Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2022-05-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rzeczywiście mamy dzisiaj dzień gospodarki morskiej, bo i dzięki panu przewodniczącemu Sawickiemu posiedzeń komisji mieliśmy dzisiaj dużo, i dyskutujemy cały czas o problemach związanych z gospodarką morską. Mam przyjemność przedstawić w imieniu Nowej Lewicy stanowisko dotyczące ustawy o portowych urządzeniach do odbioru odpadów ze statków. Chcę od razu, na początku rozwiać wątpliwości. Po dyskusji na posiedzeniu komisji i pewnie po dalszych jeszcze dyskusjach dotyczących szczegółów, bo kilka pytań niewątpliwie tutaj się nasuwa, będziemy oczywiście wspierać i popierać ten projekt ustawy, bo rzeczywiście ten problem trzeba rozwiązać, ale nie byłbym sobą, Lewica nie byłaby sobą, gdyby nie wskazała na kilka ułomności. Po pierwsze, rzeczywiście jest tu kwestia czasu. Rozumiem, że w ministerstwie jest dużo rzeczy, reorganizowaliście się, ale przypomnę tylko, że czas na wdrożenie tej dyrektywy był do 28 czerwca 2021 r. Prawda jest taka, że mieliśmy COVID, tych prac chyba było mniej, a akurat wdrażanie dyrektywy, przygotowanie ustawy można zrobić, nawet będąc w domu. Tylko zwracam na to uwagę, bo to jest kolejny przykład, tak już na poważnie, takich działań rządowych, że te dyrektywy po prostu nie są wdrażane. Myślę, że w ogóle pan premier powinien zarządzić kontrolę wdrażania dyrektyw unijnych we wszystkich ministerstwach, żeby wiedzieć, ile z nich jest wdrażanych. Rzecz kolejna to jest oczywiście kwestia dotycząca samej filozofii tej ustawy i tutaj mieliśmy z panem ministrem i z przedstawicielami ministerstwa pewien spór i trochę dyskusji na ten temat. Rzeczywiście kwestie dotyczące ochrony środowiska są bardzo ważne. Wiemy - a przecież również pan minister i ministerstwo doskonale to wiedzą - że Bałtyk to jest bomba ekologiczna i co do tego nie ma wątpliwości. Zresztą dzięki panu przewodniczącemu Sawickiemu i komisji też analizowaliśmy zanieczyszczenie Bałtyku, to, co leży tam na dnie, i widzieliśmy, o jakie koszty tu chodzi. Z tego, co pamiętam, potrzeba chyba ok. 100 mld zł, żeby w ogóle oczyścić Bałtyk z tych wszystkich zanieczyszczeń. W związku z tym, jeżeli jeszcze do tego dojdą zanieczyszczenia, które w tej chwili też są wyrzucane pewnie do Bałtyku z tych statków, promów, różnych jachtów, to będzie to rzeczywiście ekologiczny problem. W naszej ocenie ustawa jednak powinna precyzować również potencjalnie maksymalne koszty, które mogą być przenoszone na tychże armatorów. I tutaj uzyskaliśmy odpowiedź, że dyrektywa na to nie pozwala, ale jednak zwracamy uwagę na to, żeby nie wylać dziecka z kąpielą, czyli mówiąc krótko, żeby na tej działalności porty nie zarabiały. Pan minister ma duże zaufanie do zarządców portów, ale myślę, że można wprowadzić tutaj taką zasadę, jaka jest w przypadku odpadów komunalnych, gdzie generalnie samorządy też nie mogą zarabiać na odpadach komunalnych, czyli mówiąc krótko, tak muszą wygenerować odpłatność za odpady, żeby ona pokrywała tylko koszty i żeby nie było z tego jakichś dodatkowych przychodów. A więc myślę, że szczególnie w tej kwestii powinniśmy wykazać wielką staranność. Bo nie o to chodzi, żeby dużymi opłatami doprowadzać do sytuacji takiej, że armator rzeczywiście będzie gdzieś tam na morzu te ścieki wypuszczał i nie będzie wpływał do portu, bo przecież dokładnie o to chodzi. A więc na to niewątpliwie trzeba zwrócić uwagę. Zresztą też spieraliśmy się, troszkę się uśmiechaliśmy, ale to Wysokiej Izbie trzeba powiedzieć, bo pierwszy raz widzimy przepis w ustawie, który podobno jest w tejże dyrektywie. Art. 24 mówi, że wysokość opłat jest ustalana w taki sposób, aby nie zniechęcić armatorów do korzystania z portowych urządzeń do odbioru odpadów ze statków. Można powiedzieć, że taki przepis powinniśmy właściwie w każdej ustawie, nawet w Polskim Ładzie, wpisać. Czyli powinno być wpisane, że podatki powinny być takie (Dzwonek), żeby nie zniechęcać Polek i Polaków do ich płacenia. Ale ustawa idzie w dobrą stronę. Kluczem jest tylko to, jak przepisy ustawy będą przestrzegane i jak będą zachowywały się zarządy portów w Polsce. Dziękuję bardzo.