Mówca: Zofia Czernow
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie projektu ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, druk nr 1001. Celem projektowanej ustawy jest ograniczanie pogłębiającego się problemu zatorów płatniczych przez wprowadzenie instrumentów wspomagających zmniejszanie opóźnień w zapłacie należności oraz dyscyplinujących strony do stosowania krótkich terminów zapłaty. Projekt ustawy uwzględnia również zmiany wynikające z obowiązku wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Obowiązujące obecnie przepisy ustawy z 2003 r., których celem było zdyscyplinowanie stron transakcji handlowych do stosowania krótkich terminów zapłaty po dostarczeniu towarów lub wykonaniu usługi, okazały się niewystarczające i nie przynoszą oczekiwanego rezultatu. Z przeprowadzonych na poziomie krajowym i unijnym badań wynika, że wiele płatności pomiędzy przedsiębiorcami oraz między przedsiębiorcami a organami publicznymi dokonywanych jest po terminach ustalonych w umowie, a także stosowane są często długie terminy zapłaty. Sytuacja ta systematycznie się pogarsza. Zdaniem większości badanych przedsiębiorców nieterminowe regulowanie płatności przez kontrahentów jest poważną przeszkodą w wykonywaniu działalności gospodarczej. Opóźnienia te mają negatywny wpływ na płynność finansową przedsiębiorców, ich konkurencyjność i rentowność, a także stanowią zagrożenie dla dalszego ich funkcjonowania. Szczególnie dotyczy to mikro- i małych przedsiębiorców. Jest to powód likwidacji działalności wielu firm. Podkreślić należy, że narzucanie długich terminów płatności i nieterminowe ich regulowanie nie zawsze wiąże się z trudną sytuacją finansową kontrahenta. Nowa regulacja zakłada szerszy zakres podmiotowy, obejmując dodatkowo między innymi przedsiębiorców z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu. Celem ograniczenia zjawiska narzucania kontrahentom nadmiernie długich terminów zapłaty wprowadzona została generalna zasada, zgodnie z którą terminy umowne w transakcjach handlowych nie powinny przekraczać 60 dni kalendarzowych. W umowach, w których w charakterze dłużnika występuje organ publiczny, termin ten nie może przekraczać 30 dni od daty doręczenia faktury lub rachunku. Ustawa przewiduje wyjątki od generalnej zasady dotyczącej terminów regulowania należności. Ustalenie dłuższych terminów może nastąpić wyłącznie pod warunkiem wykluczenia zjawiska rażącej nieuczciwości wobec wierzyciela bądź też na podstawie obiektywnych przesłanek dotyczących skomplikowania przedmiotu umowy. W ramach wyjątku od generalnej zasady 30-dniowego terminu regulowania należności przez organy publiczne wprowadza się dłuższe terminy dla jednostek publicznych udzielających świadczeń zdrowotnych, jednakże terminy te nie mogą być dłuższe niż 60 dni. Zgodnie z wymogami dyrektywy w projekcie ustawy wprowadza się nowy instrument, tak zwaną rekompensatę od dłużnika za koszty odzyskiwania należności. Stanowi ona równowartość kwoty 40 euro, przeliczonych na złote według średniego kursu walut Narodowego Banku Polskiego. Podkreślić należy, że proponowane rozwiązania i instrumenty tworzą prawne możliwości do korzystania z nich przez przedsiębiorców. Decyzje o ich stosowaniu każdorazowo podejmować będą sami przedsiębiorcy. Proponowane zmiany ustawowe są niezbędne dla usprawnienia procesu regulacji płatności w obrocie handlowym i ograniczania zjawiska zatorów płatniczych. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera projektowane zmiany i rekomenduje projekt ustawy do dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo.