PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 2010 r. - tzw. ustawa okołobudżetowa zakładała obniżkę zasiłków pogrzebowych z kwoty 6395 zł do 4 tys. Ministerstwo Finansów uzasadniało zmianę potrzebą dostosowania wysokości zasiłku do europejskiej średniej oraz planami oszczędnościowymi. Obniżenie zasiłków pogrzebowych przyniosło wówczas oszczędności ok. 862 mln zł. Przypomnę, że premierem wówczas był Donald Tusk i to on obniżył zasiłek pogrzebowy tak drastycznie. Obniżył i znalazło się to w 100 konkretach na 100 dni rządu. To jest konkret: oddam to, co zabrałem. Minęło ponad 630 dni. Debatujecie o wysokości zasiłku pogrzebowego. W budżecie na 2025 r. zostawiliście wszystko po staremu. Minister Domański w radiu RMF mówił, że to na tyle dużo, że na razie państwa na to nie stać. Teraz widzimy datę wejścia w życie ustawy, to 1 stycznia 2026 r., czyli w sumie od powstania rządu minie 749 dni. Ponad 2 lata schodzi wam na prostej sprawie zwykłego podwyższenia (Dzwonek) zasiłku pogrzebowego. Tylko dlaczego z 7 tys., skoro średnie koszty pogrzebu to ok. 10 tys. zł? Dziękuję.
Mówca: Renata Rak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Ministrze! Wysoka Izbo! Pani Posłanko Kulpa! 8 lat minęło i można było to zrobić. Dobrze. Dziękuję bardzo. Projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach upraszcza procedurę przyznawania i wypłaty zasiłku pogrzebowego. Skraca termin wypłaty zasiłków z 30 do 14 dni. Jest to potrzebna i mocno ułatwiająca życie ustawa deregulacyjna. Moje pytanie brzmi, czy były nadużycia, jeśli tak, to jakie, związane z wypłacaniem zasiłków pogrzebowych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zasiłek pogrzebowy to jedno z tych świadczeń, które z jednej strony mają wymiar finansowy, a z drugiej ogromne znaczenie emocjonalne i symboliczne. Gdy umiera ktoś bliski, nie powinno się walczyć z dokumentami. Mam kilka pytań. Jakie załączniki dokumentujące wydatki będzie trzeba składać? To jest jeden z najczęściej podnoszonych problemów, bo gromadzenie dokumentów w trudnym momencie życiowym bywa nie tylko uciążliwe, ale i niehumanitarne. Projekt skraca termin rozpatrywania wniosku o zasiłek, więc jakie mechanizmy zapewniają szybsze wypłaty świadczeń? Zasiłek pogrzebowy to nie pomoc socjalna, to element szacunku wobec zmarłego i jego bliskich, a czas w tej sprawie ma znaczenie. W jaki sposób projekt obejmuje również osoby, które zorganizowały pogrzeb bliskiego niebędącego członkiem rodziny, np. sąsiada, partnera, znajomego? Czy dla tej grupy procedura także zostanie uproszczona? Takie sytuacje zdarzają się coraz częściej - częściej niż nam się może wydawać - a procedura w ich przypadku bywa jeszcze trudniejsza i mniej zrozumiała. Dziękuję.
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Rządowy projekt nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych to szereg istotnych zmian w zakresie zasad wypłacania i składania wniosków o zasiłek pogrzebowy. Projekt skraca z 30 do 14 dni termin na wypłatę zasiłku pogrzebowego. Art. 1 pkt 2 tej ustawy wskazuje wprost, że wniosek do organu rentowego zgłasza zakład pogrzebowy. Do tej pory w obowiązującym prawie takiego zapisu brakowało. To kolejna deregulacja, która usprawnia proces administracyjny oraz upraszcza formalności, co ułatwi rodzinom pochówek i pomoże załatwić w krótszym czasie sprawy związane z odejściem bliskiej osoby. To potrzebna deregulacja i odpowiedź kształtująca dobrą politykę społeczną. Od 1 stycznia 2026 r. zasiłek rośnie (Dzwonek) z kwoty 4 tys. zł do 7 tys. zł. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Trzeba zadbać, żeby przepisy działały sprawnie, uczciwie i zrozumiale dla ludzi. I właśnie o to chodzi w tej ustawie. Skracamy ścieżki, usuwamy zbędną biurokrację, porządkujemy procedury. Jeśli zasiłek przysługuje w pełnej kwocie członkowi rodziny, nie trzeba będzie już wydawać decyzji. To realne ułatwienie. Zamiast czekać na urzędowy papier, będzie szybka wypłata. ZUS już nie będzie wydawał decyzji administracyjnych. Projekt upraszcza procedury. Jest to bardzo dobra ustawa mająca charakter deregulacyjny. Mam pytanie. Czy kwota 7 tys. jest wystarczająca na pokrycie kosztów pogrzebu? Wydaje mi się, że to zdecydowanie za mało. Dziękuję bardzo.
