Mówca: Robert Obaz (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Oświadczenie poselskie w sprawie przyznania medalu ˝Sprawiedliwy wśród Narodów Świata˝ panu Zbigniewowi Boznańskiemu Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 10 listopada 2022 r. w Jeleniej Górze miała miejsce szczególna uroczystość. Tego dnia w jeleniogórskim ratuszu odbyło się uroczyste wręczenie medalu ˝Sprawiedliwy wśród Narodów Świata˝, który z rąk ambasadora Izraela otrzymał pan Zbigniew Boznański. Nieżyjący już członkowie jego rodziny: brat Tadeusz, matka Mirosława Boznańska oraz babcia Ewa Jakimiec także zostali uznani za Sprawiedliwych wśród Narodów Świata. Tytuł Sprawiedliwego wśród Narodów Świata przyznawany jest przez państwo Izrael ludziom z całego świata za bezinteresowną pomoc udzielaną Żydom prześladowanym przez nazistowskie Niemcy podczas II wojny światowej. Nadawany jest przez Instytut Pamięci Bohaterów i Męczenników Yad Vashem w Jerozolimie na wniosek osoby uratowanej lub jej krewnych. Odznaczony otrzymuje imienny medal i dyplom, a jego nazwisko umieszczane jest na Murze Honorowym w Ogrodzie Sprawiedliwych w Yad Vashem. Nazwa medalu ˝Sprawiedliwy wśród Narodów Świata˝ wywodzi się z pochodzącego z tradycji żydowskiej określenia dobrego i pobożnego człowieka niebędącego Żydem. Natomiast dewiza medalu ˝Kto ratuje jedno życie, ratuje cały świat˝, to uproszczony cytat z Talmudu: ˝Jeśli człowiek niszczy jedno życie, to jest tak, jak gdyby zniszczył cały świat. A jeśli człowiek ratuje jedno życie, to jest tak, jak gdyby uratował cały świat˝. Dewiza ta jest napisana po hebrajsku na awersie medalu, wokół wizerunku globu. Uhonorowany medalem pan Zbigniew Boznański wraz z nieżyjącymi już członkami rodziny: bratem Tadeuszem, matką Mirosławą Boznańską oraz babcią Ewą Jakimiec w czasie II wojny światowej ukrywali w swoim majątku w Czechach pod Lwowem żydowskiego lekarza Wiktora Haasa. Choć pan Zbigniew wraz z bratem Tadeuszem byli wówczas dziećmi, odpowiadali za dostarczanie jedzenia ukrywającemu się mężczyźnie. Sytuacja skomplikowała się, gdy w majątku Boznańskich zamieszkał porucznik Wehrmachtu razem ze swoim ordynansem. Wszystko było jednak tak zorganizowane, by nikt nie zorientował się, że Niemcy mieszkali pod jednym dachem z Żydem. Po 2,5 roku życia w ukryciu dr Haas szczęśliwie doczekał wyzwolenia. Pan Zbigniew wielokrotnie podkreślał, że nikt z jego rodziny nie myślał wówczas o zagrożeniu, jakie niosło ukrywanie doktora. Chęć niesienia pomocy drugiemu człowiekowi oraz walka o jego życie były nadrzędne. Heroiczna postawa rodziny Boznańskich pokazuje, jak dbać o drugiego człowieka, szanować jego poglądy, odmienność religijną i kulturową, a przede wszystkim pokazuje, jak ratować to, co najcenniejsze - życie. Ich odwaga zasługuje na chwałę i uznanie. Ryzykowanie własnego życia w obronie innych to poświęcenie, które nie każdy z nas byłby w stanie podjąć. Dlatego dzisiaj, w świecie, gdzie antysemityzm i działania ksenofobiczne starają się zająć nienależne sobie miejsce, zachowania, jakie wykazała rodzina Boznańskich, należy wyróżniać i nagradzać. Należy także głośno mówić o tym, że nie ma społecznego przyzwolenia na zachowania krzywdzące w jakikolwiek sposób drugiego człowieka.