Mówca: Paweł Skutecki
Data: 2017-06-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Panie Ministrze! Zacznę od takiej uwagi dość ogólnej. To jest zupełnie niepoważne, nie do takiego Sejmu szedłem: wychodzi rzecznik praw dziecka i mówi o ważnych rzeczach, można się z nim zgadzać lub nie, a potem całkowicie przewidywalne jest to, że wyjdzie ktoś z PiS-u go wychłostać i ktoś z Platformy - obrzucić płatkami róż. To jest niepoważne. (Poseł Agnieszka Hanajczyk: To jest pana ocena.) Nie tak powinniśmy o tych rzeczach rozmawiać. (Poseł Magdalena Kochan: Proszę zaprezentować ten sposób, w jaki powinniśmy rozmawiać.) Jeżeli chodzi o konkretne rzeczy, to z informacji, którą pan rzecznik przedstawił... Przeprowadziliśmy dość długą dyskusję w komisji. Niektóre tezy powtórzę. Jeżeli chodzi o nowelizację z października 2008 r., w której rzecznik praw dziecka dostał uprawnienia do wszczynania postępowań w sprawach cywilnych i administracyjnych oraz udziału w nich na prawach prokuratora, to mam wrażenie, że niestety pan minister zbyt rzadko korzysta z tego prawa do wszczynania postępowań. Oczywiście mnóstwo osób zgłasza się do pana ministra z taką prośbą. Wiem, że dość często pan minister z tego korzysta, natomiast jest oczekiwanie, żeby pan korzystał dużo częściej. Jeżeli chodzi o rzecz, którą pan się chwali bodajże na stronie 27 - ale dzisiaj też była o tym mowa - czyli pana zaangażowanie w kwestię szczepień. Ja bym chciał panu ministrowi przypomnieć, że pana funkcja nazywa się: rzecznik praw dziecka, a nie: rzecznik praw dzieci, co - jeżeli chodzi o kwestię szczepień - ma znaczenie kolosalne. Kilka dni temu ulicami Warszawy przeszedł kilkutysięczny - niektóre media mówią: 10-tysięczny - marsz matek, rodzin z dziećmi, które bardzo ucierpiały wskutek powikłań poszczepiennych. I ta cała rzesza ludzi chce dyskusji na temat systemu rejestracji niepożądanych odczynów poszczepiennych, dyskusji na temat kalendarza szczepień w Polsce, który jest zupełnie archaiczny i zupełnie różny od tych, które są w Europie. (Poseł Bożena Kamińska: To minister zdrowia.) I teraz tak. Tak, to jest pytanie do rzecznika praw dziecka, czy rzecznik praw dziecka wie o tym... (Poseł Grzegorz Raniewicz: Do ministra zdrowia.) ...że za 4 dni, 5 dni w Inowrocławiu odbędzie się pierwsza głośna sprawa w Polsce przed sądem o odebranie praw rodzicielskich rodzicom, którzy nie zdecydowali się na szczepienie swojego dziecka. Za chwilę może ruszyć lawina takich spraw. I to na pewno jest temat, którym rzecznik praw dziecka - jednego dziecka - powinien się zająć. Rzecznik praw dziecka powinien bronić praw każdego pojedynczego dziecka. Natomiast pojawia się bardzo brzydkie wrażenie, które prowokuje do pytania: Po której stronie pan stoi, panie rzeczniku: po stronie dziecka czy po stronie sanepidu, koncernów, ministerstwa itd.? (Poseł Rajmund Miller: A dzieci, które zachorują na choroby zakaźne, panie pośle?) Kolejna rzecz. Jeżeli jesteśmy przy medycynie, to w 1999 r. - bardzo dawno temu - Polska podpisała konwencję o ochronie praw człowieka i godności istoty ludzkiej w dziedzinie zastosowania biologii i medycy. Do dzisiaj tego dokumentu Polska nie ratyfikowała, a jest on bardzo istotny właśnie ze względu na dzieci. Kolejny temat. Kwestia alienacji rodzicielskiej. Dzisiaj jest bardzo znaczący problem dotykający według różnych szacunków kilkanaście, a może i więcej tysięcy dzieci każdego roku. I teraz jedynym rozwiązaniem czy jednym z najpopularniejszych rozwiązań na świecie w tych państwach, do których grona aspirujemy, jest opieka naprzemienna, która w pana sprawozdaniu pojawia się tylko dwa razy, na te blisko 700 stron pojawia się dwukrotnie. W jednym miejscu czytamy o tym, że pan minister w sytuacji konfliktu między rodzicami wszedł do sprawy i wnioskował o taką opiekę, a w drugim miejscu czytamy o opiece naprzemiennej w kontekście systemu szwedzkiego. I teraz wydaje się, że w polskim prawie opieka naprzemienna jest nie do końca umocowana. Ona jest możliwa, co oczywiście wiemy, natomiast nie jest tak precyzyjnie opisana, jak byśmy