PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Aleksandra Leo
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wyrażam poparcie dla projektu uchwały, która ustanawia rok 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego - w dwusetną rocznicę jego śmierci. Józef Maksymilian Ossoliński był człowiekiem renesansowych pasji, bibliofilem, pisarzem, historykiem i politykiem, ale przede wszystkim twórcą jednej z najważniejszych instytucji polskiej kultury: Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, czyli Ossolineum. Zgromadził olbrzymi księgozbiór, który liczył kilka tysięcy książek, rękopisów, map, rycin i dzieł sztuki. W 1817 r. za zgodą cesarza Austrii doprowadził do powstania we Lwowie publicznej biblioteki i instytutu naukowego, którego celem było zachowanie i rozwijanie polskiej kultury w trudnym czasie zaborów. Ossolineum szybko stało się jednym z filarów naszej tożsamości narodowej. Ossoliński nie był tylko kolekcjonerem książek, był także autorem prac historycznych, tłumaczem literatury antycznej i twórcą pierwszych opracowań krytyczno-literackich. Publikował w najważniejszych czasopismach epoki, angażował się w życie naukowe i w życie polityczne, bronił uczestników działań niepodległościowych przed represjami i wspierał repolonizację Uniwersytetu Lwowskiego. W jego myśleniu przewodnia była idea: kultura i wiedza są niezbędne, by przetrwała wspólnota narodowa pozbawiona własnego państwa. Dzieło Ossolińskiego - Ossolineum - przetrwało rozbiory, wojny, przetrwało przesiedlenia. Po II wojnie światowej część zbiorów została przeniesiona do Wrocławia, gdzie instytucja funkcjonuje do dziś jako jedno z najważniejszych centrów polskiej humanistyki. To najlepszy dowód na trwałość jego wizji i mądrość założyciela. Rok 2026 jako Rok Józefa Maksymiliana Ossolińskiego będzie wyrazem uznania dla człowieka, który swoją pasją i pracą zbudował pomnik trwalszy niż ze spiżu - narodową książnicę, dzięki której polska kultura nie zginęła w czasach niewoli. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 apeluję o przyjęcie tej uchwały jednogłośnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponuję, żeby się skoncentrować na wybranych rodzajach działalności Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, których było bez liku. Działalność literacka i przekładowa. Twórczość literacką oraz translatorską Ossoliński uprawiał przez całe dorosłe życie, ale tylko niewielka część z tego dorobku doczekała się druku. Zdecydowana większość ze względu na swoją fragmentaryczność bądź też brak ostatecznych redakcji pozostaje nadal w rękopisach. Wśród utworów literackich Ossolińskiego próżno szukać dzieła, które ukazywałoby go jako twórcę oryginalnego, chociaż opublikowany w 1780 r. wiersz ˝Do Jaśnie Wielmożnej Jejmci Pani z hrabiów Ossolińskich hrabiny Jabłonowskiej˝, mimo że jest zależny od konsolacyjnych pism Seneki, stanowi bodajże najbardziej samodzielną jego próbę artystyczną. Większą wagę niż do twórczości własnej Ossoliński przywiązywał do prac translatorskich, biorąc na warsztat przede wszystkim spuściznę pisarzy i historyków antycznych. Spośród przekładów tylko dwa ukazały się drukiem za jego życia: ˝Rozmowy Pyrra z Fabrycjuszem o dostatkach i ubóstwie obywatelskim według Liwiusza˝ opublikowane w piśmie ˝Zabawy Przyjemne i Pożyteczne˝ z 1771 r. oraz ˝O pocieszeniu Xiąg Troie˝ Lucjusza Anneusza Seneki z 1782 r. Inny obszar działalności Ossolińskiego to działalność naukowa. Największy rozgłos przyniosły Ossolińskiemu prace naukowe z zakresu historii dotyczące m.in. dziejów Słowian, dynastii Piastów czy obyczajowości, kultury, literatury i polityki XVI w. Jednak tylko niewielka ich część ukazała się drukiem za jego życia. Powodem braku publikacji mogła być mentalność Ossolińskiego, jego badawcze usposobienie, które nie pozwalało mu nadać ostatecznego kształtu pracy naukowej bez uprzedniego zapoznania się z możliwie wszystkimi dostępnymi źródłami. Wreszcie działalność krytyczna. Ossoliński nie pozostawił po sobie rozprawy, która w jego zamyśle miałaby być przeznaczona do druku i przedstawiać spójną koncepcję zarówno piśmiennictwa, jak i uprawiania historii jako nauki. Niemniej w jego twórczości i korespondencji można odnaleźć osobiste refleksje dotyczące tych zagadnień. Są one jednak formułowane zawsze skrótowo czy ogólnie. Np. w dedykacji Krasickiemu powieści ˝Wiek mój˝ Ossoliński pochlebnie wypowiada się o jego stylu, jednocześnie podkreślając, że to on jako pierwszy ugłaskać potrafił ostrość polszczyzny. (Dzwonek) Wielkość i wielość różnych obszarów działalności Józefa Maksymiliana Ossolińskiego to wystarczająca kwalifikacja, aby Koło Poselskie Konfederacji Korony Polskiej przyłączyło się do podjęcia uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 rokiem Ossolińskiego. