Mówca: Bożenna Bukiewicz
Data: 2012-03-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tematem mojego dzisiejszego wystąpienia będzie: arabska wiosna - walka o demokrację i prawa człowieka. W grudniu 2010 r. rozpoczęły się protesty społeczne i konflikty zbrojne w krajach arabskich. Fala tych protestów przewinęła się przez większość krajów arabskich i północnej Afryki: Tunezję, Egipt, Algierię, Jemen, Liban oraz Syrię. Co leżało u podstaw tych protestów? Wiele czynników. Złożyły się na to: przyczyny ekonomiczne, bezrobocie, ograniczenie swobód obywatelskich, łamanie praw człowieka, dyktatura. Jednakże te protesty to przede wszystkim walka o godne życie i demokrację. Niezadowolenie społeczne rosło przez lata i wiemy, że rozpoczętych zmian nie da się powstrzymać, i słusznie. Dobrze, że kolejne kraje dorosły do demokracji. Dlatego też celem polskiej polityki zagranicznej powinna być solidarność i wsparcie dla tych wszystkich, którzy walczą na rzecz praw człowieka, wolności oraz demokracji. Ta solidarność to nasze zobowiązanie wywiedzione z naszego narodowego doświadczenia obejmującego walkę z reżimem, walkę o wolność i o godność. Prodemokratyczny kierunek zmian w świecie arabskim daje nam szansę odegrania roli przewodnika w zakresie tej transformacji ustrojowej. Naszym wręcz obowiązkiem jest dzielić się tym doświadczeniem. Jednakże podejmując jakiekolwiek działania, musimy pamiętać, że dążenia społeczeństw arabskich do demokracji, wolności i dobrobytu nie mogą być wyłączone z kontekstu kulturowego. Rewolucjoniści, na przykład w Syrii, wręcz domagają się bardziej zdecydowanych reakcji społeczności międzynarodowych, apelują o pomoc Unii Europejskiej. Polska powinna dążyć do tego, by Unia podejmowała wspólne decyzje polityczne w sprawie udzielenia wsparcia kształtującym się społeczeństwom obywatelskim w tych regionach. Musimy też pamiętać, że arabska wiosna niesie ze sobą szereg skutków, które bezpośrednio dotykają państwa Unii Europejskiej. Jednym z najbardziej dotkliwych skutków rewolucji jest chociażby ogromna fala imigrantów do państw Unii Europejskiej czy ryzyko związane z przesyłem ropy. Wydarzenia w krajach arabskich pokazują, jak rynek surowcowy zależny jest od międzynarodowych inwestorów podatnych na różne wydarzenia społeczno-polityczne. Dlatego też w interesie Polski, jak i całej Unii leży wsparcie tych przemian i ustabilizowanie tej sytuacji. Polska, będąc krajem, który zadał kres podziałowi Europy, posiada doświadczenie, które należy przekazać narodom wyzwalającym się spod reżimów autorytarnych. Patrząc na przeszłość, wiemy, jak duże znaczenie miało dla nas wsparcie zagranicy. Polska w swej polityce zagranicznej powinna zatem dążyć do tego, by wspierać budowę społeczeństw obywatelskich. Nie zapominajmy, że to wsparcie można organizować także za pośrednictwem swoich organizacji pozarządowych i wolontariuszy, i taką też rolę również powinniśmy proponować swoim partnerom w Unii. W tym miejscu warto wspomnieć o uchwalonej ustawie o współpracy rozwojowej, która polską pomoc rozwojową włączyła w obszar polityki zagranicznej. Ustawa ta pozwala stworzyć skuteczny mechanizm finansowy w ramach pomocy rozwojowej i utrzymać ciągłość działań. Daje również możliwość organizowania wieloletnich projektów pomocowych oraz projektów wielostronnych z udziałem Polski. Dlatego też przy wspieraniu przemian, jakie zachodzą w krajach arabskich, powinniśmy wykorzystywać wszystkie instrumenty, jakie daje nam ta ustawa. Udzielana pomoc to nie tylko misja, ale również obowiązek. Jednocześnie powinniśmy mieć na uwadze, że wsparcie i przyjęcie przez Polskę roli doradczej w arabskiej wiośnie ludów wzmocni naszą pozycję na arenie międzynarodowej. Dlatego nasza polityka powinna zmierzać w tym kierunku. Z uwagi na własne doświadczenia i sukces zapoczątkowany w 1989 r. możemy z pełną odpowiedzialnością podjąć się promocji demokracji i przemian demokratycznych w tych krajach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)