Mówca: Robert Gontarz
Data: 2023-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość chciałbym zwrócić państwa uwagę na bardzo ważny dla cyfrowego rozwoju kraju projekt ustawy - Prawo komunikacji elektronicznej wraz z projektem przepisów wprowadzających. Celem tych projektów jest implementacja do krajowego porządku prawnego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2018/1972 ustanawiającej Europejski Kodeks Łączności Elektronicznej. Nowe przepisy mają zastąpić obecnie obowiązującą od 2004 r. ustawę - Prawo telekomunikacyjne. Dynamika zmian zachodzących w obszarze telekomunikacji, wielokrotne nowelizacje obowiązujących przepisów oraz konieczność sprostania wymaganiom uczestników rynku jednoznacznie wskazują na potrzebę wydania nowego aktu, jakim jest Prawo komunikacji elektronicznej. Dzisiejszy kształt rynku wskazuje na to, że coraz częściej korzystamy z nowoczesnych form wymiany informacji, np. poprzez komunikatory, które skutecznie wypierają tradycyjne usługi telekomunikacyjne, takie jak połączenia głosowe czy SMS-y. Za zmianami na rynku powinny podążać zmiany w podejściu regulacyjnym do tego rynku. Jedną z najważniejszych zmian kierunkowych jest objęcie regulacjami nie tylko tradycyjnych przedsiębiorstw telekomunikacyjnych - stacjonarnych, komórkowych, satelitarnych - ale także przedsiębiorstw komunikacji elektronicznej świadczących usługi substytucyjne związane z komunikacją elektroniczną niewykorzystującą tradycyjnych rozwiązań telekomunikacyjnych. W praktyce są to usługi takie jak Skype, Whatsapp lub inne usługi komunikacji w Internecie. W zakresie obowiązujących regulacji oprócz znanych już narzędzi regulacyjnych projekt przewiduje całkowicie nowe obowiązki dotyczące np. sieci o bardzo dużej przepustowości, czyli takich, które są zbudowane w technologii światłowodowej, czy też procedurę ułatwiającą migrację z przestarzałej infrastruktury miedzianej do tej bardziej nowoczesnej. Projekt Prawa komunikacji elektronicznej przewiduje większe wsparcie dla współinwestycji przez system zachęt inwestycyjnych polegających na czasowej możliwości zmniejszania obowiązków regulacyjnych nakładanych w takich przypadkach na operatorów. Najważniejsze regulacje projektowanej ustawy dotyczą uprawnień użytkowników końcowych i konsumentów. Przepisy przewidują niespotykane dotąd w telekomunikacyjnych przepisach sektorowych wzmocnienie pozycji konsumenta w relacji z dostawcą usług. Zmiany dla użytkowników będą odczuwalne na każdym etapie korzystania z usług komunikacji elektronicznej. Na etapie zapoznawania się z ofertą, jeszcze przed zawarciem umowy konsument będzie wyposażony przez dostawcę usług w odpowiednio dopasowany do jego potrzeb pakiet informacji przedumownych oraz zwięzłe ich podsumowanie mieszczące się na stronie A4. Dzięki temu możliwe będzie porównanie ofert różnych dostawców oraz w pełni świadome podjęcie decyzji co do zawarcia umowy. Wyeliminowane zostaną sytuacje, w których konsument wprowadzany jest w błąd, a o warunkach świadczenia usługi dowiaduje się dopiero po zawarciu umowy. Zarówno informacje przedumowne, jak i podsumowanie warunków umowy stanowić będzie część tejże umowy, tak by konsument był związany tym, co zostało mu przedstawione przed zawarciem umowy i na podstawie czego decydował o zawarciu tejże umowy. Użytkownicy końcowi uzyskają dostęp do niezależnego narzędzia porównawczego, certyfikowanego przez prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Narzędzie to umożliwi porównanie warunków świadczenia usług w zakresie ceny i jakości, czyli tych parametrów, które z punktu widzenia użytkownika końcowego są najważniejsze i decydują przy wyborze oferty. Bardzo ważne zmiany obejmują również warunki dotyczące zwracania dostawcy usług tzw. ulgi w przypadku odstąpienia przez abonenta od umowy. Przez wiele lat umowy telekomunikacyjne były tak konstruowane, aby utrudnić abonentowi ich rozwiązanie. W przypadku rezygnacji z usług abonent musiał zwracać dostawcy kwotę tzw. ulgi, której wysokość określana przy zawarciu umowy była sztucznie zawyżana przez dostawcę usług. Projektowane przepisy mają położyć kres takim praktykom. Wysokość roszczenia dostawcy względem abonenta w przypadku rozwiązania umowy będzie ustawowo ograniczona i już na etapie zawierania umowy abonent będzie znał dokładne warunki odstąpienia od tej umowy. Abonent usług przedpłaconych, tzw. prepaid, w przypadku zmiany dostawcy usług lub wygaśnięcia ważności konta otrzyma zwrot środków z doładowań zgromadzonych na jego koncie abonenckim. Obecnie abonent nie ma żadnej możliwości odzyskania tych środków, co