Mówca: Elżbieta Rafalska
Data: 2012-04-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani poseł, pewnie w 1998 r., kiedy była pani członkiem Unii Wolności, z takim samym przekonaniem i z taką silną argumentacją przekonywała pani wtedy Polaków do tamtej reformy emerytalnej. (Oklaski) Reformy, w której Polaków oszukano. (Głos z sali: Brawo!) Oszukano. I ja dałam się na tę reformę nabrać. (Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: A ja nie.) Bo nie wierzyła pani w reformę. Wstyd się dzisiaj przyznać. Była pani posłem, wybrała pani inny system, a Polaków przekonywała pani do wybrania zreformowanego systemu emerytalnego. To jest obłuda, taka była obłuda. (Głos z sali: Oszustwo.) Ja uwierzyłam w tę reformę, w to, co mówiła pani poseł Bańkowska, w trwałość systemu, w rynkowość systemu, w to, że moje składki emerytalne będą dobrze inwestowane, że mam szansę na dziedziczenie kapitału, że mam szansę na emeryturę małżeńską. Co zostało z tego kota w worku? Dzisiejsza reforma, która jest kolejną próbą naprawienia i cerowania tamtej reformy emerytalnej. Raz Polaków oszukano, więcej Polacy nie dadzą się na to nabrać. Dzisiaj rząd nie proponuje żadnych fantastycznych rozwiązań, pani poseł, bo za chwileczkę będziemy kolejny raz wydłużać wiek emerytalny, bo te świadczenia w systemie kapitałowym zawsze będą niskie. Rząd proponuje kolejną karkołomną reformę emerytalną, niezrozumiałą dla wielu Polaków. Kiedy czyta się treść ustawy i uzasadnienia, to wiele rzeczy jest tam trudnych do wyjaśnienia. Ta ustawa jest społecznie nieakceptowana. Proponujecie reformę, która jest wypadkową koalicyjnych sporów, w których targowano się bardziej dla kapitału politycznego niż dla ludzi. Dzisiaj PSL stroi się w piórka i udaje, że nie jest razem z rządem. Niezwykle trudną materię emerytalną, wymagającą spokojnego procedowania i wystarczająco długich konsultacji społecznych, rząd chce przyjąć w ekspresowym tempie. Ten druk na stronach sejmowych znalazł się 20 kwietnia, to naprawdę jest hazardowe tempo. Jak to skomentował któryś z członków Platformy Obywatelskiej, któryś z polityków, chodzi o to, żeby te wszystkie niepowodzenia wziąć na klatę, a potem jakoś to będzie, ale mam wrażenie, proszę państwa, że tym razem nie będzie, nie tym razem. 79 Polaków jest przeciwko podniesieniu wieku emerytalnego. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: 79%) 79% Polaków jest przeciwko podniesieniu wieku emerytalnego, a 86% nie popiera podwyższenia wieku emerytalnego. Ludzie czują się oszukani tamtą reformą i dzisiaj ciągle nie wiedzą, na jakie świadczenia mogą liczyć, jaka będzie stopa zastąpienia, ile dostaną emerytury, czy będzie to 1/3, czy 1/4, czy 1/5 ostatnich zarobków. Może znowu kolejny rząd powie, że czegoś nie przewidział, że czegoś nie uwzględnił, że prognozy się nie sprawdziły i być może 67 lat to jest za mało, żyjemy dłużej, może 70, a może 75, panie pośle. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: 100 lat.) Rząd jak zwykle wie, co jest dla nas lepsze, co jest dobre, nikogo nie słucha, odrzucił możliwość przeprowadzenia referendum. Rząd liczy się tylko z argumentami finansowymi, bo wprowadzone zmiany powinny przyczynić się do poprawy oceny sytuacji finansów publicznych przez rynki finansowe oraz poprawić ocenę wiarygodności kredytowej Polski. To jest cel dla państwa najważniejszy. Cała reszta i sytuacja emeryta jest mniej ważna. Rząd nie wyjaśniał, nie tłumaczył Polakom reformy. Znalazł po prostu parlamentarną większość i uznaje, że sprawa jest wystarczająco załatwiona. PSL swoje ugrał, a Ruch Palikota rozdaje dzisiaj w Sejmie mandarynki po briefingu ˝Mandaryna i Palikot˝, a ta Mandaryna to taka sama iluzja, jak emerytury. Prawo i Sprawiedliwość od samego początku dyskusji o wydłużeniu wieku emerytalnego mówiło wyraźnie ˝nie˝ tej propozycji, mówiliśmy ˝nie˝ przymusowi pracy, ˝tak˝ dobrowolności i ˝tak˝ elastycznym rozwiązaniom, ˝tak˝ dla wyboru, w tym dla wyboru otwartych funduszy emerytalnych. Pani poseł, to nie jest tak, że ludzie nie chcą pracować. Ludzie nie mają pracy. Nie wszyscy lubią pracę, często jest tak, że po prostu muszą pracować, żeby zaspokoić podstawowe potrzeby. Nie każdy ma to szczęście, że może wykonywać swój zawód z pasją, i komfortowe warunki, że może wykonywać pracę na stanowisku akademickim do 75. roku życia czy nawet dłużej. Chcemy pracować bez ustawowego przymusu, bo ten przymus w przypadku kobiet naprawdę drastycznie się wydłuża. Skok o 7 lat to jest naprawdę zasadnicza zmiana. Polskie kobiety i tak pracują więcej niż inne Europejki. 