Mówca: Krystyna Skowrońska
Data: 2015-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Tak naprawdę, przedstawiając ten projekt ustawy, powinnam zacząć nie od 15 stycznia 2015 r., tylko od 2005 r., kiedy na rynku pojawiły się kredyty walutowe. To był początek pokazywania, jak atrakcyjny jest ten rodzaj kredytu, wtedy kiedy frank kosztował 2 zł, a potem lekko wzrastał do 2,80 zł. Wszyscy, którzy zaciągnęli wtedy ten kredyt, uważali, że to dobry interes. Ale w tym czasie byli również informowani przez banki, jakie to generuje ryzyko, a zatem pojawiające się w różnych okresach problemy związane z ryzykami w roku 2008, 2009 pokazywały, że to ryzyko się zmienia. Jaką mamy dzisiaj sytuację? Ile mamy tych kredytów walutowych zaciągniętych w walutach? Kiedy wskazuje się wartość portfela kredytowego na koniec marca, to jest to kwota 165 mld zł. Jest to portfel, o którym mówimy. Z tego kredyty zaciągnięte we frankach to kwota 144 mld zł. To znaczące środki i po uwolnieniu franka i obronie narodowego banku Szwajcarii powstał problem związany z kredytami i ich spłatą, który pokazał, że jest to duże ryzyko dla kredytobiorcy. Pokazał jednak również, że okres kryzysu to duży problem dla banków. Dlaczego dla kredytobiorcy jest to problem? Dlatego że kredytobiorca nie wie tak naprawdę, jak będzie kształtował się w przyszłości, w trakcie trwania jego umowy kredytowej, kurs franka, podczas gdy kredyt jest denominowany w tej walucie, kurs euro - podczas gdy jego kredyt jest denominowany w euro, bo w tej walucie nie zarabia. A zatem to ryzyko ma w swoim gospodarstwie, w swoim portfelu. Zaprzestano tego. Wtedy były takie praktyki, były mocne opinie ze strony Komisji Nadzoru Bankowego, potem ze strony Komisji Nadzoru Finansowego, mówiące o tym, że jest to kredyt ryzykowny dla klienta. Politycy jednak, tak się składa, powiedzieli wówczas, łącznie z panią wicepremier, że klient ma prawo do ryzyka. Dzisiaj to ryzyko jest duże, a z tym problemem przychodzą do parlamentu grupy osób i stowarzyszenia. Jako klub Platformy Obywatelskiej, w imieniu grupy posłów przemawiam, złożyliśmy projekt w tej sprawie dotyczący restrukturyzacji walutowych kredytów mieszkaniowych, tak aby przynajmniej część ryzyka zdjąć z kredytobiorców, którzy mogą być w najtrudniejszej sytuacji dotyczącej zabezpieczenia własnych potrzeb odnośnie do mieszkania, bo przecież jest to mieszkanie, które mają dla zabezpieczenia swoich potrzeb. Chodzi o osoby, w stosunku do których może nastąpić największa trudność, bo one mogą się znaleźć w trudnej sytuacji. Dlaczego? Dlatego że dzisiaj wielkość zabezpieczenia jest mniejsza niż kwota kredytu. To jest problem dla klienta, ale i dla banku. Z jednej strony dla klienta, bo bank wymaga pełnego zagwarantowania, zabezpieczenia tego kredytu, dlatego że gwarantuje się to za pieniądze pozostawione w banku, za depozyty złożone przez klientów, o tym trzeba pamiętać. Z drugiej strony dla banku, bo w stosunku do tego klienta nie będzie on musiał przynajmniej zaspokajać dodatkowych potrzeb związanych z zabezpieczeniem tego kredytu. Jaki wariant, jakie rozwiązanie w tej sytuacji proponujemy? Proponujemy osobom, w przypadku których wartość kredytu w stosunku do zabezpieczenia przekracza odpowiednio poziom 80% i więcej - to jest określony wskaźnik wartości kredytu w stosunku do zabezpieczenia, tzw. wskaźnik LTV - do 2020 r. zawarcie wspólnie z bankiem nowej umowy dotyczącej nowego przeliczenia, jeżeli chcą z tego skorzystać, żeby wyzbyć się ryzyka walutowego, i przeliczenie ich zadłużenia na datę przed dniem zawarcia takiej umowy, po kursie bieżącym. Proponujemy również, aby wyliczyć koszty, tak jakby był to kredyt złotowy, wyliczyć różnicę odsetkowo-kosztową i w tej części określić, jaka to jest kwota, żeby doszło do podziału tego ryzyka pomiędzy bank a klienta. Bank umorzyłby 50% tak wyliczonej kwoty. Do kogo proponujemy zaadresować to rozwiązanie? Do tych wszystkich, którzy zaciągnęli kredyty na zakup mieszkania o wielkości do 75 m 2 i na budowę domu do 100 m 2 . Proponujemy, aby ten limit nie obowiązywał w przypadku osób, które mają trójkę dzieci, a zatem ani limit dotyczący mieszkania, ani limit dotyczący wielkości domu tych osób by nie obowiązywał. Chcę wyprzedzić wszelką krytykę w tej sprawie, bo to jest poważny projekt, poważnie potraktowany, przedstawiony w trybie regulaminowym. Jeżeli komukolwiek przychodzi do głowy ten projekt krytykować, to ja chciałabym go zapytać, gdzie są inne projekty. Dzisiaj, po tej dacie... (Poseł Paweł Szałamacha: Cztery lata temu złożyliśmy...) Dzisiaj, po tej dacie, nie ma żadnego projektu.