Mówca: Sprawozdawca Michał Szczerba
Data: 2012-12-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka przedstawić sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, druki nr 918 i 934. Marszałek Sejmu skierowała w dniu 26 listopada 2012 r. powyższy projekt do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka do pierwszego czytania. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu na posiedzeniu w dniu 4 grudnia 2012 r. wnosi, aby wysoki Sejm raczył uchwalić projekt ustawy, który za chwilkę państwu przedstawię. Wysoka Izbo! Projekt przewiduje zmianę ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym, ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz uchylenie niektórych przepisów ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym. Projektowana regulacja ma na celu ułatwienie i przyspieszenie obiegu dokumentów pomiędzy sądami powszechnymi a Krajowym Rejestrem Karnym przez zastąpienie dotychczas wykorzystywanych tradycyjnych dokumentów papierowych przesyłanych pocztą ich elektronicznymi odpowiednikami przekazywanymi za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Dotyczy to takich dokumentów, jak karty rejestracyjne, zawiadomienia o zmianach ewidencyjnych, informacje o ponownym skazaniu oraz zawiadomienia o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego. Projekt ma także na celu doprecyzowanie oraz dostosowanie istniejących regulacji ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym do zmian w innych aktach prawnych. W tym zakresie projekt został opracowany na podstawie założeń do projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, przyjętych przez Radę Ministrów w dniu 11 września 2012 r. Projekt ma również na celu zapewnienie możliwości komunikowania się systemów teleinformatycznych KRS i KRK - zarówno na etapie dokonywania wpisu podmiotu do KRS, jak i następnych wpisów dotyczących zmian w składzie organów tego podmiotu - oraz możliwości informowania przez KRK o skazaniu osoby już wpisanej do KRS. Wysoka Izbo! Projekt ustawy został przygotowany zgodnie z zaleceniami Rady Ministrów z dnia 11 września br. i stanowi połączenie dwóch inicjatyw legislacyjnych, tj. projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz niektórych innych ustaw, dotyczącego wymiany informacji pomiędzy Krajowym Rejestrem Sądowym a Krajowym Rejestrem Karnym - projekt ten został uzgodniony międzyresortowo - oraz projektu założeń projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym, dotyczącego przekazywania do KRK kart rejestracyjnych karnych drogą elektroniczną - założenia te zostały uzgodnione międzyresortowo, przyjęte przez Radę Ministrów w dniu 11 września br. i właśnie na ich podstawie Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z Rządowym Centrum Legislacji przygotowało projekt przepisów, który dzisiaj omawiamy. Przyjrzyjmy się zatem rozwiązaniom przyjętym w projekcie. W ustawie z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym uregulowano obowiązek przekazywania przez sądy, w których stan przygotowań technicznych na to pozwoli, kart rejestracyjnych i zawiadomień za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Uregulowano także kwestie dotyczące przesyłania przez rejestr - za pośrednictwem systemu teleinformatycznego - informacji do sądów o ponownym skazaniu oraz zawiadomień o udzieleniu skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym w systemie dozoru elektronicznego - art. 22 ust. 4 ustawy o KRK. Uregulowano także sposób uwierzytelniania kart rejestracyjnych i zawiadomień przekazywanych za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, wprowadzono sądowy podpis elektroniczny - jest to projektowany art. 12 ust. 1b ustawy o KRK. Poszerzono krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania informacji z rejestru - art. 6 ust. 1 pkt 10a. Wprowadzono zmiany dotyczące przede wszystkim treści zawiadomień przesyłanych do KRK przez sądy oraz dyrektora generalnego Służby Więziennej. Uregulowano również przesunięcie terminu wejścia w życie przepisów z ustawy z dnia 16 września 2011 r. nowelizującej ustawę o KRK. Wysoka Izbo! Projekt ustawy zakłada zmianę ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym w zakresie umożliwiającym dokonywanie automatycznej weryfikacji osób podlegających wpisowi i wpisanych