Mówca: Piotr Szeliga
Data: 2012-10-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska przedstawić nasze stanowisko dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku tonażowy oraz niektórych innych ustaw. Podatek tonażowy, będący jednym z ważniejszych instrumentów polityki podatkowej państw członkowskich Unii Europejskiej wobec żeglugi morskiej, w polskim porządku prawnym jest regulowany przez ustawę z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym. Wejście tej ustawy w życie miało na celu w szczególności powstrzymanie niekorzystnego zjawiska przenoszenia zarejestrowanych w Polsce statków polskich armatorów do rejestrów innych państw oraz przywrócenie konkurencyjności polskich przedsiębiorstw żeglugowych. Z uwagi na fakt, że podatek tonażowy stanowi środek pomocy publicznej określony w komunikacie Komisji ˝Wytyczne Wspólnoty w sprawie pomocy publicznej dla transportu morskiego˝, już na etapie opracowywania ustawy o podatku tonażowym pojawiła się konieczność notyfikacji projektu ustawy do Komisji Europejskiej jako aktu normatywnego przewidującego pomoc państwa dla przedsiębiorstw żeglugowych. Wejście w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym przy jednoczesnym braku pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o uznaniu podatku tonażowego za dozwoloną pomoc państwa spowodowało, iż polscy armatorzy z rezerwą odnieśli się do stworzonej im możliwości wyboru tej formy opodatkowania, głównie dlatego, że gdyby taką formę wybrali, otrzymaliby niedozwoloną pomoc publiczną, obarczoną ryzykiem wydania przez Komisję Europejską nakazu jej zwrotu przez armatorów wraz z odsetkami. W dniu 18 grudnia 2009 r. Komisja Europejska ostatecznie wydała decyzję w sprawie pomocy państwa w sprawie wprowadzenia systemu podatku tonażowego w międzynarodowym transporcie morskim w Polsce, kończąc formalną procedurę dochodzenia. Podejmując powyższą decyzję, Komisja Europejska uznała, że podatek tonażowy w Polsce jako forma pomocy publicznej będzie zgodny z wewnętrznym rynkiem Unii Europejskiej, pod warunkiem wprowadzenia zaleconych zmian w dotychczasowej ustawie. Należy podkreślić, że chociaż czas stosowania podatku tonażowego jako programu pomocowego w Polsce został przez Komisję Europejską ograniczony do 10 lat, to jednak zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej przedsiębiorca żeglugowy będzie mógł opodatkować się podatkiem tonażowym na pełne 10 lat, bez względu na to, kiedy złoży deklarację wyboru tej formy opodatkowania, pod warunkiem że złoży ją w okresie obowiązywania programu pomocowego. Złożenie deklaracji o wyborze podatku tonażowego gwarantuje podatnikowi możliwość rozliczania się w tej formie z prowadzonej działalności gospodarczej przez okres kolejnych pełnych 10 lat. Zmiana określenia ˝armator˝ na określenie ˝przedsiębiorca żeglugowy˝ spowodowała konieczność dokonania zmian redakcyjnych w przepisach czterech innych ustaw. Należy zaznaczyć, iż dokonane zmiany w tych innych ustawach polegają na zastąpieniu w kilku przepisach tych ustaw wyrazu ˝armator˝ wyrażeniem ˝przedsiębiorca żeglugowy˝. Ponadto zastosowano określenie ˝morze terytorialne˝ zamiast ˝wody terytorialne˝. Spowodowane to było koniecznością zapewnienia zgodności z definicjami zawartymi w ustawie z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Należy podkreślić, że partnerzy społeczni, opiniując pozytywnie przedłożone rozwiązania legislacyjne dotyczące podatku tonażowego, zgodnie podkreślali, iż konieczne jest kompleksowe podejście do kwestii pomocy państwa dla transportu morskiego. Podatek tonażowy powinien funkcjonować wspólnie z innymi przewidzianymi w wytycznych Wspólnoty w sprawie pomocy publicznej dla transportu morskiego instrumentami pomocowymi. Chodzi tu przede wszystkim o pomoc inwestycyjną, mającą na celu modernizację wyposażenia statków, o obniżenie kosztów pracy, w tym rekompensatę pracodawcom armatorom opłacanych składek na ochronę socjalną marynarzy oraz niższe stawki podatku dochodowego od marynarzy, a także o pomoc dotyczącą szkoleń w zakresie podnoszenia umiejętności członków załóg statków. Reasumując, Klub Parlamentarny Solidarna Polska popiera ten projekt. Uważamy, że idzie on w dobrym kierunku. Jednocześnie zwracamy uwagę na wprowadzenie dalszych, kolejnych lepszych rozwiązań systemowych, które będą w pełni wspierać polski transport morski.