Mówca: Jerzy Materna
Data: 2014-04-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Kosmicznej. Utworzenie Polskiej Agencji Kosmicznej będzie wydarzeniem epokowym dla naszego państwa. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość uważa, że jest to sprawa o znaczeniu narodowym. Wysoka Izbo! Techniki satelitarne w dzisiejszym świecie nie są żadną ekstrawagancją naukową, ale są jedną z elementarnych technologii, z których każdy obywatel korzysta codziennie, chociażby w formie telewizji satelitarnej, telefonii, Internetu, prognoz pogody czy nawigacji satelitarnej. Jednak może najważniejszą rolą technik satelitarnych są bezpieczeństwo i obronność kraju, tak ważne dzisiaj w świetle tego, co dzieje się za naszą wschodnią granicą. Działalność kosmiczna wymaga wsparcia rządowego. Są to długoterminowe programy strategiczne, obronne, wojskowe, gospodarcze. Innymi słowy, chodzi o zarządzanie przestrzenią kosmiczną, podobnie jak przestrzenią powietrzną, wybrzeżami, lasami, wodami itp. Rządowe agencje kosmiczne posiadają przede wszystkim rozwinięte kraje świata, ale również kraje Trzeciego Świata. W naszym regionie posiadają je między innymi Ukraina, Czechy, Rumunia, Litwa. W krajach Trzeciego Świata - Bangladesz, Egipt, Nigeria. Swoje satelity posiadają też Wietnam i Tunezja. Dominującą rolę - około 70% - w większości agencji kosmicznych odgrywają programy wojskowe. Na przykład Niemcy wprowadziły na orbitę tylko w 2010 r. 8 satelitów wojskowych, nie mówiąc o cywilnych. Najwięcej satelitów na orbicie posiada Rosja, około 1500, większość z nich stanowią satelity wojskowe. Nie trzeba mówić również o ogromnym wpływie technik satelitarnych na zarządzanie terytorialne, nasycanie gospodarki nowymi technologiami i tworzenie wyspecjalizowanych miejsc pracy dla naszej młodzieży. Są to prawdy ogólnie znane. Tymczasem Polska nie posiada ani agencji kosmicznej, ani żadnego satelity państwowego. Pod tym względem jesteśmy krajem zacofanym. Zacofanie to jest tym bardziej groźne, że znajdujemy się w jednym z najniebezpieczniejszych miejsc świata. Bogu dzięki, Polska 19 listopada 2012 r. przystąpiła do Europejskiej Agencji Kosmicznej, ESA, zresztą jako jeden z ostatnich krajów naszego regionu. To daje naszemu krajowi dostęp do najbardziej zaawansowanych technologii. Aby jednak w pełni korzystać z członkostwa w ESA, szczególnie efektywnie zdobywać kontrakty za pieniądze z naszej składki, potrzebny jest krajowy gospodarz. Planowana Polska Agencja Kosmiczna będzie małą agencją, przewiduje się zatrudnienie nie więcej niż 30 osób i roczny budżet w kwocie od 6 mln zł do 10 mln zł. Dla porównania francuska agencja kosmiczna zatrudnia 2,5 tys. osób, a jej budżet przekracza 2 mld euro. 10 mln w mojej ocenie to jest znacznie, znacznie za mało. Przystąpienie Polski do ESA pozwoliło Polsce stać się równoprawnym partnerem wielkich europejskich programów satelitarnych, jak europejski system nawigacji satelitarnej Galileo, a przede wszystkim europejski program obserwacji Ziemi Copernicus. Wysoka Izbo! 1,5 roku temu Polska osiągnęła wielki sukces, kiedy po wieloletnich naszych staraniach Komisja Europejska nadała programowi satelitarnego monitorowania Ziemi nazwę Copernicus, od nazwiska naszego wielkiego astronoma, w pisowni łacińskiej, tak jak chciała Polska. Wysoka Izbo, ta nazwa zobowiązuje. Program Copernicus powinien być motorem napędowym polskich innowacji, a jednocześnie promować na całym świecie nasz kraj, jego kulturę, historię, co ma również wymiar gospodarczy, społeczny, polityczny. Aby temu zadaniu efektywnie stawić czoła, potrzebny jest kompetentny gospodarz, czyli Polska Agencja Kosmiczna. Europejskie programy satelitarne Galileo i Copernicus są wielkimi przedsięwzięciami. Każdy z nich kosztuje około 4 mld euro, ale będą przynosić ogromne zyski, bo każde euro zainwestowane w kosmos zwraca się wielokrotnie. Polska dotychczas poprzez swoją składkę do Unii Europejskiej wpłaciła na obydwa programy ok. 200 mln euro, a zwrot z tej sumy w formie kontraktów ma w wysokości tylko 0,5%. Francja dla porównania ma zwrot na poziomie 200% swojej składki, czyli Polska finansuje badania i przemysł Francji i innych dużych krajów Unii Europejskiej. Ta sytuacja jest nie do zaakceptowania. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy był brak polskiego członkostwa w Europejskiej Agencji Kosmicznej. Przyczyna ta na szczęście została niedawno usunięta. Drugą ważną przyczyną dramatycznej sytuacji jest brak narodowego gospodarza, czyli rządowej agencji kosmicznej. (Dzwonek) Tymczasem Polska posiada wielkie zasoby intelektualne, ale również przemysłowe, potwierdzone niezależnym audytem Europejskiej Agencji Kosmicznej. Wysoka Izbo! Obecna sytuacja jest nieakceptowalna. Nasz kraj nie posiada elementarnej współczesnej infrastruktury, którą jest agencja kosmiczna, co sytuuje go wśród najbardziej pod tym względem zacofanych krajów świata i ma negatywny wpływ na naszą gospodarkę, bezpieczeństwo i obronność. Poselski projekt ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Kosmicznej został przygotowany przez Parlamentarną Grupę ds. Przestrzeni Kosmicznej i jej ekspertów. Jest projektem ponadpartyjnym i gwarantuje szybkie utworzenie tej agencji, co jest krytycznie ważne, bo każdy miesiąc opóźnienia powoduje milionowe straty. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość uważa sprawę za narodową i apeluje o szybkie i zgodne uchwalenie tej ustawy, podobnie jak to było w przypadku głosowania dotyczącego przystąpienia Polski do Europejskiej Agencji Kosmicznej, kiedy obydwie Izby naszego parlamentu głosowały za, bez głosu sprzeciwu. Odbiło się to bardzo pozytywnym echem w Unii Europejskiej i było wspaniałym świadectwem tego, że Polacy w sprawach najważniejszych, narodowych potrafią być zjednoczeni i mówić jednym mocnym głosem. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Jan Bury: Brawo!)