Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2016-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o lasach. Z dniem 1 maja 2016 r. minie okres przejściowy dotyczący ograniczenia możliwości nabywania gruntów rolnych i leśnych przez cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odniesieniu do nieruchomości rolnych, aby przeciwdziałać nadmiernej koncentracji prawa własności tychże nieruchomości, prowadzeniu działalności rolniczej przez osoby bez odpowiednich kwalifikacji, Sejm 31 marca 2016 r. uchwalił ustawę o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Wysoka Izbo! Należy zauważyć, że podobne zagrożenia dotyczą również gruntów leśnych. Gruntów leśnych niestanowiących własności Skarbu Państwa jest w Polsce 1751 tys. ha. Trzeba przeciwdziałać ich bezładnemu wykupowi, powiększać zasoby leśne, obejmować coraz większą powierzchnię lasów standardami gospodarowania i ochrony obowiązującymi w Państwowym Gospodarstwie Leśnym Lasy Państwowe. Trzeba prowadzić zrównoważoną gospodarkę leśną w interesie dobra ogólnego, pamiętając, że polskie lasy są zasobami o strategicznym charakterze, że pełnią funkcje ochronne, produkcyjne i społeczne. Zapewnienie trwałości lasów ma zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa ekologicznego kraju. Ochrona środowiska, której będzie służyć omawiana tutaj ustawa, jest bardzo ważną wartością konstytucyjną. Wysoka Izbo! Procedowana dzisiaj ustawa wprowadza instrumenty prawne służące nabywaniu przez Skarb Państwa, reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, gruntów leśnych. W przypadku sprzedaży gruntów leśnych przez osobę fizyczną lub prawną albo przez jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną, Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe będzie przysługiwać z mocy ustawy prawo pierwokupu tych gruntów. Jeżeli natomiast przeniesienie własności gruntów będzie następować nie w wyniku sprzedaży, będzie przysługiwało tzw. prawo wykupu. Wysoka Izbo! Przejdę może do szczegółowego przedstawienia proponowanych rozwiązań, które Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przyjęła na dzisiejszym posiedzeniu. Otóż, proszę państwa, nadaje się nowe brzmienie art. 37 ustawy o lasach. Te zmiany sprowadzają się do tego, że kierownik jednostki organizacyjnej Lasów Państwowych będzie mógł za zgodą dyrektora generalnego kupić, nabyć grunty przeznaczone do zalesienia albo inne grunty lub nieruchomości, jeżeli jest to uzasadnione potrzebami gospodarki leśnej i nie narusza interesu Skarbu Państwa. I są bardzo istotne przesłanki, jeśli chodzi o celowość nabycia tych gruntów. One są ujęte w ust. 2. Chodzi mianowicie o grunty, które bezpośrednio przylegają do gruntu pozostającego w zarządzie Lasów Państwowych, jeżeli mamy do czynienia z przypadkiem zniesienia współwłasności lasu czy gruntu przeznaczonego do zalesienia albo innego gruntu lub nieruchomości, jeżeli mamy do czynienia z regulacją przebiegu granicy rolno-leśnej. A zatem, proszę państwa, to są przesłanki, które pozwalają nadleśniczemu racjonalnie ocenić, czy grunty powinny zostać wykupione, czy nie. I w takiej sytuacji, jeżeli uzna to za celowe, zwraca się do dyrektora Lasów Państwowych i po uzyskaniu jego zgody w terminie 30 dni daje oświadczenie do notariusza, przed którym spisano umowę sprzedaży, o nabyciu gruntów Skarbu Państwa. Proszę państwa, są oczywiście wyjątki. Należy jeszcze dodać, że w wypadku gdy nie mamy do czynienia ze sprzedażą, jest tzw. prawo wykupu, to znaczy oświadczenie nadleśniczego w wypadku umów innych niż umowa