Mówca: Tadeusz Dziuba
Data: 2017-03-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Omawiana dziś nowelizacja zmienia system ochrony zdrowia w naszym kraju, zmienia w interesie pacjentów. Każda większa zmiana wywołuje niepewność, obawy, a nawet lęki. Żeby nie stracić z pola widzenia zalet proponowanych zmian, trzeba zachować zdrowy rozsądek, szczególne więc podziękowania należą się tym spośród posłów, analityków i recenzentów nowelizacji, którzy wsparli pracę nad projektem z myślą o pacjentach, nie zważając na to, że naruszone zostaną niektóre interesy. (Poseł Ewa Kopacz: To jest dopiero.) Proponowane rozwiązania mają wiele zalet, przykładowo wymienię niektóre. Ustanowienie sieci szpitali rozpoczyna okres integrowania różnych form świadczeń medycznych finansowanych środkami publicznymi. Do tej pory, ubiegając się o sfinansowanie świadczeń objętych konkursami, a w konsekwencji rozliczeniami, szpitale nie miały zachęty do orientowania się na realne potrzeby zdrowotne pacjentów, a przede wszystkim na kompleksowe ich zaspakajanie. W nowym systemie główny strumień środków płynąć będzie do szpitali sprofilowanych na wiele rodzajów świadczeń utrzymywanych w szpitalach pod kątem potrzeb zdrowotnych. Wybór tych szpitali, czyli zakwalifikowanie ich do sieci, będzie następować na podstawie wielu kryteriów, co zapewni pacjentom wszechstronną szpitalną opiekę medyczną. (Poseł Jakub Rutnicki: A co z Polską powiatową?) (Poseł Tomasz Latos: Bardzo dobrze z Polską powiatową. Bardzo dobrze.) Wybór ten będzie korygowany co 4 lata. Proponowana zmiana zakończy epokę niezdrowej, niekiedy bratobójczej konkurencji, co prowadziło od czasu do czasu do patologii, a jednostkom kontraktującym, czyli wojewódzkim oddziałom Narodowego Funduszu Zdrowia, potencjalnie umożliwiało podejmowanie decyzji protekcyjnych. Były takie przypadki. Nowe rozwiązania uczynią w miarę stabilnym finansowanie bardzo licznej i odpowiednio dobranej grupy szpitali, w zasadzie eliminując wyniszczającą konkurencję. Stabilne finansowanie szpitali w dłuższym przedziale czasu ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów. (Poseł Elżbieta Gelert: To jak przemówienie.) Wraz z wprowadzeniem nowego systemu zniknie pokusa orientowania się szpitali na świadczenia wycenione szczególnie korzystnie. Zawsze odbywało się to kosztem świadczenia pozostałych usług szpitalnych, co stawiało w trudnej sytuacji szpitale utrzymujące wiele profili leczenia pacjentów, zatem w trudnej sytuacji były szpitale publiczne, tj. powiatowe, wojewódzkie i kliniczne. Nowy system sprzyja tym szpitalom, szpitalom wieloprofilowym, a nadto sprzyja integracji usług szpitalnych z ambulatoryjnymi oraz udzielanych nocą i w święta. Skończy się niepewność finansowania w odniesieniu do szpitali podstawowego zabezpieczenia. Jednostki stanowiące tzw. sieć szpitali będą finansowane ryczałtowo, czyli będą miały własne budżety, będą mogły w ich ramach w miarę swobodnie gospodarować, co zwiększa szansę udzielania świadczeń dostosowanych do potrzeb pacjentów. (Poseł Beata Małecka-Libera: Jasne.) Wielkość pierwszego ryczałtu dla danego szpitala zależeć będzie wprost od ceny tzw. jednostek rozliczeniowych, świadczeń medycznych i oczywiście od liczby wykonywanych świadczeń. (Poseł Elżbieta Gelert: Czyli liczyć się będzie?) Wielkość ryczałtu w kolejnych latach będzie zależała od ryczałtów z okresów poprzedzających i oczywiście od liczby świadczeń wykonanych. W kwocie ryczałtu zostaną wyodrębnione środki na sfinansowanie świadczeń opieki zdrowotnej, które ze względu na konieczność zapewnienia odpowiedniego dostępu do nich wymagają ustalenia