Mówca: Sprawozdawca Grażyna Ciemniak
Data: 2015-08-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Sprawozdanie zawarte jest w druku nr 3788. Pierwsze czytanie projektu ustawy Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przeprowadziła w dniu 22 lipca tego roku. Komisja powołała podkomisję nadzwyczajną, która szczegółowo rozpatrzyła rządowy projekt ustawy, zawarty w druku nr 3677, na posiedzeniach w dniach 23 i 24 lipca i przedstawiła sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, która z kolei rozpatrzyła to sprawozdanie podkomisji w dniu 4 sierpnia tego roku. Chciałabym podkreślić, że projekt ustawy będący przedmiotem debaty ma na celu przede wszystkim wdrożenie przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej ocen oddziaływania na środowisko z dnia 16 kwietnia 2014 r. Projektowana ustawa wprowadza do krajowego porządku prawnego zmiany w postępowaniach dotyczących przedsięwzięć, w przypadku których jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Dotyczy to dużej grupy przedsięwzięć związanych z budową obiektów, takich jak drogi, koleje, budowle przeciwpowodziowe, a więc w dużej mierze inwestycji związanych z realizacją zadań publicznych. Do istotnych zmian, których w tym zakresie wymaga dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady, a są implementowane do przedmiotowej ustawy, należy wprowadzenie minimalnego czasu konsultacji ze społeczeństwem. Ten okres ulega wydłużeniu z dotychczasowych 21 dni do 30 dni. Projektowana ustawa wprowadza możliwość odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć z tzw. drugiej grupy, które w polskiej nomenklaturze są nazwane przedsięwzięciami mogącymi potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy organ dokonał ustaleń z inwestorem co do konieczności wprowadzenia urządzeń służących zabezpieczeniu środowiska. Tak więc będzie można zrezygnować z zajmującej dużo czasu procedury sporządzania raportu, w sytuacji gdy na wniosek inwestora organ wprowadza pewne obowiązki środowiskowe w toku prowadzenia inwestycji. Dotyczy to np. inwestycji kanalizacyjnych, w przypadku których z góry wiadomo, jakie trzeba zastosować warunki prowadzenia inwestycji, aby ją prowadzić w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska i zapewniający wysoki poziom ochrony środowiska. Projektowana ustawa wydłuża okres, w jakim można się ubiegać o wydanie decyzji inwestycyjnych na podstawie decyzji środowiskowej. Jest to wydłużenie z dotychczasowych 4 lat do 6 lat, a w przypadku przedsięwzięć realizowanych etapowo - z 6 do 10 lat, w zakresie możliwości korzystania z decyzji środowiskowej w celu ubiegania się o kolejne decyzje inwestycyjne. W projekcie ustawy proponuje się zamieszczenie definicji władz publicznych, która obejmuje obok organów administracji również Sejm, Senat, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa, zgodnie z konwencją z Aarhus i pełną transpozycją dyrektywy nr 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska. Należy wskazać, że Komisja Europejska wykazała niezgodność polskiego prawa z prawem Unii Europejskiej, ponieważ władza publiczna to nie tylko administracja, ale jest szerzej rozumiana, tak jak uwzględniono w projekcie ustawy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W trakcie prac komisji zostały wprowadzone poprawki legislacyjne mające na celu osiągnięcie spójności projektu ustawy z innymi pięcioma ustawami nowelizującymi ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Te ustawy są na różnych etapach procesu legislacyjnego: albo są przekazane do podpisu prezydenta, albo do Senatu. Wprowadzono te poprawki legislacyjne, aby uniknąć ewentualnych kolizji z ustawami, o których wspomniałam. Istotne jest to, że projektowana ustawa wejdzie w życie w dniem 1 stycznia 2017 r., z wyłączeniem przepisów wskazanych w art. 14, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy. Uchwalenie ustawy już dzisiaj jest bardzo istotne i potrzebne, aby dać przedsiębiorcom oraz podmiotom przygotowującym raporty dotyczące oddziaływania na środowisko, biorącym udział w postępowaniach dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, czas wystarczający do tego, aby przygotować się do zmienionych reguł postępowania w ramach oceny oddziaływania na środowisko, a przede wszystkim do zmienionego zakresu raportu. Istotne jest również to, że od 2017 r. wszystkie przedsięwzięcia będą badane pod kątem zgodności już z nowymi przepisami, a nieprzyjęcie nowych przepisów w terminie oznaczałoby, że od 2017 r. w przypadku przedsięwzięć nie można by się ubiegać o współfinansowanie ze środków europejskich. Komisja wprowadziła do projektu zawartego w druku nr 3677 również poprawki merytoryczne, które zostały zaopiniowane pozytywnie przez przedstawiciela rządu - ministra środowiska. Poprawka dotycząca zmiany 4. polega na dodaniu ust. 3 w art. 8 w brzmieniu: ˝Tryb udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie w odniesieniu do Sejmu i Senatu określają ich regulaminy˝. Jest to konsekwencja rozszerzenia definicji władz publicznych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady. Za takim rozwiązaniem przemawia art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, na co wskazało Biuro Analiz Sejmowych w opinii przygotowanej dla Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W art. 1 w zmianie 30. dodano ust. 1b i 1c, aby uzupełnić zmiany proponowane w projekcie, który pomija obowiązujące obecnie zastrzeżenie w odniesieniu do zakresu danych wymaganych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć związanych z działalnością polegającą na poszukiwaniu i rozpoznawaniu złoża węglowodorów metodą otworów wiertniczych lub wydobywaniu węglowodorów ze złoża tą metodą. Również w art. 1 w zmianie 60. dotyczącej art. 136a uzupełniono zapis dotyczący odpowiedzialności za naruszanie obowiązków określonych w decyzjach, m.in. w decyzji o pozwoleniu na budowę. W art. 3 w zmianie 7. nadano ust. 1 w art. 104a następujące brzmienie: ˝Park narodowy może sprzedawać nieprzydatne parkowi narodowemu nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne, zwane dalej 'lokalami'. Lokal sprzedaje się wraz z pomieszczeniami przynależnymi oraz prawem związanym z prawem własności lokalu˝. To oznacza, że bonifikata i sprzedaż będą dotyczyły nie tylko samych lokali, ale również nieruchomości gruntowych pod tymi lokalami. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wnoszę o przyjęcie przez Wysoki Sejm projektu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy jest zawarty w sprawozdaniu komisji w druku nr 3788. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)