Mówca: Edukacji Narodowej Krystyna Szumilas
Data: 2013-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To ważny projekt i ważny moment dla edukacji przedszkolnej, w ogóle edukacji w kraju, ponieważ edukacja przedszkolna to pierwszy krok, który pozwala dziecku rozwijać się w sprzyjających warunkach, który sprzyja rozwojowi dziecka. Ten projekt wpisuje się w politykę prorodzinną rządu, jest jednym z ważnych elementów tej polityki prorodzinnej. Jego celem jest stworzenie, zapewnienie rodzicom i młodym ludziom warunków do posiadania i wychowania dzieci. Ten projekt pozwala również na to, aby młodzi rodzice, młodzi ludzie, mając dzieci, mogli podejmować pracę, nie troszcząc się w tym czasie o swoje dzieci, aby mogli spokojnie oddać je do przedszkoli, mogli spokojnie znaleźć dla nich miejsce w placówkach edukacji przedszkolnej. Jeszcze jednym ważnym elementem dotyczącym tego projektu jest to, że jeśli chodzi o wychowanie przedszkolne w Polsce, będzie ono dostępne dla rodziców. Dostępne w takim stopniu, w jakim ta ustawa zadziała, w takim stopniu, w jakim ta ustawa stworzy warunki w kwestii tej dostępności. Otóż po pierwsze, ustawa wprowadza prawo dziecka trzyletniego i czteroletniego do wychowania przedszkolnego, co w przyszłości zagwarantuje każdemu rodzicowi możliwość umieszczenia dziecka w przedszkolu. To prawo będzie obowiązywało od 1 września 2014 r. dla dzieci czteroletnich i od... przepraszam, od 1 września 2015 r. dla dzieci czteroletnich i od 1 września 2017 r. dla dzieci trzyletnich. Będzie to oznaczało, że rodzic, chcąc umieścić dziecko w przedszkolu, takie miejsce będzie miał zagwarantowane. I to jest jeden z elementów tego projektu. Dostępność oznacza również mniejsze opłaty za pobyt dziecka w przedszkolu. Ten projekt wprowadza ograniczenie opłat wnoszonych przez rodziców za pobyt dziecka w przedszkolu powyżej 5-godzinnego czasu pracy. Realne oszczędności w budżetach domowych związane z obniżeniem opłaty do 1 złotówki za każdą dodatkową godzinę średnio na terenie kraju będą wynosiły ok. 55-65%. O tyle spadną realne koszty utrzymania dziecka w przedszkolu dla rodzin, dla rodziców. Projekt wprowadza również wyrównywanie szans edukacyjnych. Chodzi tutaj przede wszystkim o dzieci z rodzin o niskich dochodach, które będą mogły uczestniczyć w zajęciach przedszkolnych nie tylko w czasie bezpłatnych godzin. Gminy otrzymają pieniądze na tworzenie nowych miejsc wychowania przedszkolnego, na podnoszenie standardu usług w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych działających w szkołach, na zwiększenie liczby godzin pracy w przedszkolach i oddziałach przedszkolnych, ponieważ dotacja dla gmin, która będzie przekazywana od września 2013 r., zawiera w swojej konstrukcji część dotyczącą refundacji obniżonych wpłat rodziców, ale również zawiera część związaną z rozwojem edukacji przedszkolnej. Dla przykładu w 2013 r. do budżetów samorządów terytorialnych zostaną przekazane 504 mln zł, z tego 332 mln zł to są pieniądze na rozwój edukacji przedszkolnej, natomiast 171 mln jest na pokrycie zmniejszonych dochodów. W następnych latach dotacja dla budżetów samorządów terytorialnych będzie wynosiła ponad 1600 mln zł. Środki na rozwój edukacji przedszkolnej w ramach tej dotacji wyniosą 1 mld zł, natomiast na pokrycie zmniejszonych dochodów jednostek samorządów terytorialnych - 600 mln zł. Tak więc samorządy w ramach tej dotacji uzyskają środki na tworzenie nowych miejsc wychowania przedszkolnego, uzyskają również środki na wydłużanie pracy przedszkoli, ale, jeżeli chodzi o tę ustawę, nie jest to jedyny element mówiący o rozwoju edukacji przedszkolnej w Polsce, wspierający go. Dodatkowe 50 mln euro, czyli ok. 200 mln zł, uzyskają małe gminy, przede wszystkim gminy, w których nie ma przedszkoli, gminy o najmniejszej liczbie dzieci w wieku trzech, czterech i pięciu lat korzystjących z placówek edukacji przedszkolnej. W ramach projektów unijnych te 200 mln zł zostanie przekazane do gmin na dostosowanie funkcjonujących już w tych gminach oddziałów przedszkolnych do potrzeb przedszkola, na podwyższenie standardu funkcjonowania oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych, jeżeli chodzi o gminy o najmniejszej liczbie dzieci 3-, 4- i 5-letnich korzystających z opieki przedszkolnej. Wprowadzenie prawa dziecka do opieki przedszkolnej, tak jak powiedziałam, w 2015 r. dla dzieci czteroletnich, w 2017 r. dla dzieci trzyletnich, będzie sprzyjało aktywności zawodowej rodziców, którzy będą mieli zapewnione miejsca w placówkach wychowania przedszkolnego dla swoich dzieci. To również ochrona miejsc pracy dla nauczycieli, zwiększenie liczby miejsc w ramach edukacji przedszkolnej, to również większa liczba potrzebnych nauczycieli wychowania przedszkolnego. W Polsce dokonała się już potężna zmiana, jeżeli chodzi o edukację przedszkolną. Przypomnę, że w 2007 r. jedynie 47% dzieci w wieku trzech, czterech i pięciu lat korzystało z wychowania przedszkolnego, w roku 2012 to jest ponad 70%. Przypomnę również, że w 2007 r. na terenach wiejskich z wychowania przedszkolnego korzystało jedynie 23% dzieci w wieku trzech, czterech, pięciu lat, a obecnie to jest ponad 50%. Ale mamy większe ambicje. Chcemy, aby wychowanie przedszkolne w Polsce rozwijało się i było dostępne tak jak w innych krajach Unii Europejskiej. Chcemy, aby w odniesieniu do każdego dziecka, którego rodzic zechce, aby korzystało z wychowania przedszkolnego, była taka możliwość, żeby rodzic miał możliwość umieszczenia dziecka w placówce wychowania przedszkolnego. Tak więc ta ustawa zagwarantuje prawo rodzica i prawo dziecka do wychowania przedszkolnego i spowoduje, że wychowanie przedszkolne w Polsce będzie na takim samym poziomie jak wychowanie przedszkolne w innych krajach Unii Europejskiej. Bardzo dziękuję komisji edukacji za pracę nad tym projektem, za szybką pracę nad tym projektem. Zależy nam wszystkim bardzo na tym, aby te rozwiązania weszły jak najszybciej w życie, aby już od 1 września 2013 r. rodzice mogli korzystać z przedszkoli publicznych, w których dodatkowe godziny kosztują nie więcej niż złotówkę, i aby można było jak najszybciej przygotować miejsca dla edukacji przedszkolnej dla tych dzieci, które dzisiaj są poza edukacją przedszkolną. Bardzo dziękuję za szybką pracę i myślę, że dzisiejsza debata pozwoli nam dokończyć drugie czytanie i szybko uchwalić projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)