Mówca: Elżbieta Radziszewska
Data: 2015-03-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowni państwo, pani Elbanowska ma swobodę wypowiedzi. Jeśli życzy sobie prowadzić dyskusję... (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: To proszę reagować.) ...z posłami... (Głos z sali: To przeszkadza.) Proszę poprosić panią, która jest przedstawicielką wnioskodawców, by nie reagowała na pytania z sali. (Gwar na sali) Bardzo proszę nie pokrzykiwać. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Bardzo proszę reagować!) Bardzo proszę nie pokrzykiwać. Bardzo proszę panią Elbanowską o kontynuowanie wypowiedzi. Przedstawicielka Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej Karolina Elbanowska: Szanowni państwo, chciejstwo naszej władzy jest, niestety, nieograniczone. Dzisiaj, mimo że samorządy nadal chcą zamykać przedszkola, wprowadza się prawo do edukacji dla czterolatków. To oczywiście brzmi wspaniale, wszyscy byśmy chcieli, żeby wszystkie czterolatki miały możliwość korzystania z edukacji przedszkolnej, ale co robi samorząd w sytuacji, kiedy nie idą za tym pieniądze? Otóż powiem państwu, jaka jest recepta samorządu na brak miejsca w przedszkolach dla dzieci czteroletnich, którym od września tego roku samorząd ma obowiązek zapewnić w nich miejsce. Podam przykład gminy Michałowice. Wczoraj dostaliśmy maila od rodziców z Michałowic, że wójt, pan Krzysztof Grabka, bez żadnych konsultacji ze społecznością lokalną podjął decyzję, żeby wszystkie dzieci 5-letnie przerzucić od września tego roku do oddziału przedszkolnego w szkole, gdzie jest gimnazjum. Myślę, że dobrze byłoby, gdybyście wyobrazili sobie państwo takie gimnazjum, bo myślę, że może nie macie już dzieci w wieku gimnazjalnym, nie macie dzieci w wieku przedszkolnym. Może dobrze byłoby, gdybyście tam poszli i zobaczyli, co się tam dzieje, jakie tam są problemy - przemoc, narkotyki, alkohol. Do takich placówek dzisiaj są wysyłane dzieci 5-letnie. Podkreślam jeszcze raz, jeśli dziecko urodziło się w grudniu, są to czterolatki i one są objęte obowiązkiem edukacji. Właśnie w Michałowicach do takiej szkoły, gdzie już dzisiaj są ogromne problemy lokalowe, gdzie jest maleńka świetlica, gdzie dzieci, na korytarzu, jedzą z plastikowych pudełek dostarczone przez firmę cateringową jedzenie, pan wójt posyła obowiązkowo wszystkie 5-latki, wyrzuca je z przedszkola. Czasami mówi się o politykach lokalnych, o władzach lokalnych - włodarz. Mam czasami wrażenie, że to słowo ˝włodarz˝ nabiera znaczenia słowa ˝maharadża˝. Taki jest wydźwięk, naprawdę mocny, tego słowa, bo buta władzy, zarówno tej na górze, jak i tej na dole, jest widoczna. Okazuje się, że zaraz po wyborach samorządowych można już nie spotykać się z rodzicami, można już z nimi nie rozmawiać, można wyrzucać maleńkie dzieci z przedszkola do hurtowni w szkole. Taka sama sytuacja jest w Brwinowie. Dostaliśmy w zeszłym tygodniu maila z tej gminy. (Głos z sali: Same maile.) (Głos z sali: Nie przerywajcie i nie przeszkadzajcie.) Tam z kolei dzieci 5-letnie trafią... Proszę kontynuować. Przedstawicielka Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej Karolina Elbanowska: ...do dwóch oddziałów. Jeden oddział będzie zaczynał obowiązkową edukację przedszkolną o godz. 7.30, a drugi oddział dzieci 5-letnich będzie zaczynał obowiązkową edukację przedszkolną o godz. 13 i będzie ją kończył o godz. 17. Obowiązkową edukację przedszkolną. Jeśli państwo nie wierzą, można sobie znaleźć w Internecie takie oto rozkłady jazdy gimbusów. Proszę bardzo, Świńcz - gimbus przyjeżdża o godz. 6.30, także po sześciolatki, po pięciolatki. Proszę bardzo, godz. 6.40, 6.25. To są maleńkie dzieci. Pani minister Szumilas, witamy panią. Jeśli państwo nie wierzą, można sobie wygooglować, znaleźć takie rozkłady zajęć dla dzieci w zerówkach. Klasa 0, proszę bardzo, na godz. 7.30, innego dnia - od godz. 12.40 do godz. 17.30, 17.50. Kiedyś o tej porze była wieczorynka, a teraz dzieci siedzą w szkole, prowadzona jest tzw. edukacja przedszkolna. Szanowni państwo, postanowiliśmy sprawdzić, czy to jest normalne, że w XXI w., w czasie gdy mówi się, że mamy niż demograficzny - bo dopiero teraz dzieci z tych spiętrzonych roczników, akurat z najgorszego możliwego momentu demograficznego obowiązkowo wysyła się do szkół, ale takie problemy są już od paru lat, wszyscy o tym wiemy - jest u nas nauka zmianowa. Skąd się to wzięło? Co to w ogóle jest za pomysł? Postanowiliśmy sprawdzić, gdzie w Europie, na którą tak często powołuje się nasze ministerstwo, występuje coś takiego jak nauka zmianowa. Wykonaliśmy dużą pracę w naszej fundacji, dzwoniliśmy do ambasad, szukaliśmy informacji w raportach, w sprawozdaniach, w Internecie. Niestety w ambasadach Danii, Włoch, Szwecji powiedziano nam, że absolutnie nie słyszano o czymś takim, w ogóle nie wiedziano, o czym mówimy. W końcu zaczęliśmy szukać informacji, wpisując angielskie wyrazy. Po wrzuceniu do wyszukiwarki wyrazów ˝afternoon shift˝ i ˝school˝ wyskakują, proszę państwa, wyniki wyszukiwania, które wskazują na takie miejscowości, jak Karaczi i Karimabad. To jest w Pakistanie. Nie tylko jednak w Pakistanie jest nauka zmianowa. Nauka zmianowa występuje także w Meksyku. Jeśli ktoś dłużej poszuka, okaże się, że nauka zmianowa występuje też w Libanie. A więc Liban, Indie, Pakistan, Meksyk - to są standardy, na których wzoruje się nasze ministerstwo edukacji, to są standardy dla naszych dzieci, mimo że nie mamy tak jak Indie miliarda ludzi. Jeśli chodzi o wyniki kwerendy w krajach europejskich, w krajach cywilizowanych, okazuje się, że w ogóle takie pojęcie jak zmianowość w szkołach występuje tylko i wyłącznie w odniesieniu