Mówca: Sprawozdawca Piotr Tomański
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przestawić sprawozdanie Komisji Administracji i Cyfryzacji oraz Komisji Kultury i Środków Przekazu o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, tak jak pan marszałek już mówił, druki nr 2676 i 3016. Rządowy projekt ustawy wpłynął do Sejmu 25 lipca 2014 r. Pan marszałek nadał mu numer i skierował do połączonych komisji: Komisji Administracji i Cyfryzacji oraz Komisji Kultury i Środków Przekazu. Na wspólnym posiedzeniu komisji 24 września 2014 r. po pierwszym czytaniu, przedstawieniu oraz uzasadnieniu projektu przez naczelnego dyrektora archiwów państwowych, powołana została podkomisja nadzwyczajna do dalszych prac nad projektem. Odbyły się trzy posiedzenia komisji, na których rozpatrzono projekt ustawy, wniesiono poprawki redakcyjno-legislacyjno-porządkujące, dostosowujące nazewnictwo do Kodeksu cywilnego oraz dwie poprawki natury merytorycznej i przyjęto później sprawozdanie. 18 grudnia 2014 r. na wspólnym posiedzeniu Komisja Administracji i Cyfryzacji oraz Komisja Kultury i Środków Przekazu rozpatrzyły sprawozdanie podkomisji przedłożone w formie jednolitego tekstu i przyjęły projekt ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z proponowanymi przez podkomisję poprawkami. Przedłożony przez rząd projekt ustawy jest konsekwencją cyfryzacji naszego państwa, dostępu do informacji niejawnych oraz przyjęcia wielu ważnych aktów prawnych z tym związanych, wdrażania elektronicznego zarządzania dokumentacją i dążenia do stopniowego eliminowania tradycyjnej dokumentacji papierowej. Wprowadzone zmiany pozwolą na właściwe zorganizowanie funkcjonowania urzędów w świecie cyfrowym i tradycyjnej administracji. Do tekstu ustawy przeniesiono szereg postanowień z rozporządzenia ministra kultury z 2002 r., dotyczących całej strefy funkcjonowania administracji państwowej. Do tej pory brak było delegacji prawnej w obowiązującej ustawie archiwalnej do wydania tego rozporządzenia. Proponowana ustawa ma na celu ułatwienie gromadzenia i przechowywania dokumentacji w postaci elektronicznej oraz zarządzania nią, w tym elektronicznego załatwienia spraw, oraz zharmonizowania zasad postępowania z dokumentacją w postaci tradycyjnej z przepisami dotyczącymi dokumentacji elektronicznej i ich uproszczenia, dokumentacja papierowa i elektroniczna będzie bowiem występować równolegle w ramach prowadzonych spraw. Ponadto wprowadzane przepisy umożliwią wykonywanie czynności kontrolnych w zakresie postępowania z dokumentacją, w tym ich przeprowadzanie niezależnie od właściwości miejscowej archiwum państwowego. Upraszczają one zasady gromadzenia dokumentacji związanej z wykonywaniem zadań z zakresu obronności i bezpieczeństwa państwa i zarządzenia nią, co ułatwi ujednolicenie postępowania z dokumentacją bez względu na to, czego ona dotyczy. Odstąpiono od tworzenia tzw. archiwów wyodrębnionych dla komórek wykonujących zadania z zakresu obronności i bezpieczeństwa, które ustawa w dotychczasowym brzmieniu nakazywała organizować w każdej instytucji związanej z obronnością i tym, co kiedyś nazywano obroną cywilną. Około 4 tys. instytucji musiało prowadzić specjalnego rodzaju archiwa, z których materiały przekazywane były do Centralnego Archiwum Wojskowego. Zmiany w ustawie o dostępie do informacji publicznej spowodowały, że nie ma powodu, dla którego materiały te powinny być chronione w sposób szczególny. Porządkuje się tym projekcie przepisy dotyczące statusu pracowników archiwów państwowych i Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Ustawa będzie oddziaływała m.in. na urzędy obsługujące organy państwowe i państwowe jednostki organizacyjne, w których utworzono komórki organizacyjne wykonujące zadania w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa, organy państwowe, w szczególności na ministra obrony narodowej, ministra kultury i dziedzictwa narodowego, naczelnego dyrektora archiwów państwowych, państwowe jednostki organizacyjne, w szczególności archiwa państwowe i centralne archiwa wojskowe, na organy jednostek samorządu terytorialnego wszystkich szczebli, samorządowe jednostki organizacyjne, przedmioty świadczące usługi w zakresie odpłatnego przechowywania dokumentacji osobowej i płacowej. Przeprowadzono również szerokie konsultacje społeczne z Radą Archiwalną, ze związkami zawodowymi, z organizacjami pracodawców, z organizacjami pozarządowymi, z ogólnopolskimi organizacjami jednostek samorządu terytorialnego. Proponowane zmiany będą miały korzystny wpływ na jednostki sektora finansów publicznych. Zniesienie obowiązku tworzenia archiwów wyodrębnionych oraz zmniejszenie kosztów kontroli nie będą miały wpływu na budżety jednostek samorządu terytorialnego, wydaje się, że również nie będą miały wpływu na rynek pracy i na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorczości. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Ustawa ma wejść w życie w sześć miesięcy od jej ogłoszenia. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Komisja Administracji i Cyfryzacji oraz Komisja Kultury i Środków Przekazu jednogłośnie przyjęły przedłożony przez rząd projekt ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach z wprowadzonymi przez podkomisję poprawkami i wnoszą o uchwalenie załączonego projektu ustawy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)