Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2015-12-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Rząd Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 30 listopada 1998 r. podpisał ze stroną związkową porozumienie, na mocy którego ówczesna Rada Ministrów zobowiązała się do powołania jednolitej i umundurowanej Służby Celnej. Funkcjonariusze nowo powołanej formacji mieli mieć zagwarantowane uprawnienia emerytalne na poziomie porównywalnym do innych tzw. służb mundurowych. Jednakże koleje losu sprawiły, iż oczekiwanych uprawnień emerytalnych funkcjonariuszom Służby Celnej nie przyznano. W tym miejscu godzi się zasadnie podnieść fakt, iż Służba Celna obok wymienionych w tytule ustawy wszystkich podmiotów istotnie należy do rodziny państwowych służb mundurowych, wykonuje zadania na rzecz państwa, często z narażeniem życia i zdrowia. Godzi się przypomnieć, iż w dniu 3 marca 2015 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, orzekając, iż istotnie nastąpiła dyskryminacja funkcjonariuszy Służby Celnej poprzez nieobjęcie tej formacji zaopatrzeniowym systemem emerytalnym właściwym dla pozostałych służb mundurowych. Jako dodatkowy, nie mniej istotny, argument podniesiono fakt, iż funkcjonariusze Służby Celnej wykonują stanowione prawo, stosują prawo i dokonują jego subsumpcji, co oddziałuje zarówno na obywateli, jak i na przedsiębiorców całej Wspólnoty Europejskiej. Z tym zaś poglądem trudno jest polemizować. W przywołanym powyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał wprost na niezgodność przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, ABW, AW, SKW, SWW, CBA, SG, BOR, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin z przepisem art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Panie i Panowie Posłowie! Przedstawiony Wysokiemu Sejmowi projekt ustawy nie tylko znosi dotychczasowe nierówności w zaopatrzeniu emerytalnym Służby Celnej w porównaniu z innymi służbami mundurowymi, ale także wskazuje na kryteria wymagane do osiągnięcia ustawowych świadczeń, takie jak wiek funkcjonariusza, staż i miejsce pracy oraz zakres wykonywanych obowiązków. Nie bez znaczenia dla nowelizacji omawianej i procedowanej materii pozostaje fakt prawnoporównawczych czynności wykonywanych przez funkcjonariuszy Służby Celnej w zestawieniu chociażby z czynnościami wykonywanymi przez funkcjonariuszy, zwłaszcza Straży Granicznej. Rzecz jasna, że specyfika tych służb nie jest tożsama, ale rodzajowo bardzo zbieżna. Panie i Panowie Posłowie! Zarówno część dyspozytywna projektu ustawy, jak i uzasadnienie tegoż projektu przywołują warunki, tryb i wymagania stawiane kandydatom do pełnienia służby w organach Służby Celnej, czego nie będę z uwagi na określony czas wystąpienia przytaczał. Na istotne podkreślenie zasługuje fakt, iż funkcjonariusze Służby Celnej nie są zatrudnieni w oparciu o przepisy ustawy Kodeks pracy. To jedynie dodatkowo przemawia za traktowaniem ich na równi z pozostałymi służbami mundurowymi. Funkcjonariusza Służby Celnej można oddelegować na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy do pełnienia służby na terytorium innego państwa, a także przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innej jednostki organizacyjnej. Można wydać funkcjonariuszowi polecenie pełnienia obowiązków na innym stanowisku. To tylko nieliczne przykłady dyspozycyjności. Słusznie wskazuje się na liczne zakazy obowiązujące funkcjonariuszy w czasie pełnienia służby. Przywołam jeden, ale jakże istotny, zakaz korzystania z prywatnych przenośnych urządzeń służących do komunikacji elektronicznej w czasie wykonywania zadań służbowych. Wysoka Izbo! W zakresie zmiany ustawy o Służbie Celnej wskazano 13 zmian. Zostały one dość precyzyjnie zreferowane przez przedstawiciela wnioskodawców. Jako jedną z istotniejszych kwestii chciałbym wskazać rozporządzenie ministra finansów w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celnej. To wbrew pozorom wskazuje na właściwości lub warunki służby. Istotne staną się regulacje w odniesieniu do powołania organu właściwego w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej oraz ich rodzin. Tak więc wraz z projektem ustawy pojawia się cała gama zagadnień pokrewnych. Wysoki Sejmie! Dokonując pobieżnej analizy zagadnienia implementacji uprawnień przynależnych służbom mundurowym określonym w tytule projektu ustawy do uprawnień funkcjonariuszy Służby Celnej, nietrudno oprzeć się wrażeniu, że procedowany projekt z założenia jest słuszny i racjonalnie uzasadniony. Musi on być jednak dogłębnie przeanalizowany na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego opowiada się za skierowaniem projektu do komisji, gdzie - jak mniemam - zostaną wypracowane stosowne rozwiązania. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)