Mówca: Sławomir Ćwik
Data: 2026-01-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polski 2050 przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy zmieniającej Kodeks rodzinny i opiekuńczy poprzez wprowadzenie instytucji rozwodu pozasądowego. Faktycznie postępowanie w sprawie orzeczenia rozwodu nie jest celem działania państwa. Celem jest oczywiście trwanie małżeństwa w jak najlepszej kondycji, co zostało zapisane w konstytucji, gdzie małżeństwo jest pod szczególną ochroną. Niemniej jednak państwo wprowadziło sposób rozwiązania małżeństwa, możliwość przeprowadzenia rozwodu, ponieważ życie układa się tak, a nie inaczej. Czasami dalsze trwanie małżeństwa nie jest możliwe. Oczywiście to, co w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość pani poseł Bartuś powiedziała o tym, że małżonkowie składając przysięgę na trwałość małżeństwa, powinni się do niej stosować, jest prawdą. Kiedy spojrzymy jednak na liczbę pozwów o rozwód i liczbę rozwodów orzekanych w skali roku w polskich sądach, to zobaczymy też, że tego zjawiska, jakim jest rozwód małżonków, nie możemy pomijać. Musimy przyjąć do wiadomości, że jest to już dzisiaj normalnym zjawiskiem, można niestety wręcz powiedzieć, że powszechnym. Państwo twierdziliście tutaj, że w interesie państwa, także ze względu na problemy demograficzne, jest trwanie małżeństwa i utrudnianie jego rozwiązania. Zgodnie jednak ze statystykami ponad 40% rozwodów orzekanych jest w przypadku związków bezdzietnych. Chyba nie liczycie państwo na to, że gdy państwo będzie utrudniało przeprowadzanie rozwodów, to pojawią się dzieci. To naprawdę jest oczekiwanie, które nie ma żadnego uzasadnienia w praktyce i w życiu. Można wręcz powiedzieć, że w interesie państwa jest to, aby te osoby weszły w nowe związki, ponieważ można liczyć na to, że w tych związkach pojawią się dzieci. To jest w interesie państwa. Jeżeli w sytuacji, gdy małżeństwo jest bezdzietne, jest zgodna wola małżonków, aby przeprowadzić rozwód, być może także po to, żeby wejść w nowe związki, to utrudnianie tego procesu naprawdę nie jest w interesie państwa. To państwo określa sposób, w jaki dojdzie do rozwiązania małżeństwa. W tej chwili orzekane jest to w sądach okręgowych, w postępowaniu zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego. To oczywiście jest utrudnieniem dla znacznej części społeczeństwa. Nawet wizyta w miastach, gdzie znajdują się sądy okręgowe, jest utrudnieniem. Mogliby oni skorzystać z możliwości przeprowadzenia postępowania w gminach, w których zamieszkują, tam, gdzie mogą zawrzeć związek małżeński. Dlaczego więc chcecie sprawić, aby osoby z mniejszych miejscowości miały trudniej w porównaniu z tymi, które mieszkają w dużych miastach, gdzie znajdują się sądy okręgowe? Warto zwrócić na to uwagę. Projekt ustawy zawęża okoliczności, w których może dojść do rozwiązania związku małżeńskiego w trybie pozasądowym. Musi to być małżeństwo, które trwa ponad rok. Ten tryb nie jest dopuszczalny dla małżonków tuż po zawarciu związku małżeńskiego, gdy, można powiedzieć kolokwialnie, pierwsza kłótnia mogłaby zakończyć ten związek. Jest to okres karencji od chwili zawarcia związku małżeńskiego. Nie może w tym związku być małoletnich dzieci, nie może być wspólnych dzieci poczętych. Dopuszczamy więc sytuację, że jeżeli w czasie trwania związku małżeńskiego doszło do poczęcia dziecka, ale z kimś spoza związku małżeńskiego, to dla dobra tego dziecka możliwe jest przeprowadzenie bardzo szybkiej procedury administracyjnej, żeby jego ojcem był już ojciec biologiczny, ojcem oficjalnym w nowym związku małżeńskim. Proszę to też wziąć pod uwagę. Ponieważ projekt jest dobry, Polska 2050 będzie oczywiście popierała dalsze prace nad nim. Na posiedzeniach komisji będziemy zwracali uwagę m.in. na kwestię dotyczącą tego, czy zasadnym byłoby wprowadzenie jeszcze (Dzwonek) mediacji pomiędzy oświadczeniem o zamiarze rozwiązania związku a złożeniem wniosku o jego rozwiązanie. Dziękuję. (Oklaski)