Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2018-12-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedłożony projekt budżetu na 2019 r. tylko nieznacznie odbiega od wersji pierwotnej przedłożonej przez rząd. Wydatki majątkowe w tym budżecie wynoszą 22 382 mln zł, a deficyt budżetu państwa - 28,5 mld zł. Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie do kwoty 1093 mld zł. PKB, Produkt Krajowy Brutto w Polsce wzrośnie o 3,8%, a PKB światowe według ekspertów Komisji Europejskiej wyniesie 4,1%. Wydawałoby się, że dobra koniunktura gospodarcza na świecie daje możliwość i wielką szansę również na rozwój naszego kraju. Niestety na nic takiego nie możemy liczyć. Rozwój gospodarczy kraju będzie nadal oparty głównie na konsumpcji i tylko nieznacznie na wzroście eksportu czy inwestycji. Wydatki majątkowe bardzo niskie w bieżącym roku wzrosną w przyszłym roku jedynie o 3,2%. Największą kwotę stanowią wydatki majątkowe na obronę narodową, to prawie 54% ogółu wydatków majątkowych, na transport i łączność już tylko ok. 7% ogółu wydatków, a na ochronę zdrowia - 4,6%. W inwestycjach wieloletnich przed nami kolejny rok oszczędzania. W ˝Programie budowy dróg krajowych˝ zrealizujemy tylko 2,42% środków przeznaczonych na ten wieloletni program. Rząd nawet nie ukrywa i podaje w uzasadnieniu, że jedynie tyle zostało przygotowanych inwestycji, a więc rzeczywiście nie jest to jakaś zawrotna wartość, kiedy się pracuje, prowadzi gospodarkę naszego kraju przez 3 lata. ˝Krajowy program kolejowy˝ - tutaj to zaangażowanie jest jeszcze mniejsze, bo 2,24%. Przy takim poziomie inwestycji, muszę powiedzieć, że pociąg z Lublina do Warszawy jedzie 4 godziny i praktycznie wyjątkiem jest kurs, który nie ma opóźnienia, a co najgorsze, nie widać sprawnie prowadzonej inwestycji, ona została zatrzymana. Podobnie jest również z programem wieloletnim przyjętym przez Radę Ministrów tego rządu w styczniu 2018 r. pod nazwą ˝Pomoc w zakresie finansowania kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową˝, czyli chodzi o utrzymanie i remonty. Realizacja tego programu na poziomie 15%. Na ˝Program uzupełniania lokalnej i regionalnej infrastruktury drogowej˝ - to słynne mosty - przeznaczono jedynie 15 mln zł, zaznaczając jednocześnie, że będą inne źródła finansowania. Jakie to źródła, to jest czytelnie... Z ustawy o Funduszu Dróg Samorządowych wiemy, jakie to będą źródła. Szkoda tylko, że na walkę ze smogiem już nie zostanie pieniędzy, bo będą budowane drogi lokalne. Sądzę w ogóle, że inwestycje drogowe - ale te prowadzone nie przez instytucje rządowe, ale przez samorządy - tak naprawdę uratują kraj przed zapaścią inwestycyjną. A tak bardzo staraliście się w ostatnim okresie zdyskredytować funkcjonującą administrację samorządową. Przedkładany projekt budżetu nie przewiduje jakichś znaczących środków dla osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, a także emerytów i rencistów. Według projektu waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych wyniesie 3,26%, a rodzice dzieci niepełnosprawnych nie otrzymają pomocy w formie gotówkowej, bo w odróżnieniu od innych rodziców nie wiedzieliby, na co wykorzystać te pieniądze. I to jest właśnie ta sprawiedliwość w wykonaniu Prawa i Sprawiedliwości. Najlepiej zastosować tę miarę na najsłabszych. O podobnym podejściu do rzeczywistości dobitnie już dzisiaj przekonani są polscy rolnicy. Budżet przyszłego roku odnotowuje dalszy spadek wydatków na rolnictwo, ta tendencja utrzymuje się już od 3 lat. W 2014 r. wydatki na rolnictwo stanowiły 8% ogółu wydatków, a na 2019 r. będzie to już tylko 6,4%. Wydatki na rolnictwo wyniosą ogółem 47,5 mld, to jest o 1,5 mld mniej niż w 2018 r. Oczywiście największą pozycję stanowią tutaj środki Unii Europejskiej, to ponad 20 mld zł. Z roku na rok odnotowuje się spadek dochodów rolniczych. Liczne