Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1636. Przedstawiciele Ministerstwa Rozwoju i samorządowcy są zgodni, że wdrażanie polityki spójności w perspektywie 2014-2020 jest zadaniem znacznie trudniejszym niż w poprzednim okresie programowania, tj. w latach 2007-2013. Zaproponowane rozwiązania, które mają uprościć procesy związane z wykorzystaniem funduszy unijnych, są wynikiem postulatów zgłaszanych przez instytucje i podmioty zaangażowane w wydatkowanie środków europejskich. Z szacunków Ministerstwa Rozwoju wynika, że w perspektywie 2014-2020 do samorządów może trafić ok. 100 mld zł, z czego ok. 65 mld w regionalnych programach operacyjnych. Projekt ustawy stanowi element tzw. konstytucji biznesu, która wraz z pakietem ˝100 zmian dla firm˝ ma sprzyjać rozwojowi przedsiębiorczości i innowacyjności. Jesteśmy przekonani, że projektowana ustawa przyczyni się do zmniejszenia obciążeń biurokratycznych potencjalnych beneficjentów, m.in. poprzez ograniczenie liczby dokumentów niezbędnych do uzyskania dofinansowania ze środków europejskich, które wnioskodawcy będą zobowiązani składać wraz z wnioskiem o dofinansowanie, i usprawni realizację projektów, co powinno przełożyć się na większe ich zainteresowanie wnioskowaniem o pieniądze unijne i wyższą jakość zgłaszanych projektów. W ramach przedłożonych przez Ministerstwo Rozwoju rozwiązań na szczególną uwagę zasługują zmiany w procedurach konkursowych. Poszczególne konkursy będą mogły być dzielone na rundy, co oznacza, że firmy, które nie zdążą złożyć wniosku konkursowego w danym terminie, będą mogły zrobić to w kolejnej rundzie. Będzie też możliwość poprawy wniosku. Instytucja prowadząca nabór skontaktuje się z wnioskodawcą z prośbą o dokonanie stosownych zmian, a wniosek nie zostanie odrzucony na wstępnym etapie. Ułatwieniem będzie zwolnienie wnioskodawców z obowiązku dostarczania dokumentów, które instytucja mogłaby uzyskać sama, jak np. zaświadczenia z urzędu skarbowego lub ZUS albo dane możliwe do pozyskania z powszechnie dostępnych rejestrów. Ograniczenie możliwości żądania od beneficjenta dokumentów, do których instytucja ma dostęp z urzędu, to de facto zmiana filozofii działania, gdzie ciężar wynikający z określonych przepisów, o ile tylko jest to możliwe, spoczywać będzie na podmiocie publicznym, a nie na podmiocie prywatnym. Przewidziano ponadto rezygnację z wytycznych programowych. Beneficjent, który podpisze umowę, będzie związany postanowieniami wyłącznie wytycznych wydanych przez ministra rozwoju i ministra finansów w ściśle wskazanym zakresie. Zniknie więc obowiązek analizowania dużej liczby dokumentów. Każdy wniosek o dofinansowanie projektu będzie w pierwszej kolejności oceniany w zakresie spełnienia warunków formalnych. Jeżeli instytucja stwierdzi, że we wniosku są braki, to wezwie wnioskodawcę do ich uzupełnienia i wniosek będzie mógł być skierowany do oceny merytorycznej. Dokumenty złożone do instytucji podczas postępowania konkursowego nie będą udostępniane publicznie, zapewni to ochronę wszystkich informacji zawartych we wnioskach składanych przez wnioskodawców. W ramach uproszczeń Ministerstwo Rozwoju proponuje powołanie instytucji rzecznika funduszy europejskich. Będzie on odpowiedzialny m.in. za gromadzenie wniosków i postulatów związanych z realizacją programów operacyjnych, które będą wpływały na usprawnienie systemu wdrażania. Instytucja rzecznika funduszy europejskich to ciekawa koncepcja, która może okazać się przełomem w relacjach projektodawców i beneficjentów z instytucjami realizującymi programy operacyjne. Ważne jest, że w projekcie ustawy dostrzeżono potrzebę budowy bardziej przyjaznego klientom nastawienia do instytucji i zaproponowano przestrzeń, w której podmioty prywatne mogą w sposób zorganizowany zgłaszać swoje zastrzeżenia do sposobu funkcjonowania danej instytucji oraz reguł przez nią wyznaczonych, a sama instytucja zobowiązuje się do ich rozpatrzenia w dobrej wierze. Projekt ustawy zawiera szereg przepisów, które mogą ułatwić przedsiębiorcom ubieganie się o dofinansowanie projektów i późniejszą realizację. Propozycje Ministerstwa Finansów poparte są analizą potrzeb i barier, jakie napotykają firmy starające się o środki unijne. Co bardzo istotne, w proponowanej nowelizacji interes beneficjentów został postawiony na pierwszym miejscu, przed interesem instytucji uczestniczących we wdrażaniu programów operacyjnych. (Dzwonek) W pełni popieramy propozycje zawarte w przedłożonym projekcie nowelizacji ustawy, uważając je za zgodne z rzeczywistymi potrzebami beneficjentów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni poprze przedmiotowy projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)