Mówca: Jerzy Meysztowicz
Data: 2018-03-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawię teraz stosunek Nowoczesnej do rządowego projektu ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, druk nr 2293. Jak już tu wcześniej powiedziano, sprawa sukcesji firm jednoosobowych jest poważnym, realnym problemem przedsiębiorców. W obecnym stanie prawnym sukcesja firmy rodzinnej jest możliwa, ale skomplikowana i wymaga wcześniejszych przygotowań, których większość przedsiębiorców niestety nie czyni. Ponadto przekazanie firmy w testamencie w formie tzw. zapisu windykacyjnego wymaga zapłacenia podatku od spadku, co może poważnie ograniczyć możliwości i chęci przyjęcia biznesu przez sukcesora. Stąd w momencie śmierci przedsiębiorcy pojawiają się problemy z dalszym prowadzeniem firmy, często prowadzące nawet do upadłości. Wygasają wszystkie umowy, w tym umowy o pracę. Spadkobiercy nie mogą nawet tymczasowo posługiwać się m.in. nazwą firmy czy NIP-em zmarłego przedsiębiorcy, a nawet nabywając w spadku składniki majątkowe tego przedsiębiorstwa, nie nabywają praw niematerialnych z tym związanych. Tracą na tym i spadkobiercy, i gospodarka jako całość. Problematyczne jest też zarządzanie przedsiębiorstwem w trakcie wielomiesięcznych postępowań spadkowych. Ustawa wprowadza pojęcie przedsiębiorstwa w spadku i zarządu sukcesyjnego. Stosuje się to do firm jednoosobowych oraz udziału w spółkach osobowych, jeżeli nie zastrzeżono, że udziały wspólnika spółki cywilnej od razu przejmują spadkobiercy. Dzięki tej ustawie z momentem śmierci przedsiębiorcy nie wygasają umowy, które on zawarł, i działalność przedsiębiorstwa może być w miarę normalnie kontynuowana do momentu prawidłowego objęcia go przed spadkobiercę, zbycia lub likwidacji. W okresie do powołania zarządu sukcesyjnego małżonek spadkobierca może wykonywać czynności niezbędne do zachowania majątku i możliwości prowadzenia przedsiębiorstwa, w szczególności zaspokajania wymaganych roszczeń, przyjmowania należności i sprzedaży aktywów obrotowych. Mogą też wykonywać czynności zwykłego zarządu, jeżeli ciągłość prowadzenia działalności jest niezbędna do dalszego jej prowadzenia lub jest konieczna do uniknięcia poważnej szkody. Generalnie ujmując, uważamy, że rzeczywiście ta ustawa jest potrzebna. Ona powinna zostać uchwalona już wcześniej, dlatego że wiele małych firm niestety upadło - nie można było kontynuować działalności, dlatego że rzeczywiście po śmierci właściciela tak na dobrą sprawę firma przestawała istnieć. Jakie mamy jeszcze uwagi do tego projektu? Mianowicie zwolnienie z podatku od spadku obowiązuje w przypadku kontynuacji działalności przez 5 lat, nawet gdy dalsze działanie przedsiębiorstwa nie ma uzasadnienia ekonomicznego lub ogłoszona zostanie upadłość. To jest zły model, dlatego że wymusza na spadkobiercach prowadzenie firmy i prowadzenie działalności, która de facto przynosi straty, żeby uniknąć czasami dużego podatku od spadku. W związku z tym dobrze by było ten okres skrócić, dlatego że przez 5 lat rzeczywiście sytuacja w gospodarce może się zmienić i może być tak, że ta firma tak na dobrą sprawę w ogóle nie ma racji bytu, a kontynuacja jej działania jest wymuszana tylko i wyłącznie obawą, że trzeba zapłacić podatek od spadku. Rekomendacja Nowoczesnej jest taka, aby dalsze prace nad tą ustawą odbywały się w komisji. Jesteśmy za przekazaniem tego projektu ustawy do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)