Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2016-10-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Przedstawiony przez pana prezydenta Andrzeja Dudę projekt ustawy ma za zadanie ochronę małoletnich, ze szczególnym uwzględnieniem małoletnich poniżej lat 15, a także osób nieporadnych ze względu na stan psychiczny lub fizyczny. W procedowanej ustawie zaostrza się przepisy dotyczące ponoszenia kary przez sprawców przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, przeciwko wolności, przeciwko rodzinie i opiece. Popełnienie czynu zabronionego, który narusza czyjeś zdrowie lub życie, jest niewątpliwie największym przekroczeniem prawa. Dotychczasowy stan prawny nie gwarantuje w wystarczający sposób ochrony zdrowia i życia. Wcześniej system karny nie był wyposażony w odpowiednie typy kwalifikowane związane z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu z uwagi na działanie sprawcy ze szczególnym okrucieństwem lub z uwagi na osobę pokrzywdzonego: małoletniego poniżej lat 15 lub osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny. Projekt ustawy wprowadza właśnie taki zapis. Przedłożony projekt ustawy zakłada ochronę dóbr szczególnie istotnych z punktu widzenia funkcjonowania jednostki w społeczeństwie, ale i państwa. Nie możemy zapomnieć, że osoby małoletnie na mocy art. 72 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej otoczone są szczególną troską przez państwo polskie. Dobro dziecka jest wartością chronioną konstytucyjnie, ale dbanie o jego życie, zdrowie i podmiotowość jest obowiązkiem moralnym każdego z nas. Naruszenie dóbr osobistych dzieci i osób nieporadnych cechuje się dużą szkodliwością społeczną, wpływa w znacznym stopniu na ich rozwój i dalsze funkcjonowanie w społeczeństwie. W procedowanym projekcie ustawy zawarto wiele istotnych zmian. Zmieniony został wykaz okoliczności, które sąd uwzględnia, wymierzając karę. Fakt, że sprawca popełnił przestępstwo na szkodę małoletniego, został uznany za okoliczność obciążającą. Podwyższono sankcje karne wobec osób dopuszczających się spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ze skutkiem śmiertelnym. Zawarto zmianę typów kwalifikowanych dotyczących bezprawnego pozbawienia wolności małoletniego, uzupełniając dotychczasowe zapisy o znamię czasu oraz znamię szczególnego udręczenia. Nałożono wyższą sankcję karną za handel osobami małoletnimi poniżej lat 15. Wprowadzono wyższą karę za porzucenie, uprowadzenie lub zatrzymanie osoby małoletniej do 15. roku życia lub osoby nieporadnej. W przedstawionym projekcie zadbano szczególnie o zabezpieczenie dóbr dziecka i jego podmiotowości, co wyraża się m.in. ochroną pokrzywdzonych, którzy doświadczając czynu zabronionego, nie zawiadomili o jego popełnieniu. W noweli ustawy znajduje się zapis, który stwierdza, że nie dochodzi do popełnienia przestępstwa, jeśli ofiara nie zawiadomiła o popełnieniu czynu zabronionego, z wyłączeniem przestępstwa o charakterze terrorystycznym. W projekcie zaproponowano także zmiany w ustawie o postępowaniu w sprawach nieletnich, których przyjęcie jest konieczne ze względu na zachowanie spójności z nowelizowanym brzmieniem Kodeksu karnego. W moim przekonaniu najważniejszą zmianą dokonaną w tej ustawie jest zapis o obligatoryjnym odwołaniu przez sąd warunkowego zawieszenia umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym, gdy popełni on ponownie czyn karalny przewidziany w katalogu czynów zabronionych. Zgadzam się z projektodawcami, którzy w uzasadnieniu uznają, że przedkładany projekt spełnia kryteria wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej statuującego zasadę proporcjonalności, wobec czego zasługuje na poparcie. Koło Poselskie Wolni i Solidarni będzie głosowało za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)