Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Nie mam co do tego żadnych wątpliwości. Jeszcze raz przepraszam najmocniej za przejęzyczenie. Czasami się tak zdarza w ferworze. Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Pakiet czterech dyrektyw, których celem jest wprowadzenie gospodarki w obiegu zamkniętym, do tego jeszcze dyrektywa o jednorazowych plastikach i szereg innych regulacji są podstawą do tego, żeby dokonać zmiany, która jest prezentowana w tymże projekcie ustawy. Dyrektywy dotyczyły m.in. sprawy opakowań, odpadów opakowaniowych, składowania odpadów, a przede wszystkim zaś ograniczenia składowania odpadów, jak również zużytego sprzętu elektronicznego. Celem całego pakietu było przejście - myślę, że z tym się absolutnie wszyscy zgadzamy - od modelu linearnego rozwoju gospodarczego do modelu cyrkularnego i w konsekwencji przede wszystkim do ograniczenia strumienia odpadów. Chodzi nie tyle o ich zagospodarowanie, co przede wszystkim o ograniczenie strumienia. Przecież taki powinien być sens. Z jednej strony prewencja, z drugiej strony powtórne użycie, a wszystko to, co nie daje się powtórnie użyć, ma podlegać recyklingowi, oczywiście z wyjątkiem odpadów resztkowych, całej frakcji podsitowej, która może być użyta jedynie do celów energetycznych. Celem tego pakietu jest przede wszystkim redukcja odpadów komunalnych. Oczywiście dobrze, że wprowadzamy przy tej okazji definicję odpadu komunalnego w sposób ujednolicony we wszystkich państwach członkowskich. Zresztą zrobiliśmy to wcześniej w nowelizacji wyłączającej m.in. odpady sektora budowlanego, które też były w tym strumieniu. Chodzi również o daleko idące obowiązki związane z wyłączeniem ze strumienia odpadów opakowań, nawet do 85% w niektórych asortymentach. Oczywiście w okresach do roku 2025 i do roku 2035. Jednocześnie wprowadza się wspólną metodę kalkulacji we wszystkich państwach członkowskich, jak również obowiązek prowadzenia selektywnej zbiórki bioodpadów, bowiem niestety bioodpady składowane na wysypiskach sprawiają nam czasami dużo więcej problemów, w szczególności poprzez emisję metanu, co podnosi, że tak powiem, poziom emisji, który jest w naszych krajach członkowskich, a z drugiej strony są jednocześnie bardzo cennym surowcem z punktu widzenia chociażby naszej polityki energetycznej państwa, w której zapowiada się wykorzystanie nawet do 4 mld m 3 biogazu albo, inaczej mówiąc, podczyszczonego biogazu, czyli biometanu, który jest kalkulowany jako gaz zeroemisyjny. Uważam, że to jest bardzo ważne wyzwanie. Jednocześnie też jesteśmy zobowiązani po roku 2027 wycofać instalacje przetworzenia odpadów na rzecz selektywnej zbiórki w miejscu ich powstawania, a więc tam, gdzie konsument, względnie producent wytwarza te odpady. Chodzi też o to, żeby nie było wtórnej przeróbki odpadów. Chcę też zwrócić uwagę, że ograniczenie odpadów składowanych na składowiskach to jest jedno z najważniejszych zadań, które ma wynikać ze zmian, które określamy gospodarką w obiegu zamkniętym. Jeszcze raz powtarzam: redukcja, ponowne użycie i recykling. To są trzy hasła, które w hierarchii postępowania z odpadami też w tej ustawie powinny być umieszczone. Ale czy to jest wystarczające? Do tego wszystkiego musi być jeszcze włączona praktyka. Zmiany dotyczą nie tylko implementacji, ale przede wszystkim zmian w szeregu obecnie obowiązujących ustaw. W odniesieniu do implementowanych dyrektyw w zmienianych ustawach chciałbym podkreślić przede wszystkim znaczenie, które dotyczy zapobiegania powstawaniu odpadów. Mówię to po raz drugi, bowiem prewencja jest najtańszą metodą ograniczenia ilości odpadów, w tym przez ekoprojektowanie, przez ponowne użycie, przez naprawialność produktów. Myślę, że nad tym powinniśmy bardzo poważnie popracować, ponieważ regulacje nie do końca odpowiadają na te pytania. W szczególności dotyczy to sprzętu elektrycznego, elektronicznego, tekstyliów, mebli, ale również materiałów budowlanych. Oczywiście rozszerzona odpowiedzialność producenta i zobowiązanie do opracowania krajowego programu zapobiegania powstawaniu odpadów, w tym odpadów żywnościowych. (Dzwonek) W Polsce mamy rocznie 9 mln t odpadów żywnościowych. Odpady żywnościowe to nie tylko zużyta energia, surowce, ale przede wszystkim to duże środowiskowe zagrożenie, a jednocześnie potencjał produkcyjny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)