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W roku 2026 przypada 280. rocznica urodzin Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, wybitnego mecenasa kultury, historyka, kolekcjonera i polityka, którego działalność miała ogromny wpływ na rozwój polskiej nauki, literatury i życia społecznego. Józef Maksymilian Ossoliński był inicjatorem powstania Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, jednej z najważniejszych instytucji kultury i nauki w Polsce, która do dziś gromadzi bezcenne zbiory historyczne, literackie i artystyczne. Jego zaangażowanie w ochronę dziedzictwa narodowego, rozwoju światy i działalność publiczną pozostaje wzorem odpowiedzialności obywatelskiej i troski o kulturę narodową. Ustanowienie roku 2026 r. rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego byłoby wyrazem hołdlu dla jego życia i działalności oraz okazją do popularyzowania jego dorobku wśród młodzieży i całego społeczeństwa. Inicjatywy edukacyjne, wystawy i wydarzenia kulturalne pozwolą przypomnieć znaczenie jego pracy dla zachowania polskiej tożsamości i dziedzictwa narodowego. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Fryderyk Sylwester Kapinos
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Całym sercem popieram projekt ustanowienia roku 2026 rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. To jest postać, która poświęciła całe swoje życie, aby zachować polską kulturę w niełatwych czasach, kiedy nasza ojczyzna była podzielona między trzech zaborców. Z uwagi na fakt, że cesarz Józef II zlikwidował niektóre zakony, pojawiły się możliwości zakupu ich bogatych księgozbiorów. W tej sytuacji Ossoliński sukcesywnie pozyskiwał z pomocą Samuela Lindego kolejne starodruki. Po jego śmierci kolekcja wciąż była powiększana i w 1938 r. Ossolineum liczyło ok. 0,5 mln eksponatów. Ważny udział w powstaniu tej instytucji miała także ziemia mielecka, którą reprezentuję w Wysokiej Izbie. Właścicielem części tego obszaru był właśnie Józef Maksymilian Ossoliński. To właśnie te dobra o łącznej powierzchni prawie 5 tys. ha stały się zabezpieczeniem finansowym Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Natomiast w dworze Przybysz do roku 1817 przechowywane były starodruki Józefa Maksymiliana. (Dzwonek) Ossoliński powołał nawet specjalny oddział ludzi, którzy mieli chronić przed pożarem owe księgi. To wszystko pokazuje, jak wielkim wizjonerem i patriotą był Józef Maksymilian Ossoliński. Dziękuję za podjęcie tej pięknej inicjatywy. Mam nadzieję, że dzięki temu Józef Maksymilian Ossoliński zostanie odpowiednio upamiętniony, tak jak 25 lat temu, gdy Zespół Szkół w Woli Mieleckiej otrzymał imię Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. Apeluję o przyjęcie tej uchwały przez Wysoką Izbę jednogłośnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Dariusz Matecki
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Józef Maksymilian Ossoliński to wybitna postać, zasłużona dla kultury, nauki i polskiej tożsamości. Dzięki Ossolińskiemu powstało jedno z najważniejszych centrów polskości, które mimo wojen, okupacji przetrwało jako miejsce przechowywania pamięci narodowej. Wspierał niepodległościowe działania, bronił Polaków przed represjami i zabiegał o rozwój języka polskiego. W dobie prób relatywizacji historii i osłabiania więzi narodowych powinniśmy głośno przypominać o takich bohaterach. W 1997 r. Rzeczpospolita Polska złożyła Ukrainie oficjalny wniosek rewindykacyjny z żądaniem zwrotu pozostałej części zbiorów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, które zostało ufundowane jako dar dla narodu polskiego, a nie miasta Lwowa, jednak wniosek ten został przez Ukraińców odrzucony. Moje pytanie do ministra kultury brzmi: Czy w obecnej sytuacji nie warto znów ponowić tego żądania? Ukraino, oddaj to, co polskie. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Możemy się teraz zastanawiać, w jaki sposób uczcić ten przyszły rok, 2026 r., jak to zwizualizować. Mamy polski Sejm, w którego holu mieliśmy niestety możliwość obserwować różne głupawe wystawy. (Poseł Marcin Józefaciuk: I występy też.) Może zorganizujmy wystawę poświęconą zbiorom Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, aby każdy mógł zobaczyć, jaka to jest skala... (Poseł Marcin Józefaciuk: Do roboty, panie pośle, do roboty.) ...jakie to były fantastyczne, fenomenalne dzieła polskiej literatury i nie tylko. Polski Sejm na to czeka. Dziękuję.
