Mówca: Zbigniew Ziejewski
Data: 2021-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Centrum Wsparcia Doradczego to innowacyjny projekt, który ma na celu wsparcie gmin oraz powiatów w prowadzeniu skutecznej i efektywnej polityki rozwoju. W ramach projektu samorządy wspólnie z doświadczonym zespołem ekspertów Związku Miast Polskich przygotują dobrej jakości projekty i inwestycje, które pozwolą napędzić ich rozwój. Warto jednak pochylić się nad zasadami wsparcia strategii terytorialnych wypracowanych w ramach pilotażu Centrum Wsparcia Doradczego. Stowarzyszenie Warmińsko-Mazurskich Gmin Pogranicza, obok 37 podobnych partnerstw z całej Polski, od listopada 2020 r. bierze udział w ww. pilotażu. Gminy ww. partnerstwa graniczą bezpośrednio z Obwodem Kaliningradzkim Federacji Rosyjskiej, a w strategii warmińsko-mazurskiej do 2030 r. zostały zdefiniowane jako obszar strategiczny interwencji pn. obszary marginalizacji. Gminy te tworzą jeden z najsłabszych gospodarczo i zagrożonych dalszą marginalizacją obszarów Polski. Tereny te cechują bardzo niskie dochody, słabe zaludnienie i szybkie starzenie się społeczeństwa. Ponadto wiele do życzenia pozostawia infrastruktura transportowa, jak również niekorzystny potencjał walorów przyrodniczych i kulturowych. Warto zaznaczyć, że są to również gminy z bardzo wysokim udziałem miejscowości popegeerowskich i z najwyższą stopą bezrobocia w regionie. Wszystkie partnerstwa Centrum Wsparcia Doradczego są obecnie na etapie opracowywania strategii terytorialnych. Równolegle trwają również prace nad programami krajowymi i regionalnymi, które będą wsparte środkami Unii Europejskiej. Jest to więc dobry moment na wprowadzenie odpowiednich regulacji, gwarantujących projektom wynikającym ze strategii terytorialnych Centrum Wsparcia Doradczego preferencyjne zasady i warunki finansowania. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez pana ministra jednym ze źródeł finansowania obszarów zagrożonych trwałą marginalizacją, do których niewątpliwie zaliczają się partnerstwa Centrum Wsparcia Doradczego, mogą być środki pochodzące z puli ok. 7 mld euro, które zostały przydzielone regionom w negocjacjach tzw. kontraktów programowych. Województwo warmińsko-mazurskie otrzymało z ww. rezerwy dodatkowe środki w wysokości ok. 503 mln euro. Preferencyjne zasady i warunki wsparcia realizacji strategii terytorialnych Centrum Wsparcia Doradczego powinny być uruchomione nie tylko w programach regionalnych, ale także w programach krajowych, w programach operacyjnych polityki spójności na lata 2021-2027, w nowym Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz w Krajowym Planie Odbudowy. Takie rozwiązania pozwoliłyby na długofalowy i bardziej efektywny rozwój obszarów zagrożonych wykluczeniem. Preferencyjny dostęp do ww. instrumentów wsparcia mógłby mieć różne formy, w tym np. pozakonkursowe finansowanie tzw. projektów strategicznych, dedykowane określonym obszarom konkursy, specjalnie wydzielone alokacje, czy też preferencje punktowe przy ocenie projektów wynikających ze strategii terytorialnych centrów wsparcia doradczego. Realizowany projekt stworzy naszym gminom szansę poprawy zdolności do skutecznej realizacji polityki rozwoju, a także jest zachętą do inicjowania i realizacji ważnych ponadgminnych przedsięwzięć, np. w zakresie pobudzania rozwoju gospodarczego czy poprawy jakości usług publicznych świadczonych na rzecz mieszkańców pogranicza. Wdrożenie zasad i warunków wsparcia realizacji strategii terytorialnych centrów wsparcia doradczego w krajowych programach operacyjnych zarówno zwiększyłoby efektywność, jak i usprawniłoby cały proces pomocy dla obszarów wykluczonych, tym samym stwarzając im w przyszłości możliwość konkurowania z dobrze rozwiniętymi gospodarczo gminami w kraju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)