Mówca: Adam Szejnfeld
Data: 2013-07-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prezentuję w imieniu wnioskodawców projekt, który macie państwo do dyspozycji w druku nr 1524. Dotyczy on zmiany uchwały Wysokiej Izby, która powołała do życia komisję do spraw deregulacji - komisję, która pracowała przez ostatnie miesiące nad ustawą o deregulacji zawodów. Nie dawniej niż właśnie wczoraj pan prezydent Bronisław Komorowski podpisał tę ustawę i tym samym zakończył prace komisji, jeśli chodzi o ten druk, ale nie jeśli chodzi o zadania, cele, które przed tą komisją zostały postawione. Jednocześnie jestem także przewodniczącym tej komisji i chcę powiedzieć, że jej prace przebiegały niezwykle sprawnie. Współpraca była niemalże ponad podziałami partyjnymi i politycznymi. To pokazuje, że sprawy stworzenia większej sfery wolności obywateli w Polsce, wolności w każdej dziedzinie aktywności ludzi - prywatnej, zawodowej, służbowej, w końcu gospodarczej - leżą na sercu większości polityków, większości partii politycznych. Używam pojęcia większości, bo oczywiście były przypadki postaw negujących, jeżeli chodzi o ten projekt, natomiast jestem przekonany, że nie dotyczyły one negowania idei i celów. Dlatego też wnioskodawcy doszli do wniosku, że warto, aby ta komisja, jeśli ma już za sobą z jednej strony takie dokonania, z drugiej zaś doświadczenia dobrej współpracy jej członków, mogła się w znakomicie szerszym zakresie zajmować problematyką, która jest podnoszona przez obywateli w Polsce do rangi najważniejszej. Jeżeli spojrzelibyśmy na jakiekolwiek dane, zwłaszcza na badania opinii ludzi, to wśród wskazywanych przez obywateli priorytetów potrzebnych czy koniecznych do zmian odbiurokratyzowanie państwa, deregulacja i dereglamentacja zawsze są wskazywane na jednym z najważniejszych miejsc. Dlatego też niemalże wszystkie partie deklarują to w swoich programach: Prawo i Sprawiedliwość, Platforma Obywatelska, Polskie Stronnictwo Ludowe, Solidarna Polska, Sojusz Lewicy Demokratycznej, także partie pozaparlamentarne mówią o tym, że to cel i zadanie, które powinny być podejmowane w sposób nieustanny, a nie tylko okresowy czy też akcyjny. Wszystko więc wskazuje na to, iż wnioskiem, który wyciągnąć należy i z pracy parlamentarnej, i z opinii obywateli, powinno być zaproponowanie, co też w imieniu wnioskodawców czynię, rozszerzenia zakresu działalności tejże komisji. Ona oczywiście, tak jak do tej pory zajmowała się deregulacją ustaw dotyczących zawodów, tak będzie nadal zajmowała się tą tematyką. Jak już wiemy, kończą się w rządzie prace nad drugą transzą deregulacji zawodów. One się właściwie skończyły, jeżeli chodzi o poziom Rady Ministrów, teraz zostały niezbędne formalności, aby mogły one, już w postaci druku sejmowego, znaleźć się w Wysokiej Izbie. Na ukończeniu jest już także trzecia transza zawodów, a więc cały ten zakres prac, który legł u podstaw idei i pomysłu tworzenia komisji, jest i będzie nadal kontynuowany i realizowany. Trudno sobie natomiast wyobrazić, aby Wysoka Izba, Sejm, w ogóle parlament, nie włączył się jednak mocniej, szerzej, w sposób bardziej dobitny, bardziej zdecydowany i profesjonalny, a więc skupiony przez określoną komisję, w szerszy zakres deregulowania rzeczywistości w Polsce. Podkreślam pojęcie rzeczywistości, bo chodzi o to, aby nie tylko zmieniać rzeczywistość prawną, a więc tworzoną przez prawodawcę - obojętnie, czy w postaci Sejmu i rządu, czy też prawodawcy lokalnego - lecz także o to, aby zmieniać rzeczywistość faktyczną, życie bowiem pokazuje, że od wielu lat, mimo funkcjonowania wielu rządów, i to reprezentujących różne idee i cele polityczne, partyjne, światopoglądowe czy ideologiczne, deregulacja jednak nie przynosi takich efektów, które byłyby uznane przez obywateli, w tym podatników czy przedsiębiorców, za absolutnie zadowalające. Przytoczę może, chociażby dla przypomnienia i dla wskazania