Mówca: Sławomir Ćwik
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum stanowisko klubu wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Ustawa o rejestrze zastawów obowiązuje w Polsce od 30 lat. Ta instytucja została wprowadzona po to, aby był ogólnie dostępny rejestr zastawów, w którym będą ujmowane zastawy ustanowione na zabezpieczenie wierzytelności zaciągniętych głównie przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, przez podmioty gospodarcze, ale także przez osoby fizyczne. Oczywiście przez tak długi okres obowiązywania ustawy pojawiły się problemy, które należy rozwiązać. One były rozwiązywane już kilka lat po wejściu w życie ustawy, kiedy był przegląd jej obowiązywania i była dokonywana nowelizacja. Natomiast dzisiaj, po upływie tych 30 lat, po zmianie technologicznej, jaka dokonała się w sądach i dokonuje się - i mam nadzieję, panie ministrze, że przyspieszy - jak najbardziej zasadne jest wykorzystanie tych możliwości i przeprowadzenie, można powiedzieć, prac porządkowych w sądach, w istniejących rejestrach zastawów. Zgodnie z ustawą zastaw rejestrowy wygasa po 20 latach. Zgodnie z obowiązującymi dzisiaj przepisami w tych sytuacjach sądy muszą przeprowadzać postępowania, dokonywać wykreśleń. Nie ma obowiązku nałożonego na strony, aby były one zobowiązane to wykreślić. Często strony postępowania czy jedna z nich już nie funkcjonują. Jeżeli była to osoba fizyczna, w związku z upływem czasu mogła już odejść. Jeżeli był to podmiot gospodarczy, często mógł on zakończyć swój byt prawny czy to poprzez upadłość, czy to poprzez likwidację, a podmioty nim zarządzające nie były zainteresowane wykreśleniem z rejestru. Także wierzyciele, których wierzytelność została spłacona, często nie byli zainteresowani, aby ponosić koszty i angażować się w wykreślenie z rejestru. Efekt jest taki, że dzisiaj w sądach mamy kilkaset tysięcy wpisanych zastawów w rejestrze zastawów, które z mocy prawa wygasły. Ich nie ma, ale są wpisane w rejestrze. Nie ma podmiotów, które byłyby zainteresowane ich wykreśleniem. Aby zrobić porządek, jest ta nowelizacja ustawy, która w sposób prosty i przejrzysty te sprawy uporządkuje. Jestem zaskoczony stanowiskiem posłów reprezentujących klub Prawa i Sprawiedliwości czy Konfederacji, którzy wskazują na możliwość naruszenia praw podmiotowych, na to, że mógłby być naruszony interes strony, w sytuacji gdy mówimy o prawie, które wygasło. To działanie sądu, które dzisiaj będzie miało miejsce, nie ma żadnego charakteru konstytutywnego, żeby tworzyło lub też wykreślało istniejące prawa, a ma jedynie charakter deklaratywny, stwierdzający, że ten zastaw wygasł w rejestrze. Tutaj poseł Szrot mówił o stanowisku Sądu Najwyższego. Nie znam tego stanowiska. Natomiast w toku prac zostało przedłożone stanowisko Narodowego Banku Polskiego - zdaje się, że zarządzanego przez osoby bliskie Prawu i Sprawiedliwości - i Narodowy Bank Polski żadnych zastrzeżeń odnośnie do projektowanej zmiany ustawy nie wniósł. Klub Centrum oczywiście nie wnosi żadnych uwag odnośnie do projektowanej zmiany ustawy. Uważamy, że to jest bardzo dobre rozwiązanie. Będziemy szybciej procedować w sądach, wykorzystując nowoczesne technologie, co pozwoli na zaoszczędzenie środków, zasobów ludzkich po to, żeby wykorzystywać je w innych postępowaniach i w sprawach, które są potrzebne naszym obywatelom, żeby przyspieszać, skracać postępowania i zmniejszać ich koszty. W związku z tym Klub Parlamentarny Centrum popiera projektowaną zmianę ustawy. Dziękuję. (Oklaski)