Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Wielce Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wielce Szanowni Państwo Posłowie! Mam wielki zaszczyt przedstawić poselski projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który to projekt wprowadzi szereg istotnych zmian w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, w ustawie o transporcie drogowym, w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym, a także w ustawie o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Pragnę zwrócić uwagę, że jest to projekt ustawy, który niemalże wprost nawiązuje do ustawy, która została już uchwalona przez Wysoką Izbę. Był to również projekt z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który to projekt ustawy, uchwalony przez Wysoką Izbę bez głosu sprzeciwu, co pragnę podkreślić, został zawetowany przez prezydenta Karola Nawrockiego. Tym wetem prezydent Karol Nawrocki zawetował szansę polskich firm badawczych działających w nowoczesnych technologiach związanych z pojazdami autonomicznymi, automatycznymi, zautomatyzowanymi na udział w kluczowych projektach badawczych, które są projektami innowacyjnymi, pozwalającymi na zaciąganie do naszej gospodarki najnowszych technologii, i co więcej, są również badaniami zyskownymi. Tą decyzją weta prezydent Nawrocki zawetował szansę polskich firm na rozwój. Ale nie tylko to. Zawetował również szansę na to, żeby polskie firmy z branży transportu drogowego osób i rzeczy mogły w sposób niezakłócony działać po 1 stycznia od 2026 r., bo de facto to weto spowodowało, że przepisy, które muszą wejść przed 1 stycznia, po to, żeby nasze polskie firmy mogły kontynuować swoją działalność bez żadnych przeszkód, po prostu zostały zawetowane. Stąd też ten projekt ustawy, poselski projekt ustawy, który ma tę sytuację naprawić, który ma wymusić na panu prezydencie okazję do refleksji, do zmiany zdania, po to, żeby szanse polskich firm nie zostały zablokowane. Już dzisiaj apeluję do prezydenta Nawrockiego o naprawdę dogłębne przeanalizowanie skutków tej złej decyzji, o przeanalizowanie faktu, że nie zawsze polityczne cele powinny mieć prymat... Czy w ogóle: polityczne cele nie powinny mieć prymatu nad celami polskich firm, polskich pracowników, bo to powinno być dla nas najważniejsze. Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy, a cele polityczne, panie prezydencie, naprawdę można sobie zostawić na inne okazje. Szanowni Państwo! Jednym z kluczowych celów zaproponowanego przez nas projektu jest dostosowanie polskiego prawa do postępującej rewolucji technologicznej związanej z automatyzacją pojazdów. Ustawa umożliwi prowadzenie na szerszą skalę prac badawczych właśnie nad pojazdami wyposażonymi w systemy automatyzacji jazdy w rzeczywistych warunkach ruchu drogowego przy jednoczesnym określaniu zasad i odpowiedzialności uczestników tego procesu pod odpowiednim nadzorem organów administracji publicznej. Przygotowany projekt ustawy porządkuje i usprawnia proces udzielania zezwoleń na prace badawcze na drogach publicznych, a także określa sposób monitorowania tych prac. Projektowane zmiany obejmą m.in. wprowadzanie definicji pojazdu zautomatyzowanego, pojazdu w pełni zautomatyzowanego oraz organizatora prac badawczych. Prace badawcze nad pojazdami zautomatyzowanymi będą wymagały zezwolenia Krajowego Koordynatora Prac Badawczych i tym koordynatorem w myśl projektu ustawy będzie dyrektor Instytutu Transportu Samochodowego. Zezwolenie na prowadzenie prac badawczych będzie wydawane na maksymalnie 3 lata i na obszar maksymalnie 5 województw. Warunkiem wydania zezwolenia będzie m.in., to jest szczególnie ważne, zawarcie umowy ubezpieczenia OC każdego pojazdu zautomatyzowanego, przeprowadzenie przez organizatora prac badawczych analizy zagrożeń i oceny ryzyka, wyposażenie pojazdu w rejestrator prowadzonych prac badawczych oraz przeprowadzenie wewnętrznych testów przez