Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2024-02-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia tzw. renty wdowiej, druk nr 32. Szanowni Państwo! Jest to niezwykle budujące, że rządzący obecnie po 8 latach trwania w opozycji stali się wrażliwi na los polskich emerytów. Pewnie jeszcze nie wszyscy, bo przypomnę ostatnie słowa z wywiadu telewizyjnego pani minister edukacji Barbary Nowackiej o tym, że emeryci są sfrustrowani... (Poseł Joanna Borowiak: Skandal!) ...więc źle się to zapowiada, jeżeli chodzi o pracę na rzecz naszych seniorów. Projekt bardzo ważny, ale zanim przejdę do jego treści, to chciałabym powiedzieć o działaniach, które realizował rząd Prawa i Sprawiedliwości. Warto o tym przypominać, ponieważ pamięć bywa ulotna, zwłaszcza pamięć obecnie rządzących. (Oklaski) Rozpocznę od pierwszej, najważniejszej rzeczy, a mianowicie od przywrócenia wieku emerytalnego. Mówiliście państwo, mój poprzednik mówił o tym, że tę ustawę, nad którą procedujemy, podpisało 200 tys. osób. To ja przypomnę, że była ustawa, którą podpisało prawie 2 mln osób, którą Platforma Obywatelska wyrzuciła do kosza. To odnośnie do przywrócenia wieku emerytalnego. (Poseł Barbara Bartuś: Hańba!) Tak, to właśnie zrobiła obecnie rządząca koalicja Platformy Obywatelskiej i PSL. Lewica wtedy nie była w koalicji rządzącej. (Poseł Joanna Borowiak: Skandal!) A my zgodnie z zapowiedzią, jaką złożyliśmy naszym wyborcom, przywróciliśmy wiek emerytalny. Warto również przypomnieć o innych rozwiązaniach, które dotyczą sytuacji emerytów i rencistów, bo jeżeli chodzi o rząd Prawa i Sprawiedliwości, to faktycznie robiliśmy wszystko, żeby naszym emerytom żyło się godnie. To przede wszystkim kwestia związana z waloryzacją emerytur i rent. Prawo i Sprawiedliwość za to odpowiadało i to było najważniejsze w ubiegłym roku przy inflacji. Przypomnę, że waloryzacja była prawie 15-procentowa i była to również waloryzacja kwotowo-procentowa po to, aby naszym emerytom podnieść te najniższe świadczenia, najniższe uposażenia. Jeżeli chodzi o kwestie waloryzacyjne, to chcę podkreślić, że w 2023 r. przeznaczyliśmy na to 40 mld zł z budżetu państwa. Warto o tym przypominać, ponieważ w 2015 r. na wsparcie emerytów i seniorów, a przecież nie jest to tak odległy czas, ówczesny rząd przeznaczał niecałe 4 mld zł. Natomiast w 2023 r., kiedy rządy sprawowało Prawo i Sprawiedliwość, w budżecie znalazło się ponad 100 mld zł na wsparcie emerytów i rencistów. (Oklaski) Tzw. trzynastka i czternastka, czyli dodatkowe świadczenia, które dotyczą prawie wszystkich emerytów i rencistów, przez te wszystkie lata obowiązywały, czyli nie tylko w roku wyborczym, nie tylko przez ostatnie lata. Zarówno trzynastka, jak i czternastka funkcjonowały i mam nadzieję, że będą funkcjonować, że nie będą zniesione w imię innych świadczeń, jeżeli nie zbilansuje się państwu budżet. Kolejne kwestie. Wprowadziliśmy zmiany dotyczące tzw. emerytur czerwcowych. Wykonaliśmy też wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący rocznika 1953. Jeśli chodzi o to, co zrobiliśmy, to wprowadziliśmy rozwiązania, na których bardzo zależało organizacjom związkowym pracowników, czyli wyeliminowaliśmy wygasający charakter emerytur pomostowych. Przypomnę, szanowni państwo, że to Platforma Obywatelska zlikwidowała emerytury pomostowe. My to przywróciliśmy. (Głos z sali: Nikt nie zlikwidował.) Wprowadziliśmy bardzo ważne rozwiązanie, jakim jest ˝Mama 