odrębnego finansowania. Wykaz tych świadczeń zostanie określony w drodze rozporządzenia ministra zdrowia. Żeby nie było wątpliwości, na etapie dotychczasowych prac sejmowych uściślono, że wysokość pierwszego ryczałtu ustalona zostanie na dzień wejścia w życie nowelizacji, a więc w zależności od zakończenia procesu legislacyjnego będzie to określony dzień kwietnia 2017 r. W projekcie aktu wykonawczego do nowelizacji przepisów proponuje się algorytm ustalania ryczałtu na dany okres uzależniony od czynnika wzrastania albo malenia liczby udzielonych świadczeń w okresach poprzedzających, niemniej do rządowego projektu wprowadzono dodatkową dyrektywę ustawowo uzależniającą wielkość ryczałtu od aktywności szpitali. Być może pociągnie to za sobą korektę wspomnianego algorytmu dołączonego do projektu nowelizacji. Skoro mówię o uzupełnieniach wprowadzonych przez posłów do projektu rządowego, to trzeba dopowiedzieć, że przewidziano też wyjątkowo aneksowanie umów dotyczących realizacji zadań ratownictwa medycznego do połowy 2018 r. Bez tej korekty istniałby obowiązek przeprowadzenia w Polsce konkursów na świadczenia w tym zakresie tuż przed wprowadzaniem tzw. sieci szpitali. Oznaczałoby to konieczność ich unieważniania po wprowadzeniu sieci, co byłoby oczywiście bezsensowne. I jeszcze kilka zdań o typowaniu jednostek podstawowego zabezpieczenia szpitalnego. Na podstawie ustawowych kryteriów dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia sporządzą wykazy szpitali tzw. sieci, co nastąpi, jak już wspomniał poseł referent, do końca czerwca br. albo - w przypadku podmiotów łączących się - do końca września br. Poza tym dyrektorzy oddziałów po uzyskaniu pozytywnej opinii ministra zdrowia będą mogli wskazać dane szpitale do sieci mimo niespełniania wszystkich kryteriów selekcyjnych, jeśli są one istotne dla prawidłowego zabezpieczenia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Tak więc ogromna większość dzisiaj działających szpitali znajdzie się w tzw. sieci szpitali. Przede wszystkim dotyczy to jednostek publicznych. Forma konkursu ofert oraz rokowań nie zostanie jednak zlikwidowana, pozostanie. W związku z tym szpitale niekwalifikowane do sieci będą mogły ubiegać się o finansowanie świadczonych przez nie usług medycznych. Będzie to dotyczyło zakresu zidentyfikowanych potrzeb zdrowotnych na danym obszarze i będzie się odbywało w oparciu o plan zakupu świadczeń przez NFZ. Jesteśmy na progu pierwszej zasadniczej zmiany organizacji i finansowania systemu ochrony zdrowia. Dotychczasowy system wyczerpał swoje możliwości. Po wielu latach funkcjonowania doprowadził on m.in. do nieakceptowalnego rozproszenia świadczenia usług i do nieracjonalnej konkurencji między jednostkami ochrony zdrowia oraz do niepewności w zakresie finansowania, zwłaszcza szpitali publicznych. Prawdę powiedziawszy, negatywne skutki utrzymywania tego systemu byłyby znacznie większe, gdyby nie powstrzymywanie kontraktacji pomiędzy szpitalami a działami wojewódzkimi NFZ. Nie sposób jednak w nieskończoność aneksować umowy. Wprowadzenie nowego systemu jest więc konieczne. Musi nastąpić przeformatowane systemu udzielania świadczeń medycznych dla zracjonalizowania ochrony zdrowia w Polsce i uczynienia go bardziej efektywnym. Minister zdrowia proponuje to w interesie pacjentów. Nowy system z jednej strony sprzyja kompleksowej opiece nad pacjentem, a z drugiej stabilizuje warunki działania szpitali, w tym szpitali powiatowych, wojewódzkich i klinicznych. Proponowana zmiana lecznictwa szpitalnego jest nie tylko jedyną, lecz także przede wszystkim rozsądną propozycją. (Oklaski)