sobie marzyli, prawda, myślę, że my obaj. Czy pan minister świadomie w ubiegłym roku nie prowadził żadnych działań tego typu, jakie ostatnio podjął np. pana kolega, rzecznik praw obywatelskich, który postulował o wpisanie do kodeksów i przede wszystkim konkretne zdefiniowanie tego problemu? Jeżeli chodzi o alienację rodzicielską, pana akcja sprzed jakiegoś czasu ˝Jestem taty i mamy˝ wzbudziła nie tylko w Polsce olbrzymie zainteresowanie i bardzo pozytywne opinie. Uważam, że to była chyba najlepsza taka akcja na świecie. Natomiast czy pan minister planuje kolejne działania tego typu? Bo wszyscy mamy świadomość, że to jest z jednej strony kwestia prawna, ale z drugiej strony dużo ważniejsza kwestia świadomości rodziców, sędziów, biegłych. Jeśli mowa o biegłych, to w lutym ub.r. zostały opublikowane standardy i metodologie opiniowania przez opiniodawcze zespoły specjalistów sądowych, natomiast ten dokument, co podnosi bardzo wiele środowisk, nie zawiera zalecanego wykazu metod i technik diagnostycznych, co przy de facto nieistnieniu w Polsce żadnej ustawy, tzn. żadnej, ustawy regulującej zawód psychologa, byłoby bardzo istotne. I pytanie, czy tutaj pan minister nie widzi możliwości jakiegoś lobbowania, tak powiem najogólniej, bo rzeczywiście należałoby ten dokument poprawić. Była tu już też mowa o alimentach. To jest problem, który jest nierozwiązywalny od lat. Pytanie, czy te ostatnie rozstrzygnięcia prawne ten problem zlikwidują. Wydaje się, że nie. Pan minister chwali się tam bodajże na s. 139, że jednego z tych alimenciarzy bohatersko pan namierzył, wsadził do więzienia. Okej, miał pan prawo, natomiast pytanie wciąż wraca do nazwy pana funkcji: rzecznik praw dziecka. W jaki sposób więzienie dla tego konkretnego ojca poprawiło sytuację tego konkretnego dziecka? Bo to jest chyba pytanie kluczowe, na które pan powinien sobie odpowiedzieć. I szerzej idąc, w jaki sposób karanie więzieniem za niepłacenie alimentów sprawi, że ci ludzie będą płacili? Ma pan bardzo ciekawy projekt, ciekawy pomysł, pozytywnie oceniany przeze mnie, przez różne środowiska, dotyczący dłużników alimentacyjnych, którzy mają zobowiązania wobec funduszu alimentacyjnego i pana zdaniem powinni mieć możliwość odpracowania tego długu w pracach społecznych. Okej, to jest świetny pomysł, przyklaskuję, tylko to jest wycinek. Zespół, który wspólnie z rzecznikiem praw obywatelskich pan powołał, który miał się zająć, ma się zająć i zajmuje się kwestią niealimentacji w Polsce, zajmuje się gaszeniem pożaru, natomiast nie zajmuje się wcale szukaniem przyczyn tego pożaru, a wśród przyczyn tego pożaru... Tu też m.in. środowiska sędziowskie, ale też środowiska ojcowskie wskazują rozwiązanie, które się nazywa tabelą alimentacyjną, które w odpowiedzi na moją interpelację Ministerstwo Sprawiedliwości nie ocenia negatywnie, bierze pod uwagę. Może w tę stronę warto byłoby pójść? To jest pytanie odbiegające od treści pana sprawozdania, natomiast poddaję pod refleksję to, czy nie powinniśmy pójść w tę stronę. Ostatnia sprawa, bo czas mija. Pytałem o to na posiedzeniu komisji, ponieważ problem porwań rodzicielskich, zwłaszcza transgranicznych, czy w ogóle problem dotyczący kwestii transgranicznych, relacji między rodzicami rośnie i będzie rósł, od tego nie uciekniemy. Po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej rozwiązywanie tych spraw może być jeszcze trudniejsze przy prawie powszechnej nieświadomości, nieznajomości procedur wynikających z konwencji haskiej wśród polskich prawników, ale też i sędziów. To jest palący problem i on będzie jeszcze bardziej palący. Czy pan minister nie sądzi, że należałoby wrócić do akcji informacyjnej, jaką pan kiedyś prowadził dla Polaków wyjeżdżających za granicę, na temat różnic kulturowych i prawnych? To jest zawarte na stronach sprawozdania rzecznika, okej, natomiast od kilku lat pojawiały się dzielnice muzułmańskie i pojawiły się różne zjawiska, które wtedy nie istniały. (Dzwonek) Czy pan minister uważa, że warto byłoby do tego wrócić? Niestety czas się skończył. Dziękuję. (Oklaski)