Mówca: Sprawozdawca Andrzej Gawron
Data: 2022-10-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw, druki nr 2476 i 2718. Sejm na 62. posiedzeniu w dniu 29 września 2022 r. zgodnie z art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Gospodarki i Rozwoju celem rozpatrzenia. Przedłożony rządowy projekt ustawy jest implementacją prawa Unii Europejskiej zawartego w dyrektywie Omnibus. Główne zmiany zawarte w ustawie, która jest nowelizacją ustawy o prawach konsumenta, dotyczą handlu elektronicznego. Jak wiemy, w ostatnim okresie ten handel bardzo się rozwija. Powstały nowe narzędzia, które unowocześniają ten handel. Rzeczywiście konsument powinien mieć nowe prawa, żeby mieć zapewniony odpowiedni poziom ochrony w tym świecie handlu elektronicznego. Największym zagrożeniem jest właśnie brak jawności ceny. Ta ustawa wprowadza to, że ta jawność ceny staje się pełniejsza. Przedsiębiorca, jeżeli umieszcza towar w Internecie, musi określić cenę, a także musi podać cenę, która obowiązywała 30 dni wcześniej, jeżeli trwa np. promocja danego towaru. Wtedy widzimy, czy ta cena nie jest zmanipulowana. Część nieuczciwych przedsiębiorców czasami stosuje takie złe praktyki, że jest wprowadzana promocja, ta cena jest po prostu taka, jaka była wcześniej, ale pokazywane jest to jako promocja. Bardzo ważnym i istotnym elementem jest tutaj uwiarygodnienie opinii w Internecie. Czasami zdarza się, że przedsiębiorcy stosują coś takiego, ci nieuczciwi, bo myślę, że większość jest przedsiębiorcami uczciwymi, w każdym razie zdarza się, że są generowane opinie, które nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Jest to po prostu taki zabieg marketingowy, który stosuje się, żeby właśnie sprzedać większą ilość towaru. Tutaj również przepisy wychodzą naprzeciwko temu. Po pierwsze, przedsiębiorca musi być określony w sieci jako przedsiębiorca. Wtedy wszystkie obowiązki wynikające z ustawy go dotyczą. Oprócz tego wszystkie opinie, które są pod towarem, pod usługą, muszą być wiarygodne, muszą to być opinie rzeczywiście tych konsumentów, którzy kupili ten towar czy skorzystali z tej usługi. Pozytywne są zmiany dotyczące sprzedaży oprogramowania, gdzie np. sprzedający będzie musiał zapewnić uaktualnienie, przynajmniej przekazać informację o tym, że takie uaktualnienie danego oprogramowania jest dostępne, jak również inne przepisy, które powodują, że ochrona konsumentów jest na wyższym poziomie. Bardzo istotnymi przepisami, choć może nie do końca bezpośrednio wynikającymi z dyrektywy Omnibus, są przepisy związane z ochroną konsumentów, jeżeli chodzi o sprzedaż poza lokalami przedsiębiorcy. Bardzo często zdarza się tak, że na wycieczkach, na pokazach np. sprzętu medycznego osoby, którym w takiej formie są oferowane różne produkty, są wprowadzane w błąd. A więc tutaj ustawa dąży do tego, żeby przedłużyć termin rezygnacji, odstąpienia od umowy, jeżeli właśnie w takcie tego pokazu, tej wycieczki zostali wprowadzeni w błąd, do 30 dni. Jest to też chyba, co widzimy z praktyki ze swoich biur poselskich, ważny element, żeby właśnie taka osoba, która pod wpływem emocji czy fałszywego przekazu decyduje się na pewien zakup, na zawarcie umowy, a później jednak dochodzi do wniosku, że została wprowadzona w błąd, mogła w dłuższym okresie odstąpić od takiej umowy. A co najważniejsze w tym właśnie wymiarze, jest tutaj zakaz sprzedaży usług finansowych. Przy okazji takich pokazów bardzo często okazuje się, że dany towar jest w bardzo wysokiej cenie i osoby, szczególnie emeryci czy osoby, które nie są zorientowane, są namawiane do wzięcia kredytu konsumenckiego, który później, po powrocie do domu okazuje się balastem nie do zniesienia. Takie umowy dotyczące właśnie kredytu, usług finansowych, które są zawarte w trakcie pokazu, będą z mocy prawa nieważne. Moim zdaniem jest to bardzo ważny przepis, który właśnie uniemożliwia wprowadzenie w błąd, manipulację i postawienie w takim bardzo niekorzystnym stanie konsumenta, który pod wpływem emocji czasami decyduje się na dane rozwiązanie. Na posiedzeniu komisji zgłaszano szereg poprawek, głównie poprawek doprecyzowujących, redakcyjnych, uściślających, ale były też dosyć istotne poprawki, np. poprawka dotycząca zakazu takiej niezamówionej oferty handlowej. Bardzo często zdarza się, że dzwoni telefon. Okazuje się, że po raz kolejny ktoś - przeważnie są to też systemy półautomatyczne - zgłasza oferty, a myśmy w ogóle takiej oferty nie oczekiwali. Tutaj również będzie zakaz takiej oferty. To jest jedna z poprawek, która przeszła. Inną ze zgłoszonych poprawek była poprawka dotycząca tego, żeby też sprzedaż suplementów diety na takich pokazach, o których wcześniej mówiłem, poza lokalem przedsiębiorcy była nieważna. Ta poprawka jednak nie zyskała pozytywnej opinii większości komisji, ponieważ uznano, że była to poprawka za daleko idąca. Bardzo ożywiona dyskusja trwała też nad terminem wejścia ustawy. Była propozycja, żeby ten termin przedłużyć o 6 miesięcy. Była też druga propozycja, żeby przedłużyć wejście przepisów w życie o miesiąc, a przepisów dotyczących obowiązków przedsiębiorców, które przedsiębiorcy muszą wykonać zgodnie z tą ustawą, o 3 miesiące, ale również tutaj po takiej dosyć dogłębnej analizie uznaliśmy, że dyrektywa Omnibus obowiązuje już od dłuższego czasu, przedsiębiorcy mogli się z tym zapoznać, wiedzieli, że takie rozwiązania będą wprowadzane, i mogli się przygotować do tego, a tutaj wyżej postawiono interes właśnie konsumenta, interes osoby kupującej, która już po 14 dniach od wejścia w życie ustawy będzie miała tę większą ochronę. Tak że Komisja Gospodarki i Rozwoju po rozpatrzeniu powyższego projektu ustawy wraz ze zgłoszonymi poprawkami na posiedzeniu w dniu 25 października wnosi, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić przedstawiony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)