Mówca: - Członek Rady Ministrów Łukasz Schreiber
Data: 2020-04-29 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić uzasadnienie projektu ustawy, który nazwaliśmy projektem osłonowym. To jest tak naprawdę dalsze uzupełnienie naszej tarczy antykryzysowej. Cieszę się, że Wysoka Izba będzie mogła nad tym projektem obradować. Chciałbym przedstawić ten projekt w następujący sposób, żeby pokazać, że faktycznie mamy konkretne zmiany dotyczące ułatwień dla przedsiębiorców, czy może szerzej: ułatwień w ratowaniu miejsc pracy. To drugi taki ważny zbiór ułatwień dla obywateli. Po 10 takich najważniejszych spraw z tego projektu ustawy pozwolę sobie krótko omówić, a poza tym kilka innych fragmentów, które wykraczają poza ten stan rzeczy. Zacznę od przedsiębiorców. Chciałbym zwrócić uwagę, że projekt zakłada, iż dla samozatrudnionych, tak jak to po poprawkach w Senacie przyjęła Wysoka Izba, jest możliwość przechodzenia na postojowe bez maksymalnej kwoty przychodu na poziomie trzech średnich krajowych, czyli ok. 15 600. Teraz wprowadzamy taki impuls, żeby zachęcać do aktywności, żeby oni rzeczywiście dalej mogli kontynuować pracę. Wielu przedsiębiorców mówiło: mam sytuację, w której mój przychód to jest nawet 30-40 tys. zł, ale mój dochód to dzisiaj raptem 2 tys., 3 tys. czy 4 tys. zł. Jeżeli więc ten dochód nie jest wyższy niż 7 tys. zł, a w skali roku to jest 84 tys., to mniej więcej wpada nam w pierwszy próg podatkowy. Jeżeli ten dochód nie jest wyższy niż 7 tys. zł, a przychód został przekroczony nawet o 15 600, to będą mogli skorzystać ze zwolnienia z ZUS-u. Tutaj też ważna uwaga, która się z tym wiąże: to nikogo nie wyklucza, żadna grupa, która dotąd została objęta tym zwolnieniem, nie będzie wykluczona. Druga sprawa. Poprawiamy tę oczywistą omyłkę legislatorów senackich, którzy bez zgody wnioskodawców zamienili w poprawce w jednym miejscu 1 kwietnia na 1 lutego i samozatrudnieni, ci, którzy założyli swoje firmy w lutym i marcu tego roku, wypadli z możliwości szerszego objęcia tarczą. A więc wydłużamy to do 1 kwietnia. Co więcej, rząd będzie prosił, będziemy prosić Wysoką Izbę o przyjęcie także takiej poprawki, która zapewniłaby nie tylko samozatrudnionym, ale także tak naprawdę wszystkim przedsiębiorcom, którzy założyli firmę w lutym i w marcu, że tarcza antykryzysowa będzie rozszerzona dla nich nie tylko, jeśli chodzi o ZUS, ale też o pozostałe mechanizmy ratowania miejsc pracy. Trzecia zmiana to zwolnienia z ZUS-u dla tych, którzy korzystali z ulgi na start i zaczęli działalność gospodarczą. Za kwiecień i za maj zostaną oni objęci tym zwolnieniem. Czwarta zmiana, techniczna, ale dla niektórych dość istotna, to zniesienie przepisu blokującego księgowanie korekt dokumentów rozliczeniowych na kontach płatników. Chodzi o te miesiące przy zwolnieniach. Piąta zmiana to impuls inwestycyjny, uruchomienie 900 mln dla Agencji Rozwoju Przemysłu. My nie możemy dzisiaj pozwolić sobie na to, by zatrzymywać inwestycje. Rząd stara się robić wszystko, aby one trwały, tzn. niedawno było choćby ogłoszenie Funduszu Dróg Samorządowych, niedawno było otwarcie i rozstrzygnięcie kolejnych etapów budowy dróg krajowych na niektórych odcinkach, tak jak na S5. Inwestycje muszą trwać, a my chcemy dać dodatkowy impuls, te 900 mln zł. Szósta sprawa, pewnie drobniejsza od wielu wymienionych, ale też ważna, zwłaszcza dla branży transportowej - ograniczenie czasu kontroli przez Inspekcję Transportu Drogowego, mniejsze formularze, znacznie krótszy czas dla kontrolowanych kierowców. Siódma zmiana, której też bardzo chcieli przedsiębiorcy, to kwestia cudzoziemców, tzn. przedłużenie terminów ważności obowiązkowych dokumentów tych, którzy pracują w Polsce - rzecz jasna - legalnie, a także pomoc dla nich, jeżeli taka jest potrzeba, gdy są w kwarantannie. Następna, ósma zmiana dotyczy organizacji (Dzwonek) pożytku publicznego. Te organizacje dotąd, jeżeli korzystały ze środków z PFRON-u na dofinansowanie dla pracowników, nie były objęte możliwością skorzystania z szeregu mechanizmów zawartych w tarczy antykryzysowej. Teraz chcemy to zapewnić. Dziewiąta zmiana to zrównanie podpisu zaufanego z podpisem kwalifikowanym na czas pandemii koronawirusa, zrównanie tego podpisu, zwłaszcza gdy chodzi o wszystkie mechanizmy związane z ratowaniem miejsc pracy. Dziesiąta sprawa, o której można powiedzieć, to wydłużenie terminów z tytułu sprawozdań, obowiązków informacyjnych, np. zakres rejestru bazy danych odpadowych - to jest przedłużone do końca roku. To jest te 10 spraw dla przedsiębiorców. Przejdę do 10 spraw ważnych dla obywateli. Zacznę pewnie od jednej z najważniejszych. To są kwestie dotyczące lichwy, a tak naprawdę antylichwiarskie zapisy. Niektóre z nich znalazły się w tarczy antykryzysowej w pierwszym projekcie, takie jak ustanowienie maksymalnych kosztów odsetkowych i pozaodsetkowych za pierwszy rok i za następne lata. Jeżeli więc ten okres wynosi do roku, to jest to 21%, powyżej roku - 45%. Teraz wprowadzamy kolejne mechanizmy. Pierwszy z nich polega na tym, że chcemy chronić nieruchomości. Przeniesienie własności nieruchomości dziś odbywa się często w sposób absolutnie skandaliczny. Często zawierane są umowy wprowadzające w błąd tych, którzy je zawierają, korzystające z ich niewiedzy. Dochodzi do tego, że w samej sytuacji w Gdańsku, w tej aferze, która jest badana, mamy 1500 aktów notarialnych utworzonych w sposób skandaliczny. Na sumę 33 mln zł - mówię tylko o wątku gdańskim - ludzie zostali oszukani. Chcemy więc - i tak stanowią te przepisy - doprowadzić do sytuacji, w której - gdy osoba fizyczna zawiera umowę z przedsiębiorcą albo z drugą osobą fizyczną - są dokładne warunki, o które to zostaje rozszerzone. Owszem, będzie mogło nastąpić przeniesienie własności nieruchomości, ale kwota pożyczki, którą się bierze, będzie musiała wynosić minimum 80% wartości nieruchomości, która zostanie określona przez rzeczoznawcę. Druga zmiana, jeżeli chodzi o te antylichwiarskie zapisy, to możliwość egzekucji, jeżeli wartość należności to minimum 1/20 zabezpieczonej rzeczy. Chodzi o to, że w sytuacji - a takie też miały miejsce - w której mamy także nieruchomość, np. mieszkanie warte kilkaset tysięcy, za jakiś dług w wysokości 2-3 tys. mogła być po prostu dokonana egzekucja. Zabezpieczenie tej sytuacji to oczywista korzyść dla obywateli, zwłaszcza w tym trudnym czasie, wyeliminowanie szeregu patologii. Przywracamy wreszcie przepis, który obowiązywał w latach 2006-2011, który z niezrozumiałych powodów został wówczas wyeliminowany, czyli sankcję karną od 3 miesięcy do 5 lat w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z nieuczciwym, rzecz jasna, pożyczkodawcą, który próbuje wymusić ponad dwa razy większą zapłatę - żąda takiej zapłaty - niż maksymalnie ustawowo określona kwota. I także ważna rzecz, co prawda obok tych zapisów, a mianowicie kwotę wolną od egzekucji przewidzianą na rodzinę powiększamy o 25% na każdą osobę niepracującą znajdującą się na utrzymaniu innych członków rodziny. To także jest, wydaje się, istotna zmiana. Druga sprawa to odmrożenie gospodarki. Dzisiaj pan premier mówił o kolejnych etapach. Dotychczas wydawanie szeregu decyzji sądowoadministracyjnych było zablokowane. Chcemy to uwolnić, a więc wprowadzamy zapis, że wszystkie te