Mówca: Sprawozdawca Jarosław Szlachetka
Data: 2017-06-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia w imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki sprawozdania Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, druk nr 1410. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował powyższy projekt ustawy w dniu 22 marca 2017 r. do Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki do pierwszego czytania. Komisja po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniach w dniach 20 kwietnia, 11 maja i 7 czerwca 2017 r. wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Szanowni Państwo! Obowiązującą od 2010 r. ustawę o sporcie należało jak najszybciej znowelizować. Taką potrzebę wskazał już dość krótki czas obowiązywania prawa, które w znaczny sposób wzmocniło pozycję ustrojową polskich związków sportowych. Ten przywilej nie do końca został dobrze odczytany, w dużej części we władzach polskich związków sportowych, które dość beztrosko podchodziły chociażby do dostosowania swoich statutów do wymogów obowiązującej ustawy. Świadczyć o tym może liczba wydawanych przez ministra sportu, pozytywnych bądź negatywnych, decyzji zatwierdzających zmiany statutowe w polskich związkach sportowych na koniec 2012 r. Należy pamiętać, że ta pozycja polskich związków sportowych została w 2013 r. jeszcze bardziej wzmocniona przez nową koncepcję finansowania sportu forsowaną przez ówczesną panią minister sportu i turystyki, zgodnie z którą to koncepcją właśnie na polskich związkach sportowych miało opierać się centralne finansowanie sportu wyczynowego w naszym kraju. Wspomniana ustawa o sporcie z 2010 r. ustanowiła względem polskich związków sportowych nakazy i zakazy mające zmusić je do wprowadzenia zasad ładu korporacyjnego, np. zakaz corocznego badania sprawozdań finansowych przez biegłego rewidenta, zakaz prowadzenia przez członków zarządów polskich związków sportowych działalności gospodarczej w przedmiocie zbieżnym z przedmiotem działalności polskich związków sportowych. Finalnie zapisy te okazały się jednak fikcją, czego dowodem mogą być kolejne skandale i afery, jak choćby te w Polskim Związku Lekkiej Atletyki - sprawa oszczepniczki, chodziarzy czy korupcji przy programie budowy stadionów lekkoatletycznych, afera w Polskim Związku Kolarskim z budową toru w Pruszkowie, afera akrobatyczna, kiedy 16-letnia zawodniczka Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego ˝Sokół˝ w Krakowie uprawiająca akrobatykę sportową zakwalifikowała się na mistrzostwa świata w Sofii, ale związek nie miał pieniędzy, aby mogła tam wystartować, czy w końcu trwający kilkanaście miesięcy kryzys w Polskim Związku Tenisowym. To, że jest źle w polskim sporcie, udowodniła w 2015 r. Najwyższa Izba Kontroli, która skontrolowała sposób dotowania przez Ministerstwo Sportu i Turystyki przygotowań do Igrzysk Olimpijskich w Londynie w 2012 r. za pośrednictwem polskich związków sportowych. Większość polskich związków sportowych, które przygotowywały naszych kadrowiczów na Igrzyska Olimpijskie w Londynie, w sposób niewłaściwy wydawała publiczne pieniądze na ten cel, co niewątpliwie odbiło się negatywnie na wynikach sportowych zawodników oraz wpłynęło na marną pozycję medalową Polski na olimpiadzie. Myślę, że tytuły artykułów prasowych na ten temat mówią same za siebie: ˝Utopione pół miliarda złotych. NIK wziął pod lupę polski sport˝, ˝Polskie związki sportowe przejadły pół miliarda! Jest podejrzenie o korupcję!˝. Jak się okazało, pieniądze miały być przeznaczone jedynie na sportowców, a tak nie było. Wykazany brak kontroli polskich związków sportowych, zaprzestanie monitorowania realizacji ˝Strategii rozwoju sportu w Polsce do 2015 r.˝, brak wizji zmian i naprawy polskiego sportu przez kolejne kierownictwa ministerstwa sportu poprzedniej koalicji doprowadziły do kolejnych niekorzystnych zjawisk w polskich związkach sportowych. Taka sytuacja mogła rzutować na kolejne przygotowania zawodników do rywalizacji sportowej na zawodach, szczególnie rangi Igrzysk Olimpijskich w Rio. Te oraz inne sytuacje, a także liczne głosy płynące ze środowiska sportowego, od samych zawodników, trenerów, działaczy związkowych, kibiców, determinowały podjęcie działań naprawczych oraz zmian, jakie zostały przedstawione Wysokiej Izbie w omawianym projekcie ustawy o zmianie ustawy o sporcie oraz ustawy o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, druk nr 1410. Szanowni Państwo! To kolejny ważny krok - odważny i ważny - wykonany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki w zmianie oblicza polskiego sportu w wymiarze instytucjonalnym, budowy pozytywnego wizerunku polskich związków sportowych, walki z patologiami, nepotyzmem, promocji etycznych zachowań, wykluczenia korupcji