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Mam pytanie. Skoro mamy do czynienia z deregulacją, dlaczego tak długie vacatio legis? Jest to przecież zwykła deregulacja, która ma nam pomóc. Skąd więc bierze się tak odległy termin wejścia w życie tej ustawy? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Czy system teleinformatyczny ZUS będzie gotowy na czas, by w pełni wdrożyć nowe zasady wypłat w terminie 14 dni? W jakich przypadkach kwota zasiłku pogrzebowego będzie niższa niż udokumentowane koszty pogrzebu? Czy w każdej sytuacji, niezależnie od poniesionych kosztów, wypłacana będzie ustawowa kwota, czy istnieją wyjątki? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Iwona Maria Kozłowska
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Projekt ustawy przewiduje możliwość przyznania zasiłku celowego na pokrycie nadzwyczajnych kosztów pogrzebu. Zasiłek będzie udzielany niezależnie od dochodu. Ten nadzwyczajny koszt wymieniany w uzasadnieniu to np. sprowadzenie zwłok z zagranicy, co uzależnione jest od wielu czynników: odległości, wysokości opłat pobieranych przez miejscowe zakłady pogrzebowe czy kostnice. I tak sprowadzenie zwłok z Belgii, Niemiec, Holandii to koszt od 4 do 7 tys. zł, z Włoch, Hiszpanii, Anglii - od 5 do 10 tys. zł, ale już ze Stanów Zjednoczonych czy Kanady to 12 tys., a nawet więcej. Jeżeli podliczone zostaną wszystkie opłaty związane z zagranicznymi zakładami pogrzebowymi, pobytem zmarłego w szpitalu i kremacją, cena przewozu zmarłego do kraju może wzrosnąć i wynieść nawet od 30 tys. do 100 tys. zł. Do jakiego więc limitu będą wypłacane zasiłki celowe w takich
Mówca: Bożena Borys-Szopa
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Pytanie. Podczas dzisiejszego posiedzenia połączonych komisji zapowiedział pan minister dalsze nowelizacje tej ustawy, więc może warto przy tej okazji powrócić do rozwiązań sprzed 2011 r., które ówczesny rząd zmienił na bardzo niekorzystne. Wiemy, wszyscy się zgodzimy, że zarówno obecna kwota 4 tys., jak i 7 tys. od nowego roku nie pokrywa kosztów pogrzebu, a liczenie według wcześniejszych wskaźników, a więc tych sprzed 2011 r., na dzisiaj wynosiłoby i dawało kwotę 14 tys. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Owszem, było 8 lat dobrych rządów Zjednoczonej Prawicy. Tylko przypomnę, że one były po 8 latach waszych nieudolnych rządów i my musieliśmy przyjść i naprawiać to, co państwo zepsuliście chociażby w budżecie. (Oklaski) My zmagaliśmy się z pandemią, wojną za naszą wschodnią granicą. (Poseł Małgorzata Pępek: I maseczkami.) Teraz upływają już 2 lata waszych rządów, rządów koalicji 13 grudnia. Waszym jedynym słowem kluczem jest deregulacja na ilość, a nie na jakość. Brak w przedmiotowym projekcie ustawy kompleksowego rozwiązania, a mianowicie z tych zmian mogą skorzystać tylko osoby ubezpieczone w ZUS. A co z osobami ubezpieczonymi w KRUS, panie ministrze? (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Myślę, że