Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2015-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedłożenie tych projektów ma swoją przyczynę. Tą przyczyną był przebieg i obliczanie głosów w wyborach samorządowych oraz różnego rodzaju supozycje czy nawet kategoryczne stwierdzenia dotyczące sfałszowania. Wiemy, że kategoryczne stwierdzenia, także te, które padały z tej trybuny, po badaniach dr. Flisa nie miały żadnych podstaw. Byli dwaj beneficjenci tzw. książeczki, kolejności list. Największym było Polskie Stronnictwo Ludowe, mniejszym - Prawo i Sprawiedliwość. W związku z tym, jeżeli stawiać zarzut sfałszowania wyborów, to jakiemuś spiskowi PSL z PiS. Taki spisek nie miał miejsca, żadnego fałszowania wyborów nie było, natomiast było w sposób oczywisty niezawinione przez nikogo wypaczenie woli wyborców. W związku z tym opowiadam się za przesłaniem obu projektów do dalszych prac. Najistotniejszy jest tutaj projekt prezydencki, który oprócz pewnych istotnych, ważnych zmian dotyczących Państwowej Komisji Wyborczej, zawiera jedną realną i istotną zmianę. Chodzi o rezygnację z książeczki, powrót do płachty, bo na podstawie danych empirycznych wiemy, że książeczka, która była po prostu wymuszona przez nakładkę Braille’a, miała bardzo istotny wpływ na wypaczenie woli wyborców. Trudno, trzeba do tego wrócić. Cała reszta, i to nie jest lekceważenie propozycji prezydenta czy SLD, to jest, jeżeli chodzi o sam przebieg aktu głosowania, pudrowanie brodatego. To, czy urna wyborcza będzie przezroczysta, czy nie, nie ma najmniejszego znaczenia. Pojawiały się supozycje czy nawet stwierdzenia, że to zabezpiecza przed fałszowaniem, które jakoby jest możliwe. Niech to będzie, to niczemu nie zaszkodzi, ale jestem przekonany, że niczemu też nie pomoże. Jeśli chodzi o dalej idące zmiany, to widać, że wśród klubów istnieje bardzo daleko idąca rozbieżność zdań. W związku z tym nie sądzę, by te dalej idące zmiany można było przeprowadzić jeszcze w tej kadencji. W pewnym momencie pojawiła się polityczna potrzeba pewnej refleksji i zdecydowania, co dalej, bo polski system wyborczy, najłagodniej rzecz określając, daleki jest od doskonałości. W związku z tym potrzebna jest pewna praca polityczno-intelektualna i pewien czas na refleksję, bez tego nie wykonamy tej pracy. Ja całkowicie nie zgadzam się z panem posłem Rozenkiem, że przy konstruowaniu systemu wyborczego potrzebna jest czystość intencji i oderwanie od interesów partykularnych. Moja wiedza historyczna oraz wiedza wynikająca z działalności politycznej jest taka, że tutaj grają rolę wyłącznie interesy partykularne. Na czym rzecz polega? Chodzi o to, by te interesy partykularne były interesami dobrze rozumianymi w tym sensie, jak to określał Alexis de Tocqueville. Na czym polega interes dobrze rozumiany? Ma on dwa wymiary. Po pierwsze, podmiot musi trafnie identyfikować swój interes, a z tym są niekiedy zasadnicze kłopoty. Jak słyszę przedstawiciela Platformy, który domaga się rozszerzenia wyborów radnych w okręgach jednomandatowych na miasta powyżej 100 tys., to jest to dobre rozumienie swojego interesu, bo po prostu chcą tam siąść i wszystko wyciąć, ale jak słyszę przedstawiciela PSL, który chce wejść do miast, który także domaga się rozszerzenia głosowania w okręgach jednomandatowych na średnie, duże i wielkie miasta, to rozumiem, że jeszcze nie dojrzał do zrozumienia interesu własnego. Druga część dobrze rozumianego interesu własnego polega na tym, żeby ten interes własny, dobrze rozumiany, trafnie zidentyfikowany, złączyć z pewnym interesem całości - to nie może być takie rozumienie, które uniemożliwia funkcjonowanie całości. W związku z tym mam konkretną propozycję. Polega ona nie tylko na tym, by odesłać oba projekty do Komisji Nadzwyczajnej, za tym tu opowiadali się wszyscy, ale de facto na tym, żeby Komisja Nadzwyczajna nie miała wyłącznie na celu pracy nad tymi projektami, lecz żeby doprowadziła do pewnego panelu ekspertów i dokonała przeglądu prawa wyborczego. Ja uczestniczę w różnego rodzaju konferencjach i seminariach i wiem, że wśród socjologów, politologów, specjalistów od systemów wyborczych i prawa wyborczego jest daleko posunięta zgoda, niezależnie od ich afiliacji politycznych, odnośnie do tego, co należałoby zrobić, by pewne bezsensy, jak wybory do Parlamentu Europejskiego - system wyborczy najgłupszy w świecie, bo w Lublinie wybierają europosłów w Warszawie - czy system wyborów do Sejmu, zwłaszcza jeśli chodzi... (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. ...jeżeli chodzi o posłów z dalszych miejsc, bo największymi wrogami posłów z danej listy są ich koledzy z tej samej listy, co rozbija partie jako instytucje stanowiące podstawę demokracji... Otóż chodzi o to, by dokonać w takiej komisji pewnego przeglądu przy udziale panelu ekspertów i przyjąć rekomendację dla następnego Sejmu, bo jeżeli tego nie zrobimy teraz, to po najbliższych wyborach sejmowych będą 3 lata do wyborów i kto wtedy swoją śliczną główkę będzie zawracał sobie tym, co się zdarzy za 3 lata? Nikt. Tu siedzą wieloletni posłowie i wiedzą, że tak będzie. Zatem albo wykorzystamy ten moment, by mieć pewien punkt zaczepienia dla prac przyszłego Sejmu, albo będzie, jak było, od książeczki wrócimy do płachty, przypudrujemy brodatego, urna będzie przezroczysta, wszystkie dysfunkcje systemu wyborczego będą nadal trwały, a oburzenie nastąpi na 9 miesięcy przed następnymi wyborami. Dziękuję.