Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2024-05-15 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Trzeciej Drogi - PSL przedstawić stanowisko klubu w odniesieniu do ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw, które są zawarte w druku sejmowym nr 342. Po raz kolejny pochylamy się nad nowelizacją ustawy pierwotnej, która została przyjęta przez Wysoką Izbę 12 marca 2022 r. Była to ustawa - i obecnie również ta, nad którą się pochylamy - dotycząca pobytu obywateli ukraińskich na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którzy w wyniku działań wojennych na swoim terytorium uciekli na terytorium naszego państwa, szukając ochrony i domu. Szanowni Państwo! Ustawa, nad którą dzisiaj się pochylamy, dotyczy okresu obowiązywania ochrony tymczasowej dla obywateli Ukrainy, którzy w wyniku wojny zostali zmuszeni do opuszczenia kraju. Zostanie on przedłużony do 30 września 2025 r. Jednocześnie nowe przepisy dostosują obowiązujące prawo do zmieniających się również potrzeb obywateli Ukrainy, jak również do wszystkich wyników kontroli, które sygnalizowane były w ramach prowadzonych procedur zarówno przez urzędy wojewódzkie, jak również przez inne instytucje i które dotyczą obywateli, którzy przebywają na terytorium państwa już ponad 2 lata. Najważniejsze rozwiązania tej ustawy dotyczą obowiązywania ochrony tymczasowej dla obywateli. Ten obowiązek zostanie przedłużony z 30 czerwca 2024 r. do 30 września 2025 r. Oznacza to, że pobyt obywateli Ukrainy, którzy uciekają przed wojną, będzie legalny do 30 września 2025 r. Jednocześnie od przyszłego roku możliwa będzie zmiana statusu pobytu obecnej ochrony tymczasowej na pobyt czasowy na okres 3 lat. Od lipca 2024 r. zmieni się system wsparcia dla obywateli Ukrainy. Zostanie zmienione finansowanie pomocy związanej z zakwaterowaniem i wyżywieniem uchodźców z Ukrainy będących w szczególnie trudnej sytuacji. Będzie możliwe jedynie na podstawie podpisanej umowy z właściwym wojewodą lub samorządem działającym na polecenie wojewody. Zmienią się zasady udziału w kosztach pobytu i wyżywienia w ośrodkach zbiorowego zakwaterowania, tak aby pobieranie należytych dopłat było bardziej efektywne, niż było to do tej pory. Nie zostanie przedłużone świadczenie pieniężne związane z rekompensatą kosztów pobytu i wyżywienia uchodźców wojennych ponoszonych przez właścicieli lokali prywatnych. Wygaszone zostanie wsparcie finansowe w wykonywaniu fotografii do dokumentów oraz jednorazowego świadczenia pieniężnego w wysokości 300 zł. Wprowadzony zostanie obowiązek szkolny dla dzieci obywateli Ukrainy. Z realizacją tego obowiązku powiązane zostanie świadczenie 800+, począwszy od roku szkolnego 2025/2026. Ochroną tymczasową zostaną objęte dwie dodatkowe kategorie cudzoziemców - małoletnie dzieci obywateli Ukrainy oraz małoletnie dzieci małżonków obywateli Ukrainy, które nie posiadają obywatelstwa ukraińskiego. Umożliwione zostanie świadczenie również usług psychologicznych na rzecz ukraińskich obywateli przez przebywających w Polsce obywateli Ukrainy, którzy posiadają wykształcenie w tym zakresie. Tak jak tutaj również zostało wspomniane, Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych na swoim posiedzeniu przyjęła kilka poprawek o charakterze redakcyjno-legislacyjnym, jak również odniosła się w swoich dyskusjach do kodów źródłowych aplikacji mObywatel oraz do właściwego poziomu minimalnego wynagradzania za pracę dla obywateli Ukrainy przebywających na terytorium naszego państwa. Wysoka Izbo! Mój klub, ugrupowanie PSL - Trzecia Droga poprze ten projekt ustawy. Bardzo dziękuję.