Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2017-03-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Faktycznie tryb procedowania tej ustawy jest trybem nie do przyjęcia. Komisja została zwołana nagle, w momencie zwołania nie było żadnych dokumentów podpiętych pod system SDI, praktycznie dokumenty dostaliśmy na posiedzeniu komisji, a parę godzin po posiedzeniu komisji mamy sprawozdanie na sali plenarnej. Zero profesjonalizmu w tworzeniu prawa w Polsce. Ale warto przy tej okazji pochylić się nad systemem ubezpieczeń w Polsce, który powinien być powszechny i dostępny dla wszystkich rolników, a dostępność oznacza fizyczną możliwość dokonania ubezpieczenia na tych samych warunkach w zasadzie, oczywiście dostosowanego wysokością do składki ubezpieczeniowej, do możliwości i sensu ubezpieczania dla rolników. To, co dzieje się dziś na rynku upraw pod rządami PiS-u, nie ma nic wspólnego z tym, co powiedziałam. Praktycznie rynek jest ustawiany przez firmy ubezpieczeniowe dwie na krzyż, które w zasadzie ubezpieczają w przeważającej większości, udzielają tych ubezpieczeń z dopłatami, o których dzisiaj mówimy. Przykład październikowy najlepiej obrazuje, z czym mamy do czynienia. Na rynek trafiły dopłaty w wysokości 108 mln zł. U jednego z ubezpieczycieli dopłaty rozeszły się w ciągu 3 godzin. W ciągu tego czasu zostały wykupione prawie w całej Polsce. Mówię: prawie w całej Polsce, ponieważ w części województw bądź powiatów nie zostały w ogóle one udostępnione, dlatego że tam ubezpieczycielowi sprzedaż tych pakietów się kompletnie nie opłacała, bo ryzyko wypłacenia odszkodowań było zbyt duże. Ale ubezpieczyciel powinien ubezpieczać w całej Polsce, zwłaszcza jeżeli państwo polskie do tego dopłaca, zwłaszcza tam gdzie ryzyko wystąpienia strat i odszkodowań dla rolników jest większe. Zaproponowana przez tego ubezpieczyciela składka pozostawiała już wtedy dużo do życzenia, bo stanowiła ostatecznie 50% wielkości odszkodowania. No tutaj potem czy to będzie sposób, w który będziemy w stanie zachęcać rolników do stosowania ubezpieczeń, które powinny być, tak jak powiedziałam, powszechne i dostępne? Odrzucono możliwość ubezpieczenia z dopłatami przez rolników, którzy w tym towarzystwie ubezpieczali się po raz pierwszy, co jest w ogóle jakąś kuriozalną sytuacją, która w ogóle nie powinna mieć miejsca. Ubezpieczyciel zażądał opłacenia w ciągu 7 dni 40% składki, a potem 60% w ciągu 4 miesięcy bodajże, podczas gdy wcześniej rolnicy mieli możliwość rozkładania tego normalnie na cztery raty, jak w każdym innym ubezpieczeniu i w każdym innym towarzystwie ubezpieczeniowym. Już nie wspomnę, że dopłaty te trafiają praktycznie do banków, które ubezpieczają uprawy swoich kredytobiorców, i nie ma tak naprawdę powszechnego dostępu do tych dopłat. System wypłat jest skandaliczny. Praktycznie rolnicy nawet nie wiedzą, ile jest dopłat od państwa, bo to jest rozdział pieniędzy pomiędzy państwem a bankami i państwem a ubezpieczycielami. Tak to dalej wyglądać na pewno nie może, bo to, uważam, działa bardzo mocno na szkodę państwa i brak jakiegoś takiego wolnego rynku i konkurowania ubezpieczycieli między sobą o tę pulę sprawia, że niestety te ceny będą wyższe, bo to zawsze tym się kończy. To pokazuje też skalę opłacalności całego systemu. Ja mówiłam o tym w komisji i pan minister też odpowiadał na te pytania. Wychodzi na to, że są lata, w których wyciągamy z systemu po 150, 260 czy 170 mln, a płacimy rokrocznie ok. 360 mln tych dopłat. Teraz mamy rzucić na rynek 90 mln, łącznie bodajże chyba 3 mld przez najbliższe lata. I co? I nasuwa się pytanie, jaki będzie sens przekazywania takich środków. Czy nie byłoby łatwiej i czy nie wyszłoby na jedno, gdyby państwo dało jakieś odszkodowania w związku z suszą z pominięciem systemu ubezpieczycieli, bo wygląda na to, że gdyby skalkulować system w okresie całej pięciolatki, to wychodzimy z małym plusem, przy czym mieliśmy bardzo trudne lata, jeżeli chodzi o poziom odszkodowań, bardzo trudne 2 lata, czyli 2012 r. i 2016 r. Mam wątpliwości, jak wyszłoby to w ramach oceny działania tego systemu na poziomie 10-letnim, czy nie okazałoby się, że państwo polskie tak naprawdę więcej dopłaca, niż jest wypłacanych odszkodowań dla rolników. (Dzwonek) I w związku z tym okazałoby się, że dużo lepiej zamknąć, nie dawać nikomu zarobić do kieszeni, a wypłacić po prostu odszkodowania rolnikom. To są elementy, które bezwzględnie w tym systemie trzeba poprawić. Uważam, że poprawimy, jeżeli zadbamy o to, aby był większy katalog firm ubezpieczeniowych dopuszczonych do systemu ubezpieczenia z dopłatami. Dziękuję bardzo.