przykładów, w jak licznych dziedzinach wiele rozwiązań deregulacyjnych, które były postulowane przez obywateli, podatników, przedsiębiorców, było podejmowanych. One są dobrze oceniane, ale mimo to trudno nazwać te efekty katalogiem zamkniętym. Ciągle jest jednak przed nami bardzo dużo pracy. A więc spośród tych przykładów warto wspomnieć, chociażby w dziedzinie relacji państwo - obywatel, wprowadzenie kultury oświadczeń zamiast zaświadczeń, wprowadzenie zasady domniemanej uczciwości, wprowadzenie instytucji odpowiedzialności urzędniczej, wprowadzenie zasady, iż administracja publiczna ma mieć obowiązek przyjmowania także kopii dokumentów, a nie tylko oryginałów, mało tego, także kopii niepotwierdzonych przez notariusza. Wprowadziliśmy zakaz żądania od obywateli dokumentów, które urząd sam może pozyskać, wprowadziliśmy nakaz przyjmowania od obywateli wniosków, podań, które nie są kompletne, zamiast sytuacji, jaka była przed wprowadzeniem tych zmian, kiedy wnioski były oddalane, wprowadziliśmy milczącą zgodę urzędu, a także takie rozwiązania deregulacyjne, jak na przykład PIT przez Internet, zniesiono także obowiązek posługiwania się numerem NIP. W dziedzinie zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej wprowadzono zasadę ˝zgłoś i działaj˝, instytucję ˝zero okienka˝, czyli rejestrację firm, osób fizycznych i spółek cywilnych przez Internet, a także instytucję S24, która jest podobna do ˝zero okienka˝, ale dotyczy rejestrowania spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Poprzez deregulację radykalnie ograniczono kontrole w firmach, jeżeli chodzi o czas i liczbę. Wprowadzono zwiększone uprawnienia dla podmiotów kontrolowanych oraz ułatwienia w zakładaniu spółek, w końcu została wprowadzona instytucja zawieszenia działalności, o co postulowano kilkanaście lat. Dokonano także, poprzez deregulację i reglamentację, zmniejszenia liczby koncesji, licencji, zezwoleń, pozwoleń i tego typu instrumentów reglamentacji administracyjnej, zwiększono wolność przekształceń firm, dokonano bardzo poważnych zmian na korzyść w zakresie wiążących interpretacji prawa. Ustanowiono zupełnie nową instytucję interpretacji ogólnej prawa, zniesiono obowiązek posługiwania się numerem REGON, zmniejszono obowiązki sprawozdawcze i zgłoszeniowe firm. Dokonano bardzo poważnych ułatwień w zakresie wykorzystywania urlopów wypoczynkowych czy też ustanawiania praktyk absolwenckich. W dziedzinach, które doskwierają ludziom najbardziej: rachunkowość, podatki, ubezpieczenia, finanse, również dokonano bardzo wielu zmian. Zasada ˝euro przed euro˝ czy też pełny kasowy VAT dla małych i średnich przedsiębiorstw to jedne z najnowszych rozwiązań, które zostały przyjęte i obowiązują od 1 stycznia 2013 r. Wprowadzono ułatwienia rachunkowe dla małych firm, uproszczono księgowość, zmieniono zasady na korzystniejsze, jeżeli chodzi o amortyzację i składanie deklaracji przez podatników, wydłużając okres składania deklaracji. Co bardzo ważne, niedawno wprowadziliśmy abolicję składkową ZUS dla małych i średnich firm, zmieniliśmy instytucję ˝ulgi na złe długi˝. Dokonano zwolnienia z obowiązku płacenia VAT przez osiągających obroty poniżej 150 tys. zł, skrócono termin zwrotu VAT ze 180 do 60 dni, czyli aż trzykrotnie, o 300%, chociaż i tak są postulaty, żeby jeszcze skrócić ten okres. Wprowadzono i upowszechniono, praktycznie rzecz biorąc, bo to idzie już w miliony, fakturę elektroniczną, zlikwidowano sankcje podatkowe, zlikwidowano kaucję gwarancyjną VAT, co jest bardzo ważne, która wynosiła ćwierć miliona złotych. Wprowadzono bardzo dobre zmiany, jeżeli chodzi o zbiorcze faktury korygujące czy też uznawanie strat, co jest bardzo ważne dla rozwoju inwestycji, zwłaszcza w trudnych czasach kryzysu, jakie teraz mamy, a mianowicie wprowadzono prawo uznawania za koszty inwestycji, które się nie powiodły. Także w innych dziedzinach dokonano bardzo wielu