obywateli raczej nie interesują te kwestie popularnonaukowe. Bardziej interesują fakty, które tworzymy. (Gwar na sali, dzwonek) (Głos z sali: A stażowe, panie pośle?) Chciałbym zapytać pana ministra. Kiedy trwały prace nad tą ustawą podnoszącą wysokość zasiłku pogrzebowego od 1 stycznia do kwoty 7 tys., czy analizowano, jak wygląda wysokość zasiłku pogrzebowego w krajach ościennych? Zdążyłem przed chwilą zauważyć, że np. w Czechach to jest 5 tys. koron, 440 euro na Litwie, 79 euro w Słowacji. W związku z powyższym nasza kwota związana z pokryciem kosztów pogrzebu jest jeszcze niewystarczająca w wielu miejscach, zwłaszcza w dużych miejscowościach. Ale biorąc pod uwagę nasze możliwości itd., to jest krok we właściwym kierunku (Dzwonek), łącznie z tą ustawą. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Józefa Szczurek-Żelazko
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pogrzeb jest zawsze bardzo traumatycznym przeżyciem dla każdego, dla każdej osoby, która utraciła osobę bliską, ale niestety wiąże się też on z ogromnymi kosztami. Państwo tutaj mówicie, cały czas podkreślacie, że wartość zasiłku pogrzebowego nie była podniesiona w ciągu 8 lat rządu Prawa i Sprawiedliwości. To ja państwu przypomnę, zresztą za koleżanką, która państwu to też przypominała, że to nikt inny, tylko Donald Tusk w 2010 r. obniżył zasiłek pogrzebowy z 7 do 4 tys. zł. (Głos z sali: Wina Tuska.) Państwo tylko poprawiacie teraz to, co zepsuł w 2010 r. Donald Tusk. (Poseł Bożena Lisowska: A wy przez 8 lat co robiliście?) Natomiast, szanowni państwo, państwo też w trakcie ostatnich posiedzeń sejmowych generujecie niezliczoną ilość aktów prawnych. W maju Sejm przyjął ustawę, która podwyższyła zasiłek pogrzebowy. (Dzwonek) Przecież można było do tego dokumentu wpisać również te procedury upraszczające. Ale wam zależy na udawaniu pracy. (Oklaski)
Mówca: Katarzyna Ueberhan
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Stanęłam tu w tej chwili, by podziękować, bo dzięki nowelizacji ustawy emerytalnej przygotowanej przez minister rodziny Agnieszkę Dziemianowicz-Bąk we współpracy z obecnym ministrem Sebastianem Gajewskim od stycznia przyszłego roku zasiłek pogrzebowy realnie wzrośnie z 4 tys. zł do 7 tys. zł. (Poseł Barbara Bartuś: Ale to nie ta ustawa.) Dzięki dzisiejszej nowelizacji przygotowanej i zaprezentowanej na posiedzeniu komisji przez ministra Gajewskiego, nowelizacji deregulacyjnej, tryb i zasady składania wniosków o ten zasiłek zostały uproszczone, a termin ich wypłaty skrócony. Tak że już ten podwyższony zasiłek pogrzebowy będzie wypłacany szybciej. Chciałabym przy okazji złożyć wniosek. Gdyby jednak pomimo (Dzwonek) tego, że poparliśmy dzisiaj jednogłośnie na posiedzeniu komisji tę ustawę...
Mówca: Katarzyna Ueberhan
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

...jeżeli pojawią się poprawki, chciałabym złożyć wniosek o skierowanie - drugie czytanie, trzecie czytanie - do komisji. Dziękuję bardzo.
