Mówca: Tomasz Piotr Nowak
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Długo czekaliście na to, żeby nam przedstawić ten projekt, bowiem już w porozumieniu z górnikami, ze stroną społeczną była o tym mowa, że jednym z warunków dogadania się będzie zmiana w zakresie obliga giełdowego. Mogliśmy zapoznać się z tą ustawą dużo wcześniej. Nie rozumiem, dlaczego tyle miesięcy czekaliśmy. Dzisiaj rano ta ustawa ląduje w komisji i dzisiaj mamy ją w trybie natychmiastowym uchwalać, a przecież dobre praktyki wymagają tego, żeby strony wypowiedziały się, i to wypowiedziały się konstruktywnie, żeby doszło do spotkania podczas posiedzenia komisji ze zwolennikami i z przeciwnikami tego rozwiązania, abyśmy mogli jako posłowie podjąć świadomie decyzję, zwłaszcza że chodzicie w sprawie obliga od ściany do ściany. My uwolniliśmy, spowodowaliśmy, że obligo giełdowe było na poziomie 30%. Uznaliśmy, że to jest akurat taka poduszka, która zapewni transparentność rynku energii, będzie punktem odniesienia do budowania całego portfolio umów, które mogłyby być chociażby umowami terminowymi w odniesieniu właśnie do tej poduszki. Tymczasem nagle w 2019 r. stwierdziliście, że te spekulacje, o których tutaj mówili przedstawiciele PiS-u, staną się obowiązujące. Spekulacje oczywiście w cudzysłowie w waszym wydaniu. Oto wprowadziliście 100% obliga. Od ściany do ściany. Pani minister mówi, że macie jakąś strategię działania. Strategia działania polega na tym, że najpierw przedstawiacie ustawę dotyczącą 996 zł dopłaty do węgla, a później stwierdzacie, że to jednak była pomyłka i robicie inną ustawę w lipcu. Później dowiadujecie się od opozycji, że trzeba by było zrobić osłonę w przypadku innych źródeł ciepła. I nagle tworzycie tę ustawę. Teraz z kolei wrzucacie w ustawę obliga, nie widać w tym żadnej strategii. W momencie kiedy mamy do czynienia z wojną, mamy do czynienia z tak dużym kryzysem, powinniśmy od odpowiedzialnego rządu dowiedzieć się o odpowiedzialnych krokach, jednym, drugim, trzecim, czwartym, żebyśmy nie byli zaskakiwani, tylko żebyśmy bardzo poważnie o tym porozmawiali, a tego zupełnie nie ma. Co robi ta ustawa? Ta ustawa na pewno wprowadza, umożliwia przede wszystkim to, żeby ceny na rynku były w sposób zdecydowany regulowane w umowach dwustronnych. Żeby nie było tej poduszki bezpieczeństwa i odniesienia. Czyli ta ustawa tak naprawdę powoduje, że znika transparentność na rynku energii. A zniknięcie transparentności może spowodować to, że przyjdzie X do Y, jedno przedsiębiorstwo do drugiego, i powie: To my się umawiamy na taką cenę. Z jednym tak się umówię, z drugim tak się umówię. A w tle zawsze jest prokurator. Bo wiecie, że to jest działanie nierynkowe i wiecie, że to jest działanie nietransparentne. W związku z tym 3/4 tej ustawy to straszak karami, które się narzuci w momencie, w którym ktoś zacznie manipulować na tym rynku. Powiedzcie wyraźnie: z powodu wojny rezygnujecie w tej chwili z rynkowych cen, rezygnujecie na rzecz likwidacji rynku. Tymczasem wy w tej ustawie udajecie, że jeszcze jest rynek. Mówicie, mowa trawa: osiąganie celów, obliga możliwe dzięki standardowym mechanizmom rynkowym oraz regulacyjnym, ustrukturyzowane procedury zmiany sprzedawcy energii elektrycznej - jedyny konkret - uzupełnione wymaganiami w zakresie transparentności rynku oraz zaawansowane procedury monitorowania siły rynkowej i nadużyć na rynku energii elektrycznej - to jest clue tej ustawy. Czyli troszeczkę mowy trawy, ale widzimy, że jedyny mechanizm to jest tak naprawdę zmiana sprzedawcy. Czyli z PGE idę sobie np. do TAURON-u i tam próbuję coś z nimi wynegocjować. Ale te nadużycia są cały czas w tle. Niestety to wszystko może prowadzić do czegoś, co, myślę, jest bardzo niebezpieczne, do różnego rodzaju geszeftów, i macie tę świadomość, bo uruchamiacie kary. Uważam, że odpowiedzialny rząd musi zaproponować faktycznie odpowiedzialne mechanizmy ograniczenia ceny energii. Możecie to zrobić na rynku giełdowym, zmuszając wasze spółki do tego, żeby nie dyktowały najwyższych krańcowych cen, tylko żeby powstrzymały swoje zapędy, ograniczyły swoje marże i żeby powiedziały, że nie, na giełdzie energii (Dzwonek) nie będziemy mówić o cenie najwyższej, tylko np. o uśrednionej, niższej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)