Mówca: Tomasz Makowski
Data: 2015-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Polskiego Stronnictwa Ludowego dotyczące zmiany ustawy o samorządzie powiatowym oraz Kodeksu wyborczego. Ustawa zaproponowana przez Senat dotyczy zmiany ustawy o samorządzie, a właściwie strategii funkcjonowania samorządów powiatowych. Zmiana ta polega na włączeniu miast liczących 70 tys. mieszkańców jako miast na prawach powiatu, chodzi o to, by stworzyć powiaty grodzkie, z powiatów stworzyć powiaty ziemskie. Zacznę od tego, że naszym zdaniem ustawa zaproponowana przez Senat nie została poddana kompleksowym konsultacjom społecznym, samorządowym, a przede wszystkim konsultacjom na wszystkich szczeblach takich instytucji samorządowych, jak Związek Województw RP, Związek Powiatów Polskich, Związek Gmin Wiejskich RP. Zastanawiamy się nad jedną rzeczą. Otóż, po pierwsze, to jest koniec kadencji Sejmu, po drugie, włączenie tej ustawy w tak dogłębną zmianę funkcjonowania samorządu w Polsce, naszym zdaniem, idzie w złym kierunku. Trzy miasta, które pretendowałyby do zmiany swojego statusu na miasta na prawach powiatu... Może tak. Wiąże się to z taką sprawą. Jeżeli będziemy pilnowali tylko miast, żeby zmienić ich status, a nie będziemy pilnowali powiatów ziemskich, które nie będą miały dochodów, nie będą miały środków na funkcjonowanie i nie będą mogły się rozwijać, to nasuwa się takie pytanie. Dlaczego wnioskodawcy czy autorzy tej ustawy nie skorzystali z jednego bardzo ważnego, kluczowego instrumentu, jakim jest referendum lokalne? Dlaczego nie odbyło się referendum lokalne dotyczące zmiany statusu i ewentualnie zaproponowania Wysokiej Izbie dużej debaty? A jeżeli już były jakiekolwiek konsultacje, to dlaczego np. senatorowie czy parlamentarzyści nie brali czynnego udziału w pracach nad bardzo dużym, poważnym projektem ustawy, zmiany ustawy o funkcjonowaniu samorządów w Polsce, złożonym 3 lata temu przez prezydenta Komorowskiego? Osobiście prowadziłem tę ustawę w podkomisji i w Komisji Samorządu Terytorialnego. Tam jest zapis dotyczący łączenia gmin, powiatów, całej sfery funkcjonowania. Tego nie było. I kolejny argument na to, że nad tym projektem nie powinno się debatować, a zwłaszcza teraz, na koniec tej kadencji - nie ma uzasadnienia ekonomicznego. Jeżeli bowiem wprowadzilibyśmy dzisiaj tę zmianę i za jakiś czas, zakładamy, że w następnym roku, wydzielimy te powiaty, to będzie protest tych powiatów ziemskich, które miałyby status, i budżet państwa musiałby uruchomić dodatkową subwencję na ich funkcjonowanie. Tego nie ma. Czwarty mój argument jest taki, że jeżeli już to wyłączymy, to dlaczego państwo senatorowie nie myślą globalnie o funkcjonowaniu samorządu w Polsce? Dlaczego mamy np. gminy i miasta obwarzankowe i nie ma takiej propozycji do dyskusji? Czy może łączyć te miasta wielkości 60 tys. i gminy obwarzankowe wielkości 10 tys.? Tej dyskusji nie ma. Jeżeli teraz wprowadzilibyśmy tę zmianę, to wylewamy dziecko z kąpielą, bo mamy w kraju w trzech ogniskach samorządowych protesty, nie ma dyskusji, są sprzeciwy, tak jak np. sprzeciwy radnych powiatu pilskiego, czy to klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego, czy to Polski samorządowej, że nie zgadzają się z taką formą zmiany funkcjonowania samorządu. Tak samo Związek Powiatów Polskich. Dlaczego senatorowie nie zgłosili się do Związku Powiatów Polskich i nie odbyła się tam debata? Tego zabrakło. Apelowałbym do senatorów. Jeżeli mamy rozmawiać o funkcjonowaniu samorządu w Polsce, to żeby nie wyszło odwrotnie, że (Dzwonek) społeczność lokalna w Polsce powie: niepotrzebne są powiaty w Polsce, zróbmy duże miasta, zróbmy metropolie, bo powiaty już nie są potrzebne, gdyż tylko i wyłącznie czerpią korzyści z budżetu państwa, bo nie mają na funkcjonowanie. Reasumując, panie marszałku, bo faktycznie jest mało czasu, żeby rozmawiać o tak istotnej zmianie, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego negatywnie opiniuje projekt ustawy złożony przez senatorów. W związku z powyższym składamy wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu tejże ustawy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)