Mówca: do Spraw Unii Europejskiej Konrad Szymański
Data: 2021-10-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Ten bezprecedensowy sukces... (Poseł Sławomir Nitras: A możemy też komentować umiarkowanie.) ...w ramach ponad dwuletnich negocjacji budżetowych nie byłby możliwy, gdyby nie odrodzenie koalicji przyjaciół spójności - 17 państw, a także działania w bardzo szerokiej koalicji państw na rzecz polityki rolnej, polityki bardzo często krytykowanej na forum Unii Europejskiej. Co najbardziej zaskakujące, Polska wielokrotnie występowała z głosem wspólnym nie tylko z Komisją Europejską, ale też z Parlamentem Europejskim. Nie we wszystkich sprawach, jak państwo wiedzą, bo są sprawy, które nas dzielą, i to wybrzmiało dziś, wybrzmi w następnym tygodniu, ale były też sprawy, w których występowaliśmy wspólnie z tymi instytucjami. Polska jest jednym z najaktywniejszych krajów działających na rzecz wspólnego rynku. Integracja handlowa to źródło głównych korzyści członkostwa Polski w Unii Europejskiej znacząco przewyższająca koszty, nawet po odliczeniu transferów kapitałowych, o których niedawno było stosunkowo głośno - to 2 bln zł od początku członkostwa, 2 tys. mld zł korzyści z integracji handlowej. Dlatego Polska jest skoncentrowana na tym aspekcie integracji i działa również w tym zakresie w bardzo szerokim porozumieniu państw. Grupa przyjaciół wspólnego rynku to 16 państw. Polska jest centralnie włączona w te sprawy i co najciekawsze, bardzo często współpracuje z państwami, które w wielu innych sprawach należą do oponentów Polski, takimi państwami jak Szwecja, Finlandia czy Holandia, z którymi spieraliśmy się bardzo intensywnie w kwestiach budżetowych czy w kwestiach praworządności. Kolejna sprawa to polityka przemysłowa. W szczególności w dobie odbudowy po-COVID-owej to jest bardzo ważny temat. Polska była w gronie pierwszych dziewięciu państw, które zwróciły uwagę na to, że trzeba korygować politykę przemysłową Unii Europejskiej, tak aby ograniczyć nasze zależności, w szczególności w zakresie gospodarki cyfrowej i w zakresie medycyny. Jesteśmy aktywnymi uczestnikami debaty autonomii strategicznej. Jesteśmy w końcu dzięki aktywnej polityce, w szczególności Ministerstwa Klimatu i Środowiska, krajem, który uzyskał już wiele w debacie na temat polityki klimatycznej. To jest z całą pewnością najtrudniejszy problem, jaki nie tylko dziś, ale przez ostatnie 15 lat łączy Polskę z Brukselą, ponieważ nasz punkt startowy jest inny, państwo powinni o tym doskonale wiedzieć. Natomiast jedno jest pewne: Polska wprowadziła do debaty międzynarodowej i do debaty europejskiej pojęcie sprawiedliwości transformacji energetycznej i klimatycznej. To ma kolosalne konsekwencje. Już dzisiaj Polska jest głównym beneficjentem planowanego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji, już dzisiaj Polsce oferowane są największe transfery pieniędzy w zakresie Funduszu Społeczno-Klimatycznego. To nie odbywa się w próżni. To odbywa się dzięki intensywnym staraniom resortów liniowych tutaj reprezentowanych, polskiej dyplomacji, w końcu premiera. (Poseł Sławomir Nitras: Może premiera Buzka.) Te postulaty są spełniane w bardzo dużym stopniu, ale niewystarczająco, podkreślam to bardzo mocno, w szczególności w polityce klimatycznej zdecydowanie niewystarczająco. Te postulaty są słyszane, są słuchane, są brane pod uwagę nie bez powodu. W zakresie strategii leśnej, o której powinniśmy więcej rozmawiać także na forum Sejmu, występujemy nie