Mówca: Bogdan Rzońca
Data: 2014-10-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, druk nr 2614. Wniesiony przez rząd projekt ma wedle rządu regulować działalność komisji lekarskich oraz stworzyć jednolity system orzecznictwa lekarskiego, bo w tej chwili organizacja i tryb postępowania regulowane są rozporządzeniami. Podstawowa zmiana w systemie wprowadzana niniejszym projektem polega na zastąpieniu trzyszczeblowego orzekania dwuszczeblowym, czyli zamiast wojewódzkiej, okręgowej i centralnej komisji lekarskich będą wedle projektu komisje okręgowe jako instancja pierwsza i komisja centralna jako instancja druga. Naturalnie projekt zakłada, że od orzeczeń komisji centralnej przysługiwać będzie odwołanie do sądu pracy albo sądu administracyjnego. Zakłada się, że komisje lekarskie będą właściwe w orzekaniu w stosunku do Policji, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej oraz CBA, pracowników kontroli skarbowej uprawnionej do stosowania środków przymusu bezpośredniego. Komisje lekarskie będą ustalały zdolność fizyczną i psychiczną kandydatów do służby w wymienionych formacjach, stopnień uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby, choroby pozostającej w związku z warunkami lub właściwościami służby albo związek śmierci funkcjonariusza z wypadkiem lub chorobą. Komisje będą orzekały w składzie co najmniej dwuosobowym, tak zakłada projekt. Projekt wprowadza jednolitą nomenklaturę dotyczącą orzeczenia zdolności do służby. Komisje, co jest nowością, będą częścią jednostki organizacyjnej powołanej do obsługi zadań organu emerytalno-rentowego określonego przez ministra spraw wewnętrznych. Obsługę komisji lekarskich zapewni Zakład Emerytalno-Rentowy MSW, a ich działalność sfinansuje budżet państwa. Ujednolicenie kategorii zdolności do służby polega na tym, że będą to trzy szczeble: a) zdolny do służby, b) zdolny do służby z ograniczeniem, c) niezdolny do służby. Podczas prac w podkomisji i komisji strona społeczna zwracała uwagę na to, że przez znaczną części czasu prace prowadzono nad projektami innymi niż te, które zostały pierwotnie dostarczone przez rząd stronie związkowej. Struktura działań komisji lekarskich zależeć będzie od ministra spraw wewnętrznych, będzie więc rozporządzenie o siedzibach rejonowych komisji lekarskich. Strona społeczna też akcentuje tę kwestię, gdzie będą rejonowe komisje lekarskie i czy nie pogorszy to dostępu do nich, jeśli chodzi o funkcjonariuszy. Bardzo kontrowersyjny jest zapis, propozycja rządu, żeby był dwuosobowy skład komisji lekarskich. Prowadzi to do tego, że przewodniczący składu orzekającego będzie tak naprawdę forsował swoje stanowisko i będzie to orzecznictwo jednoosobowe. W tym zakresie Prawo i Sprawiedliwość zgłosi poprawkę. Mocno dyskutowany był także zapis o dwuinstancyjności orzecznictwa. Budzi to sprzeciw strony społecznej i posłów. Była zgłoszona poprawka na posiedzeniu komisji o utrzymaniu trzech instancji. Przepadła ona w głosowaniach, oczywiście zdecydowano o tym głosami koalicji. Nie wiadomo, gdzie będą wykonywane świadczenia orzecznicze. Do końca nie wiadomo, co będzie z pracownikami resortowej służby zdrowia, czy mają się zwolnić i zatrudnić od nowa. Lekarze przejdą do pracy w komisjach lekarskich. Czy to czasem nie ograniczy ich zdolności do pracy w innych obszarach? Brakuje w ustawie opisu kompetencji przewodniczącego komisji lekarskiej. Prawdopodobnie znajdzie się to w innym akcie, ale strona społeczna, i my także, uważa, że to powinno znaleźć się już w ustawie. Nie wiadomo, czy ustawa nie wygeneruje nowych kosztów. Oczywiście też podnoszono tę kwestię, dlaczego nie ma do projektu ustawy projektów aktów wykonawczych. Generalnie rzecz ujmując, podczas dyskusji w podkomisjach, w komisji strona społeczna początkowo protestowała przeciwko wprowadzonemu projektowi ustawy. Potem doszło do ocieplenia stosunków między stroną społeczną a rządową. To jest wynik tego, że podczas posiedzenia komisji rzeczywiście przedyskutowaliśmy bardzo mocno te postulaty, które kierowała strona społeczna. One zostały częściowo uwzględnione. (Poseł Tomasz Szymański: W większej części.) W większej części zostały uwzględnione. Stąd też jako klub Prawo i Sprawiedliwość zgłaszamy w dniu dzisiejszym właściwie dwie poprawki. Mianowicie w art. 40 w ust. 1 chcemy, by zdanie pierwsze otrzymało brzmienie: Rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej trzyosobowym. To był postulat strony społecznej, jednoznacznie prezentowany przez stronę społeczną. Uważamy, że orzecznictwo dwuosobowe doprowadzi do tego, że będzie to orzecznictwo jednoosobowe, z czym się nie zgadzamy. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom społecznym, ale także zdrowemu rozsądkowi, zgłaszamy tę poprawkę jako klub Prawo i Sprawiedliwość. W art. 51 w pkt 3 chcemy zgłosić poprawkę uściślającą, doprecyzowującą. Chodzi o poprawkę bardzo mocno dyskutowaną podczas posiedzenia Komisji Spraw Wewnętrznych w dniu 24 września 2014 r. Uważamy, że nasza poprawka, którą przekażę za chwilę panu marszałkowi, likwiduje niedomówienia dotyczące tego, jak rozumieć kwestię badania, pojedynczego badania czy badań, na które będzie kierowany funkcjonariusz. Czy będzie sam się godził na to badanie, czy będzie też kierowany przez swojego szefa? Przedkładam te dwie poprawki. Jeśli chodzi o głosowanie, uzależnimy je w tej kwestii od decyzji Sejmu w sprawie naszych poprawek. Dziękuję bardzo.