Mówca: Ryszard Zawadzki
Data: 2012-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska pragnę przedstawić stanowisko klubu w sprawie obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty (druk nr 895). Obywatelski projekt ustawy zakłada, że znowelizowana ustawa o systemie oświaty miałaby określić liczbę godzin historii w szkołach podstawowych, w liceum i technikum, wyłączając tę regulację z materii rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych. Panie marszałku, nie ulega wątpliwości, że nauczanie historii jest bardzo ważnym elementem procesu edukacji. Jednakże projekt ustawy w odróżnieniu od rozwiązań przyjętych w wyżej wymienionych rozporządzeniach ministra edukacji narodowej nie traktuje edukacji historycznej jako przemyślanej, spójnej i całościowej koncepcji, pomijając edukację historyczną w gimnazjum oraz w zasadniczej szkole zawodowej. Kwestie dotyczące minimalnego wymiaru godzin przeznaczonych na realizację poszczególnych obowiązkowych zajęć edukacyjnych są materią szczegółową, która powinna być, tak jak obecnie, regulowana w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania. Przyjęte w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych rozwiązania dotyczące edukacji historycznej zapewniają uczniom systematyczną i równomiernie rozplanowaną naukę tej dziedziny, począwszy od IV klasy szkoły podstawowej poprzez gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalne. Jak wygląda porównanie liczby godzin - stan obecny a proponowane zmiany? Załącznik nr 7 do powołanego rozporządzenia stanowi, że w liceum ogólnokształcącym, w trzyletnim okresie nauczania, minimalny wymiar godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych w przypadku przedmiotu: historia w zależności od wybranego wariantu nauczania tego przedmiotu wynosi co najmniej 300 godzin (uczniowie, którzy wybierają ten przedmiot także w zakresie rozszerzonym) lub co najmniej 180 godzin (uczniowie, którzy będą uczęszczać na zajęcia z przedmiotu: historia i społeczeństwo). Oznacza to, że niezależnie od wyboru możliwych wariantów nauczania historii w liceum ogólnokształcącym liczba godzin zagwarantowana na nauczanie tego przedmiotu jest nie mniejsza niż przewidziana w obywatelskim projekcie ustawy. W przypadku szkoły podstawowej, załącznik numer 1 do rozporządzenia w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych, przewiduje minimum 130 godzin przeznaczonych na przedmiot: historia i społeczeństwo, co oznacza, że zapewnione są minimum 4 godziny tygodniowo w trzyletnim okresie nauki, zatem tak jak dotychczas. W obywatelskim projekcie ustawy proponowane jest novum - zwiększenie liczby godzin przeznaczonych na nauczanie przedmiotu: historia i społeczeństwo w klasach IV-VI o 35 godzin, co znaczy, że będzie o jedną godzinę tygodniowo więcej. W cyklu skutkowałoby to wzrostem liczby godzin w rozkładzie lekcji właśnie o tę jedną godzinę. Ostatnie lata były dla systemu polskiej edukacji okresem wprowadzania ważnych zmian, których kierunki zostały wytyczone na podstawie solidnej analizy wniosków z badań krajowych i międzynarodowych. Stąd też zdecydowano się wprowadzić nowe podstawy programowe w zakresie kształcenia ogólnokształcącego i ramowe plany nauczania, a od września tego roku nowa podstawa programowa kształcenia ogólnego i ramowe plany nauczania zaczęły obowiązywać w szkołach ponadgimnazjalnych. Został przeprowadzony egzamin gimnazjalny według nowych zasad, spójny z tą podstawą. Zachodzące zmiany, proponowane i organizacyjne, miały w najmniejszym stopniu negatywny wpływ na nauczanie historii. Należy podkreślić, że każdy uczeń liceum, technikum i zasadniczej szkoły zawodowej będzie uczył się historii obowiązkowo, przez cały okres kształcenia. Przyjęte rozwiązanie różnicujące nauczanie historii, począwszy od klasy II LO i technikum, pozwoli natomiast na indywidualizację nauczania tej dziedziny w zależności od zainteresowań uczniów i ich dalszych planów edukacyjnych. Wszystkie aktualnie wprowadzane zmiany w systemie kształcenia polskich uczniów są odpowiedzią na wyjątkowy wzrost aspiracji edukacyjnych młodych Polaków. Z czego wynikała potrzeba zmian? Po pierwsze, z niemal powszechnej krytyki poziomu znajomości historii, zwłaszcza historii najnowszej, przez absolwentów. (Dzwonek) Dotychczasowy sposób nauczania historii zakładał trzykrotnie na każdym etapie edukacyjnym rozpoczynanie edukacji od starożytności, a zakończenie jej na czasach najnowszych. To założenie skutkowało brakiem czasu w ostatniej klasie danego cyklu. Ze względu na czas, podsumowując, chciałbym stwierdzić, że klub Platformy uważa, iż obywatelski projekt ustawy nie traktuje edukacji historycznej jako przemyślanej, spójnej i całościowej koncepcji, pomijając edukację historyczną w gimnazjum i zasadniczej szkole zawodowej. Po drugie, kwestia dotycząca minimalnej liczby godzin jest materią szczegółową, która powinna być, tak jak obecnie, regulowana w drodze rozporządzenia MEN. Po trzecie, przyjęte w rozporządzeniu z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania rozwiązania dotyczące edukacji historycznej zapewniają uczniom systematyczną, równomiernie rozplanowaną naukę od klasy IV szkoły podstawowej przez gimnazjum do szkoły ponadgimnazjalnej. Po czwarte, powinniśmy dać szansę na realizację dopiero co wdrożonego projektu i dopiero poparta naukowymi badaniami ewaluacja może skutkować ewentualnymi zmianami. Biorąc to pod uwagę, Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej wnosi o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo.