Mówca: Robert Biedroń
Data: 2012-03-02 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Ruch Palikota mam zaszczyt i przyjemność zaprezentować stanowisko w sprawie sprawozdania Rady Ministrów z realizacji ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie˝, informacji ministra pracy i polityki społecznej o skutkach obowiązywania ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz informacji rzecznika praw dziecka o skutkach obowiązywania ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Na początek generalna uwaga. Źle się stało, że dzisiaj rozpatrujemy łącznie sprawozdania i informacje trzech instytucji: Rady Ministrów, ministra pracy i polityki społecznej oraz rzecznika praw dziecka. To są różne organy. Dwa to organy rządowe, jeden to organ niezależny. Ubolewamy nad tym, że łącznie musimy analizować tak naprawdę dokumenty, które powinny być dyskutowane rozłącznie, zwłaszcza jeśli mamy je omawiać w imieniu klubu Ruch Palikota jeszcze przez 8 minut 51 sekund. To stanowczo za mało czasu, bo problem jest bardzo poważny. Jedynym plusem tej łącznej analizy jest to, że wyraźnie widać, że te instytucje w ogóle ze sobą nie współpracują, że ta współpraca jest nieskoordynowana, że tutaj nie ma żadnej wymiany myśli i poglądów. Uderzające w tych wszystkich sprawozdaniach jest to, że w niektórych tylko statystykach pada wyraz ˝kobieta˝, w pozostałych, co oczywiście jest bardzo słuszne, opisach przypadków przemocy wyrazu ˝kobieta˝ już nie ma. Nie ma podziału na płeć, a wszyscy wiemy, że płeć odgrywa w przemocy bardzo dużą, bardzo ważną rolę. W sprawozdaniu z realizacji krajowego programu problemu przemocy wobec kobiet już w ogóle nie uwzględniono. Tylko raz pojawia się sformułowanie ˝przemoc ze względu na płeć˝, i to przy okazji działań podjętych z inicjatywy European Policy College. Tylko raz. (Poseł Magdalena Kochan: Pan poseł nie przeczytał sprawozdania.) Jesteśmy chyba jedynym krajem Unii Europejskiej, który nie zwraca uwagi na kwestię płci w przypadku przemocy. W zaleceniach unijnych, Komisji Europejskiej, europejskich programach pomocowych Daphne czy zaleceniach ONZ jasno podkreśla się, że problem płci powinien być kwestią, którą należy analizować. Jeśli chodzi o dzieci, to dzieci w ogóle nie mają płci dla rzecznika. Rzecznik w ogóle nie analizuje tego pod kątem płci - ile dziewczynek, ilu chłopców itd. Warto by było też zwrócić na to uwagę w przyszłości. Nie da się walczyć z przemocą, jeśli będziemy zapominali o płci. Pozwolę sobie teraz przejść do analizy informacji o skutkach obowiązywania ustawy, która została przedstawiona przez ministra pracy i polityki społecznej. Analiza ta jest tylko zbiorem suchych informacji, nie jest to w ogóle analiza skutków funkcjonowania ustawy. I na początek: opracowanie i realizacja gminnych programów przeciwdziałania przemocy. Pan minister pisze: Niepokojące dane napłynęły z terenu województw dolnośląskiego i lubelskiego. Okazuje się, że nawet połowa gmin nie opracowała gminnego programu. No i co? I tyle, na tym się kończy zdanie. I dalej nie mamy już nic - żadnych refleksji, żadnych sugestii, nic, tylko stwierdzenie: po prostu nie opracowali i koniec. Prowadzenie poradnictwa i interwencji w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Kolejne zdanie: Poradnictwo jest realizowane w różnorodny sposób. Czyli jak? Nie jest napisane, jak, kto realizuje, czy jest jakiś system, czy jest jakiś program - nic. Nie dowiadujemy się tego, w jaki sposób jest to realizowane. Następnie: Zastanawiające jest nieposiadanie tego typu placówek, czyli placówek zapewniających osobom dotkniętym przemocą w rodzinie miejsca w ośrodkach wsparcia na terenie województw lubelskiego i świętokrzyskiego. No, dramat. Są dwa duże województwa, lubelskie i świętokrzyskie, i tutaj takich placówek nie ma. To co, przetransportowuje się te ofiary dalej? Nie wiem, co się z tym robi. To jest ponad 300 gmin, panie ministrze, ponad 300 gmin, które nie mają dostępu do ośrodków. Dokładnie przeczytałem ten dokument, przeanalizowałem. (Głos z sali: Ale kawałek dalej, panie pośle.) Dalej, zadania własne samorządu województwa. Nic - nie ma nic. Jest tylko przepisana treść ustawy i nic więcej. Nikt nie sprawdził, jaka jest sytuacja, mamy tylko informację: zadania własne samorządu województwa. I co mamy powiedzieć na ten temat? Jak mamy to zanalizować? Po co nam taka informacja? Ja wiem, co jest w ustawie. Nie napisał pan, co tam się dzieje, jak to funkcjonuje. Zero. Dalej, pieniądze przeznaczone na programy z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Wydano 2875 tys. - 90 podmiotów. Kto dostał, na co dostał, co z tymi pieniędzmi zrobił, jakie były tego skutki? Nic, zero, czysta kartka. Pusta - proszę zobaczyć. (Oklaski) Zadania prokuratora generalnego. Prokurator miał przygotować wytyczne dotyczące zasad postępowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury. Minął rok, więcej nawet, nic się nie stało. Dokumentu nie udało się przygotować. Zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom. Pan minister pisze: Dane są rozbieżne z danymi przekazywanymi przez wojewodów z powodu innego okresu sprawozdawczego, ale należy domniemywać - to pan minister domniemywa - że niektóre województwa prezentowały dane liczbowe dotyczące odebrania dziecka z innych powodów niż tylko wystąpienie przemocy w rodzinie. To pan nie potrafi zweryfikować tych danych? Pan nie jest tutaj od domniemywania, tylko od pracy. (Poseł Magdalena Kochan: A pan umie czytać dane?) W jaki sposób mam to ocenić? Ja też nie jestem od domniemywania, ale chciałbym mieć suche informacje i jakąś rekomendację. (Poruszenie na sali) Kolejna... (Poseł Magdalena Kochan: Ale czy pan umie czytać dane?)