PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Mam pytanie do posła, przedstawiciela wnioskodawców z PSL-u. Kiedy wy w końcu zaczniecie spełniać obietnice wyborcze? Dlaczego nie chwaliliście się takim pomysłem w 2023 r., jak szliście do wyborów, tym, że chcecie zabetonować samorządy? (Oklaski) Wtedy baliście się ludzi, a dzisiaj to już nie. Dlaczego nie wprowadzicie dnia referendalnego? Co kadencję obiecujecie przed wyborami, że wprowadzicie dzień referendalny, żeby można było się wypowiedzieć. (Oklaski) Mówicie o wzmocnieniu demokracji bezpośredniej, ale kiedy współrządzicie i możecie te rzeczy zrobić, nie robicie tego dla Polaków, a wprowadzacie czy chcecie wprowadzić ustawę betonującą samorząd, żeby kumple w samorządzie mogli tam po 30 lat siedzieć. A opowiadanie przez posła Romowicza o tym, że ci młodzi, sprawni będą niepotrzebni... Jacy niepotrzebni? Przecież znalazłeś się, kolego, właśnie w Sejmie. Jeżeli ktoś jest rzeczywiście dobrym samorządowcem (Dzwonek), to może być dobrym samorządowcem również na poziomie województwa czy na poziomie kraju. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Patryk Jaskulski: Dwie kadencje w Sejmie też.)
Mówca: Jarosław Sellin
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Na użytek tej debaty chciałem prosić, żeby nie używać demagogicznego i populistycznego argumentu, który niestety używany jest: w związku z tym, że ograniczyliśmy władzę wykonawczą na poziomie samorządu, ograniczyliśmy kadencyjność do dwóch, żeby też takie ograniczenie wprowadzić do władzy ustawodawczej. Pan premier Kosiniak-Kamysz, lider środowiska, które z tą inicjatywą teraz wychodzi, mówi, że jeśli nie, jeśli Sejm tego nie przyjmie, to zgłosimy zmianę do konstytucji, że będzie tylko dwukadencyjność dla posłów. (Głos z sali: Populizm.) Jednak jest to demagogia i populizm, bo w całej cywilizacji świata Zachodu te ograniczenia dotyczące władzy dotyczą tylko władzy wykonawczej... (Poseł Tomasz Zimoch: Nieprawda.) ...właśnie prezydenta Rzeczypospolitej, samorządowców wybieranych w bezpośrednich wyborach personalnych. Jest wielkim walorem legislatyw świata Zachodu, że są tam ludzie z bardzo dużym dorobkiem, tak jak np. marszałek senior Marek Sawicki. (Dzwonek) Bardzo sobie cenię, że w polskim parlamencie funkcjonują takie filary jak Marek Sawicki z tego samego środowiska. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Habura
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W powiecie pabianickim, w którym mieszkam, funkcjonuje siedem gmin. W wyniku ostatnich wyborów w trzech z nich, co stanowi ponad 40%, mieszkańcy wybrali nowych wójtów, mimo że dotychczasowi zarządzali gminami przez kilkanaście lat i mieli czas na to, żeby - jak tu niektórzy mówią - się okopać i zabetonować. Mieszkańcy wybrali nowych wójtów i tak powinno być, szanowni państwo. To mieszkańcy powinni decydować, kogo wybiorą na wójta, co jest dla nich dobre, a co niedobre, a nie bezduszne przepisy o dwukadencyjności, które zostały wprowadzone przez PiS tylko po to, aby wyeliminować niepokornych samorządowców. (Głos z sali: Których mamy najwięcej.) Mieszkańcy i demokracja. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marcelina Zawisza
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy absurdalną sytuację. Mamy rozwiązanie, które popiera 80% obywateli i obywatelek. Większość społeczeństwa, większość tych, którzy brali udział w konsultacjach społecznych, ale również ogromna większość tych, którzy wypowiadają się w badaniach opinii publicznej, przyznaje, że ograniczenie kadencji to dobre rozwiązanie. Mamy też samorządowców, którym się to, ojej, nie podoba. Zaskakujące. Naprawdę kto by się spodziewał, że osoby bezpośrednio zainteresowane nie będą chciały tego zmieniać. Po której stronie opowiada się koalicja rządząca? Oczywiście po stronie władzy, a nie obywateli. Obywatele chcą, żeby te przepisy zostały. Mam w zasadzie jedną sprawę do posła Romowicza. Jeżeli pan uważa, że burmistrzowie, wójtowie i prezydenci tak bardzo nie nadają się do żadnej innej pracy i mają dwie lewe rączki, to w żadnym wypadku nie powinni być prezydentami, burmistrzami i wójtami (Dzwonek), bo po prostu ewidentnie do niczego się nie nadają. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Patryk Jaskulski: Populizm. Słaby populizm.)
