Mówca: Beata Kempa
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie Mecenasie! Wysoka Izbo! Kiedyś Platforma Obywatelska miała billboardy, przypominamy sobie chyba to wszyscy: Nie róbmy polityki itd. Zapomnieli o jednym. (Głos z sali: Nie, absolutnie.) Nie róbmy polityki, likwidujmy sądy. Nie róbmy polityki, likwidujmy szkoły. Nie róbmy polityki, likwidujmy wszystko, co jest poza tabliczką: Warszawa. Wysoka Izbo! Polska nie kończy się na tabliczce: Warszawa. Dalej naprawdę mieszkają miliony Polaków, którzy chcą mieć takie samo prawo, w tym przypadku konstytucyjne prawo do sądu, i to nie tylko w sensie podmiotowym, przedmiotowym, ale przede wszystkim - ustrojowym. Dzisiaj dzieją się rzeczy... Właściwie one działy się na przestrzeni kilku lat. Obserwowaliśmy to, jakie są skutki. Są województwa. Jest takie zjawisko w województwie świętokrzyskim, gdzie na skutek decyzji, jeśli chodzi np. o wydziały pracy, obywatele mają drogę do sądu - ponad 100 km. Kto pojedzie upomnieć się o swoje prawa, będąc już czasami pozbawionym pensji, pozbawionym możliwości funkcjonowania? Kto? Ale czy kogoś w ministerstwie to interesuje? Dzisiaj mówił pan, pan przewodniczący Kalisz, o grze technicznej. Nie, panie przewodniczący, gra techniczna - tak, bo to, co pan zauważył, ja również zauważyłam i bałam się, że po 1 stycznia rzeczywiście obudzimy się już z zapaścią i niemożliwością skierowania jakiejkolwiek sprawy albo słaniem na Berdyczów. To jest gra polityczna, panie przewodniczący, głęboko przemyślana gra polityczna. Powiem państwu więcej: w tej grze politycznej tak naprawdę dość zręcznymi ruchami Donalda Tuska pan minister Gowin został ograny. Czym nazwać dzisiejsze zjawisko? Wszyscy przeciwko - chciałoby się powiedzieć - Platformie. Nie, wszyscy przeciwko ministrowi Gowinowi. Kilka słów na temat tej historii, tego, jak to się stało, żebyście państwo mieli tego świadomość. Bo to, że pan premier Donald Tusk... Jego również bezpośrednio obarczam odpowiedzialnością za to rozporządzenie, bo to rozporządzenie musiała oglądać i przyjąć Rada Ministrów. Mimo iż jest to rozporządzenie ministra sprawiedliwości, oni byli świadomi tego, co robią. Pewnie było tak, że może na początku funkcjonowania tego nowego-starego rządu pan premier zapytał: Jakie tam macie reformy? A pan minister Gowin, rozmawiając wcześniej ze swoim resortem, pewnie rozmawiał z takim jednym urzędnikiem - on dzisiaj tutaj siedzi, ale przez grzeczność nie powiem nazwiska, sprawca tego całego zamieszania. Tenże pan sędzia epatował tą reformą i pana ministra Ziobrę, i pewnie pana ministra Ćwiąkalskiego, i pana ministra Czumę, a na koniec - pana Kwiatkowskiego. Ten zręcznie już próbował z nim rozmawiać, bo mu kazał wyliczyć: To może, wie pan, powyżej 10 sędziów likwidujmy? I tak im wychodziło: raz sto trzydzieści kilka sądów, raz siedemdziesiąt kilka sądów. I tak, prawda, przerzucali sobie tę piłeczkę, a później to już był koniec kadencji i takich reform się nie robi, bo ludzie się mogą zbuntować i nie wybiorą. Pan minister Gowin nieopatrznie pochwalił się panu premierowi Tuskowi, a ten sobie to dobrze zapamiętał, bo gracz jest nie byle jakiej wody. (Wesołość na sali) I co sobie pomyślał pan premier Tusk? Przyda mi się bat na koalicjanta, bo to są posłowie Polski powiatowej, jak się należy, nie? Każdy