Mówca: Anna Paluch
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiana dziś nowelizacja ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym przygotowana przez rząd ma wdrażać dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady nr 212/19/UE i zastąpić poprzednią ustawę uchwaloną w lipcu 2005 r. Nowe przepisy powinny lepiej zapobiegać niekorzystnym skutkom wytwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, doszczelnić system zbierania i przetwarzania, a przez to służyć ochronie środowiska i zdrowia ludzi. Parę słów o rozwiązaniach. Rozdział pierwszy określa zakres przedmiotowy i definicje, m.in. definicje producenta, wprowadzającego sprzęt, dystrybutora, zbierającego zużyty sprzęt, zakładu przetwarzania, udostępniania na rynku, usunięcia itd. Łącznie to jest ponad 20 definicji. Ustanawia się ponadto sześć grup zużytego sprzętu. Pierwsza grupa to sprzęt działający na zasadzie wymiany temperatury, krótko mówiąc, lodówki, bardzo szkodliwe, które w szczególności trzeba dobrze przetwarzać. Druga grupa to ekrany, monitory i sprzęt zawierający ekrany o powierzchni ponad 100 cm 2 . Trzecia grupa to lampy, czwarta - sprzęt wielkogabarytowy, piąta - sprzęt małogabarytowy i szósta - małogabarytowy sprzęt informatyczny i telekomunikacyjny. Dla wprowadzających sprzęt małogabarytowy oraz dla wprowadzających sprzęt wielkogabarytowy, ale w ilościach nieprzekraczających 1000 kg rocznie, wprowadza się zwolnienia od stosowania przepisów dotyczących opłaty produktowej, osiągania wymaganych poziomów zbierania, poziomów odzysku i poziomów przygotowania do ponownego użycia. Rozdział drugi określa obowiązki związane z udostępnianiem na rynku sprzętu. Między innymi wprowadzający sprzęt przeznaczony dla gospodarstw domowych będzie obowiązany do zorganizowania i sfinansowania odbierania od zbierających i przetwarzania tego sprzętu. Wprowadzający realizuje te obowiązki samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku na podstawie pisemnej umowy. Inne obowiązki to prowadzenie publicznych kampanii edukacyjnych, znakowanie sprzętu, informowanie o kosztach gospodarowania odpadami, opracowanie informacji dotyczącej ponownego użycia i przetwarzania itd. Kolejne rozdziały projektu ustawy ustalają przepisy w zakresie: rozdział piąty - zbierania oraz transportu, rozdział szósty - przetwarzania zużytego sprzętu, rozdział siódmy - działalności w zakresie recyklingu i innych niż recykling procesów odzysku. Rozdział ósmy z kolei dotyczy organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego. W zakresie tej materii, przypomnę, było bardzo wiele kontrowersji i sprzecznych ze sobą postulatów zgłaszanych przez różnych przedstawicieli strony społecznej. Bardzo ostrą dyskusję w podkomisji wywołała poprawka 9a. Poprawka ta zawierała propozycję zmian do art. 60 ust. 1, zmianę ust. 1 w art. 61 i dodanie w tymże artykule ust. 4, 5 i 6. Poprawka uzyskała negatywną opinię Biura Analiz Sejmowych. Należy podkreślić, że dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2012/19/UE, którą wdraża omawiany dzisiaj projekt ustawy, nie wymaga ani prowadzenia przez organizacje odzysku działalności w formule not for profit, ani nie zakazuje powiązań kapitałowych pomiędzy organizacją odzysku a podmiotem prowadzącym zakład przetwarzania. Wprowadzenie wymogu not for profit będzie miało negatywny wpływ na te organizacje odzysku, które działały dotąd zgodnie z zasadą właśnie dla zysku. Skutkiem zmiany tychże zasad byłoby ograniczenie swobody działalności części podmiotów działających na rynku i zachwianie konkurencyjności. Przyjęcie tej poprawki prowadziłoby do naruszenia art. 20, art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej. Z kolei wprowadzenie zakazu powiązania działalności związanej z organizowaniem zbierania zużytego sprzętu, zarządzaniem zbieraniem zużytego sprzętu albo prowadzeniem zbierania zużytego sprzętu z prowadzeniem zakładu przetwarzania zawartego w proponowanym ust. 1 do art. 61 mogłoby prowadzić do naruszenia zasady wolności gospodarczej, czyli znowu art. 20, art. 22 i art. 31 ust. 3 konstytucji, do naruszenia zasady równości, czyli art. 32, oraz zasady ochrony własności i praw majątkowych, czyli art. 64 ust. 3 konstytucji. To są główne tezy opinii Biura Analiz Sejmowych, o której sporządzenie wnioskowałam, tezy - dodajmy - uzasadniające odrzucenie tej poprawki. Dobrze, że w pracach podkomisji i komisji ta poprawka została odrzucona. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Czas na omówienie tej bardzo obszernej nowelizacji ustawy jest bardzo krótki. Nie mam do dyspozycji tyle czasu co pani poseł sprawozdawca. Powiem tylko krótko, że prawo powinno stwarzać czysto i jasno określone warunki prowadzenia działalności gospodarczej i osiągania zysku w taki sposób, który wpisuje się w politykę państwa i służy dobru wspólnemu. (Dzwonek) Powinno się równoważyć sytuacje różnych podmiotów i dawać im równe szanse. Mam nadzieję, że prace w podkomisji i w komisji, jak wspominałam, przybliżyły nas do osiągnięcia tego standardu. Jednak 100-procentowej pewności nie mamy, dlatego mój klub wstrzyma się od głosu w głosowaniu nad tym projektem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)