sprzedaży, takie, które prowadzi do wykupu gruntów za tę cenę, która jest proponowana. Szanowni państwo, przypominam, że to są rozwiązania analogiczne do rozwiązań z ustawy uchwalonej 31 marca tego roku dotyczącej obrotu gruntami rolnymi. Podobnie jak w tamtej ustawie tutaj mamy do czynienia z wyłączeniami w obrębie najbliższej rodziny. Mówi o tym ust. 4 w art. 37a. Mianowicie zgodnie z przepisami ust. 4 przepisów nie stosuje się do małżonka zbywcy, do krewnych lub powinowatych zbywcy w linii prostej bez ograniczenia stopnia, do krewnych lub powinowatych zbywcy w linii bocznej do trzeciego stopnia, nie stosuje się wobec osób związanych ze zbywcą z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, nie stosuje się również do jednostek samorządu terytorialnego, a także w przypadku dziedziczenia i w przypadku zbycia gospodarstwa rolnego. Krótko mówiąc, są daleko idące wyjątki od stosowania tej ustawy. Cała procedura jest określona w art. 37a-37k dodawanych do ustawy o lasach. Mówi się o tym, jak powinien wyglądać wniosek, który nadleśniczy składa do dyrektora generalnego Lasów Państwowych, oznacza się terminy, oznacza się całą szczegółową procedurę. Szanowni państwo, jest to rzecz jasna, że takie kwestie jak ochrona środowiska, jak prowadzenie prawidłowej gospodarki leśnej... Po zastosowaniu tych wszystkich opisywanych tutaj w projekcie ustawy, nad którą dyskutujemy, nad którą debatujemy, instrumentów prawnych będziemy mieć do czynienia z taką oto sytuacją, że większa powierzchnia gruntów będzie objęta racjonalną gospodarką leśną, taką, jaką prowadzą Lasy Państwowe na swoich gruntach, i że bez zastosowania tych instrumentów nie można by było uzyskać właśnie tej wartości. W tych dodawanych do ustawy o lasach artykułach mamy pewnego rodzaju zabezpieczenia, podobnie jak w ustawie dotyczącej gruntów rolnych, mianowicie że czynność prawna dokonana niezgodnie z tymi artykułami - czyli jeśli nie umożliwi się wykonania prawa pierwokupu, jeżeli notariusz nie zawiadomi właściwego nadleśniczego - jest po prostu nieważna. Generalnie, proszę państwa, chodzi o to, żeby przed upływem terminu przejściowego, jaki będzie trwał do 30 kwietnia 2016 r., analogicznie do instrumentów stosowanych wobec gruntów rolnych, na grunty leśne nałożyć takie same przepisy ochronne, które umożliwią ich ochronę przed niekontrolowanym wykupem. Racjonalna gospodarka leśna umożliwia to, że całe społeczeństwo może korzystać z lasów będących własnością Skarbu Państwa. Lasy zarządzane przez Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe mają, pełnią rozliczne funkcje, nie tylko produkcyjne, ale też ochronne czy dotyczące udostępniania ogółowi społeczeństwa wszystkich pożytków płynących z lasu. Dlatego chodzi o to, żeby do 30 kwietnia 2016 r. przepisy ustawy były obowiązujące. Art. 4 omawianego tutaj przeze mnie projektu stanowi, że ustawa wchodzi w życie z dniem 30 kwietnia 2016 r. Jak wiadomo, dzisiaj mamy 12 kwietnia. Oczywiście muszą być konstytucyjne terminy dla Senatu, dla pana prezydenta, niemniej jednak wartości, które ta ustawa będzie chroniła, są na tyle istotne, że - jak myślę - ten 14-dniowy termin vacatio legis z pewnością uda się uzyskać. Chodzi o to, żeby przed upływem okresu przejściowego polskie lasy były chronione. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa bardzo proszę o przyjęcie sprawozdania komisji zawartego w druku nr 411. Dodam, że komisja przedstawia Wysokiej Izbie również wnioski mniejszości, ale będziemy nad nimi głosować w trzecim czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)