Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-12-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Panie Ministrze! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie (Gwar na sali, dzwonek) sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczącego przedstawionego przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o Sądzie Najwyższym. Wszyscy zgodzimy się ze stwierdzeniem, że wymiar sprawiedliwości wymaga gruntownych zmian. Tak uważają w przeważającej mierze obywatele Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od swoich sympatii politycznych. Odbudowanie zaufania obywateli do władzy sądowniczej powinno nastąpić przez wprowadzenie zmian w funkcjonowaniu nie tylko sądów powszechnych, ale również Sądu Najwyższego. Bez sprawnie i transparentnie działającego Sądu Najwyższego niemożliwe będzie właściwe temu sądowi sprawowanie nadzoru nad praworządnością i sprawiedliwością rozstrzygnięć sądów powszechnych, jak również dbanie o to, aby linia orzecznicza opierała się na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Komisja w toku prac zaproponowała wprowadzenie kilkudziesięciu istotnych poprawek, które pomimo ich znacznej ilości nie wypaczają w mojej ocenie istoty i kluczowych założeń prezydenckiego projektu. Spośród zaproponowanych zmian można wymienić chociażby doprecyzowanie kompetencji Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, które będzie dokonywało wyboru pięciu kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego oraz przedstawiało ich prezydentowi, precyzyjniejsze określenie właściwości nowych izb, które po zmianach mają powstać w Sądzie Najwyższym, tj. Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Dyscyplinarnej, a także zmodyfikowanie przepisów i dodanie nowych w zakresie instytucji skargi nadzwyczajnej. Zgodnie z projektem skargę tę będzie można wnieść od każdego prawomocnego orzeczenia sądowego kończącego postępowanie w sprawie, jeżeli jest to konieczne dla zapewnienia praworządności i sprawiedliwości społecznej, orzeczenia w sposób rażący naruszającego prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie albo gdy zachodzi też oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, a orzeczenie nie może być uchylone lub zmienione w trybie innych nadzwyczajnych środków zaskarżenia. Wysoka Izbo! Z licznych rozmów przeprowadzonych z osobami pokrzywdzonymi bezprawnymi działaniami wymiaru sprawiedliwości, m.in. z obecnym na posiedzeniu komisji mieszkańcem mojego okręgu panem Markiem Kubalą, jak również z rozmów z uczestnikami kilku dużych konferencji przeprowadzonych w Sejmie w sali kolumnowej przez Poselski Zespół na rzecz Nowej Konstytucji wiem, że stworzenie nowej instytucji skargi nadzwyczajnej jest głęboko uzasadnione, bardzo potrzebne i oczekiwane przez obywateli. Wiele osób, setki, jeśli nie tysiące pokrzywdzonych przez błędne, a czasem także niezgodne z prawem orzeczenia sądów, które są prawomocne, czeka na wprowadzenie w życie tego rozwiązania. Chciałbym skierować apel do Ministerstwa Sprawiedliwości, jak również do przedstawicieli Kancelarii Prezydenta, aby ta instytucja, która zostanie wprowadzona w życie, realnie mogła być wykorzystywana przez tych, którzy czekają na to rozwiązanie w ustawie, żeby nie stało się tak, że będzie to tylko pewien pozór i później osoby, które w tej chwili żywią wielką nadzieję na zmianę swojego życia, odzyskanie godności, miały wielki żal i rozczarowanie w stosunku zarówno do pana prezydenta, jak i do ministra sprawiedliwości za to, że ta regulacja prawna nie została wprowadzona w sposób zgodny z oczekiwaniami. Oczywiście zdaję sobie sprawę z tego, że nie wszystko jest możliwe, że trzeba brać pod uwagę funkcjonalność państwa, instytucji państwa, żeby ta skarga mogła funkcjonować, jednakże bardzo gorąco proszę i apeluję do tych, którzy dzisiaj mają wpływ na kształt tej ustawy, aby ta instytucja skargi nadzwyczajnej została tak uregulowana, żeby w większości ludzie, którzy oczekują na to rozwiązanie, mogli z niej skutecznie skorzystać. Koło Poselskie Wolni i Solidarni pozytywnie odnosi się do projektu ustawy jako całości. Wprowadzono rozwiązania, które w naszej ocenie zwiększą efektywność, przejrzystość postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów i przedstawicieli innych zawodów prawniczych, umożliwią udział w orzekaniu czynnikowi społecznemu oraz zmienią wewnętrzną strukturę Sądu Najwyższego w sposób niezagrażający jego stabilności. I tutaj też małe odniesienie do moich przedmówców w kontekście ewentualnego skrócenia potem kadencji pierwszego prezesa Sądu Najwyższego: nie ma mowy o skracaniu kadencji pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, jest mowa o wieku w zakresie przejścia w stan spoczynku. (Wesołość na sali) Skrócenie kadencji będzie tylko skutkiem (Dzwonek), będzie skutkiem, bo to jest rozwiązanie generalne. (Poseł Jakub Rutnicki: Piotrowicz by tego nie wymyślił lepiej.) (Poseł Krystyna Pawłowicz: Pan Piotrowicz.) (Głos z sali: Prawo nie działa wstecz.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni poprze przedłożony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)