Mówca: Halina Rozpondek
Data: 2012-12-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na część pytań odpowiedziała pani minister, ale może zacznę od tego, odpowiadając na uwagi pana posła Schreibera, że ten projekt ustawy miał za zadanie uszczelnienie i uszczegółowienie dwóch problemów. Pierwszy to sprawa sekretarza i niepowierzania obowiązków osobie, która nie ma odpowiednich kwalifikacji. Drugi problem dotyczył niekaralności pracowników i egzekucji. Mówię ogólnie o tych najważniejszych problemach. Trzeci był nowy - na ten temat państwo akurat najmniej mówiliście - mianowicie chodziło o zmianę stosunku pracy burmistrzów dzielnic miasta stołecznego Warszawy z umowy o pracę na umowę z wyboru. I tylko takie przepisy się w tym zawierały. Jak pan poseł sobie przypomina, biuro prawne, które obsługiwało zarówno podkomisję, jak i komisję, uznało, że państwa poprawek, a to naprawdę bardzo szerokie poprawki, nie można wprowadzić do tej ustawy. Dlatego na posiedzeniu komisji w ogóle nie głosowaliśmy nad nimi, ale z drugiej strony na posiedzeniu podkomisji dyskutowaliśmy o części z nich. Nawet wypowiadali się w tej sprawie eksperci - mówię o doradcach i asystentach w urzędach państwowych - że akurat do tego projektu nie można było tego wprowadzić. Pan poseł zarzucał, że te zmiany nie są kompleksowe. Otóż myśmy nie mieli intencji, żeby to były zmiany kompleksowe. Jeżeli klub PiS uznaje, że potrzebne są zmiany kompleksowe, choć osobiście takiej potrzeby nie widzę, to oczywiście prosimy o przygotowanie takich kompleksowych zmian. Jeszcze, bo to jest dość istotne, powiedział pan, że w tej chwili zaistnieje taka sytuacja, że będzie można powierzać obowiązki wszystkim urzędnikom oprócz sekretarza. Otóż do tej pory istniał i istnieje art. 21 ustawy o pracownikach samorządowych, którego myśmy nie zmieniali, który brzmi: ˝Jeżeli wymagają tego potrzeby jednostki, pracownikowi samorządowemu można powierzyć, na okres do 3 miesięcy w roku kalendarzowym, wykonywanie innej pracy niż określona w umowie o pracę, zgodnej z jego kwalifikacjami. W okresie tym przysługuje pracownikowi wynagrodzenie stosowne do wykonywanej pracy, lecz nie niższe od dotychczasowego˝. Musi istnieć taki przepis dotyczący pracowników, urzędników, ponieważ zdarzają się naprawdę różne sytuacje. Najczęściej powierzanie obowiązków czy zastępstwo jest wykonywane w ramach jednego wydziału, w ramach jednej specjalności. Taka możliwość istnieje w Kodeksie pracy, musi też istnieć w przypadku pracowników samorządowych. Jeżeli natomiast chodzi o sekretarza, to są naprawdę bardzo wysokie wymagania, określone wcześniej, jeszcze w roku 2008, a wójtowie, burmistrzowie naprawdę obchodzili ten przepis, powierzając obowiązki najpierw na pół roku, potem przedłużając to na kolejne pół roku, i te obowiązki pełnili ludzie niemający nawet wyższego wykształcenia, już nie mówiąc o stażu pracy na stanowisku kierowniczym czy urzędniczym. Stąd chcieliśmy ten proceder ukrócić, bo w naszym przekonaniu, zresztą pan też tak uważa, stanowisko sekretarza jest stanowiskiem naprawdę ważnym. On ma pewną misję, jeżeli chodzi o organizowanie, administrowanie urzędem. Natomiast chciałabym powiedzieć, że ten projekt ustawy powstał m.in. w wyniku zaprezentowania przez Najwyższą Izbę Kontroli ˝Informacji o wynikach kontroli naboru pracowników na stanowiska urzędnicze w jednostkach samorządu terytorialnego˝. Mogę nawet potem podać numer, można sobie te informacje znaleźć. Właśnie w tej informacji zawarte były uwagi związane z niewłaściwym zatrudnianiem sekretarzy poprzez powierzanie im pełnienia obowiązków. Na początek takie wyjaśnienie tego panu posłowi i oczywiście państwu posłom z klubu PiS, a teraz postaram się odpowiedzieć na te pytania bardziej szczegółowe. Padło pytanie, dlaczego ignorowaliśmy uwagi PiS-u. Pani poseł, droga Anno Paluch, przecież pani była posłem w czasie tamtej kadencji i wie pani, jak bardzo długo trwały nad tym prace, bo to była zupełnie nowa ustawa o pracownikach samorządowych. Podkomisja pracowała chyba pół roku. Również na posiedzeniach komisji długo nad tym debatowaliśmy. Obiecuję, że to sprawdzę, bo na gorąco nie mogłam tego zrobić, ale nie przypominam sobie uwag, które dzisiaj zgłaszał pan poseł Schreiber. Takich uwag w stosunku do wówczas procedowanej ustawy sobie nie przypominam. Jeżeli chodzi o miasto stołeczne Warszawę, gdzie radni pracują w spółkach miejskich, zgadzam