Mówca: Kazimierz Michał Ujazdowski
Data: 2012-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kilka pytań postawiono mi jako wnioskodawcy. Najpierw sens upamiętnienia powstania - o to najdobitniej pytał pan poseł Piotr Babinetz. Otóż jestem głęboko przekonany, iż tych sensów jest kilka. Jest ten oczywisty, który wyraża każdy, kto mówi o historii Polski - ostatnio mówił tu o tym niezwykle dobitnie prezydent Francji - to jest niezgoda na życie w zniewoleniu, umiłowanie wolności, odrzucenie niewoli i największe w XIX w. wspólne wystąpienie narodów I Rzeczypospolitej na rzecz przywrócenia niepodległego państwa. Ale jest też drugi aspekt - to było największe i ostatnie wspólne wystąpienie ludów, narodów, które tworzyły I Rzeczpospolitą, kraj unikatowy w skali europejskiej, przez wiele lat dla Europy przykład tolerancji w wymiarze narodowościowym i religijnym. I to wszystko powinno być przez odpowiedzialną władzę przypomniane Polsce i światu. I jest wreszcie trzeci czynnik - tutaj zwracam się szczególnie do koleżanek i kolegów z Polskiego Stronnictwa Ludowego i z Sojuszu Lewicy Demokratycznej - nie byłoby nowoczesnego narodu bez decyzji władz powstańczych, a ściślej rzecz biorąc, te decyzje legły u podstaw uobywatelnienia szerokich mas. To jest początek budowy nowoczesnego narodu polskiego i dlatego lewica niepodległościowa zawsze pielęgnowała tę tradycję. Był jeszcze taki moment, kiedy ci, którzy kochali tradycję pepeesowską, składali 11 listopada hołd szczególnie powstańcom styczniowym. To wszystko mogłoby być opowiedziane i młodemu pokoleniu, i światu zewnętrznemu, i całej Europie. Jak się powinny zachować władze? Przecież to jest najzupełniej oczywiste. Argumenty, że skoro Senat podjął decyzję o uczczeniu powstania styczniowego, to Sejm nie powinien tego czynić, są rodem z Haška, to jest dzielny wojak Szwejk. To w ogóle nie ma nic wspólnego z odpowiedzialną polityką publiczną. W tej sprawie powinno być tak, że Sejm, Senat, prezydent od dawna mówią jednym głosem (Oklaski), że minister kultury gdzieś we wrześniu czy w październiku ogłasza specjalny program operacyjny dający możliwość finansowania projektów edukacyjnych, tak jak to miało miejsce przed kilkoma laty, wtedy kiedy czciliśmy Wyspiańskiego i Herberta. To w ogóle nie był obszar sporu, to było oczywiste. A więc ten argument traktuję jako wysunięty absolutnie w złej woli i nadal niedorzeczny. Nie ma żadnego powodu, dla którego decyzja Senatu ma uchylać czy unieważniać sens decyzji podjętej przez Sejm. Przecież tak naprawdę powinno być jedno wydarzenie patronackie czy też patron powinien być jeden i to bardzo dobrze, że Sejm zajmie takie stanowisko jak Senat. Idealna byłaby koordynacja stanowisk, porozumienie, wspólne działanie z prezydentem Rzeczypospolitej i to już od dawna. Nasz projekt dobre kilka miesięcy temu został oddany do laski marszałkowskiej. Prezydium Sejmu mogło z niego zrobić dowolny użytek, mogła być to uchwała Prezydium Sejmu. Był taki czas tutaj, że takie rzeczy były przedmiotem po prostu aklamacji, uchwała Prezydium Sejmu przyjmowana przez aklamację. (Oklaski) To jest rzecz oczywista. Nie będę odpowiadał panu posłowi Orzechowskiemu, bo po prostu wstyd mi za niego. Mogę tylko przypomnieć, jak Arystoteles definiował pojęcie idioty: idiota to jest ktoś, kto nie ma poczucia identyfikacji z własną wspólnotą polityczną. (Oklaski)