Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Otóż, co jest tak naprawdę istotą tej nowelizacji, o co tak naprawdę panu ministrowi Rostowskiemu chodziło? Piękne słowa dotyczące zaawansowanej ekonomicznie reguły wydatkowej, dodatkowo stabilizującej, polegającej m.in. na tym, o czym wszyscy tu już wcześniej mówili, że będziemy mieć 6 lat, chodzi o kwestie wzrostu czy dynamiki wzrostu PKB, bieżący rok i prognoza na rok kolejny, czyli dwie prognozy, plus poprzednie lata, powodują to, o czym już mówił minister finansów przy okazji nowelizacji budżetu. Kluczem niejako do rozszyfrowania prawdziwych intencji pana ministra jest art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o finansach publicznych. W tym artykule minister finansów tak naprawdę demoluje całą ustawę o finansach publicznych. Cóż on robi? Otóż, pierwszy próg ostrożnościowy, który zawiesił w 2013 r. przy okazji nowelizacji budżetu, a z tym jest związana reguła deficytowa, zostaje po prostu uchylony. Dzisiaj mamy dwa progi ostrożnościowe, będziemy mieli, bo jeszcze mamy trzy, a będzie tylko: 55% i 60%, jeśli chodzi o relację PKB do długu publicznego. Istota rzeczy tak naprawdę na tym polegała, chodziło o to, żeby ten próg ostrożnościowy uchylić, tak aby reguły dotyczącej deficytu, czyli tej relacji, nie można było stosować w kolejnym roku budżetowym. Oczywiście mami się nas tu wszystkich, mówiąc, że ta reguła stabilizująca będzie dotyczyć nie tylko budżetu, ale także innych jednostek sektora finansów publicznych. Co więcej, pokazuje się skądinąd korzystne rozwiązanie dla samorządów terytorialnych, które rzeczywiście są w bardzo trudnej sytuacji, jeżeli chodzi o kwestię dochodową i możliwości zaciągania zobowiązań przy indywidualnym wyliczaniu wskaźnika zadłużenia, bo one w kolejnej perspektywie finansowej, czyli tej, którą mamy przed sobą, do 2020 r. po prostu będą się dusić. One nie będą w stanie wydatkować środków, nie będą w stanie absorbować ich, a potem wydatkować, więc to rozwiązanie jest tu poniekąd ze wszech miar uzasadnione. Zerknijmy na rozwiązania, które proponuje minister finansów. Kluczem jest oczywiście zdemolowanie ustawy o finansach publicznych i uchylenie pierwszego progu ostrożnościowego, podkreślam, reguły dotyczącej deficytu, odnoszącej rok bieżący do roku poprzedniego. Dlaczego w ogóle jest reguła, o której mówił minister finansów, powołując się też na implementację prawa europejskiego - skądinąd nie musiało to być w taki sposób, w formie takiej reguły wyrażone, ale niech to będzie w ten sposób wyrażone - i dlaczego ona nie przetrwa? Ona nie przetrwa z bardzo prostego powodu. Gdy popatrzymy na wzrost PKB w ostatnich latach, to przy zaproponowanej stabilizującej regule wydatkowej rozwiązanie dla ministra finansów jest niezwykle korzystne. rzeczywiście w najbliższych latach będzie mógł wydawać zdecydowanie więcej pieniędzy. Deficyt zaproponowany na rok 2014 wynosił 47 mld, w tym roku po znowelizowaniu jest to 51 mld, a w przyszłym roku ma być 47 mld. Tyle że rodzi się zasadnicze pytanie: A co się stanie, gdy dekoniunktura będzie trwała? W jakiej my jesteśmy fazie cyklu koniunkturalnego? Tu się mówi o procykliczności i antycykliczności. Oczywiście, to jest ważne stwierdzenie, ale co się stanie, gdy dekoniunktura potrwa 5-6 lat. Jak ta reguła wydatkowa się wówczas sprawdzi w aspekcie tej procykliczności i antycykliczności? W tym wypadku antycykliczności. Przecież ona się nie sprawdzi. Powiedzmy sobie szczerze, ona wtedy w tym aspekcie, o którym mówimy, czyli zwiększenia strumienia pieniędzy ze strony budżetu, będzie absolutnie nie do zrealizowania. Ona będzie zupełnie nie do zrealizowania. Rodzi się też takie pytanie: A dlaczego nie można było zostawić tej reguły wydatkowej, która jest dzisiaj, czyli inflacja plus 1%, i zwiększyć jej o 2% czy o 3%? Ta reguła nie byłaby uzależniona od wzrostu PKB, dawałaby pewną możliwość panu ministrowi, zapewniałaby elastyczność, bo przecież nikt nie mówi, że on musi tyle wydać, on może to zrobić, a ta reguła, niestety, ale dla przyszłych rządów, a na pewno nie będą to rządy Platformy Obywatelskiej, przy dekoniunkturze trwającej 3, 4, 5 czy też 6 lat zamknie możliwość zaciągania zobowiązań, zwiększania deficytu i po prostu wydatkowania środków. Taka jest prawda. Dla Platformy Obywatelskiej ona dzisiaj jest korzystna, ale dla przyszłych rządów będzie wyjątkowo niekorzystna, bo nic nie wskazuje na to... Przecież dochody z ostatniego roku, jeżeli chodzi o podatek VAT, ale też o podatek dochodowy, wskazują, że mamy poważną trwałą dekoniunkturę. Trwałą. Założenia do budżetu, bardzo optymistyczne... (Poseł Andrzej Orzechowski: A wskaźnik PMI?) ...nie mogą zostać zrealizowane. Mogą nie zostać zrealizowane. I co wówczas? Wy sobie oczywiście poradzicie w 2014 r., w 2015 r., tylko pytanie, czy kolejne rządy, chociażby w 2017 r. czy w 2016 r., sobie poradzą. (Dzwonek) To jest zwykłe mamienie nas tutaj wszystkich. Piękne słowa, nowa reguła, reguła, na którą powołujecie się też w aspekcie prawa europejskiego, która... (Poseł Andrzej Orzechowski: Bardzo fajny wzór.) ...ma rzekomo komuś pomóc. Nie. Ta reguła ma pomóc tylko Platformie Obywatelskiej.