Mówca: Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, pani marszałek. Oczywiście z przyjemnością odpowiem na wszystkie pytania dotyczące ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, do projektu rządowego. Domyślam się, że na pytania dotyczące poselskiego projektu ustawy o psychoterapeutach będzie odpowiadała pani posłanka, której serdecznie dziękuję za złożenie wniosku o skierowanie projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty do Komisji Zdrowia, podczas gdy rządowy projekt ustawy o zawodzie psychologa zostanie skierowany decyzją Prezydium Sejmu do połączonych Komisji Zdrowia oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. To dobra decyzja, dlatego że te korespondujące ze sobą materie są materiami różnymi i inne gremia powinny się nad obiema tymi ustawami pochylać. Bardzo serdecznie dziękuję za ten wniosek. Mam nadzieję, że zyska poparcie większości sejmowej. Dziękuję także za wszystkie głosy w tej debacie, dziękuję za wszystkie stanowiska klubu i dziękuję za pytania oraz uwagi. Nad wszystkimi uwagami, propozycjami doprecyzowania pewnych aspektów czy wyjaśnienia ich będziemy oczywiście jako Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej pochylać się w trakcie prac połączonych komisji, ale już teraz pozwolę sobie odnieść się do kilku powtarzających się kwestii. Pojawiło się pytanie i wątpliwość, dlaczego w ustawie o zawodzie psychologa dopuszcza się stosowanie czy są przepisy dotyczące prowadzenia psychoterapii przez psychologów, a nie jest to zarezerwowane wyłącznie dla ustawy o zawodzie psychoterapeuty. Po pierwsze dlatego, że taki stan rzeczy, że psychologowie świadczą usługi psychoterapeutyczne, jest stanem obecnym, jest stanem regulowanym wręcz w tej dalece niedoskonałej ustawie z 2001 r. Rzeczywistość jest taka, że psychologowie nie na wyłączność, ale świadczą usługi psychoterapeutyczne w swojej praktyce. Oczywiście czyniąc to podczas działalności w ramach ochrony zdrowia, podlegają także odrębnym przepisom regulującym kwestię psychoterapii. Kiedy ustawa o zawodzie psychoterapeuty i samorządzie psychoterapeutów zostanie przyjęta, jeśli przyjęta zostanie, to oczywiście psycholog, który będzie świadczył psychoterapię także będzie odnosił się w swojej działalności do przepisów uwzględnianych w tej ustawie. Bo tak jak zostało tutaj już wspomniane, te trzy de facto zawody lekarza psychiatry, psychologa i psychoterapeuty są zawodami, które ze sobą korespondują, wszystkie ponoszą odpowiedzialność za zdrowie psychiczne, bezpieczeństwo i dobrostan psychiczny pacjentów, klientów czy odbiorców usług psychologicznych. Jeżeli chodzi o kwestie związane z tym, dlaczego akurat w przypadku psychologów to minister właściwy do spraw pracy, minister rodziny, pracy i polityki społecznej, ma sprawować nadzór nad samorządem zawodowym psychologów... Wynika to z bardzo prostej konstatacji, znowu związanej z rzeczywistością - psychologowie pracują w bardzo różnych branżach i w różnych obszarach. Obok psychologów funkcjonujących w ramach systemu ochrony zdrowia mamy liczną grupę psychologów pracujących w oświacie. Ale to nie wszystko. Psychologowie są zatrudnieni i pełnią ważne role w służbach mundurowych, zarówno tych podległych Ministerstwu Obrony Narodowej, jak i tych podległych Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji. Mamy psychologów sądowych, czyli wymiar sprawiedliwości. Mamy w końcu psychologów prowadzących prywatne, własne praktyki, będących pewnego rodzaju przedsiębiorcami prowadzącymi własną działalność. Z tego powodu, że tak wiele jest obszarów, w których zawód psychologa jest potrzebny, przydatny i funkcjonuje, pewnym kompromisem czy wspólnym mianownikiem jest powierzenie nadzoru nad samorządem właśnie ministrowi pracy, bo niezależnie od tego, w jakim sektorze, w jakim obszarze psycholog pracuje, to jest to właśnie praca, służba, usługa, świadczenie usług psychologicznych. Powiem szczerze, że kiedy słyszę przedstawicieli Konfederacji, którzy tak agresywnie i doniośle sprzeciwiają się wolności i samorządności, to