Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2019-10-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Infrastruktury przedłożyć sprawozdanie dotyczące rządowego projektu zmiany ustawy Prawo o ruchu drogowym z druku nr 3828. Pragnę na początku wyrazić wielką satysfakcję, iż inicjatywa rządowa reguluje bardzo ważny aspekt bezpieczeństwa ruchu drogowego, poprawiając skuteczność dojazdu służb ratowniczych w miejsca, w których nastąpiły katastrofa drogowa czy wypadek drogowy. Chciałbym w imieniu komisji, która dzisiaj tym projektem się zajmowała, przypomnieć kluczowe cele wnioskodawców w zakresie omawianej regulacji. Po pierwsze, tym celem jest zapewnienie krótszego czasu przejazdu służb ratowniczych podejmujących działania ratunkowe w przypadku wystąpienia zdarzenia drogowego, a co za tym idzie - zwiększenie szans na przeżycie lub mniejszy uszczerbek na zdrowiu ofiar zdarzenia. Oczywiście jest nad czym pracować. To jest dzisiaj konkret z uwagi na liczbę ofiar śmiertelnych. W ubiegłym roku to 2862 ofiary śmiertelne i prawie 11 tys., niestety, ciężko rannych. To jest wezwanie do solidarności z ofiarami wypadków w zakresie przede wszystkim poprawy, jak powiedziałem chwilę wcześniej, czasu dotarcia służb ratowniczych na drogach szybkiego ruchu do poszkodowanych. Zwróciłbym uwagę, jako parlamentarzysta z województwa śląskiego, na szczególne znaczenie tej regulacji na odcinkach choćby autostrad A4 czy A1 w takich aglomeracjach, jak aglomeracja Górnego Śląska, jak aglomeracja wrocławska, Warszawa itd. Tutaj działania poprawiające sytuację w obszarze ratownictwa opieki powypadkowej są jednym z kluczowych obszarów zadań, wysiłków na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Jak wskazuje Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, jest to element tak samo istotny, jak budowa dróg czy nadzór nad ruchem drogowym. Po drugie, celem omawianej regulacji jest zmniejszenie długości zatorów drogowym, a co za tym idzie - zapewnienie bardziej płynnego i bezpiecznego ruchu na drogach w przypadku wykonywania manewru zmiany pasa ruchu na jezdni z co najmniej dwoma pasami ruchu w jednym kierunku, gdy jeden z pasów kończy się, zanika. Oczywiście tego rodzaju sytuacja na drodze może wywołać wśród uczestników ruchu drogowego pewne agresywne, mało kulturalne zachowania. Nie chcemy, aby tego rodzaju zjawiska, jakie spotykamy, były stałe i wychodzimy naprzeciw filozofii, abyśmy jako kierujący pojazdami po prostu zachowywali się, jako uczestnicy ruchu, bardziej kulturalnie, bardziej przyjaźnie, byśmy się bardziej polubili. W Polsce, jeśli chodzi o dotychczasową regulację w ustawie Prawo o ruchu drogowym, zachowania uczestników ruchu drogowego w przypadku przejazdu pojazdu uprzywilejowanego reguluje art. 9 tejże ustawy, która ma już ponaddwudziestoletni żywot, została uchwalona 20 czerwca 1997 r. I o ile z samego sformułowania obowiązku określonego obecnie w art. 9 można wysnuć wniosek o obowiązku tworzenia takiego korytarza ratunkowego, tzw. korytarza życia, to jednak wciąż ten przepis wydaje się zbyt mało precyzyjny, stąd też ta oczekiwana inicjatywa rządu i przedłożenie tej nowelizacji Wysokiej Izbie. Aktualny przepis nie definiuje wprost obowiązku, a tym bardziej sposobu tworzenia korytarzy ratunkowych, a jego zastosowanie wciąż jest efektem jedynie działań promujących i uświadamiających społeczeństwo. Niestety przykłady z polskich dróg - mamy przecież niejednokrotnie możliwość uzyskania różnych informacji, przykładów, niestety, negatywnych, jak blokowanie przejazdu pojazdu uprzywilejowanego - pokazują, że nie wszyscy kierowcy, pomimo prowadzonych działań, są w stanie zachować się odpowiednio, gdy służby ratunkowe próbują uzyskać dostęp do miejsca zdarzenia drogowego. Brak jednoznacznych dyspozycji dotyczących zachowania dla kierujących pojazdami powoduje, że w przypadku zdarzenia drogowego lub innego zdarzenia czas dojazdu służb ratowniczych coraz bardziej się wydłuża, dlatego też konieczne jest wprowadzenie przepisów precyzyjnie określających wymagania wobec kierujących pojazdami w takich przypadkach w celu osiągnięcia większego bezpieczeństwa i zapewnienia możliwości dotarcia pomocy do miejsc zdarzeń drogowych w jak najkrótszym czasie bez powodowania dodatkowego zagrożenia na drodze. To jest praktyczny wymiar, można powiedzieć, tej solidarności z ofiarami wypadków drogowych, który zostanie bardzo pozytywnie odebrany przez wielomilionową społeczność kierowców w Polsce. Druga proponowana zmiana, o której wcześniej wspominałem, czyli tzw. jazda na suwak, to jest tzw. metoda, która wskazuje wytyczne dotyczące sposobów zachowania się kierujących pojazdami w przypadku dojazdu do zwężenia jezdni z co najmniej dwoma pasami ruchu w jednym kierunku, gdzie co najmniej jeden z tych pasów ruchu np. się kończy, zanika. Właściwe zastosowanie się kierujących pojazdami do obowiązku wskazanego w propozycji zmiany ustawy zapewnia wtedy możliwość sprawnego przemieszczania się pojazdów na odcinkach dróg, na których występuje duże natężenie ruchu bądź też zator drogowy przez zwężenie jezdni spowodowane np. zdarzeniem drogowym. W dniu dzisiejszym wysoka komisja z jednej strony dokonała korekty redakcyjnej niektórych zapisów we współpracy z Biurem Legislacyjnym oraz wprowadziła nową redakcję art. 2, jeśli chodzi o wejście w życie tej ustawy. Mianowicie proponujemy, aby ta ustawa weszła w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia. Tyle z mojej strony. Jeśli chodzi o sposób głosowania wysokiej komisji, chcę poinformować Wysoką Izbę, że projekt został przyjęty jednogłośnie i wyrażam wielką nadzieję, że na bieżącym posiedzeniu Sejmu Wysoka Izba raczy uchwalić ten również oczekiwany przez miliony polskich użytkowników dróg projekt tej potrzebnej dla każdego z nas regulacji zapewniającej lepszy dojazd do ofiar wypadków, ratującej życie i zdrowie ofiar w przypadku, kiedy mają miejsce tego rodzaju zdarzenia, w których inni uczestnicy ruchu mogą w sposób bardziej precyzyjny, ułatwiający dojazd służb, jak Policji, straży pożarnej czy pogotowia ratunkowego, zachować się na drodze. Dziękuję za uwagę.