Mówca: Skarbu Państwa Dawid Jackiewicz
Data: 2016-03-31 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Pozwólcie, że na początku, w pierwszych słowach podziękuję wnioskodawcom za poruszenie tego niezwykle istotnego problemu dotyczącego skutecznego i sprawnego nadzoru nad majątkiem Skarbu Państwa. To jest sprawa, którą zajmuję się od czterech miesięcy w Ministerstwie Skarbu Państwa, a wcześniej zajmowałem się przez blisko 9 lat jako wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Skarbu Państwa. Te 9 lat pozwoliło mi zebrać wiedzę o tym, w jak patologiczny sposób funkcjonuje nadzór albo jak nie funkcjonuje nadzór nad majątkiem państwowym. Te cztery miesiące spędzone w Ministerstwie Skarbu Państwa pozwalają mi dzisiaj powiedzieć, że tego nadzoru de facto nie było. Ministerstwo Skarbu Państwa zamiast koncentrować się na pomnażaniu wartości spółek będących naszą wspólną własnością, własnością całego społeczeństwa, całego narodu, koncentrowało się jedynie na prywatyzacji, na sprzedaży tego majątku. Ministerstwo Skarbu Państwa było de facto ministerstwem prywatyzacji. Na bok odłożono tę niezwykle istotną część kompetencji Ministerstwa Skarbu Państwa, jakim jest skuteczny, rzetelny nadzór nad majątkiem Skarbu Państwa. Spółki podlegające ministrowi Skarbu Państwa stały się udzielnymi księstwami, stały się miejscem, w którym jeśli ktoś już raz został powołany, został prezesem, członkiem zarządu takiego podmiotu, był niemalże nieusuwalny. Te spółki, drodzy państwo, stały się miejscami, do których powoływano osoby, które nie miały kompetencji, powoływano tylko i wyłącznie w oparciu o to, kto miał jaką rekomendację polityczną. I nie chodzi mi o to, czy ktoś miał legitymację partyjną lub jej nie miał, tylko kto go promował, kto stał za jego plecami, jak silny promotor polityczny podejmował decyzję, wywierał nacisk, a potem chronił taką osobę na stanowisku członka rady nadzorczej, członka zarządu czy też prezesa jakiejś spółki. (Poseł Małgorzata Pępek: O sobie pan mówi.) Nawet wówczas, kiedy w tej spółce dochodziło do jawnego działania na szkodę tej spółki, prezesi, zarządy, rady nadzorcze nie podlegały krytyce, a już na pewno nie podlegały odwołaniu. (Poseł Małgorzata Pępek: Super, samokrytyka.) Gdyby pani poseł była uprzejma, bo ciężko się skoncentrować. (Dzwonek) (Poseł Małgorzata Pępek: Super.) Dobrze? Dziękuję ślicznie. Drodzy państwo, tych kilka miesięcy... (Poseł Małgorzata Pępek: Jak pan mówi o sobie.) ...pozwoliło mi zdiagnozować wiele patologii, zresztą będę o tym wkrótce mówił publicznie w trakcie prezentacji wyników kontroli, audytów. Chcę państwu podać kilka dla przykładu. Dobrze byłoby uświadomić sobie, z czym mieliśmy do czynienia, jeśli chodzi o 8 lat rządów moich poprzedników. W jednej ze spółek zapłacono firmie doradczej prawie 900 tys. zł za opracowanie strategii mającej, uwaga, niecałe 50 stron. 900 tys. zł. W innej - nie podaję nazw, żeby nie wpływać na notowania i kursy na Giełdzie Papierów Wartościowych tych podmiotów - stwierdzono zawyżenie wielomilionowych wynagrodzeń kancelarii prawnych i brak kontroli nad rozliczaniem godzinowym świadczenia usług. Wyobraźcie sobie państwo, że cena czy koszt takiej usługi prawnej ze strony niektórych kancelarii wynosił nawet do tysiąca złotych za godzinę. W jednej z grup kapitałowych koszty różnego rodzaju doradztwa, obsługi PR wyniosły, uwaga, nawet do 250 tys. zł dziennie, proszę państwa. 