Mówca: Sprawozdawca Jacek Brzezinka
Data: 2015-04-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Prezesie! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Administracji i Cyfryzacji mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy jest zawarty w druku sejmowym nr 2963, zaś sprawozdanie komisji zostało Wysokiej Izbie przedłożone w druku nr 3239. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Kluczową kwestią podjętą w nowelizacji ustawy o statystyce publicznej jest pogodzenie konstytucyjnej ochrony praw i wolności człowieka i obywatela z obowiązkami systemu statystyki publicznej, którego zadaniem jest dostarczanie, i to chciałbym bardzo mocno podkreślić, w interesie publicznym informacji o zachodzących zjawiskach demograficznych, społecznych i gospodarczych oraz o stanie rozwoju społeczeństwa i państwa. W toku prac komisji dla wszystkich uczestników tych prac kwestią bezsporną było to, że realizując swoje zadania, statystyka publiczna musi zapewnić wymagany w polskim systemie prawnym poziom ochrony danych osobowych, z których korzysta. W stosunku do zaproponowanych w nowelizacji ustawy przepisów regulujących kwestie dostępu i wykorzystywania danych osobowych oraz zapewnienia właściwej ochrony tych danych członkowie komisji zgłosili szereg uwag i wątpliwości, które w toku prac nad projektem zostały szczegółowo przeanalizowane, z uwzględnieniem treści opinii przygotowanych przez Biuro Analiz Sejmowych oraz opinii otrzymanej od Komisji Finansów Publicznych. Ostatecznie Komisja Administracji i Cyfryzacji nie wprowadziła zasadniczych zmian w projektowanych przepisach, kierując się argumentacją przedstawioną w tym zakresie w stanowisku generalnego inspektora ochrony danych osobowych, który w przesłanej opinii m.in. stwierdził: Obowiązująca ustawa o statystyce publicznej została uchwalona w odmiennych warunkach prawnoustrojowych. Chodzi o to, że została uchwalona przed uchwaleniem obecnie obowiązującej Konstytucji Rzeczypospolitej. Pomimo licznych nowelizacji w znacznej mierze nie jest zgodna z istniejącymi obecnie wymaganiami w zakresie poziomu ochrony praw obywatelskich, w tym prawa do ochrony danych osobowych. A zatem tym bardziej należy przyjąć z zadowoleniem podjęcie prac legislacyjnych mających zmienić powyższy stan rzeczy. Również zrozumiałe jest to, że wniesiony do laski marszałkowskiej projekt zawiera unormowania kompromisowe, które z jednej strony mają umożliwić służbom statystyki publicznej realizację ich zadań określonych w ustawie, a z drugiej - zapewnić w możliwie największym stopniu osiągnięcie wyżej wskazanych celów projektu. Tak właśnie organ do spraw ochrony danych osobowych ocenia m.in. brzmienie art. 18 ustawy o statystyce publicznej, bowiem wbrew niektórym wyrażanym poglądom nowe ujęcie dyspozycji przepisu normującego opracowanie przez Radę Ministrów programu badań statystycznych i statystyki publicznej nie będzie prowadziło do samoistnego i wyłącznie na podstawie rozporządzenia określenia zasad pozyskiwania danych osobowych na potrzeby statystyki publicznej. W opinii GIODO zasady te zostaną uregulowane w ustawie o statystyce publicznej, zaś rozporządzenie wydawane na podstawie delegacji zawartej w art. 18 ustawy normować będzie stosowanie tych zasad w odniesieniu do każdego konkretnego badania statystycznego. I w tym stanie rzeczy GIODO pozytywnie ocenia projekt ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej. Przyjęte przez Komisję Administracji i Cyfryzacji rozwiązanie stanowi więc, że po wejściu w życie nowelizacji ustawy obowiązywać będzie zamknięty katalog danych osobowych, jakie mogą być przetwarzane dla celów statystyki publicznej. Co więcej, dane te będą mogły być przetwarzane wyłącznie w ramach badań statystycznych, których celem jest otrzymanie informacji o życiu i sytuacji osób w obszarach określonych w dodawanym art. 35b ust. 2 ustawy. I tutaj też katalog jest zamknięty. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Drugim kluczowym elementem nowelizacji ustawy o statystyce publicznej jest zmniejszenie do niezbędnego minimum obciążeń respondentów przekazywaniem danych bezpośrednio służbom statystycznym. Będzie to możliwe dzięki zapewnieniu służbom statystyki publicznej nieodpłatnego i terminowego dostępu do danych gromadzonych i przetwarzanych w systemach i rejestrach prowadzonych przez organy administracji publicznej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Narodowy Fundusz Zdrowia, Komisję Nadzoru Finansowego, a także państwowe czy samorządowe osoby prawne. Również temu celowi służyć będzie upoważnienie prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do składania wniosków dotyczących zakresu informacyjnego nowo tworzonych lub modernizowanych systemów administracyjnych i urzędowych rejestrów, tak by można było z nich korzystać na potrzeby statystyki publicznej. Ponadto nowelizacja ustawy w dodawanym rozdziale 2a stanowi o odrębności systemów statystyki publicznej i Narodowego Banku Polskiego, z jednoczesnym określeniem obowiązków adresowanych zarówno do Głównego Urzędu Statystycznego, jak i do NBP w zakresie współdziałania i wzajemnej wymiany danych. Ponadto nowelizacja ustawy wprowadza zmianę formuły programu badań statystycznych uwzględniającą zmiany technologiczne procesu zbierania danych dla celów statystycznych. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W toku prac nad projektem ustawy Komisja Administracji i Cyfryzacji przyjęła kilka poprawek merytorycznych oraz wprowadziła kilkanaście zmian redakcyjnych i legislacyjnych. Komisja zdecydowała m.in., by: doprecyzować definicje pojęć ˝dane statystyczne˝ oraz ˝dane administracyjne˝, tak by te pojęcia były jednoznacznie zdefiniowane; zmienić tytuł dodawanego rozdziału 4a, który po zmianie otrzymał brzmienie: Przetwarzanie danych osobowych dla celów statystycznych, z uwagi na to, iż w przepisach ustawy mowa jest nie tylko o dostępie służb statystyki publicznej do danych zgromadzonych w rejestrach, ale również o ich wykorzystywaniu; uzupełnić projekt ustawy o przepis regulujący kwestię korzystania z danych zgromadzonych w systemie informacji o ochronie zdrowia analogicznie do rozwiązania przyjętego w stosunku do ustawy o systemie informacji oświatowej oraz ograniczyć obowiązywanie przepisów przejściowych, tak by program badań statystycznych na 2016 r., czyli na rok przyszły, został przygotowany w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu sejmowej Komisji Administracji i Cyfryzacji wnoszę o uchwalenie ustawy o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw w brzmieniu zaproponowanym w sprawozdaniu przedłożonym przez komisję. Dziękuję.