Mówca: Maciej Banaszak (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Niniejsza, omawiana przez nas ustawa jest konsekwencją dramatycznych dla wspólnego projektu europejskiego chwil, kiedy Irlandia najpierw jako jedyne państwo w Unii Europejskiej zdecydowała o ratyfikacji traktatu lizbońskiego w drodze referendum, a następnie jej obywatele 9 czerwca 2008 r. odrzucili większością 53% głosów ten uzgodniony, nowy fundament integracji europejskiej. Historia tego aktu prawnego oraz obecności Irlandii w Unii Europejskiej nie mogła się jednak zakończyć w ten sposób. Już bowiem wybitny irlandzki pisarz, autor ˝Ulisessa˝, James Joyce mówił, że jeżeli Irlandia ma się stać nową Irlandią, najpierw musi stać się europejska. Patrząc na to referendum z perspektywy czasu i szukając źródeł porażki ducha europejskiego, należy przede wszystkim wskazać, iż ówcześni przeciwnicy traktatu lizbońskiego podnosili dokładnie te same argumenty, co prawicowa opozycja, strasząc np. utratą możliwości decydowania o takich kwestiach, jak polityka fiskalna czy też dopuszczalność aborcji. Raz jeszcze wielki projekt integracji europejskiej pokonał jednak małych polityków i pokazał swoją siłę oraz wytrwałość w dążeniu do powiększania obszaru wolności, sprawiedliwości i bezpieczeństwa. W czerwcu 2009 r. szefowie państw i rządów wszystkich krajów Unii Europejskiej podjęli decyzję co do przyjęcia Protokołu w sprawie obaw narodu irlandzkiego co do Traktatu z Lizbony. Najważniejsze ustępstwa zawarte w protokole względem Irlandii, i poczynione przez pozostałe państwa członkowskie, obejmują przede wszystkim utrzymanie zasady: jeden kraj równa się jeden komisarz również po 2014 r. oraz zapewnienie, że żadne postanowienia Traktu z Lizbony nie obejmą Irlandii w kwestii ochrony prawa do życia, opodatkowania oraz bezpieczeństwa i obrony (zachowania neutralności Irlandii). To poświęcenie dokonane na rzecz Irlandii zaowocowało sukcesem i już w kolejnym referendum 2 października 2009 r. aż 67% głosujących poparło traktat lizboński, co umożliwiło jego wejście w życie. Jean Monnet, jeden z ojców założycieli Unii Europejskiej w 1943 r. zauważył, iż: ˝Nie będzie nigdy pokoju w Europie, jeśli państwa zostaną zrekonstytuowane na bazie narodowej suwerenności. Kraje Europy są za małe, aby zagwarantować swojej ludności niezbędny dobrobyt i postęp społeczny. Kraje europejskie muszą się ukonstytuować w postaci federacji˝. Biorąc pod uwagę, jak niektórzy dzisiejsi liderzy Europy hamowali i hamują proces dalszej integracji, to w tym należy upatrywać przyczyn kryzysu europejskiej tożsamości. Zapominamy przecież, iż w 2009 r. nie tylko Irlandia żądała wyłączeń dla siebie, ale również np. Czechy zażądały klauzuli opt-out względem Karty Praw Podstawowych UE. A przecież nie kto inny, jak duchowy przyjaciel Prawa i Sprawiedliwości Vaclav Klaus powiedział kiedyś: ˝Nam również, tak samo jak Słowakom, Polakom, Węgrom czy Estończykom, grozi, że staniemy się biedną prowincją europejskiego superpaństwa. Mam już dość integracji˝. Podobne frazesy usłyszeliśmy lub usłyszymy dziś z prawej strony sceny politycznej. To w takich poglądach i zachowaniach należy się dopatrywać źródeł kryzysu funkcjonowania UE i konieczności przyjmowania coraz to nowych protokołów dodatkowych rozszerzających uprawnienia poszczególnych państw członkowskich. Dziś potrzebujemy Europy traktowanej jako jeden obszar wolności gospodarczej, praw obywatelskich i równości, a jedynym narzędziem dążenia do tego stanu może być wyłącznie Europa federalna. Dlatego, rozumiejąc konieczność poświęcania małych spraw na rzecz dużego projektu, dokonywania ustępstw względem poszczególnych partykularnych państwowych interesów i mając nadzieję na Europę federalną - Europę z plusem, jako Klub Poselski Ruch Palikota wnioskujemy o przyjęcie przez Wysoką Izbę niniejszego aktu prawnego.