Mówca: Klimatu i Środowiska Anna Moskwa
Data: 2022-01-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Pośle! Serdecznie dziękuję za debatę na ten temat i za wszystkie zadane pytania. Wczoraj pan premier Sasin dosyć jasno przedstawił sytuację na rynku gazu, na rynku energii i przyczyny tych wzrostów, które dzisiaj obserwujemy. I oczywiście moglibyśmy pewnie debatę na tym etapie zakończyć i powiedzieć, że to wszystko przez Gazprom, że to wszystko przez Unię Europejską i system ETS, przez to, że Platforma wprowadziła obligo giełdowe. Moglibyśmy tak powiedzieć. Moglibyśmy też powiedzieć tak jak instytucje europejskie... (Głos z sali: Wyście podnieśli.) ...które w swoich raportach ESAP - to jest odpowiednik naszego URE - i ESMA - to odpowiednik takiej giełdy, jeśli chodzi o ETS - stwierdziły, że było gorące lato i jest zimna zima, że to jest ta przyczyna podwyżek, ze spokojem przechodząc do dalszej akceptacji systemu ETS. Moglibyśmy tę sytuację zaakceptować, mówiąc, że wszystko jest od nas niezależne, to siły zewnętrzne, i nie reagować na to, co się dzieje, jeśli chodzi o ceny i sytuację na rynku gazu i na rynku energii. Tymczasem w bardzo krótkim czasie podjęliśmy kompleksowy pakiet szybkich, dobrze wypracowanych i odpowiadających na tę sytuację rozwiązań. Pierwsze działanie. Właśnie w komisji procedowana jest ustawa, dodatkowa tarcza osłonowa związania z sytuacją na rynku gazu. Co ta tarcza pozwoli dać polskim obywatelom i polskim instytucjom? W wyniku szybkiego zadziałania, wejścia w życie tej ustawy z automatu wszystkie wspólnoty mieszkaniowe i spółdzielnie zostaną objęte taryfą. Wszystkie podmioty: szpitale, przychodnie, szkoły, żłobki, instytucje pieczy zastępczej, organizacje pożytku publicznego, spółdzielnie socjalne, ochotnicze straże pożarne i szereg innych podmiotów, które w tej ustawie również są, będą mogły skorzystać z taryfy. Drugie duże działanie: zerowy VAT na żywność od 1 lutego. Dzięki temu działaniu przeciętna polska rodzina do lipca tego roku oszczędzi ok. 45 zł miesięcznie. Trzecie działanie: zerowa stawka VAT na gaz. Dzięki obniżce tej stawki VAT od 1 stycznia z 23% do 8%, a od 1 lutego do lipca z 8% do 0% wzrost cen gazu dla gospodarstw domowych będzie jednym z najniższych w Europie. Czwarte działanie: obniżenie VAT na ciepło do 5%. Od 1 stycznia 2022 r. rozwiązania w ramach tarczy obniżyły VAT na ciepło z 23% do 8%. Kolejny krok: obniżamy z 8% do 5%. Rozwiązanie to jest skierowanie niemal do każdego obywatela, do każdego, który w ramach czy to spółdzielni mieszkaniowej, czy to wspólnoty, domku jednorodzinnego jest podłączony do sieci ciepłowniczej, do sieci gazowej. Rozwiązanie do lipca tego roku. Kolejne, piąte działanie, które podjęliśmy: obniżenie stawki VAT na paliwo do 8%. Już pod koniec grudnia obniżyliśmy cenę benzyny o ok. 30 gr. Teraz od 1 lutego prognozujemy, że ta cena spadnie do ok. 5 zł na 1 l. Rozwiązanie również do lipca tego roku. Szóste działanie: przedłużenie obniżki stawki VAT 5% na prąd. Dzisiaj za ok. 60% ceny prądu odpowiada opłata emisyjna, ten słynny ETS, do którego jeszcze w końcowej części zechcę wrócić. I tu też moglibyśmy powiedzieć: Unia Europejska, ETS. Obniżamy stawkę VAT 5% na prąd, tym samym obniżając rachunki za prąd każdego obywatela. Przedłużamy działanie tego instrumentu też do końca lipca tego roku. Kolejny, siódmy instrument, przede wszystkim dla rolników, ale też w efekcie dla każdego obywatela: polskich producentów żywności będzie obowiązywała zerowa stawka VAT na nawozy. Dzięki tym rozwiązaniom w ramach tarczy antyinflacyjnej 2.0, a także dzięki wszystkim uchwalonym i wprowadzonym w grudniu zeszłego roku rozwiązaniom w ramach pierwszej tarczy w portfelach Polaków zostanie ok. 25 mld zł. I wreszcie dodatek osłonowy, który działa już od ponad tygodnia, czyli te środki, które trafią bezpośrednio do kieszeni polskich obywateli. Przypomnę, że chodzi o dodatek od 400 zł do ponad 1400 zł, zależny od progu dochodowego i źródła ogrzewania, źródła energii w naszych domach. Z tego dodatku Polacy już korzystają, wpływa bardzo dużo wniosków, cieszy się on bardzo dużą popularnością. Tu też apel do gmin, żeby skutecznie obsługiwać obywateli, przygotowywać dodatkowe okienka do przyjmowania wniosków, przyśpieszyć też proces rozpatrywania, nie używając nadmiernie skomplikowanych procedur administracyjnych, wyłącznie