Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2014-02-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska przedstawić stanowisko wobec senackiego projektu ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. W latach 1956-1989 wielu Polaków w różny sposób walczyło o wolną, suwerenną Polskę, o przestrzeganie praw człowieka, o godność. Za swoje zaangażowanie, opór wobec reżimu ponosili dotkliwe kary, byli aresztowani, bici, zabijani, zwalniani z pracy, relegowani z uczelni, pozbawieni możliwości publikowania i wreszcie po przemianach 1989 r. zapomniani. Teraz rozpoczęli kolejną walkę, tym razem już nie o wolną Polskę, ale o przeżycie w tejże Polsce. W taki sposób, bardzo ogólnie, możemy podsumować los opozycjonistów antykomunistycznych i osób represjonowanych. Choć o ich zasługach na rzecz wolności mówi się dużo i często, to jednak przez prawie 25 lat państwo polskie, które swój byt zawdzięcza ich determinacji, odwadze i sile ducha, nie zapewniło im ani godnych warunków życia i pracy, ani pomocy. Wielu wegetuje w skrajnej nędzy, nie mając środków na opiekę medyczną, leki, sprzęt ortopedyczny czy też wózki inwalidzkie. A przecież zdrowie odebrały im więzienia komunistyczne, ścieżki zdrowia, brutalni funkcjonariusze służb mundurowych. Za to poświęcenie winni otrzymać znacznie więcej niż tylko odznaczenia i legitymacje. Łatwo jest nadawać ordery, przez kilka chwil ogrzewać się w blasku honoru i odwagi odznaczonych, znacznie trudniej jest odwdzięczyć się w sposób rzeczywisty, przynieść realną, potrzebną i oczekiwaną pomoc. Po 25 latach opozycjoniści doczekali się odrobiny uwagi państwa polskiego, dostrzeżenia nie tylko ich roli, ale także sytuacji, w jakiej się znaleźli wskutek swej postawy i działań. To dobry, lecz niewystarczający krok i choć przewidywane w ustawie świadczenia w niewielkim stopniu zapewnią pomoc zarówno opozycjonistom, jak i ich rodzinom, dają nadzieję na poprawę sytuacji, Solidarna Polska uważa, że proponowane rozwiązania stanowią niewielką i niewystarczającą rekompensatę dla tych osób, dlatego też będziemy proponowali podczas dalszych prac nad ustawą wprowadzenie do projektu ustawy szeregu poprawek. Środowiska osób represjonowanych wnoszą o ustanowienie dnia 31 sierpnia Dniem Weterana Opozycji Antykomunistycznej oraz wprowadzenie statusu weterana opozycji antykomunistycznej. Kierownik urzędu do spraw kombatantów powinien obligatoryjnie występować do prezesa IPN o stwierdzenie, czy osoba ubiegająca się o status osoby represjonowanej, działacza opozycyjnego nie współpracowała z organami bezpieczeństwa. Niesprawiedliwe jest łączenie dochodów rodziny i innych dochodów osoby represjonowanej czy działacza opozycyjnego w przypadku ustalania wysokości świadczenia. Działacz opozycji czy osoba represjonowana pozostający bez pracy byli często przez długi okres na utrzymaniu rodziny. Konsekwencje działalności ponosił wtedy nie tylko działacz, ale także jego rodzina. Ta ustawa powinna tę sytuację naprawić, a nie utrzymywać. Zaproponowane w ustawie zasady naliczania świadczeń uważane są przez osoby ciężko doświadczone w tamtych trudnych czasach za upokarzające i nadal dyskryminujące, natomiast obowiązek corocznego składania wniosków wydaje się nieracjonalny i kosztowny dla państwa. Świadczenie powinno być ustalane dożywotnio w godnej wysokości i zgodnie z przepisami, powinno być rewaloryzowane. To znacznie uprości naliczanie i wypłacanie świadczeń działaczom. Przyzwoitość i szacunek dla tych ludzi i ich działalności nakazuje, żeby te świadczenia nie były niższe od świadczeń dla tych, którzy wtedy niszczyli i często zniszczyli im życie - emerytur funkcjonariuszy ówczesnego aparatu represji. Fundusze uzyskane z pomniejszenia emerytur służby bezpieczeństwa powinny być jednym ze źródeł finansowania zobowiązań wynikających z ustawy. Osoby represjonowane nie chcą jałmużny, ale chcą być traktowane lepiej niż funkcjonariusze UB i SB oraz cały aparat zdrady i przemocy PRL, który uposażony został przecież doskonale przez Rzeczpospolitą Polską na kilka pokoleń. Wśród tego aparatu nie ma biednych i głodnych - to jedna z najbogatszych, najlepiej uposażonych grup społecznych w Polsce. Przypomnę tylko, że nawet parlament Albanii w dniu 1 lipca 2004 r. przyjął ustawę przyznającą stałe miesięczne dodatki pieniężne osobom represjonowanym przez system totalitarny. (Dzwonek) Klub Solidarnej Polski wyraża poparcie dla próby naprawienia tych zaszłości. Ten Sejm ma ogromną szansę tego dokonać, ale nie może to być rozwiązanie pozorne. Sejm nie może jedynie sprawiać wrażenia, iż chce ten problem rozwiązać, on ma ten problem rozwiązać, bo jesteśmy to tym ludziom winni. Solidarna Polska opowiada się za skierowaniem projektu ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych do dalszych prac w komisjach. Dziękuję bardzo.