Mówca: Kinga Gajewska-Płochocka
Data: 2017-03-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Celem projektowanej ustawy, przygotowanej na podstawie założeń projektu ustawy o roszczeniach o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, jest transpozycja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 listopada 2014 r. Dotyczy to niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej. Dyrektywa ta stanowi podsumowanie blisko 10-letnich prac prowadzonych przez organy unijne w celu harmonizacji standardów dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody wynikłej z naruszenia prawa konkurencji i uwzględnia obszerne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczące prywatnoprawnych konsekwencji antykonkurencyjnych praktyk. W świetle założeń dyrektywy ma ona służyć zachowaniu równowagi między publicznoprawnym i prywatnoprawnym mechanizmem realizowania prawa konkurencji oraz zapewnieniu pełnego prawa do naprawienia szkody osobom poszkodowanym naruszeniami unijnych reguł konkurencji. Umożliwienie dochodzenia naprawienia szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji ma zarazem pozwolić na wzmocnienie skuteczności zakazów przewidzianych w art. 101 i art. 102. Zgodnie z art. 21 dyrektywy jej wdrożenie do krajowych porządków prawnych powinno nastąpić do dnia 27 grudnia 2016 r. Pytanie. Dlaczego Prawo i Sprawiedliwość zabiera się za to po czasie? Mieli państwo 1,5 roku na wdrożenie przepisów, ale skupiliście się państwo na rozmontowywaniu demokratycznego państwa prawa i zamiast ulepszać prawo i pomagać polskim przedsiębiorcom i konsumentom, walczą państwo o jak najniższy produkt krajowy brutto. Polskie przepisy z zakresu ochrony konkurencji wprowadzane za czasów Platformy Obywatelskiej były skuteczne, zaś mechanizmy kontroli ich przestrzegania funkcjonowały w sposób satysfakcjonujący. Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów podlegała systematycznym zmianom, które miały na celu wzmocnienie skuteczności działania polskich organów ochrony konkurencji, czego przykładem może być wprowadzenie kar dla osób fizycznych, które dopuściły do zawarcia nielegalnego porozumienia ograniczającego konkurencję. Weszły w życie nowe przepisy w zakresie prawa antymonopolowego. Te rozwiązania pozwoliły skuteczniej eliminować niedozwolone praktyki z rynku i ostrzegać o nieuczciwych działaniach przedsiębiorców. Obowiązujące od stycznia 2015 r. zmiany w prawie konkurencji zaowocowały m.in. skróceniem postępowań oraz przedłużeniem okresu przedawnienia praktyk ograniczających konkurencję, dzięki któremu możliwe było skuteczniejsze wykrywanie niedozwolonych porozumień między przedsiębiorcami. Kolejne nowelizacje wprowadziły dwuetapowy proces koncentracji i odpowiedzialności finansowej kadry kierowniczej, rozszerzenie programu łagodzenia kar oraz instytucji dobrowolnego poddania się karze. Wracając do projektu, ze względu na specyfikę przedmiotu regulacji transpozycja musi mieć kompleksowy charakter i dotyczyć kilku obszarów stosunków prawnych. Dotyczy to przede wszystkim obszarów prawa cywilnego, materialnego i prawa cywilnego procesowego, a także - w zakresie definicji i instytucji z zakresu publicznoprawnego egzekwowania prawa - prawa konkurencji, z tym że dyrektywa z 2014 r. harmonizuje jedynie niektóre aspekty prawa krajowego z tych obszarów. W celu transpozycji dyrektywy odszkodowawczej proponujecie państwo przyjęcie odrębnej ustawy, która będzie regulować problematykę roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez naruszenie prawa konkurencji, natomiast warto zastanowić się nad alternatywnym rozwiązaniem, polegającym na dokonaniu punktowych zmian w kilku aktach prawnych, w tym w Kodeksie cywilnym i Kodeksie postępowania cywilnego. Mnożenie aktów prawnych nie sprzyja przejrzystości systemu, szczególnie że opowiedzenie się za koncepcją całościowej transpozycji w odrębnej ustawie nie uchyla całkowicie konieczności ingerencji w inne akty prawne. I tak trzeba będzie wprowadzić zmiany w Kodeksie cywilnym, ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. Tym samym Platforma Obywatelska wnosi o skierowanie projektu ustawy do prac w komisjach. Dziękuję. (Oklaski)