Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów chciałbym przedstawić nasze stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3137 i 3457. Faktycznie jestem skłonny zgodzić się z autorami projektu, z panem posłem sprawozdawcą, że są to zmiany, które były oczekiwane przez Polaków, są oczekiwane przez Polaków. Można wyrazić jedynie ubolewanie, że dopiero pod koniec VIII kadencji Sejmu zmaterializowało się to w postaci nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego. Był czas na to, by kontrowersyjne projekty dotyczące Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego i innych instytucji o zasadniczym znaczeniu, jeśli chodzi o wymiar sprawiedliwości, podejmować od razu, niezwłocznie na początku kadencji, natomiast te realne, rzeczywiste sprawy dopiero dzisiaj doczekały się rozpatrzenia. Nad tym niewątpliwie można ubolewać. Projekt faktycznie wprowadza kilka elementów, które można nazwać gruntowną reformą postępowania cywilnego. Zgodnie z założeniem autorów ma ona usprawnić, uprościć i przyspieszyć postępowania. Znaczna część spraw ma być rozstrzygana już na pierwszej rozprawie. Cel ten ma zostać osiągnięty przez ukrócenie obstrukcji procesowych, co faktycznie jest problemem trapiącym wymiar sprawiedliwości. Korzystanie przez pełnomocników z rozmaitych kruczków prawnych tylko po to, by zyskać na czasie, jest zmorą każdego sądu. Utrudnia to drugiej stronie dochodzenie sprawiedliwości. Jest to przez Polaków powszechnie w różnych sytuacjach podnoszone, dlatego też projekt wprowadza sankcje za nadużywanie prawa procesowego. Sędzia, który stwierdzi, że kolejne zażalenie w tej samej sprawie jest tylko grą na zwłokę, będzie mógł zdecydować o podwojeniu kosztów procesu czy odsetek. Poza tym sąd będzie mógł pozostawić wiele wniosków złożonych w celu obstrukcji bez rozpatrzenia. Temu ma służyć m.in. wprowadzenie obowiązku pisemnej odpowiedzi na pozew. Jeśli zakończenie postępowania nie będzie możliwe na pierwszej rozprawie, sędzia będzie musiał od razu wyznaczyć kilka następujących bezpośrednio po sobie terminów rozpraw, tak aby nie było wielomiesięcznych przerw między nimi. Projektowane przepisy skracają drogę obywateli do sądów: sprawy mają się toczyć niedaleko miejsca ich zamieszkania. To też jest korzystne. Ograniczona została także możliwość przedłużania postępowań, np. przez ciągłe wnoszenie zażaleń. Nowe rozwiązania gwarantują również obiektywizm postępowań - automatyczne wyłączenie sędziów i całych składów, gdy ich bezstronność może być kwestionowana. Nie będzie też ogłaszania wyroków w pustej sali. Obecnie sędzia musi to robić, nawet gdy nikt się nie stawił. Projekt zakłada również, że w pisemnych uzasadnieniach wyroków wystarczające będzie zarysowanie istoty problemu, co w istotny sposób odciąży sędziów. To strona określi, jakiego uzasadnienia oczekuje: pełnego czy częściowego. Ponadto rozszerzono możliwość składania zeznań na piśmie na wszystkie sądowe postępowania cywilne. Elementem proponowanej przez rząd reformy jest także zwolnienie z opłat sądowych osób mniej zamożnych oraz pracowników, którzy dochodzą swoich praw od pracodawców. Zaproponowano też zniżki dla ofiar nieuczciwych sprzedawców: opłaty będą niższe o 2/3, jeśli pokrzywdzona osoba przed wytoczeniem powództwa podejmie próbę polubownego rozwiązania sporu. Ofiary banków, frankowicze za wniesienie sprawy zapłacą maksymalnie 1 tys. zł, a obecnie może to być kilkadziesiąt tysięcy złotych. Uzasadnione wątpliwości budzi planowany powrót do szybkiej ścieżki postępowania dla przedsiębiorców. Będzie to postępowanie o wiele bardziej sformalizowane, z zaostrzoną prekluzją dowodową. Generalnie, patrząc ze społecznego punktu widzenia, należy rozwiązania zawarte w projekcie uznać za właściwe. Są dosyć istotne wątpliwości (Dzwonek), jeśli chodzi o kwestię kosztów sądowych, co do zasady, ale w toku dalszych prac być może będzie szansa, żeby się z tym problemem zmierzyć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)