zmian, które mają charakter odbiurokratyzowania prawa, rzeczywistości w Polsce, jeżeli chodzi o procedury. Uchwalono chociażby zupełnie nową, bardzo dobrą ustawę o partnerstwie publiczno-prywatnym, wprowadzono zmiany dotyczące inwestycji w zakresie odrolnienia gruntów rolnych w granicach miast, skrócono terminy w Prawie ochrony środowiska. Również dziedzina, o której bardzo często mówi się, że jest barierą dla rozwoju gospodarczego, mianowicie wymiar sprawiedliwości, jeżeli chodzi o dochodzenie roszczeń, również uległa w wielu miejscach bardzo znaczącym zmianom na lepsze. Stało się to między innymi poprzez przyspieszenie pracy sądów za sprawą wprowadzenia elektronicznego protokołu rozpraw, czyli ich nagrywania, mówiąc inaczej, chodzi o wprowadzenie e-sądu, a także poprzez wprowadzenie Krajowego Rejestru Sądowego i ksiąg wieczystych do Internetu. Monitor Sądowy i Gospodarczy w tradycyjnej, papierowej formie także został zniesiony, jest dostępny już tylko w Internecie. Wprowadzono wiele innych zmian, których są, proszę mi wierzyć, tysiące. Opinia publiczna, rzeczywistość wskazuje na to, że one nie tworzą zamkniętego katalogu, który tworzyłoby sytuację, w której zarówno politycy, jak i obywatele, nasi wyborcy, uznaliby, że mamy państwo odbiurokratyzowane, rzeczywistość pozbawioną zbędnych, niepotrzebnych reglamentacji administracyjnych, bo oczywiście tego typu sfera musi być, jak w każdym państwie, szczególnie w Polsce, która jest członkiem międzynarodowej społeczności. Jest bardzo wiele sfer, zwłaszcza dotyczących bezpieczeństwa państwa, bezpieczeństwa obywatela, ochrony zdrowia, ochrony życia etc., gdzie oczywiście regulacje państwo w imię swojego obowiązku chronienia obywatela wprowadzać musi. Chodzi tylko o to, aby te regulacje nie były nadmierne, by były proporcjonalne do wartości, które mają być chronione, i by były wprowadzane, czy też inaczej, stosowane by były w myśl procedur, które nie mają charakteru biurokratycznego. A więc mam tu na myśli nie tylko to, że przed nami jest konieczność i potrzeba zmiany samego prawa, zmiany stanowienia prawa, ale przede wszystkim zmiany stosowania prawa. Często bowiem, nawet pośród tych wszystkich przykładowych tylko zmian, które zaprezentowałem, życie nam pokazuje, że one nie są stosowane albo są źle stosowane właśnie przez urzędników, przez administrację publiczną. Potem obywatele mają wrażenie, że w prawie nic się nie zmieniło, skoro administracja, skoro urzędnicy jednak po staremu obsługują ich nie jak klientów, tylko nadal jak petentów. A więc sfera pracy jest przeogromna, dlatego też funkcjonowanie komisji, o której mowa, tylko i wyłącznie w zakresie deregulowania zawodów jest zdecydowanie za wąskie, właściwie nie znajduje żadnego uzasadnienia, żeby się tylko jedną jedyną dziedziną zajmować. Dlatego, Wysoka Izbo, proponują wnioskodawcy, w imieniu których występuję, by dokonać zmiany. Przechodzę już do projektu uchwały. Wnioskodawcy proponują, by dokonać zmiany w tytule uchwały, a mianowicie aby nadać mu nowe brzmienie w takim oto zakresie: w sprawie powołania i wyboru składu osobowego Komisji Nadzwyczajnej do spraw związanych z ograniczaniem biurokracji, natomiast w art. 1 i 2 dokonać zmiany brzmienia. Przytoczę tylko ten, który jest najważniejszy, a więc art. 2: ˝Do zakresu działania Komisji, o której mowa w art. 1, należą sprawy związane z ograniczaniem biurokracji, a w szczególności rozpatrywanie ustaw deregulacyjnych˝. Co by oznaczało, że komisja po przyjęciu przez Wysoką Izbę tego projektu uchwały mogłaby się zajmować już szerokim zakresem problematyki odbiurokratyzowania polskiej rzeczywistości prawnej i faktycznej, ale oczywiście nadal także i deregulacją w ogóle, w tym także podjętą i kontynuowaną deregulacją zawodów. W imieniu wnioskodawców zwracam się do Wysokiej Izby o podjęcie zaproponowanej uchwały. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)