Mówca: Sławomir Skwarek
Data: 2021-06-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie informacji o działalności rzecznika praw dziecka za rok 2020 wraz z uwagami o przestrzeganiu praw dziecka w Polsce. Informacja zawarta jest w druku nr 1104. Rzecznik praw dziecka ma za zadanie stać na straży praw dziecka określonych w konstytucji, Konwencji o prawach dziecka i innych przepisach prawa, w poszanowaniu odpowiedzialności, praw i obowiązków rodziców. Jest też konstytucyjnym organem kontroli. Jak wielokrotnie podkreślał pan Mikołaj Pawlak pełniący służbę rzecznika praw dziecka, dzieckiem jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności. Najważniejszym prawem człowieka jest prawo do życia, dlatego wyrażam głęboki szacunek, uznanie, zadowolenie, że podsumowanie rocznej działalności rozpoczyna się przytoczeniem pełnego stanowiska rzecznika wyrażonego w przedmiotowej sprawie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rzecznik jest zgodnie z polskim prawem za prawem do życia. Informacja o działalności jest dokumentem pokazującym w sposób merytoryczny, rzeczowy działalność na przestrzeni całego roku. Rok ów był rokiem nadzwyczajnym ze względu na pandemię, związane z nią było ograniczenia, które w szczególności dotknęły najmłodsze pokolenie. Na kartach informacji w siedmiu rozdziałach została ukazana codzienna benedyktyńska praca rzecznika i jego współpracowników. Pozwolę sobie przytoczyć kilka liczb. W zakresie spraw rodzinnych, karnych nieletnich rzecznik prowadził 1971 nowych spraw i 1610 z lat poprzednich. Działalność telefonu zaufania została opisana bardzo krótko, stanowi jednak istotną część działalności. W odpowiedzi na pojawiające się wnioski o potrzebie wsparcia dzieci i młodzieży w okresie pandemii rzecznik podjął decyzję o uruchomieniu telefonu zaufania i czatu internetowego czynnego przez całą dobę. Od 7 grudnia do końca roku odbyło się kilka tysięcy rozmów dzieci z prawnikami, psychologami, pedagogami. Wśród nich były trzy interwencje, które bezpośrednio przyczyniły się do uratowania życia i zdrowia, oraz dwie, które pilnie wymagały sprawdzenia sytuacji opiekuńczo-wychowawczej dziecka. Nawet dla jednego telefonu skutecznie ratującego życie warto było podjąć taką działalność. Niestety z informacji przekazanej na posiedzeniu komisji dowiedzieliśmy się, że tylko Telewizja Polska wsparła kampanię informacyjną telefonu zaufania i czatu internetowego. (Głos z sali: Dostaje 2 mld.) (Poseł Krystyna Skowrońska: 2 mld.) W sprawach edukacji i wychowania wiodącą działalnością rzecznika były interwencje. Dotyczyły one funkcjonowania żłobków i innych miejsc opieki nad dziećmi, przedszkoli i szkół, oraz m.in. postępowań dyscyplinarnych wobec nauczycieli. Zespół Spraw Społecznych prowadził łącznie aż 1372 sprawy. Wiele z nich związanych było, co wydaje się oczywiste, z szeroko pojętą ochroną zdrowia. W zespole dostrzeżono problemy rodzin, w których wychowuje się jedno lub więcej dzieci z niepełnosprawnością. Stanowiły one tylko, a może aż, 12% wszystkich spraw. Z różnych względów istotna jest działalność rzecznika w sprawach z aspektem międzynarodowym, których zgłoszono 402. Rzecznik, podobnie jak w ubiegłych latach, patronował wielu inicjatywom oraz brał udział w wielu inicjatywach dotyczących dzieci i ich praw. Pomimo pandemii rzecznik odbył ponad 40 spotkań. Informacja pokazała dobitnie różnorodność działań podejmowanych przez rzecznika, nakierowanych zawsze na dobro dziecka i ochronę jego praw. Część druga dotyczy uwag o stanie przestrzegania praw dziecka. Rozpoczyna ją krótka, opisowa diagnoza. Pozwolę sobie zwrócić uwagę tylko na wybrane, wskazane problemy, obszary, które stanowią wezwanie do pracy dla nas wszystkich na kolejne lata. Po pierwsze, nauka zdalna, izolacja młodych ludzi spowodowały niepokojący wzrost problemów psychicznych. Po drugie, odnotowano (Dzwonek) poważne problemy dotyczące jakości dostarczanej wiedzy w systemie nauczania zdalnego. Po trzecie, fiaskiem okazała się próba przejścia na tryb zdalny, jeśli chodzi o prowadzenie zajęć wychowania fizycznego. W uwagach zawarte są również wskazania co do postulowanych zmian legislacyjnych i praktyk. Wiele z nich rzecznik zawarł w licznych wystąpieniach...