tegoż organizatora. Krajowy koordynator prac badawczych będzie również przeprowadzał kontrolę i monitorował prowadzenie badań, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości będzie mógł cofnąć wydane zezwolenie. Będzie je też mógł zawiesić i ta procedura będzie bardzo sprawna. Niewprowadzenie tych przepisów, co już powiedziałem na początku mojego wystąpienia, zaprzepaści możliwość testowania pojazdów zautomatyzowanych. Zmusi to branżę do dalszego przenoszenia prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie do innych państw członkowskich Unii Europejskiej, a Polska pozostanie nadal w tyle w obszarze innowacyjnych rozwiązań w branży automotive. I to jest, szanowni państwo, niesłychanie ważne. Tym wetem prezydent Nawrocki zawetował szansę polskich firm. Po raz kolejny apeluję do pana prezydenta Nawrockiego o naprawdę głęboką refleksję i naprawdę o namysł nad tym wetem i poparcie tego projektu ustawy. Panie Prezydencie! Po pierwsze Polska, po pierwsze Polacy. Naprawdę stosujmy to w praktyce i też w podejmowanych decyzjach. Szanowni Państwo! Projekt ustawy przewiduje również zwiększenie zasilenia budżetu Funduszu rozwoju przewozów autobusowych poprzez przekazanie części kar za naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia prac nad pojazdami autonomicznymi na rachunek funduszu z przeznaczeniem na walkę z wykluczeniem komunikacyjnym. I to jest kolejny element, panie prezydencie, który pan zawetował. Chcemy walczyć z wykluczeniem komunikacyjnym. Chcemy, żeby przepisy to umożliwiały. Chcemy skierować dodatkowy strumień środków pieniężnych na likwidację wykluczenia transportowego, a pan tę ustawę, panie prezydencie, zawetował. Apeluję o zmianę tej decyzji. Zmiany w projekcie będą dotyczyć również rejestracji profesjonalnej, która zostanie rozszerzona także na przedsiębiorców, którzy zajmują się obrotem pojazdami używanymi. Szanowni państwo, to jest jeden z tych elementów, o który zabiegała branża przez wiele, wiele lat. Te zapisy pojawiły się po naprawdę dogłębnych konsultacjach przeprowadzonych na bazie podstawowego projektu ustawy i to spowodowało, że przedsiębiorcy oczekiwali bardzo szybkiego wejścia w życie tych przepisów. I znowu - kolejna branża poszkodowana wetem pana prezydenta. Ale wracamy z tymi przepisami, wracamy z tym projektem po to, żeby pan prezydent miał szansę na refleksję dotyczącą tej złej decyzji. Szanowni Państwo! Ponadto projekt ustawy ma na celu deregulację i wsparcie cyfryzacji poprzez umożliwienie stosowania w Polsce od 1 stycznia 2026 r. wielokrotnych zezwoleń EKMT na międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy w postaci elektronicznej. To bardzo ważne. Wprowadza to do krajowego porządku prawnego rozwiązania przyjęte przez Międzynarodowe Forum Transportu, którego Polska jest członkiem, polegające na przejściu z systemu dokumentów papierowych na elektroniczny system zezwoleń EKMT. To zezwolenie jest dokumentem umożliwiającym przewoźnikowi wykonywanie nieograniczonej liczby przewozów dowolnym pojazdem z posiadanej floty pomiędzy państwami członkowskimi Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu - 43 państwa - w danym roku kalendarzowym. Wprowadzenie zezwoleń w wersji elektronicznej wpisuje się w postulaty przedsiębiorców transportu drogowego. Szanowni państwo, kolejna branża, która została dotknięta wetem pana prezydenta, to branża transportu drogowego. Jeżeli te przepisy nie wejdą w życie, to nasi polscy przewoźnicy stracą możliwość wykonywania przewozów w oparciu o te zezwolenia. Transformacja cyfrowa w obszarze zastąpienia papierowych zezwoleń EKMT systemem elektronicznego zarządzania tymi zezwoleniami także uprości przedsiębiorcom korzystanie z tych dokumentów oraz usprawni zarządzanie flotą. Rozwiązania zaproponowane w projekcie ustawy umożliwią również polskim organom kontrolę elektronicznych zezwoleń EKMT u przewoźników z państw trzecich, takich