Mówca: Bronisław Foltyn (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Konfederacji na temat poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. Czy Józef Maksymilian Ossoliński zasłużył na to, by zostać ustanowionym przez Sejm patronem roku 2026? Odpowiedź nie jest prosta. To postać złożona, której wkład w polską kulturę i naukę jest nieoceniony. Ossoliński był bibliofilem, poetą, badaczem literatury, ale i czynnym politykiem. Za swój nieoceniony wkład w ocalenie Nadwornej Biblioteki Cesarskiej po wkroczeniu wojsk napoleońskich do Austrii został mianowany przez cesarza Austrii Franciszka I najwyższym marszałkiem koronnym, komandorem orderu św. Stefana oraz wielkim ochmistrzem Królestwa Galicji i Lodomerii. Walczył o katedrę języka polskiego na Uniwersytecie Lwowskim. W roku 1817 uruchomił właśnie we Lwowie dzieło swojego życia, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, któremu przekazał swój potężny księgozbiór. Ossolineum po II wojnie światowej zostało podzielone. Spora część zbiorów została zniszczona i rozkradziona. Obecnie Ossolineum działa we Wrocławiu, gdzie znajdują się zbiory wywiezione przez Niemców i ok. 20% zwróconych przez Ukraińców zbiorów lwowskich. Wciąż największa część zbiorów pozostaje we Lwowie: 760 tys. tomów książek, 170 tys. czasopism, 17 500 rękopisów. Ustanowienie roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego to hołd dla jego zasług i przypomnienie o wartości wiedzy i kultury w kształtowaniu naszej tożsamości narodowej. Klub Konfederacji zagłosuje za przyjęciem poselskiego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego.
Mówca: Daria Gosek-Popiołek (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Muszę przyznać, że osobiście nie jestem wielką zwolenniczką upamiętniania na tej sali arystokratów żyjących ponad 2 stulecia temu. Z nielicznymi wyjątkami. I takim wyjątkiem jest Józef Maksymilian Ossoliński. Nie dlatego, że pochodził ze znamienitego rodu, nie dlatego, że zgromadził ogromny majątek albo że był przyjacielem wiedeńskich ministrów, ale dlatego, że jego działania miały ogromne znaczenie dla zachowania najważniejszych zabytków polskiej literatury. Po III rozbiorze język polski zniknął z przestrzeni publicznej, w urzędach i szkołach został zastąpiony przez języki zaborców i tworzenie instytucji gromadzących wydawnictwa w języku polskim stało się niezwykle ważne dla zachowania i przetrwania polskiej kultury. Dlatego założony w 1817 r. Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Lwowie, któremu przekazał swoje prywatne zbiory i który finansował własnym majątkiem, był tak ważny. Ossolineum było pod zaborami jednym z najważniejszych ośrodków polskiego życia intelektualnego i kulturalnego. Prowadziło też i prowadzi do dzisiaj (chociaż już we Wrocławiu) działalność naukową, edukacyjną i wydawniczą. W jego zbiorach znajdują się między innymi starodruki ˝Pieśni˝ Kochanowskiego, ˝De revolutionibus˝ Kopernika czy rękopis ˝Pana Tadeusza˝. Ossolineum było instytucją kluczową dla przetrwania polskiego języka i polskiej kultury. Dlatego Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy poprze projekt uchwały ustanawiającej rok 2026 rokiem twórcy Ossolineum.
