Mówca: Dobromir Sośnierz
Data: 2023-07-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Byłem przygotowany, że będę tu mógł skrytykować tę deregulację jako dalece niewystarczającą, ale słuchając głosów przedmówców z lewej strony, zdałem sobie sprawę, że nawet tej skromnej zdobyczy trzeba bronić przed koalicją regulacjonistów (Oklaski), faszystów, antyobywatelskich ugrupowań takich jak właśnie Koalicja anty-Obywatelska, Polskie Stronnictwo Ludowe, Polska 2050, koalicja prourzędnicza, koalicja antyobywatelska. Mając do wyboru dobro przeciętnego obywatela i państwowego muzealnika, urzędnika, za każdym razem opowiadacie się za urzędnikiem, a nie za obywatelem, więc wasza nazwa Koalicja Obywatelska jest haniebnie zdradzana. (Gwar na sali) Stajecie po stronie tych, którzy właśnie zazdrośnie strzegą swojego monopolu na grzebanie również w cudzej ziemi, zamiast po stronie obywateli, którzy na swojej ziemi, jeśli coś znajdą, są z tego przymusowo wywłaszczani i karani przez państwo. Jesteście hańbą tego Sejmu. Naprawdę tylko zaorać, posypać solą i niczego po was nie się można spodziewać. Z tego kija strzelby już na pewno nie będzie, tak że obywatele, jeśli ubolewacie nad tym, że PiS nie dość szanuje waszą wolność, na pewno nie szukajcie ratunku po tej stronie. Pan Zimoch wspiął się na Himalaje hipokryzji, pytając się, jak obywatele rozpoznają, czy to jest 5 m czy 10 m od stanowiska archeologicznego. Przy tym ten sam pan poseł Zimoch głosował za tym, żeby kierowcy w czasie jazdy musieli rozpoznawać, czy jadąc 130 km/h są 65 m za poprzedzającym pojazdem. To, rozumiem, obywatele wiedzą w lot, ale czy jest 5 m czy 10 m, co mogą sobie zmierzyć spokojnie miarką, nie wiedzą. Pan poseł ubolewał też, że nagrody są za wysokie, bo jak państwo kogoś wywłaszcza, to powinno w ogóle to robić za darmo. To jest jeszcze dla pana za dużo, że w ogóle ktoś coś dostaje za skarb, który własnoręcznie znajdzie. Ja się powołam raczej na ducha reprezentowanego przez chociażby paleontologa Roberta Beckera, który twierdził, że skamieniałości wystarczy dla wszystkich i zabytków też wystarczy dla wszystkich. Jest ich naprawdę mnóstwo. To gnije w ziemi i tracimy to na zawsze z każdym dniem. Nie powinniśmy strzec przywilejów muzealników, tylko cieszyć się z tego, że ktoś ma ochotę tego szukać, wydobywać, bo to za chwilę ulegnie utracie. (Oklaski) Wy sobie uzurpujecie prawo do tego, czego nie zasialiście, czego nie wytworzyliście, i to często na cudzej ziemi. To jest niemoralne, pani poseł Senyszyn. To jest niemoralne, że uzurpujecie sobie prawo do cudzych rzeczy. Natomiast cała regulacja jest oczywiście niewystarczająca. Nie wiem, z jakiego powodu ktoś, kto teraz wykopie coś, co leżało 500 lat w ziemi, musi to niezwłocznie zgłosić do wojewódzkiego konserwatora zabytków. (Głos z sali: Są ważniejsze rzeczy niż wykopane.) Takie są przepisy tej ustawy. Co by się stało, gdyby to zgłosił np. za pół roku? No i przede wszystkim pozostawienie własności. Nadal jesteśmy daleko od cywilizacji europejskiej. Jeśli ktoś coś znalazł, to powinno (Dzwonek) to być jego własnością. Jedynie ewentualnie powinien to zgłosić do muzeum w celu inwentaryzacji, oceny, a nie powinniśmy... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)