Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2012-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowna Pani Minister! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej przedstawić nasze stanowisko wobec projektu ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ta ustawa stanowi realizację przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady, które przyjęły dyrektywę przewidującą minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich. Zasadniczym celem dyrektywy jest ograniczenie skali zjawiska nielegalnej imigracji do Unii Europejskiej poprzez zmniejszenie atrakcyjności zatrudniania obywateli państw trzecich przebywających wbrew przepisom, a tym samym ograniczenie tak zwanej szarej strefy w gospodarce. Przedstawione sprawozdanie w zasadniczy sposób odbiega od wersji pierwotnej, która wpłynęła do Sejmu 29 grudnia 2011 r. Uwzględnia ona, i to dobrze, propozycje wypracowane w ramach posiedzeń Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach oraz zespołu roboczego, które zostały tam przedstawione, ale także propozycje, które wynikały z pracy w podkomisji. Jest jeszcze kilka wątpliwości wynikających z przyjętego i omawianego obecnie sprawozdania. Po pierwsze, budzi wątpliwość posłużenie się w art. 4 ust. 2 sprawozdania pojęciem ˝pracodawca˝, gdy projekt ustawy w sposób zasadniczy w pozostałym zakresie posługuje się pojęciem ˝podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi˝, tak jak jest mowa w art. 4 ust. 4. Wydaje się, że w celu osiągnięcia spójności terminologicznej należałoby w całym art. 4 wprowadzić jednolitą siatkę pojęciową, mianowicie termin ˝podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi˝. Za takim stanowiskiem przemawia fakt, że termin ˝podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi˝ znajduje się również w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i jest pojęciem szerszym niż ˝pracodawca˝. Obejmuje bowiem jednostkę organizacyjną, chociażby nieposiadającą osobowości prawnej, lub osobę fizyczną, która na podstawie umowy lub innego stosunku pracy powierza wykonywanie pracy cudzoziemcom. Druga rzecz dotyczy art. 6 ust. 2. Uważamy za zasadną zmianę, która nastąpiła w sprawozdaniu. Zastąpiono zobowiązanie podwykonawcy przez wykonawcę do niepowierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium RP koniecznością poinformowania podwykonawcy przez wykonawcę o skutkach powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnych dokumentów na terytorium naszego kraju. Nie sposób bowiem przyjąć, że zobowiązanie do przestrzegania powszechnie obowiązującego prawa w przedmiocie niepowierzania wykonywania pracy cudzoziemcom wynikało z umowy pomiędzy wykonawcą a podwykonawcą. To rozwiązanie, które zostało przyjęte w tej chwili, jest naszym zdaniem bardziej przejrzyste. W dalszym ciągu budzą wątpliwości rozwiązania, które są zawarte w art. 11 ustawy, a które przewidują możliwość orzeczenia wobec osoby skazanej za przestępstwo, o którym mowa w art. 8 i art. 9 projektu ustawy, zakazu dostępu do środków publicznych, o których mowa w ustawie o finansach publicznych, oraz zasądzenia na rzecz Skarbu Państwa kwoty stanowiącej równowartość środków publicznych otrzymanych w okresie 12 miesięcy. Przede wszystkim przepis art. 11 projektu ustawy nie określa charakteru dolegliwości, tzn. czy to jest środek karny, czy może sankcja o charakterze administracyjnym. Takie rozwiązanie nie jest tutaj wprost, wyraźnie nazwane. Wprowadzenie takiego rozwiązania dotyczącego właśnie tej dolegliwości może też prowadzić do rozbicia spójności systemowej w obrębie prawa karnego. Jak piszą opiniujący nasze sprawozdanie, również z Biura Legislacyjnego, całościowy system środków karnych wobec sprawców przestępstw został określony w polskim systemie karnym w art. 39 Kodeksu karnego. Kolejna wątpliwość dotyczy sposobu wyegzekwowania zakazu dostępu do środków, o których mowa w ustawie o finansach publicznych. (Dzwonek) Biorąc pod uwagę te kłopoty interpretacyjne jeszcze na tym etapie prac, myślę, że w Senacie będzie okazja do ponownej analizy tych kwestii pojęciowych. Biorąc z kolei pod uwagę sam fakt zasadniczej zmiany tego rządowego projektu ustawy do momentu sprawozdania, zmiany w sensie pozytywnym, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem ustawy. Dziękuję.