4+˝, czyli rodzicielskie świadczenie uzupełniające wprowadzające rozwiązania w przypadku, gdy mamy, wychowując dzieci, nie wypracowały sobie odpowiedniego stażu. My w tym zakresie płaciliśmy im najniższą emeryturę bądź dopłacamy do najniższej emerytury. Z tego rozwiązania, szanowni państwo, korzysta ponad 75 tys. mam i ojców, bo i ojcowie taką emeryturę, okazuje się, otrzymują. Ważne było rozwiązanie dla emerytów i rencistów - ono jest, funkcjonuje, myślę, że też nie będzie zlikwidowane - dla tych, którzy są niezdolni do samodzielnej egzystencji. W tym zakresie to również dodatkowe 500 zł dla tych osób, które takiego wsparcia potrzebują i mogą z niego korzystać. Z tego rozwiązania korzysta prawie 600 tys. osób, to kwota ok. 4 mld zł w ubiegłym roku. Zlikwidowaliśmy tzw. pułapkę rentową. To też jest nasze rozwiązanie, które wprowadziliśmy w życie, czyli wyrównywaliśmy możliwość pobierania renty socjalnej, dorabiania sobie do tej renty. Zamieniliśmy rentę uczniowską na rentę socjalną. To kolejne pozytywne rozwiązanie, które w tym zakresie też wprowadziliśmy w życie. Te rozwiązania, które wprowadziliśmy, szły w bardzo dobrym, pozytywnym kierunku. Wprowadziliśmy również rozwiązania fiskalne. Nasze działania miały na celu wsparcie emerytów i rencistów, po tym jak został obniżony podatek dla osób fizycznych z 17% do 12%. Podniesienie wolnej kwoty od podatku do 30 tys. zł - to spowodowało, że ok. 70% emerytów w ogóle nie płaci podatków. A co z państwa obietnicą wyborczą? Gdzie te 60 tys. kwoty wolnej od podatków? Nie widać i nie słychać, a czas biegnie. Kiedy spełnicie te obietnice wyborcze? Wiemy, że sytuacja emerytów i rencistów stale wymaga monitorowania i stale wymaga naszego wsparcia, wsparcia rządowego. W związku z tym pochylamy się również nad problemem emerytur wdowich. Szanowni państwo, główną regulacją zawartą w projektowanej ustawie jest zmiana jednej z zasad związanych ze zbiegiem prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, a mianowicie zasady wypłaty jednego świadczenia. Projektodawcy proponują przyznanie wdowom, wdowcom prawa do świadczenia po zmarłym małżonku w dwóch wariantach, których realizacja jest uzależniona od wyboru wdowy lub wdowca. Tymi wariantami są: wariant pierwszy przysługujący po zmarłym - renta rodzinna zostanie powiększona o połowę przysługującej wdowie, wdowcowi emerytury, emerytury rolniczej, wojskowej, policyjnej, świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, wojskowej renty inwalidzkiej albo policyjnej renty inwalidzkiej. A wariant drugi: świadczenia i emerytury przysługujące wdowie, wdowcowi zostają powiększone o połowę renty rodzinnej po zmarłym małżonku. Taka konstrukcja świadczenia określanego w projekcie jako renta wdowia zakłada także, że jej wysokość nie może przekroczyć trzykrotności miesięcznej kwoty przeciętnej emerytury wypłacanej przez ZUS. Innymi słowy to osoba uprawniona ma wybrać, które świadczenia chce otrzymać w całości, a które w połowie. Jednocześnie projektodawca przewiduje, że ten model 50-procentowego docelowego wskaźnika byłby osiągalny etapami. Szanowni Państwo! Wychodząc naprzeciw tym problemom naszych emerytów, Prawo i Sprawiedliwość, które zawsze seniorów miało w centrum swojej polityki, proponuje, aby powyższy projekt ustawy pokierować do dalszych prac w komisjach. Będziemy pozytywnie opiniować dobre rozwiązania dla polskich emerytów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)