i w końcu transparentności i przejrzystości wydatkowania środków publicznych. Celem projektu nowelizacji ustawy jest zwiększenie przejrzystości działania polskich związków sportowych. Wykluczenie zjawisk korupcji, wspomnianego już nepotyzmu w sporcie wymaga ograniczenia powiązań kapitałowych, organizacyjnych i personalnych z członkami organów związkowych. Dlatego jednym z najważniejszych rozwiązań jest zakaz powiązań kapitałowych dla członków zarządu i ich rodzin. Przejrzystość działania polskich związków sportowych zwiększy także zakaz sprawowania funkcji członka zarządu polskiego związku sportowego przez byłych funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwa PRL. Osoby zaangażowane w funkcjonowanie polskich związków sportowych powinny cieszyć się nieposzlakowaną opinią, tak aby nie można im było zarzucić zachowań sprzecznych z normami moralnymi, etycznymi oraz prawnymi. W projekcie przewidziano również zwiększenie nadzoru ministra sportu i turystyki nad polskimi związkami sportowymi poprzez badanie zgodności ich działalności z regulacjami wewnętrznymi związku, np. regulaminami czy instrukcjami. Nowe rozwiązania pozwolą w znacznie szerszym niż dotychczas stopniu nadzorować funkcjonowanie władz polskich związków sportowych, takich jak zarząd czy organ kontroli wewnętrznej. Mówimy tu najczęściej o komisji rewizyjnej. Zgodnie z projektem minister sportu i turystyki będzie mógł przyznawać okresowe stypendium sportowe zawodnikom, którzy z przyczyn niezależnych od siebie, np. kontuzji, niekontrolowanego upadku, wykluczenia z rywalizacji, nie uzyskali wyniku sportowego uprawniającego do otrzymania świadczeń. Umożliwi to sportowcom, którzy znaleźli się w szczególnej sytuacji, kontynuację przygotowań do imprez rangi mistrzowskiej wskazanych w ustawie. To, szanowni państwo, też jedna z wielu bardzo długo oczekiwanych i wyczekiwanych z utęsknieniem przez sportowców zmian, które w projekcie ustawy zostały zawarte. Następnie przez symboliczne zwiększenie zakresu pojęcia sportu i zaliczenie do aktywności uznawanych za sport także współzawodnictwa opartego na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku sportowego, umożliwiamy w takich dyscyplinach jak szachy, warcaby czy brydż sportowy oddziaływanie programami promującymi aktywność ruchową w tych środowiskach sportowych oraz w rozwijającym się środowisku e-sportu. Tu, szanowni państwo, należy pamiętać, że nowa ustawa absolutnie nie zrównuje sportu tradycyjnego z nowym sportem, e-sportem, który coraz bardziej rozwija się także w naszym kraju. Zwiększeniu przejrzystości działania polskich związków sportowych i zapobieganiu konfliktom interesów ma służyć szereg dodatkowych ograniczeń. Zgodnie z projektem nowelizacji członek zarządu polskiego związku sportowego nie będzie mógł łączyć tej funkcji np. z pracą w Ministerstwie Sportu i Turystyki. Nie będzie mógł być także trenerem kadry narodowej ani pełnić funkcji w sztabie szkoleniowym w tej samej dyscyplinie sportowej. Doprecyzowaniu ulegają także przepisy dotyczące rejestracji klubów sportowych w ewidencji starosty, stypendiów sportowych, nagród za wybitne osiągnięcia sportowe i świadczeń olimpijskich, a także klubów sportowych wchodzących w skład ligi zawodowej. W trakcie dotychczasowych prac legislacyjnych zgłoszono poprawki natury redakcyjnej, porządkującej oraz poprawkę merytoryczną, którą zgłosiłem na posiedzeniu komisji. Poprawka ta dotyczyła wprowadzenia zakazu pełnienia funkcji w zarządzie polskiego związku sportowego dla osób karanych dyscyplinarnie za doping w sporcie w wymiarze jednostkowym większym niż 24 miesiące. Poprawka ta została przyjęta. Wysoka Izbo! Procedowane zmiany świadczą o wprowadzaniu kolejnej dobrej zmiany jakościowej w polskim sporcie. Po ustawie o zwalczaniu dopingu w sporcie stoimy przed szansą oczyszczenia polskiego sportu, szczególnie z pewnych zjawisk patologii, korupcji czy nepotyzmu. Nowe prawo sportowe wpłynie na budowę pozytywnego wizerunku organizacji sportowych, w tym działaczy, trenerów i zawodników, promocję etycznych zachowań, transparentności i przejrzystości w wydatkowaniu publicznych pieniędzy przekazywanych do polskich związków sportowych przez ministra sportu i turystyki, a przez to - miejmy nadzieję - osiąganie coraz lepszych wyników sportowych przez naszych reprezentantów. W tym miejscu chciałbym podziękować szczególnie za osobiste zaangażowanie oraz obecność podczas prac legislacyjnych tutaj w Sejmie ministrowi sportu i turystyki panu Witoldowi Bańce, jego współpracownikom na czele z sekretarzem stanu panem Jarosławem Stawiarskim oraz dyrekcji biura prawnego ministerstwa sportu. Jak na wstępie, wnoszę do Wysokiej Izby o uchwalenie załączonego projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)