przepisy zaczną obowiązywać w terminie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Trzecia sprawa dotyczy funduszu alimentacyjnego. Dzisiaj przewidziane jest 800 zł na osobę w rodzinie. Podwyższamy tę kwotę do 900 zł na osobę w rodzinie. Wprowadzamy jednocześnie mechanizm złotówka za złotówkę. Czwarta sprawa, może drobna, ale zapewne często irytująca wielu Polaków, dotyczy pełnomocnictwa pocztowego. Przewidziana jest dużo łatwiejsza forma uzyskania tego pełnomocnictwa. Piąta sprawa dotyczy elektronizacji porad prawnych. Dzisiaj często nie mogą one się odbywać w związku z tym, że nie ma zapisów pozwalających na udzielanie tych porad on-line. Jednocześnie, mamy już zgodę, chcemy zachęcić Wysoką Izbę, a wcześniej posłów w komisji, mam nadzieję, że będzie taka poprawka, żeby z tych porad prawnych mogli skorzystać samozatrudnieni. Dotychczas to było niemożliwe. Szósta zmiana dotyczy braku odsetek za złożenie przez obywateli zeznań podatkowych w późniejszym terminie. Siódma zmiana ma na celu przesunięcie w czasie daniny solidarnościowej. Ósma zmiana dotyczy kredytów studenckich. Umożliwiliśmy, po wniesieniu poprawek przez Senat, zawieszenie ich na ten okres, ale regulujemy także kwestię odsetek. Dziewiąta sprawa dotyczy egzaminów. Jak państwo wiecie, egzaminy maturalne, egzaminy dla ósmoklasistów mają się odbyć w innym terminie. Jest potrzebna zmiana w Karcie Nauczyciela, zmiana epizodyczna, na ten rok szkolny, by mogły one się odbyć i by prace zostały sprawdzone w terminie. Dziesiąta sprawa związana jest z likwidacją szeregu absurdów, np. odnośnie do czerwcowych emerytur. Każdy wie, że jest taki zapis, zgodnie z którym ten, kto przechodził na emeryturę w czerwcu, przechodził na nią na gorszych warunkach niż ten, kto przechodził w maju. Eliminujemy także to. Jeżeli przechodzimy do konkretnych pakietów, które są ważne, to wspomnę o kwestii kolei, szeroko mówiąc. Wiemy, jak dzisiaj wygląda obłożenie w związku z wprowadzonymi przepisami. Wprawdzie kolej funkcjonuje, ale czy dotyczy to kolei, czy autobusów, czy przewozów autobusowych, obłożenie jest kilkuprocentowe, ok. 8-procentowe, a więc straty są rzecz jasna bardzo duże. A więc po pierwsze, wprowadzamy możliwość zaciągnięcia przez PKP PLK kredytu w EBI na 100 mln euro. Po drugie, uruchamiamy środki, które były zapisane w budżecie na rzecz przewoźników wojewódzkich, przewoźników krajowych, międzynarodowych, jeżeli chodzi o kolej, w kwocie ponad 1 mld zł. Wprowadzamy także możliwość skorzystania z funduszu covidowego, zostało to tutaj rozszerzone. Kolejna sprawa to możliwość zamiany kolei na autobus, a więc zastępczych połączeń tam, gdzie to obłożenie jest rzeczywiście bardzo, bardzo małe. Są także zmiany w Prawie telekomunikacyjnym, o których chciałbym powiedzieć dosłownie parę słów, zmiany korzystne, przede wszystkim korzystne dla abonentów, np. możliwość wypowiedzenia umowy w formie dokumentowej, czyli na odległość, dotychczas było to niestety niemożliwe, możliwość zachowania ciągłości świadczenia usług dostępu do Internetu, dotychczas było to możliwe w przypadku usług telefonicznych, teraz chcemy to rozszerzyć na stacjonarny dostęp do Internetu. Wprowadzamy przepisy, które będą zobowiązywać operatorów do informowania abonentów o tym, że ich aktualna umowa zostanie niejako automatycznie przedłużona na czas nieokreślony, natomiast przed automatycznym przedłużeniem operatorzy będą informować o możliwych sposobach jej rozwiązania, a także o najkorzystniejszych oferowanych przez siebie pakietach taryfowych. Tu zwłaszcza myślimy rzecz jasna o osobach starszych, żeby zapewnić im takie możliwości. Dodatkowo