Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2018-05-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów chciałbym przedstawić nasze stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawie o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw zawartych w drukach nr 2480 i 2562. To niezwykle miłe, że tym projektem chcecie państwo zapewnić większą autonomię asesorom sądowym. W istocie dotychczasowy tryb powoływania asesorów godził w ich niezależność i niezawisłość. Po wprowadzeniu stosownych zmian minister sprawiedliwości nie będzie miał szansy dowolnego powoływania aplikantów sędziowskich na stanowiska asesorskie. Problem polega jednak na czymś innym, szanowni państwo. Chodzi o to, że będą oni powoływani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany w ocenie wielu niezgodnie z obowiązującą konstytucją, i to nie w ocenie polityków, tylko ekspertów, którzy się tą dziedziną zajmują od lat. Przyjdzie nam się mierzyć w konsekwencji, i tego też musicie być państwo świadomi, z wątpliwościami, czy asesorzy sądowi w rzeczywistości nimi są. I to nie ze względu na przymioty tych osób ani tryb ich powoływania, chciałbym to z tego miejsca zaznaczyć, ale ze względu na tryb ich powoływania i skład organu, który będzie wnioskował o ich mianowanie. Takie są wątpliwości. Takie same wątpliwości będą dotyczyć nowo powoływanych sędziów. Kolejnym elementem poruszanym w procedowanym projekcie ustawy jest pakiet zmian dotyczących skargi nadzwyczajnej. Zakres przedmiotowy oraz zakres czasowy skargi nadzwyczajnej nie zostały zmienione, zmieniono z ośmiu na dwa za to liczbę podmiotów, za pośrednictwem których można będzie tę skargę wnieść do Sądu Najwyższego w ciągu 3 lat obowiązywania ustawy. Od 1997 r., a więc od czasu obowiązywania obecnej konstytucji, wpłynęło do polskich sądów kilkaset milionów spraw. To nie jest przejęzyczenie. Dobrze państwo tę liczbę usłyszeliście. Sąd Najwyższy rozpoznaje średnio od 10 do 12 tys. spraw rocznie, utrzymując średni czas rozpoznawania spraw do momentu wydania orzeczenia na poziomie 7 miesięcy. Jeżeli wpłynie do tego sądu ok. 100 tys. spraw, nie licząc pozostałych skarg kasacyjnych i kasacji, to sędziowie Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, izby, która nawet jeszcze nie powstała, będą je rozpoznawać przez całe dekady. Warto też dzisiaj o tym pomyśleć. Jak obecnie funkcjonuje Trybunał Konstytucyjny, to już wiemy, dwa razy wolniej, bo jest to organ dotknięty państwa reformą. Skarga nadzwyczajna powinna dotyczyć jedynie spraw karnych, a nie postępowań wszystkich możliwych rodzajów. W przypadku spraw cywilnych i gospodarczych to walka o obrót prawny. Pewność obrotu prawnego w Polsce, również zdaniem wielu wisi na włosku. To właśnie m.in. dlatego z warszawskiej giełdy jedynie w samym pierwszym kwartale tego roku wyparowała niebagatelna suma 150 mld zł. Instrument sprawiedliwości społecznej źle dobrany może nie zapewnić ani sprawiedliwości, ani szybkości jej wymierzania, ani zwiększania naszego bezpieczeństwa na poziomie gospodarczym. W Polsce obowiązuje tzw. wąski model skargi konstytucyjnej, czyli można zaskarżyć jedynie przepis ustawy, na podstawie której wydano orzeczenie, ale nie samo orzeczenie. Skarga nadzwyczajna po tych wszystkich zmianach wprowadza w istocie następny rodzaj skargi konstytucyjnej, tym razem w modelu szerokim, który występuje np. w Niemczech. Jest to nie tylko niezgodne z naszą konstytucją, ale również będzie rodziło problemy związane z zasadą subsydiarności wymaganą w art. 35 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności stanowiącej o tym, iż Europejski Trybunał Praw Człowieka może rozpatrywać sprawę dopiero po wyczerpaniu wszystkich środków odwoławczych przewidzianych prawem wewnętrznym. Klub PSL-UED nie uznaje takiego legislacyjnego pudrowania za receptę na poprawę stanu praworządności w Polsce (Dzwonek) i ta ustawa nie może liczyć na nasze poparcie. Dziękuję. (Oklaski)