Mówca: Kornelia Wróblewska
Data: 2016-01-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Żałuję, że nie widzę pani minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Trybunał Konstytucyjny dnia 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niezgodny z art. 32 ust. 1 konstytucji. W związku z tym jest niekonstytucyjny. Sprawa dotyczy różnicowania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Zacytuję wyrok Trybunału Konstytucyjnego: Stosowanie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych jako kryterium identyfikacji beneficjentów świadczenia pielęgnacyjnego prowadzi do takiego zróżnicowania w obrębie prawa do świadczeń opiekuńczych, które traci swoje konstytucyjne uzasadnienie. Dzieje się tak wówczas, kiedy osoba wymagająca opieki zmienia status umożliwiający zaliczenie jej do kategorii dzieci w rozumieniu przyjętym przez ustawodawcę. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych kryterium wyróżniającym taką kategorię jest ukończenie 18. roku życia, ewentualnie ukończenie 25. roku życia w trakcie nauki w szkole lub szkole wyższej. Przekroczenie tak wyznaczonej granicy wieku sprawia, że od tego momentu można mówić wyłącznie o jednej grupie podmiotów podobnych. Tworzą ją wówczas opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych. Brak jest konstytucyjnego uzasadnienia zróżnicowania podmiotów należących do tej kategorii, np. w zakresie wysokości przysługujących im świadczeń opiekuńczych. Trybunał Konstytucyjny wskazał negatywne skutki wynikające z zaskarżonego przepisu. Stwierdził, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być przez ustawodawcę traktowani jako podmioty należące do tej samej klasy, nie mogą być zatem co do zasady traktowani w sposób odmienny, oraz nakazał uregulowanie wyroku bez zbędnej zwłoki. Dnia 21 października 2015 r. minął rok od ogłoszenia wyroku i do chwili obecnej nie zostały wprowadzone rozwiązania regulujące sytuację opiekunów. Ja może jeszcze dodam, mając chwilę czasu, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych domagają się przywrócenia praw nabytych do świadczenia pielęgnacyjnego zastąpionego substytutem - zasiłkiem dla opiekunów, których pozbawiła ich nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 7 grudnia 2012 r. dokonująca podziału na opiekunów dzieci niepełnosprawnych oraz opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. Dorosłych osób niepełnosprawnych jest w tej chwili w Polsce ok. 150 tys. Obniżenie świadczenia po ukończeniu przez dziecko 18 lat i traktowanie niepełnosprawnego dziecka jako osoby dorosłej jest niezasadne z tego względu, że większość tych osób, większość tych dzieci, bez względu na to, czy mają lat 15, czy mają lat 30, a nawet 50, zdaniem rodziców nadal jest dziećmi, które wymagają stałej opieki, stałego wsparcia. W związku z tym te koszty utrzymania wcale się nie zmieniają. Rodzice po skończeniu przez dziecko 18. roku życia wcale nie mają więcej czasu i dyspozycji np. do powrotu do pracy. Wręcz przeciwnie, koszty utrzymania dorosłej osoby niepełnosprawnej bardzo często są dużo wyższe niż koszty utrzymania dziecka niepełnosprawnego, ponieważ z wiekiem dochodzą dodatkowe choroby, które również wymagają zarówno dodatkowych leków, jak i dodatkowego zaangażowania oraz rehabilitacji. Odpowiadając na apel wykluczonych opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych - ponieważ nie tylko posłowie Nowoczesnej, ale domyślam się, że wszyscy posłowie są zasypywani w tej chwili mailami od rodziców i opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych z zapytaniem, co z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ ten wyrok, jak wspomniałam, do tej pory nie został wprowadzony w życie, zapisy tego wyroku - Klub Poselski Nowoczesna zwraca się z zapytaniem, czy pani minister rodziny, pracy i polityki społecznej zamierza wykonać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. w sprawie o sygn. K 38/13 i czy prowadzone są prace legislacyjne nad wykonaniem tego wyroku. Ja tylko dodam, że było sporo zarzutów do poprzedniej ekipy rządzącej, że nie wykonała ok. kilkudziesięciu, a w zasadzie chyba 48, o ile dobrze pamiętam, wyroków Trybunału Konstytucyjnego. (Dzwonek) Dziś jest doskonała okazja, by zmienić tę sytuację, poprawić ją i by te wyroki zaczęły być wykonywane. Tym bardziej że wiem doskonale, że to posłowie PiS-u byli w kontakcie z opiekunami dzieci niepełnosprawnych i to posłowie PiS-u apelowali m.in. do Trybunału Konstytucyjnego i do poprzedniej ekipy rządzącej o poprawę tej sytuacji. Bardzo dziękuję i proszę o odpowiedź.