Mówca: Sprawozdawca Anna Maria Siarkowska
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Obrony Narodowej mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie dotyczące rządowego projektu nowelizacji ustawy o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, druki nr 2387 i 2444. Pierwsze czytanie projektu ustawy odbyło się na posiedzeniach komisji w dniach 11 oraz 12 kwietnia. Po dyskusji, która odbyła się na obydwu posiedzeniach komisji, projekt został przyjęty w pierwotnym brzmieniu, bez żadnych poprawek. Co zakłada projekt? Sednem projektu jest wprowadzenie dla Wojsk Obrony Terytorialnej symboli, które przysługują rodzajom Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wojska Obrony Terytorialnej otrzymują wojskowego orła oraz flagę. Orzeł Wojsk Obrony Terytorialnej, podobnie zresztą jak znak używany przez Wojska Lądowe, to będzie orzeł, który siedzi na tarczy amazonek, w którą to wpisany jest Znak Polski Walczącej. Taki sam wojskowy orzeł znajdzie się również na fladze, która będzie dedykowana dla Wojsk Obrony Terytorialnej. Wysoki Sejmie! Dyskusja, która odbyła się na posiedzeniu Komisji Obrony Narodowej, dotyczyła przede wszystkim zasadności użycia Znaku Polski Walczącej jako znaku, który wskazuje na specyfikę właśnie Wojsk Obrony Terytorialnej. Wątpliwości w tym względzie podnosili posłowie opozycji. Pragniemy tutaj przytoczyć argumenty, które znalazły się w uzasadnieniu ustawy, jak i argumenty, które podnosili posłowie podczas posiedzenia Komisji Obrony Narodowej, które wskazywały na to, że Znak Polski Walczącej jest symbolem, który odwołuje się do chlubnej tradycji walki i oporu narodu polskiego wobec okupanta niemieckiego, jak również wobec okupanta sowieckiego w czasie II wojny światowej. Nawiązuje on do dziedzictwa Polskiego Państwa Podziemnego i jego armii, czyli Armii Krajowej. Dziedzictwo to jest jednym z najważniejszych elementów nie tylko naszej tradycji niepodległościowej, ale również naszej narodowej tożsamości. Poprzez użycie Znaku Polski Walczącej jako znaku charakteryzującego ten rodzaj Sił Zbrojnych, czyli Wojska Obrony Terytorialnej, nawiązuje się zatem wprost do dziedzictwa Polskiego Państwa Podziemnego i jego armii. W ten sposób Wojska Obrony Terytorialnej symbolicznie stają się również kontynuatorem tej tradycji: tradycji Polskiego Państwa Podziemnego i tradycji Armii Krajowej. Czy jest to uprawnione? Zdecydowanie tak. Po pierwsze, Armia Krajowa była powszechną terytorialną organizacją wojskową. Jej struktury dowodzenia i ośrodki szkolenia, a także wojska obszarów, okręgów, podokręgów, obwodów i placówek obejmowały całe państwo, do gminy i wioski włącznie. Nowo tworzone Wojska Obrony Terytorialnej są również formacją zbrojną o charakterze terytorialnym, której podstawowym zadaniem będzie prowadzenie obrony na miejscu. Po drugie, utworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej jest zwieńczeniem wieloletnich wysiłków podejmowanych również przez środowisko żołnierzy Armii Krajowej. Warto w tym miejscu przypomnieć chociażby list prezesa Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej z dnia 7 grudnia 2000 r. do ówczesnego ministra obrony narodowej, którym był wtedy nie kto inny jak Bronisław Komorowski. Wówczas prezes Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej zwrócił się do ministra obrony narodowej, wyraził w tym liście pragnienie, aby struktury terenowe obrony terytorialnej przyjęły i kontynuowały tradycje AK-owskie. Jednocześnie podkreślił, że kontynuacja tradycji Armii Krajowej przez obronę terytorialną będzie zarówno wielkim hołdem dla walki i ofiar żołnierzy Armii Krajowej, jak również wykorzystaniem bezcennego doświadczenia organizacyjnego i bojowego Armii Krajowej w tworzeniu skutecznej siły obronnej Rzeczypospolitej Polskiej. Niestety na realizację tego testamentu żołnierzy Armii Krajowej trzeba było trochę poczekać, ale było warto. Możliwe stało się to w momencie utworzenia Wojsk Obrony Terytorialnej jako osobnego rodzaju Sił Zbrojnych. Dzięki temu 28 czerwca ub.r. Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej przekazał tradycje Komendy Głównej Armii Krajowej dowództwu Wojsk Obrony Terytorialnej. Wysoka Izbo! To dziedzictwo, dziedzictwo Polskiego Państwa Podziemnego i jego Armii Krajowej, zostało nam przekazane przez minione pokolenie. Obecne pokolenie powinno to dziedzictwo kontynuować. Przejęcie przez Wojska Obrony Terytorialnej symboliki Polskiego Państwa Podziemnego i jego Armii Krajowej jest tego najlepszym przykładem i najlepszym symbolem. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Obrony Narodowej rekomenduję przyjęcie projektu ustawy, która zmienia ustawę o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)