Mówca: Antoni Mężydło
Data: 2016-04-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska odnośnie do sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej i senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. W pierwszym czytaniu największe zastrzeżenia mój klub zgłaszał do trybu powoływania prezesa i Kolegium IPN. Podczas prac podkomisji co prawda wprowadzono poprawkę, aby kandydat na prezesa IPN wyłaniany był w konkursie przeprowadzonym przez Kolegium IPN, ale ze względu na tryb powoływania członków kolegium, tryb czysto polityczny, bez preselekcji kandydatów przez ośrodki akademickie i prawnicze, lecz tylko zgłaszanych bezpośrednio przez Sejm, Senat i prezydenta, instytucja konkursu ma charakter wyłącznie dekoracyjny i w niczym nie poprawia tego projektu ustawy. Skutek jest taki, że zamiast prezesa wybierać w wyniku kompromisu między środowiskiem naukowym a parlamentem, jak jest to dzisiaj, wszystkie decyzje w sprawie wyboru będzie podejmowała koalicja rządząca, w sytuacji, jaką mamy dzisiaj, gdy rządzi jedna partia - przywództwo tej partii. Dlatego Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej będzie głosował przeciwko temu projektowi ustawy, bo to jest zbyt ważna sprawa. Jednak podczas prac komisji, mimo że myśmy nie zgłaszali do większości zakresu przedmiotowego tej ustawy większych zastrzeżeń, wyszły tutaj pewne mankamenty. Okazało się, że ten projekt był pisany na kolanie. Jest nieprzygotowany i ze względu np. na rozszerzenie zakresu czasowego badań IPN-u do 8 listopada 1917 r. i zlikwidowanie Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa oraz przekazanie tego IPN-owi doszło do pewnego galimatiasu prawnego i niedopracowania. Większość opinii, które wpłynęły do komisji, skutkowała tym, że podczas prac podkomisji, ale również komisji ten projekt był tak naprawdę pisany od nowa. I dlatego, ze względu na nasze stanowisko, o którym mówiliśmy podczas pierwszego czytania, klub Platformy Obywatelskiej będzie zgłaszał poprawki. I tak będziemy zgłaszali poprawki dostosowujące struktury terytorialne IPN-u do podziału administracyjnego kraju na województwa. W rezultacie tych poprawek oddziały IPN będą we wszystkich województwach, ale oddziałowe komisje i oddziałowe biura lustracyjne tylko w tych miastach, które są zarazem siedzibami sądów apelacyjnych. Chcemy również dostosować strukturę oddziałów IPN, aby odzwierciedlała ona strukturę centrali IPN-u. Ale zgłaszamy też poprawkę do art. 2 ustawy nowelizującej, w której tak naprawdę przepisano przepisy prawne z rozporządzenia wykonawczego wydanego przez ministra spraw wewnętrznych dnia 23 października 1936 r. do tej ustawy i pominięto bardzo ważne poprawki w ustawie o grobach i cmentarzach wojennych. Dlatego my tutaj wychodzimy naprzeciw wnioskodawcom i chcemy, aby umieścić tę poprawkę. Następna poprawka sprowadza się do tego, żeby dotychczasowy prezes IPN-u sprawował swój urząd do końca kadencji, czyli do 27 czerwca, bo to w niczym nie przeszkadza, jak również chcemy w art. 22 standardowy okres vacatio legis określić na 30 dni. I składamy te poprawki. Po prostu chcemy, my jako środowisko, które reprezentuje - tak jak i PiS - środowiska dawnej opozycji demokratycznej, jak i środowiska solidarnościowe, żeby ten IPN funkcjonował możliwie jak najlepiej. Co prawda nie ma zgody na rzecz dla nas najważniejszą, dlatego, pani marszałek, Wysoka Izbo, Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej będzie głosował przeciwko temu projektowi ustawy. Dziękuję bardzo.