Mówca: Adam Krzemiński
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pani poseł z prawej strony krzyczy: nie na temat, ale państwo posłowie, wypowiadając się przy okazji tego tematu, też cały czas mówili nie na temat. (Poseł Barbara Bartuś: Nie, nie ta ustawa. Nie mówiłam: nie na ten temat, tylko: nie ta ustawa.) To trochę żenujące, że wykorzystujecie państwo to do takich niepotrzebnych ataków, w sytuacji kiedy rozmawiamy o trudnej sytuacji, traumatycznej, o uproszczeniu procedur dla osób, które przeżywają stres związany z tym, że odchodzi ktoś bliski. Projekt jest bardzo dobry. O to nam właśnie chodziło, żeby uprościć te procedury, tak jak poprzednicy mówili, żeby w tym trudnym momencie można było skupić się na pożegnaniu, na tej traumie, która nas spotyka. Chciałbym zapytać, czy rozważa się również możliwość - w związku z tym, że jest to kwota ryczałtowa - odejścia od rozliczania się fakturami, zbierania niepotrzebnych dokumentów i przedstawiania ich również w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozmawiamy o konkretnym projekcie ustawy, tak szumnie nazywanym deregulacyjnym, a przecież to jest tylko pudrowanie sytuacji, która jest. Jedyne uproszczenie wynikające z tej ustawy to to, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie będzie musiał w sytuacjach jasnych wystawiać decyzji. A to, że termin końcowy wynosił 30 dni, a teraz będzie to 14 dni, to jeżeli zakład ubezpieczeń bezprawnie działał, to wcale nie musiałby czekać ani 30 dni, ani 14 dni, tylko na następny dzień już mógłby realizować wypłatę. To jest działanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Można byłoby się obejść bez żadnych ustaw. Mam inne pytanie. Pan poseł wspominał o dokumentach, które są potrzebne. Jeżeli chodzi o osobę bliską, to w ogóle dokumenty nie są potrzebne. Wystarczy jedna faktura, która wskazuje, że ta osoba jest tą, która organizuje pogrzeb. Ale czy uprościcie w końcu i czy dołożycie do kosztów wtedy, kiedy osoba obca (Dzwonek) robi pogrzeb? Bo wtedy...
Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Więc kiedy tak naprawdę pomożecie tym, którzy organizują pogrzeby? Dziękuję.
Mówca: Marcin Porzucek
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komunizm rozwiązywał problemy, które sam tworzył. Rząd Donalda Tuska rozwiązuje problemy, które sam stworzył kilkanaście lat temu, w sytuacji gdy siła nabywcza jest zupełnie inna. Państwo te przepisy, skądinąd zmierzające w dobrym kierunku, mogliście dołączyć do zapisów kilka miesięcy temu. Mnożycie projekty. Tak na dobrą sprawę z jednego potencjalnego projektu robicie 10 i potem mówicie, że macie ponad 100 ustaw deregulacyjnych. Nie na tym powinna polegać prawidłowa legislacja. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Tomasz Kostuś (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Śmierć bliskiej osoby to niezwykle trudna sytuacja - przede wszystkim emocjonalnie, ale także organizacyjnie. To czas, w którym obywatel powinien móc liczyć na skuteczną i sprawną pomoc państwa. Dlatego z uznaniem przyjmuję ten projekt. Wcześniej rząd podniósł wysokość zasiłku pogrzebowego, teraz skracamy termin jego wypłaty. 2 tygodnie to realna różnica dla rodzin, które często już na etapie organizacji pochówku mierzą się z poważnymi kosztami. Warto też podkreślić, że projekt porządkuje także praktykę składania wniosków przez zakłady pogrzebowe - wprowadza jasność, ułatwia procedurę, a jednocześnie nie odbiera decyzji osobie uprawnionej. Mam pytanie do rządu: Czy planowane są analogiczne zmiany terminów wypłaty w przypadku innych jednorazowych świadczeń, które również są wypłacane w sytuacjach kryzysowych? Dziękuję.