tego prostego wniosku, który jest załącznikiem do ustawy. Te wszystkie rozwiązania pozwoliły nam zareagować na sytuację bieżącą, która absolutnie nie jest związana z działaniami i z polityką naszego rządu. Pojawia się też argument, że mamy takie ceny energii, takie ceny gazu, bo nie transformujemy się. Oczywiście jest on fałszywy, bo jak popatrzymy na Niemców, którzy mają 43% OZE w miksie energetycznym, to tam ceny są jeszcze wyższe. Natomiast jest to absolutnie nieprawdziwe, jest to kłamstwo, że nie podejmujemy działań transformacyjnych. Ostatnie lata były rekordowe co do tempa, ilości, ale też jakości inwestycji w kierunku transformacji, w kierunku miksu energetycznego i odnawialnych źródeł energii. Wspomnę tylko kilka działań, które są niewątpliwie naszym sukcesem. Na rok 2020 mieliśmy wyznaczony cel OZE 15%. Też na tej sali pojawiały się powątpiewania, czy się uda. Udało się, osiągnęliśmy ponad 16% do 2020 r. (Poseł Izabela Leszczyna: Bo zmieniono metodologię.) Te procenty rosną z każdym dniem, również dzięki dużej akceptacji dla odnawialnych źródeł energii w naszym społeczeństwie i zaangażowaniu na dużą skalę obywateli m.in. w fotowoltaikę. Dzisiaj mamy 7 GW z lądowej energetyki wiatrowej, mamy 7 GW od prosumentów, z fotowoltaiki. Pozostała ilość to jest biogaz i biomasa. Te wszystkie wskaźniki rosną każdego dnia. Wracając do fotowoltaiki, bo pan poseł też o to pytał, chcę powiedzieć, że rzeczywiście w grudniu 2015 r. było 4 tys. prosumentów, a dzisiaj mamy już ponad 800 tys. prosumentów. Przypomnę, że ten cel w polityce energetycznej to był 1 mln do 2023 r. Ten cel osiągniemy za chwilę, tym samym przekraczając oczekiwania i plany w polityce energetycznej. W latach 2021-2024 plany inwestycyjne tylko trzech największych spółek energetycznych to jest 68 mld zł, z czego inwestycje w odnawialne źródła energii to jest prawie 15 mld zł. Tu jeszcze krótko wspomnę o offshore. Dzisiaj, przed chwilą miałam spotkanie z litewską panią minister od energii. Litwa, Łotwa i Estonia dzisiaj uczą się od nas, jak budować offshore, są na etapie przygotowywania regulacji, badań dna morskiego. Nasze farmy są już na etapie końcowych decyzji środowiskowych pozwoleń na budowę. Pierwsza produkcja - 2026 r. Jednocześnie przygotowaliśmy 11 nowych lokalizacji, które w najbliższym czasie zostaną przekazane inwestorom, tak żeby do 2030 r. prawie 6 GW było produkowane z offshore, a do 2040 - prawie 11 GW. Jednocześnie dobrze dysponujemy tymi środkami, które mamy z wpływów z aukcji ze sprzedaży z uprawnień do CO 2 . Finansujemy redukcję gazów cieplarnianych, rozwój energii z OZE, przeciwdziałanie wylesianiu, pochłanianie CO 2 przez lasy, bezpieczne dla środowiska wychwytywanie i geologiczne składowanie CO 2 , tworzenie rozwiązań, które zachęcają do publicznych środków transportu opartych na odnawialnych źródłach energii i wiele innych rozwiązań, takich jak termomodernizacja, które wpływają na tę transformację na poziomie pojedynczych gospodarstw domowych. Kilka najważniejszych programów, które w ramach tych środków są finansowane, to jest 13 mld zł ze środków własnych NFOŚ na programy priorytetowe, 10 mld na ulgę termomodernizacyjną, 5 mld - ˝Czyste powietrze˝, 4,6 mld - Fundusz Wypłaty Różnicy Ceny, który m.in. w 2019 r. pozwolił utrzymać ceny na tym samym poziomie, prawie 3 mld na Fundusz Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji i wsparcie sektorów energochłonnych, i wreszcie 0,5 mld rekompensaty dla gmin, które potencjalnie mogły utracić dochody w wyniku tych działań związanych z elektrowniami wiatrowymi na lądzie. Dodatkowo jeszcze przypomnę o prawie 60 mld zł programu operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝, z jednoczesną alokacją środków zagranicznych w wysokości 30 mld. Ta pozostała kwota to jest wkład krajowy w transformacje uzupełniające wkład europejski. I wreszcie duże inwestycje flagowe, które też zostały sfinansowane z udziałem tych środków: budowa, rozbudowa terminala LNG w Świnoujściu - 1,4 mld zł (Dzwonek), gazociąg wysokiego ciśnienia - prawie 4 mld, sieci energetyczne - ponad 2 mld z funduszy emisyjnych. Proszę mi wskazać inne państwo europejskie, które startując z tego poziomu, z którego startuje Polska, wykonało tak dużo, z taką efektywnością, w tak krótkim czasie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)