250 tys. zł płacone dzień w dzień przez cały rok. (Poseł Józef Lassota: Lepiej Rydzykowi dać, rzeczywiście.) Szanowni państwo, jedna ze spółek posiadających wysoką rozpoznawalność społeczną i realizująca monopol ustawowy, niepotrzebująca promocji, wydała na reklamy w ciągu roku w jednej tylko ze stacji telewizyjnych 37 mln zł. Prezes jednej ze spółek państwowych nieprowadzących działalności za granicami kraju miał zaplanowane wyjazdy - miał, dlatego że został niedawno, to znaczy złożył dymisję przed kilkoma dniami - do ośmiu różnych krajów w ciągu zaledwie najbliższych dwóch miesięcy, w tym do tak odległych jak Nigeria, RPA, Stany Zjednoczone itd. W przypadku jednego z byłych członków zarządu jednej z bardzo poważnych, istotnych dla strategii, dla bezpieczeństwa gospodarczego kraju spółek ujawniono zmowę, która polega na tym, że zaledwie na cztery dni przed objęciem spółki przez nowy zarząd doszło do zmiany umowy, która dawała dodatkowe świadczenie w wysokości 560 tys. odwoływanemu właśnie prezesowi. Tych przykładów podam kilkaset w czasie konferencji prasowej, na której będę mówił o stwierdzonych patologiach, o stwierdzonych nadużyciach, o braku realnego nadzoru i kontroli... (Poseł Małgorzata Pępek: Ale o sobie pan mówi.) ...nad spółkami Skarbu Państwa. I w takiej oto sytuacji, szanowni państwo, dochodzi do zmiany rządu, dochodzi do zmiany grupy czy drużyny, która w tej chwili piastuje nadzór właścicielski nad spółkami Skarbu Państwa. Głównym państwa zarzutem, tym, co wnioskodawcy zarzucają ministrowi skarbu państwa, jest fakt, iż dobiera ludzi, do których ma zaufanie. Głównym celem... (Poseł Piotr Apel: A kompetencje?) ...nowych, szanowni państwo, przedstawicieli w radach nadzorczych i zarządach jest... Oczywiście warunkiem są kompetencje, warunkiem jest posiadanie egzaminu państwowego uprawniającego do zasiadania w radach nadzorczych... (Poseł Anna Nemś: Kompetencje.) ...doświadczenie, odpowiedni staż pracy. To wszystko jest oczywiste, ale jednym z głównych kryteriów musi być, drodzy państwo, zaufanie. Jak wyobrażacie sobie realizację interesów gospodarczych, programu gospodarczego rządu, rządu Prawa i Sprawiedliwości, w oparciu o ludzi, którzy sabotują ten program, w oparciu o ludzi, którzy jawnie i publicznie - mówię o byłych przedstawicielach Skarbu Państwa w radach nadzorczych czy też prezesach spółek - mówią, iż się z tym programem nie identyfikują? Mieliśmy takie przykłady w przeszłości, chodzi o budowę Elektrowni Opole, strategicznej inwestycji dla bezpieczeństwa energetycznego kraju, kiedy prezes tej spółki mimo decyzji rządowych jawnie i wprost mówił, że się z tą strategią nie identyfikuje i nie będzie tej elektrowni budował. Odmówił realizacji tak ważnej dla całego społeczeństwa, dla całego kraju, dla całego narodu inwestycji. To jest, proszę państwa, nie do pomyślenia. (Głos z sali: Teraz sołtys będzie...) Przedstawicielami Skarbu Państwa, akcjonariusza, czasami większościowego, czasami jedynego akcjonariusza w spółkach Skarbu Państwa muszą być osoby, które identyfikują się z programem rządu, który w tej chwili sprawuje władzę w kraju. Muszą, drodzy państwo, mieć świadomość tego, jakie są postulaty programowe tego rządu. Muszą stać na straży tego interesu. Minister skarbu państwa musi mieć zaufanie do ludzi, których tam deleguje, stąd też bardzo wyraźnie w czasie kampanii wyborczej, a potem w czasie moich pierwszych wystąpień publicznych mówiłem, że odstępuję od fikcyjnej procedury konkursowej w Ministerstwie Skarbu Państwa, od tej hipokryzji, którą uprawiali moi poprzednicy, którzy mówili, że istnieje transparentny proces doboru fachowców wybieranych w procedurze konkursowej, ale de facto te komisje konkursowe, panie i panowie posłowie, które dobierały tych fachowców, składały się z doradców i członków gabinetu