14 lat po jednej reformie chcemy zmieniać system emerytalny. Niedawno część kobiet... (Poseł Magdalena Kochan: Nie zmieniamy.) Zmieniamy, zmieniamy niektóre z tych zasad. Czy dla pani wydłużenie wieku emerytalnego nie jest zmianą systemu emerytalnego? Czy odłożenie w czasie wypłaty emerytur okresowych do czasu zrównania wieku z mężczyznami, co miało się stać 1 stycznia 2014 r., w związku z wypłatą dożywotnich emerytur kapitałowych, to nie jest zmiana systemowa? Oczywiście, że to jest zmiana systemowa. Koronny argument jest taki, że dłuższa praca kobiet spowodowana jest tymi niskimi świadczeniami. Proszę państwa, co wynika z tych danych? W 2040 r., a więc mówię o tym ostatnim okresie dojścia do wieku emerytalnego kobiet, czyli 67 lat, a więc za 28 lat, dzięki wydłużeniu wieku o 7 lat, emerytura będzie wynosiła 3400 zł. To będzie po 28 latach czekania na tę emeryturę, więc można sobie porównać też realną wartość. Myślę, że za chwileczkę będziemy znowu mieli problemy z emeryturami minimalnymi. Emerytura to nie jest łaska, to nie jest jałmużna państwa, chociaż takie przekonanie w Polakach rząd wytrwale buduje. To jest zobowiązanie nowoczesnego państwa wynikające z przyjętych wcześniej zobowiązań. (Oklaski) Państwo ustala reguły, przyjmuje obowiązek i jest gwarantem wypłacalności składek. System emerytalny jest systemem zabezpieczenia społecznego, a nie systemem pomocy społecznej. Nie po to są wypłacane emerytury, nie po to ludzie odkładają na emeryturę, żeby stawali w kolejce do pomocy społecznej. Dzisiaj dowiedzieliśmy się - nie wiedziałam tego wcześniej, panie profesorze, bo jakoś nigdzie się to nie przewijało - że gdyby nie wydłużenie wieku, to około 50% emerytów z tego systemu kapitałowego nie spełniłoby warunku osiągnięcia minimalnej emerytury, bo takie są gwarancje, tak wynikało z tamtego systemu. To najlepiej pokazuje kluczowe błędy tamtego systemu i oddaje skalę problemu. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Skalę oszustwa.) Teraz ostatnia rzecz, którą chcę poruszyć, czyli te emerytury częściowe, wskazywane nawet jako działanie osłonowe, chociaż działanie osłonowe wypłacane z kapitału emerytalnego to też jest jakieś novum, bo zawsze mi się wydawało, że działanie osłonowe powinno być finansowane ze strony państwa. Korzystanie z tej częściowej emerytury obniży przyszłą emeryturę, wypłacaną w pełnym wieku emerytalnym. Tak naprawdę jest to taka pozorna pokusa, bo to uszczuplenie kapitału spowoduje, że osoba, która wcześniej korzysta z emerytury częściowej, tak naprawdę dożywotnio będzie miała już bardzo niskie świadczenie. Wydaje mi się, że to jest po prostu propozycja na swój sposób bezczelna, bo chcemy wysłać ludzi na świadczenie w kwocie 200-300 zł, bo tam nie ma spełnionego warunku minimalnego świadczenia. Myślę, że to nie jest poważna propozycja. Proszę nie usprawiedliwiać tego podobieństwem rozwiązań w innych systemach, w innych krajach Unii Europejskiej, ponieważ musielibyśmy się wtedy odnieść do wysokości świadczenia, a nie do sposobu jego naliczania. Myślę, że to są te argumenty, które przekonują nas jeszcze bardziej do tego poglądu, który Prawo i Sprawiedliwość prezentowało od samego początku, że to jest z gruntu niekorzystne dla Polaków rozwiązanie systemowe, zapominające o Polakach. Nie proponuje się rozwiązań ważnych dla rynku pracy, ważnych dla polityki prorodzinnej, rozwiązań systemowych, prospołecznych, dlatego będziemy przeciw. (Oklaski)