Mówca: Sprawozdawca Michał Szczerba
Data: 2012-03-01 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, sporządzonej w Warszawie dnia 13 września 2011 r. (druk nr 171). Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 27 grudnia powyższy projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych do pierwszego czytania. Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja Spraw Zagranicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania, po rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 15 lutego 2012 r. wnosi o przyjęcie projektu ustawy z druku nr 171 bez poprawek. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Obowiązująca obecnie umowa między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Czeskiej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku została sporządzona w Warszawie dnia 24 czerwca 1993 r. W okresie od dnia zawarcia przedmiotowej umowy znacznie zmieniły się warunki ekonomiczne oraz polska polityka w zakresie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. W międzyczasie Polska wynegocjowała i podpisała nowe umowy m.in. z Finlandią, z Królestwem Norwegii, z Republiką Federalną Niemiec, Szwecją i Wielką Brytanią. Dotychczasowe doświadczenia wskazują, że odliczanie podatku fikcyjnego łączy się z licznymi nadużyciami ze strony podatników i że ze względu na wpływy podatkowe nadużycia te mogą drogo kosztować zarówno państwo zamieszkania lub siedziby, jak i państwo źródła. Nadużycia tego rodzaju są trudne do wykrycia. Ponadto odliczanie podatków fikcyjnych nie jest skutecznym narzędziem promowania rozwoju gospodarczego. W większości przypadków obniżenie lub wyeliminowanie korzyści płynących z zachęt podatkowych przez państwo zamieszkania lub siedziby zaistnieje tylko wtedy, gdy zyski są przekazane inwestorowi. Popieranie przekazywania zysków przez odliczanie podatku fikcyjnego może samo w sobie zachęcać inwestorów do inwestycji krótkoterminowych i zniechęcać do inwestycji długoterminowych. Co więcej, zagraniczne systemy odliczania podatku są zazwyczaj pomyślane w sposób, który pozwala zagranicznemu inwestorowi, przy obliczaniu jego fikcyjnego podatku, który podlega odliczeniu, na skompensowanie, w pewnym stopniu, obniżki podatku wynikającej z określonej zachęty podatkowej podatkiem wyższym zapłaconym w tym lub w innym państwie w taki sposób, że ostatecznie państwo zamieszkania lub siedziby nie pobiera żadnego dodatkowego podatku. W związku z powyższym Ministerstwo Finansów, w ramach polityki w zakresie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, dąży do usunięcia zapisów dotyczących odliczeń podatków fikcyjnych z polskiej bazy traktatowej. Zawarcie nowej umowy pozwoli na zmianę szeregu postanowień umownych w celu usunięcia wątpliwości interpretacyjnych oraz podniesienia jakości przepisów polsko-czeskiej umowy, między innymi w zakresie opodatkowania licencji, dywidend i odsetek, definicji umownych, wymiany informacji, tzw. korekt wtórnych, pozwalających na usunięcie podwójnego ekonomicznego opodatkowania. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Republika Czeska należy nadal do najważniejszych partnerów gospodarczych Polski, zajmując w 2010 r. szóste miejsce pod względem obrotów handlowych, po Niemczech, Rosji, Włoszech, Francji oraz Chinach. Republika Czeska była czwartym odbiorcą polskich towarów, zaś Polska jest trzecim partnerem handlowym Republiki Czeskiej. Zarejestrowano wysokie dodatnie saldo obrotów handlowych - ponad 2 mld euro. Istotną rolę w polsko-czeskiej współpracy gospodarczej odgrywa współpraca regionalna i transgraniczna, koordynowana przez Polsko-Czeską Komisję Międzyrządową ds. Współpracy Transgranicznej. Również współpraca gospodarcza w ramach istniejących euroregionów: Śląsk Cieszyński, Pradziad, Silesia, Beskidy i Nysa stanowi ważny czynnik we współpracy obu krajów. Szanowni Państwo! Pozwolę sobie na koniec, oceniając trafność zaproponowanego trybu ratyfikacji, przypomnieć, że ratyfikacja umów międzynarodowych jest uprawnieniem prezydenta. Art. 89 konstytucji przewiduje jednak dwa tryby ratyfikacji. Pierwszy tryb wymaga, by ratyfikacja przez prezydenta była poprzedzona zgodą wyrażoną w ustawie w enumeratywnie wymienionych przypadkach. Drugi tryb nie wymaga takiej zgody, a nakłada jedynie na prezesa Rady Ministrów obowiązek zawiadomienia Sejmu o zamiarze przedłożenia prezydentowi RP umowy międzynarodowej do ratyfikacji. Należy również uwzględnić brzmienie art. 217 konstytucji, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W konsekwencji trzeba uznać, że Rada Ministrów prawidłowo zdecydowała się na wybór pierwszego trybu ratyfikacji, określonego w art. 89 ust. 1 Konstytucji RP. Konsekwencją takiej decyzji jest przedstawienie przez Radę Ministrów projektu ustawy o ratyfikacji umowy. Do projektu ustawy dołączono opinię ministra spraw zagranicznych, w której stwierdzono, że jest on zgodny z prawem Unii Europejskiej. Projekt ustawy posiada poprawną konstrukcję legislacyjną. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałbym w imieniu Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Spraw Zagranicznych poprosić Wysoki Sejm o przyjęcie projektu ustawy z druku nr 171 bez poprawek. Dziękuję bardzo.