Mówca: Sprawozdawca Marcin Skonieczka
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt i przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim, druk nr 610. Może jeszcze przypomnę, że druk ten wpłynął do Sejmu 31 lipca 2024 r., a 8 sierpnia 2024 r. został skierowany do opinii do organizacji samorządowych i część z nich przesłała swoje uwagi. Następnie 26 sierpnia ub.r. został skierowany do pierwszego czytania w komisjach. Pierwsze czytanie odbyło się 21 listopada ub.r., a 24 grudnia wpłynęło stanowisko rządu i część z tych poprawek, które dzisiaj były rozpatrywane na wspólnym posiedzeniu komisji, dotyczyło uwzględnienia stanowiska rządu. Jeśli chodzi o poprawki zgłoszone przez wnioskodawcę, to było ich 11. Dwie kluczowe dotyczyły tego, aby fundusz sołecki nie był obowiązkowy, czyli pierwotny zamysł wnioskodawców, żeby było obligo stosowania funduszu sołeckiego, został w tej poprawce wycofany. Ta poprawka zyskała dzisiaj uznanie większości posłów i posłanek w komisji, czyli w projekcie ustawy, który znajduje się w sprawozdaniu, nie ma już obligatoryjnego funduszu sołeckiego. Podobnie wyglądała kwestia podniesienia o 10% poziomu refundacji kosztów w ramach funduszu sołeckiego. Ten postulat również został stosowną poprawką wycofany. Z 11 poprawek wnioskodawcy dziewięć zyskało uznanie komisji, a dwie zostały odrzucone. Pan poseł Chmielewski złożył dwie poprawki, które dotyczyły diet i ubezpieczenia. W projekcie pierwotnym był zapis, aby obowiązkowo w każdej gminie przewodniczący jednostek organizacyjnych, w tym głównie sołtysi, byli objęci ubezpieczeniem oraz dostawali diety - żeby to również było obowiązkowe. Poprawki posła Chmielewskiego, które wykreślały te zapisy, zyskały poparcie większości członków komisji, więc w sprawozdaniu tych zapisów nie ma, czyli de facto pozostaje dotychczasowy stan prawny. Jedną poprawkę złożyła posłanka Niezgodzka i również otrzymała większość głosów podczas obrad komisji. Pierwotny zapis mówił o tym, aby można było w gminach wiejskich i miejsko-wiejskich tworzyć fundusze osiedlowe. W wyniku głosowania został on usunięty. Ponadto poprawkę do ustawy złożył pan poseł Tomaszewski i ona dotyczyła obligo, aby 1% wydatków gminy był przeznaczony na działania w najmniejszych jednostkach. Poprawka ta została odrzucona na wspólnym posiedzeniu komisji, natomiast pan poseł Tomaszewski złożył wniosek mniejszości i jest on przedmiotem sprawozdania, które stanowi druk nr 1550. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Kazimierz Gołojuch
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym i ustawy o funduszu sołeckim, druk sejmowy nr 610. Projekt przewiduje nowelizację ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz ustawy z dnia 21 lutego 2014 r. o funduszu sołeckim. Projekt ten także w szerszym zakresie uwzględnia zasadę pomocniczości w oparciu o dialog i partnerstwo poprzez wprowadzenie funduszu sołeckiego w każdej gminie wiejskiej i miejsko-wiejskiej; wyższą o 10 punktów procentowych refundację wydatków sołectw; możliwość powoływania młodzieżowych rad jednostek pomocniczych; możliwość wyodrębnienia w budżecie gminy środków na przedsięwzięcia przewidziane do realizacji w innych niż sołectwo jednostkach pomocniczych; możliwość powoływania konwentu przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych gminy, a także dodatkowe uprawnienia dla sołtysów i przewodniczących zarządów osiedli w celu zwiększenia efektywności ich działania. Pan poseł sprawozdawca zdał sprawozdanie z dzisiejszego posiedzenia komisji, która odbyła się o godz. 16. Zostały tam zgłoszone poprawki, niestety te poprawki zostały odrzucone. Na pewno jeszcze zobaczymy, jak tutaj, w Sejmie, one ostatecznie się ukształtują. Niemniej jednak ta ustawa - jeżeliby były przyjęte niektóre poprawki i również wniosek mniejszości - zasługiwałaby i zasługuje na poparcie. Nadmieniam również, że z ustawą z dnia 26 maja 2023 r. wprowadziliśmy jako Zjednoczona Prawica, Prawo i Sprawiedliwość ustawę dla sołtysów, która wprowadza dodatek emerytalny dla sołtysa. Nadmienię, że ten dodatek po nowelizacji obecnie wynosi 354,86 zł. Patrzymy na całość ustawy, na jej projekt. Jeżeli, tak jak już powiedziałem, pewne rozwiązania i ten wniosek mniejszości zostaną przyjęte w postaci poprawek, klub Prawa i Sprawiedliwości poprze tę ustawę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Piotr Kowal
