Mówca: Marek Krząkała
Data: 2012-03-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej o zasadach małego ruchu granicznego, podpisanej w Moskwie dnia 14 grudnia 2011 r. (druki nr 199 i 208). 25 października 2007 r. ministrowie spraw zagranicznych oraz spraw wewnętrznych i administracji na ponad dwa miesiące przed wejściem Polski do strefy Schengen zatwierdzili założenia do umów o małym ruchu granicznym. Z Ukrainą umowa weszła w życie w 2009 r. Szkoda, że od półtora roku nie możemy doczekać się ratyfikacji umowy przez władze Białorusi. Uzgodnienie tekstu projektu umowy oraz zmiana prawa unijnego niezbędna do zawarcia niniejszej umowy o małym ruchu granicznym między obwodem kaliningradzkim a częścią Pomorza, Warmii i Mazur to niewątpliwie jedno z ważniejszych osiągnięć polskiej prezydencji. Umowa realizuje cele dotyczące tworzenia wspólnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w zakresie współpracy transgranicznej. Potwierdza, że Polska i Rosja potrafią pragmatycznie układać swoje stosunki, niezależnie od dzielących ich różnic i problemów. To także wpływa na współpracę na innych płaszczyznach, może stworzyć dobrą atmosferę do rozmów w kwestii żeglugi na Zalewie Wiślanym - tu dokonał się już pewien postęp i możemy rozwiązać ten problem do samego końca. Liczba powiązań między sąsiadującymi państwami jest jedną z metod rozwiązywania trudnych spraw. Mały ruch graniczny poprawia kontakty międzyludzkie, wpływa na wzrost wymiany gospodarczej i kulturalnej. Staje się początkiem zmiany świadomości, myślenia przede wszystkim obywateli Federacji Rosyjskiej i przyczynia się do budowy szeroko pojętego społeczeństwa obywatelskiego, które w dalszej perspektywie może doprowadzić do przemian demokratycznych w Rosji. Dlatego tak trudno zgodzić się z publicznymi wypowiedziami posłów PiS i wielokrotnie powtarzanymi tezami przedstawianymi także na posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych o zagrożeniu bezpieczeństwa, asymetrii w umowie, braku związków pomiędzy regionami, braku korzyści wynikających ze współpracy gospodarczej itp. Ta charakterystyczna retoryka, stosowana również wówczas kiedy byliście państwo przeciw utworzeniu Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, nie potrafi przenieść się na poziom 3 mln obywateli Polski i Federacji Rosyjskiej, których umowa będzie dotyczyła bezpośrednio i którym będzie otwierała możliwości nawiązywania nowych kontaktów handlowych i międzyludzkich. Czy naprawdę powinniśmy martwić się, gdy Federacja Rosyjska chce swoim obywatelom umożliwić swobodniejsze przemieszczanie się? Powinniśmy raczej zachęcać do korzystania z dobrodziejstw umowy. Mam nadzieję, że będzie ona prowadziła do dalszej liberalizacji ruchu osobowego między Unią Europejską a krajami Partnerstwa Wschodniego, projektu tak ważnego dla Polski. Umowy o małym ruchu granicznym są umowami stwarzającymi możliwość złagodzenia barier (Dzwonek), które stanowi granica Schengen, służą wprowadzeniu ułatwień w przemieszczaniu się osób w strefie przygranicznej, ułatwień w kontaktach gospodarczych oraz współpracy samorządów. Po stronie rosyjskiej strefą przygraniczną będzie cały obwód kaliningradzki, jednak należy podkreślić, że zezwolenia nie otrzymają mieszkańcy, którzy w Systemie Informacyjnym Schengen posiadają wpis o odmowie wjazdu, ani osoby stwarzające zagrożenie dla porządku publicznego czy bezpieczeństwa wewnętrznego. Mówi o tym art. 10 przedmiotowej umowy. Identyczna umowa z korzyścią funkcjonuje już na naszej wschodniej granicy z Ukrainą. Tutaj także na pewnym poziomie dyskusji obawialiśmy się wielu nieprawidłowości, w tym przemytu towarów i wzrostu przestępczości. Tymczasem okazało się, że negatywne zjawiska występują w skali marginalnej. O tym, że mały ruch graniczny zwiększa obroty, przekonali się już także polscy przedsiębiorcy z terenów graniczących z Ukrainą. Dlaczego zatem, bazując na doświadczeniu ukraińskim, nie wprowadzać analogicznych rozwiązań wobec obwodu kaliningradzkiego? Weźmy chociażby przykład otwartości Finlandii, która poszła krok dalej i stosuje masowe wydawanie wiz obywatelom Federacji Rosyjskiej. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Platforma Obywatelska popiera stanowisko rządu i opowiada się za zawarciem przedmiotowej umowy. Dziękuję bardzo.