Mówca: Ryszard Kalisz
Data: 2012-04-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! A nie mówiłem, panie ministrze, ciągle to powtarzam, że naprawdę trzeba przyspieszyć prace komisji kodyfikacyjnej, bo to, co już zrobiliśmy, i to, co robią kolejne projekty inicjatywy ustawodawczej, psuje cały system. Ten system już dzisiaj jest zepsuty. Usprawiedliwię także kolegę posła Kopycińskiego i Ruch Palikota, że wielokrotnie w ubiegłej kadencji i wielokrotnie w poprzedniej jeszcze kadencji psuliśmy system prawa cywilnego. Musimy w końcu doprowadzić do tego, żeby komisja kodyfikacyjna przy ministrze sprawiedliwości - i proszę, panie ministrze, bardzo wyraźnie powtórzyć to również panu ministrowi Gowinowi - zakończyła prace nad całościowym Kodeksem cywilnym i Kodeksem postępowania karnego. W projekcie Palikota, miłym projekcie, bo przecież wszyscy to słyszeliśmy i powiedział to też pan poseł Kopyciński jako poseł sprawozdawca w swoim wystąpieniu, jest taka nuta, że trzeba pomóc tym biednym podwykonawcom, naprawdę biednym, bo nie dostają pieniędzy za wykonaną pracę. Słyszeliśmy o tym w czasie afery z Covec˝iem, chińską firmą, kiedy podwykonawcy protestowali. Tylko że to nie jest materia prawa cywilnego. Wspomniał o tym trochę pan poseł marszałek Józef Zych. Mamy tu pomieszanie z poplątaniem. Czym jest prawo cywilne? Czym jest prawo cywilne? Prawo cywilne co do zasady zawsze reguluje stosunki równych podmiotów i ich wzajemne relacje. A więc na bazie prawa cywilnego wykonawca robót projektowych i ostatni podwykonawca jako strony stosunku cywilnoprawnego są równi. Oczywiście jest jeszcze jedna sfera prawa, a nawet dwie w tym przypadku, które powinno się uregulować. I, szczerze mówiąc, to nie jest kwestia ministra sprawiedliwości, ale zupełnie innych resortów. Nie ma tu, a szkoda, nikogo od pana ministra transportu, budownictwa, tam jest dalsza nazwa, bo to są sfery dwóch innych reżimów prawnych: prawa finansowego i prawa administracyjnego, czyli prawa budowlanego. Kwestia zatorów płatniczych bierze się po prostu z niestosowania różnego rodzaju instytucji prawa finansowego. Kiedyś to się nazywało akredytywami, dzisiaj nazywa się różnego rodzaju pochodnymi formami zabezpieczeń. Są różnego rodzaju formy gwarancji, są formy związane nawet z różnego rodzaju gwarantowanymi piętrowymi zobowiązaniami. (Poseł Józef Zych: I ubezpieczeniami.) Są ubezpieczenia. To samo dotyczy całego procesu budowlanego. Przecież proces budowlany to jest sfera zupełnie innego rodzaju - to jest sfera prawa administracyjnego. Oczywiście ja rozumiem dobre chęci i naprawdę podchodzę do nich z całą otwartością i sercem, ale to nie ta metoda. W Kodeksie cywilnym jest tak, że co do zasady - i proszę Wysoką Izbę, a w szczególności posłów klubu Ruch Palikota, żebyście o tym pamiętali - jest jedna podstawowa kategoria: zasada swobody umów, czyli zasada kształtowania treści stosunku prawnego. Jeżeli mówimy o odpowiedzialności wspólnej kilku podmiotów, to jest kolejna zasada, że nikt nie musi ponosić odpowiedzialności większej niż ma prawo. I druga zasada: nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam posiada. To są kanony. Po drugie, jest zarówno odpowiedzialność solidarna, jak i odpowiedzialność in solidum - nie ma polskiego odpowiednika. W doktrynie prawa cywilnego (Dzwonek) mówi się: in solidum. Do tej sytuacji pasuje to jak ulał. Tylko potrzeba jest dużo więcej wiedzy oraz - co jest najważniejsze przy tych robotach budowlanych - nie może być prymatu tego wielkiego inwestora nad tymi małymi podwykonawcami. Ale też nie zapominajmy, powiedział o tym któryś z moich przedmówców, nie chcę się pomylić, że takie sformułowanie tego tytułu powoduje, że czy ktoś stawia komórkę, czy ktoś buduje autostradę, to wy traktujecie te dwa procesy inwestycyjne na równi. A po to jest właśnie Kodeks cywilny, żeby i ten, kto buduje komórkę, mógł sobie to ukształtować według swoich zasad, i ten, który buduje autostradę, wielką, długą na 100, 200 km, mógł to ukształtować. Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Ponieważ jednak mam serce do tych inicjatyw Ruchu Palikota, to oczywiście w imieniu klubu SLD powiem, że nie zgłaszam wniosku o odrzucenie tego w pierwszym czytaniu. Z bardzo dużą życzliwością patrzę na te próby zmian różnego rodzaju przepisów prawnych: cywilnych, karnych. Wielokrotnie już o tym mówiliśmy. Jeżeliby to więc nie zostało odrzucone, w co wątpię, będziemy pracowali dalej nad tym projektem w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)