Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2015-12-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeszcze na koniec października bieżącego roku wszystkie wskaźniki wskazywały na to, że deficyt w 2015 r. będzie dużo niższy niż wstępnie zaplanowano. Wiadomo było, że do kasy państwa wpłynie dużo mniej pieniędzy z tytułu podatku od towarów i usług, ale szacowano też, tak jak mój przedmówca mówił, dużo niższe od zaplanowanych wydatki. Co się zatem stało, że rzutem na taśmę Ministerstwo Finansów proponuje zmianę do budżetu zakładającą wzrost tegorocznego deficytu o blisko 4 mld zł? Nowelizacja ustawy budżetowej zakłada, że dochody budżetu państwa w roku 2015 będą niższe o 3,5%, tj. o 10,5 mld zł. Główna przyczyna niezrealizowania budżetu po stronie przychodów wynika, tak jak tu już wielokrotnie padało, z niższych niż zakładano wpływów z podatku VAT. Powstała luka to następstwo m.in. jednorazowego przesunięcia wpływów w pierwszej połowie roku, będącego następstwem zmian w rozliczeniach VAT, ale także niskiej ściągalności należności podatkowych oraz deflacji. Problem ze ściągalnością, ale też szczelnością systemu podatku od towarów i usług, tak jak podkreślał tu pan minister, doskwiera nam od lat i naszym zdaniem może istotnie rzutować na przychody państwa w kolejnych latach. Mając to na uwadze, dobrze byłoby, by obecna ekipa rządząca zajęła się w końcu zmianami uszczelniającymi system VAT, a nie przejmowaniem władzy ponad standardowe założenia. Klub Nowoczesna zachęca jednocześnie do ujednolicenia i obniżenia stawki VAT do poziomu 16%. To naszym zdaniem zwiększyłoby, wbrew pozorom, wpływy do budżetu państwa. Cieszą wyższe od zakładanych wpływy z podatku CIT i PIT. Łączna kwota, 1,7 mld zł wyższa od tej, którą pierwotnie zakładała ustawa budżetowa, potwierdza lepszy stan gospodarki. Oby zapowiadane przez Prawo i Sprawiedliwość zmiany w podatkach tego kierunku nie zmieniły. Wyższy wynik na podatku PIT jest tym bardziej wart podkreślenia, że w bieżącym roku po raz pierwszy podatek ten został obciążony zwrotem nieodliczonej ulgi na dzieci. Pozycja ta w bieżącym roku wyniosła 1,3 mld zł. Niestety mam obawy, że jej wzrostu nie uwzględniono w kosztach prezydenckiego projektu ustawy o podwyższeniu kwoty wolnej i może ona generować lukę w przychodach z PIT w przyszłym roku. Analizując wpływy, trzeba powiedzieć też wprost, że na wzrost deficytu rzutuje także wykreślenie z ustawy budżetowej wpłaty z tytułu aukcji na rezerwację częstotliwości LTE. Była tu już o tym mowa. Aukcja, która odbyła się w październiku tego roku, dała sumę ofert przekraczającą 9 mld zł i nowy rząd ujął tę pozycję w budżecie przyszłego roku. W tym miejscu muszę zaapelować do Prawa i Sprawiedliwości: pamiętajcie państwo, że rzeczą niedopuszczalną jest, by wieloletnie programy socjalne opierać na jednorazowych wpływach. Te jednorazowe wpływy powinny być ewentualnie wentylem bezpieczeństwa, jeśli chodzi o np. niższe wpływy z podatku VAT. Przechodząc do wydatków, nowelizacja zakłada, że obniżenie wydatków nastąpi o 6,6 mld zł. To efekt oszczędności wynikających z niewykorzystanych rezerw celowych i niższego kosztu obsługi długu krajowego. Naszym zdaniem w nowelizacji kompletnie nie doszacowano oszczędności na wydatkach bieżących. Naturalne oszczędności wydatków oraz przesunięcia niektórych przetargów i zadań na kolejny rok powinny dać wyższą pozycję od założonych, szczególnie w warunkach deflacji. Obawiamy się, że nowy rząd, przesuwając wydatki z 2016 r. na rok bieżący, przygotowuje sobie kolejną sztuczną przestrzeń do realizacji obietnic wyborczych. To jest także niedopuszczalne. W rezultacie sytuacja ta daje nam wzrost deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych, który - jak czytamy w dokumencie - może przejściowo nieznacznie przekroczyć 3% PKB. Pierwotnie na rok 2015 założono, że deficyt wyniesie 2,8%. Ta prognoza potwierdza napiętą sytuację finansów państwa. Po 8 latach rządów poprzedniej ekipy PO-PSL został nam bardzo wysoki dług publiczny na poziomie powyżej 50% PKB, czyli blisko limitów konstytucyjnych, oraz równie wysoki deficyt, który choć w ostatnich latach maleje, wciąż utrzymuje się na dość wysokim poziomie. Jako klub Nowoczesna opowiadamy się dalej za reformą finansów publicznych i dalszym zmniejszaniem deficytu. Deficyt na tak wysokim poziomie będzie przekładać się bowiem na wzrost długu publicznego, a na to naszej zgody nie ma. Należy podkreślić, że wysoki deficyt oznacza dla Polski większą wrażliwość na zmiany koniunktury i światowe kryzysy. To, że raz udało nam się wyjść z kryzysu obronną ręką i byliśmy zieloną wyspą Europy, nie daje nam gwarancji sukcesu na przyszłość. (Poseł Izabela Leszczyna: Zasługa Platformy.) Około 60% naszego długu publicznego znajduje się w rękach inwestorów zagranicznych, coraz bardziej więc uzależniamy się od wahań nastrojów osób myślących globalnie, które mogą podejmować strategiczne decyzje bez szczegółowej analizy rynku polskiego. I na koniec rzecz najważniejsza. Tak wysoki deficyt nie daje nam bezpiecznej przestrzeni do rozwiązania problemów starzejącego się społeczeństwa, które będą co roku narastać. Obowiązkiem obecnego rządu jest przejście do długofalowego planowania, jak te problemy rozwiązać, a nie luzowanie polityki fiskalnej. A takie zapowiedzi niestety mamy. Przeraża fakt, że PiS stawia realizację obietnic wyborczych nad dobro państwa i stan finansów publicznych. Podsumowując, klub Nowoczesna nie będzie popierać zmian w budżecie zwiększających deficyt państwa. Obowiązkiem rządu jest pilnowanie dobrze skalkulowanych wpływów oraz twarde trzymanie wydatków, nawet jeśli są one schedą po poprzedniej ekipie rządzącej. Państwo powinno być oszczędne i racjonalne, bo tylko wtedy będzie dobrze służyć swoim obywatelom. Uważamy, że konieczna jest głęboka reforma finansów państwa. Kraju nie stać na dalsze zwiększanie długu publicznego. Rozdawnictwu społecznemu mówiliśmy, mówimy i dalej będziemy mówić: nie, nawet jeśli będzie nas to kosztować poparcie społeczne. Powtarzamy to jak mantrę: Polskę naprawdę można urządzić lepiej za te same pieniądze. Dziękuję bardzo. (Oklaski)