z was jest z jakiegoś powiatu. (Poseł Jan Bury: Jak my również...) To, że swoich posłów z Polski powiatowej nie do końca szanuje, to jest insza inszość. W każdym razie znalazł się taki moment, panie przewodniczący Bury, że pan premier odkurzył, zawołał pana ministra Gowina: Podpisz, teraz jest ten moment. Mimo iż chyba nie bardzo pan minister Gowin chciał podpisać, to jednak nie chcę, ale muszę, jestem w tym rządzie. I zaczęła się awantura. I zaczęła się cała awantura. Tylko, proszę państwa, jak to się ma do poszanowania obywatela w naszym kraju, do jego poczucia stabilności? Jak on ma szanować państwo w tym zakresie? Bo przecież nie likwiduje to zaległości strukturalnych, bo te zaległości - jak słusznie tu któryś mój przedmówca powiedział - są, ale w dużych sądach. One też nie są zawinione. Trzeba tam wprowadzić zupełnie inne rozwiązania organizacyjne. Jest taki jeden projekt, dobry projekt, tu u nas w Sejmie. Warto go odkurzyć - tu apel do pani minister Kopacz - i szybko wnieść do komisji sprawiedliwości. To jest projekt, który mówi o tym, że tam, gdzie procedura nie wymaga, żeby strony stawiały się na rozprawę, wystarczy, że zarządzeniem prezesa sądu okręgowego odda się te sprawy innemu sądowi w tym samym okręgu, a ten orzeknie bardzo szybko w tej sprawie i już nie ma zaległości, i już jest to poczucie, że sprawa jest rozpatrzona szybko i bez nieuzasadnionej zwłoki. To wszystko można zrobić w świetle konstytucji i Prawa o ustroju sądów powszechnych. Trzeba tylko chcieć i nie robić polityki w tym sądownictwie. Teraz, szanowni państwo, trzeba jak najbardziej upraszczać procedury, zastanowić się, co z kognicją sądów, czy ona musi być aż taka rozbuchana, a także unowocześniać te sądy. Sądownictwo elektroniczne, nagrywanie rozpraw również ograniczy pewną patologię, na którą obywatele zwracają nam najczęściej uwagę. Ale, szanowni państwo, za chwilę będziemy to słyszeli, bo nie bez kozery ten punkt dotyczący informacji sądu o tej reformie jest po tym punkcie, będą wytoczone następujące działa. My już słyszeliśmy o nich w mediach. Proszę państwa, to jest front obrony prezesów. Kulturalnie powiem, bo powinnam powiedzieć mocniej, że się z tym nie zgadzam. Dlaczego? Dlatego, szanowni państwo, że jaki pan, taki kram. Przecież nadzór administracyjny nad prezesami ma minister sprawiedliwości. Jak narzeka, to ma instrumenty, żeby zrobić z tym porządek. Wreszcie, jeżeli mówimy o tym, że to ograniczy czy w jakiś sposób spowoduje, że będzie realizacja taniego państwa, a mamy kryzys, to jest to największa bzdura, jaką słyszałam. Te kilka dodatków prezesa czy nawet przewodniczącego wydziału to jest, szanowni państwo, żadna oszczędność, bo budżet wymiaru sprawiedliwości był budżetem niezagrożonym, 10-miliardowym niezagrożonym budżetem. Wcześniej łożyliśmy na te sądy. Przecież były potężne nakłady na ich unowocześnienie, na ich remodernizację. Dzisiaj to wszystko ma iść w błoto? Jeśli ktoś mi powie, że nie, bo pozostanie wydział zamiejscowy, to pozostaną te same koszty stałe. Jeśli pozostanie wydział zamiejscowy - wyobrażam sobie, wydział bez szefa - to hulaj dusza, piekła nie ma. A jak obywatel będzie się chciał poskarżyć jakiemuś żywemu prezesowi, to będzie musiał jechać ze 60 km dalej, żeby się poskarżyć, to mu się nawet droga do skargi