Mówca: Energii Krzysztof Tchórzewski
Data: 2018-10-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Za kształt porozumienia między rządem Rzeczypospolitej a rządem Rosji na dostawy gazu rosyjskiego do Polski podpisanego w 2010 r. odpowiada rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u. Głównym negocjatorem ze strony Polski był ówczesny wicepremier Waldemar Pawlak. Konsekwencje podpisanych w 2010 r. umów na dostawy gazu z kierunku wschodniego odczuwamy do dnia dzisiejszego. Na szczęście dzięki tym działaniom i dzięki odtajnieniu raportu NIK-u Ministerstwo Energii i pełnomocnik rządu do spraw strategicznej infrastruktury energetycznej Piotr Naimski ograniczają negatywne skutki dla gospodarki wynikające z tych niekorzystnych umów. Potwierdzają to konkluzje Najwyższej Izby Kontroli z przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli w latach 2011-2013 dogłębnej kontroli całego pakietu spraw związanych z tymi negocjacjami. Z tego odtajnionego dokumentu, z części dokumentu Najwyższej Izby Kontroli wynika, że w działaniach negocjacyjnych nie dołożono należytej staranności. Potwierdzają to konkluzje Najwyższej Izby Kontroli. W opinii Najwyższej Izby Kontroli skuteczność negocjacji była ograniczona z powodu braku alternatywnych wobec kierunku rosyjskiego połączeń z innymi państwami. Jednak Polska pozostawała pod silną presją Gazpromu, ulegając tej presji bez wyraźnych podstaw i przyczyn. Mimo wszystko rząd Polski, rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u, nie wykorzystał posiadanych przez Polskę argumentów. Nie wykorzystał również możliwości włączenia do negocjacji na ich początkowym etapie i innych etapach przedstawicieli Komisji Europejskiej. Z dokumentów Najwyższej Izby Kontroli wynika, że na wynik negocjacji miał wpływ brak odpowiedniego przygotowania merytorycznego negocjatorów oraz brak właściwej komunikacji i współpracy między podmiotami uczestniczącymi w negocjacjach, tj. między Ministerstwem Gospodarki i spółką Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo, gdzie w ogóle było całkiem inne podejście do tych negocjacji. Zgodzono się na korzystne dla Rosji, dla Gazpromu ustępstwa, nie otrzymując nic w zamian. Nawet nie podjęto dyskusji na temat zmniejszenia cen gazu mimo zwiększenia wolumenu zakupu gazu z Rosji. Zablokowano decyzyjność EuRoPol Gazu bez żadnego ekwiwalentu w zamian. Należy przypomnieć, że z porozumienia z 2003 r. wynikało, że funkcja EuRoPol Gazu była decydująca. Prezes EuRoPol Gazu miał decydujący głos we wspólnym Zarządzie EuRoPol Gazu i PGNiG. Z tego po prostu zrezygnowano, godząc się na to, że Polska praktycznie nie miała już nic do powiedzenia. Rażącym zaniedbaniem negocjujących ministrów była rezygnacja z wynagrodzenia za zrealizowane w okresie 2006-2009 usługi przesyłowe, których koszt wynosił prawie 1 mld zł. W tej sprawie zabrakło, wydaje się, i woli, i odwagi politycznej, żeby rozmawiać z Rosjanami z podniesionym czołem i bez kompleksów. Byliśmy już państwem suwerennym, byliśmy w 2010 r. państwem funkcjonującym w ramach Unii Europejskiej. Mogliśmy zapraszać przedstawicieli Unii do wsparcia nas w naszej sytuacji, jednak zachowywaliśmy się w tych negocjacjach jak państwo podległe. Uważam, że to, że zostały odtajnione wszystkie dokumenty Najwyższej Izby Kontroli związane właśnie z kontrolą tych negocjacji... Prawie rok trwały starania o to odtajnienie, w związku z czym opinia publiczne mogła się zapoznać ze szczegółami negocjacji kontraktu z 2010 r. Negocjacje, które były prowadzone, od początku były zbyt miękkie w stosunku do Gazpromu. Właściwie, praktycznie rzecz biorąc, negocjatorzy realizowali wszystkie oczekiwania. Z tego tytułu na bazie protokołu Najwyższej Izby Kontroli jest prowadzone postępowanie przez Prokuraturę Okręgową w Piotrkowie Trybunalskim.