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wywoływanie kolejny raz tematu ograniczenia kadencyjności dla samorządowców naszych gmin jest tematem zastępczym wobec kwestii związanej z bardzo poważnym kryzysem, który przeżywa w Polsce samorządność. Do niedawna mówiliśmy o tym, że samorządy po 1990 r. były największym osiągnięciem polskiej demokracji. Tymczasem po zmianie systemu dochodów dla jednostek samorządu terytorialnego wprowadzonej przez obecną koalicję rządzącą nastąpiło bardzo poważne załamanie procesów inwestycyjnych w gminach. Samorządom brakuje środków nie tylko na inwestycje, ale także na wzrost płac zagwarantowany sferze budżetowej. Rosnące koszty zadań zleconych przez państwo w rzeczywisty sposób ograniczają autonomię gmin. To o tym powinna dzisiaj debatować Wysoka Izba. Wobec faktu, że przeszło 80% uczestników (Dzwonek) konsultacji społecznych jest przeciwnych zniesieniu dwukadencyjności, gdyż obawia się osłabienia kontroli obywateli nad włodarzami gmin, należy bardzo poważnie zastanowić się nad tym, czy to jest projekt, którego chcą obywatele. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Paweł Masełko
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Dzisiaj wypowiadam się jako były samorządowiec. Wypowiadam się nie jako wójt, prezydent czy burmistrz, ale jako starosta. Znam to środowisko bardzo dobrze. Również wielu z państwa posłów było w przeszłości samorządowcami. Myślę, że nie zgadzacie się z tymi negatywnymi opiniami, które tutaj się pojawiają. Nie wszędzie to wygląda tak, jak tu, w tej Wysokiej Izbie, jest to przedstawiane. Szanowni Państwo! Samorząd i to, co się nam udało zrobić w obszarze gmin i lokalnych społeczności, to naprawdę coś, co nam wyszło i z czego wszyscy możemy być dumni. Każdy z nas widzi, jak nasze gminy, powiaty czy województwa się zmieniają. Nie trzeba ręcznego sterowania, żeby zmienić włodarza danej gminy. Panie Ministrze! Mam pytanie, czy było analizowane pod kątem konstytucyjności to rozwiązanie, które obecnie jest i które ogranicza prawa wyborcze właśnie grupie obywateli (Dzwonek) pełniących funkcje burmistrza, wójta bądź prezydenta miasta. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Mówca: Marta Stożek
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jestem przekonana, że nie ma bardziej niedemokratycznego samorządu niż ten, w którym wójt, burmistrz czy prezydent miasta piastują swoje stanowisko powyżej dwóch kadencji. (Poseł Patryk Jaskulski: Są wybierani przez mieszkańców.) Co to za wielcy przywódcy, skoro w ciągu dwóch kadencji nie są w stanie wychować, wykreować następców, którzy mogliby przejąć tę wielką pracę swoich wielkich przywódców. Tak, samorządy mamy zabetonowane. To jest fakt powszechnie znany i w społeczeństwie jest tego powszechna świadomość, co widać po badaniach społecznych. Chciałabym zapytać posłów PSL, Koalicji Obywatelskiej i Nowej Lewicy, czy tak bardzo rozpaczają nad tym, że Jacek Sutryk nie będzie mógł zostać wybrany na kolejną kadencję, że warto poprzeć ten projekt. (Dzwonek) Głosowanie za zniesieniem tego limitu to wstyd. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Marek Gróbarczyk
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jak słyszymy tu od jednego z posłów, burmistrz - 25 lat, wójt - 20 lat... (Głos z sali: Straszne.) (Poseł Patryk Jaskulski: A pan poseł 16 lat.) ...kolejni samorządowcy, którzy potrafią być tylko wójtami, prezydentami i burmistrzami. Był taki przypadek: mistrz Dobrowolski. Jak powiedziała żona: Jaki ma zawód mój mąż? To jest dyrektor. A więc dwukadencyjność kończy z tego typu patologią (Oklaski), stwarza możliwość kreatywności dla nowych ludzi, a przede wszystkim kończy z tymi układami. No nie może być tak: zawód prezydent, zawód burmistrz, zawód wójt, bo oni po prostu nic innego nie potrafią, tylko rządzić. Ta ustawa pozwala na konkurencyjność i wprowadzenie (Dzwonek) zupełnie innych rozwiązań. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Patryk Jaskulski
