Mówca: Czesław Gluza
Data: 2014-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Platforma Obywatelska wobec rządowych dokumentów: Informacja Rady Ministrów o realizacji działań wynikających z ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ w 2011 roku (druk nr 1597) wraz ze sprawozdaniem Komisji Zdrowia (druk nr 1819), a także: Informacja Rady Ministrów o realizacji działań wynikających z ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ w 2012 roku wraz ze stanowiskiem Komisji Zdrowia (druki nr 1960 i 1984). Jak już wspomnieli moi przedmówcy, sprawozdawcy komisji, te dokumenty są komplementarne, wzajemnie się uzupełniające i zwłaszcza ten drugi może być traktowany jako kontynuacja, oczywiście poszerzona, informacji ujętych w sprawozdaniu za rok 2011. Na wstępie chcę zaznaczyć, że klub Platformy Obywatelskiej wysoko ocenia zawartość merytoryczną i faktograficzną sprawozdania rządowego. Jest ono bardzo obszerne. Obszerne nie zawsze znaczy treściwe, ale w tym przypadku tak jest. Oba liczą grubo ponad 600 stron, więc jest to materiał wart przestudiowania, materiał dostarczający rzetelnej wiedzy. Ponadto chcę zaznaczyć, że klub Platformy Obywatelskiej popiera stanowisko zawarte w obu sprawozdaniach komisji i wnosi o przyjęcie przez Wysoki Sejm, zgodnie ze sprawozdaniami komisji, informacji zawartych w drukach nr 1597 i 1960. Podstawą prawną do złożenia tych informacji jest art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. ˝Krajowy program przeciwdziałania narkomanii na lata 2011-2016˝ jest czwartym programem opierającym się na zasadzie zrównoważonego podejścia, według którego w rozwiązywaniu problemów narkotyków równie ważne są działania z zakresu redukcji popytu na narkotyki - tutaj mamy profilaktykę i leczenie - jak i ograniczanie podaży poprzez działania służb mających na celu walkę z nielegalnym rynkiem narkotyków. Celem ogólnym nowego ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ jest przede wszystkim ograniczenie używania narkotyków i związanych z tym problemów społecznych i zdrowotnych. W ramach tego programu określonych zostało pięć strategicznych obszarów, w których podejmowana jest interwencja. Pierwszy to profilaktyka; drugi to leczenie, rehabilitacja, ograniczanie szkód zdrowotnych i reintegracja społeczna; trzeci to ograniczanie podaży; czwarty to współpraca międzynarodowa, o której tutaj mówiono; piąty to badania i monitoring, bo bez prawidłowo zdiagnozowanego zjawiska trudno o remedium. Jak tutaj również już wspomniano, krajowy program na lata, ten wcześniejszy, 2006-2010 oraz obecny, na lata 2011-2016, są w pełni zintegrowane ze strategią antynarkotykową i planem działania Unii Europejskiej. Informacja o realizacji działań wynikających z ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ jest corocznie przedkładana Radzie Ministrów, która z kolei przedstawia ją Wysokiemu Sejmowi. Jest to określone również terminowo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Jak już wspomniałem, obie te informacje to bardzo obszerne dokumenty rozpoczynające się od uwag wstępnych poprzez epidemiologię zjawiska narkomanii w naszym kraju - tutaj jest podsumowanie sytuacji epidemiologicznej i w tych stwierdzeniach dotyczących roku 2011 i roku 2012 mamy w zasadzie analogiczną diagnozę. Pocieszające jest to, że w roku 2012 stwierdzono, że wśród osób dorosłych rozpowszechnianie używania substancji psychotropowych, chodzi głównie o marihuanę, może świadczyć o pewnym spadku ich popularności. Mówię o kategorii populacji dorosłych. Wśród młodzieży utrzymuje się to raczej na niezmienionym poziomie. Proszę państwa, ten materiał faktograficzny i to sprawozdanie są oparte na - o czym wspominał pan minister - około 2300 kwestionariuszach, a więc baza informacyjna jest bardzo szeroka, począwszy od instytucji centralnych, poprzez, co ważne, samorządy. I tutaj chciałbym chwilę się zatrzymać, gdyż jako były samorządowiec chcę powiedzieć, że ten kierunek - współpraca, jest o tym w sprawozdaniu mowa, z samorządami - powinien być, wydaje mi się, priorytetem i niezależnie od tego, że są wnioski skierowane również pod adresem Ministerstwa Edukacji Narodowej, tutaj jedno nie wyklucza drugiego, to powinien być położony nacisk na współpracę z samorządami. W tym kontekście jest niewątpliwie dobrą informacją to, że zwiększył się udział samorządów wojewódzkich, czyli urzędów marszałkowskich, oraz samorządów gminnych, choć notujemy tutaj nieco spadek w kwotach ogólnych na rok 2012 w porównaniu z rokiem 2011. Natomiast samorządy te wydają więcej pieniędzy na profilaktykę. W 2012 r. mieliśmy do czynienia z nowym zjawiskiem, o którym mówił tutaj pan minister, tzn. mogliśmy ocenić już ponad roczne stosowanie regulacji art. 62a, który wszedł w życie bodajże 7 grudnia 2011 r. Pan minister przytaczał już tutaj dane, ile spraw na mocy tego przepisu osądziły sądy, jak również prokuratury, ile spraw zostało umorzonych. Przytoczono dane dotyczące osadzonych, więc pominę już te dane. Szanowni państwo, jeśli chodzi o wydatki poniesione w 2011 r. na realizację krajowego programu, to te dane są przybliżone, ponieważ nie zawierają wszystkich wydatków poniesionych na realizację tego programu z uwagi na brak informacji z niektórych instytucji. Nie jest to jakaś zła wola - część tych instytucji nie jest w stanie wyodrębnić poniesionych wydatków. Jest to kwestia, powiedzmy, zapisów budżetowych. Nie wiem, czy te dane tutaj padły, ale w roku 2011 całkowite nakłady, które zostały udokumentowane i o których można było pozyskać wiedzę, skierowane na realizację ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ wyniosły ponad 203 mln zł. W 2012 r. ta kwota była nieco niższa, ale te dane, tak jak mówię, mogą być mylące, bo 2012 r. chyba nie obejmuje wszystkich wydatków. Wspomniałem o wydatkach samorządów terytorialnych, o wydatkach w rozdzieleniu na samorząd wojewódzki i samorządy gminne. Myślę, że tendencja jest pozytywna. Narodowy Fundusz Zdrowia zwiększył swoje wydatki o 3 mln zł w 2012 r., do kwoty ponad 48 mln zł. Kończąc, chcę powiedzieć, że bardzo bogaty jest również zakres wniosków, które zostały sformułowane w tym sprawozdaniu. Mówił o nich pan minister, mówili o nich sprawozdawcy komisji, pan poseł Miller, pan przewodniczący Latos. Chciałbym do tego dodać, a może raczej to uzupełnić, że jeśli chodzi o tę profilaktykę uniwersalną, to nacisk powinien być jednak położony na szkoły, szersze zaangażowanie ministra edukacji narodowej (Dzwonek), a duży nacisk - na współpracę z samorządami. Dziękuję za uwagę.