do kierowców autobusów szkolnych. Powiem państwu, że mnie się to wydaje logiczne jako matce, że do szkoły na drugą zmianę powinni chodzić kierowcy, pracownicy, dorośli, ale nie malutkie dzieci, nie pięciolatki, sześciolatki, tak jak wynika z tego planu lekcji. Szukaliśmy tej zmianowości, naprawdę, żeby nie było, że coś przeoczyliśmy. Okazuje się, że zmianowość jest również w takim postkomunistycznym kraju jak Bułgaria, ale w klasach I, domyślam się, że w edukacji przedszkolnej również, nie można wprowadzać nauki zmianowej. Jeszcze zaznaczę, że Bułgaria ma w klasach I siedmiolatki, a nie sześciolatki. Mam pytanie do pani minister, której wprawdzie tutaj nie ma, ale może nas usłyszy: Kiedy w Polsce wprowadzimy ten surowy bułgarski standard dla naszych dzieci? Jest jeszcze jeden kraj, w którym jest nauka zmianowa, to jest Białoruś. Białoruś, Meksyk, Liban, Pakistan i Polska. Szanowni państwo, już nie ma sensu mówić o tym, że wyniki badań mówią jednoznacznie, że nauka na drugą zmianę to absolutnie nie jest nauka wartościowa. Raporty OECD mówią o tym, że to jest po prostu oczywiste, że jest to edukacja gorszej jakości, a dzieci osiągają gorsze wyniki w nauce. Dziecko po kilku godzinach w zatłoczonej świetlicy ma jeszcze skupić się na nauce? To jest po prostu fikcja, a nie edukacja. Dobrze, przejdźmy dalej. Wielokrotnie mówi się nam, rodzicom, wpędzając nas poniekąd w jakieś takie poczucie winy, że posyłanie do szkół dzieci 6-letnich to jest jakiś skok cywilizacyjny, że posyłając dzieci 6-letnie do klas I, dokonamy po prostu jakiejś niesamowitej cywilizacyjnej przemiany. Co się okazuje? Jak wynika z badań naukowców, wcześniejsze rozpoczynanie edukacji, sztywnej, rygorystycznej edukacji szkolnej, jak to ma miejsce m.in. w Polsce, nie przynosi wcale dobrych efektów edukacyjnych. Dla przykładu, pani Caroline Sharp z brytyjskiego instytutu badań edukacyjnych przebadała umiejętność czytania wśród uczniów w 32 państwach i doszła do wniosku, że umiejętności dzieci, bez względu na to, czy poszły do I klasy jako pięcio-, sześcio- czy siedmiolatki, zrównują się w wieku lat dziewięciu. Podobne wnioski wysnuł pan David Whitebread, starszy wykładowca psychologii edukacji na wydziale edukacji Uniwersytetu Cambridge. W badaniach porównano grupy nowozelandzkich dzieci, które rozpoczynały formalne lekcje czytania i pisania w wieku pięciu i siedmiu lat. Ich wyniki dowodzą, że wczesne wprowadzenie formalnych metod uczenia czytania i pisania nie poprawia rozwoju umiejętności czytania, a nawet może być dla niej szkodliwe. Dzieci, które rozpoczęły formalne lekcje w wieku pięciu lat, miały do czytania mniej pozytywne nastawienie, rozumiały też czytane teksty słabiej niż dzieci, które rozpoczęły edukację później. Ciekawe są też wyniki badań niemieckich naukowców. Hendrik Jurgens z Uniwersytetu w Manncheim i Kerstin Schneider z Uniwersytetu w Wuppertalu zbadali, jak wiek rozpoczęcia nauki wpływa na dalszy rozwój kariery edukacyjnej uczniów. W Niemczech jest dosyć specyficzny system edukacyjny, mianowicie bardzo wcześnie dochodzi do specjalizacji. Dzieci, które mają gorsze wyniki w nauce, są bardzo wcześnie kierowane do takich, można tak to przetłumaczyć, zawodówek niemieckich, to się nazywa Realschule, a dzieci, które mają lepsze wyniki edukacyjne, są kierowane do gimnazjum. Otóż, szanowni państwo, w przypadku dzieci, które rozpoczęły edukację wcześniej, zbyt wcześnie, jest o 7-8% większe prawdopodobieństwo, że zostaną one skierowane przez nauczycieli właśnie do Realschule i będą wykonywały najprostsze zawody. Będą miały mniejsze szanse na dostanie się do... to znaczy w ogóle po Realschule nie można iść do liceum, nie można zdać matury w Niemczech. Kolejny kraj, na który bardzo często powołuje się nasze ministerstwo, to Wielka Brytania. Mówi się, że tam właśnie do szkół chodzą już pięciolatki. Otóż, szanowni państwo, Wielka Brytania jest krajem, który - można zaryzykować stwierdzenie - produkuje niepowodzenia szkolne. Oni już sami o tym wiedzą, sami zaczynają sobie z tego zdawać sprawę. Powstała nawet książka pod wiele mówiącym tytułem ˝Ogon: jak angielskie szkoły przyczyniają się do porażki co piątego dziecka˝. 20% uczniów w Wielkiej Brytanii dotykają niepowodzenia szkolne, to jest pięciokrotnie więcej, niż wynosi norma europejska. Coraz częściej mówi się na Wyspach, coraz częściej mówią o tym eksperci, że należałoby podnieść wiek sztywnej edukacji szkolnej, że zbyt wczesne posłanie dziecka do szkoły, zbyt wczesne rygorystyczne nastawienie do edukacji nie przynosi tym dzieciom niczego dobrego. Mogłabym tutaj długo mówić o statystykach dotyczących przemocy w brytyjskich szkołach. Myślę, że państwo czytają prasę i zdają sobie państwo z tego sprawę, co tam się dzieje. Tam są po prostu najwyższe wskaźniki w statystykach, jeśli chodzi o przemoc w szkole, najwyższe wskaźniki w statystykach, jeśli chodzi o ciąże wśród nastolatek. Piszą o tym gazety, nawet powstał w Wielkiej Brytanii ruch Save Childhood Movement. Oni prowadzą akcję ˝Too Much, Too Soon˝. Jesteśmy z nimi w kontakcie. Poparło ich wielu naukowców. Pojawiają się głosy, że należałoby inaczej oceniać dzieci z końca roku, dlatego że one otrzymują średnio o 7 punktów mniej niż dzieci urodzone na początku roku. Pojawiają się głosy, że należałoby zmienić sposób oceniania tych dzieci. Dyskusja na Wyspach Brytyjskich - ten ruch to jest taka, powiedziałabym, brytyjska akcja ˝Ratuj maluchy˝ - przynosi tam rezultaty. Już wprowadzono ułatwienia, jeśli chodzi o odraczanie obowiązku szkolnego w Wielkiej Brytanii. Szanowni Państwo! Mówi się też o tym, że obniżenie wieku szkolnego to jest potrzeba cywilizacyjna, że cała