Mówca: Stanisław Piotrowicz
Data: 2016-12-01 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Przypadł mi zaszczyt zaprezentowania Wysokiej Izbie poselskiego projektu ustawy o przepisach wprowadzających ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Dwie ustawy: o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz, druga, o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wprowadzają nowy system prawa o Trybunale Konstytucyjnym. Ustawy te mają zastąpić dotychczasowe przepisy określające kwestie związane z trybunałem. W celu odciążenia tych ustaw z przepisów zmieniających, przejściowych i dostosowujących, a także dla zapewnienia spójności i przejrzystości nowych aktów prawnych grupa posłów zaproponowała zamieszczenie przepisów o wejściu w życie, zmieniających, uchylających, przejściowych i dostosowujących w odrębnej ustawie przepisy wprowadzające. W celu zapewnienia przejrzystości aktu podzielono go na cztery rozdziały. Systematyka ustawy jest zgodna z wymogami wynikającymi z zasad techniki prawodawczej, z tym że ze względu na przejrzystość aktu przepis uchylający ustawę o Trybunale Konstytucyjnym z 2016 r. zamieszczono przed przepisami zmieniającymi. Taka technika była już stosowana w praktyce legislacyjnej, m.in. w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie budziło to wówczas żadnych wątpliwości. Projekt zakłada, że ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1-6, które wchodzą w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, oraz art. 16-32, które wchodzą w życie 1 stycznia 2018 r. Wcześniejsze wejście w życie art. 1-6 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym jest konieczne, gdyż trzeba określić m.in., jakie są organy wewnętrzne Trybunału Konstytucyjnego i czym jest Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego, a także wskazać jego kompetencje. W przypadku art. 16-32 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym projekt zakłada, że przepisy te wejdą w życie 1 stycznia 2018 r. W ten sposób projektodawca daje czas na czynności związane z likwidacją Biura Trybunału Konstytucyjnego oraz utworzeniem Kancelarii Trybunału Konstytucyjnego i Biura Służby Prawnej Trybunału Konstytucyjnego. Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1-6, art. 16-17, art. 19, art. 31 i art. 35, które wchodzą w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia. Ma to umożliwić określenie podstawy wynagrodzenia sędziów Trybunału Konstytucyjnego oraz uposażenia sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku, a także zapewnić sędziom Trybunału Konstytucyjnego objęcie urzędu w Trybunale Konstytucyjnym, gdyż wskazane przepisy określają początek urzędowania. Przepisy mają też umożliwić określonym sędziom przejście w stan spoczynku. Projektowane przepisy wprowadzające uchylają ustawę z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym, ale czasowo utrzymują w mocy przepisy art. 18 ust. 1, 4 i 5 tej ustawy ze względu na to, że proces likwidacji Biura Trybunału Konstytucyjnego jest rozłożony w czasie i zakończy się dopiero 1 stycznia 2018 r., gdy zostaną powołane Kancelaria Trybunału Konstytucyjnego i Biuro Służby Prawnej Trybunału Konstytucyjnego. W ustawie wprowadzającej zamieszczono przepisy zmieniające. Jest to konsekwencja tego, że ustawy: o statusie sędziów trybunału oraz o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem oddziałują na treść innych ustaw. Projektowane przepisy zmieniające mają zapewnić jednolitość i spójność systemu prawnego. W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem postępowanie prowadzi się na zasadach określonych w tej ustawie. Czynności procesowe w postępowaniu przed trybunałem dokonane przed wejściem w życie ustawy o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem pozostają w mocy. Zapewnia to ochronę interesów będących w toku. Projektowana ustawa o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem w zakresie dotyczącym procedury nie zmienia w sposób diametralny reguł postępowania, jednak porządkuje je i uzupełnia o rozwiązania, które były dotychczas przyjęte w aktach niższej rangi, choć zgodnie z orzecznictwem trybunału powinny znaleźć się w ustawie. Ustawa o statusie sędziów trybunału dokonuje znaczącego przedefiniowania niektórych obowiązków sędziów trybunału. Ponieważ stanowi to istotną zmianę w szeregu praw