Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-01-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W obecnej kadencji Izba ta kilkukrotnie udowodniła, zwłaszcza przy projektach antytytoniowych, że jest wola polityczna, aby podejmować odważne politycznie decyzje wzmacniające prozdrowotną politykę publiczną. Stajemy przed kolejnym takim wyzwaniem i przed szansą. Wierzę, że w tej kadencji Sejmu uda się postawić ten odważny krok w kierunku ograniczenia konsumpcji alkoholu. Cieszę się, że będziemy mogli pracować nad szerszym wachlarzem propozycji. Nieustannie namawiam Ministerstwo Zdrowia i rząd, by także przyłączyli się do Wysokiej Izby, przedstawiając swój projekt ustawy. Poselskie projekty ustaw zmieniających ustawę o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi złożone przez moje ugrupowanie, Polskę 2050, oraz klub Lewicy nie są tożsame, ale mają ten sam cel - ograniczenie konsumpcji alkoholu. Eksperci zdrowia publicznego jasno wskazują, że to właśnie holistyczne podejście do wyzwania poprzez ograniczenie dostępności ekonomicznej, ale także fizycznej jest jedną z kluczowych kwestii. W tej Izbie kilka miesięcy temu przeprocedowaliśmy ustawę podwyższającą stawki akcyzy na alkohol. Niestety nie uzyskała ona akceptacji pana prezydenta. Wielka szkoda. Niemniej wierzę, że wypracowane w komisji rozwiązania z obu naszych projektów poselskich, które są odpowiedzią na wyzwanie ograniczenia dostępności fizycznej alkoholu, zyskają akceptację Wysokiej Izby, Senatu oraz prezydenta. Dostępność fizyczną możemy ograniczyć poprzez ograniczenie możliwości sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych i wczesnoporannych. Dotychczas to samorządy mogły decydować o takim rozwiązaniu i już ok. 200 z nich na takie rozwiązanie się zdecydowało. To, co nas odróżnia w przypadku obu tych projektów, to pozostawienie tej możliwości nadal w rękach rad gmin, niemniej z możliwością rozszerzenia tego ograniczenia do godz. 9, bądź też narzucenie całkowitego zakazu między godz. 22 a godz. 6 rano. Dlaczego tak ważne jest to, żeby rozszerzyć tę możliwość do godz. 9? Bo to jest właśnie jeden z największych problemów, że przed pracą nie tylko pracownicy branży budowlanej, ale także alkoholicy wysoko funkcjonujący, pracownicy w białych kołnierzykach zatrzymują się przed sklepami, żeby nabyć alkohol i go spożyć, w trakcie czy po pracy, ale i mieć świadomość, że są w posiadaniu alkoholu i jeżeli będą mieli taką potrzebę, to będą mogli go użyć. Drugim czynnikiem, który przyczyni się do spadku konsumpcji alkoholu, jest całkowite pozbawienie możliwości reklamy i promocji wszystkich napojów alkoholowych, z tym piwa, a według nas także napojów, które mogą imitować te produkty wyglądem, zapachem, smakiem, znakiem graficznym czy marką. Czyli najczęściej będą to piwa bezalkoholowe. Dotychczasowe przepisy w tej kwestii były pełne luk. Producenci alkoholu korzystali z nich, promując piwa 0% czy napoje bezalkoholowe w taki sposób, że dla wielu ludzi, zwłaszcza młodych, stawały się one bramą do sięgania po te prawdziwe. Ta oferta była skierowana zwłaszcza do ludzi młodych. To przecież przed festiwalami muzycznymi rozdawano produkty, na których małą czcionką było napisane, że jest to produkt bezalkoholowy. W przestrzeni publicznej nazwa marki utrwaliła się jednak jako piwo zawierające alkohol. Nie możemy udawać, że problem nie istnieje. Badania pokazują, że młodzi ludzie, którzy regularnie piją napoje bezalkoholowe, częściej później sięgają po alkohol. Aby zakaz reklamy osiągnął swój cel, musimy zablokować wszystkie sposoby jego obejścia. Różnic między nami jest wiele, ale skupmy się na tym, co nas będzie łączyło w dalszej pracy nad tymi przepisami w komisji. One są, szanowni państwo, po prostu potrzebne. Czekaliśmy na to długo, ale wierzymy, że w trakcie tej kadencji Sejmu jesteśmy w stanie osiągnąć kompromis i zachęcić Wysoką Izbę do poparcia tego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)