwo to, że jest problem w samej konstrukcji systemu finansowania - i w tym momencie wnioskodawcy zgadzają się z panią minister Anną Zalewską, która na podsumowaniu debat oświatowych w Toruniu zapowiedziała bardzo wnikliwą analizę szczegółową systemu finansowania i propozycji konkretnych zmian. Drugie pozytywne spostrzeżenie wynika z dwóch pierwszych akapitów uzasadnienia, gdzie państwo piszecie w trosce o budżety jednostek samorządu terytorialnego, ponieważ jest tutaj bezpośrednie powiązanie z sytuacją materialną nauczycieli. Jeżeli są stabilne finanse w samorządzie, to grożą mniejsze niebezpieczeństwa, jeśli chodzi o wynagrodzenia dla nauczycieli. Teraz przejdźmy do tych elementów, których albo brakuje, albo z którymi nie do końca się można zgodzić. Pierwszy: podobnie jak te trzy województwa, ich samorządy, które złożyły swoje opinie, jak również Związek Miast Polskich, podzielamy pogląd, że zakres regulacji jest absolutnie niewystarczający. Nie ma stosownych zmian w ustawach ustrojowych dotyczących samorządu, a więc o samorządzie gminnym, powiatowym i samorządzie województwa, ale również są braki w zakresie tych ustaw, które pan prezes wymienił, m.in. w Karcie Nauczyciela. Bo oto, panie prezesie, na pierwszy rzut oka to wygląda bardzo atrakcyjnie, przywołał pan policjantów, mundurówkę, ale proszę zwrócić uwagę, że jest konsekwencja: kto płaci, ten zatrudnia. Nie ma żadnej regulacji prawnej w tym projekcie, która by mówiła o tym, że minister, poprzez np. kuratorów, również będzie zatrudniał. Gdyby zostawić to w takim stanie prawnym, to, proszę państwa, dyrektorzy zatrudnialiby tego, kto się zgłosił, dowolną liczbę osób, i wystawialiby państwu rachunek, mówiliby: proszę dać pieniądze na wynagrodzenia. To jest nierealne. Jest drugie rozwiązanie w postaci bardzo ścisłych norm zatrudnienia i określonych standardów, ale, panie prezesie, przypomnę historię rozporządzeń o standardach, sam przez kilka miesięcy nad nimi pracowałem. Zostawiłem to w spadku pani minister Krystynie Łybackiej, która w pierwszej nowelizacji ustawy Karta Nauczyciela zlikwidowała tę delegację, i historia rozporządzenia o standardach się zakończyła. Kwestia następna, którą chciałbym podnieść, to to, że to nie jest tak absurdalny system, panie prezesie, jak pan to określił, dlatego że gdyby wszystkie podmioty, które biorą udział w procesie legislacyjnym - od ministerstwa, rządu, Rady Dialogu Społecznego, która bierze udział w opiniowaniu projektów budżetu, oraz komisji wspólnej rządu i samorządu - gdyby wszyscy postępowali etycznie i zgodnie z prawem, to tego problemu by nie było. Bo pragnę przypomnieć zapis art. 167 ustawy - ust. 1 i 4 - który mówi wprost, że jeżeli wzrastają zadania, to powinno się zapewnić samorządom odpowiedni udział w dochodach. W ślad za tym jest art. 50 ust. 1a, 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, który mówi wprost: każde nowe zadanie powinno być dokładnie wycenione, i to na przestrzeni 10 lat, z podaniem źródeł finansowania. To dotyczy zarówno budżetu państwa, budżetów jednostek (Dzwonek) samorządu terytorialnego, jak i innych jednostek organizacyjnych. Tych wad jest jeszcze...