Mówca: Dorota Marek
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wyrażam pełne poparcie dla sprawozdania Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Dzisiaj, w tym szczególnym dniu, kiedy prezydent Zełenski odwiedzi polski parlament, zanim przejdę do liczb, pragnę - wierzę, że w imieniu nas wszystkich tutaj zgromadzonych - wyrazić najgłębszą wdzięczność i oddać hołd Polkom i Polakom. To im zawdzięczamy ten gigantyczny, historyczny zryw solidarności, którego byliśmy świadkami od pierwszych godzin inwazji rosyjskiej. Ta pomoc przybierała najróżniejsze formy - od przekazywania odzieży, żywności, środków czystości, po otwieranie własnych domów dla uchodźców wojennych. Ten wielki odruch serca polskiego społeczeństwa był nie tylko aktem miłosierdzia, ale też impulsem, który wymusił działania państwa. Musimy bowiem uczciwie nazwać rzeczy po imieniu. W lutym 2022 r. ówcześnie rządzący nie byli przygotowani na scenariusz, o którym wywiady donosiły od miesięcy, na pełnoskalową agresję Rosji na Ukrainę. Sprawność całej akcji ratunkowej zależała wówczas od samorządów, wolontariuszy i zwykłych obywateli, którzy egzamin z solidarności i człowieczeństwa zdali celująco. To dzięki nam wszystkim, społeczeństwu obywatelskiemu Polska stała się bezpiecznym domem dla milionów Ukraińców. (Oklaski) Dopiero kolejnym (Gwar na sali, dzwonek) krokiem porządkującym ten początkowy chaos było wprowadzenie systemowych rozwiązań, w tym nadanie specjalnych numerów PESEL. Jak czytamy w raporcie, proces ten w ujęciu historycznym objął ponad 1,5 mln osób. Nie był to jednak zabieg biurokratyczny. Był to klucz, który otworzył naszym sąsiadom drzwi do normalności. To fundament, na którym już systemowo zbudowaliśmy stabilizację dla ofiar wojny, z których blisko 960 tys. wciąż posiada aktywny status ochronny w Polsce. To, co w omawianym sprawozdaniu zasługuje na szczególne wyróżnienie, to twarde dane dotyczące rynku pracy. Często słyszymy w przestrzeni publicznej obawy o koszty pomocy. Ten dokument pokazuje jednak drugą stronę medalu, stronę zysków. Wskaźniki zatrudnienia wśród obywateli Ukrainy w Polsce są imponujące i należą do najwyższych w całej Europie. Liczby nie kłamią. Według danych ZUS ujętych w sprawozdaniu na koniec omawianego okresu liczba obywateli Ukrainy zgłoszonych do ubezpieczeń wyniosła aż 759 tys., co oznacza, że zdecydowana większość dorosłych uchodźców w wieku produkcyjnym podjęła w naszym kraju legalną pracę, a w praktyce to znaczy, że zadziałał system motywująco, a nie uzależniająco. Ci ludzie nie tylko znaleźli u nas schronienie, ale też stali się aktywnymi uczestnikami naszej gospodarki. Płacą podatki, odprowadzają składki, wypełniają luki na rynku pracy i dokładają swoją cegiełkę do wzrostu polskiego PKB. Suflowane przez populistów czarne scenariusze o tym, że wzrośnie bezrobocie, że załamie się rynek pracy, okazały się fikcją. Żadne z tych negatywnych skutków gospodarczych nie nadeszły. Mądra pomoc okazała się inwestycją, która się zwraca. Równie jasnym punktem raportu są dane dotyczące oświaty. Polskie szkoły przyjęły rzesze młodych ludzi. Dane wskazują, że było to nawet ponad 185 tys. uczniów ukraińskich. System nie załamał się, system podołał. A dodatkowo 800+ uzależniliśmy od realizacji edukacji w polskich szkołach. Zapewniamy tym młodym ludziom poczucie bezpieczeństwa. Jest to inwestycja w nasze przyszłe relacje polsko-ukraińskie. Patrzymy jednak w przyszłość i wszystko wskazuje na to, że po 4 marca 2026 r., kiedy wygaśnie obecny specjalny reżim ustawy pomocowej, status tych obywateli w polskim porządku prawnym zostanie zrównany ze statusem innych cudzoziemców. Będzie to najlepszy dowód na to, że ostatnie lata wykorzystaliśmy właściwie, stawiając na edukację, naukę języka, aktywizację zawodową i asymilację. Po tym okresie przejściowym będziemy mogli powiedzieć: ci ludzie czują się u nas dobrze, są samodzielni, chcą pracować i dzięki swojej ciężkiej pracy budować zarówno swoją przyszłość, jak i dobrobyt Polski. Bo te dwie kwestie zawsze idą w parze. I tutaj muszę zwrócić się do obecnych na tej sali tych, którzy próbują zbijać kapitał polityczny na szczuciu, podżeganiu do niechęci i tworzeniu sztucznych podziałów między Polakami a Ukraińcami. Wszyscy ci, którzy myślą, że na ukrainofobii zbudują swój kapitał polityczny, powinni się wstydzić. Pomoc Ukrainie w walce o niepodległość to uzasadniony wydatek, zapewniający bezpieczeństwo Polek i Polaków. Nasz rynek pracy, system emerytalny, ale przede wszystkim nasze bezpieczeństwo geopolityczne wymagają współpracy. Dziękuję. (Oklaski)