Mówca: Ewa Lieder
Data: 2018-04-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Jak wiadomo, problem smogu jest bardzo złożony i wymaga zmian na wielu płaszczyznach, a co za tym idzie - ogromnych nakładów finansowych. Jest to jednocześnie kwestia wymagająca pilnego rozwiązania, ponieważ cierpi na tym zdrowie i życie Polaków, a dokładnie co roku 50 tys. obywateli i obywatelek Polski przypłaca to życiem. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Luksemburgu orzekł w lutym br., że Polska złamała prawo Unii, dopuszczając do nadmiernych, wieloletnich przekroczeń stężeń pyłu zawieszonego PM10 w powietrzu. Światowa Organizacja Zdrowia uznaje, że bezpieczny dla ludzkiego zdrowia górny poziom zanieczyszczenia pyłem to 20 mikronów na 1 m 3 , a w Polsce alarmuje się o zanieczyszczeniu dopiero przy poziomie 200 mikronów PM10. Obecnie taki alarm jest wprowadzany sporadycznie, ponieważ sześciokrotne przekroczenie norm zdarza się bardzo rzadko, ale negatywne skutki zdrowotne pojawiają się już przy dwukrotnym przekroczeniu norm. Nowoczesna posiada w tym zakresie własny projekt ustawy, w którym proponuje bardziej szczegółowe i bardziej praktyczne, stopniowe ograniczanie progów informowania i alarmowania. Jest to oczywiście ustawa o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska. Projektodawca proponuje zawarcie w ustawie rekomendacji określonych w przyjętym przez koalicję PO-PSL we wrześniu 2015 r. ˝Krajowym programie ochrony powietrza˝. W art. 1 pkt 2 projektodawca postuluje zobowiązanie państwa do corocznego przekazywania na walkę ze smogiem znaczących środków publicznych, czyli 0,5% rocznie. To prawie 10 mld zł, co tak bardzo bolało panią poseł z PiS. To jest bardzo słuszny kierunek, proszę państwa, to jest życie 50 tys. ludzi rocznie. Myślę, że warto wydać te pieniądze, pani poseł, nawet jeśli pani nad tym bardzo płacze. Tak dużych środków na ten cel nigdy nie przeznaczano. Projektodawca nie podał jednak żadnych podstaw przyjęcia takiej właśnie kwoty. Jako Nowoczesna posiadamy obszerny i oparty na analizie kosztów program walki z zanieczyszczeniami powietrza, w którym przewiduje się przeznaczanie środków publicznych w podobnej wysokości przez kolejnych 6 lat, co powinno zmniejszyć łączne zagrożenie smogiem o co najmniej 70%. Oczywiście chętnie podzielimy się tymi opracowaniami. W dodanym art. 94a jest mowa o wymaganiach dla kotłów na paliwo stałe. Niestety powiela się regulację wprowadzoną rozporządzeniem ministra rozwoju i finansów z sierpnia 2017 r. Wskazane byłoby zacieśnienie, usunięcie luk w rozporządzeniu, czyli zbyt licznych wyjątków, oraz podwyższenie wymagań technicznych dla kotłów poprzez wprowadzenie wymogu zgodności kotłów z europejską normą ekoprojekt, która i tak będzie obowiązywać od 2020 r., i zezwolenie na sprzedaż oraz używanie wyłącznie kotłów z automatycznym podajnikiem paliwa. Wyeliminowanie wszystkich paliw złej jakości to bardzo potrzebna regulacja, postulowana od dawna przez ekspertów i stronę społeczną, w efekcie której nastąpiłaby szybka i odczuwalna poprawa jakości powietrza. Proponowane parametry należy rozszerzyć, być może w drodze rozporządzenia. Szkoda, że Platforma Obywatelska nie zdecydowała się na ten krok w ciągu 8 lat swoich dwóch kadencji, mimo że Polska, nie posiadając żadnych norm dla paliw, była i jest ewenementem w Unii Europejskiej. Art. 2 obejmuje zmiany, które również popieramy, ponieważ wprowadza jedną z możliwych zachęt finansowych dla szybkiej wymiany przestarzałych kotłów na ogrzewanie niskoemisyjne. Art. 4 przewiduje dodatki finansowe dla osób, które przeszły na niskoemisyjne źródła ogrzewania, jednak art. 1 pkt 6 to raczej ogólnikowa propozycja. My w naszej ustawie o zmianie ustawy Prawo energetyczne proponujemy szczegółowy program wypłat dodatków grzewczych. Projekt porusza głównie problem niskiej emisji, a w art. 9 - również globalnego ocieplenia. Są również inne istotne źródła zanieczyszczeń powietrza. Nowoczesna ma projekt ustawy przeciwdziałający istotnemu problemowi usuwania filtrów DPF z pojazdów - ustawa o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń oraz ustawy Prawo o ruchy drogowym. Uzasadnienie projektu jest poparte obszerną analizą, trafnie przedstawia problem zanieczyszczenia powietrza w Polsce. Zawiera ono jakieś nieduże błędy - powiedzmy - np. szacunek ofiar smogu jest raczej bliższy 50 tys. niż 25 tys. czy 35 tys. Podsumowując, to dobra, potrzebna nowelizacja. Klub Poselski Nowoczesna ją poprze. Proponujemy jednak wykorzystać wypracowany przez Nowoczesną program ograniczenia niskiej emisji. (Dzwonek) Jeśli nie zaczniemy odchodzić od węgla, to wszystko, co powiedziała dzisiaj pani poseł z PiS-u, niestety będzie niewystarczające, a nawet, można powiedzieć, nieprawdziwe, jeśli nie ukierunkujemy się na wyeliminowanie węgla. Dziękuję. (Oklaski)