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Witam. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj rozmawiamy o tym, czy damy mieszkańcom możliwość wyboru włodarza na kolejne lata. Wszyscy, jak tutaj jesteśmy, doskonale wiemy, jak wiele zależy od tego, kto rządzi samorządem, w ogóle jak wiele zależy od samorządu. Padł tutaj argument o tym, że samorządy są dziś zabetonowane. Temu wszystkiemu, co tutaj mówicie, przeczą dane. W 2018 r. obywatele wybrali 32 nowych włodarzy, a w 2024 r. 39. Sprawdziłem, ile kadencji jest pan poseł Gróbarczyk, i jak tutaj widzę, pan poseł Gróbarczyk był posłem III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X kadencji... (Głos z sali: Do rzeczy!) (Głos z sali: Ale miał przerwę w europarlamencie.) ...a wypomina komuś, że rządzi 16 lat w jakimś samorządzie. Jeżeli rządzi dobrze, to ma prawo rządzić. (Oklaski) I to jest głos, który dziś płynie nie tylko ze strony samorządowców, lecz także ze strony mieszkańców, którzy chcą (Dzwonek), abyśmy zlikwidowali dwukadencyjność i oddali im ich prawo do wyboru włodarza. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Ale co ty opowiadasz?)
Mówca: Patryk Gabriel
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zakładam, że państwo również macie w sercu samorząd i chcecie go udoskonalić, ale wydaje się, że przeciwnicy proponowanego rozwiązania nie odrobili lekcji związanych z debatą na temat poważnych spraw. Używanie słów: zabetonowanie, kwik, odrywanie od koryta przez ludzi, którzy nie mają żadnego doświadczenia w samorządzie, jest co najmniej, delikatnie mówiąc, mało wiarygodne. Wydaje się, że wielkomiejscy politycy, którzy bardzo walczą o to, żeby być pierwsi na liście i dostać się do Sejmu, reformujący samorząd jako teoretycy to nie jest dobre rozwiązanie. Natomiast bardzo dobrym rozwiązaniem jest, kiedy ci ludzie, którzy są na dole, w stałym kontakcie z wybranymi przez siebie włodarzami, mogą ich weryfikować, nie tylko co 5 lat, ale również w codziennym kontakcie przy rozwiązywaniu problemów. (Dzwonek) Ja mam tylko jedno pytanie. (Głos z sali: Czas minął niestety.) Czy w proponowanym rozwiązaniu wraca się do 4-letniej kadencji dla samorządów? Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Władysław Dajczak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Postulat zniesienia dwukandencyjności to nie jest postulat wspólnot lokalnych czy obywateli, organizacji społecznych czy obywatelskich. To jest postulat organizacji samorządowych i samych samorządowców. Wyraźnie w czasie wysłuchania publicznego mówili o tym pan Andrzej Andrysiak, prezes Stowarzyszenia Gazet Lokalnych, oraz pan Witold Gawda, wiceprezes Kongresu Ruchów Miejskich, którzy mówili o tym, że w tych wszystkich konsultacjach przeprowadzanych we wspólnotach lokalnych - to jest istotne, bo przecież od tego zaczyna się ustawa samorządowa, że to wspólnoty lokalne tworzą samorząd, a nie samorządowcy sprawujący władzę - 80% obywateli mówiło o tym, że tak, trzeba utrzymać dwukandencyjność, bo jest to jedyny skuteczny element zapewniający zdrową rotację kadr i narzędzie do ograniczenia nieprawidłowości w samorządach. Nie jest nim na pewno referendum lokalne, które promuje absencję. (Dzwonek) Ta likwidacja doprowadzi do tego, że układy lokalne będą promowane. A likwidowanie lokalnych układów i grup interesów to nie jest osłabianie demokracji, to jest wzmacnianie demokracji. