Mówca: Tomasz Zimoch
Data: 2022-03-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Najpierw słowa uznania do posła sprawozdawcy za rzetelne sprawozdanie z posiedzenia komisji, jak zawsze wielkie brawa. Panie Ministrze! Jak w słowach piosenki znanej przed laty: nie warto było, nie warto było z opozycją się droczyć, warto było skorzystać z podpowiedzi przy procedowaniu nad ustawą kilkanaście dni temu. Dzisiaj ta nowelizacja w ekspresowym tempie nie byłaby potrzebna. Koło Parlamentarne Polska 2050 zgłaszało poprawkę, by pomoc udzielana była nie tylko tym uchodźcom, którzy dotarli do nas bezpośrednio z Ukrainy. Na posiedzeniu komisji administracji i na posiedzeniu plenarnym kierował pan wtedy zdanie przeciwne. Ale z pewnym uznaniem, panie ministrze, należy przyjąć zmianę pana stanowiska. Dobrze, że dzisiaj w ustawie wykreślamy słowo ˝bezpośrednio˝, a słowo ˝wjechał˝ zastępujemy słowem ˝przybył˝. Pomoc dotrze także do uchodźców, którzy dotarli do Polski m.in. ze Słowacji. Zmiana stanowiska, nastawienie pana to także nadzieja na efektywniejszą sejmową pracę przy koniecznej kolejnej nowelizacji. Ona wjeżdża, a właściwie, zgodnie z nowelizacją, przybywa już do Sejmu. Polska 2050, nasze koło parlamentarne, nadal będzie składać poprawki, podpowiadać, dyskutować, by stworzyć dobre, przejrzyste potrzebne przepisy. My dzisiaj, zgodnie z umową, nie złożymy poprawki, ale uważamy, że w kolejnej nowelizacji warto, aby w art. 1 nadano w jednym z ustępów brzmienie, że ilekroć w ustawie jest mowa o obywatelu Ukrainy, rozumie się przez to także nieposiadającego obywatelstwa ukraińskiego małżonka lub wstępnego obywatela Ukrainy, o ile przybył on na terytorium Polski z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Dlaczego tak uważamy? Oto bowiem w ustawie o obywatelstwie Ukrainy z 18 stycznia 2001 r. jest wyraźnie wprowadzony katalog przypadków tzw. prawa ziemi, to znaczy, że obywatelstwo można uzyskać poprzez sam fakt urodzenia się na terytorium Ukrainy. Dzieje się tak m.in. w takim przypadku, gdy dziecko urodziło się w Ukrainie w rodzinie uchodźcy lub azylanta i nie otrzymało obywatelstwa żadnego innego państwa lub uzyskało wyłącznie obywatelstwo państwa, z którego pochodzi rodzic, któremu przyznano status uchodźcy w Ukrainie. W szczególności warto zwrócić uwagę właśnie na ten przypadek, gdyż dotyczy on uchodźców politycznych, którzy przybyli do Ukrainy z Rosji i Białorusi. Znane są już z praktyki przypadki, gdy tacy uchodźcy z małymi dziećmi przybyli w ostatnich dniach do Polski. W myśl artykułu ustawy w obecnym brzmieniu dochodzi do absurdalnej sytuacji, w której dziecko jest objęte przepisami specustawy i otrzyma taką pomoc, a jego rodzic już nie. (Dzwonek) W takich przypadkach będą powstawały liczne kontrowersje, a przyjęcie takiej poprawki będzie naszym zdaniem istotnym krokiem w kierunku realizacji zasad humanitaryzmu i równości wobec prawa. Już kończę, panie marszałku. Jednocześnie, panie ministrze, pan wie, że także Stowarzyszenie Wietnamczyków w Polsce zwróciło się z takim apelem i z taką prośbą do nas, do wszystkich posłów, by taka poprawka, by taki przepis znalazł się w specustawie. Bardzo dziękuję. (Oklaski)