Mówca: Administracji i Cyfryzacji Michał Boni
Data: 2012-09-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Chciałbym się odnieść do kilku kwestii, które pojawiły się w trakcie tej dyskusji, w trakcie zadawania pytań. Najpierw chciałbym jednak podziękować panu prokuratorowi generalnemu za bardzo rzetelną i rzeczową analizę, którą przedstawił, aczkolwiek miałem wrażenie, że spora część osób zadających później pytania czy wypowiadających się nie usłyszała tego, co pan prokurator generalny przedstawił. I może warto upowszechnić to, co pan prokurator generalny przedstawił, bo pokazał cały ogrom działań, zadań, ograniczeń, możliwości, jakie towarzyszyły pracy prokuratury. Myślę też, że dosyć jednoznacznie, w dramatyczny sposób, została przedstawiona przez pana prokuratora generalnego kwestia tych pomyłek i różnych wymiarów oraz różnych przyczyn, które do tych dramatycznych pomyłek doprowadziły. Chcę powiedzieć, że w wielu państwa wypowiedziach pojawiały się wątki mówiące o słabości państwa polskiego, które nie umiało sobie dać rady z tą sytuacją. Otóż gdybyście państwo nie tylko dokonywali interpretacji politycznej zgodnej z własnymi tezami, mówię szczególnie o tych, którzy tak czynią, ale też spojrzeli na ogrom zadań, które uwidoczniły się w wielu dziedzinach życia, od, po pierwsze, pomocy rodzinom, jakiej wtedy udzielono, po drugie, stworzenia specjalnego zespołu osób z różnych instytucji, które opiekowały się tymi rodzinami, po trzecie, przygotowania tego wszystkiego, co wiązało się z godnym i podkreślającym tragiczny charakter katastrofy i zdarzenia smoleńskiego, po zarazem naszą jedność narodową, przyjmowanie ciał tu, w Polsce, u siebie, u nas, w ojczyźnie, to uzmysłowilibyście państwo sobie, jak wielki ogrom pracy - mówił o tym pan premier dzisiaj - te przeszło 2 tys. osób przez przeszło 2 tygodnie wykonywało. Nie będę oczywiście państwu prezentował wielkich annałów sprawozdań pokazujących szereg decyzji, które od godz. 7 rano do godz. 1 w nocy mniej więcej każdego dnia podejmowaliśmy. (Poseł Ryszard Terlecki: Wolałbym widzieć dokumenty.) Panie pośle, myślę, że możemy się umówić i ja panu to opowiem, bardzo chętnie, tylko przypuszczam, że część z państwa nie byłaby zainteresowana tymi decyzjami, które dotyczyły bardzo zwyczajnych, codziennych i organizacyjnych spraw. I tak, skoro pojawił się tutaj spór o trumny, 11 kwietnia o godz. 9 rano odpowiednie instytucje Ministerstwa Obrony Narodowej zamówiły specjalne trumny do transportu międzynarodowego, ponieważ nie było w takiej skali, w takiej ilości, tych trumien. Trumny jechały z Włoch i dojechały do Polski, do Warszawy, 12 kwietnia o godz. 17. Zostały wyekspediowane samolotem o godz. 20 do Moskwy i wszystkie ciała, które były sprowadzane w terminach późniejszych, były już układane w tych trumnach. Nie rozumiem więc tego - rozumiem polityczny wymiar powiedzenia: ruska trumna, ale nie rozumiem praktycznego wymiaru, bo rzeczywiście od 12 kwietnia w nocy te trumny były. Pan poseł Duda mówił o stawianiu warunków. Otóż od samego początku specjalny oddział z Opola zajmował się przygotowywaniem tych trumien do transportu lotniczego i międzynarodowego, czyli ich lutowaniem. To byli polscy żołnierze, panie pośle, więc nie trzeba było akurat o to specjalnie walczyć i stawiać warunków, jak to pan bardzo heroicznie i dramatycznie dzisiaj przedstawiał. Wreszcie, chcę też odnieść się do tego nieustannie od kilku dni wracającego pytania dotyczącego tego, czy był jakikolwiek zakaz otwierania trumien. Tak jak powiedział pan minister Gowin, istnieją procedury prawne, które tego zakazują. Mierzyliśmy się wówczas z realną trudną sytuacją. Dlatego kiedy pojawiły się wnioski czterech rodzin w sprawie kremacji, rozpatrywane 14 kwietnia na posiedzeniu zespołu, którym kierowałem, to w uzgodnieniu z inspekcją sanitarną przedstawiliśmy tym rodzinom odpowiedni sposób procedowania, żeby - jeśli wykażą i przedstawią taką wolę - spełnić ich oczekiwanie: otworzyć trumnę, przenieść ciało do innej trumny, zdatnej do procesu kremacji, i w odpowiednich warunkach zutylizować tę trumnę, w której ciało przyjechało do Polski. Wszyscy ci, którzy chcieli, skorzystali z tego. Uważam, że gdyby ktokolwiek zgłosił wtedy wniosek, że z takich czy innych powodów potrzebuje otworzyć trumnę ze swoim bliskim, to szukalibyśmy rozwiązania. Dlaczego mówię o szukaniu rozwiązania? Bo procedura ustawowa nie daje takiej możliwości, chyba że jest zgoda prokuratora albo - w wypadku przygotowania zwłok do kremacji - zgoda powiatowego inspektora sanitarnego. Był jeden odrębny przypadek - pytał o to pan poseł Miller - dotyczący trumny z ciałem pana prezydenta. 