Mówca: Paulina Matysiak (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy wyjątkową okazję, aby uhonorować człowieka, którego życie i działalność miały ogromne znaczenie dla polskiej kultury i nauki: Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. To postać, która całe swoje życie poświęciła gromadzeniu i udostępnianiu dorobku polskiego piśmiennictwa. Ossoliński był nie tylko pisarzem, badaczem literatury czy politykiem, ale przede wszystkim wizjonerem. Stworzył instytucję, którą wszyscy znamy: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, zwany po prostu Ossolineum. To dzięki jego determinacji i konsekwencji Polacy pod zaborami mogli zachować kontakt ze swoją historią, kulturą i tożsamością. Warto przypomnieć, że Ossolineum od początku było czymś więcej niż tylko biblioteką. To ośrodek nauki, wydawnictwo, muzeum i symbol polskości. Od Lwowa przez dramatyczne dzieje okupacji sowieckiej aż po współczesny Wrocław instytucja ta nieprzerwanie odgrywa rolę narodowej skarbnicy. Ossoliński wierzył, że naród, który pielęgnuje swoje dziedzictwo, przetrwa nawet najcięższe próby historii. Dlatego tworzył zbiory, które obejmowały tysiące książek, rękopisów, map i dzieł sztuki. To właśnie w oparciu o jego kolekcję Samuel Bogumił Linde stworzył podwaliny ˝Słownika języka polskiego˝, fundamentu naszej tożsamości kulturowej. Dziś kiedy debatujemy o kierunkach rozwoju kultury i edukacji, postawa Ossolińskiego powinna być dla nas inspiracją. Pokazuje ona, że troska o dobro wspólne, o pamięć narodową i o rozwój młodych pokoleń wymaga odwagi, wyobraźni i wielkiej determinacji. Przyjmując uchwałę o ustanowieniu roku 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, oddajemy hołd jego dziełu i wkładowi w polską kulturę. To również okazja, by przybliżyć jego postać nowym pokoleniom i przypomnieć, że troska o kulturę i naukę jest jednym z najważniejszych obowiązków państwa. Dziękuję.
Mówca: Arkadiusz Czartoryski
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Panie Ministrze! Stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim, druki nr 1611 i 1705, jest pozytywne. Będziemy głosowali za tą nowelizacją. Oczywiście dlatego, że uważamy, iż procedura sprzętu wojskowego powinna być sprawna i skuteczna, zwłaszcza w kontekście dzisiejszych czasów, czasu zagrożenia konfliktami zbrojnymi. Wiemy doskonale, co się dzieje na wschodzie Europy. Ta nowelizacja zakłada też pewną decyzyjność ze strony zamawiającego, czyli zamawiający, pomimo tej nowelizacji, będzie mógł nadal wymagać tłumaczenia na język polski. A jeżeli postanowi, że takiej konieczności nie ma, będzie ona mogła być złożona w języku powszechnie używanym, najczęściej w języku angielskim. Co ważne, będzie to dotyczyć zarówno ustawy o zamówieniach publicznych, jak i innych przepisów, na podstawie których można zamawiać sprzęt wojskowy. I będzie to dotyczyć zarówno oferty, jak i tych istotnych załączników. Okazuje się, że załączniki rzeczywiście są niezwykle często rozbudowane, bo to jest nie tylko opis techniczny sprzętu, lecz także są to instrukcje użytkowania, a nawet instrukcje integracji ze sprzętem już istniejącym, czy np. później instrukcje dla podwykonawców, dostawców najróżniejszych urządzeń do oferowanego sprzętu, instrukcje dotyczące użytkowania tego sprzętu, instrukcje dla użytkowników. Zatem jest to niezwykle rozbudowana dokumentacja techniczna, rysunki i inne elementy, która rzeczywiście wymaga ogromnej fachowości w tłumaczeniu, co bardzo podraża oraz przedłuża proces zamawiania. W praktyce i tak później np. w Marynarce Wojennej czy w lotnictwie powszechnie obowiązującym językiem jest język angielski i umiejętność posługiwania się tym