politycznego ministra. Jakaż to rzetelność i wiarygodność, jaka transparentność tego procesu? Fikcja i hipokryzja. Dzisiaj macie bardzo transparentny proces doboru ludzi do spółek Skarbu Państwa, do rad nadzorczych, a rady nadzorcze dobierają do zarządu. Do rad nadzorczych nie ma konkursu, bo pełna odpowiedzialność za to spoczywa na rządzie, na tych ministrach, którzy dobierają swoich współpracowników. I dzisiaj macie jasną sytuację: jeśli gdzieś popełniony został błąd, to albo ten błąd musi być naprawiony przez właściwego ministra, albo minister ponosi polityczną i później prawną odpowiedzialność za podjęte przez siebie decyzje. Nie będzie się zasłaniał żadną fikcyjną komisją konkursową, żadnym pseudotransparentnym procesem wyłaniania w postępowaniu konkursowym. Tej fikcji powiedzieliśmy ˝dość˝ i ona nie będzie uprawiana w Ministerstwie Skarbu Państwa, dopóki to my przewodniczymy temu resortowi, dopóki to rząd Prawa i Sprawiedliwości ma w swoich rękach nadzór i odpowiedzialność za majątek państwowy. Szanowni Państwo! W waszym wniosku była mowa o kilku realnych konsekwencjach - w waszym przekonaniu, w waszym mniemaniu - podejmowanych przez nas decyzji personalnych. Była mowa o tym, że następuje wzrost biurokracji, a przecież pani premier Beata Szydło, członkowie dzisiejszego rządu Prawa i Sprawiedliwości zapowiadali, że z tą biurokracją będą walczyć. Chcę więc obalić ten mit, drodzy państwo, dziękując wam za to, że poruszyliście ten ważny temat. Chcę jednak poprzez udzielenie wam informacji odpowiedzieć, jak jest w rzeczywistości. Szanowni Państwo! W samym tylko kierowanym przeze mnie resorcie skarbu państwa na przestrzeni 4 miesięcy, bo tylko tyle trwa mój nadzór i sprawowana przeze mnie funkcja ministra skarbu państwa, zmniejszyliśmy zatrudnienie o 35 osób, a na najbliższe pół roku zmniejszyliśmy etatyzację o 65,5 etatu. To są realne decyzje zmniejszające biurokrację w Ministerstwie Skarbu Państwa. Do końca tego roku o 20% zmniejszy się zatrudnienie w całym resorcie skarbu państwa. To jest ponad 100 osób mniej... (Oklaski) (Poseł Małgorzata Pępek: Wygaszane ministerstwo.) ...i to jest realna oszczędność środków publicznych, to jest walka z przerostem biurokracji i administracji, to są realne efekty - jeszcze raz dziękuję za uszanowanie mojego czasu - walki z biurokracją. W spółkach Skarbu Państwa, bo też i to państwo zarzucacie jako rozrost biurokracji, na przestrzeni pierwszych 100 dni rządów odwołano 159 członków rad nadzorczych, ale w to miejsce - uwaga - powołano zaledwie 135, bo tam, gdzie to było możliwe, drodzy państwo, uznaliśmy, że rady nadzorcze można zredukować z 5 do 3 członków. Tak się stało we wszystkich stacjach radiowych, we wszystkich regionalnych rozgłośniach radiowych, w Krajowej Spółce Cukrowej. Jeśli chodzi o zarządy, odwołano 90 członków zarządów, ale w ich miejsce powołano tylko 71 członków zarządów. To są realne oszczędności, idące w setki tysięcy złotych rocznie. Drodzy Państwo! Zarzut co do rozrostu czy przerostu biurokracji pod rządami Prawa i Sprawiedliwości jest chybiony. Jestem w stanie przekazać to państwu w postaci oficjalnej odpowiedzi na wasze interpelacje, pytania i wątpliwości. Jestem do państwa dyspozycji pod tym względem. (Poseł Grzegorz Długi: Oczekujemy.) Jeśli chodzi o podejmowane decyzje, które mają wpływ na wartość spółek, bo i taki argument padł we wniosku, który państwo złożyliście, o to, że decyzje polityczne, które podejmowane są przez Ministerstwo Skarbu Państwa, mają rzekomo mieć negatywne konsekwencje... (Dzwonek) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Barbara Dolniak)