wydłuży. Absolutnie nie ma tu żadnego racjonalnego uzasadnienia dla tej reformy. Jest to jakieś widzimisię. Ktoś coś chciał zrobić, miał przez wiele lat koncepcję, złapał ministra, który to kupił, do tego - premiera, który chciał pograć z PSL, i wyszło, jak wyszło. Ale przy okazji tej inicjatywy chcę powiedzieć o rzeczy fundamentalnej, bo za chwilę będzie wytoczone drugie działo. W tej Izbie szczególnie prawa strona mówiła, że jest układ pomiędzy burmistrzem, prezesem sądu a prokuratorem rejonowym. Remedium na to nie jest likwidacja sądu, bo to jest najbardziej, można tak powiedzieć, prymitywne rozwiązanie, jakie można było znaleźć w tej sytuacji. Jest projekt w Sejmie, kolejny proponuję do wzięcia, inne podejście do sądownictwa dyscyplinarnego sędziów i prokuratorów, zupełnie inne - odejście od korporacyjnego podejścia do tej kwestii. Można to wziąć, jeśli byłaby taka wola. Ten problem jest również bardzo szybko załatwiony. Wreszcie kadencyjność wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, bo prezes sądu - jedna, dwie kadencje, jedna i ta sama osoba, po czym przychodzi następna. Ale gdyby było tak z wójtem, burmistrzem, z komendantem Policji - z prokuratorem rejonowym już tak jest - gdybyśmy poszli dalej, to mielibyśmy problem ewentualnych zjawisk patologicznych w dużej mierze absolutnie ograniczony, bo tak trzeba walczyć z patologią, a nie - likwidować. I wreszcie oświadczenia majątkowe. To jest ciekawa kwestia. Tu również można mieć zupełnie inne podejście w tych kwestiach. Nie zgodzę się tylko na jedno. Oczywiście klub Solidarnej Polski absolutnie opowiada się za dalszymi pracami nad projektem. Rzecz jasna, do rozwagi komisji sprawiedliwości jest to, czy będzie powoływać podkomisję, czy będzie to pić i czekać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Moim zdaniem absolutnie nie ma takiej potrzeby, żeby czekać na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie. Ale nie zgodzę się z jednym. Wnioskodawca powiedział tutaj, że walczymy właściwie tylko o sądy rejonowe, mówimy o dwóch wydziałach: rodzinnym i karnym. Ale jeżeli, panie wnioskodawco, nie mówicie, że ma być wydział ksiąg wieczystych, to część waszego uzasadnienia legła w gruzach, bo uzasadniamy tam, że dlatego są potrzebne, że - tak jak zrozumiałam - powiat jest w centrum interesów życiowych każdego obywatela, a tak się stało (Dzwonek) po reformie z 1999 r. Ale te wydziały również są potrzebne. Już kończę, pani marszałek. Kwestia, o której chciałam powiedzieć, jest fundamentalna. Kolejny projekt trzeba natychmiast wziąć do przeprocedowania: przywrócenie stanu sprzed reformy z 2010 r. Sąd rejonowy powinien obligatoryjnie składać się z wydziału karnego, cywilnego, ale uwaga - również z wydziału rodzinnego, wieczystoksięgowego i wydziału pracy, nawet jeśli byłoby tam niewiele spraw. Przecież już dzisiaj tak jest, że jeśli sędzia ma mało spraw w wydziale rodzinnym, to orzeka również w cywilnym. Nie ma takiej sytuacji, że jest niezagospodarowany, to jest kompletna bzdura. Jeśli ktoś to mówi, to po prostu kłamie. I co się dzieje? Po 1 stycznia 2013 r. tą reformą zlikwidowane będą wydziały rodzinne. Proszę sobie wyobrazić sprawy dzieci, taki Pułtusk, pójdzie to do cywilnego, gdzie sędzia dostanie kolejny numerek, jak to mówią sędziowie w swojej nomenklaturze.