Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2013-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przyjaciele Płocczanie siedzący na galerii! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz niektórych innych ustaw z druku nr 1881. Dla Polski w nowej perspektywie budżetowej w latach 2014-2020 przewidziano z unijnej kasy ponad 105 mld euro, z czego prawie 73 mld euro na politykę spójności wyrównującą różnice w rozwoju regionów. Środki te mogą być ostatnimi tak dużymi środkami Unii Europejskiej do wykorzystania. Będzie można je zainwestować m.in. w badania naukowe, nowe połączenia drogowe, transport przyjazny środowisku, rozwój przedsiębiorczości. Nowa perspektywa budżetowa Unii Europejskiej będzie stanowić dla wszystkich Polaków szansę na dalszą modernizację kraju, poprawę jakości życia obywateli. Być może jest to ostatni tak duży budżet Unii. Nie można tej szansy nie wykorzystać. W celu odpowiedniego zagospodarowania tak ogromnej ilości środków potrzebne są odpowiednie narzędzia prawne, dzięki którym nie powinna zmarnować się żadna złotówka. Omawiany dzisiaj przez nas projekt tworzy właśnie takie ramy systemowe, dzięki którym wprowadzimy podstawy prawne służące opracowaniu nowego okresu programowania Unii Europejskiej. Będziemy opierać się na trzech zasadach. Pierwsza to zasada zorientowania na rezultat. Oznacza to konieczność przyjęcia rozwiązań oraz projektowania interwencji środków z budżetu Unii Europejskiej w sposób zapewniający najbardziej efektywne ich wykorzystanie. Druga zasada to zasada zintegrowanego podejścia terytorialnego. Chodzi tu o integrację i komplementarność działań podmiotów publicznych wobec różnego typu terytoriów. Trzecia to zasada partnerstwa. Oznacza to stałą współpracę między administracją rządową, samorządem terytorialnym, partnerami społecznymi i gospodarczymi oraz organizacjami pozarządowymi. Współpraca pomiędzy wskazanymi podmiotami warunkuje tworzenie korzystnych programów. Wielka rola i odpowiedzialność po przyjęciu tej ustawy spoczywać będzie na pani minister rozwoju regionalnego, od wczoraj pani premier. (Poseł Izabela Kloc: A gdzie jest?) Jeszcze nie premier. (Poseł Anna Paluch: Gdzie jest?) Właśnie to ministerstwo będzie prowadzić działania służące przygotowaniu nowego okresu programowania. W jego kompetencjach znajdzie się opracowanie dokumentów programowych Unii Europejskiej, wykonywanie zadań państwa związanych z funduszami strukturalnymi i Funduszem Spójności, inicjowanie i prowadzenie polityki rozwoju, a także koordynowanie i realizacja procesu ewaluacji polityki rozwoju. Aby umożliwić szybkie wykorzystanie pieniędzy z nowego budżetu Unii, do ustawy wprowadzono definicje dokumentów programowych: umowy partnerstwa i programów służących jej realizacji. Umowa partnerstwa stanowi kluczowy dokument, który tworzy podstawy prawne w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności. Wprowadzono także istotny nowy instrument koordynacji działań administracji rządowej i samorządowej - kontrakt terytorialny. Kontrakt stanowi umowę między rządem a samorządem określającą cele i inwestycje priorytetowe dla rozwoju kraju i województwa. Należy podkreślić, że projekt reguluje wyłącznie przygotowanie dokumentów niezbędnych do zaprogramowania nowej perspektywy, natomiast aby wdrożyć, mówiąc inaczej, wykorzystać środki, będą potrzebne odrębne regulacje. Jako wieloletni samorządowiec muszę zwrócić uwagę na przepisy dotyczące polityki miejskiej. Krajowa polityka miejska musi być uzgadniana i koordynowana z regionalnymi politykami miejskimi i odwrotnie. Proces ten powinien stanowić naturalne pole współpracy rządu i samorządu. Uważam, że te kwestie powinny być szczegółowo doprecyzowane podczas prac w komisji. Akceptacja kierunku zmian nie jest jednak równoważna z przychylnością wobec wszystkich rozwiązań zaproponowanych w przedłożonym projekcie. Przypomnijmy, że projekt ten wzbudził duże kontrowersje na posiedzeniu Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Dotyczyły one zwłaszcza... (Poseł Izabela Kloc: To prawda.) Proszę? (Poseł Izabela Kloc: To prawda.) ...nadmiernych uprawnień przyznawanych samorządom województw, a zwłaszcza zarządom. Jako przewodniczący sejmowej komisji samorządu terytorialnego jestem szczególnie uczulony na obawy wyrażane przez korporacje samorządowe, w tym korporacje szczebla lokalnego. Uważam zatem za niezbędne przeprowadzenie w ramach dalszych prac wnikliwej analizy, na ile zaproponowane rozwiązania odzwierciedlają zasadę równoważenia uprawnień decyzyjnych poszczególnych organów władzy publicznej, w szczególności czy odpowiedni wpływ na kształt programów operacyjnych będą miały nie tylko województwa, lecz również gminy i powiaty, a także czy dostatecznie ważną rolę w programowaniu rozwoju odgrywają obok zarządów sejmiki województw. Wysoka Izbo! Panie Marszałku! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego opowiada się za przyjęciem rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i niektórych innych ustaw i za skierowaniem go do dalszych prac w komisji. (Oklaski)