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Maria Joanna Koźlakiewicz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotem dzisiejszej debaty jest projekt nowelizacji Kodeksu wyborczego, który dotyka fundamentów demokracji lokalnej, prawa obywateli do wybierania i bycia wybieranym. Nie możemy zapominać, że to mieszkańcy gmin są najlepszymi recenzentami pracy swoich włodarzy. Jeśli społeczność lokalna darzy kogoś zaufaniem, państwo nie powinno tej decyzji arbitralnie ograniczać. Demokracja nie polega na narzucaniu limitów, lecz na wolnym wyborze. Projekt ten znosi wprowadzone w 2018 r. ograniczenie dotyczące dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oraz likwiduje zakaz łączenia kandydowania na te funkcje z ubieganiem się o mandat w radzie powiatu czy sejmiku województwa. Oznacza to przywrócenie pełni biernego prawa wyborczego gwarantowanego przez konstytucję. Dlatego uważam, że ta propozycja zasługuje na poważną, merytoryczną debatę w Wysokiej Izbie i proszę inne kluby o poparcie tego. (Oklaski)
Mówca: Marek Subocz
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Ten projekt to nie reforma demokratyczna, lecz cofnięcie standardów państwa prawa. Zniesienie limitu kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast oznacza w praktyce legalizację dożywotniego sprawowania władzy na poziomie lokalnym pod hasłem rzekomej wolności wyboru. Brak limitów kadencji to prosta droga do utrwalenia lokalnych układów i zależności. Realia wielokadencyjności powodują tworzenie się niezdrowych układów i różnego rodzaju uzależnień. Do tego propozycja łączenia kandydowania na wójta z kandydowaniem do rady powiatu lub sejmiku to otwarte przyzwolenie na polityczną grę, a nie na służbę mieszkańcom. Wybory przestają być wyborami, a stają się polisą ubezpieczeniową. Podwójny start to polityczna asekuracja. Jak nie wyjdzie urząd, to bierzemy mandat gdzie indziej. To nie jest uczciwe wobec wyborców ani to nie jest przejrzyste. Z tego projektu wynika tylko jedno przesłanie: dajcie rządzić do końca. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Artur Jarosław Łącki
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Zacząć trzeba od tego, że w ogóle pomysł ograniczenia kadencyjności był zły i cała ta ustawa była zła. Ale została wprowadzona. Jeśli chcieliście ograniczyć to, o czym mówicie, czyli zabetonowanie władzy, to trzeba było wrócić do zarządów, tak jak jest w starostwach i w województwach. Dlaczego tam nie zrobiliście dwukadencyjności? (Głos z sali: Pomyślimy.) (Głos z sali: Dzięki. Zrobimy to.) Bo tam są zarządy. A więc zamiast robić... trzeba było wrócić do zarządów w gminach i w innych. I byłoby dobrze. (Głos z sali: Stopniowo.) Ale generalnie nie o tym chciałem mówić. Chcę powiedzieć o tym, że to, co my w ogóle teraz wyprawiamy, to jest śmiech na sali dla ludzi z Sejmu. Wprowadziliśmy kilka lat temu prawo, któremu nawet nie dajemy czasu wejść w życie. Czyli 10 lat temu ustanowiliśmy prawo, które już ma wejść, już stoi za drzwiami, i nie dajemy mu wejść. (Oklaski) Co mówimy? Mówimy, że to wszystko na nas wymuszają samorządowcy, bo oni chcą to zrobić. (Dzwonek) A mnie się wydaje, że to akurat związek zawodowy posłów i senatorów zmusza nas do tego, żebyśmy ograniczyli to prawo. Bo to pewnie my boimy się, że oni wszyscy wejdą nam na listę, i nie dostaniemy się do Sejmu. (Oklaski) Proszę państwa, dzisiaj nie rozmawiamy... Jedno zdanie, panie marszałku.
