Mówca: Marcin Grabowski
Data: 2025-11-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, druk nr 1886. Szanowni państwo, mówimy dzisiaj o rozwiązaniach, które bezpośrednio dotkną jedną z najbardziej wrażliwych grup społecznych, osób z niepełnosprawnościami oraz ich rodzin. To ludzie, którzy każdego dnia zmagają się z ograniczeniami zawodowymi, architektonicznymi, mentalnymi i administracyjnymi. To rodzice walczący o rehabilitację dziecka, to osoby dorosłe, które chcą pracować i być aktywne, ale zderzają się z licznymi przeszkodami. Prawo i Sprawiedliwość od lat traktuje politykę wobec osób z niepełnosprawnościami jako fundament polityki społecznej państwa. Naszym punktem odniesienia jest zawsze dobro osób z niepełnosprawnościami, stabilność systemu oraz realność proponowanych rozwiązań. Projekt, który dziś omawiamy, przewiduje m.in. możliwość realizacji programów zatwierdzanych przez Radę Nadzorczą PFRON, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, oraz zawierania umów na okres dłuższy niż rok. Na poziomie ogólnym oznacza to próbę wprowadzenia większej stabilności finansowania działań na rzecz osób z niepełnosprawnościami, wykorzystania środków zewnętrznych oraz planowania programów w dłuższej perspektywie czasowej. W ostatnich latach udało się w Polsce zbudować system, który daje wielu osobom z niepełnosprawnościami realną szansę na aktywność zawodową i społeczną. Centralną rolę odgrywa tu Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a jego działanie uzupełniają liczne instytucje i organizacje zaangażowane w rehabilitację, aktywizację oraz wsparcie osób z niepełnosprawnościami. To one współtworzą sieć pomocy, na której opiera się codzienne funkcjonowanie setek tysięcy rodzin. Każda zmiana w tym systemie musi być przygotowana z najwyższą starannością, z chirurgiczną precyzją. Jedno źle skonstruowane rozwiązanie, jedna luka w przepisach, jedno opóźnienie w przekazywaniu środków może oznaczać poważne problemy organizacyjne podmiotów niosących pomoc, a w konsekwencji zaburzenie ciągłości wsparcia i rehabilitacji. Dlatego konieczne jest, aby nowe przepisy były czytelne, stabilne i wprowadzające dialog z tymi, którzy na co dzień odpowiadają za funkcjonowanie systemu. Polityka wobec osób z niepełnosprawnościami nie może być obszarem księgowych oszczędności. Musi pozostać jednym z priorytetów państwa. Jako Prawo i Sprawiedliwość deklarujemy wprost: będziemy popierać rozwiązania, które poprawią dostęp do rehabilitacji, pracy i przyniosą wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami. Będziemy zgłaszać poprawki wszędzie tam, gdzie projekt niesie ryzyko pogarszania ich sytuacji. Będziemy patrzeć rządowi na ręce, aby zadane nowe przepisy nie stały się pretekstem do oszczędności kosztem najsłabszych. Dobro osób z niepełnosprawnościami powinno być obszarem ponadpartyjnego porozumienia. Możemy różnić się w sprawach podatków, polityki energetycznej czy innych kwestii gospodarczych, ale w odniesieniu do osób z niepełnosprawnościami powinniśmy mówić jednym językiem, językiem szacunku, odpowiedzialności i solidarności. Dlatego zwracam się dziś do rządu: traktujcie ten projekt nie jako techniczną korektę ustawy, ale jako element szerszej strategii polityki społecznej. Wysłuchajcie głosu środowisk osób z niepełnosprawnościami, organizacji pozarządowych i samorządów, zanim ostateczny kształt ustawy zostanie uchwalony. Zapewnijcie, że żaden dotychczasowy program rehabilitacyjny nie zostanie osłabiony lub przerwany w wyniku tych zmian i zagwarantuje stabilność finansowania i przejrzyste zasady jego przyznawania. Do osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin chcę natomiast powiedzieć jasno: tak jak broniliśmy waszych praw i podnosiliśmy poziom wsparcia, tak dziś z ław opozycji będziemy równie zdecydowanie reagować na każde rozwiązania, które mogłyby waszą sytuację pogorszyć. Będziemy obecni na każdym etapie prac nad tą ustawą, zgłaszając uwagi i poprawki, które mają na celu ochronę waszych interesów. To stanowisko jest zapowiedzią aktywnego udziału klubu Prawa i Sprawiedliwości w dalszych pracach nad tym projektem. Naszym celem jest, aby ostateczny kształt ustawy realnie służył osobom z niepełnosprawnościami, wzmacniał istniejący system wsparcia i tworzył warunki do dalszej jego rozbudowy, a nie jedynie dobrze wyglądał w prezentacjach i wystąpieniach prasowych. Polska ma być państwem, w którym nikt z powodu choroby, wypadku czy wady wrodzonej nie zostaje pozostawiony sam sobie. To jest miara naszego człowieczeństwa i dojrzałości (Dzwonek) państwa. Jako Prawo i Sprawiedliwość tę miarę przykładamy do każdej decyzji podejmowanej w tej Izbie i w tej sprawie będziemy konsekwentni. Poprzemy projekt w głosowaniu. Dziękuję. (Oklaski)