Mówca: Sprawozdawca Barbara Bubula
Data: 2012-02-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Paweł Hertz, wydawca dzieł literackich Zygmunta Krasińskiego, napisał o nim: Był w istocie może najprzenikliwszym z obserwatorów życia europejskiego, jacy kiedykolwiek pisali po polsku, a zarazem najrozważniejszym chyba, na miarę nie tylko swoich czasów, świadkiem przemian życia polskiego, świadomym ich znaczenia i skutków. Jest obecny w naszej kulturze narodowej jako wybitny poeta, dramaturg, publicysta i autor niezliczonych listów. Bogactwo myśli i piękno języka poetyckiego do dziś zadziwiają i poruszają czytelników ˝Przedświtu˝, poematu ˝Ostatni˝, ˝Psalmów przyszłości˝ i widzów inscenizacji ˝Irydiona˝ czy ˝Nie-Boskiej komedii˝. Właśnie ˝Nie-Boską˝ zaczął słowami: ˝Do błędów nagromadzonych przez przodków dodali to, czego nie znali ich przodkowie - wahanie się i bojaźń; i stało się zatem, że zniknęli z powierzchni ziemi, i wielkie milczenie jest po nich˝. Urodzony w sławionym przez Adama Mickiewicza roku 1812, pamiętnym roku wojny roku, roku urodzaju, stał się w okresie ponad 180-letniej recepcji swej twórczości wieszczem nierozumianym przez czcicieli materialistycznego postępu i uwielbianym przez pokolenia kochających tradycję Polaków, również podziwianym przez tych, którzy nie podzielali jego idei i z nim gorąco polemizowali. Arcydzieła zawsze się broniły. Także i dziś ma Zygmunt Krasiński wiele do przekazania. Jego twórczość, poezja, dramaty i proza, a także nieznana niestety szerzej spuścizna publicystyczna oraz wspomniane tysiące niezrównanych listów to rozpisana na wiele głosów głęboka refleksja nad sensem historii, dokonywana z perspektywy chrześcijańskiej. Jaka jest misja Polski w dziejach? Nie bał się Zygmunt Krasiński tego pytania. Wielkim zadaniem naszego narodu miało być przepojenie życia zbiorowego wartościami chrześcijańskimi. Pomimo strasznych doświadczeń rzezi galicyjskiej wierzył w to, że nastanie: ˝Jeden tylko, jeden cud: Z szlachtą polską polski lud˝. Mówił o potrzebie odnowy moralnej i odczytania woli opatrzności w społecznym wymiarze, o etycznym wymiarze polityki, bo: ˝narodu duch otruty - To dopiero bólów ból!˝. Zacytowane przeze mnie motto dramatu ˝Nie-Boska komedia˝: ˝Do błędów nagromadzonych przez przodków dodali to, czego nie znali ich przodkowie - wahanie się i bojaźń (...)˝, to świadectwo drugiej idei Krasińskiego - wiary w wielkie znaczenie elit i przekonania o ogromnej odpowiedzialności tych elit przed Bogiem za losy świata. Siła idei zawartych w twórczości Krasińskiego nie osłabła do dziś. Wielu z nas docenia te aspekty jego refleksji, które mówią o kryzysie cywilizacji. Jak człowiek powinien zachować się w obliczu kryzysu wartości? Czym jest dla niego postęp? Co czynić, gdy zło zwycięża? Na czym polega nadzieja człowieka żyjącego w świecie ogarniętym szaleństwem rewolucji? Zygmunt Krasiński był przekonany, że nawet mając poczucie końca i kryzysu własnego świata, nie należy pozostać biernym, bezwładnym i bezczynnym. Największym grzechem odchodzących elit przeszłości było wahanie się i bojaźń. Do najsławniejszych jego poetyckich fraz należy fragment: ˝Zgińcie, me pieśni - wstańcie, Czyny moje!˝. Jednak ponad wszystko pozostanie mistrzem polszczyzny poetyckiej. Przypomnę tylko zakończenie ˝Irydiona˝, słowa, których echo usłyszeliśmy po latach w ˝Przesłaniu Pana Cogito˝ Zbigniewa Herberta: Idź i ufaj imieniowi memu i nie proś o chwałę twoją, ale o dobro tych, których ci powierzam. Bądź spokojny na dumę i ucisk i natrząsanie się niesprawiedliwych - oni przeminą, ale ty i słowo moje nie przeminiecie. Idź i czyń! Choć serce twoje wyschnie w piersiach twoich, choć zwątpisz o braci twojej, czyń ciągle i bez wytchnienia, a przeżyjesz marnych, szczęśliwych i świetnych, a zmartwychwstaniesz nie ze snu, ale z pracy wieków - i staniesz się wolnym synem niebios! Jeśli mamy jakąś lekcję polskiego do odrobienia, to jest nią lektura i ponowna interpretacja dzieł Zygmunta Krasińskiego, lektura i interpretacja dokonana w świetle doświadczeń ludzi żyjących w Polsce w roku 2012. Autor ˝Nie-Boskiej Komedii˝, urodzony równo 200 lat temu, ciągle zaprasza nas, Polaków, byśmy wypłynęli na głębię. Szanowni Państwo! Pani Marszałek! Odczytam teraz projekt uchwały przygotowany również po sporach i polemikach w Komisji Kultury i Środków Przekazu. ˝W roku 2012, 19 lutego przypada 200. rocznica urodzin Zygmunta Krasińskiego, pisarza, poety, dramaturga, epistolografa, który, obok Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Cypriana Kamila Norwida, uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich romantyków. Zygmunt Krasiński odegrał ważną rolę w polskim życiu intelektualnym i zachowuje znaczące miejsce w historii kultury narodowej. Był on nie tylko wielkim Polakiem, ale również wielkim Europejczykiem. Jego memoriały polityczne, kierowane do przywódców ówczesnego świata, były donośnym głosem w obronie polskiej racji stanu i znakiem ostrzegawczym dla całej Europy. Dziś żywe są przede wszystkim jego dramaty, szczególnie 'Nie-Boska Komedia' i 'Irydion', w których utożsamiał swój los z losem narodu polskiego, wnikliwie analizował przyczyny jego klęski i niezłomnie wierzył w zwycięstwo. Wielką wartość mają również listy poety, które są skarbnicą wiedzy o epoce oraz źródłem interesujących prognoz i analiz. W całej twórczości artystycznej i publicystycznej wskazywał na kluczowe miejsce naszej Ojczyzny w Europie jako wspólnocie wolnych narodów i wynikającą stąd konieczność przywrócenia Polsce niepodległości. W 200. rocznicę urodzin poety Sejm Rzeczypospolitej Polskiej czci Jego pamięć, oddaje hołd i wyraża uznanie jednemu z największych twórców polskiego romantyzmu˝. Dziękuję bardzo. (Oklaski)