sami, występujemy w gronie 12 państw, z którymi koordynujemy stanowisko na forum Unii Europejskiej. Za sprawą Polski Rada Europejska (Dzwonek) odrzuciła niemiecko-francuski pomysł, aby powrócić do spotkań na najwyższym politycznym szczeblu z Federacją Rosyjską. Zapewne państwo to pamiętają. To był głośny moment w dziejach Rady Europejskiej. (Oklaski) To nie dzieje się samo. To dzieje się przez intensywnie logicznie umotywowane przedstawiane stanowisko polskie na wszystkich formatach Rady, także w Radzie Europejskiej przez premiera Morawieckiego. Przy tej okazji zbiegło się w czasie to, co obserwowaliśmy po wyborach na Białorusi. Polska nie tylko przeprowadziła przyjęcie czwartej transzy sankcji wobec Białorusi, ale z osobistej inicjatywy premiera Morawieckiego Rada Europejska, a później w ślad za nią Komisja Europejska przyjęły ekonomiczny plan gospodarczy, plan dla demokratycznej Białorusi. Czekamy wszyscy - mam nadzieję - na ten dzień, kiedy Białoruś będzie po prostu wolnym krajem i będzie mogła w swobodny sposób korzystać z możliwości współpracy rynkowej, także budżetowej z Unią Europejską w ramach Partnerstwa Wschodniego i dalej. Zaostrzyliśmy w końcu prawo europejskie w stosunku do rosyjskiego gazu. Obiecana reforma dyrektywy gazowej przedstawiona jeszcze przez poprzedniego przewodniczącego Komisji Europejskiej na bezpośredni wniosek premier Beaty Szydło, na bezpośrednią inicjatywę polską już dzisiaj daje nam znacznie lepsze instrumenty, by narzucać europejski rygor rynkowy w odniesieniu do gazociągu Nord Stream, także Nord Stream 2, co nie miało miejsca przed przyjęciem nowelizacji dyrektywy. Za sprawą wygranej bardzo skomplikowanej i bardzo przełomowej sprawy przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej mówiono tutaj kilka gorzkich słów pod tym adresem. Myślę, że to też warto brać pod uwagę w tym bilansie. Na skutek polskiej sprawy przeciwko Komisji Europejskiej na pewnym etapie, przeciwko Niemcom na pewnym etapie, udało się narzucić europejski model regulacyjny dla gazociągu OPAL. To jest gazociąg rozpływowy dla Nord Stream 1. (Poseł Sławomir Nitras: Trybunał.) To jest przełomowy wyrok, który nie zapadłby bez polskiej determinacji w tej sprawie i bez polskiego profesjonalizmu przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. (Oklaski) Na tym wyroku będziemy budowali koncepcję solidarności energetycznej już nie tylko jako politycznego hasła, ale jako prawnego wymogu w szczególności wobec tych partnerów zagranicznych, którzy chcieliby korzystać z próżni prawnej panującej przed przyjęciem nowelizacji dyrektywy gazowej. Spór o praworządność, który tak bardzo przykuwa państwa uwagę i który powoduje, że państwo tracicie z oczu wszystkie te elementy, o których tylko hasłowo byłem w stanie powiedzieć, jest oczywiście ciężkim doświadczeniem dla naszego kraju. Każdy pewnie odczytuje je trochę inaczej, ale bezspornie jest to ciężkie doświadczenie dla naszego kraju. Lepiej, by go nie było. Ten spór trwa z dwóch powodów. Pierwszy to instrumentalizacja kwestii unijnych przez niektóre siły polityczne w kraju, a drugi to skłonność niektórych polityków - podkreślam, niektórych polityków, to umiarkowany sąd - Brukseli do stosowania podwójnych standardów w stosunku w szczególności do krajów Europy Środkowej. Jest w naszym wspólnym interesie, aby te dwa problemy zniknęły z naszego stołu. Jestem zażenowany tym, że przez 5 lat polska opozycja próbuje się ogrzać przy sporze, który przysparza Polsce kosztów.