Mówca: Jerzy Kozdroń
Data: 2013-02-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam przyjemność przedstawić stanowisko odnośnie do zgłoszonego przez grupę posłów projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, druk sejmowy nr 990. Czego w istocie rzeczy dotyczy ten projekt nowelizujący Kodeks cywilny? Projektodawcy proponują zmianę w księdze czwartej dotyczącej spadków w tytule V obejmującym przyjęcie i odrzucenie spadku. Żeby zacząć mówić o tej propozycji grupy posłów Solidarnej Polski, o tej propozycji nowelizacji, trzeba wyjść od samej istoty spadkobrania i od samej istoty ustawy o spadkach. W istocie rzeczy podstawowym elementem, podstawową zasadą dziedziczenia majątku jest dziedziczenie ustawowe z pokrewieństwa. Pozostałe formy dziedziczenia testamentowego niezwiązane z pokrewieństwem są w tej ustawie wyjątkiem. Ta ustawa w istocie rzeczy jest napisana pod dziedziczenie poprzez krew, poprzez pokrewieństwo i konsekwencje tej ustawy wynikające z przyjęcia i odrzucenia spadku są też przyjęte z samej filozofii myślenia o dziedziczeniu. Ona wynika z wielowiekowej tradycji naszego państwa, z tradycji, z której wynika jedna rzecz: że punktem honoru krewnych jest spłacenie długów swoich najbliższych. Bo najczęściej tak bywa, że dłużnik spadkodawca w jakimś sensie przysporzył swoich najbliższych członków rodziny, bo przecież on tego nie spożytkował, nie zmarnotrawił, chociaż ustawa przewiduje: jeżeli spadkodawca zmarnotrawił i ty nie zostałeś przysporzony, to masz 6 miesięcy na to, żeby złożyć oświadczenie, że odrzucasz spadek albo że przyjmujesz go z dobrodziejstwem inwentarza. Natomiast zasadą było i do tej pory jest przyjęcie spadku wprost, czyli z aktywami i z pasywami w pełnej wysokości. Solidarna Polska proponuje odwrócić relacje i mówi tak: nie ma przyjmowania spadku wprost, nie ma tradycji wynikającej z pokrewieństwa, z honoru za zobowiązania, za dobre imię zmarłego. Dziedziczymy wszystko wedle zasady: dobrodziejstwo inwentarza, a więc dziedziczę tylko tyle, ile jest w majątku spadkowym, a to, że po drodze ten spadkodawca mnie przysporzył, że dokonał na moją rzecz darowizn, że korzystałem z tego majątku spadkowego w określonej sytuacji, nie ma znaczenia. Nie musisz płacić. Argumentem jest to, że są te rekiny finansowe, te instytucje finansowe. Przecież poza tymi instytucjami finansowymi są również ludzie, którzy pożyczają pieniądze innym spadkodawcom, udzielają jakichś pożyczek, w związku z czym też mają prawo oczekiwać, że zostanie im to zwrócone. Tutaj jest odwracanie tej sytuacji, że to tylko dobrodziejstwo inwentarza będzie podstawową instytucją, a jeżeli chcesz w całości przyjmować spadek, a więc i aktywa, i pasywa, to musisz specjalnie się oświadczyć, bo w pozostałym przypadku niczym nie ryzykujesz, niczego nie stracisz. To jest psucie prawa, to jest w mojej ocenie działanie asystemowe. Nie dość tego. Jest kwestia odpowiedzialności, jest kwestia bezpieczeństwa obrotu prawnego. Co spowodujemy przez takie rozwiązanie? Instytucje finansowe będą się zastrzegać, będą odmawiać udzielenia pożyczek i kredytów tym osobom, bo będzie kwestia niepewności na rynku. Jeżeli w związku z tym będą udzielać kredytu, to ten kredyt będzie droższy, bo będą dochodziły koszty dodatkowego zabezpieczenia. W związku z tym zamiast ułatwić życie ludziom my to życie ludziom skomplikujemy. Następna sprawa jest istotna. Przecież przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza skutkuje określonym obowiązkiem ciążącym na sądzie. Trzeba dokonać spisu inwentarza. (Dzwonek) Komornik musi przyjść, oszacować majątek, opisać ten majątek. I teraz tak: jeżeli zasadą będzie, że dziedziczymy wszystko z dobrodziejstwem inwentarza, to komornikowi dojdzie kilkaset tysięcy spraw rocznie do rozwiązania. Czy to jest uzasadnione? W związku z tym uważam, że projekt jest zły i wnosimy o jego odrzucenie.