Mówca: Marek Kuchciński
Data: 2014-03-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Znaczy inicjatywy obywatelskiej, panie ministrze, tak? Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Radosław Mleczko: Inicjatywy obywatelskiej, tak. Te prace trwają. W związku z powyższym argumenty, jakie znalazły się w stanowisku rządu w odniesieniu do projektu poselskiego, wskazują przede wszystkim na pewien aspekt gospodarczy, to fakt, ale także na wartość tego kompromisu, który udało się osiągnąć kilka lat temu, jeśli chodzi o działalność placówek handlowych w dni świąteczne. Mówię o tym również z własnego doświadczenia. Wszyscy przyzwyczajaliśmy się do tej sytuacji, w której duże sieci w ten dzień są nieczynne, mniejsze sklepy czasem są otwierane, czasem nie, z moich obserwacji wynika, że niektóre sklepy otwierane są w niektóre święta, w inne święta są nieczynne, zmieniane są godziny otwarcia sklepów. Państwo poruszali tutaj wielokrotnie wątek europejski, mówili o podobieństwach oraz różnicach pomiędzy naszym systemem a rozwiązaniami, które funkcjonują w Europie. Pan poseł Szwed wprost pytał o to, czy w ostatnim czasie na forum europejskim problematyka dotycząca pracy handlu w dni świąteczne, w szczególności w niedziele, była podejmowana. W związku z tym chciałbym nawiązać do dyrektywy w sprawie niektórych aspektów organizacji czasu pracy, która reguluje kwestię dotyczącą również 7-dniowego okresu, minimalnego nieprzerwanego okresu odpoczynku i wiele innych spraw. Pierwotnie w art. 5 tej dyrektywy wskazywano, iż tygodniowy odpoczynek zasadniczo powinien przypadać w niedzielę, natomiast Europejski Trybunał Sprawiedliwości wykreślił to zdanie. Zatem w obecnej dyrektywie o czasie pracy nie ma rozstrzygnięcia odnośnie do dnia wolnego w niedzielę. Natomiast, jak pamiętam, przed kilku laty, kiedy na forum europejskim trwały dyskusje dotyczące zmian w dyrektywie o czasie pracy, w Parlamencie Europejskim pojawiały się pewne głosy co do tego, ale nie uzyskano większości. A więc to tyle, jeżeli chodzi o wątek europejski. Jeśli chodzi o mapę, którą państwo przedstawiali, to chętnie zapoznam się z nią szczegółowo, bo z daleka nie było wszystkiego dobrze widać, natomiast myślę, że ona taka jednoznacznie kolorowa nie jest. Z kolei jeżeli chodzi o rozwiązania w państwach europejskich, to oczywiście również prowadziliśmy związane z tym analizy. Choć co do zasady w większości z tych państw, które państwo tutaj wymieniali, obowiązuje zakaz pracy w niedzielę, to jednak występuje od niego wiele odstęp, czego możemy doświadczyć, podróżując po Unii Europejskiej i widząc, że jednak w wielu z tych krajów sklepy są otwarte. Chciałbym zwrócić uwagę na Francję, której przykład był tutaj przytaczany. Choć co do zasady praca w niedziele nie jest w niej dozwolona, to jednak istnieją od tego określone odstępstwa, stałe wyłączenia dla określonych sektorów, takich jak restauracje, kawiarnie, ale także niektóre typy sklepów, piekarni, masarni. Drugi rodzaj odstępstw to jest wyłączenie określone w układzie zbiorowym uwzględniające organizację pracy, zaakceptowane przez inspektora pracy, wreszcie wyłączenie dokonane przez prefekta lub burmistrza, zwłaszcza w dużych miastach. Paryż i okolice, Marsylia, Lille korzystają z takich rozwiązań. To tylko nieliczne przykłady. Jeśli chodzi o rozwiązania niemieckie, to też co do zasady można zgodzić się z tym, że obowiązuje zakaz handlu w niedziele, jednak również od niego istnieją pewne odstępstwa. Niedziele są traktowane tak samo jak święta państwowe i soboty. Przepraszam, tutaj mam informację dotyczącą Czech, tak że wprowadziłbym państwa w błąd. Ale na przykład przywoływana przez państwa Hiszpania nie ma rozwiązań dotyczących zakazu pracy w niedziele. Brakuje regulacji na poziomie krajowym, stosowne rozwiązania przyjmuje się na poziomie władz regionalnych. Skoro już przywołałem przykład Czech, to dokończę, bo z naszych informacji wynika, że jeśli chodzi o Czechy, to nie ma ograniczeń pracy w handlu w niedzielę. A więc myślę, że ta mapa na pewno musiałaby być nieco bardziej pastelowa. (Poseł Robert Telus: Czechy nie są...) Nie ma Czech na państwa mapie? (Poseł Robert Telus: Zielony.) Zielony. (Poseł Robert Telus: Blok wschodni, socjalistyczny.) W każdym razie uważam, że gdybyśmy dobrze i uważnie przeanalizowali wszystkie te rozwiązania, które są naprawdę sensownie konstruowane... Nieprzypadkowo zwracam tutaj uwagę na rolę związków zawodowych, które też odgrywają rolę przy decyzji władz regionalnych - państwo wspominali o tym, że w polskich samorządach także już się pojawiły pewne dyskusje czy nawet projekty uchwał związane z ograniczeniem handlu w niedziele - ale również na rolę inspektora pracy, czyli wielu podmiotów, które mogą mieć w toku ustaleń i konsultacji społecznych istotny wpływ na kształt podejmowanych decyzji. Dlatego uważam, że gdybyśmy wspólnie popatrzyli na tę mapę, właśnie tak starannie, to pewno tych kolorów byłoby więcej i nie wszystkie byłyby tak radykalnie różne. Jeśli chodzi zaś o kwestie również poruszone przez państwa, dotyczące tych zmian, które następują we współczesnym rozumieniu handlu, bo wydaje mi się, że na to też trzeba zwrócić uwagę, to pamiętajmy o tym, że Kodeks pracy przewiduje dziś wiele rozwiązań. Pan reprezentujący inicjatywę obywatelską wymienił je wszystkie, więc nie będę powtarzał. Ale przypomnę, że niedawno Wysoka Izba uchwaliła zmianę w Kodeksie pracy wprowadzającą dodatkową przesłankę umożliwiającą pracę w niedziele, wtedy kiedy świadczone są usługi transgraniczne z wykorzystaniem nowoczesnych technologii i wtedy kiedy te usługi są świadczone do krajów, w których dany dzień nie jest dniem świątecznym lub nie jest niedzielą. Mówię o tym również w kontekście tych dwóch interesujących wypowiedzi, które dotyczyły handlu w Internecie, dlatego że musimy zdawać sobie sprawę z tego, że prawdopodobnie już teraz, a może jutro, pojutrze, powinniśmy też zadać sobie to pytanie, dlatego że coraz większa część handlu przenosi się do Internetu, a jak wiadomo, Internet rządzi się innymi prawami czasu i przestrzeni, na co również warto zwrócić uwagę. Dziękuję za wszystkie głosy w tej dyskusji. Jeśli nie odpowiedziałem na wszystkie pytania, w szczególności te, które dotyczyły kwestii podatkowych i finansowych, odpowiedź taką otrzymają państwo na piśmie po konsultacji z ministrem finansów. Dziękuję.