Mówca: Sylwester Tułajew
Data: 2016-11-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu grupy posłów mam zaszczyt przedstawić poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Projekt zasadniczo dotyczy dwóch zmian, dwóch kluczowych spraw. Pierwsza to zagwarantowanie prawa do uwzględnienia kwoty wolnej od podatku w latach 2016 i 2017. Druga zmiana to zmiana zasad opodatkowania funduszy inwestycyjnych. Przypomnijmy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 października, a więc 3 dni po wygranych przez Prawo i Sprawiedliwość wyborach parlamentarnych, orzekł w sprawie art. 27. Stwierdził, że art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie, w jakim nie przewiduje mechanizmu korygowania kwoty zmniejszającej podatek, gwarantującego co najmniej minimum egzystencji, jest niezgodny z art. 2 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z dniem 30 listopada 2016 r. Tyle Trybunał Konstytucyjny. Z wyroku, z tej sentencji wynika, że trybunał orzekł w istocie rzeczy o pominięciu prawodawczym. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę obowiązującą we wskazanym zakresie do 30 listopada 2016 r. Z tego względu sentencja wyroku może budzić wątpliwości co do skutków, jakie wywoła z upływem wyznaczonego terminu. Poglądy są różne. Pierwszy to taki, że wyroki o niekonstytucyjności pominięcia prawodawczego dotyczą w istocie rzeczy niekonstytucyjności całego przepisu, w tym przypadku całego art. 27 ust. 1 ustawy. Z drugiej strony, kiedy uwzględnimy, że stwierdzenie niekonstytucyjności odnosiło się w istocie do części przepisu w zakresie, w jakim reguluje on wysokość przysługującej podatnikom kwoty od podatku, nie można wykluczyć, że utrata mocy obowiązującej będzie dotyczyć wyłącznie kwoty wolnej od podatku, a w konsekwencji podatnicy pozbawieni zostaną prawa do pomniejszania podatku o kwotę wolną w wysokości gwarantowanej przez obecnie obowiązujące przepisy. W związku z tym w celu zapewnienia podatnikom konstytucyjnej zasady pewności prawa, a w szczególności zagwarantowania prawa do uwzględnienia kwoty wolnej od podatku w obecnie obowiązującej wysokości, zachodzi pilna potrzeba podjęcia inicjatywy ustawodawczej określającej zasady obliczania podatku dochodowego w roku 2016. Ponadto z uwagi na zapowiedziane przez panią premier w exposé podwyższenie kwoty wolnej... (Głos z sali: W ciągu pierwszych 100 dni.) ...do kwoty 8 tys. i trwające prace nad reformą systemu podatkowego w zakresie jednolitego podatku, w ramach której planowana jest realizacja tej zapowiedzi i której wejście w życie planuje się na 1 stycznia 2018 r., zasadne jest zachowanie dotychczasowych zasad opodatkowania również w roku 2017. Te prace trwają pod kierunkiem pana ministra Kowalczyka i jak powiedziałem, wejście w życie tej zapowiedzi, tej jednolitej daniny jest planowane na 1 stycznia 2018 r. Druga kwestia podnoszona w przedłożonym projekcie ustawy to sprawa zmiany zasad opodatkowania funduszy inwestycyjnych. To zmiana polegająca na zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W art. 2 proponujemy zmianę zasad opodatkowania funduszy inwestycyjnych poprzez objęcie polskich funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych, tj. funduszy inwestycyjnych otwartych oraz specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, zwolnieniem przedmiotowym zamiast zwolnienia podmiotowego, obejmującym dochody z odsetek, dywidend oraz innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, zbycia wierzytelności, walut, udziałów oraz innych papierów wartościowych, w tym pochodnych instrumentów finansowych lub realizacji praw z nich wynikających. Ta zmiana będzie polegać również na objęciu analogicznym zwolnieniem przedmiotowym zagranicznych instytucji wspólnego inwestowania z państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego spełniających