Mówca: Wiesław Szczepański
Data: 2022-05-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu koalicyjnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko odnośnie do ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw. Moi przedmówcy mówili, że to już kolejna nowelizacja, ale zdajemy sobie sprawę, że życie przynosi codziennie inne rozwiązania, inne okoliczności i potrzeba również nowych rozwiązań. Tak jak mówił pan minister, część tych osób dziś chciałaby już osiedlić się w Polsce i musimy stworzyć im warunki, aby tutaj chcieli zostać. Cieszymy się tym razem, panie ministrze, że jednak komisja i Sejm będą mieli kilkanaście dni, aby popracować nad tą ustawą, dlatego że poprzednio na tym samym posiedzeniu mieliśmy od razu pierwsze, drugie i trzecie czytanie, a więc te prace były ograniczone czasowo. Dziś jednak będziemy mogli nad tym dłużej popracować. Od wybuchu wojny, jak już pan wspominał, do Polski wjechało ponad 3,5 mln obywateli ukraińskich. Część z nich wróciła na Ukrainę, część pozostała, a część przemieściła się. Nie znamy liczby Ukraińców, którzy trafili do nas z innych krajów, czyli poprzez Węgry, Słowację. Ta liczba powinna być odzwierciedlona w ilości numerów PESEL, ale jak wiemy, liczba wydanych numerów PESEL na poziomie 1 000 100 to nie jest liczba wszystkich osób, które zgłosiły się po PESEL. Zdajemy sobie również sprawę, iż potrzebna była zmiana, na którą państwo wskazujecie, ale mam nadzieję, że nikt z Unii Europejskiej nie pojawił się po nadanie numeru PESEL, dlatego że ten zapis mówi o tym, że wykluczamy osoby, które są współmałżonkami obywateli ukraińskich, przekroczyły z nimi granicę, są obywatelami innego kraju Unii Europejskiej. W związku z tym zapisujemy w tej ustawie, że one takich możliwości po prostu nie będą posiadały. Jak rozumiem, również było to potrzebne. Nie tylko uzasadnienie jest wystarczające do tego, żeby osoby docierające do Polski przez inny kraj... Jednak ustawowo musimy to zapisać, bo samo uzasadnienie, którego dokonaliśmy, nie wystarczyło prawdopodobnie wojewodom. Na pewno dobrym rozwiązaniem jest pomoc polskim obywatelom, którzy przyjęli Ukraińców, którzy nie poszli jednak po PESEL. Jak widzimy, 3,5 mln wjechało, 1,1 mln wzięło PESEL. Przyjęliśmy ich co najmniej 2 mln i ci Ukraińcy, którzy nie posiadali PESEL, możliwości dofinansowania nie mieli. Tak więc jest to wyjście naprzeciw tym osobom, które nie miały PESEL, a zamieszkały u Polaków. Dzisiaj będziemy mieli możliwość udzielenia im pomocy finansowej. Na pewno dobrym rozwiązaniem jest wspieranie Ukraińców w zakresie zawodów medycznych. Osoby te przez powiatowe i wojewódzkie urzędy pracy są szkolone w zakresie języka polskiego. Chodzi tu też o naukę języka polskiego w szkołach, która pozwoli osobom pochodzenia ukraińskiego, obywatelom Ukrainy integrować się z nami. Rodzi się pytanie, czy potrzebna była ta zmiana, jeśli tak, to w przypadku których samorządów. Wydłużamy o 10 miesięcy, a właściwie o rok, możliwość przeprowadzenia konkursów w szkołach tam, gdzie one się nie odbyły. Na pewno plusem jest również możliwość adaptacji pomieszczeń na cele mieszkalne, jeśli dzisiaj nie spełniają one warunków lokali mieszkalnych, ale spełniają wszystkie wymogi, aby nie doszło tam do katastrofy budowlanej. Rodzi się tylko pytanie, dlaczego akurat data rozpoczęcia inwestycji, lipiec 2024 r., kiedy te obiekty są potrzebne dzisiaj, zwłaszcza że w wielu miejscowościach, jak słyszymy, ośrodki wypoczynkowe zaczynają wypowiadać umowy z uwagi na to, że zbliża się sezon i chcą po prostu przyjmować turystów. Kwestia, o której mówił mój przedmówca, to kwestia powiększenia kompetencji dla Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych. Po pierwsze, ta agencja będzie mogła przyjmować darowizny. Po drugie, będzie możliwość zakupu, ale również zgromadzenia środków medycznych czy środków farmakologicznych, a potem przekazanie ich Ukrainie. To jest na pewno plus, ale rodzi się pytanie zasadnicze, jak wielka kwota ma być przekazana ze środków funduszu dróg samorządowych, funduszu drogowego. Słyszę, że to jest kwota co najmniej 1,5 mld zł, że ma to być charakter incydentalny, ale w tej ustawie jest zapisane, że decyzją premiera te środki tam zostaną przekazane. Pytanie, czy w związku z przekazaniem tych środków nie będzie uszczuplony zakres zadań i czy te środki wrócą. Bo pan minister mówił w kuluarach, że być może będzie autopoprawka, ale widzę, że ona nie wpłynęła do pierwszego czytania, więc rozumiem, że poprawka zostanie zgłoszona w czasie prac komisji, że te środki wrócą. Nie chciałbym, żeby doszło do takiej sytuacji, że dzisiaj zabierzemy 1-2 mld z funduszu dróg, a potem po prostu nie będziemy mieli tych środków finansowych. (Dzwonek) (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker: Wrócą.) W związku z tym, szanowni państwo, cieszę się, że będziemy pracowali w komisji. Mój klub wyraża wolę pracy, ponieważ uważamy, że te rozwiązania są potrzebne, i chcemy, aby ta ustawa była jak najszybciej uchwalona. Dziękuję bardzo. (Oklaski)