Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2013-09-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu w sprawie przedstawionego przez rząd dokumentu: Informacja Rady Ministrów w sprawie sytuacji ekonomicznej w polskim rolnictwie w latach 2005-2013, z uwzględnieniem środków pochodzących z funduszy unijnych na rozwój obszarów wiejskich, eksportu polskich towarów rolno-spożywczych oraz rynku zbóż i rzepaku, zawartego w druku nr 1707. Wysoka Izbo! Usłyszałem naprawdę bardzo ładną bajkę, którą pan minister przedstawił, o krainie za górami, za lasami, polskiej wsi miodem... (Głos z sali: ...i mlekiem płynącej.) ...miodem i mlekiem płynącej, tak, dokładnie, gdzie była mowa tylko i wyłącznie o wzrostach. I dlatego to jest bajka. Nie było ani słowa o kosztach, jakie w międzyczasie na wsi powstały i zwiększyły się, kosztach produkcji towarów. Jeżeli chodzi o to, co się dzieje w polskim rolnictwie, i o zmiany, jakie następują, bo kategorycznie następują, za to należy się ukłonić tylko rolnikom, bo oni tutaj odgrywają dominującą rolę. Resztę spraw minister bardzo skrzętnie przedstawił nam w informacji rządu w formie statystyki, suchej i dość ograniczonej, bo tylko jednostronnej statystyki, która nie pokazuje najważniejszych spraw, nie pokazuje przyczyn i skutków zaistniałej sytuacji, do której doszło w ostatnich latach w polskim rolnictwie. Szumnie zapowiadane reformy i ustawy pozostały tylko kolejnymi politycznymi obietnicami. Zapowiadana ustawa o biopaliwach i biokomponentach - do dziś nic nie wiadomo na ten temat. Zapowiadana ustawa o OZE - również mimo obietnic premiera Pawlaka, że będzie gotowa w 2008 r., do dnia dzisiejszego nie ujrzała światła dziennego. Od wielu lat mówi się o stworzeniu jednej instytucji kontroli żywności - jaki jest stan prac w resorcie w tej kwestii? O tym tylko się mówi, nie zauważyłem żadnego większego ruchu w tej sprawie. Obiecana przez premiera Tuska reforma KRUS też zakończyła się na obietnicach. Brak jest przepisów dotyczących sprzedaży bezpośredniej produktów regionalnych, małego przetwórstwa owocowo-warzywnego. Można tak wymieniać jeszcze bardzo długo. Ogólna sytuacja ekonomiczna i dochodowa w rolnictwie niestety była w ostatnich latach dosyć tragiczna. Jeszcze 2007 r. był rokiem całkiem dobrym, ale w latach 2008-2009 rolnictwo ponosiło straty. Obecnie mamy kryzys na rynku rzepaku i zbóż. Faktem jest to, że ceny produktów rolnych wzrosły w roku 2010, ale trzeba pamiętać, że był to rok klęsk żywiołowych i znacznego spadku produkcji, a także że dochody to jedno, a koszty w polskim rolnictwie - to drugie. Ceny nawozów idą w górę, chociaż ich dramatyczny wzrost, o 100-150%, nastąpił właśnie w 2008 r. Ceny energii rosną nieporównywalnie szybciej niż ceny produktów rolnych. Rząd w dalszym ciągu, jak już wcześniej wspomniałem, nie rozwiązał kwestii związanych z biopaliwami. Chciałbym też zwrócić uwagę na pewne elementy, które miały wpływ na sytuację dochodową i ekonomiczną rolnictwa, na przykładzie kilku rynków. Tutaj oczywiście można to potraktować w ten sposób, że sytuację dochodową kształtują cztery czynniki: ceny produktów rolnych, ceny środków do produkcji rolnej, czyli koszty, dopłaty, a także wsparcie budżetu krajowego. Te cztery elementy mogą decydować o dochodowości w rolnictwie. Jeżeli chodzi o rynek zbóż, to był i w dalszym ciągu jest problem na poziomie import - eksport. Problem stwarza też wielokrotnie już wymieniana na tej sali firma Elewarr, która proponuje rolnikom jedną z niższych cen na rynku, choć jej zadaniem powinna być stabilizacja rynku, a nie maksymalizacja zysku. Czy pan, panie ministrze, posprząta wreszcie bałagan w Elewarrze? Przypomnę panu, że obecnie ceny zbóż w niektórych przypadkach są nawet o 50% niższe niż w ubiegłym roku i nie możemy tego tłumaczyć obecną sytuacją światową. Jak można było tak rozregulować w miarę uregulowany rynek? Jak pan widzi, panie ministrze, sytuację zbóż w kolejnym roku, jeśli zapowiada się, że obecnie, przy tych cenach skupu, rolnicy mogą nie mieć pieniędzy na przyszłoroczny zasiew? Według specjalistów na cenę nie wpływają plony, a układy, gdyż ceny zbóż są sztucznie zaniżane bez żadnego uzasadnienia. Problem na kolejnym rynku - owoców miękkich i jagodowych. Dlaczego, mimo że Polska jest liderem europejskim, a nawet światowym w produkcji tych owoców, nie powstały żadne programy wsparcia dla ich producentów? (Głos z sali: Nie powstały programy?) (Poseł Artur Dunin: Jak to nie powstały, panie pośle? Trzeba trochę się na tym znać i trzeba przychodzić na posiedzenia komisji rolnictwa.) (Głos z sali: Przepraszam.) Proszę mi nie przeszkadzać. W tej chwili ja mówię. Pan będzie miał swój czas, podczas pytań będzie pan mógł się wypowiedzieć.