może skutecznie zniechęcać do zmiany dostawcy usługi i osłabić konkurencyjność rynku. Ważnym i oczekiwanym przez użytkowników krokiem jest również uregulowanie kwestii tzw. direct billingu, czyli dokonania płatności za aktywowanie w sieci usługi dodatkowej, takiej jak Netflix, Spotify, przez jej doliczenie bezpośrednio do rachunku za świadczenie usług telekomunikacyjnych. Obecnie praktyki te nie są szczegółowo regulowane, a do organów regulacyjnych spływają skargi dotyczące aktywowania takiej formy płatności bez zgody i wiedzy użytkownika. Projektowane przepisy zmierzają do konieczności uzyskania wyraźnej zgody użytkownika na taką płatność jeszcze przed jej uruchomieniem. Dzięki temu użytkownicy nie będą więcej zaskakiwani wysokimi rachunkami z naliczonymi dodatkowymi opłatami za usługi obce, których być może nie chcieli. To, co także istotne, nowe regulacje w sposób pełny będą nas chronić przed niechcianymi telefonami i mailami reklamowymi. Przekazywanie niezamówionych informacji bez uprzedniej zgody abonenta będzie stanowiło czyn nieuczciwej konkurencji. Projekt kompleksowo reguluje i porządkuje w tym zakresie obowiązujące przepisy. Szanowni Państwo! Gdyby zatem podsumować w trzech podstawowych punktach ten projekt ustawy, dokładniej te projekty ustaw, to w pierwszej kolejności zwracamy dużą uwagę na inwestycje w Internet szerokopasmowy, taki, który będzie dostarczał Polakom, obywatelom Internet najwyższej jakości. Będą odpowiednie regulacje, które będą to umożliwiały, które będą przy świadczeniu, przy podejmowaniu takiej inwestycji odpowiednio wspomagać inwestorów bądź współinwestorów. Druga część tejże ustawy, tych ustaw dotyczy odzwierciedlenia tego, co mamy w rzeczywistości, w chwili obecnej, a nie tego, co było 20 lat temu. Te tradycyjne usługi: dzwonienie przez telefon, pisanie SMS, oglądanie telewizji naziemnej czy telewizji satelitarnej, coraz bardziej ustępują miejsca chociażby platformom streamingowym, używaniu Messengera i innych form komunikacji elektronicznej. By odpowiednio uregulować rynek, musimy patrzeć na to, co jest w dniu dzisiejszym, co może być w przyszłości, a nie możemy zatrzymywać się na tym, co było 10-20 lat temu. Trzecia i najważniejsza część tych projektów to jest zwiększenie roli konsumenta, zwiększenie jego możliwości tak, aby w tej relacji z operatorem miał równe szanse. Chcemy dołożyć wszelkich starań, aby transparentność w przedstawianiu zarówno oferty, jak i realizowaniu umowy była na najwyższym poziomie. Chcemy doprowadzić do sytuacji, i te projekty ustawy to gwarantują, żeby abonent w momencie, w którym będzie podpisywał konkretną umowę, dokładnie wiedział, co podpisuje, żeby miał możliwość odpowiedniej weryfikacji tego, czy umowa, którą podpisuje, jest najlepsza wśród konkurencji, czy też może znaleźć coś łatwiejszego poprzez odpowiednie porównywarki. Szanowni Państwo! Tu odniosę się do potencjalnych kontrowersji, które mogą być podniesione, bo dużo mówi się o tym, że to będą zmiany na pilocie. Szanowni państwo, my chcemy uregulować, uporządkować to tak, aby w każdym miejscu w Polsce każdy operator przedstawiający swoją ofertę miał w tym samym miejscu odpowiednie kanały. Nie wiem, może się mylę, ale to chyba nikomu z państwa, z odbiorców, z abonentów telewizji nie będzie sprawiało większego problemu - wybranie dokładnie tego kanału, który się chce. Tym wszystkim - bo domyślam się, że tak będzie - którzy będą mówili, jak wielka to jest trudność - wybranie kanału, który będzie znajdował się, załóżmy, nie na piątce, ale np. na siedemnastce, chodzi o naciśnięcie numeru 17... A więc jeśli ktoś powie, że to jest niemożliwe, że to jest utrudnianie, to ja na samym początku prosiłbym tutaj państwa, żeby powiedzieć: dam radę. Ale inni pewnie już nie dadzą rady. Szanowni państwo, zaufajmy Polakom. Głęboko wierzę, że każdy sobie poradzi z wybieraniem kanału, który chce. Przecież to nie jest tak, że wprowadzamy jakiś tajny kod, że inaczej bez wprowadzenia tego tajnego kodu nie da się włączyć odpowiedniego programu. Z drugiej strony wprowadza to pewną jasność i klarowność, że dany program będzie w całej Polsce, w każdym odbiorniku w ofercie przedstawianej przez konkretnego operatora dokładnie w tym samym miejscu na naszym pilocie, co wydaje mi się jest ułatwieniem i co do tego nie mam wątpliwości. Zatem w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość zwracam się do państwa z prośbą o pochylenie się nad przedmiotowym projektem i konstruktywną pracę nad docelowym kształtem przyszłych regulacji. Dziękuję bardzo. (Głos z sali: Będziemy się pochylać negatywnie.)