Mówca: Spraw Wewnętrznych i Administracji Mariusz Błaszczak
Data: 2015-11-26 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Zapewniam, że bezpieczeństwo państwa oraz obywateli stanowi priorytet rządu pani premier Beaty Szydło. Jako minister spraw wewnętrznych i administracji dołożę wszelkich starań, aby skutecznie i zdecydowanie zapobiegać oraz zwalczać zagrożenia bezpieczeństwa Polski i Polaków, w tym i te, które wiążą się z terroryzmem. Po zamachach w Paryżu służby są w pełnej gotowości oraz monitorują sytuację związaną z bezpieczeństwem w Polsce. Dotychczas nie odnotowano sygnałów, które wskazywałyby na wzrost zagrożenia terrorystycznego w kraju, niemniej rząd jest świadomy potencjalnego niebezpieczeństwa w tym obszarze. Wysoki Sejmie, należy podkreślić, że aktualna sytuacja związana z bezpieczeństwem w Unii Europejskiej zależy od wielu czynników, co wpływa na dynamikę podejmowanych decyzji. Bieżącą sytuację należy rozpatrywać w powiązaniu z kryzysem migracyjnym, tak jak pan poseł Bernacki zauważył. W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że rząd jest świadomy zobowiązań podjętych na forum Unii Europejskiej przez naszych poprzedników. Nie oznacza to akceptowania przez rząd stosowania automatyzmu w relokacjach uchodźców. Stoimy na stanowisku, że powinna obowiązywać zasada dobrowolności w tym zakresie. Jednocześnie rząd prowadzi analizy pod kątem możliwości ewentualnej rekonstrukcji dotychczasowych decyzji Unii Europejskiej. Dla rządu Prawa i Sprawiedliwości najważniejsze jest zapewnienie bezpieczeństwa Polsce i Polakom. Panie i panowie posłowie, w skali europejskiej sytuacja jest dynamiczna oraz wiąże się ze zróżnicowanym zagrożeniem w różnych państwach członkowskich. Prawdą jest również, że aktualna sytuacja wynika z niewłaściwej oceny możliwości i skali zjawiska migracji w poszczególnych państwach Unii Europejskiej. Równolegle mamy do czynienia z działalnością zorganizowanych grup przestępczych, które zajmują się przemytem ludzi. Należy jednocześnie zauważyć, że w ostatnim czasie obserwuje się zaostrzenie polityki imigracyjnej przez kolejne państwa Unii Europejskiej. W niedawnych wypowiedziach chociażby premier Francji ocenił, że Unia Europejska musi ogłosić, iż już nie jest możliwe, by przyjmowała tylu migrantów, oraz że musi znaleźć rozwiązanie, by ci, którzy uciekają z Syrii, zostali przyjęci przez państwa z nią sąsiadujące. Wysoki Sejmie, w celu zagwarantowania bezpieczeństwa Polska aktywnie uczestniczy w działaniach na forum Unii Europejskiej. W tym kontekście chciałbym wspomnieć, że kwestie dotyczące bezpieczeństwa były dyskutowane podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z moim udziałem w dniu 20 listopada tego roku. Podczas posiedzenia przyjęte zostały konkluzje, które wskazują na konkretne działania o charakterze priorytetowym do zrealizowania w najbliższej przyszłości. W toku dyskusji ustaliliśmy, że należy efektywniej stosować istniejące instrumenty współpracy m.in. podczas weryfikacji osób przybywających do Unii Europejskiej. Do głównych kierunkowych rozstrzygnięć politycznych podjętych w trakcie wspomnianego posiedzenia należy przyspieszenie prac nad unijnym systemem przetwarzania danych pasażerów lotniczych w celu zapobiegania i zwalczania poważnej przestępczości i terroryzmu. Ponadto ministrowie zgodni byli, że musimy jak najintensywniej współpracować w zakresie wymiany informacji, również wywiadowczych, pomiędzy państwami członkowskimi oraz wzmocnić mechanizmy kontroli na granicy zewnętrznej Unii Europejskiej, uwzględniając obywateli Unii Europejskiej, w oparciu o precyzyjne wskaźniki analizy ryzyka. Wysoka Izbo! Odnosząc się do działań podejmowanych przez służby podległe i nadzorowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, informuję, że w związku z narastającym kryzysem migracyjnym opracowany został plan postępowania Straży Granicznej w przypadku masowego napływu migrantów przez południową granicę Rzeczypospolitej Polskiej. Plan ten ma przede wszystkim na celu określenie sposobu działania jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sytuacji zwiększenia liczby przypadków zatrzymywania dużych grup migrantów na granicy południowej, ocenę możliwości własnych formacji, jak i zakresu i form współpracy z innymi podmiotami oraz ewentualnych potrzeb co do zewnętrznego wsparcia w przypadku eskalacji zjawiska. Równolegle realizowane są intensywne działania na rzecz bezpośredniej ochrony granic. Prowadzony jest monitoring na szlakach drogowych i kolejowych biegnących od granicy państwa z zagrożonych kierunków. We