Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Czy potrzebne są w Polsce zmiany w nadzorze nad firmami audytorskimi? Oczywiście, że tak. Wydarzenia, które miały miejsce w roku 2018, uwypukliły niedoskonałości w tym zakresie. Natomiast czy potrzebne jest powołanie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego? Tu mam już ogromne wątpliwości. Mamy tak naprawdę Komisję Nadzoru Audytowego, która pełni rolę nadzorcy tego rynku, i wydaje się, że zmiana uprawnień, rozszerzenie instrumentów nadzorczych, przekazanie pewnych kompetencji tej jednostce w zupełności by wystarczyło. Utworzenie Polskiej Agencji Nadzoru Audytowego nie jest potrzebne. To że, tak jak powiedziałam, Komisja Nadzoru Audytowego i sprawowanie przez PIP nadzoru nad firmami audytowymi się nie sprawdziły, pokazały najlepiej wydarzenia z kwietnia 2018 r., kiedy spółka notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych, działająca na rynku regulowanym, emitent akcji i obligacji, z prospektem zatwierdzonym przez Komisję Nadzoru Finansowego, sprawozdaniami finansowymi badanymi przez renomowaną firmę audytorską, w rok po zatwierdzeniu prospektu emisyjnego właśnie przez KNF zawiesiła notowania na Giełdzie Papierów Wartościowych, a obligatariusze i akcjonariusze tej firmy dowiedzieli się o jej niewypłacalności. Problem tak naprawdę polegał na tym, w jaki sposób odkryto nieprawidłowości w tej firmie, zresztą podobnie było w przypadku wcześniejszych afer finansowych, głównie afery związanej ze SKOK-ami, które również były objęte takim nadzorem. Kwestia polegała na tym, że problemów w tej firmie nie odkryła ani Komisja Nadzoru Finansowego, ani firma audytorska, która badała jej księgi, tylko tak naprawdę dowiedzieliśmy się o tym wszystkim, dlatego że prezes firmy w rozpaczy, poszukując kapitału, który mógłby poprawić traconą z dnia na dzień płynność firmy, popełnił parę błędów. Pamiętamy komunikaty o tym, że prowadzi rozmowy z dwoma ważnymi instytucjami o dofinansowaniu firmy GetBack - bo to o niej mówię - kwotą 250 mln zł, po czym partnerzy ci zdementowali te pogłoski i zaczęła się panika. W takiej sytuacji powstaje pytanie, dlaczego nie ujawniono tych nieprawidłowości, do których - o czym potem się dowiedzieliśmy - dochodziło, czyli tak naprawdę chodzi o nieujawnienie manipulowania danymi finansowymi, manipulowania portfelami, którymi firma zarządzała, wyciągania pieniędzy, w zasadzie wyciekania pieniędzy każdą możliwą drogą, można powiedzieć, oszukiwania i nabijania w butelkę obligatariuszy i akcjonariuszy. Dlaczego nie dowiedzieliśmy się o tym w wyniku badania ksiąg? Przecież nikt nie miał wątpliwości, że do tych nieprawidłowości w firmie dochodziło przez parę lat, nawet nie miesięcy. Tak naprawdę nasuwa się nam tu pytanie podstawowe. Audytor przekonuje, że wszystkie czynności związane z rewizją finansową, które przeprowadzał w spółce GetBack, przeprowadzał prawidłowo, zgodnie z zasadami sztuki nadzoru. Jeśli to jest prawda, to tak naprawdę pan minister był tu delikatny, bo ja bym powiedziała, że te wydarzenia pokazują, że w ogóle możemy sobie dać spokój z badaniem ksiąg. Jeżeli bowiem audytor faktycznie dokonuje wszystkiego zgodnie ze sztuką finansową, zgodnie z zasadami dobrych praktyk i obowiązkami, a dochodzi do oszustwa na bardzo dużą skalę, to tak naprawdę można zadać pytanie: Po co nam te badania, po co w ogóle działalność nadzorcza i badania biegłych, które do niczego nie prowadzą? Jeżeli natomiast audytor nie mówi prawdy i ponosi, można powiedzieć, odpowiedzialność za tę całą sytuację, bo przymykał oczy na nieprawidłowości, to prawda jest jeszcze smutniejsza, ponieważ chodzi o źle zorganizowane państwo prawa, do którego obywatele w zasadzie nie mogą mieć zaufania, a już na pewno nie mogą go mieć do rynku finansowego. Tak jak powiedziałam, ta dyskusja jest potrzebna. Zmiana w nadzorze jest konieczna, by przywrócić wiarygodność w ogóle nadzoru finansowego, nadzoru audytowego. Mamy z tym ogromne problemy, co rzutuje też na cały rynek kapitałowy w naszym kraju. Ale, panie ministrze, nie może tu chodzić o powoływanie nowych stanowisk, nowych instytucji. Tego już naprawdę w polskiej administracji centralnej nie potrzebujemy. Obywatele mają dość wydawania pieniędzy. (Dzwonek) Chcemy o tej ustawie i o tej zmianie porozmawiać w ramach komisji, więc oczywiście rekomenduję dzisiaj przekazanie tej ustawy do Komisji Finansów Publicznych. Mam jednak nadzieję, że w toku tej debaty zmienicie zdanie na temat tego, czego tak naprawdę potrzebuje dzisiaj nadzór audytowy. Dziękuję bardzo.