się. Temu należy się przyjrzeć. Pani uwaga jest bardzo słuszna, że skoro robiliśmy poprawki dotyczące wymogu niekaralności pracowników, prawda, w ramach ustawy o pracownikach samorządowych, ale też w ramach ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej, to ta uwaga pani jest tutaj zasadna, ale jako poprawka nie była zgłoszona, więc nie mogliśmy tu nic zmienić. Pan poseł Górczyński stwierdził, że nie są określone kompetencje sekretarza. Otóż one są określone ogólnie. Powiedziane jest, jakie zadania kierownik urzędu samorządowego może powierzyć sekretarzowi. Każdy urząd samorządowy ma taki obowiązek, że musi mieć statut i regulamin. Tam właśnie są zawarte i bardzo dokładnie wymienione wszelkie kompetencje sekretarza, jakie według danego wójta, burmistrza, starosty czy też marszałka można sekretarzowi przekazać. Być może powinno to być w jakiś sposób uregulowane odgórnie, ale póki co, ceniąc autonomię urzędów, na to się zgadzamy. Teraz zakaz działalności partyjnej. Tworząc w 2008 r. ustawę o pracownikach samorządowych, uznaliśmy, że sekretarz powinien być takim dyrektorem urzędu, jakim jest dyrektor urzędu zgodnie z zapisami ustawy o służbie cywilnej. Wiem, że to będzie dość trudne, zanim dojdziemy do tego, ale z uporem twierdzę, że powinniśmy do tego dojść, że to powinna być osoba niezależna, niepartyjna, bardzo kompetentna, która będzie cały czas prowadziła urząd, niezależnie od zmian politycznych. Stąd uznaliśmy, że jednak nie powinien należeć do żadnej partii. Pan poseł Zgorzelski pytał o tryb pozyskania informacji o skazaniu pracownika, pani minister już odpowiedziała. Sąd lub prokurator są zobowiązani do powiadomienia pracodawcy, mówi o tym Kodeks postępowania karnego. Jest tam bardzo wyraźny zapis o tym, że taką informację należy przekazać. Pan poseł Tomaszewski pytał, czy często jest stosowane powierzenie. Właśnie ta informacja NIK-u, m.in. na podstawie której powstał projekt ustawy, mówiła o tym, że jest to dość częsty proceder. Nie pamiętam w tej chwili liczb, ale mogę podać tę informację i można to sprawdzić. Dlaczego asystenci, doradcy powinni być osobami, które nie były karane prawomocnym wyrokiem? Bo to też jest ważna funkcja, wprawdzie kadencyjna, ale jest funkcją ważną. Uważam, uznaliśmy, że ludzie, którzy mają dostęp do bardzo ważnych informacji, czasami tajnych, poufnych itp., powinni być osobami z nieposzlakowaną opinią, przede wszystkim powinni być bardzo wiarygodni, czyli też niekarani. Jeszcze raz odpowiem panu posłowi, że zarówno komisja, jak i Biuro Legislacyjne stwierdziły, że poprawki PiS-u bardzo rozszerzają zakres ustawy i jak gdyby członkowie komisji do tej opinii się dostosowali. Jeszcze raz mówię, jeżeli państwo uważacie, że jeszcze coś powinno się zmienić w tej ustawie, trzeba przygotować taki projekt. Mówiłam o pełnieniu obowiązków przez innych pracowników, cytowałam panu posłowi. Czy opinie ekspertów mówiły jednoznacznie, że ustawa jest zła? Tak pan stwierdził. Nie, jednoznacznie nie, te opinie były różne, oczywiście były uwagi, głównie takie, które również zgłaszał pan poseł, a na które nie chciało się zgodzić Biuro Legislacyjne, że jeszcze jest wiele zmian, które powinno się w tej ustawie zawrzeć, ale Biuro Legislacyjne uznało, że do tego akurat projektu poselskiego nie można włączyć tego zakresu zmian. Tutaj nie wiem, pani minister też nie odpowiedziała, od którego roku wójt, starosta nie może pełnić funkcji, jeśli jest skazany prawomocnym wyrokiem. O ile pamiętam, to w 2007 r. albo 2008 r. taką ustawę podejmowaliśmy, ale tutaj panu posłowi postaram się odpowiedzieć indywidualnie. Pan poseł Sługocki często występował, ale tu pytał bardzo konkretnie, czy rozmawiano ze środowiskiem samorządowym. To jest poselski projekt ustawy i, jak wiadomo, nie ma takiego wymogu, natomiast do wszystkich środowisk zostało wystosowane pismo z prośbą o zaopiniowanie. I część środowisk samorządowych - nomen omen głównie urzędy marszałkowskie - odpowiedziała na nasze pisma w różny sposób, niektórzy proponowali poprawki, niektóre uwagi zostały uwzględnione, w każdym razie było to konsultowane na zwyczajowych zasadach. Pan poseł Złotowski pytał, co się stanie, jeżeli wójt, burmistrz nie zechce zwolnić pracownika samorządowego. Właśnie dlatego tak uszczelniliśmy tę ustawę, że on już artykułami, zapisami w ustawie jest zobowiązany do tego. Proszę? (Poseł Kosma Złotowski: A jakie są sankcje?)