obietnice składane przez PiS w kolejnych kampaniach wyborczych niestety nie są realizowane nawet w minimalnej części. Przecież to PiS mocno ograniczył obrót ziemią, obniżając w ten sposób jej wartość, a więc nie przynosi to dochodu polskim rolnikom. Do żenująco niskich cen na owoce i bezcłowego importu tych surowców z Ukrainy dochodzą dzisiaj niskie ceny żywca wieprzowego i masowy import żywca z krajów zachodniej Europy. Rządzący nie potrafili nawet wypłacić wszystkim rolnikom odszkodowań z powodu suszy i strat wywołanych przez ASF, przenosząc te środki na I kwartał przyszłego roku. W budżecie 2019 r. maleją o 6% środki na działania interwencyjne na rynku rolnym. O 200 mln zł są niższe środki na ubezpieczenia upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Prawie trzykrotnie zmniejszono wsparcie dla producentów owoców i na realizację zadań w rolnictwie prowadzonych przez budżety wojewodów. Podobnie o 200 mln zł zmniejszono środki na pożyczki dla rolników i o 340 mln zł na KRUS. Ta ostatnia pozycja wynika z podwyższonego wieku emerytalnego rolników, a liczba rolników świadczeniobiorców spadła o 1%. Budżet nie przewiduje jakiejś znaczącej kwoty na usuwanie szkód z tytułu klęsk żywiołowych, na działania proekologiczne czy też środków na wynagrodzenia dla służb weterynaryjnych. I tu chodzi nie tylko o wynagrodzenia, ale również o zwiększenie liczby etatów. Wyraźnie jednak w budżecie na rolnictwo wyróżnia się nowa instytucja - Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, którego dwie siedziby w Warszawie kosztują 12 mln zł, a w którym średnie miesięczne wynagrodzenie pracowników wynosi 7400 zł, w warunkach gdy w ARiMR wynagrodzenie to jest prawie o połowę niższe, bo wynosi 4300 zł, a w oddziałach rejonowych jest jeszcze niższe. Zasada jest prosta, w nowej instytucji zatrudniono samych swoich, a ci muszą być przecież odpowiednio wynagradzani. Złożę poprawki o charakterze systemowym dotyczące głównie tej części budżetu. Podsumowując, chciałabym jeszcze odpowiedzieć na pytanie, co czeka przedsiębiorców w 2019 r. i co zyskują zwykli obywatele, wszyscy zwykli obywatele. Niestety bardzo niewiele. Budżet bazuje na parametrach, które, z jednej strony, pozwalają na niekontrolowaną konsumpcję również osób dobrze sytuowanych, a, z drugiej strony, wynikają z nakładanych licznych opłat związanych z prowadzeniem gospodarstw domowych, w tym opłaty za wodę, za gaz i energię elektryczną, które zaistniały już w roku bieżącym, a jeszcze silniej dotkną Polaków w roku przyszłym. Przedsiębiorcy wejdą w rok 2019 z ogromnym bagażem przepisów osaczających ich, ograniczających ich działalność, z nowymi opłatami, daninami i podatkami. Chwalone przez premiera obniżenie podatków ma wyłącznie charakter propagandowy i dotyczy tak naprawdę bardzo małej grupy podatników. Proponowane przez PiS prawo traktuje przedsiębiorców jak przestępców, a stawki kar za każde przewinienie, często niezamierzone, są mocno wygórowane. Przedkładany projekt budżetu tworzony jest w oparciu o niestabilne, chaotycznie przyjmowane prawo, tworzone czasem w kilka godzin, bez uzasadnienia, bez uzgodnień, byle jak, byle prędzej. To budżet oparty na prawie niedającym poczucia stabilności ani życiowej, ani gospodarczej, ograniczającym wolności obywatelskie. Czy można dobrze mówić o budżecie, który w dobie dobrej koniunktury gospodarczej na świecie nie daje impulsu rozwojowego, w którym przeważa konsumpcja, w którym deficyt budżetowy jest w większej wysokości niż wydatki majątkowe? To budżet niezwykle skromny, jeżeli chodzi o inwestycje i rozwój, i budżet niedający poczucia sprawiedliwości społecznej. Przedstawiłam wiele przykładów, że to budżet, w którym się oszczędza, ale tylko na słabszej części społeczeństwa, a ta sama nie może się obronić, budżet, który nieefektywnie zadłuża nas, wszystkich Polaków. Dziękuję. (Oklaski)