Europa właśnie w wyniku zmian cywilizacyjnych wcześniej posyła dzieci do szkoły, bo takie mamy potrzeby cywilizacyjne: sześciolatki w I klasie, pięciolatki w I klasie. Otóż to nie jest prawda. Tylko dwa kraje w ostatnim czasie obniżyły wiek szkolny, natomiast większość państw europejskich ma takie standardy od dawna. W Wielkiej Brytanii przyczyną, dla której posyła się do szkół pięcio-, sześciolatki, jest fakt, że w połowie XIX w., w czasie rewolucji przemysłowej, malutkie dzieci były bardzo często wykorzystywane jako robotnicy w kopalniach, do pracy przy krosnach tkackich. To są mniej więcej te klimaty jak w ˝Ziemi obiecanej˝. Myślę, że państwo mogą to sobie przełożyć, jeśli nie czytacie opracowań na ten temat. Mali chłopcy czyścili kominy, naprawdę kilkuletnie, maleńkie dzieci. Idea wysyłania tych dzieci do szkoły była tak naprawdę ratunkiem dla tych maluchów, bo one w tym momencie były ratowane przed katorżniczą pracą w nieludzkich warunkach. Ustawa o fabrykach, cywilizująca w 1850 r. warunki pracy w fabrykach, skracająca czas pracy, wprowadzająca przerwy itd., wprowadziła również obowiązek edukacji dla dzieci. Jednocześnie jednak cały ten system był nastawiony na to, żeby te dzieci jak najszybciej wychodziły z tych szkół, dlatego że potrzebni byli pracownicy do tych wszystkich fabryk. Tak więc sir Charles Adderley, ówczesny minister edukacji - wtedy inaczej to się nazywało, ale to jest bez znaczenia - który w XIX w. był odpowiedzialny w Wielkiej Brytanii za politykę edukacyjną, powiedział następujące słowa: jest czymś z gruntu niewłaściwym, aby zatrzymywać proste dzieci z klasy robotniczej w szkole po osiągnięciu przez nie wieku, od którego mogą pracować. Minęło ponad 150 lat i nasz minister pan Michał Boni wypowiada następujące słowa: ale sześciolatki muszą iść do I klasy, bo inaczej nie będzie komu pracować na nasze emerytury. Do tego sprowadza się reforma obniżenia wieku szkolnego. To nie jest reforma robiona z myślą o dobru dzieci. Jeśli już, to jest to reforma robiona z myślą o dobru emerytów. Szanowni Państwo! To nie jest takie proste. Wysyłanie dzieci 6-letnich do szkół nie sprawi, że uratujemy nasz system emerytalny. Wręcz przeciwnie, mogę się z państwem założyć, że on padnie w ciągu najbliższych lat. To jest po prostu matematyka. Kończyłam jeszcze normalną szkołę, nie gimnazjum. Trochę nas matematyki uczono, trochę logiki było w szkole. System emerytalny padnie, nie oszukujmy się. Dzisiejsi rodzice sześciolatków, którzy są zmuszani do tego, żeby ich dzieci szły obowiązkowo wcześniej do szkół, nie będą mieli żadnej emerytury, nie oszukujmy się. Mało tego, już dzisiaj mamy ogromny problem bezrobocia wśród młodzieży. W Polsce to jest nawet 30%, na Zachodzie, we Włoszech dochodzi nawet do 50%. Młodzi ludzie siedzą na garnuszku rodziców nawet do 30. roku życia i szukają pracy. Ale to jeszcze nie jest koniec złych wiadomości dla naszych dzieci. Nie wiem, czy zauważyliście państwo, że w ciągu ostatnich lat w supermarketach jest coraz mniej kasjerek, jest coraz więcej kas samoobsługowych. Ten proces, szanowni państwo, będzie postępował. Naukowcy z uniwersytetu w Oxfordzie, którzy przeprowadzili analizę ponad 700 zawodów w Stanach Zjednoczonych, stwierdzili, że z powodu automatyzacji zagrożonych będzie 47% obecnych stanowisk w Stanach Zjednoczonych, czyli ok. 60 mln miejsc pracy. Podobnie analitycy z brukselskiego think tanku Bruegel w lipcu zeszłego roku przestrzegali, że najbardziej zagrożeni utratą pracy na rzecz maszyn są mieszkańcy Rumunii, gdzie maszyny w ciągu najbliższych 20 lat przejmą nawet 62% miejsc pracy. Drugie miejsce ex aequo zajęły Polska, Węgry, Bułgaria i Grecja. Z powodu komputeryzacji i robotyzacji zagrożonych jest 56% miejsc pracy. Szanowni państwo, najbardziej zagrożone w konkurencji z robotami i z maszynami będą najniżej płatne stanowiska i dlatego dzisiaj powinniśmy inwestować w edukację. Czy mogę prosić o więcej wody? Powinniśmy inwestować w edukację, bo w przeciwnym razie, jak stwierdzili niemieccy naukowcy, nasze dzieci będą kierowane właśnie do tych najniżej płatnych zawodów, do tych najniżej wykwalifikowanych prac. Następna kwestia. Myślę, że warto o niej dzisiaj powiedzieć. Państwo naprawdę nie mają gotowości szkolnej, jak tak wcześniej słuchałam tutaj tych debat i jak teraz słucham. (Oklaski) (Poseł Wiesław Suchowiejko: To prawda, jest pani bardzo spostrzegawcza.) Przepychanki jak na lekcjach. Ale dobrze, idźmy dalej. Czym jest gotowość szkolna? Myślę, że warto, żebyśmy o tym dzisiaj powiedzieli głośno. Sześciolatek to dziecko, które przechodzi bardzo trudny okres w swoim życiu. To trochę tak, jak z buntem dwulatka - myślę, że państwo słyszeli o czymś takim - stan umysłu dziecka 6-letniego jest podobny. Ono przechodzi taki swoisty bunt. Jeśli macie państwo dzieci, wnuki, spróbujcie zagrać z sześciolatkiem w jakąkolwiek grę planszową. Jeśli mu się nie da forów, jeśli mu się nie pozwoli wygrać, to dziecko będzie płakać, będzie się wściekać, będzie uciekać, będzie mówić, że ono nie będzie grało w taką grę. I zagrajcie państwo z siedmio-, ośmiolatkiem. Epoka. To dziecko zdaje sobie sprawę, że to jest konkurencja, że wygra, nie wiem, szybszy, ten, kto ma więcej szczęścia, i jest w stanie pogodzić się z porażką. Sześciolatek absolutnie nie. Dzisiaj w klasach I jest bardzo dużo dzieci, które są jedynakami. One nie miały w życiu okazji doświadczyć współzawodnictwa. Im się wydaje, to jest naturalne, że są pępkiem świata. Im jest naprawdę bardzo trudno pogodzić się z tym, że w klasie jest rywalizacja, że uśmiech od pani dostaje dziecko, które najładniej pokoloruje balonik, nie wiem, że kwiatuszek jako