Mówca: Andrzej Gut-Mostowy
Data: 2015-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawić stanowisko co do sprawozdania Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, druk nr 3427. W ocenie Komisji Europejskiej Polska nie wdrożyła do prawa krajowego przepisów Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego regulujących warunki prowadzenia rachunkowości przez przewoźników kolejowych i zarządców infrastruktury. Niektóre polskie przepisy w zakresie dotyczącym rachunkowości, w tym art. 5 ust. 4 pkt 2 ustawy o transporcie kolejowym, są sprzeczne z dyrektywą Unii Europejskiej nr 34 z roku 2012, bo przewidują odstępstwo od wymogów prowadzenia odrębnej rachunkowości przy wykonywaniu działalności przewoźnika kolejowego i zarządcy infrastruktury przez jednego przedsiębiorcę. W celu zapewnienia niezależności wykonywania podstawowych funkcji zarządcy infrastruktury kolejowej w ustawie o transporcie kolejowym prawodawca dokonał rozdziału instytucjonalnego podmiotów wykonujących działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą i podmiotów wykonujących przewozy kolejowe. Zakaz łączenia funkcji zarządcy i przewoźnika wyrażony dotychczas w art. 5 ust. 3 został uzupełniony przez dodanie w ustawie o transporcie kolejowym nowego art. 5 ust. 3a. Oznacza to w praktyce, że z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w projektowanym art. 5 ust. 3b ustawy o transporcie kolejowym działalność polegająca na zarządzaniu infrastrukturą i wykonywaniu przewozów kolejowych nie może być realizowana przez tego samego przedsiębiorcę. Zgodnie z ustawą z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości każdy z nich ma obowiązek prowadzenia własnej rachunkowości. Prowadzenie rachunkowości w sposób określony w ustawie z dnia 29 września o rachunkowości i w przepisach projektowanej ustawy powinno umożliwić monitorowanie zakazu przenoszenia funduszy publicznych. W projektowanym art. 5 ust. 3e przewidziano obowiązek publikowania w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw transportu obwieszczenia zawierającego wykaz przedsiębiorców objętych wyłączeniami przewidzianymi w projektowanym art. 5 ust. 3b i 3c ustawy o transporcie kolejowym. Z uwagi na konieczność wprowadzenia formalnych gwarancji uniemożliwiających dokonywanie transferów środków publicznych pomiędzy przedsiębiorcami kolejowymi powiązanymi kapitałowo (zakaz subsydiowania skrośnego) ustanowiono zakazy przenoszenia środków publicznych: a) pomiędzy przedsiębiorcą, który łączy funkcję zarządcy i przewoźnika kolejowego, wykonując działalność na wyodrębnionej linii o zasięgu miejskim, podmiejskim lub regionalnym, a przedsiębiorcą lub podmiotem wykonującym lub integrującym usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie lub regionalne, b) pomiędzy przewoźnikiem kolejowym a zarządcą infrastruktury, c) w ramach działalności przewoźników kolejowych w zakresie środków publicznych przekazanych na przewozy pasażerskie i towarowe, d) w ramach działalności operatora świadczącego usługi publicznego transportu zbiorowego w transporcie kolejowym w odniesieniu do zakazu przenoszenia środków publicznych przekazanych na działalność związaną z realizacją tych usług na inną działalność - art. 58a ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym. Przedstawione najistotniejsze elementy wprowadzonych rozwiązań mówią w skrócie o bardzo ważnych zmianach, które nastąpią w zakresie rachunkowości w powyższych spółkach. Zarówno w podkomisji, jak i w komisji podkreślano, że zmiany te są wypełnieniem pewnych istotnych zaleceń Unii Europejskiej i, co istotne, nie wzbudzały one większych kontrowersji. Komisja uznała, że zmiany wprowadzone przez podkomisję są jak najbardziej potrzebne. Dlatego w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wnoszę o przyjęcie powyższej ustawy. Dziękuję.