Mówca: Patryk Jaki
Data: 2012-07-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przez chwilę poczułem się jak na benefisie, ponieważ wzruszające były te wyznania, ale, przypominam, rozmawiamy o analizie pracy Sądu Najwyższego. Panie i Panowie Posłowie! Analizując działalność Sądu Najwyższego w omawianym okresie przez pryzmat spraw ważnych dla prawidłowego funkcjonowania państwa prawnego, w którym wszyscy obywatele powinni być równi wobec prawa, w którym sądy winny być niezawisłe, a apolityczni sędziowie powinni kierować się jedynie literą prawa, należy niestety ocenić, że Sąd Najwyższy nie zawsze potrafił sprostać tym wysokim wymaganiom, które słusznie są przed nim stawiane z uwagi na rolę, jaką pełni. Cieniem na orzecznictwie Sądu Najwyższego położyły się przede wszystkim orzeczenia w sprawie wygaszenia mandatu Dariuszowi Barskiemu oraz Bogdanowi Święczkowskiemu. W demokratycznym państwie prawa to obywatele powinni wskazywać, kto jest ich reprezentantem. To wybory rozumiane jako święto demokracji winny dawać mandat do pełnienia służby posła na Sejm RP. Władza sądownicza, a już Sąd Najwyższy w szczególności, musi te wybory szanować, a dostrzegając ewentualne przeszkody prawne do objęcia mandatu, musi dostrzegać je we wszystkich podobnych przypadkach, gdyż inaczej dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa oraz podważenia zasady obiektywizmu. Trudno zatem uznać za przejaw apolityczności orzeczenie Sądu Najwyższego skutkujące utratą mandatu przez osoby, które pełniły go legalnie, w demokratycznych wyborach uzyskały te mandaty, tę legitymację. Zwłaszcza w sytuacji, gdy inne organy państwa, takie jak chociażby Państwowa Komisja Wyborcza, nie dopatrzyły się żadnych nieprawidłowości i dopuściły do kandydowania prokuratorów w stanie spoczynku. Wcześniej takich zastrzeżeń nie zgłaszała również Krajowa Rada Prokuratorów. Tak więc omawiane orzecznictwo Sądu Najwyższego nie przynosi mu w mojej ocenie ani chluby, ani powagi, podważając zaufanie do tej instytucji, przede wszystkim zaś do apolityczności i bezstronności sędziów. Innym przykładem orzeczenia budzącego uzasadnione wątpliwości co do zachowania bezstronności i apolityczności przy orzekaniu jest postanowienie Sądu Najwyższego, w którym odmówił on przyjęcia do rozpoznania kasacji w sprawie przeciwko posłowi Ryszardowi Kaliszowi w związku z jego medialnymi wypowiedziami naruszającymi dobre imię osobiste Zbigniewa Ziobry. Sąd Najwyższy usankcjonował bowiem sytuację, w której poseł w obawie przed odpowiedzialnością cywilną schował się za immunitetem, podobnie zresztą uczynił w postępowaniu karnym notabene, i dowodzi tym samym, że pomawianie innych osób wchodzi w zakres sprawowania mandatów. Sąd Najwyższy, nie bacząc na zasadę równości wobec prawa oraz dotychczasowe orzecznictwo w analogicznych sprawach, w konsekwencji wydanego orzeczenia zaaprobował sytuację, w której są równie i równiejsi. Budzi to uzasadnione przypuszczenie, że polityczne sympatie bądź antypatie poszczególnych sędziów Sądu Najwyższego wpływają na niektóre orzeczenia tego sadu, co w demokratycznym państwie prawnym jest absolutnie niedopuszczalne. Na marginesie tego orzeczenia należy zauważyć, że analiza różnych spraw, z którymi zgłaszają się do nas, posłów, obywatele, uprawnia do wyrażenia oceny, że Sąd Najwyższy w sprawach cywilnych nadużywa instytucji tzw. przedsądu, odmawiając przyjęcia do rozpoznania wielu skarg kasacyjnych. Takie postępowanie uniemożliwia dochodzenia praw osobom niejednokrotnie pokrzywdzonym orzeczeniami sądów niższej instancji oraz osłabia i tak już nadwątlone zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Panie i Panowie Posłowie! Na koniec należy podkreślić, że Sąd Najwyższy to nie tylko przywileje, to przede wszystkim odpowiedzialność i wielu obywateli, którzy przychodzą m.in. do naszych biur poselskich, wskazuje na to, że nie potrafi znaleźć w tej instytucji sprzymierzeńca w swoich wielu bardzo słusznych życiowych sprawach. Musimy pamiętać o tym, że wymiar sprawiedliwości zbyt często krzywdzi przeciętnych obywateli, którzy nie mają ani środków, ani sił, żeby walczyć o niesłusznie zniszczone ich życie, a często też przedsiębiorstwa, czyli część polskiej gospodarki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)