Mówca: Elżbieta Gelert
Data: 2012-10-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej chciałabym przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania z realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2011 oraz harmonogramu zadań wykonywanych w ramach programu wieloletniego na lata 2012, 2013 i 2014. Jak państwo wiecie, głównym celem narodowego programu zwalczania chorób jest zahamowanie wzrostu zachorowań na nowotwory oraz osiągnięcie średnich europejskich wskaźników w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów. Na realizację tego programu w roku 2011 przeznaczono pierwotnie 250 mln zł. Po dokonaniu przesunięć kwota do wykorzystania w roku 2011 wynosiła 263 821 301 zł i była realizowana w ramach 346 umów. Tak jak pani sprawozdawca powiedziała, ostatecznie wydatkowana kwota na dzień 31 grudnia to 259 232 tys. Jest to wykonanie na poziomie 98,3%, tak że nie jest ono takie niskie, aczkolwiek nie jest to wykonanie, powiedzmy, na poziomie 99%. Niewykonanie opiewa tu na kwotę ponad 4,5 mln i wynika to z różnych rzeczy, nie tylko z niewykorzystania środków na profilaktykę czy promocję, ale również z programu inwestycyjnego, gdzie pojawiają się oszczędności przy okazji przetargów, jeżeli chodzi o duży sprzęt, który sporo kosztuje. Także brak informacji czy zbyt późna informacja o zagrożeniu wykonania programu spowodowała niemożliwość przesunięcia tych pieniędzy na inne programy. Jednak pieniądze zapewne nie przepadną, tylko wejdą do realizacji w latach następnych i będzie można je wykorzystać. Na profilaktykę i promocję zaplanowano wydanie 18,8%, a art. 7 ust. 3 mówi o tym, że na profilaktykę powinno być przeznaczone minimum 10% ogólnej wartości środków. Czyli dbano tu o to, ażeby na profilaktykę wydać zdecydowanie więcej pieniędzy. Planowano wydanie ponad 49,5 mln zł, z czego wydatkowano bodajże 47 000 500 zł. Cały program realizowany był w pięciu grupach zadaniowych, pięciu dużych grupach zadaniowych: profilaktyka i wczesne wykrywanie nowotworów, programy inwestycyjne, poprawa jakości diagnostyki i leczenia nowotworów, programy edukacyjne oraz pozostałe programy. I tak w dużej grupie zadaniowej, dotyczącej profilaktyki i wczesnego wykrywania, o czym już była mowa, znalazła się przede wszystkim prewencja pierwotna nowotworów, wykrywanie raka szyjki macicy, raka piersi, jelita grubego, także opieka nad rodzinami wysokiego ryzyka zachorowań na nowotwory złośliwe. W ramach programów inwestycyjnych, również już o tym mówiono, realizowano zakupy aparatury diagnostycznej, modernizację zakładów radioterapii, modernizację i doposażenie oddziałów i klinik torakochirurgii, a także diagnostykę i leczenie białaczek u dorosłych. W programie poprawy jakości diagnostyki nowotworów u dzieci zwrócono uwagę głównie na leczenie białaczek, guzów litych, chłoniaków złośliwych, oceniana była również jakość życia dzieci i młodzieży po leczeniu przeciwnowotworowym oraz ograniczenie niepełnosprawności u dzieci z powodów nowotworów złośliwych kości. W ramach programów edukacyjnych, co było tu również poruszane, a co było może niewystarczające, zajęto się głównie szkoleniem lekarzy chirurgii ogólnej w zakresie diagnostyki nowotworowej, terapii leczniczej i opieki medycznej. Jakie były efekty realizacji tego programu w roku 2011? Mimo że mówi się, że może było to niewystarczające, bo faktycznie zawsze można inaczej, zawsze można lepiej, to wzrost liczby badań screeningowych był zdecydowany. Jeżeli chodzi o mammografię, rok 2011 był rokiem, w którym można mówić o największej zgłaszalności na przestrzeni kilku lat. Jeżeli chodzi o cytologię, to jest tu bardzo dużo do zrobienia i myślę, że nad tym należałoby się pochylić, bo faktycznie w przypadku cytologii któryś rok z rzędu osiągnięcia są bardzo słabe. Jeżeli chodzi o profilaktykę raka jelita grubego, to jest bardzo duży postęp, może też jeszcze zbyt mały, aczkolwiek liczbę badań na krew utajoną, liczbę kolonoskopii, liczbę przeszkolonych lekarzy w zakresie kolonoskopii na pewno należy uznać za dosyć zadowalającą. Poza tym wzrosła liczba ośrodków uczestniczących w programach profilaktyki i badaniach przesiewowych. Usprawniono również identyfikowanie rodzin ze zwiększonym ryzykiem zachorowania. Jeżeli chodzi o program inwestycyjny, jest on niejako najprostszy do przedstawienia, wyliczenia i pokazania. Faktycznie sprzętu nam przybyło, jest to sprzęt coraz lepszy technologicznie. Jest coraz większy dostęp do najnowocześniejszych technik i metod radioterapii. Tak jak powiedział pan minister, skrócony jest okres oczekiwania z 8-10 tygodni do 4-5. Jest to bardzo duże osiągnięcie. Wzrosła też liczba personelu, bo szkoli się coraz więcej lekarzy, radioterapeutów, fizyków, a także techników radioterapii, niezbędnych przecież w ośrodkach onkologicznych. Jeśli chodzi o najmłodszych pacjentów, to - jak państwo wiecie - utworzono bazę danych obejmującą właściwie wszystkich pacjentów chorych na chorobę nowotworową i dzieci w związku z chorobą nowotworową kości zostały zaopatrzone w onkologiczne endoprotezy. Przeszkolono, tak jak mówiłam, tylko lekarzy chirurgów. Może to faktycznie zbyt mało, bo poruszaliśmy to, że przede wszystkim lekarze rodzinni powinni być brani pod uwagę w tym zakresie. W każdym razie przeszkolono 441 lekarzy chirurgów. Jeśli chodzi o pozostałe programy, istotna była kompleksowość gromadzenia danych. Obecnie jest ona poziomie 89%. Myślę, że w następnych latach dojdziemy do gromadzenia pełnych danych. Na pewno zalecana jest kompleksowość na poziomie 100%. Wobec zapoznania się z realizacją głównych celów oraz efektami, które może nie do końca są zadowalające, aczkolwiek uważamy, że i tak zostały osiągnięte w dosyć dużym procencie, klub Platformy Obywatelskiej pozytywnie opiniuje sprawozdanie z realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2011 oraz harmonogram zadań wykonywanych w ramach tego programu na lata 2012, 2013 i 2014. Dziękuję bardzo. (Oklaski)