Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2018-02-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych komisji: Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Spraw Zagranicznych przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji poprawki dauhańskiej do protokołu z Kioto, druk nr 2136. Sprawozdanie połączonych komisji jest w druku nr 2162. Komisje w dniu 9 stycznia 2018 r. przeprowadziły pierwsze czytanie projektu, po czym dokonały jego szczegółowego rozpatrzenia. Rekomendują Wysokiej Izbie przyjęcie projektu ustawy bez poprawek. Wysoka Izbo! Należy zaznaczyć, że konwencja klimatyczna z 1992 r. ma charakter ramowy, określa cel polegający na ustabilizowaniu koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze i ustanawia ogólne zasady współpracy państw stron dotyczące jego osiągnięcia. Natomiast protokół z Kioto z dnia 11 grudnia 1997 r. przewiduje konkretne działania oraz cele - ograniczenie i redukcję emisji gazów cieplarnianych przez strony wymienione w załączniku B do tego protokołu. Zawiera zatem konkretne zobowiązania do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w okresie rozliczeniowym 2008-2012. Poprawka do protokołu z Kioto sporządzona w Ad-Dausze 8 grudnia 2012 r. ustanawia drugi okres rozliczeniowy: na lata 2013-2020. Poprawka dauhańska, przypomnę, miała wejść w życie po 90 dniach od jej zatwierdzenia przez 3/4 stron protokołu z Kioto, tzn. 144 państwa. Wszystko jednak wskazuje na to, że w drugim okresie rozliczeniowym będzie uczestniczyć znacznie mniej stron, będzie to 30 państw, 30 stron, tzn. Unia Europejska, jej 28 państw członkowskich, i Islandia, na podstawie porozumienia z Islandią z dnia 1 kwietnia 2015 r. Przypomnę, że poprawka dauhańska zakłada kontynuację uczestnictwa w systemie protokołu z Kioto i umożliwienie Unii Europejskiej przystąpienia do tego porozumienia. Mamy więc, Wysoka Izbo, do czynienia z ciągłością międzynarodowej współpracy w zakresie zmian klimatu do czasu wejścia w życie porozumienia paryskiego z 12 grudnia 2015 r., które obowiązuje od 4 listopada 2016 r., a jego rozwiązania będą działać od 2021 r. Poprawka dauhańska, jak mówiłam, do tej pory nie weszła w życie, bo nie ratyfikowało jej wystarczająco wiele stron. Niestety, trzeba to stwierdzić, system protokołu z Kioto opiera się na dosyć sztywnych rozwiązaniach. Każda zmiana wymaga przyjęcia i ratyfikacji poprawek, a to skutkuje koniecznością prowadzenia nieustannych negocjacji. Wysoka Izbo! Zupełnie inaczej ma się sprawa odnośnie do rozwiązań z porozumienia paryskiego. Porozumienie paryskie przyjęte 12 grudnia 2015 r. jest dużo bardziej elastyczne. Daje szansę na zmniejszenie tempa wzrostu koncentracji dwutlenku węgla w atmosferze tak, żeby zgodnie z przyjętym modelem matematycznym wzrost średniej temperatury globalnej nie był większy niż 2 stopnie w stosunku do okresu przedindustrialnego. W porozumieniu paryskim uczestniczą w zasadzie wszystkie państwa świata, w tym najwięksi emitenci zanieczyszczeń tacy jak Chiny, Stany Zjednoczone czy Indie. Porozumienie paryskie pozwala na podjęcie działań służących zmniejszeniu koncentracji dwutlenku węgla, jednak z uwzględnieniem specyfiki gospodarczej poszczególnych państw i stanowi powrót do podstawowych ustaleń przesłania czy ducha konferencji klimatycznej, a polski wkład to wkład ministra środowiska prof. Jana Szyszko. Jest w tym dokumencie zapis o uwzględnianiu bilansu emisji i pochłaniania dwutlenku węgla. Wysoka Izbo! Polska w roku bieżącym będzie gospodarzem konferencji COP24 w Katowicach. Polska, która od lat bierze aktywny udział w międzynarodowych działaniach zmierzających do redukcji emisji gazów cieplarnianych, powinna jednak pomimo tych okoliczności, które przedstawiłam, ratyfikować poprawkę dauhańską. Do tego właśnie zmierza omawiany przez obydwie połączone komisje projekt ustawy. Jednakże na etapie złożenia dokumentów akceptacyjnych planuje się złożenie deklaracji, że wykonanie poprawki dauhańskiej zostanie uzależnione od akceptacji poprawki dauhańskiej przez Unię Europejską i jej państwa członkowskie. Jak zawsze, wykonywanie takich zobowiązań wiąże się z pewnymi obciążeniami i powinniśmy się tu kierować zdrowym rozsądkiem. Wysoka Izbo! Połączone komisje: Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisja Spraw Zagranicznych rekomendują uchwalenie projektu ustawy zawartego w druku nr 2162. Bardzo dziękuję.