Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2023-12-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jeśli w ogóle chcemy mówić o wyborach korespondencyjnych, o całym tym wydarzeniu, to nie sposób nie spojrzeć na wszystkie kwestie dotyczące wyborów na prezydenta w 2020 r. Chodzi o atmosferę strachu i pandemię głupoty, która objawiała się np. zamykaniem lasów czy placów zabaw. W takich okolicznościach przeprowadzane były wybory prezydenckie. Przypominam: wybory zostały ogłoszone 5 lutego i zarządzone na 10 maja. W tym czasie zaczęto wprowadzać tego typu lockdowny, zamykać ludzi, tak naprawdę także ganiać ludzi, którzy prowadzili agitację wyborczą na rzecz kandydatów na prezydenta. Nawet składałem zapytania do PKW, czy nie doszło przypadkiem do złamania konstytucji w kwestii wolności wyborów, bo skoro Policja goni ludzi, którzy rozwieszają plakaty czy banery w trakcie legalnej przecież kampanii wyborczej, to czy przypadkiem nie mamy do czynienia z ograniczaniem kampanii wyborczej, ograniczaniem wolności agitacji wyborczej. Te wszystkie czynności i ta cała atmosfera doprowadziły do tego, że z jednej strony postanowiono zmienić reguły gry w trakcie jej trwania, czyli podjęto próbę uchwalenia ustawy dotyczącej wprowadzenia wyborów korespondencyjnych. Już samo to, w mojej opinii, jest rzeczą niedopuszczalną, bo pozakonstytucyjną. Ale nawet jeśli, to wy z kolei robiliście obstrukcję w tym zakresie, nie pozwoliliście na dopuszczenie takowych przepisów. To trzeba wszystko zbadać - to, że wspólnie i w porozumieniu doprowadziliście do wywrócenia tych wyborów, nie podejmując konstytucyjnych działań dotyczących tego, aby przeprowadzić te wybory bądź też wprowadzić stan nadzwyczajny czy też po prostu przeprowadzić je normalnie w terminie. Wiemy, to były nadzwyczajne czasy. Wy mówicie, że to są nadzwyczajne czasy, że były szczególne okoliczności. Faktycznie, termin minął, przeszedł termin konstytucyjny wyznaczony przez marszałek Sejmu - to trzeba było wyznaczyć nowy termin wyborów, trzeba było zdecydować już pozakonstytucyjnie. Weszliśmy w obszar pozakonstytucyjny i właściwie tak naprawdę chodzi o proces, w jaki sposób w ogóle te wybory kolejne zostały przeprowadzone, w jaki sposób podejmowano decyzje, kto konsultował te zmiany, kto zrobił tak, że dokonano zmiany kandydatów, i co więcej, dlaczego te nowe wybory korzystały w jakiejś części z kandydatów zgłoszonych już w poprzednich wyborach - bo oni nie musieli zbierać podpisów, natomiast umożliwiono innym kandydatom taką zbiórkę. I przypominam: ciągle w atmosferze strachu i pandemii głupoty. Dlaczego doprowadzono do sytuacji, w której, skoro uważacie, że było takie zagrożenie, dopuszczono do tego, aby wolontariusze tychże komitetów wyborczych nowych kandydatów mogli w ogóle zbierać te podpisy, skoro było takie zagrożenie pandemiczne? Przecież żeby odebrać te podpisy osobiście, jedna osoba musiała się spotkać z tysiącami ludzi, należało zebrać 100 tys. podpisów. Oczywiście wszystkie te rzeczy można byłoby nawet i korespondencyjnie zbierać, tylko że jest jedna rzecz. A kartki? Kartki były dezynfekowane? To wszystko było ograniczone w jakiś sposób? Były tutaj zachowane dotyczące tego normy? To jest w ogóle generalnie, tak jak mówię, atmosfera strachu i pandemia głupoty. Dlaczego w ogóle dopuszczono do tego, aby można było jednych kandydatów przepuścić? A przypominam, oni zbierali podpisy jeszcze w czasie, kiedy tych lockdownów nie było, ponieważ od lutego do końca marca jeszcze można było normalnie się poruszać, więc spokojnie można było te podpisy zbierać. Dlaczego doszło do sytuacji, w której ta część kandydatów była uprzywilejowana, a jakaś kolejna miała zbierać od początku podpisy? To są dla mnie niepojęte rzeczy, że nie zdecydowano się na jedną z wersji: albo wszyscy zbierają podpisy od nowa, albo uznajemy, że tamte wybory w jakiejś części były legalne, czyli ta część dotycząca zgłaszania kandydatów została zamknięta i tych kandydatów zmienić nie można. To jest właśnie moje ogromne pytanie: Jak do tego w ogóle doszło, że tego typu procedura została przepuszczona? Należy zbadać wszystkie te aspekty - bo mieliśmy do czynienia z bezprecedensowym wydarzeniem - chociażby po to, żeby wiedzieć, jak reagować na przyszłość. Bo wy tak naprawdę nie macie żadnej refleksji co do tego, jak to musiałoby się wydarzyć, jak trzeba byłoby przeprowadzić wybory po tym, gdy wybory prezydenckie w terminie konstytucyjnym wyznaczonym przez panią marszałek się nie odbyły. To należy zbadać, dlatego składamy poprawkę, żeby rozszerzyć działania komisji. Składam tutaj, proszę bardzo. Składam poprawkę o rozszerzenie zakresu działań badań komisji przy jednoczesnym jeszcze jednym apelu. Mianowicie dochodzą mnie słuchy, że chcecie pozbawić 1,5 mln wyborców swego przedstawiciela w komisji śledczej, tej i w kolejnych. Ja rozumiem, że jest tutaj kwestia arytmetyki, proporcjonalnego podziału, ale jestem przekonany, że naprawdę dwóch, trzech czy czterech przedstawicieli Platformy czy PiS-u nie będzie specjalnie lepiej albo mocniej wyrażać tego stanowiska Platformy czy PiS-u, natomiast pominięcie 1,5 mln wyborców Konfederacji na pewno będzie problemem dla tych wyborców i co więcej, pominięciem ważnego głosu w tych komisjach śledczych. Interes społeczny tego wymaga, żeby właśnie te 1,5 mln także miało swojego przedstawiciela w tej komisji i w kolejnych komisjach. Konfederacja jest za powołaniem tej i innych komisji, bo bez udziału przedstawicieli Konfederacji będą to jedynie kolejne wojny popisowe i cyrki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)