nagrodę dostanie dziecko, które najładniej zrobi szlaczki, najstaranniej narysuje literki. Dzisiaj dzieci - to też jest bardzo ważna informacja, myślę, że mało z nas zdaje sobie z tego sprawę - jako populacja są o wiele słabsze niż na przykład nasi dziadkowie. Współczesna medycyna sprawiła, że Bogu dzięki ratuje się większość dzieci, noworodków. Jeszcze 100 lat temu, na początku ubiegłego wieku, śmiertelność wśród noworodków, wśród małych dzieci była ogromna. Dzisiaj nowoczesna medycyna ratuje wcześniaki. Szanowni państwo, to są cudowne dzieci, które są radością swoich rodziców, są wspaniałe i mają ogromny potencjał, ale fakt, że na przykład urodziły się przedwcześnie, wcześniactwo, to tylko jeden z wielu problemów. Fakt, że urodziły się przedwcześnie, niestety ciągnie się za nimi. Mają problemy z integracją sensoryczną, są słabsze fizycznie, bardziej chorowite, trzeba o nie bardziej dbać, trzeba na nie chuchać i dmuchać. Jak stwierdziła pani dr Kibalenko-Nowak, nasz ekspert do spraw pediatrii, 10% dzieci - tutaj nie tylko wcześniaki, ale w ogóle, w całej populacji - rozwija się dużo wolniej niż pozostałe, jest w tych dolnych centylach. Te dzieci są słabsze, niższe, drobniejsze, mają różne problemy, różne deficyty rozwojowe. I te dzieci również są dzisiaj obowiązkowo posyłane do szkół i muszą przechodzić przez żmudne badania gotowości szkolnej, chociaż jeszcze kilka lat temu, żeby posłać sześciolatka do szkoły, trzeba było działać w drugą stronę i udowodnić jego gotowość szkolną. A teraz okazuje się, że decyzją, dyrektywą ministerstwa nagle wszystkie dzieci 6- i 5-letnie są gotowe do tego, żeby iść do I klasy. Dziecko 6-letnie, małe dziecko, ma prawo mieć jeszcze nieukształtowaną praksję, czyli planowanie ruchu. Praksja kształtuje się około 7., 8. roku życia, czyli wzięcie długopisu, napisanie czegoś jest dla takiego małego dzieciaka problemem. Jego mózg jest jeszcze na innym etapie rozwoju. A wzrok, szanowni państwo? Małe dziecko widzi przestrzennie, wielowymiarowo. Ono, żeby chodzić, żeby się poruszać, musi widzieć przestrzennie, głęboko, a żeby móc uczyć się pisać, móc patrzeć na kartkę, musi nauczyć się patrzeć w dwuwymiarze. To wymaga dojrzałości oka, dojrzałości mózgu, które tak małe dziecko ma prawo jeszcze mieć nieukształtowane. Gotowość szkolna to również kwestia koordynacji wzrokowo-, ruchowo-, słuchowo-przestrzennej: po to, żeby przepisywać z tablicy, dziecko musi mieć skoordynowane rękę, mózg, oko. Bez tego nie będzie w stanie się uczyć. Tymczasem dzieci 6-letnie bardzo często tej koordynacji jeszcze nie mają. To trochę tak, szanowni państwo, jak byśmy powiedzieli dzisiaj niemowlakom... Czasami zdarza się, że dziecko w wieku 10 miesięcy zaczyna chodzić, prawda? Ale zdarza się to rzadko. Częściej zdarza się, że dzieci chodzą w wieku 12, a nawet 14 miesięcy. Jeśli postawimy dziecko 8-miesięczne, które jeszcze tej koordynacji nie ma, i powiemy: ˝Chodź!˝, to ono po prostu upadnie, uderzy się w głowę, bo nie ma jeszcze tej koordynacji. Tak samo jest z sześciolatkiem. Jeśli umieścimy to dziecko w sztywnych ramach szkoły, ono po prostu będzie się wycofywać, o czym za chwilę będę mówić. Dziecko, aby móc się sprawnie uczyć, potrzebuje integracji sensorycznej wszystkich zmysłów. Mówiłam o tym, o tych wcześniakach. Te dzieci bardzo często chodzą na takie terapie po to, żeby rozwinąć wszystkie ich zmysły: dotyk, wzrok, słuch, węch, smak, równowagę, propriocepcję, czyli zmysł kinetyczny, czucie głębokie. Dziecko, które nie ma rozwiniętego tego zmysłu, nie czuje, że trzyma długopis. Ono będzie strasznie mocno ten długopis ściskało, cała ręka będzie je boleć, będzie się wykrzywiać. To samo z nadgarstkiem - jeśli dziecko nie ma ukształtowanego chwytu trójpalczastego, nie będzie w stanie trzymać ołówka w ręku, będzie siedziało wykrzywione, będzie krzywić sobie kręgosłup. Dłoń dziecka 6-letniego jest jeszcze nieukształtowana w pełni. Kości śródręcza nie są jeszcze w pełni ukształtowane, jeszcze trwa skostnianie, dopiero około 7. roku życia ten proces się kończy. Tak więc jeśli posadzimy dziecko, które tej gotowości, na przykład co do ręki, to jest tylko jeden aspekt, nie ma, będziemy mieli dziecko ze skoliozą, bo ono będzie siedziało wykrzywione. Lateralizacja, czyli to, czy piszemy lewą, czy prawą ręką, kształtuje się właśnie w okolicach 7. roku życia. Sześciolatek wysłany przedwcześnie do szkoły będzie się męczył, bo on jeszcze nie wie, jego mózg jeszcze nie wie, czy jest lewo-, czy praworęczny. Będzie przekładał cały czas ołówek z jednej ręki do drugiej. Aparat mowy, temat rzeka dla wielu, wielu rodziców. Logopedzi alarmują, że mamy naprawdę ogromne problemy z wymową u dzieci. Dzieci nie potrafią jeszcze prawidłowo wymawiać słów, co jest jakoś tam naturalne, ale jeśli je posyłamy do szkoły wcześniej, to tak naprawdę ugruntowujemy ich nieprawidłową mowę. Dlaczego? Dlatego że mowa małego dziecka to tzw. mowa spontaniczna, ono przybiega do rodziców, mówi, opowiada: mamo, zobacz, widziałem to, tamto, nikt mu nie przerywa, ono jest w stanie tę swoją ekspresję wyrazić. Tymczasem w szkole nie ma mowy spontanicznej, w szkole jest mowa zadaniowa. Dziecko ma usiąść, zamknąć buzię, ma nie wypowiadać się niepytane, a gdy chce coś powiedzieć, musi podnieść rękę. To jest zupełnie inna mowa. Ponieważ te dzieci jeszcze tak naprawdę nie potrafią dobrze mówić, konsekwencją tego będzie dalsze obniżanie poziomu nauczania języka polskiego. O tym problemie nauczyciele języka polskiego mówią już dzisiaj - że dzieci bełkoczą, dzieci mówią niewyraźnie, dzieci mówią zdawkowo. Dalej, słuch fonemowy. Szanowni państwo, wiem, może dla niektórych z was to jest