Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2015-01-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Premierze! Ministrze Gospodarki! Z węgla jest produkowane w Polsce 88% energii, z tego z węgla kamiennego - 53%. Węgiel służy również do ogrzewania naszych mieszkań, instytucji i zakładów pracy. Jest to surowiec strategiczny, który decyduje o bezpieczeństwie energetycznym kraju. Od 2, 3 lat narastają w górnictwie zjawiska kryzysowe. Załamały się ceny węgla na rynkach światowych. Ceny węgla dla energetyki - zmniejszone przed kilkoma laty o 30% - stanowią constans. W ubiegłym roku górnictwo wyprodukowało o 4 mln t węgla mniej niż w roku poprzednim, a jednocześnie utrzymują się duże zapasy węgla w elektrowniach, 15 mln t, licząc z tym, co jest na zwałach przy polskich kopalniach. Koszty stałe są takie same, a przy mniejszej produkcji i mniejszym eksporcie cena jednostkowa tony wzrosła. Koszt produkcji tony węgla w Polsce wzrósł. Obniżyła się konkurencyjność polskiego węgla, który pochodzi głównie z głębinowych kopalni. W zasadzie innych w Polsce nie ma. Rząd dostrzegł problem wiosną ubiegłego roku, ale do stycznia bieżącego roku poza pozorowaniem rozmów o programie naprawczym nic nie zrobił. Program naprawczy powstał w tajemnicy w ciągu ostatnich kilku tygodni i mimo zobowiązań pani premier Kopacz wobec strony społecznej nie został skonsultowany ze związkami zawodowymi, ze środowiskiem górniczym i środowiskiem energetyków, lecz ex cathedra został ogłoszony w Warszawie 7 stycznia br. i jednocześnie został skierowany do Sejmu w formie projektu ustawy zmieniającej ustawę restrukturyzacyjną o funkcjonowaniu kopalń węgla kamiennego w Polsce, wpłynął do Sejmu następnego dnia. Poprzez szybką ścieżkę legislacyjną rząd chce uchwalić ustawę dzisiaj wieczorem. W międzyczasie podjęto próbę rozmów, które dzisiaj, z tego, co wiem, nie zostały wznowione. Bez porozumienia ze stroną społeczną nie da się skutecznie uchwalić ustawy i zrealizować programu uzdrowienia śląskiego, a więc polskiego górnictwa. Żeby to było skuteczne, musi nastąpić zgoda. Rząd powinien zagwarantować górnikom, że po uzdrowieniu kopalnie wrócą do normalnego fedrunku i w dalszym ciągu będą zakładami pracy, które powodują, że na Śląsku funkcjonuje, licząc z otoczeniem górnictwa, zakładami robót górniczych, fabrykami maszyn i urządzeń górniczych, całym otoczeniem polskiego górnictwa, przeszło 200 tys. miejsc pracy. Dzięki węglowi Polska jest bezpieczna energetycznie. Musimy szanować to dobro narodowe. Nie można kolanem dopychać ustawy, jeżeli program uzdrowienia kopalń, wysoki rządzie, nie jest uzgodniony ze stroną społeczną. Również poprawki do projektu ustawy, które zgłosiliśmy wczoraj wieczorem, zostały negatywnie zaopiniowane przez większość rządową w komisji energetyki i surowców energetycznych. Możemy się spodziewać, że dzisiaj wieczorem zostaną odrzucone. Jeżeli tak będzie, jeżeli projekt ustawy nie zostanie poprawiony, jeżeli będzie procedowany mimo braku porozumienia ze stroną społeczną, to ten projekt ustawy trzeba będzie odrzucić. Bo nie możemy zgodzić się na likwidację kopalń, w sytuacji kiedy nie ma drogi wyjścia z tego tunelu. Nie ma możliwości uruchomienia na nowo kopalni w Bytomiu, gdzie zlikwidowano wcześniej pięć kopalń. Jest ostatnia (Dzwonek) kopalnia w jeszcze 160-tysięcznym mieście, bo liczba ludności już spadła o 60 tys. od początków transformacji. Wcześniej zlikwidowano pięć kopalń, dwie huty, została jedna kopalnia. Jeżeli ona zostanie zlikwidowana, panie premierze Piechociński, to największym pracodawcą będzie urząd miasta i inne instytucje budżetowe. Nie można zlikwidować kopalni w Brzeszczach. Ta kopalnia dla 11-tysięcznego miasteczka oraz powiatu oświęcimskiego na ziemi małopolskiej jest podstawowym pracodawcą, a w Brzeszczach - jedynym dużym pracodawcą. To żywicielka, która tworzy możliwości prowadzenia biznesu w całym otoczeniu. Nie można zgodzić się również na to, aby kopalnia Makoszowy w Zabrzu i kopalnia Sośnica w Gliwicach, które mają złoża przygotowane do eksploatacji, zostały zlikwidowane, tak jak likwidowano kopalnie w 1999 r., a więc bez szans powrotu do złoża. Nie możemy pozwolić na to, żeby polski rząd złamał podstawy bezpieczeństwa energetycznego kraju. Bardzo proszę, panie premierze, o przedstawienie drogi wyjścia w porozumieniu ze stroną społeczną. Dziękuję bardzo. (Oklaski)