proponowany jest nowy tryb wyłaniania prezesa UKE. Dotychczasowa regulacja nie wymagała przeprowadzenia otwartej, transparentnej procedury konkursowej na stanowisko szefa krajowego organu regulacyjnego. Wprowadzamy także dodatkowe, nowe wymagania, jakie powinny być uwzględniane podczas opracowania założeń dotyczących postępowań selekcyjnych. Konsekwencją przyjęcia tego rozwiązania jest unieważnienie ogłoszonej przez prezesa UKE aukcji. Jeśli chodzi o pozostałe rzeczy, wspomnę o kilku sprawach. Nie mają wszystkie charakteru epizodycznego, ale są ważne. Kwestia Instytutu Pileckiego, by mógł działać tak dobrze, jak przecież działa i reprezentuje także Polskę w Niemczech. Kwestia wsparcia, z inicjatywy ministra kultury i dziedzictwa narodowego pana premiera Piotra Glińskiego, dla PISF-u. To kwestia - dla samorządów - funduszu autobusowego. Trzeba podkreślić przede wszystkim, że zwiększamy stawkę za wozokilometr ze złotówki do 3 zł. Są także zmiany w obszarze ministra nauki i szkolnictwa wyższego dotyczące Sieci Badawczej Łukasiewicz czy wydłużenia terminów dotyczących przewodów doktorskich, habilitacyjnych. Wsparcie sektora drzewnego. Szereg rozwiązań, które zapewniają elektronizację, możliwość przeprowadzania zdalnych posiedzeń. I wreszcie dosłownie kilka słów o autopoprawce, która wpłynęła do Wysokiej Izby, żeby nikt nie miał podejrzeń, że cokolwiek chcielibyśmy ukryć. Nic takiego. 100% uposażenia dla żołnierzy, dla funkcjonariuszy na takich samych zasadach jak dla medyków, w przypadku gdy są oni w kwarantannie. To jest doprecyzowanie tych zapisów, bo od początku taka była intencja, doprecyzowanie także tych zapisów, poprawienie, które znoszą te decyzje, przywracają tak naprawdę te decyzje sądowo-administracyjne i ich bieg. Trzecia kwestia to rozszerzenie w porównaniu z obecnie obowiązującymi przepisami możliwości procedowania w ramach tzw. rozprawy odmiejscowionej, to w sądach. To także dopuszczenie możliwości rozpoznania apelacji w postępowaniu cywilnym wniesionych przed dniem 7 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w szerszym zakresie. Jeżeli chodzi o autopoprawkę, to w przypadku sądów administracyjnych będą one mogły procedować w ramach rozprawy odmiejscowionej. To także uproszczona możliwość przenoszenia sędziego do innego wydziału na podstawie nieprawomocnego podziału czynności. Wreszcie w związku z dzisiejszą zapowiedzią pana premiera, z decyzjami rządu, chodzi o terminy otwarcia szkół, to także wydłużenie dla rodziców prawa do zasiłku opiekuńczego. Wysoka Izbo! Kończąc, chciałbym powiedzieć jeszcze jedną rzecz. Proszę pamiętać, kiedy państwo będziecie być może mówić o tych sprawach czy przypominać inne, o dwóch sprawach: o tym, co było w ostatnich dniach, mówię o uchwale Rady Ministrów, która zakończyła na tym etapie legislacyjnym proces tarczy finansowej, a więc o tych 100 mld zł dla polskich przedsiębiorców na pożyczki, na subwencje umarzalne w 75% - to lada dzień wejdzie w życie, mamy już zgodę, notyfikację Komisji Europejskiej - a także o tym, co będzie, czyli drugim projekcie ustawy, który lada moment trafi do Wysokiej Izby, którego wnioskodawcą jest minister rozwoju, pani premier Jadwiga Emilewicz, który z kolei rozszerzy i da kolejne możliwości przedsiębiorcom, tam się znajdzie ta tzw. tarcza samorządowa. Kończąc, chciałem prosić Wysoką Izbę o pilne procedowanie tego projektu. Dziękuję pani marszałek za włączenie go do programu dzisiejszych obrad. Jak państwo widzicie, jest tu naprawdę szereg dobrych, korzystnych zmian dla obywateli. Dziękuję, Wysoka Izbo, za wysłuchanie. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)