Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2017-02-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Chciałbym w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o związku metropolitalnym w województwie śląskim. Omawiany projekt zakłada, że nowo utworzony związek metropolitalny ma być zrzeszeniem gmin województwa śląskiego, charakteryzujących się istnieniem silnych powiązań funkcjonalnych oraz zaawansowaniem procesów urbanizacyjnych, położonych na obszarze spójnym pod względem przestrzennym, który zamieszkuje co najmniej 2 mln mieszkańców. Związek ma wykonywać zadania publiczne w zakresie kształtowania ładu przestrzennego, rozwoju społecznego i gospodarczego obszaru związku, planowania i koordynacji, integracji oraz rozwoju publicznego transportu zbiorowego, w tym transportu drogowego, kolejowego oraz innego transportu szynowego, a także zrównoważonej mobilności miejskiej, metropolitalnych przewozów pasażerskich, współdziałania w ustalaniu przebiegu dróg krajowych i wojewódzkich na obszarze związku oraz promocji związku i jego obszaru. Zgodnie z intencją projektu, wyrażoną zresztą w jego uzasadnieniu, związek ma realizować zadania rozwojowe, integracyjne i koordynacyjne przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka związanego z likwidacją i przekształcaniem dotąd zajmujących się tym organizacji. Umożliwić ma to przyjęty model związku pozwalający na jego ewolucyjne przekształcanie na podstawie dobrowolnych porozumień w sprawie przejmowania zadań gminnych, powiatowych czy wojewódzkich. Wydawane na wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji rozporządzenie Rady Ministrów tworzące związek ma ustalać nazwę, granice oraz siedzibę jego władz. Będą mogły przystępować do niego też kolejne gminy z terenu województwa śląskiego bez możliwości występowania. Ustawa nałoży na gminę obowiązek przekonsultowania z mieszkańcami kwestii utworzenia związku i ustalenia jego granic, a potem w przypadku zainteresowanych samorządów - jego ewentualnego rozszerzania. Aby powstał związek, wymagana jest zgoda co najmniej 70% gmin z jego przyszłego obszaru. Wniosek ministra spraw wewnętrznych i administracji o wydanie rozporządzenia rządu sporządzany będzie na podstawie wniosku Rady Miasta Katowice, które są jedyną gminą przyszłego związku wymienioną wprost przez ustawę. Katowice mają mieć szczególną rolę w procedurze tworzenia związku - pełnomocnikiem do spraw jego utworzenia będzie prezydent tego miasta. Ustawa da mu uprawnienia związane z przygotowaniem organizacyjnym i prawnym związku. Organami związku metropolitalnego mają być zgromadzenie i wybierany przez nie zarząd. Zgromadzenie ma składać się z delegatów gmin wchodzących w skład związku - po jednym z każdej z nich, podejmujących wszystkie rozstrzygnięcia przy zastosowaniu tzw. większości podwójnej. Zarząd ma liczyć 5 członków i wykonywać zadania przy pomocy urzędu metropolitarnego. Wśród najważniejszych źródeł finansowania związku metropolitalnego ustawa wymienia udział w podatku dochodowym od osób fizycznych zamieszkałych na jego obszarze oraz składki od wchodzących w jego skład gmin. Wysokość udziału związku we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych ma wynieść 5%. Wysoka Izbo! Polskie Stronnictwo Ludowe jest orędownikiem wspólnot lokalnych i małych ojczyzn. Jesteśmy, byliśmy niejednokrotnie, dając temu wyraz, przeciw tworzeniu molochów, w których mieszkaniec jest anonimowy, zaś gmina z jej potrzebami ginie w wielkim bezosobowym tworze. W roku 2015 głosowaliśmy przeciw ustawie metropolitalnej w przekonaniu, że będzie ona stanowiła zagrożenie dla mniejszych gmin. Wystarczy porównać, jak wyglądają obrzeża dużych miast, a jak położone tuż obok gminy podmiejskie. Porównanie to niemal zawsze wychodzi na korzyść gmin podmiejskich. Bierze się to stąd, że w mniejszej jednostce lepiej widać potrzeby mieszkańców, a głos i opinia każdego mieszkańca więcej znaczą. Ale też nie chcielibyśmy, aby to przekonanie uniemożliwiało podjęcie - a przynajmniej próbę podjęcia - prac nad propozycją, która została przedstawiona przez Radę Ministrów. Będziemy w toku dalszych prac przypatrywać się, jak będą zabezpieczane interesy zwłaszcza tych małych gmin, które wejdą w skład związku metropolitalnego, niemniej jednak nie zamykamy się na dalsze prace i jesteśmy za tym, by przystąpić, skierować ten projekt (Dzwonek) do dalszych prac. Dziękuję bardzo. (Oklaski)