Mówca: Ewa Lieder
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Chciałam powiedzieć: Szanowni Państwo Ministrowie! Nie widzę jednak nikogo. O, tu się pan schował. Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! (Poseł Anna Paluch: Wszystko jawne.) Dobrze, dobrze, ale nie zauważyłam, jestem tylko człowiekiem. Dziś pochylamy się nad wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który rok temu orzekł, że art. 129 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwotnie projekt zakładał, że osoby, które zgłosiły wnioski po upływie 2-letniego, niekonstytucyjnego terminu, uzyskują nowy, 3-letni termin na wystąpienie z roszczeniem, liczony od dnia wejścia w życie nowelizacji. Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju zainicjowało zmiany prowadzące do wykluczenia z prawa do odszkodowania mieszkańców, którym termin na roszczenie już upłynął. Jak wiadomo, na wystąpienie z roszczeniami niekonstytucyjne przepisy dawały tylko 2 lata, a często sama budowa lotniska trwała dłużej, przez co mieszkańcy o prawie do odszkodowania dowiadywali się już po jego wygaśnięciu. W efekcie niekonstytucyjne przepisy ustawy doświadczyły boleśnie obywateli, którzy dodatkowo podczas naprawy i zmiany niekonstytucyjnych przepisów zostali całkowicie pominięci. Trybunał Konstytucyjny udowodnił, że krzywda jest po stronie tych obywateli, jednak żadne zadośćuczynienie ich nie obejmie. Dla nich zatem wyrok trybunału pozostaje bez znaczenia tak jak i dzisiaj procedowany projekt. Jak podkreślił rzecznik praw obywatelskich, chęć ograniczenia wydatków budżetowych nie może odbywać się kosztem osób, których konstytucyjne prawa naruszono. (Oklaski) Ponadto, jak udowodnili naukowcy, mieszkanie w pobliżu lotniska może zwiększyć ryzyko śmierci w wyniku udaru oraz chorób sercowo-naczyniowych. Specjaliści dowiedli, że osoby narażone na wysokie natężenie hałasu lotniczego nawet 5-krotnie częściej wymagają leczenia szpitalnego lub umierają w wyniku wspomnianych schorzeń, i to są fakty. Wydaje się zatem, że wszelkie negatywne skutki budowy lotnisk w mieście w całości spadały na barki sąsiadujących z nimi mieszkańców, którzy teraz nie otrzymają żadnego zadośćuczynienia. Różne są też wyliczenia, szacunki w zakresie wypłacanych odszkodowań. Rzeczywistych wyliczeń, które obejmowałyby kwoty roszczeń w pełni zasadnych, na tę chwilę po prostu brakuje. Ocena finansowych skutków regulacji nie jest poparta żadnymi rzetelnymi, eksperckimi analizami. Jeśli roszczenia miałyby dotyczyć łagodzenia skutków mieszkania w pobliżu lotniska w kontekście jakości życia mieszkańców, to wyliczenia te wyglądałyby zupełnie inaczej niż w wypadku wywindowanych przez firmy prawnicze wysokości odszkodowań, o których mówił na posiedzeniu komisji minister Wild. W obecnym kształcie projekt nie wypełnia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trudno zatem przyznać, że prawo, które mamy za zadanie wprowadzić w życie, jest prawem dobrym i właściwym. Tego rodzaju spór prawny i społeczny pomiędzy dwiema pełnoprawnymi stronami cywilnoprawnymi wymaga bardziej precyzyjnych analiz, zwłaszcza finansowych. Mimo tych niedociągnięć i tego, o czym mówiłam, projekt jest jednak krokiem do przodu. Myślę, że trzeba dać mu szansę, i mam wielką nadzieję, że poprzecie państwo poprawki, które zostały złożone, z którymi się zgadzamy i które również poprzemy. O tym, czy dać temu projektowi szansę, zdecydujemy w trakcie głosowań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)