Mówca: Piotr Łukasz Babiarz
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, druki nr 2676 i 3016. Projekt wpłynął do Wysokiej Izby 26 lipca 2014 r. 26 sierpnia skierowano go do pierwszego czytania do Komisji Administracji i Cyfryzacji oraz Komisji Kultury i Środków Przekazu. Na wspólnym posiedzeniu komisji powołano podkomisję do dalszego procedowania niniejszego projektu ustawy. Przedłożony projekt ustawy ma ułatwić gromadzenie i przechowywanie dokumentacji w postaci elektronicznej oraz zarządzanie nią, w tym również elektroniczne załatwianie spraw, ale przede wszystkim zharmonizować przepisy regulujące postępowanie z dokumentacją w postaci papierowej z przepisami dotyczącymi dokumentacji elektronicznej. Dokumentacja papierowa i elektroniczna powinny występować równolegle w ramach prowadzonych spraw. Ponadto wprowadzono przepisy umożliwiające dokonywanie czynności kontrolnych w zakresie postępowania z dokumentacją i przeprowadzanie kontroli niezależnie od właściwości miejscowej archiwum państwowego oraz upraszczające zasady gromadzenia dokumentacji w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa i zarządzania nią, a także porządkujące przepisy dotyczące statusu pracowników archiwów państwowych i Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Podczas prac przyjęto szereg poprawek redakcyjno-legislacyjnych oraz porządkujących. Podczas procedowania przyjęto także poprawki merytoryczne. Do najważniejszych należą: Po art. 43 dodaje się art. 43a w brzmieniu: ˝Na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (...) Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych może zlecać realizację zadań publicznych w zakresie ewidencjonowania, przechowywania, opracowania, udostępniania lub zabezpieczenia materiałów archiwalnych tworzących niepaństwowy zasób archiwalny˝. Wydaje się, że jest to dobry kierunek, choć pojawiają się wątpliwości, czy podmioty zewnętrzne uniosą ciężar odpowiedzialności za powierzony zasób archiwalny. Stąd na wniosek podkomisji zapis zabezpieczający interes publiczny. W art. 44 po ust. 1 dodano ust. 1a w następującym brzmieniu: ˝Jeżeli ewidencjowanie, przechowywanie, opracowanie, udostępnianie lub zabezpieczenie materiałów archiwalnych tworzących niepaństwowy zasób archiwalny było realizowane na zasadach określonych w art. 43a, materiały te: 1) z dniem wszczęcia likwidacji lub ogłoszenia upadłości jednostki organizacyjnej przechowującej je stają się własnością Państwa i wchodzą do państwowego zasobu archiwalnego; 2) podlegają przekazaniu do archiwum państwowego wskazanego decyzją Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych niezwłocznie po wszczęciu likwidacji lub ogłoszeniu upadłości jednostki organizacyjnej, o której mowa w pkt 1.˝ Wydaje się, że zapisy idą w dobrym kierunku i wspomogą funkcjonowanie archiwów państwowych. Natomiast zapis 9. poprawki, tj. zmiana w art. 24 ust. 1 rozszerzająca kompetencje ministra kultury i dziedzictwa narodowego - chodzi nie tylko o tworzenie, likwidowanie, ale i łączenie archiwów państwowych - jest niebezpieczny, tym bardziej że zapis ten eliminuje całkowicie w tym procesie naczelnego dyrektora archiwów państwowych jako podmiot inicjujący czy chociażby opiniodawczy. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość składam poprawkę do przedłożonego projektu ustawy mającą na celu pozostawienie zapisu art. 24 ust. 1 bez zmian, czyli skreślenie w przedłożonym projekcie art. 1 pkt 9. Przyjęcie tej poprawki zabezpieczy dostęp do obecnie istniejących archiwów państwowych. Wysoka Izbo! Klub Prawa i Sprawiedliwości, pozytywnie podchodząc do konieczności zmian w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, określi stanowisko po rozpatrzeniu poprawki Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, którą składam na ręce pana marszałka. Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)