Mówca: Artur Jarosław Łącki
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

...na szczęście o ograniczeniu. Rozmawiamy o tym, czy będziemy dalej procedowali nad tą ustawą. Dajmy tej ustawie iść dalej, procedujmy nad nią dalej. Pomyślmy o tym, czy np. nie zrobić trzykadencyjności albo nie wrócić właśnie do zarządów. Ale nie róbmy takich rzeczy, nie wiem, że 10 lat temu ustanawiamy jedną ustawę, a teraz tę ustawę wyrzucamy do kosza. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Porzucek
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed 10 laty Prawo i Sprawiedliwość przedstawiło szereg deklaracji. I dotrzymaliśmy słowa, także jeżeli chodzi o regulację dwukadencyjności w samorządach. Ale z szacunku do samorządowców wprowadziliśmy bardzo długie vacatio legis. Państwu się to nie podoba. Dlaczego? Bo boicie się, że ci dwukadencyjni, a często cztero-, pięciokadencyjni włodarze największych miast zabiorą wam miejsca na listach parlamentarnych albo po prostu, nawet jak znajdziecie się wspólnie, was wyprzedzą. To nie tędy droga. Kochani, chcecie pomóc samorządom? To przywróćcie Program Inwestycji Strategicznych rządu Prawa i Sprawiedliwości - kilkadziesiąt miliardów złotych, które trafiały do ponad 2 tys. polskich gmin. Wy zabraliście te pieniądze, promujecie metropolie, a małe, skromne gminy postawiliście w bardzo trudnej sytuacji. Właściwie kończą się nasze ostatnie inwestycje z naszych programów i włodarze mniejszych samorządów mówią wprost: nie mamy pieniędzy na dalsze inwestycje. Lokalne firmy budowlane mówią: już nie ma, nie będziemy budować dróg, przedszkoli czy innych obiektów. (Dzwonek) Dlaczego? Bo rząd, koalicja 13 grudnia zabrali pieniądze samorządowcom i chcą tylko wprowadzić jakieś kosmetyczne zmiany. Nie tędy droga. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wszyscy, jak tu jesteśmy, jesteśmy za rozwojem demokracji, za rozwojem samorządności. Wyrazem tej samorządności, jej rozwoju jest udział jak najszerszej grupy społeczności w danym regionie Polski w wyborach - w wyborach swojego przedstawiciela. I nie może być tak, że ustawą ograniczymy komuś możliwość głosowania na kandydata, który w danej społeczności cieszy się szacunkiem i uznaniem. (Głos z sali: To znajdzie się w Sejmie.) Proszę państwa, w 2024 r. 39% gmin wybrało swojego nowego włodarza. Przyznacie, że to bardzo duża liczba. Co to oznacza, panie pośle? To oznacza, że tam, gdzie mieszkańcy nie chcieli dotychczasowego wójta, burmistrza czy prezydenta, po prostu go nie wybrali, a tam, gdzie uznali, że dobrze sprawuje swój urząd - znamy wiele takich gmin - (Dzwonek) nie będą mogli go ponownie wybrać. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Debatujemy tutaj nad prawem, które, tak jak już zostało powiedziane, jeszcze nie weszło w życie. Uważam, że to osłabia walor Izby, walor państwa prawa. Powinniśmy najpierw sprawdzać ustawy w życiu i potem, po zweryfikowaniu ich, zastanawiać się nad ich poznaniem, usprawnieniem. Natomiast chciałbym zwrócić uwagę, że ustawa założyła, że prezydent, wójt lub burmistrz będzie rządził 10 lat. To jest dekada w życiu ludzkim. Całe 10 lat to jest bardzo, bardzo dużo. Czy projektodawcy zamierzają to zmienić i dostosować do systemu prawnego Wysokiej Izby, czyli 4 lat? Następna rzecz. Jeżeli macie już takie intencje, mówicie o demokracji, to czy nie zamierzacie zmienić także przepisów dotyczących referendów? (Dzwonek) To w istotny sposób stanowiłoby regulację nad samorządem, a tak powołujecie się tutaj na demokrację, i dałoby ludziom asumpt do sprawniejszego działania i możliwości odwoływania samorządowców. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Renata Rak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Trzeba jasno powiedzieć, że dwukadencyjność jest niedemokratyczna. Ogranicza prawa i wolę wyborców, eliminuje dobrych, sprawdzonych, cieszących się zaufaniem społecznym liderów nie przez wybory, lecz decyzje administracyjne, nie sprzyja długofalowym strategiom, lecz promuje krótkofalowe działania. Nie ma dowodów, że dwukadencyjność poprawia jakość rządzenia. Dlatego zaufajmy mieszkańcom. Pozwólmy im realnie decydować, kto będzie ich reprezentantem, bez wprowadzania sztucznych barier i ustawowych ograniczeń. