Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2024-03-06 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Ostatnie lata boju o praworządność, o przywrócenie należytej pozycji Trybunałowi Konstytucyjnemu trochę w oczach wielu... (Głos z sali: Właśnie dzisiaj walczycie z rolnikami o praworządność.) ...odwróciły uwagę od istoty tego, po co dla nas, obywateli, jest Trybunał Konstytucyjny. Kilka przykładów wykorzystam po to, żeby pokazać, jak ważny z punktu widzenia praw, wolności obywatelskich jest właśnie niezawisły, funkcjonujący w sposób legalny Trybunał Konstytucyjny. Pierwsze rozstrzygnięcie czy pierwsza kwestia to, od jakich miesięcznych dochodów należy płacić państwu podatek. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie kwoty wolnej od podatku dochodowego z dnia 28 października 2015 r. Trybunał w swoim orzeczeniu podkreślił, że nie jest racjonalna regulacja prawa podatkowego, która zakłada stałą kwotę zmniejszającą podatek na poziomie 3091. W ocenie trybunału kwota wolna powinna być co najmniej równa minimum egzystencji. Kolejny przykładowy temat rozstrzygnięty w czasach, kiedy jeszcze trybunał działał w sposób prawidłowy. Czy minister może dowolnie decydować o tym, jak karać mandatami kierowców? Zgodnie z wyrokiem z dnia 14 lipca 2015 r. trybunał orzekł, iż mocą rozporządzenia nie można określać metod i sposobów karania kierowców. Kolejny obszar - podsłuchy. Jak bardzo służby mogą ingerować w prywatność obywatela? Co może Policja, Straż Graniczna, Żandarmeria Wojskowa, CBA, SKW, ABW? Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 30 lipca 2014 r. orzeka, że niekonstytucyjne są przepisy, które nie wyznaczają organu kontrolującego zasadność sięgania przez służby po podsłuchy. Kolejne rozstrzygnięcie. Czy ZUS może pozbawić mnie emerytury po jej przyznaniu? Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne przepisy pozwalające ZUS-owi na uznaniową zmianę lub nawet pozbawienie kogoś emerytury kilka lat po jej przyznaniu. Przepisy muszą być precyzyjne i zmiana poglądu ZUS w jakiejś sprawie nie może skutkować naruszeniem praw nabytych przez emeryta. Kolejne rozstrzygnięcie. Czy małżeństwom wychowującym więcej niż jedno niepełnosprawne dziecko przysługują dwa świadczenia pielęgnacyjne? Mamy wyrok z dnia 18 listopada 2014 r. Trybunał uznaje za niekonstytucyjne ograniczenie świadczeń pielęgnacyjnych przysługujących rodzinie, jeśli rodzina wychowuje dwoje lub troje niepełnosprawnych dzieci. Takiej rodzinie przysługują dwa świadczenia pielęgnacyjne. Kolejna kwestia. Jak łatwo stosować areszt tymczasowy? Wyrok z dnia 20 listopada 2012 r. Trybunał nałożył na sąd każdorazowy obowiązek badania, czy zachodzą przesłanki dostosowania aresztu tymczasowego. Po wydaniu wyroku w pierwszej instancji nie można automatycznie przedłużać o pół roku aresztu bez badania przesłanek jego stosowania. Wysoka Izbo! Na przykładzie tych sześciu rozstrzygnięć dotyczących bardzo różnych sfer życia widać istotę tego, jak potrzebną instytucją jest sąd konstytucyjny, w polskiej rzeczywistości prawnej Trybunał Konstytucyjny, stojący na straży właśnie swobód i praw w różnych dziedzinach. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga powiem, że niezwykle pozytywnie odbieramy tę uchwałę, nad którą dzisiaj proceduje Wysoka Izba. To jest pierwszy krok na drodze do przywrócenia Polkom i Polakom tego gwaranta ich praw i swobód obywatelskich, przywrócenia gwarancji obywatelskich. Nie znamy dnia ani godziny, kiedy niezbędna może okazać się dla każdego z nas właśnie możliwość skorzystania z pomocy, rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego. Czas skończyć z tą patologią, która dzisiaj dotknęła tę instytucję. Przez wiele lat usilnie pracowano nad tym, żeby doszło do tego, że nawet sędziowie wybrani przez jedną partię polityczną nie są w stanie wspólnie uzgodnić, czy osoba kierująca tą instytucją jest czy nie jest w rzeczy samej osobą, która powinna nią kierować. Dzisiaj stawiamy bardzo ważny krok. Liczymy na to, że właśnie przyjęcie tej uchwały da szansę na kolejne działania, tym razem już na płaszczyźnie ustawowej, aby Trybunał Konstytucyjny znowu był Trybunałem Konstytucyjnym legalnym, działającym na podstawie właściwych ram prawnych i w sposób, który nie będzie kwestionowany czy to w Polsce, czy to poza granicami Polski. Dziękuję bardzo. (Oklaski)