Mówca: Stefan Krajewski
Data: 2022-11-03 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści przedstawić stanowisko wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami, druki nr 2667 i 2712. WORD-y, których zasady funkcjonowania ustala Ministerstwo Infrastruktury, borykają się z coraz większymi problemami finansowymi. Jednak zamiast zwiększyć ich finansowanie, planuje się przerzucenie tego zadania na barki samorządowców. Co to oznacza dla województw? To kolejne wydatki, w przypadku których nie wskazuje się źródła finansowania. Nie daje się na to dodatkowych pieniędzy. Województwo mazowieckie będzie musiało wyłożyć nawet 17 mln zł rocznie, bo projekt ustawy nie zakłada przekazania sejmikom żadnych dodatkowych środków na ten cel. To jest niezgodne z konstytucją. Ten projekt przede wszystkim zdejmuje z ministerstwa - a nakłada na sejmiki - odpowiedzialność za ustalanie wysokości stawek za egzaminy na prawo jazdy i wynagrodzenia egzaminatorów. W efekcie oznacza to, że stawki te mogą być różne w poszczególnych województwach. Co najważniejsze, ustawa przerzuca na barki samorządowców odpowiedzialność finansową za WORD-y. Sejmiki mają przekazywać wojewódzkim ośrodkom ruchu drogowego dotacje celowe albo podmiotowe. Samorządowcy z całego kraju mówią w tej sprawie jednym głosem. Negatywne opinie dotyczące projektu ustawy wyraziły: Związek Województw RP, Konwent Marszałków RP oraz Związek Powiatów Polskich. Oczywiście te stanowiska nie docierają do rządu, do posłów, którzy ten projekt zgłaszają. Projekt ustawy nie określa źródła dochodów, w ramach których samorządy województw miałyby dofinansowywać działalność WORD-ów. Taki zabieg jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Z art. 167 ust. 1 i 4 jasno wynika, że zmiany w zakresie zadań i kompetencji powinny następować wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych. Brak zabezpieczenia środków oznacza zmniejszenie budżetów samorządów województw na realizację innych zadań. Stawki idą w górę, ale nie na tyle, by uratować WORD-y. Duże wątpliwości budzi również zapis dotyczący określenia przez samorządy województw wysokości opłat za egzaminy, przy czym ich maksymalna wysokość nie może przekroczyć poziomu, który od 2011 r. jest ten sam. To oznacza, że źródło problemu, czyli niedostosowanie wysokości stawek do obecnej sytuacji gospodarczej, pozostaje, a odpowiedzialność za ten stan rzeczy próbuje się po raz kolejny zrzucić na samorządy. Różne stawki za egzamin i różne stawki dla egzaminatorów mogą spowodować... Już w tej chwili mamy do czynienia z tzw. turystyką egzaminacyjną. Wybiera się ośrodek w tym mieście, po którym łatwiej się poruszać, a co za tym idzie, w którym zdającemu łatwiej po prostu zdać egzamin. Różnice w stawkach mogą spowodować, że z jednej strony taka turystyka będzie prowadzona, a z drugiej strony pojawi się konkurencja wśród województw. Każde będzie starało się ustalić stawki, które przyciągną jak najwięcej chętnych. Może też pojawić się nierówne traktowanie egzaminatorów. Co najważniejsze, żadne ze środowisk egzaminatorskich - ani egzaminatorzy skupieni w Krajowym Stowarzyszeniu Egzaminatorów, ani w Komitecie Egzaminatorów RP, ani w związkach zawodowych - nie popiera pomysłu dotyczącego ustalania poziomu wynagrodzeń przez sejmiki. Klub Koalicji Polskiej będzie głosował przeciwko. Po raz kolejny nie rozwiązujemy problemu systemowo, tylko próbujemy zrzucić to, co jest ciężkie, na samorządy (Dzwonek) i obarczyć je winą za wszystkie problemy. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)