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wiemy, że Polacy są za dwukadencyjnością. Potwierdzają to ankiety, które były robione w 2018 r. i teraz. Wiemy, jakie były wyniki konsultacji społecznych. Wydłużyliśmy włodarzom sprawowanie przez nich funkcji o 2 lata, bo z 8 lat wydłużyliśmy do 10. A więc tak naprawdę mają dwie i pół kadencji na wykonanie swoich obowiązków. Czy jest nam więc potrzebna kolejna rewolucja, jeżeli chodzi o samorządy? Myślę, że samorządowcy już zdają sobie z tego sprawę, i myślę, że świetnie odnajdą się na rynku pracy. Mam kilka pytań co do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy. Pierwsze: W jaki sposób projektodawcy zamierzają przeciwdziałać utrwalaniu lokalnych układów władzy, skoro zniesienie limitu kadencji sprzyja wieloletniemu sprawowaniu funkcji przez te same osoby, które z czasem uzyskują dominującą pozycję polityczną, administracyjną i bardzo często finansową w małych gminach? Czy projektodawcy przeprowadzili analizę wpływu zniesienia (Dzwonek) limitu kadencji na zasadę równości wyborów, w szczególności na realne szanse kandydatów spoza urzędu, którzy nie dysponują zapleczem instytucjonalnym i rozpoznawalnością wynikającą z pełnienia funkcji publicznej? Ostatnie: Czym projektodawcy uzasadniają odejście od ograniczenia kadencyjności, w sytuacji gdy w wielu gminach obserwuje się niestety zjawisko wiecznych włodarzy, a mechanizmy kontrolne lokalnej władzy, takie jak rady gmin czy referenda, niestety w praktyce okazują się niewystarczające?
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W czyim interesie jest zniesienie dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów? Z konsultacji społecznych jasno wynika, że bardziej służy to urzędnikom niż mieszkańcom, a dokładniej - niewielkiej grupie osób piastujących funkcje od wielu lat. A co jest w interesie mieszkańców? Zapobieganie tworzeniu się tzw. układów, czyli po prostu sitw. W interesie mieszkańców jest dopuszczenie nowych idei i pomysłów, unikanie patologii związanych z nadmiernym przywiązaniem się do stołków. W interesie mieszkańców jest walka z nepotyzmem. Demokracja jest czasem słaba i trzeba jej pomagać dobrym prawem. Widać to szczególnie na przykładzie wspólnot lokalnych, które cierpią, bo ktoś uzyskał zbyt silną pozycję i zdominował wątłą demokratyczną równowagę. Na nas, zgromadzonych tutaj, w tej Izbie, ciąży obowiązek stanowienia dobrego prawa, żeby właśnie takim sytuacjom zapobiegać. Dlatego jestem stanowczo przeciwna znoszeniu
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy gminę, w której od 22 lat rządzi ten sam wójt. Jego brat jest dyrektorem jednostki gminnej, szwagier - w spółce komunalnej. Radni, którzy zadają pytania, niestety nie otrzymują grantów, nie mają remontowanych dróg. Przychodzi młody człowiek, społecznik, nauczyciel, chce kandydować i słyszy na targu: daj sobie spokój. Po co sobie życie niszczyć? To jest wasza demokracja bez limitu kadencji. A teraz chcecie powiedzieć tym ludziom: nie tylko nie macie szans, lecz również nie będziecie ich mieć nigdy. I jeszcze dokładacie możliwości jednoczesnego kandydowania. Czyli wójt mówi mieszkańcom: albo ja rządzę dalej, albo i tak będę w sejmiku. Słyszymy: mieszkańcy zdecydują. Tylko kiedy i w jakich warunkach? Mieszkańcy nie decydują w próżni. Decydują tam, gdzie jeden kandydat rządzi od 20 lat, kontroluje urząd, spółki, lokalne media i pieniądze gminy. Decydują tam, gdzie nauczyciel boi się startować, bo jego dyrektor jest z nadania wójta. Gdzie przedsiębiorca milczy, bo boi się kontroli. Gdzie sołtys wie, że jak poprze konkurenta, to drogi już nie zobaczy. (Dzwonek) To nie jest wolny wybór, to jest głosowanie pod presją układu. Jak mieszkaniec ma konkurować z urzędującym prezydentem miasta, który przez lata buduje rozpoznawalność i wpływy przy użyciu aparatu urzędu, miejskich mediów i środków publicznych? W jaki sposób ma mieć większe szanse? Dziękuję bardzo. (Oklaski)