skomplikowanym sprzętem wymaga znajomości języka angielskiego. Zatem takie tłumaczenie przedłuża i podraża cały proces pozyskiwania sprzętu dla wojska. Wysoki Sejmie! Uproszczenie procedur, unikanie błędów tłumaczeń, obniżanie kosztów zamawiającego, obniżanie kosztów oferentów, przyspieszanie postępowań, zwłaszcza w warunkach zagrożenia - to powoduje, że propozycja nowelizacji zgłoszona przez Ministerstwo Obrony Narodowej jest zasadna i te właśnie aspekty ekonomiczne, praktyczne są tutaj rozstrzygające, dlatego klub Prawa i Sprawiedliwości będzie popierał przedmiotowy zakres ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Panie Pułkowniku! Wybija prawie godz. 3.30. O tej godzinie mam ogromne pragnienie przedstawić stanowisko klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o języku polskim, druki sejmowe nr 1611 i nr 1705. Przedłożenia projektu dokonał resort obrony narodowej, co już tutaj wcześniej wybrzmiało. Projekt ustawy wydaje się słuszny i potrzebny, dostosowany do obecnych kryteriów i wymogów w obrocie i zakupie nowymi technologiami wykorzystywanymi w produkcji sprzętu i uzbrojenia, których to dokonuje obecnie i pewnie będzie dokonywało w przyszłości państwo polskie. Dzięki wprowadzonym nowym zapisom nie trzeba będzie tłumaczyć na język polski dokumentacji technicznej sprzętu wojskowego, która jest sporządzona w języku obcym. Rozwiązanie to co do zasady będzie stosowane w konkretnych i uzasadnionych przypadkach. Regulacja ma dotyczyć wszystkich rodzajów sprzętu wojskowego, tj. sprzętu dostarczanego zarówno do sił lądowych, Sił Powietrznych i sił morskich. Pozwoli to na indywidualne i elastyczne zastosowanie normy z uwzględnieniem okoliczności, że stosowana regulacja nie posiada charakteru bezwzględnego. W zakresie proponowanej zmiany należy podkreślić, iż szczególnie w zakresie sprzętu lotniczego dostarczanego przez wykonawców czy podwykonawców zamówień publicznych podstawowym językiem sporządzanej przez nich dokumentacji technicznej jest język angielski jako język międzynarodowy używany w lotnictwie. Obecnie np. pomimo posiadanej wersji polskojęzycznej w odniesieniu do np. samolotu M-346 eksploatowany jest on przez personel latający i służbę inżynieryjno-lotniczą w pierwszej kolejności w oparciu o dokumentację w języku angielskim. Podobnie rzecz ma się w odniesieniu do samolotów F-16, G550, B737, C-130 i C-295M. Co istotne, również, i warto o tym wspomnieć, certyfikacji dokumentacji technicznej sporządzanej przez zagranicznego producenta sprzętu lotniczego w języku angielskim dokonują odpowiednie władze lotnicze kraju producenta. Myślę, że gdyby przyszło podsumować zapisy tej ustawy, to warto położyć nacisk tak naprawdę na cztery punkty. Po pierwsze, celem przedłożenia jest zwiększenie bezpieczeństwa użytkowania sprzętu poprzez zmniejszenie ryzyka dla zdrowia i życia wynikającego z błędów w tłumaczeniu. Po drugie, ta nowela ma przyspieszyć dostarczanie sprzętu wojskowego do polskich Sił Zbrojnych i usprawnić proces eksploatacji poprzez utrzymanie przede wszystkim ciągłości. Po trzecie, ograniczyć ma ona ryzyko dotyczące odmowy certyfikacji na podstawie tłumaczonej dokumentacji. Po czwarte, ma obniżyć koszty dostaw i użytkowania sprzętu, gdyż nie będzie kosztów tłumaczenia. Wysoka Izbo! Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego w pełni popiera przedłożony projekt ustawy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 pragnę wyrazić poparcie dla rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim. Obowiązująca od 1999 r. ustawa o języku polskim zawiera zamknięty katalog wyjątków od zasady stosowania języka polskiego w dokumentacji i obrocie prawnym. Projekt, który dziś rozpatrujemy, przewiduje rozszerzenie tego katalogu o dwa nowe, ściśle określone przypadki, co naszym zdaniem jest uzasadnione, racjonalne i odpowiada współczesnym realiom. Pierwsza z proponowanych zmian dotyczy dokumentacji technicznej sprzętu wojskowego w sytuacjach, gdy ta dokumentacja sporządzona jest w języku powszechnie używanym w handlu międzynarodowym, czyli najczęściej w języku angielskim, za zgodą zamawiającego. Będzie można zrezygnować z kosztownego i potencjalnie ryzykownego tłumaczenia. To rozwiązanie nie tylko ograniczy ryzyko dotyczące błędów wynikających z nieprecyzyjnych przekładów, ale także skróci czas, obniży koszty i uprości procedury, zwłaszcza w sektorach takich jak lotnictwo czy nowoczesne technologie wojskowe. Dodatkowo zmniejszy to ryzyko dotyczące odmowy certyfikacji ze względu na niespójność dokumentacji z jej oryginałem. Drugie rozszerzenie dotyczy dokumentacji projektów realizowanych ze środków unijnych, zwłaszcza w ramach perspektywy finansowej 2021-2027. W sytuacjach, gdy projekt ma charakter międzynarodowy lub jego ocena wymaga zaangażowania zagranicznych ekspertów, posługiwanie się dokumentacją w języku obcym będzie możliwe i zasadne. Pozwoli to również uniknąć zbędnych barier językowych i zwiększy otwartość naszych programów, jeżeli chodzi o współpracę z partnerami zagranicznymi. Wysoka Izbo! Nie mamy wątpliwości, że proponowane zmiany wpłyną na zachowanie właściwej równowagi między dbałością o język polski jako język urzędowy a potrzebą dostosowania przepisów do realiów współczesnej współpracy międzynarodowej, zarówno w dziedzinie obronności, jak i nauki czy innowacji. Ponadto nasza kadra wojskowa jest tak wysoko wyspecjalizowana, że z pewnością z tym rozwiązaniem sobie poradzi. Mając na uwadze przedstawione argumenty, Klub Parlamentarny Polska 2050 opowiada się za przyjęciem tej ustawy i deklaruje poparcie dla dalszych prac legislacyjnych nad jej wdrożeniem. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Pułkowniku! Wysoka Izbo! Mamy godz. 3 min 33, nie po południu, tylko w nocy, i przed chwilą wysłuchaliśmy chyba trzech praktycznie identycznych relacji, wystąpień klubowych. To była praktycznie wersja typu: kopiuj-wklej z uzasadnienia projektu, więc wysiłek państwa poszedł na marne. Co uderza w tym projekcie? To są dwa punkciki ustawy, bardzo proste. Natomiast ja mówię z punktu widzenia byłego tłumacza tekstów technicznych z różnych języków. I tak się składa, wiecie państwo, że mówicie wszyscy o tych straszliwych kosztach tłumaczeń. To są minimalne koszty w tej chwili w porównaniu z tym, co się kupuje. To są promile promila. Więc nie powołujcie się państwo na irracjonalne argumenty, kwestie, których nie ma. Wysilcie umysł i logikę, a potem referujcie. I teraz pytanie: Dlaczego akurat teraz dokonuje się pewnego wyłomu w ustawie o języku polskim? Mówicie państwo, że akurat teraz jest wojna za wschodnią granicą. To nie dzieje się teraz. Ona trwa już od ponad 3,5 roku, a nawet dłużej, bo de facto od 2014 r., kiedy to Federacja Rosyjska zajęła Krym. I budzimy się nagle z tą zmianą. Czy szykuje się coś, o czym nie wiemy? Po co ten pośpiech? Pośpiech jest wskazany jedynie w pewnych sytuacjach życiowych. Tak więc zachęcam do logiki, do myślenia i do racjonalizacji tego, o czym się mówi. Bo jeżeli jest polski eksporter sprzętu wojskowego czy jakiegokolwiek innego, to jest praktycznie zobligowany dostarczyć dokumentację w języku klienta. Dlaczego zatem teraz nie możemy tego odwrócić? Kupujemy sprzęt z dokumentacjami zachodnimi, np. w języku angielskim czy niemieckim, być może czeskim, być może koreańskim. Bo tam są świetne czołgi. Ja bym poprosił o wyjaśnienia. Bardzo dziękuję. (Oklaski)