Mówca: Ireneusz Zyska (tekst niewygłoszony)
Data: 2018-02-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o komornikach sądowych, druki nr 1582 i 2032. Procedowane ustawy są odpowiedzią na drastyczne działania niektórych komorników. Najbardziej znane sprawy dotyczyły zajęcia ciągnika rolnika spod Mławy oraz zajęcia samochodu właściciela jednej z firm w Gostyninie. Urosły one do rangi symbolu negatywnych działań komorników, ale w praktyce negatywnych zjawisk w tej dziedzinie życia możemy znaleźć znacznie więcej. Konieczność wprowadzenia nowego aktu prawnego przywracającego zaufanie do zawodu komornika sądowego jako funkcjonariusza publicznego oraz zwiększenie nadzoru nad komornikami są bezdyskusyjne. W trakcie intensywnych prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz podkomisji nadzwyczajnej nad rządowym projektem ustawy o komornikach sądowych uwzględniono wiele uwag o charakterze legislacyjnym, a także merytorycznym, które tworzą bardzo spójne i kompleksowo ujęte nowe prawo. Chociaż projekt procedowanej ustawy jest bardzo szeroki, a jego materia dość skomplikowana, to wyznaczony kierunek zmian jest zgodny z ideą transparentnej i skutecznej egzekucji. Jednocześnie wprowadzane są standardy, które znajdują akceptację zarówno po stronie wierzycieli, jak i dłużników. Dla zwiększenia skuteczności egzekucji wprowadzono zmiany polegające na ograniczeniach ilościowych w prowadzeniu egzekucji jednocześnie przez jednego komornika czy też jedną kancelarię komorniczą. Występujące w ustawie obostrzenia powiązano z kryteriami efektywności i zaległości w prowadzonych sprawach, co oznacza wprowadzenie reguły, że im lepsza skuteczność i im mniej zaległości, tym więcej spraw możliwych do poprowadzenia z wyboru. W kontekście występujących nieprawidłowości w działaniach komorniczych celowe jest zwiększanie uprawnień nadzorczych i kontrolnych ministra sprawiedliwości w odniesieniu do komorników. Służyć temu powinno nagrywanie wszystkich czynności egzekucyjnych prowadzonych w terenie, przy czym zarejestrowany obraz i dźwięk będzie częścią dokumentacji sprawy. Ta zmiana ma kluczowe znaczenie dla kontroli poprawności czynności, jak i bezstronności oraz etycznych standardów pracy komorników. Ponadto w przypadku rażącego lub uporczywego naruszenia prawa przez komornika minister sprawiedliwości będzie mógł efektywnie skorzystać z przysługującego mu uprawnienia do odwołania komornika z urzędu. Minister na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego będzie mógł także zawiesić komornika w czynnościach. Dodatkowo według projektu prezesi sądów będą dokonywać kontroli pracy komorników przynajmniej raz na 2 lata. Projekt ustawy daje właściwe gwarancje ustrojowe mające na celu zapewnienie, że komornik będzie rzetelnie wykonywał swoje obowiązki. Poza tym projekt ustawy usuwa wiele niejasnych przepisów, które dawały pole do różnorodnych interpretacji, co prowadziło do patologicznych zjawisk w obrębie działalności komorniczej. Jako przykład można podać swobodę ze strony asesorów w prowadzeniu czynności egzekucyjnych, co dawało możliwości zdejmowania odpowiedzialności ze strony samych komorników, w imieniu których działali. Obecnie projekt idzie w kierunku wyspecyfikowania wszystkich uprawnień, jeśli chodzi o czynności, które samodzielnie może podejmować asesor, i zagwarantowanie wielu z tych uprawnień, które dzisiaj asesorzy wykonywali, na rzecz osobistego wykonywania czynności przez komornika. Zawód komornika to zawód zaufania publicznego, a nie biznes. Komornik, wykonując swoje obowiązki, wchodzi bezpośrednio w chronione konstytucją prawa i wolności obywateli, w tym w podstawowe prawo własności. Jesteśmy przekonani, że procedowane projekty ustaw, po ich uchwaleniu i wejściu w życie, przywrócą zawodowi komornika wysoki prestiż. Służyć temu będzie zwiększenie nadzoru ministra sprawiedliwości nad działaniami organów samorządu komorniczego, w tym m.in. przyznanie ministrowi sprawiedliwości uprawnienia do weryfikacji prawidłowości dokonanych wpisów na listę aplikantów komorniczych. Zachowanie transparentności procesu egzekucyjnego oraz zasad doboru kadr komorniczych wpłynie na poprawę odbioru społecznego tej ważnej sfery obrotu gospodarczego i cywilnego. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni popiera rządowy projekt ustawy o komornikach sądowych.