Mówca: Krzysztof Sitarski
Data: 2016-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Kukiz’15 w sprawie sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, druki sejmowe nr 648 i 658. Ustawa w swoim pierwotnym kształcie i brzmieniu weszła w życie i obowiązuje od 1 czerwca 2003 r. Projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym wpłynął do Sejmu 16 czerwca, zaś 23 czerwca br. miało miejsce pierwsze czytanie w komisji sejmowej. Pytanie jest takie: Czy ten projekt ustawy przyczyni się do przejezdności szlaków kolejowych? Czy Prawo i Sprawiedliwość ma pomysł na systemowe rozwiązania w dziedzinie zrównoważonego transportu, patrząc na to, że 99% środków alokowanych przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych idzie na projekty drogowe? Zgodnie z uzasadnieniem projektodawców nowe przepisy mają służyć uproszczeniu oraz przyspieszeniu prac związanych z przygotowaniem i wykonaniem kolejowych inwestycji infrastrukturalnych. Klub Kukiz’15 studzi jednak ten optymizm. Chociażby przepisy, które pozwalają na zmianę decyzji o ustalenie lokalizacji linii kolejowej bez konieczności pozyskiwania zgody wszystkich stron postępowania, są trudne do przełknięcia. Ponadto posłowie i wnioskodawcy przedłożyli także inne zmiany w ustawie o transporcie kolejowym. Przytaczam najważniejsze. W art. 9q zniesienie wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich przy decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej może implikować spore kontrowersje, a nawet spór przy przebiegu szlaku kolejowego. Spółka PKP Polskie Linie Kolejowe nabywa z mocy prawa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych nabytych z mocy prawa przez Skarb Państwa lub stanowiących jego własność i prawo własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na tych nieruchomościach. Jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub gospodarczy, Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego może zrzec się w całości lub w części prawa do odszkodowania za nieruchomości przeznaczone na cele inwestycji kolejowej. Budzi kontrowersje fakt, że właściwy organ nadzoru budowlanego może wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie linii kolejowej pomimo niespełnienia wymagań ochrony środowiska. Brak w tej ustawie impetu i polotu legislacyjnego. Odświeżono dawne regulacje, dodano machinalnie uprawnienia dla zarządcy infrastruktury kolejowej. Dalej wszystko po staremu. Moloch i monopolista PLK oraz jednostki samorządu terytorialnego z ograniczonym budżetem mają prawo budować linie kolejowe. Brakuje jasnych zasad przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy linii kolejowej. Powiedzmy sobie jasno: za transport kolejowy odpowiada polski rząd. W tym miejscu należy zapytać: Czy w Polsce przewidywana jest realizacja transeuropejskich kolejowych korytarzy i transportu towarowego? Czy nowe lokalizacje przy braku inwestycji w stare linie kolejowe obniżą koszty zarządzania infrastrukturą i koszty przewozów kolejowych? Czy będą preferencyjne stawki dostępu do infrastruktury PLK dla przewozów intermodalnych, np. port - hub - docelowy terminal lądowy? Czy dalej będą zawieszane szlaki kolejowe na rok czy dłużej? Reasumując, dla konkurencyjności transportu kolejowego wobec m.in. drogowego ważne jest, by sieć kolejowa była na tyle rozwinięta, by ewentualne modernizacje nie ograniczały przepustowości systemu. Należy tutaj dodać, że w 2015 r. przeciętna prędkość handlowa pociągów wynosiła ok. 23 km/h przy wysokim wskaźniku opóźnień, przy konieczności przejazdów po wyznaczonych objazdach, co jeszcze podnosi już wysoką energochłonność przewozów. Mamy tutaj do czynienia z wysokimi kosztami frachtu. Celowość projektu ustawy warunkowana jest nadrobieniem zaległości w tej dziedzinie transportu, a także koniecznością pełnego wykorzystania środków Unii Europejskiej z Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ na lata 2014-2020. Intencje dobre, jednak sposób wykonania daleki od ideału. Jednak klub Kukiz’15 poprze projekt, biorąc pod uwagę specyfikę dotyczącą potrzeby pełnej realizacji ˝Krajowego programu kolejowego˝, a także wsparcie kolejnictwa w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)