do Krajowego Rejestru Sądowego, których mogą dotyczyć zakazy, o których mowa w stosownych artykułach ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz Prawa upadłościowego i naprawczego. Przed dokonaniem wpisu do rejestru sąd rejestrowy automatycznie, wykorzystując system teleinformatyczny, będzie kierował do KRK zapytanie dotyczące ewentualnej karalności osób podlegających wpisowi do rejestru w zakresie istotnym z punktu widzenia projektowanych przepisów. Krajowy Rejestr Karny będzie też na bieżąco przekazywał do systemu teleinformatycznego KRS dane o osobach prawomocnie skazanych za jedno z wyżej wymienionych przestępstw celem ustalenia, czy któraś z tych osób nie jest już wpisana do rejestru pomimo braku zdolności do pełnienia powierzonej jej funkcji. Co istotne, projektowane przepisy umożliwią również sprawdzenie, czy osoby wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przed wdrożeniem automatycznej weryfikacji mogą pełnić powierzone im funkcje. Projekt także zakłada - chodzi o art. 38 ustawy o KRS - zmianę o charakterze wyłącznie technicznym, polegającą na wykreśleniu z tego przepisu metryki promulgacyjnej Kodeksu spółek handlowych. Metryka ta została przytoczona wcześniej, w dodawanym art. 21a pkt 1 powołanej ustawy. Jeśli chodzi o art. 55 pkt 4 ustawy o KRS, tutaj mamy do czynienia z dostosowaniem jego treści do aktualnej treści art. 373 ust. 1. Co jest istotne? Proponuje się, aby co do zasady ustawa weszła w życie z dniem 30 czerwca 2013 r., zaś z dniem 31 grudnia 2012 r. weszły w życie przepisy art. 1 pkt 14 i art. 3. Proponowane w projekcie zmiany wymagają wprowadzenia niezbędnych dostosowań systemów teleinformatycznych KRS i KRK. Według Ministerstwa Sprawiedliwości z dniem 15 stycznia 2013 r. zapewniona zostanie komunikacja pomiędzy KRK i KRS w zakresie danych o przestępstwach, o których mowa w art. 18 § 2 K.s.h., i środkach karnych, o których mowa w art. 39 pkt 2 K.k. Proponuje się zatem, aby z tym dniem weszły w życie: art. 1 pkt 10, art. 2 pkt 1 w zakresie dodawanego art. 21a pkt 1 i 2, pkt 2 i 3, a także art. 4. Z dniem 30 czerwca 2013 r. gotowe będą rozwiązania informatyczne, które umożliwią przekazywanie przez sądy do KRK kart rejestracyjnych i zawiadomień za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Z dniem 1 stycznia 2014 r. natomiast będą gotowe pozostałe dostosowania systemów informatycznych KRS i KRK niezbędne do stosowania rozwiązań proponowanych w niniejszym projekcie. Projekt w części dotyczącej zapewnienia możliwości komunikowania się systemów teleinformatycznych KRS i KRK został zaopiniowany pozytywnie przez Sąd Najwyższy oraz Krajową Radę Sądownictwa. Odnośnie do części projektu dotyczącej ułatwienia i przyspieszenia obiegu dokumentów pomiędzy sądami powszechnymi a KRK - Sąd Najwyższy, NSA, Krajowa Rada Prokuratury i prokurator generalny nie zgłosili uwag. Krajowa Rada Sądownictwa zaopiniowała projekt założeń projektu ustawy pozytywnie, bez uwag. W dniu 17 października projekt został przyjęty przez Komitet Rady Ministrów do Spraw Cyfryzacji. Jeszcze pozwolicie państwo, że kilka słów powiem o pracach nad projektem ustawy w komisji. W trakcie prac w komisji zaproponowano poprawkę o charakterze czysto terminologicznym, aby w miejsce pojęcia ˝sądowy podpis elektroniczny˝ użyć sformułowania ˝podpis elektroniczny w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o podpisie elektronicznym˝. Co jest istotne przy projektowanej ustawie? Ważne jest, aby jak najszybciej zapewnić możliwość elektronicznej weryfikacji osób skazanych w KRS przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Ważne jest także, aby pamiętać, że proponowany projekt ma na celu podwyższenie poziomu bezpieczeństwa obrotu gospodarczego i ma zapobiegać takim zjawiskom chociażby, jakie pojawiły się w sprawie Amber Gold, co zostało także podkreślone na posiedzeniu komisji. Po prostu ten projekt nowelizacji także uszczelnia system. Chciałbym bardzo serdecznie podziękować Ministerstwu Sprawiedliwości za tak szybkie, pilne procedowanie tego projektu. Chciałbym podziękować także komisji sprawiedliwości, że sprostała zadaniu, mając na względzie te wszystkie argumenty, które wymieniłem, i że w tak szybkim trybie prace nad tym projektem znalazły się na obecnym etapie. Bardzo dziękuję za uwagę.