obywatelskich sędziego (np. prawo do prywatności - ujawnienie majątku, w tym kontekście to należy widzieć) w porównaniu z momentem, kiedy obecni sędziowie podejmowali decyzję o zgodzie na wybór, projektodawca pozwala im na ponowne zweryfikowanie tej decyzji. Projekt ustawy proponuje, aby sędzia trybunału, którego kadencja rozpoczęła się przed dniem wejścia w życie ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, mógł w terminie miesiąca od dnia jej wejścia w życie złożyć prezesowi trybunału oświadczenie, że w związku z wprowadzeniem w trakcie trwania jego kadencji nowych zasad realizacji obowiązków sędziego trybunału, określonych w art. 11 ust. 3, art. 13 oraz art. 14 tej ustawy, przechodzi w stan spoczynku. Jest to po prostu decyzja sędziego - jeżeli nie czuje się skrępowany tym, że ma ujawnić oświadczenie majątkowe, to takich decyzji podejmować nie musi. Przejście sędziego trybunału w stan spoczynku w tym przypadku następuje pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym złożono oświadczenie. Fakt przejścia w stan spoczynku stwierdza prezes trybunału w drodze postanowienia. Projektodawca założył, że Biuro Trybunału Konstytucyjnego będzie funkcjonować do 31 grudnia 2017 r. Z dniem 1 stycznia 2018 r. zostanie ono zniesione, a powstaną: Kancelaria Trybunału Konstytucyjnego i Biuro Służby Prawnej Trybunału Konstytucyjnego. Do 31 grudnia 2017 r. biuro trybunału ma funkcjonować w oparciu o większość dotychczasowych zasad. Od dnia następującego po dniu ogłoszenia niniejszej ustawy likwidacji ulegnie jedynie stanowisko szefa biura trybunału. Jego obowiązki przejmie prezes trybunału lub upoważniona przez niego osoba. Pojawi się za to stanowisko osoby odpowiedzialnej za likwidację biura i powołanie nowych komórek. W okresie przejściowym pracownicy Biura Trybunału Konstytucyjnego zachowują uprawnienia pracownicze i wykonują obowiązki pracownicze zgodnie z zakresem wynikającym z dotychczasowych aktów, na podstawie których powstał ich stosunek pracy. W okresie do 30 września 2017 r. pracownikom będą przedstawiane nowe warunki pracy i płacy. Jeśli odmówią, ich stosunki pracy wygasną z dniem 31 grudnia 2017 r. To samo dotyczy tych pracowników, którym nowe warunki nie zostaną zaproponowane. Proces ten jest oparty na stosownych procedurach. Pracownikom odchodzącym zagwarantowane będą stosowne odprawy zgodnie z ustawą o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Proponowane rozwiązanie spełnia więc standardy ochrony praw pracowniczych. Zmiany w strukturze jednostek organizacyjnych trybunału są konieczne. Mają one usprawnić funkcjonowanie trybunału i dokonać optymalizacji działalności organizacyjnej i administracyjnej oraz zapewnić, by aparat pomocniczy trybunału miał charakter profesjonalny. Stworzenie racjonalnej struktury organizacyjnej jednostek pomocniczych trybunału będzie sprzyjać oszczędnościom i ograniczy rosnące co roku koszty utrzymania biura Trybunału Konstytucyjnego. Proces reorganizacji będzie rozłożony w czasie z dwóch powodów. Po pierwsze, projektodawca chce zapewnić pracownikom wszelkie ustawowe gwarancje pracownicze. Po drugie, dodatkowo przez wzgląd na kwestie finansów publicznych projektodawca chciał uniknąć sytuacji, w której w trakcie trwania roku budżetowego konieczne byłoby zmienianie ustawy budżetowej ze względu na nową strukturę organizacyjną jednostek pomocniczych trybunału. Nowa struktura nie została ujęta w obecnych planach finansowych trybunału, gdyż w momencie ich ustalania nie był znany projekt ustawy o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem. Dlatego też przepisy dostosowujące nakazują, by przy planowaniu budżetu trybunału na 2018 r. uwzględnić kancelarię trybunału i Biuro Służby Prawnej trybunału, które zaczną działać od 1 stycznia 2018 r. Wcześniej zostaną wydane akty określające strukturę organizacyjną i liczbę pracowników, którzy mają być zatrudnieni w tych jednostkach. Ma to ułatwić ukształtowanie organizacji i zasobu kadrowego kancelarii i Biura Służby Prawnej. W związku z koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania trybunału i umożliwieniem wprowadzenia zmian w strukturach organizacyjnych jego jednostek pomocniczych w projekcie przewidziano obowiązek wydania określonych aktów wewnętrznych, takich jak: regulamin trybunału, statut kancelarii trybunału, statut Biura Służby Prawnej