myślę sobie, że państwa elektorat, wyborcy, osoby, które obserwują państwa działalność, muszą być nieco zdziwione, bo czymże innym jest powołanie samorządu zawodowego, czy to psychologa, czy psychoterapeuty, niż właśnie praktykowaniem samorządności? To nie ja ani pan poseł będziemy mieli określać zasady etyki zawodowej, zasady odstępowania od obowiązku opłacania składek czy inne procedury, które są związane z funkcjonowaniem tego zawodu. To właśnie sami psychologowie będą stanowili o swoich standardach zawodu. Jest to praktykowanie samorządności, praktykowanie wolności i nieprzeregulowywanie przez państwo, przez ustawodawcę zasad funkcjonowania tego ważnego zawodu. Zresztą każdy zawód zaufania publicznego, każdy zawód, który jest zawodem regulowanym, zawiera obowiązek przynależności do samorządu właśnie po to, żeby to nie ustawodawca, a samorząd, to środowisko mogło się samoregulować. W naszej ocenie jest to niewątpliwa wartość. Pojawiła się wątpliwość dotycząca uwzględniania w ustawie o zawodzie psychologa możliwości prowadzenia działalności naukowej, badań i działalności akademickiej. Wyjaśniam i doprecyzowuję, że ta działalność nie jest w ustawie traktowana jako jedno ze świadczeń psychologicznych. Jest to po prostu jeden z wymiarów wykonywania zawodu psychologa. Obok tychże świadczeń psychologicznych także ta ważna przecież działalność naukowo-badawcza psychologów jest uwzględniona. Kwestia związana z nostryfikacją dyplomów jest także już uregulowana w ustawie. Wszystkie pozostałe poprawki, które zostały w trybie roboczym przekazane, oczywiście przeanalizujemy. I na koniec, żeby z jednej strony uspokoić, a z drugiej strony obalić powtarzające się wątpliwości, ale nawet momentami, myślę - kłamstwa, że rzekomo projekt był konsultowany tylko z jakimś profilem organizacji czy podmiotów społecznych, po pierwsze, pozwalam sobie odesłać pana posła i wszystkich państwa do raportu z konsultacji, w Biuletynie Informacji Publicznej jest pełna lista podmiotów, z którymi projekt był konsultowany. Tak jak powiedziałam podczas swojego wystąpienia, tych podmiotów było ponad 70. Nie będę wszystkich 70 tutaj wymieniała, ale rozpocznę to wymienianie, żebyście państwo na własne uszy mogli usłyszeć, że nie, bynajmniej nie jest to żaden określony profil ideologiczny. Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Polskie Towarzystwo Psychologii Procesu, Stowarzyszenie Psychologów Chrześcijańskich, Stowarzyszenie Psychologów Sądowych w Polsce, Stowarzyszenie Psychologów Transportu w Polsce, Polskie Stowarzyszenie Studentów i Absolwentów Psychologii, Polskie Stowarzyszenie Psychologów i Terapeutów, Polska Federacja Psychoterapii, Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej, Polskie Towarzystwo Psychologii Behawioralnej, Wielkopolskie Towarzystwo Terapii Systemowej, Polskie Towarzystwo Terapeutyczne, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Uzależnień, Stowarzyszenie Ruch Pomocy Psychologicznej Integracja, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Gestalt, Instytut Terapii Gestalt, Instytut Analizy Grupowej ˝Rasztów˝, Polskie Towarzystwo Psychoanalityczne, Polskie Towarzystwo Psychoterapii Psychoanalitycznej, Polskie Towarzystwo Psychologii Klinicznej, Śląskie Stowarzyszenie Psychoterapeutów, Stowarzyszenie Intro, Polskie Stowarzyszenie Psychologii Społecznej, cały szereg instytucji akademickich, związki zawodowe, w tym oczywiście Ogólnopolski Związek Zawodowy Psychologów. To nie jest pełna lista, ale są to przykłady, które pokazują, że naprawdę, naprawdę ustawa o zawodzie psychologa została wzdłuż i wszerz skonsultowana z szeroką reprezentacją środowiska psychologicznego, tego środowiska, któremu my chcemy powierzyć możliwość samorządności, ustalania swoich standardów etycznych, przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych i samoregulowania funkcjonowania tego ważnego i potrzebnego, raz jeszcze podkreślam, potrzebnego nam wszystkim - i tym najmłodszym, i tym najstarszym - wsparcia psychologicznego. Serdecznie dziękuję.