cechy pozwalające uznać je za podmioty równoważne z funduszami inwestycyjnymi otwartymi oraz specjalistycznymi funduszami inwestycyjnymi otwartymi. Objęcie przepisami ustawy o podatku dochodowym funduszy inwestycyjnych zamkniętych to kolejna zmiana w opodatkowaniu funduszy inwestycyjnych. Powyższe zmiany, te trzy kluczowe, o których wspomniałem, nie wpłyną więc na zakres opodatkowania krajowych funduszy inwestycyjnych otwartych oraz specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych i równoważnych funduszy zagranicznych osiągających wskazane, jak wcześniej wymieniłem, dochody, przychody pomimo zmiany formuły zwolnienia. Chciałbym zwrócić uwagę, że w odróżnieniu od funduszy inwestycyjnych otwartych fundusze inwestycyjne zamknięte dają możliwość skierowania emisji certyfikatów do konkretnego inwestora, dopasowania strategii inwestycyjnej do indywidualnych potrzeb. Kontrola realizacji celu inwestycyjnego funduszu i wyznaczania polityki inwestycyjnej oraz brak ograniczeń inwestycyjnych pozwalają przede wszystkim na inwestycje w spółki zagraniczne o charakterystyce identycznej z polską formą spółki komandytowo-akcyjnej. Cechy funduszy inwestycyjnych zamkniętych powodują, że fundusze te są wykorzystywane do zarządzania majątkiem, w szczególności przez podatników dysponujących znaczącym kapitałem, pozwalającym na wykorzystanie efektów skali. Wykorzystanie funduszy inwestycyjnych zamkniętych w celu optymalizacji podatkowej znajdzie zastosowanie, gdy koszty całkowite związane z utrzymaniem funduszu nie przekroczą wysokości podatku, który inwestor miałby zapłacić, prowadząc inwestycje poza strukturą funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zatem na utworzenie tego rodzaju prywatnego wehikułu inwestycyjnego mogą sobie pozwolić wyłącznie podmioty inwestujące kwoty rzędu kilkudziesięciu milionów złotych. Powyższe skutkuje uprzywilejowaniem dużych podatników względem małych i średnich przedsiębiorstw. Taka sytuacja wpływa bardzo negatywnie na konkurencyjność mniejszych podmiotów, osłabiając ich pozycję rynkową. Przyjmując, iż wynik finansowy funduszy inwestycyjnych zamkniętych byłby zbliżony do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, zmiana zasad opodatkowania funduszy inwestycyjnych mogłaby skutkować zwiększeniem dochodów sektora finansów publicznych o ok. 2-2,5 mld zł z tytułu opodatkowania dochodów funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zmiana byłaby natomiast neutralna dla pozostałych typów funduszy inwestycyjnych w zakresie, w jakim uzyskiwałyby nadal dochody objęte propozycją zwolnienia przedmiotowego. Chciałbym już teraz zapowiedzieć, że jest rozważane wprowadzenie pewnej poprawki do projektu ustawy, bo - jak wspomniałem - ustawa ma na celu zmianę i objęcie przepisami ustawy o podatku dochodowym wszystkich funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zwracamy jednak uwagę na te firmy, które stosują zasadę, o której wspomniałem wcześniej, dotyczącą tych negatywnych działań związanych z wykorzystaniem funduszy inwestycyjnych zamkniętych w celu optymalizacji podatkowej. To z całą pewnością będzie jeszcze analizowane w trakcie prac Komisji Finansów Publicznych. (Głos z sali: Na czym to polega?) Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustawa wejdzie w życie z dniem 30 listopada 2016 r. Do tego dnia, jak wspomniałem na samym początku, Trybunał Konstytucyjny odroczył utratę mocy art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem zmian wprowadzonych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, w przypadku których proponujemy, aby weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu grupy posłów rekomenduję, proszę o przyjęcie tego projektu ustawy. Proszę również o dalsze procedowanie nad tym projektem ustawy w komisji sejmowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)