trybunału, kodeks etyczny sędziego trybunału. Należy podkreślić, że statuty kancelarii trybunału i Biura Służby Prawnej mają być przyjęte, zanim zostaną utworzone nowe jednostki pomocnicze. Dzięki temu będzie możliwe określenie polityki zatrudnienia oraz przygotowanie rzetelnego projektu budżetu trybunału. Stworzeniu nowych jednostek ma też służyć wydanie przez prezesa trybunału w terminie do 31 sierpnia 2017 r. zarządzeń dotyczących szczegółowych kwestii związanych z liczbą, wykazem stanowisk w danych jednostkach organizacyjnych, wymagań kwalifikacyjnych związanych z zajmowaniem tych stanowisk, szczegółowego zakresu zadań na tych stanowiskach oraz sposobu i warunków ich wykonywania, a także regulaminów wynagradzania pracowników kancelarii trybunału i Biura Służby Prawnej. Akty dotyczące kancelarii trybunału i Biura Służby Prawnej trybunału mają wejść w życie 1 stycznia 2018 r., czyli w momencie utworzenia tych jednostek. Ma to zapobiec istnieniu podwójnego reżimu prawnego dotyczącego struktur organizacyjnych trybunału. Ustawy o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem oraz o statusie sędziów trybunału, które wprowadza projektowana ustawa, są uchwalane w okresie, kiedy upływa kadencja prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Jednocześnie opinia publiczna jest informowana o szeregu działań Trybunału Konstytucyjnego, które nie są zgodne z obowiązującą ustawą o Trybunale Konstytucyjnym. Polegają one, po pierwsze, na uniemożliwieniu trzem sędziom trybunału wybranym przez Sejm VIII kadencji udziału w zgromadzeniach ogólnych, w trakcie których podejmowany jest szereg istotnych decyzji, po drugie, na wydaniu w dniu 7 listopada 2016 r. przez Trybunał Konstytucyjny wadliwego prawnie rozstrzygnięcia o sygnaturze K 44/16, w którym sędziowie uznali przepisy dotyczące wyboru kandydatów na prezesa Trybunału Konstytucyjnego za zgodne z konstytucją. Wady tego rozstrzygnięcia polegają, po pierwsze, na bezprawnej zmianie składu orzekającego wbrew literalnemu wymogowi ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, po drugie, na dokonaniu w uzasadnieniu, a więc w części nienormatywnej wyroku, interpretacji przyznającej zgromadzeniu ogólnemu uprawnienia do modyfikacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym i, po trzecie, na podejmowaniu działań zmierzających do wydania sprzecznego z ustawą regulaminu Trybunału Konstytucyjnego. Kumulacja okoliczności, jakimi są, po pierwsze, zmiany w systemie prawnym, po drugie, upływ kadencji prezesa trybunału, po trzecie, podejmowane przez trybunał i jego prezesa działania, które nie są zgodne z konstytucją i ustawą o Trybunale Konstytucyjnym, może sprawić, że nie uda się skutecznie wybrać kandydatów na stanowisko prezesa trybunału lub powołać prezesa w określonym czasie. Gdyby więc nastąpiła tego typu nadzwyczajna sytuacja, projektodawca zaproponował wprowadzenie instytucji dostosowującej, a mianowicie stanowiska sędziego pełniącego obowiązki prezesa trybunału. Proponowane rozwiązanie ma charakter wyjątkowy, czasowy i jest podyktowane nadzwyczajnymi okolicznościami. Obowiązkiem powierzenia takiemu sędziemu obowiązków prezesa Trybunału Konstytucyjnego projektodawca obciążył prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadnia to w następujący sposób. Po pierwsze, prezydent na podstawie art. 126 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej pełni zadanie stania na straży konstytucji. Zadanie to dotyczy również zapewnienia rzetelnego i sprawnego działania instytucji publicznych poprzez współdziałanie władz, o czym stanowi preambuła konstytucji. Po drugie, ustrojodawca upoważnił prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do wprowadzenia na wniosek Rady Ministrów stanu wyjątkowego m.in. w razie zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa - art. 230 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - co niewątpliwie pokazuje, że w krytycznych chwilach to prezydent jest zobowiązany do działania na rzecz zapewnienia stabilności państwa. I po trzecie, przyznanie prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej uprawnienia do wyznaczenia osoby pełniącej obowiązki prezesa Trybunału Konstytucyjnego jest uzasadnione tym, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej właśnie prezydentowi powierzyła kompetencje powoływania prezesa Trybunału