Mówca: Jacek Niedźwiedzki
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić o godz. 3.20 rano oświadczenie dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim. Projekt ustawy dotyczy zmian w zakresie stosowania języka polskiego przy pozyskiwaniu i użytkowaniu dokumentacji technicznej sprzętu wojskowego oraz procedurach wyboru projektów finansowanych ze środków europejskich. Obecnie obowiązujące przepisy nakazują, aby wszelka dokumentacja nabywana przez instytucje państwowe była sporządzana w języku polskim. Dotyczy to również dokumentacji technicznej sprzętu wojskowego, który obejmuje m.in. instrukcję obsługi, dokumentację konstrukcyjną, katalogi części czy warunki eksploatacji i utylizacji. Praktyka pokazuje jednak, że w przypadku nowoczesnych systemów, zwłaszcza lotniczych, podstawowym językiem dokumentacji jest angielski. Dokumentacja ta podlega certyfikacji przez władze kraju producenta i jest aktualizowana na bieżąco wyłącznie w tym języku. Tłumaczenie jej na polski nie tylko generuje koszty i opóźnia dostawy, lecz także rodzi ryzyko błędów interpretacyjnych i braku odpowiedzialności producenta za tłumaczenie. Resort obrony narodowej zwraca uwagę, że personel Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej jest systematycznie przygotowywany językowo do korzystania z dokumentacji w języku angielskim. Wymogi w tym zakresie są wpisywane w standardy kwalifikacyjne żołnierzy i pracowników cywilnych MON, dlatego ustawodawca uznaje za zasadne dopuszczenie odstępstwa od obowiązku tłumaczenia dokumentacji na język polski, o ile zamawiający uzna to za właściwe. Decyzja będzie podejmowana indywidualnie przy każdym zamówieniu, a zamawiający określi, czy dokumentacja ma być w całości, częściowo czy w ogóle tłumaczona. Rozwiązanie to ma zapewnić większą elastyczność, obniżenie kosztów, szybsze wdrożenie nowego sprzętu oraz bezpieczeństwo jej eksploatacji. Druga część projektowanych zmian dotyczy programów finansowanych z funduszy europejskich. Wprowadza się możliwości używania języka obcego, w szczególności angielskiego... Czy ja to czytałem czy nie? (Głos z sali: Nie.) (Poseł Marcin Józefaciuk: Teraz już tak.) Już człowiek zmęczony jest. Do tej pory brak podstawy ustawowej uniemożliwiał dopuszczenie takiej praktyki, mimo że wymaga jej międzynarodowy charakter wielu projektów oraz konieczność korzystania z zagranicznych ekspertów. Nowa regulacja pozwoli instytucjom na przeprowadzenie konkursów i ocenę wniosków w językach obcych, co zwiększy udział podmiotów zagranicznych, ułatwi współpracę międzynarodową oraz podniesie jakość oceny projektów badawczych i innowacyjnych. Zmiany mają charakter uzupełniający w zakresie obecnie obowiązujących przepisów i nie stoją w sprzeczności z prawem unijnym. Ustawa ma wejść w życie po 14 dniach od ogłoszenia, aby szybko umożliwić odstąpienie od kosztownych i zbędnych tłumaczeń oraz usprawnić procedury konkursowe w ramach funduszy europejskich. Projekt nie wpływa bezpośrednio na obywateli, przedsiębiorców czy grupy wrażliwe społecznie, a jego głównym celem jest zwiększenie efektywności procesów modernizacji wojska i poprawa konkurencyjności polskiej nauki i innowacji w wymiarze międzynarodowym. Podsumowując, celem ustawy jest dostosowanie przepisów do realnych potrzeb, umożliwienie armii korzystania z dokumentacji w języku angielskim - tam, gdzie jest to praktyczne i bezpieczne - oraz otwarcie polskich programów badawczych na międzynarodową współpracę poprzez dopuszczenie języków obcych w konkursach i ocenie projektów. Mając na uwadze powyższe, Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera przedmiotowy projekt. Dziękuję, dobranoc, a nawet dzień dobry. (Oklaski)