Mówca: Jarosław Górczyński
Data: 2012-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie zakresu obowiązywania Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka w sprawie angażowania dzieci w konflikty zbrojne, przyjętego dnia 25 maja 2000 r. w Nowym Jorku. Prawa dziecka wymagają szczególnej ochrony. W Polsce prawa dziecka są przedmiotem traktatów międzynarodowych, w szczególności Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. Z dokumentu opracowanego przez Ośrodek Informacji ONZ w Warszawie na podstawie dokumentów ONZ wynika, iż więcej niż 300 tys. dzieci poniżej 18. roku życia w ponad 30 krajach bierze aktywny udział w konfliktach zbrojnych. Niektóre z nich w chwili rekrutacji nie mają ukończonych nawet 10 lat. Na określenie udziału dzieci w wojnach stosuje się termin ˝wojny dziecięce˝. Więcej niż połowa wszystkich żołnierzy w wojnie domowej w Sierra Leone w 1999 r. nie miała 18 lat. Od 1985 r. do dziś przynajmniej 12 tys. dzieci zostało porwanych przez Armię Bożego Oporu w północnej Ugandzie. Dzieci zmuszane są do walki przemocą i torturami. W Kolumbii aż do 30% dzieci jest rutynowo rekrutowanych do grup partyzanckich i paramilitarnych. Szacuje się, że od 1990 r. na całym świecie ponad 1600 tys. dzieci zginęło w konfliktach zbrojnych. Jak podają źródła, dzieckiem żołnierzem jest każda osoba poniżej 18. roku życia, która jest członkiem rządowych bądź wspieranych przez rząd sił zbrojnych oraz innych regularnych bądź nieregularnych sił albo grup zbrojnych. Mimo silnego zaangażowania w walkę z problemem nieletnich żołnierzy, prowadzoną m.in. przez UNICEF i Amnesty International, rozmiary tego zjawiska są nadal ogromne. Współcześnie większość nieletnich żołnierzy werbowana jest pod przymusem. Dzieci porywane są z własnych domów, szkół, z ulic. Czasami najmłodsi zgłaszają się jako ochotnicy. Dzieci żołnierze wykorzystywane są jako żywe tarcze, szpiedzy, kurierzy, zwiadowcy. Często zmuszane są do zabijania. W obliczu konfliktów zbrojnych, biedy i ubóstwa wstąpienie w szeregi ugrupowań militarnych daje im jedyną możliwość przeżycia. W pełni zgadzamy się z art. 38 Konwencji o prawach dziecka, który zobowiązuje państwa strony do powstrzymywania się od rekrutowania do sił zbrojnych osób, które nie mają 15 lat. Polskie przepisy są nawet bardziej rygorystyczne, zgodnie z nimi bowiem do odbycia obowiązkowej i ochotniczej zasadniczej służby wojskowej mogą zostać powołane wyłącznie osoby, które ukończyły 18 lat. W tym kontekście ważne jest dokonanie przez Polskę zmiany deklaracji do Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka w sprawie angażowania dzieci w konflikty zbrojne. Ojciec Święty Jan Paweł II w orędziu wygłoszonym na obchodach 27. Światowego Dnia Pokoju w 1994 r. zaznaczył, iż ˝coraz więcej jest dzisiaj, niestety, chłopców i dziewcząt, a nawet dzieci, biorących udział w konfliktach zbrojnych. (Dzwonek) (...) Leży w interesie całego społeczeństwa, by ci młodzi ludzie odrzucili przemoc i weszli na drogę pokoju. Wymaga to jednak cierpliwej pracy wychowawczej, prowadzonej przez osoby, które szczerze wierzą w pokój˝. Dlatego też klub Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera rządowy projekt ustawy o zmianie zakresu obowiązywania Protokołu fakultatywnego do Konwencji o prawach dziecka w sprawie angażowania dzieci w konflikty zbrojne, przyjętego dnia 25 maja 2000 r. w Nowym Jorku. Dziękuję bardzo.