12 kwietnia jako prowadzący tę sprawę otrzymałem wiadomość telefoniczną od pana ministra Sasina z Kancelarii Prezydenta RP. Spotkaliśmy się w trybie pilnym. Usłyszałem wniosek dotyczący możliwości otwarcia trumny z ciałem pana prezydenta - takie było życzenie rodziny - w celu przygotowania ciała do pochówku. I to zadanie... (Poseł Leszek Miller: Taka była podstawa prawna.) Przepraszam? Podstawa prawna może być w takiej sytuacji taka, że jeśli chcieliśmy spełnić to oczekiwanie rodziny, to cała procedura musiała dokonać się w obecności odpowiednich osób. Odbyło się to z udziałem głównego inspektora sanitarnego oraz zastępcy prokuratora generalnego, jak również wskazanych osób w odpowiednim momencie, rodziny. Nie jestem upoważniony do informowania o innych szczegółach tego przedsięwzięcia. Na tym przykładzie chciałbym jednak coś pokazać. Miałem wtedy wrażenie, że wszyscy oczekują, aby ciała naszych bliskich, naszych przyjaciół dotarły do kraju, żeby je tutaj pochować, odbyć te uroczystości, pomyśleć o nich, rozpłakać się i pożegnać. Nie było takiej presji. Poza tymi formalnymi wnioskami nie było żadnych innych wniosków, sprawdzałem to jeszcze przedwczoraj, które mówiłyby o potrzebie otwarcia trumien. Chciałbym także powiedzieć, że zespół, o który pytano, powołany przez pana premiera, spotkał się w swoim pełnym składzie 11 kwietnia, 16 kwietnia, 23 kwietnia, 27 kwietnia i 19 października - za każdym razem z udziałem ministra sprawiedliwości. Tak więc ta hipoteza, którą się buduje, że minister sprawiedliwości był gdzieś poza dyskusjami i decyzjami, nie jest uprawdopodobniona. Ponadto pracowały różnego rodzaju podzespoły zajmujące się wieloma innymi rzeczami, w tym pomocą rodzinom, w tym organizacją pogrzebów. 29 kwietnia o godz. 8.15 odbyło się także specjalne posiedzenie zespołu zajmującego się pomocą rodzinom. Było ono poświęcone głównie informacji, jaką uzyskaliśmy z Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej, która przygotowywała do okazania i wydania osobom uprawnionym przedmioty osobiste należące do osób poległych w katastrofie samolotu. Przygotowano do udostępnienia te przedmioty w Centrum Szkolenia Żandarmerii w Mińsku Mazowieckim. Pomagaliśmy zorganizować transport dla rodzin ofiar do Mińska Mazowieckiego, kiedy pojawiło się takie życzenie, żeby można było tego smutnego skądinąd przecież aktu odnalezienia i odebrania rzeczy po bliskich dokonać. Chciałbym również już na sam koniec, dziękując jeszcze raz panu prokuratorowi, powiedzieć, że wydaje mi się, iż skoro w takim czy w innym momencie będzie potrzebna nam wszystkim dobra analiza dotycząca tego, jak sprawdziło się państwo polskie, to sugerowałbym tylko, aby to sprawdzanie, jak państwo polskie odnalazło się w tamtym czasie, dotyczyło wszystkich czynności i wszystkich zadań, także tych, o których w świecie polityki nie chce się w ogóle rozmawiać, które są zwykłe i trywialne z punktu widzenia gry politycznej, a które dotyczą pomocy ludziom, wsparcia dla nich, materialnego i psychologicznego, które dotyczą tego, żeby ludzie mieli poczucie zaopiekowania w sytuacji, w której sami ze sobą nie mogą sobie dać rady. Jeszcze jedno. Odbywałem rozmowy z wieloma rodzinami, z wieloma bliskimi. Niektórzy się radzili, czy jechać do Moskwy, bali się tego. Starałem się spełnić życzenia różnych osób i w ogóle nie mówię tutaj o osobach z różnych grup politycznych, bo to nie miało znaczenia. Jeśli córka Grażyny Gęsickiej prosiła mnie o to, aby zadbać, żeby mama miała w ręku różaniec, to zrobiłem tak, żeby ten różaniec tam był. Tak że naprawdę, podejmując te dyskusje, pamiętajcie państwo o tym, że państwo polskie jest o wiele bogatsze, mocniejsze, silniejsze i lepsze, niż nieraz w tych pozornych politycznych dyskusjach nam się wydaje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)