Mówca: Witold Zembaczyński
Data: 2016-01-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Nie ma sprawy, panie marszałku. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Odwrócenie reformy z 2010 r. poprzez połączenie funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości jednoznacznie zmierza do upolitycznienia pracy oskarżycieli. Równoczesne kierowanie resortem wraz z bezpośrednim partyjnym wpływem na pracę prokuratorów jest niezwykle niebezpiecznym narzędziem w ręku Prawa i Sprawiedliwości. Niniejszy projekt jest czytelną zapowiedzią powrotu okrutnego politycznego show kreowanego przez ministra prokuratora Zbigniewa Ziobrę w latach 2005-2007, kiedy na konferencjach prasowych niszczył on wizerunek konkretnych osób. Teraz będzie mógł to robić dowolnie - po prostu łamać ludzkie życiorysy. Ustawa hierarchizuje i centralizuje prokuraturę, daje możliwość ingerencji i ręcznego sterowania w postępowaniach prowadzonych na każdym poziomie. Pojawią się polityczne zlecenia wszczęcia lub umorzenia śledztwa, zamówienia na polityczne podsłuchy - jak już było w wypadku Samoobrony - przeszukania oraz wszelkie kontrolowane prowokacje. Projekt zezwala na informowanie wybranych osób niezwiązanych z pracą prokuratorską o śledztwach i ich rezultatach. W domniemaniu chodzi oczywiście o raport z politycznych śledztw dla pana prezesa Prawa i Sprawiedliwości. W projekcie ustawy Prawo o prokuraturze pojawia się przepis wprowadzający zmiany w zasadach odpowiedzialności dyscyplinarnej oskarżycieli. Dotąd prokurator nie mógł łamać prawa, a teraz już będzie mógł - w imię interesu społecznego. Wnioskodawcy nie definiują enumeratywnie przesłanek działania w ramach tej niedookreślonej klauzuli generalnej, która może być przecież dowolnie interpretowana. Rozwiązanie w obecnym kształcie jest wręcz aksjologicznie obrzydliwe. § 2 stwierdzający, że ˝nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego działanie lub zaniechanie prokuratora podjęte wyłącznie w interesie społecznym˝, jest bardzo pojemnym określeniem, wyraźnie sprzecznym z poglądem Sądu Najwyższego, który w swoim orzecznictwie jasno wskazuje, że należy odrzucić automatyzm polegający na uznaniu, że powołanie się na działanie w interesie społecznym zawsze wyłącza bezprawność działania. W opozycji do nieokreślonego interesu społecznego stoją uprawnienia i gwarancje procesowe konkretnego człowieka, mogące być w przyszłości naruszane przez przedstawicieli instytucji powołanej ustawowo do stania na straży praworządności. W praktyce będzie można tak uzasadnić zakaz kontaktu zatrzymanego z adwokatem lub wymuszać zeznania w znanych już z przeszłości aresztach wydobywczych. Przedmiotowa konstrukcja posługuje się kryterium o wysokim stopniu ocenności i miną długie lata, nim zostanie wypracowana w tej kwestii utrwalona linia orzecznicza sądów dyscyplinarnych czy Sądu Najwyższego w sprawach dyscyplinarnych. Projektowane rozwiązanie jest z pewnością niekorzystne dla prokuratorów stojących pod zarzutem rażącej i oczywistej obrazy przepisów prawa, a za to ustawowe niedomówienie interesu społecznego sowicie zapłacą niesłusznie oskarżeni obywatele. W projekcie ustawy jest zbyt wiele podobnych zapisów godzących w demokratyczne państwo prawa. Reforma prokuratury może się odbywać jedynie bez upolitycznienia przez Prawo i Sprawiedliwość. Przy zakładanej w projekcie unii personalnej prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości jest to po prostu niewykonalne, niemożliwe, a zakładana reforma prokuratury nie zapewni efektywności pracy oskarżycielskiej tego organu, a jedynie masową wymianę kadr na te lojalne politycznie wobec Prawa i Sprawiedliwości. Bardzo dziękuję.