abstrakcja, ale to są bardzo poważne rzeczy dla małych ludzi. Słuch fonemowy - małe dziecko ma prawo jeszcze nie słyszeć takich głosek, jak ˝dź˝, ˝dż˝, ˝dz˝. Polski alfabet naprawdę jest trudny, polski język naprawdę jest trudny. Słuch dziecka nie rozróżnia jeszcze tych głosek. Jak może dziecko zapisywać głoski, których nie słyszy? Pedagogika przewiduje, że najpierw uczymy się słyszeć, a dopiero potem zapisywać, najpierw uczymy się mówić prawidłowo, a dopiero potem zapisywać. Tutaj nagle okazuje się, że wobec tych sześciolatków, które mają właśnie nieukształtowane te wszystkie aspekty rozwoju, to wszystko staje na głowie. Ja bym mogła dłużej mówić o tych aspektach gotowości szkolnej, ale powiem tylko jeszcze na koniec o tym, jakie są skutki niegotowości szkolnej u małych dzieci właśnie w sferze emocjonalnej. Bo, zobaczcie państwo, jeśli dziecko ma... Jeszcze może tylko jedną rzecz powiem. Integracja sensoryczna, współpraca zmysłów następuje, rozwija się poprzez ruch. Dlatego właśnie w szkołach podstawowych w Nowej Zelandii nie ma ławek, są ścianki wspinaczkowe, są kule, są jakieś zabawki, dzieci się turlają. Ktoś może powie: Po co się bawić? Otóż to jest bardzo ważne. Po to, żeby się zintegrowały te wszystkie zmysły, sześciolatek musi się ruszać. Ja dopiero niedawno dowiedziałam się od naszego eksperta, że aby dziecko mogło prawidłowo mówić, prawidłowo pisać i prawidłowo czytać, musi raczkować. Wszystkie aspekty rozwoju dziecka są niezbędne - żeby ono mogło prawidłowo uczyć się, pracować w szkole, musi mieć czas na zintegrowanie swoich zmysłów. Jeśli sześciolatka, rozhasanego, rozbieganego - mającego prawo do tego - wtłoczymy w sztywne, rygorystyczne warunki polskiej szkoły, dziecko będzie się frustrować. Właśnie skutkiem tego są mechanizmy obronne, takie jak agresja, takie jak odmowa współpracy. Nauczyciele zgłaszają nam, że zdarzają się takie sytuacje, iż dziecko gryzie nauczycielkę na przykład. Inni rodzice, rodzice siedmiolatków skarżą się, że te dzieci są agresywne wobec współuczniów. Dzieci złym zachowaniem zwracają na siebie uwagę. Inną formą obrony, inną formą mechanizmów obronnych jest apatia. Pozornie wydaje się, że wszystko jest OK, dziecko chodzi do szkoły, ale jest smutne, wycofane, ciche, coraz bardziej zniechęca się do nauki, coraz bardziej traci motywację. Okazuje się, że dzisiaj już właściwie standardowo na początku posyłamy dzieci 6-letnie w pierwszych klasach na zajęcia wyrównawcze. Mogłabym jeszcze mówić długo o dysleksji, można by powiedzieć, wtórnej, bo dzieci mają po prostu dysleksję, ale zdarza się tak, że w związku z tymi wszystkimi problemami jest fałszywie diagnozowana dysleksja u dzieci, a dzieci po prostu uczą się w sposób niewłaściwy, ale pokażę państwu raczej trochę kartek z pracami domowymi i przekażę niektóre uwagi pod adresem sześciolatków w I klasie. Trója plus, to jest, proszę bardzo, dyktando w klasie I, w pierwszym półroczu. Tutaj widzimy: brak szlaczka - I klasa - a tutaj uwagi do dziecka, które uczy się pisać literkę ˝d˝: ˝staranniej po śladzie, musisz ciągle ćwiczyć, nie śpieszyć się, temperować ołówek˝. Dziecko, które nie ma gotowości szkolnej, które nie ma tej koordynacji, szanowni państwo, frustruje się i męczy. Jakże ono się stara, jakie te literki są ładne, ale wszystko jest tak naprawdę źle, wszystko jest zaznaczone jako ˝źle˝. Albo tutaj: ˝Po obu stronach rysuj po kresce 10 razy różnymi kolorami kredek, całość jednym kolorem, następnie całość innym, bez odrywania ręki od kartki˝. Mogłabym to państwu skserować, żebyście państwo to zrobili. Obawiam się, że niektórzy nie byliby w stanie. A teraz coś, co dla mnie było też bardzo wymowne. To jest uwaga z dzienniczka, na górze jest data 6 października 2014 r., czyli teraz - wrzesień: W dniu dzisiejszym Jurek nie wykazywał chęci do pracy. Gdy dzieci pracowały, on przeszkadzał, robił samoloty z karteczek, obgryzał ołówek, wchodził pod ławkę, wydawał głośno odgłosy. Liczne upomnienia nie skutkowały. Chciał się na lekcji bawić zabawką. Gdy zabrałam mu ją, obraził się i opryskliwie odpowiadał. Tu jest kolejna uwaga z tej serii plus smutna buźka. Jurek to nie jest niegrzeczne dziecko, Jurek to jest sfrustrowane dziecko. To jest dziecko w niewłaściwym miejscu. To jest dziecko, które powinno się uczyć poprzez zabawę. Ten list jest też obrazem rozpaczy nauczyciela. Ja naprawdę współczuję tym pedagogom, którzy muszą dzisiaj pracować z rozhasanymi sześciolatkami, którzy muszą je uciszać, którzy muszą je karać, dlatego że pierwszym zadaniem nauczyciela w klasie jest zapewnienie dzieciom bezpieczeństwa. I siłą rzeczy nauczyciele w tych bardzo licznych klasach, tych często bardzo małych klasach każą dzieciom siedzieć w ławkach, bo po prostu tam są bezpieczne. A dzieci się frustrują, chcą się bawić, chcą biegać. Jeszcze mała dygresja przy okazji. Dzieci wypełniają tony makulatury, tony ćwiczeń, już nie mówię o darmowym podręczniku, bo to jest jeszcze inna historia, tony papieru w szkole, na świetlicy, potem w domu. Tutaj, szanowni państwo, jest kolejny obraz absurdu naszego systemu edukacji. To jest elementarz małego informatyka do II klasy. To jest książka mojej córki. Sprawdziłam, że dziecko na niej pracuje. Nie wiem, czy ktokolwiek z państwa, gdy kupował komputer, czytał kiedykolwiek instrukcję obsługi. Mnie się to nie zdarzyło. Tymczasem dzieci w II klasie pracują nie na komputerze, nie za pomocą myszki. Tutaj właśnie jest myszka, tu jest strzałka, tu jest wszystko opisane, wszystko można przeczytać, dziecko może sobie pokolorować komputer, pokolorować myszkę, połączyć myszkę z komputerem. Tak wygląda edukacja informatyczna w polskiej szkole. (Głos z sali: Co