Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2014-11-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Rząd przygotował projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. To jest rozwiązanie, które idzie we właściwym kierunku. Po analizie funkcjonowania systemu widać, że rozwiązanie to uszczelnia system związany z wypłatą zasiłków chorobowych, jeśli chodzi o osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Myślę, że te przykłady podawane zarówno w mediach, jak i w analizie prowadzonej przez sam Zakład Ubezpieczeń Społecznych powodują, że powinniśmy zareagować, bo tzw. zaradność niektórych ubezpieczonych odbywa się kosztem wszystkich podatników. Nie ma to nic wspólnego z międzypokoleniową solidarnością w zakresie łożenia na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, dlatego że ten fundusz jest deficytowy i w związku z powyższym wszyscy podatnicy muszą się dokładać do tego, żeby tzw. zaradni mogli otrzymywać przez określony, wybrany przez siebie, dłuższy okres wyższy zasiłek chorobowy. Z uzasadnienia wynika, że liczba tych zasiłków wypłacanych od podstawy wynoszącej powyżej 6 tys. rośnie. W 2012 r. było 2287 takich wypłat, a w 2013 r. już 5342, czyli widać dużą dynamikę w tym zakresie. Ale czy można mówić o takiej samej dynamice, jeśli chodzi o dopływ środków do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą? Nie. W związku z powyższym widać wyraźnie, że przepisy sprzyjały, co podkreślam, tzw. zaradności w zakresie uzyskiwania większego zasiłku chorobowego. Zaproponowane rozwiązania idą we właściwym kierunku, dlatego że teraz ewentualny zwiększony zasiłek będzie wynikał z wpłacania tego zwiększonego świadczenia, ale proporcjonalnie do czasu jego płacenia, czyli również ten okres 12 miesięcy brany jest pod uwagę. Druga istotna sprawa - ze względu m.in. na efektywność funkcjonowania systemu - to zmiana papierowych L4 na elektroniczne zaświadczenia lekarskie, które będą funkcjonować na nowym portalu informacyjnym ZUS i z których będą mogły korzystać te podmioty, które zatrudniają powyżej pięciu osób, natomiast te, które zatrudniają poniżej pięciu osób, będą miały taką możliwość, ale nie będą miały takiego obowiązku. To jest znaczące wyzwanie, bo skoro mamy 4,5 mln zwolnień lekarskich, to obsługuje to 140 tys. lekarzy. Z uzasadnienia wynika również, że 3,5% z tych 4,5 mln zwolnień lekarskich potrzebowało korekty. Ta korekta dotyczyła prawie 150 tys. zwolnień. Gdyby udało się, co wynika również z uzasadnienia, zmniejszyć to o 2,5%, wydatki oczywiście też byłyby mniejsze, czyli w FUS mogłoby w ten sposób pozostać ponad 200 mln zł. To też jest kwestia pewnej przejrzystości i ewentualnie szybszego działania stosownych służb ZUS-owskich, które będą mogły w naturalnym, rzeczywistym czasie podejmować różne decyzje po analizie pojawiających się w portalu informacyjnym ZUS-u tych zaświadczeń lekarskich, czyli na tej podstawie, po analizie numeru choroby i innych danych, a także wcześniejszej historii choroby ubezpieczonego, podejmować decyzje o uruchomieniu ewentualnej kontroli, bo tutaj, jak pokazują również dane z ZUS-u, mamy jeszcze wiele do zrobienia mimo znaczącego postępu, mimo stopniowej eliminacji tzw. naciągaczy w zakresie zwolnień chorobowych. Sądzę, że system może być jeszcze bardziej uszczelniony. Mówimy tutaj o tych wszystkich kwestiach, które są bardzo istotne, także o rozszerzeniu kręgu osób uprawnionych do wypłacanych zasiłków, ale też chcę podkreślić, że bardzo ważną sprawą dla nas jest zwiększenie bazy ubezpieczonych. Zrobiliśmy ostatnio pierwszy krok w tej sprawie w Sejmie. Mam nadzieję, że w tej chwili ministerstwo będzie też gotowe do słuchania ZUS-u i lekarzy co do tego, jak wdrożyć ten system, żeby to było skuteczne, a nie tylko żeby było tak, jak chce rząd, podobnie jak ostatnio, kiedy słuchał pracodawców na temat terminu wejścia w życie ustawy dotyczącej obowiązku oskładkowania tzw. umów śmieciowych. Czyli przypominamy, że powinniśmy powalczyć w Sejmie również o ustawowe uregulowanie (Dzwonek) tzw. płacy minimalnej za godzinę, rozszerzenie tej podstawy ubezpieczenia, pierwszy krok już zrobiliśmy, jeśli chodzi o włączenie tzw. umów śmieciowych do obowiązującego systemu, chodzi o umowę o pracę i z czasem również o podwyższenie płacy minimalnej do poziomu 50% płacy średniej. To wszystko przed nami. Propozycje działań, które przedstawił rząd, zasługują na uwagę. Dlatego powinniśmy dalej nad tym pracować w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, o co wnioskuję w imieniu Klubu Poselskiego SLD. Dziękuję. (Oklaski)