Konstytucyjnego spośród kandydatów wskazanych przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Uprawnienie to jest prerogatywą prezydenta. Jeśli zaszłyby okoliczności, które uniemożliwiłyby prezydentowi legalne powołanie prezesa trybunału w grudniu 2016 r., zasadne byłoby, by to prezydent wyznaczył osobę pełniącą obowiązki prezesa, która przeprowadzi w ramach Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Trybunału Konstytucyjnego procedurę wyłaniania kandydatów na stanowisko prezesa w sposób zgodny z przepisami prawa. Prezydent powoła takiego sędziego postanowieniem. Ze względów formalnoprawnych postanowienie to wymaga kontrasygnaty. Głównym zadaniem sędziego pełniącego obowiązki prezesa ma być przeprowadzanie zgodnego z prawem zgromadzenia ogólnego, które wyłoni kandydatów na stanowisko prezesa i przedstawi je prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. Zapewni on także funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. Osobą pełniącą obowiązki prezesa może być jedynie sędzia trybunału. Prezydent wybiera sędziego trybuna, któremu powierza się pełnienie obowiązków prezesa, spośród prezesów o najdłuższym stażu pracy w sądownictwie powszechnym lub w administracji państwowej szczebla centralnego na stanowiskach związanych ze stosowaniem prawa. Ta norma ma być gwarancją, że działanie prezydenta nie będzie dowolne i że wybierze on takiego sędziego, który ze względu na swoje doświadczenie zawodowe, w tym także w pracy organizacyjnej, będzie dawał rękojmię właściwego zarządzania instytucją w czasie nadzwyczajnych okoliczności i zapewni sprawne i rzetelne przywrócenie zgodności z prawem funkcjonowania trybunału. Osoba taka ma wykonywać powierzone jej obowiązki jedynie do momentu powołania prezesa trybunału. Na przeprowadzenie procedury wyłonienia kandydatów ustawa przewiduje 1 miesiąc. Jest to termin racjonalny, który zapewni wystarczającą ilość czasu do przeprowadzenia wyboru, a jednocześnie nie będzie stanowił nadużycia prawa przez nadmierne korzystanie z uprawnień przez osobę niebędącą prezesem trybunału. Zaproponowane rozwiązanie ma służyć realizacji równowagi władzy oraz wypełnieniu dyspozycji konstytucyjnej, że to Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK przedstawia prezydentowi kandydatów na stanowisko prezesa. Niedopuszczalne byłoby w związku z tym, by kwestie związane z funkcjonowaniem trybunału powierzyć komuś spoza grona sędziów trybunału. Czasowe powierzenie sędziemu trybunału obowiązków prezesa trybunału nie czyni tej osoby prezesem. Jest to jedynie osoba, która ma zorganizować i przeprowadzić właściwą, zgodną z prawem procedurę przedstawienia kandydatów na prezesa w ramach zgromadzenia ogólnego. Prezydent musi powołać prezesa trybunału spośród kandydatów wskazanych przez zgromadzenie ogólne i ta norma konstytucyjna ma być zachowana. Osoba pełniąca obowiązki prezesa ma czuwać nad tym, by procedura była zgodna z prawem. Projekt przyznaje sędziemu pełniącemu obowiązki prezesa trybunału uprawnienia, które umożliwią mu kierowanie trybunałem w okresie przejściowym i zapewnią sprawne doprowadzenie sytuacji w Trybunale Konstytucyjnym do stanu zgodnego z konstytucją i ustawami. Zapobiegnie to paraliżowi trybunału. Powołanie sędziego pełniącego obowiązki prezesa nie jest obligatoryjne. Nastąpi ono jedynie w sytuacji nadzwyczajnej, określonej przesłankami ustawy. Są to przypadki, kiedy do dnia ogłoszenia tej ustawy zgromadzenie ogólne, po pierwsze, nie zostało zwołane przez prezesa trybunału, po drugie, zostało zwołane przez prezesa niezgodnie z wymogami ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, tej z 2016 r., bo ona obowiązuje, po trzecie, nie przedstawiło prezydentowi kandydatów na stanowisko prezesa trybunału, po czwarte, przedstawiło prezydentowi kandydatów na stanowisko prezesa, a prezydent nie powołał prezesa trybunału, po piąte, dokonało wyłonienia kandydatów na stanowisko prezesa trybunału z naruszeniem przepisów ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 2016 r. Tryb procedowania w tym zakresie określa projektowana ustawa Przepisy wprowadzające. Mechanizm określony w Przepisach wprowadzających jest wypadkową uprawnienia zgromadzenia ogólnego do przedstawiania kandydatów na prezesa oraz kompetencji prezydenta do powołania tego organu. Procedura gwarantuje reprezentatywność wyboru, gdyż zakłada, że zawsze przynajmniej jeden z kandydatów musi uzyskać poparcie co najmniej pięciu członków zgromadzenia ogólnego. Nie ogranicza też konstytucyjnych uprawnień prezydenta. Procedura głosowania przez zgromadzenie ogólne na poszczególnych kandydatów stanowi jednocześnie prawną formę działania tego zgromadzenia w drodze uchwały, której celem jest przedstawienie kandydatów na stanowisko prezesa prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z nadzwyczajnymi okolicznościami zaproponowany mechanizm skuteczniej wyraża wspólną opinię organu, a także respektuje preferencje poszczególnych członków zgromadzenia ogólnego. W obliczu sporu związanego z Trybunałem Konstytucyjnym proponowane rozwiązanie daje możliwość osiągnięcia szerokiego konsensusu w sprawie osób, które mają być przedstawione prezydentowi. Dodatkowo mechanizm nie różnicuje uprawnień czy siły głosów członków zgromadzenia ogólnego, a każdy członek tego zgromadzenia ma wpływ na ostateczną listę kandydatów na stanowisko prezesa Trybunału Konstytucyjnego niezależnie od tego, jakie stanowisko wobec sporu o trybunał zajmuje. W ten sposób zapewnia się sędziom równość w sprawowaniu urzędu oraz jednakową wagę i indywidualny charakter głosu oddawanego w procedurze, o której mowa w art. 194 ust. 2 konstytucji. Jedno głosowanie zapewnia reprezentatywność kandydatur, a w związku z tym, że ani konstytucja, ani ustawa nie określają, ilu kandydatów ma być przedstawionych prezydentowi, należy przyjąć, że każdy z sędziów trybunału może wskazać preferencje dla swojego kandydata na stanowisko prezesa. Potwierdza to sformułowanie, że zgromadzenie ogólne w formie uchwały przedstawia jako kandydatów określonych sędziów, którzy uzyskują odpowiednią liczbę głosów. Zaproponowany mechanizm ma umożliwić szybkie wyłonienie kandydatów na stanowisko prezesa, a zatem doprowadzić do realizacji normy wynikającej z art. 194 ust. 2 konstytucji. Ze względu na to, że określona w art. 21 projektu procedura jest inna niż wskazana w ustawie o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem, nie można jej rozszerzać na inne okoliczności. Może być zastosowana jedynie w wypadku, do którego odnosi się ustawa przepisy wprowadzające. Ustawa wprowadzająca ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów, które dotyczą: wejścia w życie ustaw głównych, uchylenia ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 2016 r., struktury Biura Trybunału Konstytucyjnego, instytucji pełniącego obowiązki prezesa trybunału i jego kompetencji, a także przepisów o wyłonieniu kandydatów na prezesa przez zgromadzenie ogólne. Wymienione przepisy mają wejść w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia. Szczególne okoliczności związane ze sporem wokół trybunału i konieczność ochrony zgodnego z prawem działania organów władzy publicznej w demokratycznym państwie prawnym powodują, że utrata mocy obowiązującej dotychczasowej ustawy o Trybunale Konstytucyjny, a więc większości jej przepisów, nastąpi przed wejściem w życie ustawy o statusie sędziów trybunału i ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjny. Ustawodawca wprowadza bowiem zupełnie nowy system aktów prawnych regulujący funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego. Czternastodniowy okres, w którym nie będzie kompletnej regulacji dotyczącej Trybunału Konstytucyjnego, bo będą obowiązywały tylko niektóre przepisy ustawy z 2016 r. o statusie sędziów trybunału, ustawy o organizacji i trybie postępowania przed trybunałem oraz ustawy wprowadzającej, ma umożliwić dostosowanie się do nowego stanu prawnego bez konieczności podejmowania działań w oparciu o akt, który zaraz utraci moc obowiązującą. Ma to też zapobiec kolizji między dawną ustawą a przepisami wprowadzającymi. Należy przy tym podkreślić, że w ciągu 14 dni od ogłoszenia ustawy przepisy wprowadzające - mimo braku całościowej regulacji - przepisy, które gwarantują ciągłość funkcjonowania organu i jego jednostek organizacyjnych, zostaną zachowane, a uprawnienia sędziów Trybunału Konstytucyjnego i pracowników nie zostaną naruszone. Proponowane rozwiązanie ma umożliwić uporządkowanie sytuacji w trybunale związanej z organizacją jego działania i doprowadzić organizację i tryb postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym do stanu zgodnego z prawem. Dziękuję. (Oklaski)