Mówca: Włodzimierz Nykiel
Data: 2018-12-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z projektu ustawy budżetowej na 2019 r. wynika, że dochody podatkowe będą stanowiły prawie 93% wszystkich dochodów budżetu państwa. Tak więc olbrzymią większość dochodów dostarczają budżetowi podatnicy rozmaitych podatków. Myślę, że dobrze byłoby im za to podziękować. Oczywiście państwo powinno dbać o prawa tych podmiotów, które umożliwiają jego funkcjonowanie, czyli podatników. Niestety nie ulega wątpliwości to, że prawa podatnika w Polsce nie są dostatecznie chronione. Obok przepisów ograniczających prawa podatnika w prawa te godzi niski poziom legislacji. W Polsce prawo podatkowe tworzone jest chaotycznie, bez długofalowej wizji. Często jest tak, że projekty nie podlegają konsultacjom społecznym, regulacje są zmieniane przed wejściem w życie, a ustawy podatkowe są niezrozumiałe nie tylko dla podatników, ale i dla organów podatkowych, notabene są niezrozumiałe także dla językoznawców. Prawo podatkowe jest niestabilne. W następstwie tego podatnik ma olbrzymie trudności w ustaleniu zakresu własnych praw i obowiązków. Pamiętać należy przy tym, że gromadzenie najważniejszych podatków oparte jest przede wszystkim na tzw. zasadzie samoobliczenia, czyli to na podatniku ciąży obowiązek obliczenia podatku i wpłacenia go na rachunek organu podatkowego. A więc to podatnik odpowiada za właściwe ustalenie stanu faktycznego i interpretację prawa podatkowego. Jeśli popełni błąd, poniesie dotkliwe konsekwencje. A więc jeśli państwo sknoci przepisy podatkowe, to odpowiada za to podatnik. W toku stosowania prawa podatkowego dochodzi również do naruszeń praw podatników. Polegają one m.in. na przerzucaniu ciężaru dowodów na podatników, zastępowaniu zeznań np. przepytywaniem pracowników przedsiębiorcy, na redukowaniu roli indywidualnych interpretacji podatkowych, na nieuzasadnionym kwestionowaniu odliczenia przez uczciwych podatników podatku naliczonego w VAT. Niestety widoczny jest brak zaufania podatników do organów podatkowych i tych organów do podatników. Podobna ocena, jak się wydaje, legła również u podstaw regulacji ustawy Prawo przedsiębiorców z 2018 r., która miała wzmocnić pozycję przedsiębiorcy, także będącego podatnikiem, a która w znacznym stopniu powtarza istniejące już regulacje i zasady w tym zakresie. Na tle takiego stanu rzeczy potrzebne jest zagwarantowanie dostatecznie silnych instrumentów ochrony praw podatnika. Takim instrumentem może być mająca formę ustawy Karta Praw Podatnika, w której w prosty i zwięzły sposób będą one określone. Celem karty byłoby zapewnienie należytej ochrony praw podatników, w tym odpowiednie wyważenie interesu publicznego i prywatnego w prawie podatkowym, oraz podniesienie świadomości społecznej w zakresie praw podatnika. Karta występuje dziś w wielu państwach np. w 2/3 państw OECD. Przyjęcie jej w Polsce oznaczałoby dołączenie naszego kraju do grona tych państw. To jest pierwsza kwestia, jaką chciałem poruszyć. Druga, inna - niekiedy słyszymy, że pozycja naszej nauki w świecie jest zbyt niska. Podstawowa przyczyna tego stanu rzeczy to na pewno zbyt niskie nakłady na tę sferę, zbyt niskie zwłaszcza, abyśmy gonili Europę. Te nakłady są u nas znacznie poniżej średniej europejskiej. Jeżeli ponosimy niskie nakłady, nie oczekujmy wielkich rezultatów. W takiej sytuacji Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska proponuje poprawki do budżetu podwyższające nasze nakłady na naukę. Dziękuję. (Oklaski)