Mówca: Jacek Protasiewicz
Data: 2019-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Posłanki, Panowie Posłowie! W imieniu klubu Nowoczesna oraz Unii Europejskich Demokratów, której jestem wiceprzewodniczącym, chciałbym powiedzieć, iż z życzliwością patrzymy na projekt przygotowany przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. To projekt nowelizacji ustawy o Karcie Polaka i Prawie konsularnym, która rozszerzy krąg osób mających prawo do skorzystania z tego nadzwyczajnego i honorowego, chociaż nie tylko honorowego, uprawnienia, nie tylko o obywateli dawnych republik sowieckich, którzy, jeżeli chodzi o wspólnotę, o polskość, odczuwają taką wspólnotę z narodem polskim, ale również o obywateli innych państw na całym świecie, którzy właśnie taką więź czują i mieliby ochotę ubiegać się o Kartę Polaka i wynikające z tego uprawnienia. Chcę tylko przypomnieć, że rzeczywiście pewnego rodzaju oferta, która wiąże się z przyznaniem Karty Polaka, polega przede wszystkim na tym, że posiadacz takiej karty, przyznanej najczęściej przez konsula w miejscu jego zamieszkania za granicą albo też przez urząd wojewódzki, czyli wyznaczonego wojewodę na terenie przygranicznym Polski, staje się de facto w momencie przekroczenia polskiej granicy takim quasi-obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej. Ma on prawo korzystać z wielu praw, które są przyznane obywatelom Rzeczypospolitej Polskiej, z wyjątkiem przede wszystkim prawa do udziału w głosowaniu. To jest zarezerwowane dla obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Ale rzeczywiście posiadacze Karty Polaka mają prawo ubiegać się o legalną pracę bez wymaganej zgody urzędu wojewódzkiego. Mają prawo przebywać przez dowolny okres na terenie Polski bez uzyskiwania specjalnych zgód na to przebywanie. Mają również prawo podjąć studia doktoranckie, naukę języka polskiego, na zasadach określonych przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego. Mają wreszcie prawo do tego, żeby korzystać z opieki zdrowotnej na takich samych zasadach jak obywatele polscy oraz podróżować po kraju, korzystając ze zniżek, jeżeli chodzi o ceny biletów w transporcie publicznym, głównie w transporcie kolejowym. Taki zestaw przywilejów w sposób oczywisty w pierwszej kolejności powinien być i był kierowany do obywateli dawnych republik radzieckich, bowiem, po pierwsze, są to najczęściej Polacy zamieszkali tam nie z własnego wyboru, ale na skutek zawieruchy wojennej, decyzji politycznych niegdysiejszych władz czy wreszcie sytuacji geopolitycznej, jaka nastąpiła po zakończeniu II wojny światowej, kiedy część naszych rodaków mieszkających w Polsce do roku 1945 stała się nagle mieszkańcami terytoriów zagranicznych. I jeżeli chodzi o rodaków na tych terytoriach, to ekonomiczne warunki życia w tamtej części świata rzeczywiście sprawiały, iż należało nie tylko dać im prawa, ale również i pewne korzyści materialne, kiedy będą przebywali na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W stosunku do obywateli amerykańskich czy obywateli krajów południowoamerykańskich tego typu szczodrobliwość może nie jest aż tak konieczna, ale rozumiemy, że rząd chce - i zgadzamy się z tym - traktować wszystkich Polonusów jednakowo. Dlatego jesteśmy gotowi tę nowelizację poprzeć, aczkolwiek czy z poprawkami, które przedstawiła pani przewodnicząca komisji, to w zależności od ich treści, albowiem wczoraj one w komisji prezentowane nie były. Chcemy też zwrócić uwagę na to, że nowelizacja powinna pociągać za sobą zwiększenie obsady polskich konsulatów za granicą, już nie tylko na terenie dawnego Związku Sowieckiego, ale również przede wszystkim w Ameryce Południowej. Z tego miejsca, kończąc udział w tej dyskusji w drugim czytaniu, chciałbym zaapelować, ażeby zwłaszcza konsulat w Grodnie traktował wszystkie aplikacje o Kartę Polaka jednakowo, wszystkie rozpatrywał w możliwie szybkim tempie, bowiem spływają do nas skargi, że nie wszyscy Polacy ubiegający się o Kartę Polaka (Dzwonek) z terytorium Grodna są traktowani przez konsula polskiego jednakowo. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo.)