Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2019-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3471 i 3569. Wysoka Izbo! Niniejszy projekt ustawy wdraża cztery dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady: dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych, dyrektywę 2015/2193 z 25 listopada 2015 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń ze średnich obiektów energetycznego spalania, dyrektywę 2016/2284 z 14 grudnia 2016 r. w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych i dyrektywę 2018/410 z 14 marca 2018 r., która zmienia dyrektywę z 2003 r. w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych. Niniejszy projekt ustawy wdraża również, służy rozpoczęciu stosowania dwóch rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady: 2017/2392 oraz 2018/2067. Wysoka Izbo! Kwestia normalizacji handlu uprawnieniami do emisji i tego, żeby system był spójny i efektywny, wymaga jego ciągłego doskonalenia. Przypominam, że od momentu uchwalenia tych zasad w 2015 r. minęły 3 lata, więc mamy już pewien materiał porównawczy i doświadczenia w kwestii stosowaniu tych przepisów w praktyce. Niniejszy projekt ustawy jest właśnie korektą po 3 latach praktycznego stosowania przepisów. W art. 1 wprowadza się 63 zmiany do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Zmiany polegają m.in. na dodaniu definicji i uszczegółowieniu przepisów tak, żeby ich interpretacja nie budziła wątpliwości, żeby zostały one w należyty sposób doprecyzowane. Te zmiany realizują wydłużenie terminów, co uwzględnić ma rzeczywisty czas potrzebny do dokonania danej czynności dla dobrego funkcjonowania systemu handlu uprawnieniami do emisji. Ma to umożliwić bilansowanie wydanych uprawnień do emisji gazów cieplarnianych kosztami innych zadań inwestycyjnych, w przypadku gdyby inwestor zaprzestał realizacji jakiegoś zadania albo nie osiągnął zatwierdzonych wskaźników zgodności. Również następuje tu wprowadzenie nowych zasad ustalania przydziałów uprawnień do emisji w okresie rozliczeniowym, który się będzie rozpoczynał od roku 2021. No i oczywiście chodzi o to, żeby znaleźć, dodać nowe źródła stabilnego finansowania zadań Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami przez przeznaczanie na ten cel 8 mln zł rocznie pochodzących z wpływów uzyskiwanych ze sprzedaży uprawnień do emisji w drodze aukcji, a to wymaga przesunięcia tych środków z budżetu państwa do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i zwiększenia maksymalnego limitu wydatków funduszu przeznaczonych na finansowanie KOBiZE. Do tego mniej więcej sprowadzają się zmiany zawarte w art. 1 ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Art. 2 zawiera zmiany do ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Następuje tam uzupełnienie podstaw wprowadzania egzekucji administracyjnej w odniesieniu do należności z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska. Art. 3 z kolei zawiera zmiany w ustawie z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska. Te zmiany, które są tam zawarte, realizują rozszerzenie prowadzonego obecnie monitoringu jakości powietrza o dwie stacje w województwach małopolskim i zachodniopomorskim. Również do ustawy dodaje się przepisy, które określają odpowiedzialność organów za przekazywanie Komisji Europejskiej oraz Europejskiej Agencji Środowiska sprawozdań dotyczących monitoringu. Wysoka Izbo! Z kolei art. 5 zawiera zmiany do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. To jest drobna zmiana, ale istotna, ponieważ następuje tam pozbawienie krajowego administratora uprawnień do emisji uprawnienia do żądania od banku udzielenia informacji stanowiących tajemnicę bankową na temat podmiotu prowadzącego instalację. Zmiana, jak mówię, jest krótka, ale istotna. Kolejna zmiana to art. 12, to są dosyć obszerne zmiany w ustawie o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Po pierwsze, następuje rozszerzenie