Mówca: Sprawozdawca Andrzej Czerwiński
Data: 2014-04-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo i - mam nadzieję - Panie Ministrze! Chciałbym przedstawić sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw energetyki i surowców energetycznych dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw, wraz z projektami aktów wykonawczych. Pierwsze czytanie wspomnianego projektu ustawy odbyło się na posiedzeniu komisji. Po wysłuchaniu opinii ministra gospodarki przeprowadziliśmy dyskusję. W trakcie dyskusji zgłoszono szereg uwag i poprawek. Chciałbym powiedzieć - zostało to również zaznaczone w sprawozdaniu - iż generalnie zasada zawarta w propozycji rządu została przyjęta przez wszystkie kluby. Jest kilka propozycji i rozbieżności dotyczących szczegółów, ale przede wszystkim chodzi o to, co w otoczeniu, również i naszym, Polski, jest w tej chwili dominujące, czyli o poczucie bezpieczeństwa energetycznego w sytuacji zagrożenia dostaw czy gazu, czy ropy naftowej, przy czym zagrożenie wynika tu z konfliktów międzynarodowych i potęguje wagę problemów, które powinniśmy omówić i w odniesieniu do których - świadomie podjąć decyzje. Nie wszyscy, również nie wszyscy parlamentarzyści, zdają sobie sprawę, że sama Unia Europejska już dziesiątki lat temu doszła do pewnych wniosków. Konkretnie, w 1973 r. jeszcze przez EWG została przyjęta pewna dyrektywa, co było następstwem światowego kryzysu energetycznego. Wtedy pewne wysiłki, decyzje podjęły nie tylko pojedyncze kraje, ale zrobiła to właśnie zbiorowość, wspólnota międzynarodowa, aby zabezpieczyć się i móc reagować na określone sytuacje. Konfliktowe kraje miały niebagatelny, bardzo duży wpływ na to, co się działo w poszczególnych państwach. Ta konsekwencja wspólnego działania również później, w 2009 r., dotykała Wspólnoty Europejskiej, w której uczestniczyła już Polska. Wtedy zostały też sprecyzowane zasady dotyczące paliw, również zasady ich magazynowania, czyli posiadania czegoś, co na pozór jest kosztem, który ponoszą państwa, przedsiębiorcy. Mogą go też ponosić pewne organizacje strukturalne tworzone przez państwo. Dzisiaj nie ma już dyskusji o tym, czy zapasy w ogóle powinny być. Są oczywiście prowadzone dyskusje - i takie miały miejsce na posiedzeniach komisji - na temat tego w jaki sposób zorganizować zapasy, kto powinien nimi administrować, kto powinien ponosić koszty, co to jest na przykład dostępność zapasów, czy zapis ustawowy jest wystarczający, jeżeli chodzi o samą formalną możliwość magazynowania i wyliczenia tych zapasów, czy powinniśmy sprecyzować fizyczną dostępność w odniesieniu do magazynu, w jaki sposób zastąpić wymianę, rotację tych paliw konkretną wymianą, w jaki sposób zdefiniować paliwa, co powinno być tu przelicznikiem. Doszliśmy tutaj do porozumienia, iż podstawą przeliczenia powinna być ilość podstawowej ropy naftowej, chodzi o bazę paliw, przy czym baza ta uwzględnia również inne rodzaje paliw. Definicja jest bardzo szeroka, nie chciałbym w tej chwili wchodzić w kompetencje poszczególnych klubów, na pewno każdy z mówców przedstawi swój punkt widzenia. Nie doszliśmy jeszcze do pełnego porozumienia, były zgłaszane pewne problemy, które powinny być rozpatrzone. Mam nadzieję, że w trakcie drugiego czytania poszczególni posłowie z poszczególnych klubów po przemyśleniach ustosunkują się do tych problemów. Mówimy również o specyficznym gazie, jakim jest LPG. Tu też powinniśmy podjąć decyzję. Mam nadzieję, że w wyniku tej dyskusji dzisiaj też zostaną zgłoszone poprawki. W trakcie dyskusji chodziło o to, czy jest taka potrzeba, czy też nie powinno się obciążać, np. 10-milionową opłatą w formie kaucji, również i tej formy działalności gospodarczej. Summa summarum chcę zaznaczyć, że propozycje rządu prowadzą do racjonalnego odciążenia przedsiębiorców od obowiązku ponoszenia ustawowych kosztów posiadania zapasów. Komisja Europejska dopuszcza kilka, a konkretnie trzy modele funkcjonowania tych zapasów, gospodarowania nimi. Kiedyś wybraliśmy model przedsiębiorczościowo-państwowy, w tej chwili proponujemy zmianę tego modelu na agencyjno-przedsiębiorczościowy czy przemysłowy, precyzujemy formę zapasów, ilość tych zapasów, możliwość, powiedzmy, opróżniania ich. Baza, którą na nas nakłada Komisja Europejska, jest niewzruszona. Jest możliwa pewna elastyczność, mamy możliwość podjęcia pewnych działań z tym właśnie związanych, na to nakierowanych, w ramach dyrektyw, które zostały przyjęte, jeśli chodzi o prawo europejskie. Chciałbym na koniec wyrazić nadzieję, że w dalszej dyskusji, być może jeszcze po naszym drugim czytaniu, przyjmiemy w miarę dużą większością głosów zapisy tej ustawy. Moja nadzieja wypływa z dyskusji w komisji. Po prostu chcę podkreślić, że każdy klub widział tę potrzebę i kierował się troską o bezpośrednie odciążanie przedsiębiorczości od podejmowanych decyzji. Widzimy to dokładnie, każdy z dyskutantów, każdy przedstawiciel klubu również widział, oprócz konieczności minimalizowania kosztów, potrzebę zadbania o bezpieczeństwo energetyczne, o to, żeby każdy końcowy odbiorca paliw czy energii miał zapewnioną nieprzerwaną dostawę, możliwość korzystania z tych nośników. Inną sprawą jest to, żebyśmy zadbali, żeby każdy z nas na miarę tego, czym się zajmuje, zadbał o to, żeby minimalizować koszty funkcjonowania zapasów. Tyle uwag ogólnych. Myślę, że szczegóły poznamy w dalszej dyskusji. Na koniec raz jeszcze wyrażę nadzieję, że uchwalimy ustawę, która zagwarantuje naszym obywatelom i całej Wspólnocie Europejskiej bezpieczne korzystanie z nośników energii. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Marek Kuchciński)