wszystkich oddziałach Straży Granicznej zacieśniono współpracę z Policją, Służbą Celną, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Inspekcją Transportu Drogowego i Strażą Ochrony Kolei, a także z wydziałami zarządzania kryzysowego wojewodów. Panie i Panowie Posłowie! Wszystkie służby polskiego systemu antyterrorystycznego na bieżąco w zakresie swoich ustawowych kompetencji realizują zadania w odniesieniu do przeciwdziałania zagrożeniom terrorystycznym w Polsce, w tym rozpoznawania zagrożeń i wymiany informacji. W dniu 23 listopada tego roku z udziałem pani premier Beaty Szydło odbyło się spotkanie szefów służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo w Rządowym Centrum Bezpieczeństwa. Służby zdały raporty, zostały wydane konkretne rekomendacje. Wraz z ministrem koordynatorem ds. służb specjalnych zostałem zobowiązany do przygotowania projektu ustawy antyterrorystycznej. Wspólnie z ministrem Mariuszem Kamińskim odbyliśmy także spotkanie w Centrum Antyterrorystycznym Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Minister Antoni Macierewicz uczestniczył natomiast w spotkaniu ministrów obrony narodowej państw Unii Europejskiej. Zadeklarował w imieniu polskiego rządu wsparcie dla Francji przy zachowaniu zasady wzajemności. Wysoki Sejmie! Kluczową sprawą pozostaje również podnoszenie poziomu świadomości społecznej na temat zasad zachowania w przypadku wystąpienia ataku terrorystycznego oraz możliwych w tym czasie działań właściwych służb. Pomoże to w budowaniu społecznego zrozumienia i poparcia dla tych działań, usprawni akcję ratowniczą, a przede wszystkim zwiększy bezpieczeństwo mieszkańców naszego kraju. Przykładami działań profilaktycznych realizowanych obecnie i planowanych w najbliższym czasie są przygotowywane szkolenia dla kadry dydaktycznej szkół w zakresie sposobów rozpoznawania zagrożeń terrorystycznych i zachowania w przypadku ich wystąpienia oraz rozpoczęte już szkolenia dla zarządców centrów handlowych. Wysoka Izbo! Zapewniam, że rząd, jak również właściwe służby monitorują na bieżąco sytuację międzynarodową oraz wpływ tych wydarzeń na aktualną sytuację w Polsce. Prowadzona jest zacieśniona współpraca pomiędzy właściwymi instytucjami i służbami oraz intensyfikowane są działania na rzecz skutecznej ochrony granic. W związku z zamachami terrorystycznymi w Paryżu w dniu 13 listopada 2015 r. jednostka antyterrorystyczna Policji zgłosiła stronie francuskiej gotowość udzielenia pomocy. Ponadto należy zauważyć, że funkcjonariusze Policji prowadzą stałą współpracę z jednostkami państw członkowskich Unii Europejskiej, uczestnicząc m.in. we wspólnych ćwiczeniach poza granicami kraju. Chciałbym także wskazać, że w najbliższym czasie zostanie zwołane posiedzenie Międzyresortowego Zespołu do Spraw Zagrożeń Terrorystycznych, w ramach którego omówione zostaną nie tylko bieżące wydarzenia, ale także przeanalizowane kierunki krótkoterminowych i długoterminowych działań mających na celu wzmocnienie systemu antyterrorystycznego Polski, w tym wspomnianych wcześniej działań o charakterze legislacyjnym. Ponadto, mając na względzie potrzebę wzmocnienia działań na rzecz bezpieczeństwa i porządku publicznego, po uzgodnieniu z ministrem koordynatorem ds. służb specjalnych oraz ministrem obrony narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wystąpiło do wojewodów oraz komendanta głównego Policji, komendanta głównego Straży Granicznej, komendanta głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz szefa Biura Ochrony Rządu z konkretnymi zaleceniami, a więc z zaleceniem wzmocnienia kontroli miejsc dużych skupisk ludzkich, obiektów użyteczności publicznej oraz innych potencjalnych pozamilitarnych obiektów ataku, sprawdzenia działania środków łączności funkcjonujących na potrzeby systemu kierowania, sprawdzenia działania instalacji alarmowych oraz przepustowości dróg ewakuacji, dokonania przeglądu procedur oraz innych środków niezbędnych w obszarze zapewnienia bezpieczeństwa. Pan poseł pytał także o sytuację, jaka miała miejsce dwa dni temu, przypadek zestrzelenia samolotu na pograniczu rosyjsko-tureckim. Otóż 24 listopada zebrała się Rada Północnoatlantycka, która uznała to zdarzenie za incydent. Nie wdrożono narzędzi związanych z zarządzaniem kryzysowym w ramach NATO. Polska jest przygotowana do reagowania w sytuacji, gdyby takie zagrożenie miało miejsce. Instytucją odpowiedzialną za koordynację wdrożenia systemu w Polsce oraz krajowym punktem kontaktowym jest Rządowe Centrum Bezpieczeństwa oraz Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych. Dziękuję za uwagę.