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt odnieść się do procedowanego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim, zawartego w druku nr 610. Celem nowelizacji jest wzmocnienie jednostek pomocniczych w gminach poprzez zmiany zarówno organizacyjne, jak i finansowe. I to chyba te zmiany budziły dzisiaj w komisji najwięcej wątpliwości. Projekt dotyczy nie tylko sołectw i funduszu sołeckiego, ale także m.in. wprowadzenia instytucji młodzieżowych rad i jednostek pomocniczych czy rozszerzenia uprawnień sołtysów i przewodniczących osiedli czy innych jednostek pomocniczych. Podczas prac w komisji do projektu ustawy zgłoszono szereg poprawek. Kierunek zmian uzyskał - myślę, że to jest dobre określenie - charakter fakultatywnego wzmocnienia jednostek pomocniczych, bez narzucania obligatoryjnych rozwiązań. Dzięki poprawkom, które zostały przyjęte w komisji, zmiana tej ustawy ma charakter raczej ewolucyjny niż rewolucyjny, jaki jej nadano w pierwotnym brzmieniu tego projektu ustawy. Dzięki poprawkom przyjętym przez komisję projekt zachowuje elastyczność i nie prowadzi do nadmiernego usztywnienia budżetów gmin. To podejście daje gminom przestrzeń do podejmowania decyzji w oparciu o ich realne możliwości organizacyjne, ale przede wszystkim finansowe. Klub parlamentarny Lewicy popiera wzmocnienie roli jednostek pomocniczych, ale z zachowaniem właściwej równowagi ustrojowej. Uważamy bowiem, że część zmian, które były prezentowane przez wnioskodawcę, powodowała, że dochodziło do pewnego zaburzenia w postrzeganiu uprawień, które należą do rady gminy czy do organu wykonawczego i do jednostek pomocniczych. Kompetencje tych jednostek, w tym sołectw czy osiedli, nie mogą wkraczać w uprawnienia przysługujące radzie gminy. Myślę, że to jest granica, której przy wzmocnieniu jednostek pomocniczych nie możemy jako parlament przekraczać. Szczególnie warto to podkreślić, jeśli chodzi o ten projekt ustawy. Myślę, że utworzenie młodzieżowych rad jednostek pomocniczych to jest właściwy kierunek zmian i za to należy podziękować wnioskodawcom. To jest krok w kierunku aktywizacji młodego pokolenia i budowania zaangażowania obywatelskiego, można powiedzieć, od najmłodszych w rozumieniu świadomości ludzkiej lat. A przecież doskonale wiemy, że to właśnie wokół młodzieży i partycypacji obywatelskiej musimy budować trwałe podstawy samorządności. Klub parlamentarny Lewicy popiera przyjęcie ustawy, ale z zastrzeżeniem, że w brzmieniu przyjętym przez komisję. Ustawa w tym brzmieniu nie generuje nadmiernych kosztów i pozostawia samorządom niezbędną elastyczność w tym zakresie. Wzmacnianie jednostek pomocniczych powinno, musi, służyć mieszkańcom, ale nie może wprowadzić dodatkowego, nieuzasadnionego obciążenia finansowego gmin. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy z druku nr 610 zakłada rozszerzenie kompetencji jednostek pomocniczych gmin, ale w praktyce oznacza nowe obowiązki i nowe koszty - według szacunków aż 314 mln zł. Obowiązkowe wyodrębnienie funduszu sołeckiego uderzy w najbiedniejsze gminy, które będą musiały zrezygnować z innych inwestycji. (Głos z sali: Ale już nie ma tego.) Gminy mają też pokrywać koszty ubezpieczeń sołtysów i zarządów osiedli. Do tego sołtysi mają dostać uprawnienia do zarządzania mieniem komunalnym bez jasnych postaw czy potrzeby. W projekcie przewidziano również młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, mimo że już dziś w wielu miejscach nie ma chętnych do udziału w młodzieżowych radach gminnych. To martwy zapis, oderwany od rzeczywistości. Efekt tego projektu będzie taki, że powstanie kolejny, czwarty szczebel samorządu terytorialnego, w dodatku bardzo kosztowny. Cieszę się, bo tutaj mnie poprawiają panowie posłowie, że już tego nie ma. Tym bardziej cieszę się, że akurat na to zwrócono też uwagę. Natomiast to nie zmienia faktu, że państwo oczywiście powinno wspierać samorządy, nie nakładając na nie nadmiernych kosztów. Dlatego Konfederacja się wstrzyma w głosowaniu nad tym projektem. Dziękuję.