Mówca: Marek Balt
Data: 2012-04-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej w sprawie ˝Sprawozdania z realizacji 'Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych' w roku 2010 oraz przyjętego przez Radę Ministrów harmonogramu zadań wykonywanych w ramach programu wieloletniego 'Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych' w roku 2011 wraz z kierunkami realizacji tego programu na lata 2012 i 2013˝. Dyskutujemy dzisiaj na temat realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝. Jednak ja na miejscu ministerstwa bym milczał. Tak, milczałbym ze wstydu. Tak, ministerstwu powinno być wstyd, że dopiero dzisiaj, w połowie 2012 r., dyskutujemy o sprawozdaniu z 2010 r. Problemów polskiej onkologii jest wiele i ich liczba, zamiast się zmniejszać, ciągle wzrasta, i to również dzięki działaniom ministerstwa. O traumie, jaką przeżywają pacjenci, którzy nie dostali potrzebnych leków, wiemy wszyscy i słyszeliśmy już niejeden rozpaczliwy apel chorego czy jego rodziny. Jest jeszcze jeden aspekt tych dramatycznych wydarzeń. Ministerstwo Zdrowia nie tylko naraża na szwank zdrowie i życie ludzkie, ale w żaden sposób nie dba o budżet. Przecież zakup leków ściąganych w ostatniej chwili albo, powiedziałbym nawet, po ostatnim dzwonku, kosztował, jak szacują eksperci, 5-10 razy więcej, niż wynosiła cena, jaką zazwyczaj za te leki płaciło państwo. Pytanie nasuwa się samo: Kto za to zapłaci? Ministerstwo dobrze zna odpowiedź: zapłaci za to pacjent. (Poseł Jarosław Katulski: Panie pośle, na temat.) Przez takie działania ministerstwu zabraknie pieniędzy na inne potrzeby polskich pacjentów, a to dopiero początek drogi przez mękę. Po 1 lipca kolejni pacjenci, którzy muszą leczyć się w szpitalu, mogą być pozbawieni leków. Dlaczego? Otóż dlatego, że programy terapeutyczne zostały w ustawie zmienione w programy lekowe. To kolejny świetny pomysł ministerstwa. Tak, wiemy, że nie jest to pomysł obecnego ministra, ale obecny minister będzie musiał zmierzyć się z tymi problemami. Do dziś nie ma przejrzystych zasad przekształcania programów terapeutycznych w programy lekowe, nie ma przejrzystych zasad tworzenia limitów dla leków szpitalnych. Co więcej, do dziś wciąż nie ma przepisów wykonawczych do ustawy refundacyjnej. W ostatnim obwieszczeniu chcecie porównywać leki, których porównywać nie można, bo nie są zamiennikami. Efekt jest taki, że szpital nie będzie mógł zakupić innego leku niż ten, który wyznacza limit finansowania, nawet jeśli ten lek jest niezbędny do skutecznej terapii onkologicznej czy chemioterapii, czyli znowu pacjent nie dostanie leku. Po drugie, w programach lekowych zmieniają się kryteria dla świadczeniodawców, czyli szpitali, NZOZ itd. W związku z tym większa liczba podmiotów będzie się starała dostać kontrakty z NFZ. Zamiast 100 podmiotów o kontrakty na realizację niektórych programów lekowych mogą się starać tysiące podmiotów. Jak ministerstwo chce zdążyć z kontraktacją do końca czerwca? Jak? Ano tak: tę żabę znowu zje prezes NFZ. Efekt: pacjent znowu nie dostanie leków. W sprawozdaniu minister zdrowia przedstawił 5 programów profilaktyki w zakresie wykrywania i leczenia raka. Jaka profilaktyka, skoro na przykład rak szyjki macicy zabija rocznie w Polsce ok. 2 tys. kobiet? Ta statystyka nie zmienia się od wielu lat. Rak szyjki macicy jest jedynym spośród wszystkich nowotworów, któremu można prawie całkowicie zapobiec. Mając na uwadze ponure statystyki i dotychczasową nieudolność w realizacji programu wczesnego wykrywania raka szyjki macicy w Polsce, należy postulować o jak najszybszą modyfikację prowadzonego programu i rozszerzenie go o profilaktykę pierwotną, czyli szczepienia przeciw HPV na poziomie populacyjnym. Rozwiązanie takie funkcjonuje obecnie niemal we wszystkich krajach Unii Europejskiej, włącznie z takimi krajami, jak znacznie biedniejsza od nas Rumunia. Ponadto w ramach realizacji zmodyfikowanego programu należy podjąć wszelkie działania, które poprawiłyby zgłaszalność na badania cytologiczne. W tym celu należy wykorzystać siłę organizacji pozarządowych, środowisko pielęgniarek, położnych oraz nowoczesne metody komunikacji, niekoniecznie związane z wysokimi nakładami na reklamę telewizyjną. Może więc warto pomyśleć tak naprawdę efektywniej, skuteczniej, a nie tak, jak do tej pory. Tylko na nowotwory złośliwe zapada w Polsce co roku 120 tys. osób. To tyle, co dwa pełne ludzi stadiony narodowe wraz z obsługą. Minister zdrowia swoimi nieudolnymi działaniami igra ze zdrowiem i życiem. Nie umie zapewnić ciągłości leczenia, która jest tak ważna w onkologii, nie wspominając już o stworzeniu szansy na lepsze i zdrowsze życie. Dzięki rozwojowi nauki są szanse na to, by wyleczyć pacjentów skutecznie. Pojawiają się innowacje, tak jak na przykład w przypadku leczenia białaczki, dzięki którym pacjenci mogą żyć latami. Rak w wielu przypadkach nie jest już wyrokiem śmierci, stał się chorobą przewlekłą. Innowacyjne środki są nie tylko skuteczne, jak wskazują międzynarodowi naukowcy, lecz także tańsze od stosowanych u nas. Dlaczego tak się dzieje? Odpowiedź jest prosta: bo u części pacjentów możliwe jest ich odstawienie. Tak są skuteczne nowe leki innowacyjne. Co ministerstwo chce zrobić, żeby te leki jak najszybciej były dostępne dla polskich pacjentów? Podsumowując, w związku z niezadowalającą realizacją zadań ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej nie może uznać, że polskie społeczeństwo jest dostatecznie zabezpieczone, a program zwalczania chorób nowotworowych jest należycie realizowany. Wnosimy ponadto o weryfikację założeń programu i przedstawienie nowych wytycznych do realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝. I na koniec: Służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu, przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, strzec godności stanu lekarskiego. Minister dobrze zna te słowa. To słowa przysięgi Hipokratesa. Życzę panu ministrowi, żeby miał odwagę cywilną stanąć przed ludźmi umierającymi z powodu błędów ministerstwa i je wypowiedzieć. Dziękuję.