Mówca: Piotr Sak
Data: 2020-01-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy porządkuje kwestie związane ze statusem oraz ustrojem finansowo-ekonomicznym szkoły. Krajowa Szkoła Sądownictwa i Prokuratury jest specyficznym i atypowym tworem - z jednej strony, państwową osobą prawną, a z drugiej strony, jednostką, do której mienia i finansów stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące uczelni publicznych. To odesłanie, które obecnie funkcjonuje, jest bardzo ogólne i niewystarczające. W jakimś stopniu tkwi jakby szkoła w takim dualizmie prawnym. Dlatego też, żeby ten szpagat zlikwidować, potrzebne są w tym zakresie korekty. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące jej funkcjonowania, to trzeba wskazać, że co do sprawy tych wątpliwości i rozbieżności to ten stan rzeczy dodatkowo pogłębia, i bardzo mocno to nabrzmiewa, kwestia związana z wprowadzeniem nowej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Artykuł 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury był skorelowany z poprzednią ustawą, która została zderogowana. Obecna ustawa nie zawiera rozdziału ˝Mienie i finanse˝, który dotyczyłby gospodarki finansowej. Został wprowadzony w nowej ustawie dział XII: ˝Finansowanie systemu szkolnictwa wyższego i nauki oraz gospodarka finansowa uczelni˝. I to powoduje w dalszym ciągu tę mnogość interpretacji, rozbieżności interpretacyjne, co jest bardzo niekorzystne. Przede wszystkim skupia się to, koncentruje, ogniskuje na trzech kwestiach. Chodzi o to, czy i w jakim zakresie należy stosować dział XII do Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, a także czy te regulacje, które są zawarte w innych aktach normatywnych, należy stosować per analogiam do szkoły. Nie ma tutaj potrzeby, żeby przedstawiać in extenso projekt ustawy, ale to, co jest kluczowe, to jest kwestia przesądzenia formy i charakteru prawnego finansowania podstawowej działalności. Przyjmuje się w projekcie ustawy, że finansowanie odbywa się poprzez dotację podmiotową. Ustawa wprowadza także gwarancje finansowe dla szkoły poprzez wprowadzenie corocznej klauzuli waloryzacyjnej. Z uwagi na fakt, iż proces kształcenia w szkole jest rozciągnięty w czasie, zasadne wydaje się także pozostawienie niewykorzystanych w bieżącym roku środków na okresy przyszłe, z zastrzeżeniem, że będą one mogły być przeznaczane tylko i wyłącznie na cele związane z realizacją zadań, na które zostały one przyznane. W tym zakresie jest zachowany status quo. Wcześniej, w poprzednio obowiązującym stanie prawnym także dotacje nie podlegały zwrotowi. Regulował to art. 98 ust. 3 ustawy o szkolnictwie wyższym, która, jak już wskazywałem wcześniej, uległa tutaj uchyleniu. Przy obecnym stanie prawnym te środki powinny być zwrócone do końca stycznia, dlatego w tym zakresie potrzebna jest reakcja ustawodawcza i wprowadzenie stosownej solucji. Jeżeli chodzi o przyczyny tak pilnej potrzeby, to chodzi tu o to, że tak naprawdę te dotacje powinny być zwracane właśnie do końca stycznia. I tutaj, tak jak wcześniej mówiłem, jest taki pewien szpagat prawny, który powoduje konieczność zneutralizowania tych komplikacji, które zaistniały. Chodzi tu chociażby o kwestie związane ze sprawozdaniami finansowymi KSSiP-u. Są one sporządzane do marca, więc nie byłoby już tutaj korelacji, kompatybilności. A z drugiej strony też z uwagi na rozwiązania praktyczne... Mianowicie przedstawiane są oceny przebiegu praktyk, które niejednokrotnie wykraczają poza rok budżetowy, i też w tym zakresie byłby problem. I dlatego te kwestie powinny pozostać w dalszym ciągu w ten sposób uregulowane, żeby była możliwość ich przekazywania, rolowania na kolejne lata. Z istotnych kwestii, które są jeszcze poruszone w projekcie ustawy, jest wprowadzenie tak naprawdę zasad gospodarki finansowej uczelni. Wprowadza się tutaj fundusz zasadniczy. Są wskazane czynniki, które powodują jego aprecjację bądź deprecjację. Wprowadza się także katalog przychodów. W projekcie przewiduje się także bezpośrednie regulacje odsyłające do przepisów innych ustaw, m.in. do ustawy o podatku od towarów i usług, czy też przepisów dotyczących podatków i opłat lokalnych w zakresie zwalniania nieruchomości uczelni, szkoły od podatku od nieruchomości, z wyłączeniem tych nieruchomości, które są dedykowane, przeznaczane na działalność gospodarczą. Dodatkowo wprowadza się też reglamentację i limity odnośnie do możliwości rozporządzenia składnikami majątku szkoły. Tutaj jest limit do kwoty 2 mln zł, powyżej kwoty 2 mln zł wymagana będzie zgoda ministra sprawiedliwości. Dodatkowo wprowadza się także kwestie dotyczące ustalenia formy prawnej i ustalenia, że wykonywanie obowiązków wykładowców KSSiP-u stanowi działalność twórczą o charakterze indywidualnym, co umożliwia skorzystanie z 50-procentowego kosztu uzyskania przychodu. Wprowadza się również dyspozycję w art. 54a, który dotyczy zasad naliczania odpisu dla pracowników i byłych pracowników, jeżeli chodzi o fundusz świadczeń socjalnych. Podsumowując, trzeba wskazać, że proponowane zmiany generalnie nie wywołują żadnych skutków finansowych dla budżetu państwa i stanowią tak naprawdę w jakimś stopniu usankcjonowanie czy legislacyjne potwierdzenie praktyki stosowanej dotychczas przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury oraz rozwiązują wszelkie nabrzmiałe problemy interpretacyjne. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące opinii Biura Analiz Sejmowych, tak antycypując ewentualne pytania, jak również opinii UOKiK-u, powiem że w tym zakresie będą przygotowane stosowne poprawki, są już tak naprawdę przygotowane, tak że nie będzie tutaj żadnych wątpliwości, że będzie całkowita dyferencjacja pomiędzy tymi środkami, które są organizowane w ramach działalności gospodarczej szkoły, a tymi, które są uzyskiwane w ramach dotacji podmiotowej. Więc tutaj ta kwestia została, będzie rozwiązana, nie będzie potrzeby notyfikowania tegoż rozwiązania przez Komisję Europejską. Dziękuję bardzo. (Oklaski)