Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2016-07-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Państwo Ministrowie! Panowie Prezesi! Wysoka Izbo! Dokonując w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego oceny wykonania ustawy budżetowej, pragnę na wstępie zasygnalizować, zwrócić uwagę na sytuację gospodarczo-ekonomiczno-społeczną na świecie i w Polsce. Z braku czasu zrobię to rzeczywiście w sposób sygnalny. Z szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego wynika, że gospodarka światowa w 2015 r. rosła wolniej niż w roku 2014. PKB w Unii Europejskiej zwiększyło się w skali roku o 1,9%, a w państwach strefy euro o 1,6%. W Polsce PKB wzrosło o 3,6%, tj. o 0,2% więcej niż prognozowano i dwa razy więcej niż średnia Unii Europejskiej. Rok 2015 był dla Polski kolejnym rokiem, w którym budżet państwa realizowany był w warunkach korzystniejszych od zakładanych. Wskaźnik bezrobocia, stopa bezrobocia wyniosła w Polsce 7,5% przy wskaźnikach: w Unii Europejskiej - 9,4%, w strefie euro - 10,9%. Polityka pieniężna Narodowego Banku Polskiego była prowadzona zgodnie z założeniami polityki pieniężnej, co sprzyjało utrzymaniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilności systemu finansowego. Wzrost gospodarczy był stabilny, znacząco zwiększyło się zatrudnienie. Wynagrodzenia i popyt konsumpcyjny systematycznie rosły, zwiększała się skala inwestycji, a także akcja kredytowa. W Polsce po raz pierwszy po 1989 r. wystąpiła deflacja. Główną przyczyną deflacji był silny spadek cen surowców na rynkach światowych. We wszystkich miesiącach 2015 r. roczne wskaźniki inflacji były ujemne, a w lutym roczna deflacja była rekordowa i wyniosła ?1,6%. W związku z tym w marcu 2015 r. Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe NBP o 0,5 punktu procentowego, w tym stopę referencyjną do poziomu 1,5%. W efekcie stopy procentowe Narodowego Banku Polskiego znalazły się na najniższym poziomie w historii. Wartość eksportu z Polski po raz pierwszy od lat 90. była wyższa od importu. Uzupełnię jeszcze, że budżet państwa był realizowany do czerwca w warunkach dyscypliny, czyli procedury nadmiernego deficytu, wraz z uwzględnieniem stabilizującej reguły wydatkowej, która niestety została w ciągu 2015 r. poluzowana przez rząd i posłów PiS. Wypada tylko dodać celem przypomnienia, że taką sytuację rządząca dzisiaj dobra zmiana nazywała w kampanii wyborczej ruiną gospodarczą. Zresztą to kłamstwo wybrzmiało również w dzisiejszym wystąpieniu posła PiS-u. W tych warunkach dochody budżetu państwa i budżet środków europejskich wyniosły łącznie 356,6 mld zł i były wyższe o 0,8%, niż planowano, a także o 0,6% wyższe od dochodów 2014 r. Wydatki budżetu państwa i budżetu środków europejskich wyniosły 399,4 mld zł i były wyższe od wydatków poniesionych w 2014 r. o 4,9% i niższe o 1,5% od limitu ustawowego. Deficyt planowany w wysokości 50 mld wyniósł 42,6 mld zł, przy czym należy przypomnieć, że plan został powiększony podczas nowelizacji ustawy budżetowej w grudniu 2015 r. o kwotę 3,6 mld zł. Była to czynność niepotrzebna, zbyteczna, a wręcz można określić, że była to manipulacja budżetem przy jednoczesnym ukryciu dochodów, a właściwie przeniesieniu dochodów na obecny rok, z aukcji LTE. Bardzo korzystnie dla Polski przedstawia się rozliczenie środków z Unią Europejską. Otrzymaliśmy w 2015 r. środki w kwocie 54,6 mld zł, a wpłaty Polski do budżetu to 18,2 mld, stąd saldo rozliczeń pomiędzy Polską a Unią wyniosło 36,4 mld zł. Polska była największym beneficjentem środków w ramach polityki spójności i PROW-u oraz głównym odbiorcą środków z tytułu dopłat bezpośrednich wśród nowych krajów członkowskich Unii. Nie budzą również zastrzeżeń czynności Skarbu Państwa w przedmiocie udzielonych poręczeń i gwarancji. Udzielono ich 11 na łączną kwotę 8,5 mld. Dotyczyły one głównie inwestycji infrastrukturalnych. Ponadto udzielono gwarancji Skarbu Państwa w wysokości 250 mln zł na rzecz NBP za zobowiązania Spółdzielczego Banku Rzemiosła i Rolnictwa w Wołominie. Niekorzystnym zjawiskiem towarzyszącym realizacji ustawy budżetowej jest dalsze zmniejszanie się dochodów podatkowych w relacji do PKB. Nie będę już kolejno ich przedstawiała, one maleją. Luka podatkowa dotyczy w największym stopniu podatku od towarów i usług i wymaga uszczelnienia systemu podatkowego. Innym, równie niepokojącym zjawiskiem jest ujemny bilans w ochronie zdrowia. NFZ i SPZOZ zakończyły 2015 r. deficytem wynoszącym ok. 300 mln zł. Przyczyną takiego stanu może być chroniczne niedofinansowanie służby zdrowia. Z danych Komisji Europejskiej wynika, że w Polsce na publiczną służbę zdrowia przeznacza się zaledwie 4,6% PKB, podczas gdy w Unii średnio 7,2 PKB. Wydaje się, że w dniu dzisiejszym należałoby bardziej precyzyjnie pokazywać niedostatki tego budżetu. Po wczorajszym przedłożeniu przez PiS projektu dokonującego wysokich podwyżek dla stanowisk kierowniczych może przyzwoiciej byłoby pomyśleć właśnie o pielęgniarkach, lekarzach, pracownikach technicznych, o emerytach i rencistach czy Służbie Celnej, która wychodzi na ulice. (Dzwonek) Już kończę, pani marszałek. Najwyższa Izba Kontroli zwraca uwagę również na dalsze pogarszanie się kondycji finansowej Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Komisja Finansów Publicznych, podobnie jak NIK, pozytywnie oceniła wykonanie budżetu państwa w 2015 r. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego ocenia pozytywnie wykonanie budżetu i będziemy głosować za przyjęciem uchwały w sprawie sprawozdania z wykonania budżetu oraz w sprawie absolutorium dla Rady Ministrów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)