Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zupełnie inne zdanie niż mój przedmówca z Prawa i Sprawiedliwości. Głosowanie korespondencyjne stało się w tej chwili standardem w większości czy wręcz we wszystkich krajach europejskich i funkcjonuje od lat. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Słyszał pan, to nie jest prawda.) Na przykład w Szwajcarii w wyborach lokalnych 95% głosów to głosy oddawane drogą korespondencyjną. W 1995 r. miało miejsce pierwsze głosowanie korespondencyjne w Szwajcarii, wówczas 2% głosów oddano drogą korespondencyjną. Po prawie 20 latach nastąpił wzrost do 95%. W innych krajach, na przykład w Niemczech w wyborach do Bundestagu w 1998 r. 16% wyborców oddawało swoje głosy w sposób korespondencyjny, w 2002 r. - 18%, a w 2009 r. - 21,4%. Na koniec Wielka Brytania. 2001 r. - 4%, a 2010 r. - co piąty głos, bo 20% głosów oddanych zostało drogą korespondencyjną. Pytanie: Czy wybory korespondencyjne należy poprzeć? Tak, oczywiście. Natomiast jako przedstawiciel Twojego Ruchu twierdzę, że w XXI wieku, w 2013 r. wybory korespondencyjne to za mało. Kilka miesięcy temu, w sierpniu Twój Ruch jeszcze jako Ruch Palikota złożył własny projekt rozszerzający możliwości głosowania o głosowanie drogą elektroniczną, głosowanie poprzez Internet. Myślę, że w tym kierunku powinniśmy iść ze zmianami Kodeksu wyborczego. W tej chwili w Estonii prawie co czwarty Estończyk głosuje za pomocą komputera, za pomocą elektronicznego dowodu osobistego, którego niestety nie mamy i którego wprowadzenie zostało przez działanie rządzących odroczone w czasie do jakiejś odległej perspektywy. Jest pytanie o to, czy istnieją jakieś ryzyka związane z głosowaniem korespondencyjnym. Tak, istnieją. Pierwsze ryzyko dotyczy sprawy tajności. Mówiliśmy, poseł sprawozdawca mówił o zapewnieniu tajności. Tak, jest to zapewnienie tajności, ale tylko na poziomie procedur, dlatego że do komisji wyborczej trafia w jednej kopercie zarówno głos, jak i podpisane imieniem i nazwiskiem wyborcy oświadczenie o osobistym oddaniu głosu i tylko procedura decyduje o tym, że te dwie koperty czy oświadczenie i koperta muszą zostać rozdzielone. Głosowanie korespondencyjne nie zabezpiecza też przed masowym handlem głosami. Takie kazusy zdarzały się w Stanach Zjednoczonych, gdzie pojawiały się paczki z tysiącami głosów, którymi można było handlować. Głosowanie korespondencyjne w warunkach polskich, Poczty Polskiej i nieterminowych przesyłek również budzi jakieś wątpliwości, zwłaszcza że nie ma w ustawie skutecznych procedur odwoławczych dotyczących sytuacji, w których pakiet wyborczy z jakichś przyczyn nie dotarł do wyborcy w terminach i w sposób opisany w Kodeksie wyborczym. Naszym zdaniem, zdaniem Twojego Ruchu remedium na tę sytuację, na te zagrożenia wynikające z ryzyk głosowania korespondencyjnego nie jest - tak jak chciałoby Prawo i Sprawiedliwość - powrót do sytuacji, w której wszyscy przez następne kilkadziesiąt lat będziemy zmuszeni do osobistego chodzenia do lokali wyborczych, lecz zrobienie - tak jak już powiedziałem na początku - kroku dalej i wprowadzenie e-votingu, głosowania internetowego, które w znacznej mierze, przynajmniej w projekcie prezentowanym przez Twój Ruch, zabezpiecza przed zdecydowaną większością, w zasadzie przed wszystkimi ryzykami głosowania korespondencyjnego, a więc np. możliwością handlu głosami. W projekcie zawarte są bardzo silne zabezpieczenia. Istnieje tam możliwość każdorazowego sprawdzenia, czy głos, ten głos elektroniczny został dostarczony do komisji wyborczej i czy został tam prawidłowo policzony. W naszym projekcie tylko wyborca zna wybór, jakiego dokonał. Nawet komputer nie wie, na kogo ten wyborca głosował. W ten sposób te wybory, wbrew powszechnej opinii o niebezpieczeństwach związanych z wyborami elektronicznymi, są znacznie bezpieczniejsze, znacznie pewniejsze niż wybory korespondencyjne. Ponieważ czas mojego wystąpienia się kończy, krótko podsumowując, powiem tak. Ten projekt oczywiście zasługuje na poparcie. (Dzwonek) Wszystkie pozostałe zmiany są zmianami raczej porządkującymi, tak jak mówił poseł sprawozdawca. Szkoda, że te dwa projekty, projekt Twojego Ruchu o wyborach internetowych i projekt Platformy Obywatelskiej o wyborach korespondencyjnych, nie spotkały się dzisiaj razem na tej sali i będziemy je rozpatrywać oddzielnie. Będę pytał o wasze, Platformy Obywatelskiej projekty dotyczące głosowania elektronicznego, bo już dawno o tym mówiliście. Ale o tym w pytaniu. Dziękuję bardzo.