niektórych obowiązków informacyjnych i ewidencyjnych po stronie Krajowego Ośrodka Bilansowania i Zarządzania Emisjami. Następuje wprowadzenie obowiązku opracowania krajowego programu ograniczania zanieczyszczenia powietrza. Również dodaje się dwie nowe kategorie substancji - to są fluorowęglowodory HFCs oraz pozostałe perfluorowęglowodory PFCs - i zmienia się stosownie załącznik do ustawy. Następuje również rozszerzenie niektórych obowiązków informacyjnych i ewidencyjnych przez podmioty prowadzące instalacje. Kolejna zmiana to jest doprecyzowanie zadań w zakresie krajowych inwentaryzacji i prognoz emisji oraz wprowadzenie zadań, które wiążą się z przygotowaniem raportów metodycznych. Następuje przekazanie KOBiZE zadania polegającego na opracowywaniu okresowych prognoz zmian aktywności dla poszczególnych sektorów gospodarki. To są mniej więcej, oczywiście w największym skrócie, kwestie poruszone w art. 12 zawierającym zmiany do ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji. Chcę również zwrócić uwagę Wysokiej Izby na zmiany dokonywane w art. 9 niniejszego projektu, w ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu. Wprowadza się zakaz stosowania nawozów mineralnych amonowo-węglanowych. To jest realizacja zadań wynikających z właściwej dyrektywy - dyrektywy NEC i myślę, że jest to pewnego rodzaju analogia. Podobnie 2 lata temu w Prawie wodnym wprowadzaliśmy zapisy dyrektywy azotanowej, czyli takie zapisy w przepisach krajowych, które mają ograniczyć zanieczyszczenie, które się przedostaje do środowiska na skutek stosowania w rolnictwie nawozów. Podobnego rodzaju są również rozwiązania techniczne. W Prawie wodnym jest podstawa, żeby opracowywać najlepsze praktyki, i podobne rozwiązanie zastosowane jest również w omawianej ustawie, czyli wprowadza się przepisy dotyczące obowiązku sporządzenia krajowego kodeksu doradczego dobrej praktyki rolniczej, który ma służyć ograniczaniu emisji amoniaku. To, jak mówię, jest związane ze wspomnianą dyrektywą. Wysoka Izbo! Następują również zmiany w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska itd. Te zmiany polegają na dodaniu do listy dokumentów udostępnianych przez ministra właściwego do spraw środowiska w Biuletynie Informacji Publicznej krajowego programu ograniczenia zanieczyszczeń powietrza KPOZP, również inwentaryzacji emisji, prognoz emisji, raportów metodycznych oraz sprawozdań, które dotyczą lokalizacji stacji monitoringowych i danych uzyskiwanych z tychże stacji. Wysoka Izbo! W oczywisty sposób te zapisy służą większej przejrzystości, zapewnieniu społeczeństwu lepszego dostępu do wszelkiego rodzaju informacji, które społeczeństwo uznaje za istotne, i temu, żeby ta informacja była łatwo dostępna, przejrzysta, możliwa do stałego uzyskiwania. Wysoka Izbo! W największym skrócie omówiłam te zapisy, które, myślę, są najbardziej istotne. Trudno z uwagi na szczupłość czasu, który mamy na debatę plenarną, wdawać się w szczegóły. Powiem tyle, że w toku prac w dniu wczorajszym Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przeprowadziła szczegółowe prace nad projektem. W trakcie tych prac zostało wprowadzonych do projektu dziewięć poprawek, które w jakiś sposób wpływają na poprawienie stanu tych zapisów. Również zostało wprowadzonych 58 poprawek legislacyjnych przygotowanych przez Biuro Legislacyjne. Materia jest dosyć obszerna, to jest szereg bardzo ścisłych przepisów, które są ze sobą powiązane, zresztą ilość ustaw, które zmieniamy omawianym przeze mnie projektem, też o tym świadczy. A więc materia jest na tyle skomplikowana, że trzeba było w sposób uważny przeprocedować rządowy projekt. Ostateczny rezultat naszych prac zawarty jest w druku nr 3569. A zatem, Wysoka Izbo, panie marszałku, w imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę Wysoką Izbę o uchwalenie projektu zawartego w sprawozdaniu komisji z druku nr 3569. Bardzo dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)