Mówca: Bogdan Rzońca
Data: 2012-06-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość stanowisko wobec sprawozdania ministra spraw wewnętrznych z realizacji w 2011 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Tekst sprawozdania został rozpatrzony przez Komisję Administracji i Spraw Wewnętrznych w dniu 26 kwietnia br. Sprawozdanie ministra spraw wewnętrznych budziło zawsze i budzi duże zainteresowanie Wysokiej Izby. W świetle przedstawionych dokumentów sytuacja w zakresie obrotu nieruchomościami z udziałem cudzoziemców znajduje się pod kontrolą. Przepisy ustawy są dostosowane do wymogów prawa europejskiego w zakresie swobody nabywania nieruchomości przez cudzoziemców, którzy mieszkają na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Konfederacji Szwajcarskiej. Co do zasady nabycie nieruchomości i udziałów lub akcji w spółce handlowej z siedzibą w Polsce, będącej właścicielem lub wieczystym użytkowaniem nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia wydawanego przez ministra spraw wewnętrznych. Ponadto ustawa przewiduje też szereg zwolnień z obowiązku uzyskania zezwolenia, a nabycie nieruchomości wbrew przepisom ustawy powoduje nieważność nabycia nieruchomości z mocy prawa. W sumie cudzoziemcy na podstawie zezwolenia i bez zezwolenia nabyli w 2011 r. 3142 ha nieruchomości oraz nabyli lokale o łącznej powierzchni 485 715 m 2 . Zawarto też 291 transakcji nabycia przez cudzoziemców akcji i udziałów w spółkach będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości o łącznej powierzchni 3749 ha. W 2011 r. minister spraw wewnętrznych wydał 69 decyzji odmawiających udzielenia zezwolenia na nabycie nieruchomości oraz zarejestrował 98 transakcji zawartych z naruszeniem prawa. Tu oczywiście jest uwaga, że być może państwo nie potrafi wyłapać wszystkich nieprawidłowości i czujność organów państwa jest w tym aspekcie bardzo wskazana. Wśród uwag, które zgłaszali posłowie na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, które wiążą się wprost lub bezpośrednio z ustawą, można wyeksponować takie, które pojawiają się od lat, i dotyczą na przykład nierzetelnej postawy notariuszy, którzy opóźniają się z przekazywaniem informacji o zawartych właśnie transakcjach nabycia nieruchomości w drodze zasiedzenia i, co z tym się wiąże, zmiany prawowitego właściciela nieruchomości. Posłowie interesują się także powodami niewyrażania zgody na nabycie nieruchomości przez ministerstwa do tego upoważnione. Interesują się poszerzeniem wiedzy na temat nieruchomości nabytych przez cudzoziemców w pasie granicznym, kwestiami odkupu nieruchomości, proporcji w zakupie nieruchomości przez osoby fizyczne i prawne, zakupu ziemi przez podstawione osoby. Interesują się również obwarowaniami prawnymi zakupu ziemi za granicą przez Polaków. Wysoka Izbo! Sprawozdanie - ważna rzecz, dobrze, że taka ustawa jest, ale cały czas powinniśmy pamiętać o tym, że przybliża się do nas 1 maja 2016 r., kiedy to minie okres ochronny dotyczący ograniczenia w zakresie zakupu polskiej ziemi. Wobec tego apeluję w imieniu Sejmu, Prawa i Sprawiedliwości o zadbanie o to, by do 2016 r. polscy rolnicy mogli powiększyć swoje gospodarstwa rolne, zanim powstaną ziemskie majątki w celu handlowania ziemią. Zadbajmy o to i stwórzmy rolnikom polskim preferencyjne warunki - a powinno to zrobić państwo - by mogli oni te gospodarstwa poszerzyć. Zastanówmy się wszyscy, co można zrobić, żeby po 2016 r. ten wielki majątek narodowy, jakim jest ziemia i lasy, nie został przekształcony na przykład w farmy wiatrowe, których właścicielami będą podstawieni rolnicy reprezentujący spekulacyjny kapitał. Oczekujemy od rządzących, ktokolwiek to będzie, że do 2016 r. podejmą współdziałanie z izbami rolniczymi, związkami zawodowymi, grupami producenckimi, polskimi rolnikami w celu uniknięcia takich sytuacji, jak na przykład: wykorzystanie polskiej ziemi jako bezpiecznej lokaty kapitału oferowanej przez powstające za granicą i w Polsce organizacje pośredników obrotu ziemią pobierających prowizje za zakup ziemi w Polsce; mała ilość przetargów ograniczonych ogłaszanych przez Agencję Nieruchomości Rolnych, co prowadzi do małego dostępu rodzimych rolników pracujących już w gospodarstwach rolnych do zakupu ziemi; nagłe przekształcenie się struktury własnościowej spółek prawa handlowego kupujących ziemię w spółki z dominującym kapitałem zagranicznym; wielce prawdopodobna podwyżka cen ziemi w Polsce... (Dzwonek) Panie marszałku, już kończę. Dzisiaj hektar ziemi kosztuje 5 tys. euro, w Niemczech - 16 tys. euro, w Holandii - 60 tys. euro. A w pierwszym kwartale tego roku ziemia polska podrożała o 20%. Doskonale rozumiemy mechanizmy rynkowe, mamy przykłady przecież dobrej i złej prywatyzacji, ale wiemy też, że w grze rynkowej mamy do czynienia czasem z oszustwami. Mark Twain wołał kiedyś: kupujcie ziemię, już jej nie produkują. Można śmiało wołać dziś do Polaków: kupujcie polską ziemię, zanim kupią ją inni. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość przyjmuje informację i zagłosuje za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo.