Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2026-04-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe pragnę przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym. Projekt, który dzisiaj rozpatrujemy, dotyczy bardzo konkretnego, ale jednocześnie istotnego problemu: dostosowania przepisów podatkowych do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości technologicznej i rynkowej w obszarze papierosów elektronicznych. Ustawodawca staje tu przed wyzwaniem, które coraz częściej pojawia się we współczesnym prawodawstwie: Jak stworzyć regulacje, które będą nadążały za innowacjami, a jednocześnie zapewnią równe i sprawiedliwe warunki funkcjonowania uczestników rynku? Należy jasno podkreślić, że obecny stan prawny nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Wprowadzone wcześniej definicje papierosów elektronicznych, choć były adekwatne na moment ich przyjęcia, nie uwzględniają rozwoju nowych technologii, w szczególności urządzeń wykorzystujących zjawisko indukcji elektromagnetycznej. W efekcie powstała luka, która prowadzi do nierównego traktowania wyrobów o zbliżonej funkcji użytkowej. W projekcie ustawy tę lukę zamyka się w sposób przemyślany i systemowy. Proponowane zmiany polegają przede wszystkim na doprecyzowaniu definicji jednorazowych i wielorazowych papierosów elektronicznych. Ustawodawca odchodzi od wyłącznie funkcjonalnego podejścia - opartego na tym, czy dane urządzenie umożliwia wytworzenie aerozolu - i wprowadza kryterium bardziej adekwatne do specyfiki nowych technologii, czyli obecność elementu ferromagnetycznego w urządzeniach działających na zasadzie indukcji elektromagnetycznej. To rozwiązanie należy ocenić pozytywnie. W praktyce bowiem to właśnie ten element stanowi kluczowy komponent umożliwiający generowanie areozolu w tego typu urządzeniach. Ujęcie go w ramach definicji pozwala na objęcie regulacją wyrobów, które dotychczas pozostawały poza systemem akcyzowym, mimo że pełnią funkcję analogiczną do funkcji tradycyjnych e-papierosów z grzałką elektryczną. W rezultacie projekt prowadzi do wyrównania zasad opodatkowania: wyroby o podobnym przeznaczeniu i sposobie użytkowania będą podlegały porównywalnym obciążeniom podatkowym. Jest to zgodne zarówno z zasadą sprawiedliwości podatkowej, jak i z zasadą neutralności konkurencji. Istotne jest również to, że projektodawca w sposób świadomy i wyważony określił zakres opodatkowania, eliminując ryzyko podwójnego opodatkowania. Przepisy precyzyjnie wskazują, że znaczenie ma wyłącznie ten element ferromagnetyczny, który faktycznie uczestniczy w procesie generowania aerozolu. Tym samym wykluczono sytuacje, w których opodatkowaniu podlegałyby elementy niemające znaczenia funkcjonalnego z punktu widzenia użytkowania danego wyrobu. Na szczególne podkreślenie zasługuje również konstrukcja przepisów przejściowych. W projekcie przewidziano rozdzielenie momentu wejścia w życie ustawy i momentu rozpoczęcia stosowania nowych regulacji. Takie rozwiązanie jest racjonalne i odpowiada dobrym praktykom legislacyjnym. Daje ono przedsiębiorcom realny czas na dostosowanie się do nowych obowiązków, w tym na dokonanie rejestracji, uzyskanie odpowiednich zezwoleń czy przygotowanie systemu znakowania wyrobów. Warto również zauważyć, że w projekcie w sposób realistyczny odniesiono się do sytuacji wyrobów już istniejących w obrocie. Utrzymanie opodatkowania dla produktów, wobec których obowiązek podatkowy już powstał, jest rozwiązaniem standardowym i zgodnym z zasadą niedziałania prawa wstecz. Jednocześnie przewidziane mechanizmy przejściowe ograniczają potencjalne negatywne skutki dla przedsiębiorców i konsumentów, nadając temu zjawisku charakter wyłącznie przejściowy. Wysoka Izbo! Rozpatrywany projekt jest przykładem regulacji, która nie tworzy nowej filozofii opodatkowania, ale konsekwentnie rozwija już istniejący system, dostosowując go do zmieniających się realiów technologicznych. Jego celem nie jest zwiększenie obciążeń jako takich, ale zapewnienie tego, aby podobne wyroby były traktowane w podobny sposób. Takie podejście zasługuje na poparcie. Dlatego klub Polskiego Stronnictwa Ludowego pozytywnie ocenia kierunek zaproponowanych zmian i będzie popierał procedowanie nad tym projektem w trakcie dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)