Mówca: Sprawozdawca Włodzimierz Bernacki
Data: 2019-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia sprawozdania Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, druk nr 3489. Marszałek Sejmu, na podstawie art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 4 czerwca 2019 r. powyższy projekt uchwały do Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych do pierwszego czytania. Komisja Regulaminowa, Spraw Poselskich i Immunitetowych po przeprowadzeniu pierwszego czytania i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2019 r. wnosi, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć projekt uchwały z druku nr 3489 bez poprawek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pragnę zaznaczyć, że nowelizacja regulaminu polega na rozszerzeniu art. 175 przez dodanie ust. 8 w brzmieniu: Do czasu wniesienia przez posła odwołania marszałek Sejmu może uchylić swoją decyzję o wykluczeniu posła z posiedzenia Sejmu. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Instytucja wykluczenia posła z posiedzenia Sejmu jest uregulowana w art. 175 ust. 5, 6 i 7 regulaminu Sejmu. Zgodnie z art. 175 ust. 5 regulaminu Sejmu, przypadku gdy poseł po dwukrotnym przywołaniu do porządku nadal uniemożliwia prowadzenie obrad, marszałek Sejmu ma prawo podjąć decyzję o wykluczeniu posła z posiedzenia Sejmu. Poseł wykluczony z posiedzenia Sejmu jest obowiązany natychmiast opuścić salę posiedzeń, a jeżeli tego nie zrobi, marszałek Sejmu zarządza przerwę w obradach. Wykluczenie z posiedzenia Sejmu jest jedną z kompetencji porządkowych przysługujących prowadzącemu obrady marszałkowi lub wicemarszałkowi Sejmu w odniesieniu do posłów. Zgodnie z art. 175 ust. 6 regulaminu Sejmu poseł wykluczony z posiedzenia Sejmu może odwołać się od decyzji o jego wykluczeniu do Prezydium Sejmu, które niezwłocznie rozstrzyga sprawę po zasięgnięciu opinii Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych. Do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy poseł nie bierze udziału w posiedzeniu. O sposobie załatwienia odwołania Prezydium Sejmu niezwłocznie zawiadamia Sejm, jednak nie później niż na następnym posiedzeniu. Decyzja Prezydium Sejmu jest ostateczna. Obecnie przepisy regulaminu Sejmu nie przewidują możliwości wycofania się przez marszałka lub wicemarszałka z podjętej decyzji o wykluczeniu posła. Wydaje się jednak, że wykluczający posła z posiedzenia Sejmu powinien dysponować możliwością wycofania się ze swojej decyzji. Przemawiają za tym względy celowościowe. W niektórych przypadkach podtrzymywanie decyzji o wykluczeniu posła z posiedzenia Sejmu może okazać się mniej efektywne aniżeli odstąpienie od tej decyzji na rzecz zaprowadzenia porządku w trakcie obrad Sejmu. Niekiedy bowiem z punktu widzenia celu tej instytucji bardziej skuteczne mogą się okazać działania koncyliacyjne, których efektem będzie z jednej strony wycofanie się marszałka lub wicemarszałka Sejmu z decyzji o wykluczeniu posła, a z drugiej - zaprzestanie przez posła zachowania uniemożliwiającego prowadzenie obrad. W projekcie przewidziano, że marszałek Sejmu będzie mógł uchylić swoją decyzję o wykluczeniu posła z posiedzenia Sejmu do czasu wniesienia przez posła odwołania. Anulować decyzję o wykluczeniu posła z posiedzenia będzie mógł jedynie marszałek albo wicemarszałek Sejmu, który tę decyzję pierwotnie podjął. Tylko w takim przypadku nie narusza to przepisów przewidujących tryb odwoławczy od decyzji o wykluczeniu posła, czyli art. 175 ust. 6 regulaminu Sejmu. Po drugie, wydaje się, że zbyt daleko idącą ingerencją w przepisy regulaminu Sejmu dotyczące trybu odwoławczego byłoby dopuszczenie cofnięcia decyzji o wykluczeniu z posiedzenia po złożeniu przez wykluczonego posła odwołania do Prezydium Sejmu. W takiej sytuacji, tj. formalnego wszczęcia procedury odwoławczej, jak się wydaje, wyłączna możliwość wzruszenia decyzji o wykluczeniu posła będzie należała do Prezydium. Dziękuję bardzo. (Oklaski)