to będzie?) To jest, szanowni państwo, tylko jeden podręcznik. Takie podręczniki są do klasy I, II, III, IV, V, VI. Podejrzewam, że na studiach informatycznych nie ma tylu publikacji do informatyki, co w szkole podstawowej. Szanowni państwo, mieliśmy w Polsce fantastyczną edukację przedszkolną. Mieliśmy naprawdę coś wspaniałego. Dzieci edukowały się w odpowiednich warunkach, poprzez zabawę. To, co dzisiaj się dzieje, to jest destrukcja systemu i regres intelektualny kolejnych roczników dzieci. Przed reformą dzieci w przedszkolach mogły uczyć się czytania i pisania. Wprowadzenie nowej podstawy programowej przez panią minister Hall w 2008 r. wyrugowało z podstawy dla przedszkoli naukę liter. Gdy spotkaliśmy się z panem premierem Tuskiem w grudniu poprzedniego roku i mówiliśmy mu o tym, był naprawdę szczerze zdziwiony, nie wierzył w to. Prosił obecną na tym spotkaniu panią Szumilas o wyjaśnienie, jak to się stało, że nie ma w podstawie programowej dla przedszkoli nauki liter. Destrukcja systemu, szanowni państwo, w imię czego? (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Tajne komplety to były, tak, za przyzwoleniem rodziców.) Tak, nauczyciele bardzo często organizują tajne komplety w przedszkolach. Bojąc się swoich dyrektorów, uczą dzieci w tajemnicy np. podstaw czytania. Jeszcze tylko jedna kwestia. Nasz projekt zakłada również wolny wybór w sprawie edukacji pięciolatków, żeby edukacja pięciolatków była prawem dziecka, a obowiązkiem państwa było zapewnienie miejsc dla tych dzieci, nie odwrotnie, nie żeby dziecko miało obowiązek stawienia się gdziekolwiek, byle gdzie, żeby tylko odhaczyć statystykę. Szanowni państwo, teraz wymienię kraje europejskie, w których nie ma obowiązku edukacji dziecka 5-letniego: Belgia, Czechy, Dania, Niemcy, Estonia, Hiszpania, Francja, Włochy, Litwa, Malta, Portugalia, Słowenia, Słowacja, Finlandia, Szwecja, Islandia, Liechtenstein, Norwegia. Tam dziecko 5-letnie ma prawo do edukacji, nikt go do tej edukacji nie zmusza. To, co obserwujemy w ostatnich latach, to jest - mam wrażenie - próba w ogóle zlikwidowania edukacji przedszkolnej. To, że zabrano w przedszkolach zajęcia dodatkowe, również jest krokiem w tym kierunku. Zajęcia dodatkowe w przedszkolach to było coś wspaniałego dla rodziców, bo oni mogli być spokojni o dzieci. One były w placówce, gdzie miały dobrą opiekę, dobre wyżywienie. Dzieci nie musiały być męczone wożeniem gdzieś po zajęciach w przedszkolu. Te zajęcia były bardzo tanie, to były najtańsze oferty na rynku. Dzieci uczyły się angielskiego, niemieckiego, karate, niektóre były wożone na basen, były zajęcia z tańca. To były przeróżne, bardzo ciekawe zajęcia rozwijające. Odebranie przedszkolom prawa do organizacji tych zajęć jest tak naprawdę okrojeniem oferty edukacyjnej tych przedszkoli. Pomysł, żeby nauczycielki przedszkola, które są świetnie wykształcone w swojej dziedzinie, ale nie są anglistkami, uczyły dzieci angielskiego, to jest, szanowni państwo, jakiś chory pomysł. Ja uczyłam się na studiach, że podstawą, jeśli chodzi o nauczanie małych dzieci, jest to, żeby osoba, która z nimi pracuje, była naprawdę dobrze przygotowana do tego, aby przekazywać im swoją wiedzę, bo dziecko chłonie każdy błąd nauczyciela, więc pomysł, żeby nauczycielki przedszkola uczyły dzieci angielskiego, jest naprawdę... Jeszcze tylko chciałabym wyjaśnić, że w naszym projekcie oczywiście jest punkt dotyczący przywrócenia zajęć dodatkowych w przedszkolach na wniosek rodziców. Rodzice chcą mieć prawo do tego, żeby wpływać na kształt edukacji w przedszkolu. Szanowni państwo, kolejna kwestia. Sześciolatki po opuszczeniu edukacji w klasach I-III trafiają do klasy IV. Tutaj naprawdę jest bardzo wiele głosów rodziców, którzy mówią, że dopiero wtedy zaczynają się prawdziwe schody, bo każdy nauczyciel jest skoncentrowany na swoim przedmiocie, na realizacji swojego materiału. Nie przeszedł żadnych szkoleń, jeśli chodzi o sześciolatki. Nie zastanawia się nad tym, czy dziecko ma następnego dnia klasówkę z innego przedmiotu, czy jest zmęczone, czy będzie do godz. 18 w szkole. On po prostu robi klasówki, sprawdziany, egzekwuje. Małe sześciolatki często są po prostu przez wiele miesięcy w takim szoku, że kończy się to na przykład tym, że otrzymują same tróje albo oceny mierne. Potem taki sześciolatek przechodzi do nowego, kolejnego etapu edukacyjnego, czyli do gimnazjum. Jeszcze na szczęście... To się za chwilę wydarzy, ale możemy sobie wyobrazić, co się będzie działo. Sześciolatki, które podczas całej swojej edukacji chciały doścignąć dzieci starsze, które chciały dorównać siedmiolatkom lepiej rozwiniętym, sprawniejszym, lepiej piszącym, rysującym, lepiej uczącym się wierszyków, teraz będą chciały doścignąć starsze dzieci w buncie. Kolejna kwestia, którą również zajmuje się nasz projekt obywatelski, to kwestia żywienia. Nawiązaliśmy współpracę z organizacją rodziców wrocławskich. Aktywni rodzice z Wrocławia robią akcję ˝Zdrowe żywienie małych wrocławian˝. Opowiedzieli nam o tym, jak to wygląda od kuchni, jeśli chodzi o żywienie dzieci. Przeanalizowali setki rachunków, faktur, przetargów na żywienie dzieci w szkołach i doszli do naprawdę bardzo smutnych wniosków. Mianowicie opis przetargu na chleb dla więźniów zajmuje pół kartki A4. To jest bardzo szczegółowy opis. Chleb ma być pachnący, równomiernie wypieczony, skórka chrupiąca, podano konkretny procent mąki żytniej, pszennej, razowej, rodzaj nasion itd. na połowie strony. To dla więźniów. Tymczasem w przetargu opis cateringu dla dzieci w szkole to jest po prostu jedno słowo - chleb. Oczywiście będzie to chleb najtańszy - można się tego domyślić. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: I catering.) O tym za chwilę. Pani minister Hall swego czasu z tej mównicy zachęcała samorządy do likwidowania stołówek, do likwidowania kuchni właśnie na rzecz cateringu. Jakie są skutki wprowadzenia cateringu do szkół? Póki była kuchnia, rodzic mógł prosić panią kucharkę, żeby np. nie dawała dziecku jabłek, mleka, bo ma ono alergię. W momencie kiedy pojawił się catering, po prostu on przyjeżdża. Na przykład we Wrocławiu czasami wygląda to tak, że jedna z wielkich firm cateringowych przywozi ugotowany makaron w wielkich torbach, który ocieka wodą, i po prostu ciach - jak dla świń. Tutaj przed chwilą była mowa o świniach. Rodzice z Wrocławia przyjrzeli się, jak wyglądają kwestie cateringu, jak wygląda procentowy podział, że tak powiem, pieniędzy, które oni wpłacają. Na przykład jeśli obiad kosztuje rodzica 10 zł, rodzic płaci za obiad 10 zł, to według informacji od firm cateringowych 6 zł to jest zysk, czysty zysk dla firmy cateringowej, za 4 zł ta firma musi opłacić transport, kucharzy i nakarmić dziecko. Wyobraźcie sobie państwo, jakie świństwa są w tych obiadach dla tych nieszczęsnych dzieci. Naprawdę to się w głowie nie mieści. To są zupki w proszku, to jest glutaminian sodu, to są po prostu jakieś obrzydliwe papki podawane na polisterynowych pojemnikach, które pod wpływem ciepła wydzielają toksyczne związki. Dzieci tego nie chcą jeść, są głodne w szkole. Mówię to jako matka dzieci, która wypisała dzieci z cateringu, bo po prostu one mówiły: To nie ma sensu, mamo, żebyś płaciła, bo tego nie da się jeść. Dzieci mają wysypki, bóle brzucha, uczulenia. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo dla tej pani.) (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Brawo, pani minister.) Przypominam jeszcze raz, że do szkół chcemy wysłać w tym roku dwa razy więcej pierwszaków niż zwykle. (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Po 30 osób w klasie.) To jest kolejny problem. Nikt o to nie zadbał, nie pomyślał o tym, że te dzieci przez tę nieszczęsną naukę zmianową będą spędzały w szkołach cały boży dzień. Tymczasem stołówki szkolne, jeśli w ogóle są, są przeładowane. Nawet na warszawskim Ursynowie, który przecież biedny nie jest, dziecko ma na zjedzenie obiadu kilka minut. Odsyłam państwa do prasy lokalnej. Dochodzi do kuriozalnych sytuacji. To jest opis szkoły nr 340 na Ursynowie pochodzący z ˝Gazety Wyborczej˝, pojawił się niedawno: ˝Dochodzi do kuriozalnych sytuacji, w których nauczyciele, chcąc zadbać o swoją klasę, ścigają się na korytarzach. By zająć lepsze miejsce w kolejce do stołówki, wyprowadzają dzieci tuż przed końcem lekcji.˝ Są szkoły, w których obiady tak naprawdę są wydawane dzieciom już w porze śniadania, bo jest takie przeładowanie. Jest 700 uczniów i 70 miejsc w stołówce. Inny opis z innej gazety: ˝Jedna z matek skarży się, że wysłała do szkoły świetnie ułożonego sześciolatka posługującego się nożem i widelcem, a po kilku latach spożywania przez dziecko obiadów w szkolnej stołówce zauważyła, że dziecko nabija mięso na widelec i obgryza je, łypiąc na boki, czy aby ktoś nie wypchnie go z krzesła˝. (Wesołość na sali, oklaski) (Głos z sali: ˝Miś˝.) ˝Miś˝, tak, to jest ˝Miś˝. Nasz projekt obywatelski zakłada, że rodzice wreszcie będą mieli w szkole coś do powiedzenia, bo dzisiaj jest tak, że przetarg z firmą kateringową podpisuje dyrektor szkoły albo wójt, a rodzice nie mają nic do powiedzenia. Oni muszą tylko płacić za obiady. Chcemy, żeby rodzic w szkole wreszcie miał coś do powiedzenia, żeby nie było tak, że rodzice mają tylko i wyłącznie robić bale charytatywne i zrzutki na różne drobne remonty, na papier do ksero czy na wyposażenie klas. Nasz projekt zakłada, że jeśli rada rodziców podejmie taką decyzję, to szkoła będzie musiała przywrócić kuchnię w szkole. (Oklaski) Ja wiem, że może to się niektórym osobom, oszczędzającym na żywieniu dzieci, nie spodoba. Niedawno, w ostatnich latach np. wiceprezydent Warszawy pan Paszyński, odpowiedzialny za edukację, najpierw przeznaczył miliony złotych na remonty stołówek szkolnych, a następnie przekazał je za bezcen ajentom. Był konkurs na to, która szkoła najwięcej zaoszczędzi na żywieniu dzieci. Te wyremontowane za grube miliony stołówki w szkołach, właśnie za radą pani minister Hall poszły w ręce ajentów. Ceny obiadów skoczyły 100% w górę, a jakość obiadów - 100% w dół. (Oklaski) Chcemy też, aby pochylono się nad standardami dowozu dzieci do szkół. Jeśli państwo wprowadza obowiązek edukacji sześciolatka, to musi wziąć pod uwagę, że to dziecko, mając obowiązek szkolny, do tej szkoły jakoś musi się dostać. Nie przez przypadek kodeks drogowy przewiduje, że po drogach samodzielnie może się poruszać dziecko 7-letnie. Sześciolatek musi iść z kimś dorosłym albo co najmniej z dzieckiem 10-letnim. Co mają zrobić rodzice, jeśli dziecko ma iść do szkoły np. na godz. 11 albo 13? Rodzice są wtedy w pracy, jak oni mają to dziecko zaprowadzić, jeśli np. świetlica w szkole urąga wszelkim standardom, jeśli żywienie w szkole wygląda tak, jak tutaj przed chwilą rozmawialiśmy? (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Stołówki zostały rozkradzione.) Dlatego... (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Wezwać kierowcę.) Tak, najlepiej dzieci wozić do szkoły taksówką. Niektórzy tak robią, ale nie wszystkich na to stać. Chcemy, żeby droga do szkoły nie mogła wynosić więcej niż 2 km i żeby to była droga z chodnikiem, szanowni państwo. Myśmy w ostatnich latach wydali miliony złotych na infrastrukturę. Ja czasami się przyglądam takim wspaniałym, epickim wiaduktom, które prowadzą z pola na pole, a wokół jest ścieżka rowerowa, która prowadzi od ściany do ściany albo od pola w las, ścieżka, po której nikt nie jeździ, bo tam się po prostu nie da jeździć na rowerach. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Marek Kuchciński) (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Dziki tam chodzą.) (Głos z sali: Dzikie zwierzęta.) Chyba właśnie dziki i żaby używają tych ścieżek rowerowych i tych wiaduktów. Zapraszam do wycieczki po naszym kraju. Dzieci do szkół chodzą czasami już nie poboczami, bo nawet poboczy nie ma. Chodzą do szkół, a obok jeżdżą tiry. Mamy prawo żądać bezpieczeństwa dla naszych dzieci. Nie można nakładać obowiązku edukacji na jeszcze młodsze dzieci w momencie, kiedy w Polsce, jak w Afryce, nie mamy chodników. (Oklaski) Chcemy, aby rada rodziców w szkole miała również prawo opiniowania w innych sprawach. Chodzi mianowicie o darmowy podręcznik, to, co się dzisiaj dzieje z tym podręcznikiem. (Poseł Anna Paluch: To jest porażka.) Szanowni państwo, przeczytam wam fragment opinii metodyka nauczania: Błędem rządowego elementarza jest brak strategii uczenia. Zagadnienia nie łączą się z sobą, a ich doświadczenie nie przydaje się dziecku w dalszej nauce, ponieważ to, czego nauczyło się wcześniej, nie jest wykorzystywane do poznawania kolejnych zagadnień. Autorki nie znają strategii uczenia dzieci i dlatego elementarz zawiera tematycznie pozornie powiązane ze sobą zagadnienia. W rzeczywistości jest zbiorem plakatów do zupełnie dowolnego wykorzystania. W związku z tym przedstawionego materiału nie można nazwać elementarzem. Pani Dorota Dziamska, która pisała tę opinię, światowej sławy metodyk nauczania, powiedziała, że u niej w Tesco, bo pod domem ma ten supermarket, też są takie publikacje z literkami i cyferkami, które można kupić za 2,99 zł. Wszystko się zgadza. Są tam miejsca na szlaczki itp. To jest ten poziom co rządowy elementarz. Żeby było jasne, szanowni państwo, nie tylko metodycy nauczania mówią o tym, że nie chcą pracować z tym bublem. Łódzkie ZNP przeprowadziło ankietę wśród nauczycieli w Łodzi, w której zapytało, czy nauczyciele powinni mieć możliwość wyboru podręcznika dla swoich uczniów. 137 nauczycieli biorących udział w tej ankiecie odpowiedziało ˝tak˝, a nikt nie odpowiedział ˝nie˝. Jak nauczyciele oceniają jakość pracy z uczniem z wykorzystaniem naszego elementarza? Aż 119 nauczycieli stwierdziło, że jakość nauczania się pogorszyła, i tylko 21 odpowiedziało, że pozostała na tym samym poziomie, nikt z nauczycieli nie stwierdził, że się poprawiła. Czy dostępne na rynku wydawniczym materiały ćwiczeniowe są spójne z treściami zawartymi w naszym elementarzu? 118 nauczycieli stwierdziło, że nie w pełni lub nie, a tylko 29 odpowiedziało, że tak. Biorąc pod uwagę to, że cały elementarz jest niespójny wewnętrznie, można powiedzieć, że jest w tym jakaś pokrętna logika. Czy proponowane nauczycielowi pomoce dydaktyczne w pełni zabezpieczają potrzeby ucznia? ˝Nie˝ - odpowiedziało 118 nauczycieli, ˝nie w pełni˝ - 29. I dalej, jak jest w Europie? Nie ma sensu tego czytać, bo właściwie praktycznie wszystkie państwa europejskie pozostawiają nauczycielom wolność wyboru podręczników. Brak autonomii jest tylko w Rosji, na Ukrainie i na Węgrzech, gdzie ostatnio wprowadzono rządowe podręczniki. A poza tym w cywilizowanym świecie pozostawia się wolny wybór nauczycielom. My, rodzice, dzisiaj upominamy się o ten wolny wybór. Nie chcemy, żeby nasze dzieci uczyły się z bubla, nie chcemy, żeby były dziećmi podwójnego eksperymentu edukacyjnego. (Oklaski) Na koniec, szanowni państwo, jeszcze taka anegdota. Niedawno w Norwegii wywiązał się konflikt pomiędzy monarchią a politykami, ponieważ norweski następca tronu książę Haakon i jego żona Mette-Marit postanowili przepisać dwoje swoich dzieci, 10-letnią Aleksandrę i 8-letniego Sverre, do szkoły niepublicznej. Były one w szkole publicznej, a oni postanowili przepisać je do szkoły prywatnej. I premier Norwegii pani Erna Solberg kategorycznie stwierdziła, że ona nigdy nie rozważała możliwości posłania swoich dzieci do szkoły prywatnej. Lider norweskiej Partii Pracy stwierdził, że decyzja księcia Haakona jest jasnym sygnałem odcięcia się od zwykłych ludzi. U nas jest inaczej. Pani Hall prowadzi na Pomorzu elitarną szkołę, która spija lukier z edukacji domowej, gdzie czesne wynosi ponad 1000 zł, gdzie, jak się mówi, jest naprawdę indywidualne podejście do ucznia. Stworzyła wspaniałą szkołę, nie wątpię, na podstawie przepisów, które sama napisała jako minister edukacji... (Poseł Anna Paluch: Konflikt interesów.) ...ułatwiając przejmowanie publicznych szkół przez podmioty prywatne, ułatwiając likwidację szkół. Ta masowa likwidacja szkół w ostatnich latach jest właśnie zasługą tej samej reformy wprowadzonej przez panią minister w 2009 r. (Oklaski) (Poseł Anna Paluch: Komisja etyki...) Szefowa gabinetu politycznego pani Lidia Krajewska woziła swego czasu dziennikarzy do swojej własnej pokazowej, niepublicznej szkoły. Pani minister Kluzik wyznała otwarcie w wywiadzie, że posłała dzieci do szkoły, która zmusza do myślenia i krytycznego oglądu świata, czyli do szkoły niepublicznej, w której czesne wynosi 1000 zł. Pan marszałek Sikorski posyła dzieci już nawet nie do szkoły prywatnej w Polsce, tylko do szkoły w Wielkiej Brytanii, co wyszło przy zupełnie innej okazji, ale nie wchodźmy w szczegóły. (Głos z sali: Podróże, podróże...) Przypomina mi się taki fragment: ˝Wiążą ciężary wielkie i nie do uniesienia, i kładą je ludziom na ramiona, lecz sami palcem ruszyć ich nie chcą˝. To jest fragment z Ewangelii według św. Mateusza o faryzeuszach. Dziękuję państwu serdecznie. (Długotrwałe oklaski, posłowie PiS wstają)