Mówca: Marzena Machałek
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Przedstawię stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie ustawy zmieniającej ustawę o systemie oświaty, druk nr 1384 i druk nr 1719. Proponowana zmiana, jak tu już zostało powiedziane, dotyczy wprowadzenia ustawowego zakazu łączenia funkcji kuratora i wicekuratora oświaty z mandatem radnego. Projekt nowelizacji jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez związki zawodowe między innymi, które wskazywały na niekompletność, niespójność, niekonsekwencję w tej kwestii zapisów prawa, bowiem, jak już to zostało też wspomniane, w tej chwili nie istnieje ustawowy zakaz łączenia mandatu radnego z funkcją kuratora i wicekuratora, czyli w zasadzie kurator, wicekurator może być radnym każdego szczebla. W tej ustawie proponuje się jednoznaczny w tej kwestii zapis. Ważne jest to, że ta ustawa w odniesieniu do tych, którzy już są kuratorami i radnymi, będzie dopiero obowiązywać albo po wygaśnięciu mandatu, albo po odwołaniu z funkcji kuratora, czyli nie będzie w tej chwili natychmiastowych rezygnacji z jednej czy drugiej funkcji. To dobrze, że idzie się w tym kierunku, bo ważnym argumentem uzasadniającym projektowaną zmianę jest to, że w obecnym porządku prawnym przepisy w różnych przypadkach przewidują zakaz łączenia określonych funkcji. Jest to stosowane w dwóch właściwie przypadkach: po pierwsze, kiedy istnieje sprzeczność interesów wynikająca z funkcji nałożonych na określone osoby, po drugie, kiedy wykonywanie jednej funkcji może mieć wpływ na decyzje podejmowane w związku z inną. I to jest w wypadku kuratora, który w tym momencie powinien mieć nadzór nad samorządem, a z kolei bycie członkiem tego samorządu, rady gminy, może być po prostu niekorzystne czy może powodować stronniczość w podejmowaniu decyzji. Warto też przytoczyć, że kurator czy wicekurator w imieniu wojewody wykonuje obowiązki państwa w zakresie edukacji. W związku z tym, że wojewoda nie może łączyć tych dwóch funkcji, wydaje się zasadne, żeby kurator też tych dwóch funkcji nie łączył. W omawianym przypadku, tak jak już mówiłam, w związku z tym, że kurator wykonuje funkcję w imieniu wojewody albo przynajmniej do niedawna jeszcze tych obowiązków miał więcej, istnieje zagrożenie, że wypełnianie obowiązków na jednym z zajmowanych stanowisk może mieć wpływ na decyzje podejmowane w związku z innym stanowiskiem czy urzędem. W związku z tym, jak tu też zostało wspomniane, ja się do tego przychylam, brak ustawowego zakazu łączenia tych funkcji należy traktować jako brak spójności i konsekwencji w zapisach prawnych. Dlatego zmiana tego stanu rzeczy jest wskazana. Chciałabym powiedzieć jedną rzecz i do tego się też odwołać. Oczywiście to jest istotne i argumentacja za niełączeniem tych dwóch stanowisk wynika z tego, że właściwie do 2009 r. było wyraźne oddzielenie funkcji kuratora, funkcji i zakresu obowiązków w zakresie edukacji kuratora, czyli państwa, od samorządu. Dzisiaj jest już trochę późno, dlatego że w zasadzie w 2009 r. dokonano rewolucyjnych zmian w tej kwestii. Kuratorowi te obowiązki niestety zabrano. Zabrano mu wiele ważnych, istotnych obowiązków, jak opiniowanie sieci szkół, likwidacja szkół, ocena dyrektora jest w bardzo małym zakresie czy też uczestnictwo w komisjach konkursowych. Można powiedzieć, że jeśli chodzi o kuratora, już w tej chwili jego funkcja jest bardzo kadłubowa. Ta zmiana idzie w pożądanym kierunku, ale jest mało istotna, bo kurator niestety już w bardzo małym zakresie pełni funkcje nadzoru nad samorządem, a wskazane jest, żeby te funkcje pełnił. Tutaj smutna refleksja na temat psucia polskiej edukacji w ostatnich latach bardzo się nasuwa. Widać, że ci, którzy się teraz z tą zmianą zgadzają, argumentując tę zmianę, jakby nie zauważyli, że ona już nie dotyczy tych obowiązków kuratora, tych jego zadań, które miał do 2009 r. Aczkolwiek wydaje się, że jednak rozdzielenie tych dwóch stanowisk daje czystość prawną, więc będziemy (Dzwonek) tę zmianę popierać. Dziękuję bardzo.