jak Ukraina, Turcja, Serbia. Brak odpowiednich regulacji uniemożliwi wydawanie zezwoleń EKMT w formie elektronicznej, która - i tu bardzo proszę o uwagę - od 2026 r. będzie jedyną dopuszczalną formą, co tym samym spowoduje całkowite wyłączenie polskich przewoźników z możliwości korzystania z tego instrumentu. I uwaga - jednocześnie brak narzędzi do weryfikacji elektronicznych zezwoleń od 1 stycznia kolejnego roku pozbawi polskie służby kontrolne możliwości sprawdzania przewozów wykonywanych przez przewoźników zagranicznych. W konsekwencji - to bardzo ważne - towary będą mogły być wwożone na terytorium Rzeczypospolitej i wywożone z terytorium Rzeczypospolitej bez faktycznego limitu i bez nadzoru. Szanowni Państwo! Ta ustawa naprawdę jest potrzebna. Te wszystkie elementy zawarte w projekcie ustawy dają szansę polskim firmom, dodają polskim firmom skrzydeł. To nie jest moment na takie, powiedziałbym, weto, bo tak wynika z kalkulacji politycznych. To jest moment na współpracę i wspieranie polskiego biznesu, polskich firm, polskiej gospodarki. Oczekujemy nie tylko my, parlamentarzyści, ale przede wszystkim obywatele i polskie firmy oczekują na te przepisy, oczekują wycofania się z tego szkodliwego weta. Szanowni Państwo! Projekt ustawy przewiduje ponadto zmiany w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym, których celem jest przedłużenie do dnia 31 marca 2026 r. ważności zezwoleń na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, których termin ważności upływa 31 grudnia 2025 r. To jest bardzo ważne. Takie rozwiązanie zapewni niezakłócone funkcjonowanie regularnych przewozów osób od 1 stycznia 2026 r. oraz pozwoli na zakończenie prowadzonych przez samorządy postępowań o udzielenie przewoźnikom drogowym nowych uprawnień do realizowania przewozów drogowych osób autobusami. Zgodnie z informacjami z branży odpowiednie organy jednostek samorządu terytorialnego mogą nie zdążyć rozpatrzeć wniosków. W związku z tym to przesunięcie terminu jest niezwykle ważne. To znowu kolejny element, który zawetował pan prezydent Karol Nawrocki, co spowoduje katastrofę dla wielu polskich firm, które wykonują przewozy drogowe osób, walcząc z wykluczeniem komunikacyjnym. Szanowni Państwo! Nie wiem, jak jaśniej można przedstawić potrzebę przyjęcia tej ustawy. Z jednej strony ona będzie służyć przedsiębiorcom, a z drugiej strony, co ważne, będzie służyć również ludziom, także tym, którzy mieszkają w rejonach wykluczonych transportowo. Szanowni Państwo! Ostatnia rzecz, która jest zawarta w projekcie ustawy, dotyczy zmian w ustawie o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej. Projekt ustawy przewiduje zakończenie przekazywania nadwyżki środków finansowych tego funduszu na rachunek Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg. To jest też bardzo ważny przepis, dlatego że on pozwoli na to, aby niewykorzystane w danym roku środki funduszu autobusowego mogły być w pełnej wysokości przeznaczone w kolejnym roku na dopłaty dla organizatorów publicznego transportu zbiorowego na uruchamianie połączeń autobusowych na swoim obszarze. To rozwiązanie wzmocni samorządy w walce z wykluczeniem transportowym. To niezwykle ważny przepis, który również jest zawarty w projekcie ustawy. Wysoka Izbo! Wierzę, że zaproponowane w projektowanej ustawie rozwiązania są korzystne. Potwierdzają to też opinie różnego rodzaju związków pracodawców, związków przedsiębiorców transportu drogowego, które apelowały o podpisanie przez pana prezydenta Nawrockiego pierwotnej wersji ustawy. Te projekty i rozwiązania są korzystne i potrzebne, a w publicznym interesie jest jak najszybsze uchwalenie ustawy, pozwalające na wejście w życie proponowanych rozwiązań. Głęboko wierzę w to, że Wysoka Izba podzieli ten punkt widzenia, i bardzo proszę o współpracę w przeprowadzeniu tego projektu w parlamencie. Bardzo dziękuję. Dziękuję, pani marszałek. (Oklaski)