Mówca: Ewa Drozd
Data: 2016-03-31 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotem omawianego projektu ustawy jest zmiana ustawy z dnia 12 marca 2012 r. o podatku od wydobycia niektórych kopalin i dotyczy zawieszenia jego poboru w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 31 grudnia 2017 r. Ale zanim przejdę do uzasadnienia tej zmiany, warto przypomnieć, że ustawa z 2012 r. wprowadzana była w momencie, kiedy to Polska i inne kraje borykały się z kryzysem gospodarczym. Zasadne więc było, aby państwo, jako właściciel zasobów naturalnych, część dochodów z tych złóż przekazało do sektora finansów publicznych. Nie było i nie jest to żadne novum, ponieważ takie opodatkowanie jest powszechnie stosowane w państwach posiadających takie złoża. Ważna była, znaczenie w tym czasie miała również cena miedzi i srebra na rynkach światowych, ponieważ ona ma istotny wpływ na sytuację producenta miedzi i srebra, czyli na KGHM Polska Miedź. I tu w okresie przygotowywania i wprowadzania tego podatku średnia cena czerwonego metalu w 2012 r. kształtowała się na poziomie 7950 dolarów za tonę, a w 2011 r. jej cena była rekordowa - blisko 10 tys. dolarów za tonę. Jak wynikało ze sprawozdań przygotowywanych przez Ministerstwo Finansów, do 2014 r. finansowanie tego podatku nie zagrażało spółce. Nie było spadku zatrudnienia, zmian warunków wynagradzania, nie zamknięto żadnego oddziału spółki, realizowano wszystkie zaplanowane inwestycje, a nawet mimo wprowadzenia podatku w 2012 r. na przełomie lat 2012 i 2013 notowania akcji KGHM osiągnęły swoje historyczne maksimum. Sytuacja pogorszyła się w momencie, kiedy cena miedzi i srebra drastycznie spadła w 2015 r. i sięgnęła 4 tys. dolarów za tonę. Analogiczny spadek cen zanotował również drugi z metali objętych podatkiem, czyli srebro. I właśnie ten spadek cen przy równoczesnych prognozach, że za 2 lata ceny czerwonego metalu mogą osiągnąć 8 tys. dolarów za tonę, uzasadnia wniosek o zmianę ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin w taki sposób, żeby zawiesić przedmiotowy obowiązek podatkowy na czas dołka cenowego miedzi i srebra, ponieważ taki utrzymujący się spadek cen surowców objętych tym podatkiem nie tylko spowoduje niższe wpływy do budżetu, lecz także niesie za sobą bardzo poważne konsekwencje dla podmiotów wydobywających miedź i srebro, a mianowicie dla KGHM-u. Spowodować on może spadek rentowności produkcji bieżącej, szczególnie niebezpieczny dla oddziałów KGHM, w których sytuacja jest o wiele gorsza niż sytuacja ogólna spółki. Mam tu na myśli Zakłady Górnicze Lubin, którym systematycznie maleje rentowność. Spowodować może również spadek rentowności planowanych inwestycji, zaniechanie ich realizacji, a przez to obniżenie przyszłego wydobycia miedzi w Polsce, rezygnację z inwestycji w okolicach Bolesławca. Może także spowodować wzrost zadłużenia i ograniczenie możliwości rozwojowych podmiotów wydobywających miedź i srebro z polskich złóż ze względu na coraz gorsze warunki wydobycia. Mam tu na myśli złoża w Jakubowie, Głogów Głęboki, ponieważ złoża te położone są nisko, jest tam wysoka temperatura, znajdują się tam również gazy, takie jak siarkowodór, które zwiększają w znaczny sposób wydobycie rud miedzi. Dlatego okres zawieszenia tego podatku to będzie doskonały czas, aby przeanalizować formułę naliczania tej daniny, często krytykowanej nie tylko przez zarządzających spółką pracowników, lecz także przez naukowców i specjalistów w tej dziedzinie. Będzie to też dobry moment na wprowadzenie zmian, które pozwolą bezpiecznie funkcjonować i rozwijać się spółce KGHM Polska Miedź. Może warto, tak jak to jest w innych krajach, opodatkować wynik, czyli zysk, a nie, tak jak to jest stosowane na podstawie funkcjonującej ustawy, ilość wydobytego, ale niesprzedanego surowca, bo czas od wydobycia do sprzedaży to jest z reguły okres od 1 miesiąca do 2 miesięcy. Jest to dziś, jak widać, właściwy czas, ponieważ również od tego roku wprowadzono opodatkowanie innych instytucji, takich jak banki, zakłady ubezpieczeniowe. A więc warto dać odpocząć tej spółce, która pomagała i wsparła budżet państwa w trudnych momentach. Wysoka Izbo! Ważnym aspektem są również skutki finansowe, które ze względu na niskie ceny miedzi i srebra i tak nie pozwolą zrealizować planów budżetowych i będą oscylować na poziomie 500 mln zł. W budżecie, przypomnę, zapisano kwotę 1,5 mld zł. Byłoby to możliwe w sytuacji, gdyby cena miedzi kształtowała się na poziomie 6-7 tys. dolarów za tonę, a tak dzisiaj nie jest, jak wiemy. Spadek wpływu do budżetu będzie więc zrównoważony wzrostem wartości akcji KGHM-u. Zawieszenie tego podatku spowoduje wzrost inwestycji KGHM-u, które zwiększą pośrednie dochody budżetu państwa, jak również samorządów terytorialnych, które borykają się ze skutkami powydobywczymi na swoich terenach. Ten projekt ustawy wychodzi naprzeciw zapowiedziom pani premier Beaty Szydło, która 6 października 2015 r. w Lubinie zapowiedziała wprowadzenie od 1 stycznia 2016 r. ustawy likwidującej ten podatek, który oceniła jako niesprawiedliwy i szkodliwy. My, wnioskodawcy, mając jednak na uwadze bezpieczeństwo budżetu państwa, proponujemy zawieszenie tego podatku, jego weryfikację i być może zmianę zastosowanej formuły. Dajemy czas na podjęcie dobrych decyzji i dobrych zmian. Jesteśmy przekonani, że poprzecie naszą propozycję. Dziękuję. (Oklaski)