Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2016-07-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Zdrowia i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym dokumencie ˝Sprawozdanie z wykonania ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r.˝. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 27 stycznia 2016 r. wyżej wymieniony rządowy dokument z druku nr 205 do Komisji Zdrowia oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia. Komisje przyjęły dokument na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2016 r. i wnoszą o to, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć sprawozdanie z druku nr 205. Wszelkie działania prowadzonej polityki państwa wobec problemów alkoholowych są podejmowane w ramach systemu profilaktyki opartego na trzech programach: gminnym, wojewódzkim oraz na ˝Narodowym programie profilaktyki rozwiązywania problemów alkoholowych na lata 2011-2015˝. Sprawozdanie, które było tematem merytorycznej dyskusji na posiedzeniu połączonych komisji, przedstawia najważniejsze dane dotyczące problemów alkoholowych w Polsce, a także działania podejmowane w celu ograniczenia szkód spowodowanych przez konsumpcję alkoholu oraz przeciwdziałania im. Istotnym wskaźnikiem pokazującym zmiany w spożyciu alkoholu na przestrzeni lat jest wielkość spożycia 100-procentowego alkoholu w przeliczeniu na 1 mieszkańca. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2014 r. spowolniony został trend wzrostowego spożycia alkoholu. Najbardziej spadło spożycie napojów spirytusowych, z 37,2% do 34,1%, w odniesieniu do roku 2013. Odpowiednio udział spożycia piwa wzrósł z 55,7% do 57,9%, a udział spożycia wina wzrósł z 7,2% do 8% w 2014 r. Był to pierwszy zanotowany wzrost udziału wina w strukturze spożycia alkoholu od roku 1998. Niewątpliwie wpływ na zmiany spożycia ma każdorazowe podniesienie akcyzy na wyroby spirytusowe. Wzrost ten spowodował spadek dostępności cenowej tego alkoholu. Trzeba również dodać, że w 2014 r. zmniejszyła się dostępność fizyczna alkoholu - z 244 osób na punkt sprzedaży alkoholu w 2010 r. do 273 osób w 2014 r. Przy okazji ograniczenia dostępności alkoholu trzeba zwrócić uwagę na reklamy produktów alkoholowych w telewizji. W 2014 r. czas antenowy na reklamy piwa wzrósł o 1/3 w porównaniu z 2013 r. Szkody zdrowotne związane z piciem alkoholu są najistotniejszym problemem w zakresie zdrowia publicznego. Choroby występujące na tle używania alkoholu to przede wszystkim urazy, zaburzenia umysłowe i psychiczne, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, nowotwory, choroby układu sercowo-naczyniowego, immunologiczne i inne. W 2014 r. zwiększyła się liczba placówek leczenia uzależnienia od alkoholu. Wzrosła liczba poradni w zakresie leczenia uzależnienia od alkoholu, powstały dzienne oddziały terapii oraz utworzono jeden całodobowy oddział dla uzależnionych. Liczba pacjentów objętych opieką w 2014 r. wynosiła 347 705 i była nieznacznie większa niż w roku 2013. Należy dodać, że wzrosła też liczba osób posiadających wysokie kwalifikacje w dziedzinie leczenia osób uzależnionych oraz pomocy dla członków ich rodzin. Nakłady w Narodowym Funduszu Zdrowia na kontrakty w 2014 r. wzrosły o ok. 8 mln zł. Problem stanowi fakt, iż w ok. 9% powiatów nie funkcjonują placówki w zakresie leczenia uzależnień od alkoholu. Bardzo niepokojącym zjawiskiem w zakresie problematyki alkoholowej jest spożywanie alkoholu przez dzieci i młodzież. Na uwagę również zasługuje niepokojący fakt, że zmniejsza się liczba placówek pomagających dzieciom z rodzin zmagających się z problemami alkoholowymi. Występuje brak stabilności systemu pomocy dzieciom, które zostały dotknięte problemem alkoholowym w rodzinie. Jeżeli zaś chodzi o profilaktykę dla dzieci i młodzieży, to należy stwierdzić, że niewielka liczba gmin efektywnie realizuje działania profilaktyczne. Wiele z tych programów posiada niepotwierdzoną skuteczność. W 2014 r. zwiększyła się aktywność służb, m.in. policji, pomocy społecznej, w zakresie przeciwdziałania przemocy i podejmowania interwencji w wymagających tego sytuacjach. Niepokój budzi jednak fakt spadku liczby przeprowadzonych kontroli w punktach sprzedaży alkoholu w 2014 r. Zmniejsza się liczba wypadków na drogach z udziałem osób nietrzeźwych, a tym samym liczba zabitych i rannych w tych wypadkach. Trzeba dodać, że w 2014 r. zmniejszyła się również liczba ujawnionych osób, które prowadziły pojazd pod wpływem alkoholu. Powodem tego stanu rzeczy są wzmożone kontrole policji oraz podejmowane działania edukacyjno-informacyjne. W 2014 r. przeprowadzono na drogach ponad 15 mln kontroli trzeźwości wśród prowadzących pojazdy. Reasumując, opinia połączonych komisji jest pozytywna. Dziękuję bardzo.