Mówca: Przemysław Wipler
Data: 2013-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Powoli zbliżamy się do końca w tym bardzo trudnym procesie, jakim były i są prace nad pierwszą transzą deregulacji, otwierania bądź zmiany zasad regulacji dostępu do dosyć dużej liczby, bo prawie 50, zawodów. Podczas tych prac były bardzo poważne i na szeroką skalę prowadzone konsultacje społeczne i były one prowadzone na poziomie komisji, na poziomie rządowym, na poziomie spotkań z posłami z naszego klubu parlamentarnego, osobami zaangażowanymi w proces prac nad tą ustawą. Gdybyśmy mieli podsumować, co wydarzyło się podczas tych prac i w jakim kierunku szły i te zaproponowane zmiany, i poprawki, które co do zasady składaliśmy, to były to dwa, można powiedzieć, podstawowe procesy. Pierwszy proces to było obniżanie wymogów dotyczących formalnej edukacji, formalnych wymogów edukacyjnych dotyczących wykonywania poszczególnych zawodów. Drugi proces to było obniżanie wymogów dotyczących doświadczenia, czasami bardzo specyficznego, w prowadzeniu danych czynności, wymaganego, by dana osoba, dane osoby mogły być stronami umów dotyczących świadczenia danych usług. Szliśmy w stronę obniżenia kryteriów dotyczących zarówno wykształcenia, jak i doświadczenia zawodowego. Dlaczego szliśmy w tę stronę? Otóż jak pokazały bardzo szerokie konsultacje społeczne, w których brali udział nie tylko przedstawiciele grup zawodowych, które nie chcą deregulacji, które nie chcą zmian zasad wykonywania ich zawodów, które nie chcą, by szerzej były otwarte drzwi do danego zawodu, ale również ludzie, którzy chcieliby wykonywać ten zawód, którzy chcieliby mieć możliwość pracy w danym zawodzie na swoje nazwisko, w swoim własnym imieniu i na rzecz własnego dobrobytu, w przypadku niektórych zawodów szczególnie wyraźnie można zauważyć, jak drastycznie, na jaką skalę prowadzony jest wyzysk, na jaką skalę ludzie, którzy faktycznie wykonują dane czynności, muszą po prostu pracować na rzecz tych osób, które formalnie mają w chwili obecnej te uprawnienia. Szczególnie drastycznie wyszło to w przypadku zawodów pośrednika obrotu nieruchomościami i zarządcy nieruchomości. W przypadku tych dwóch zawodów okazało się, że na olbrzymią naprawdę skalę osoby wykonują usługi w tym zakresie w oparciu o umowy zlecenia, umowy o dzieło na rzecz osób, które mają uprawnienia, a te osoby koniec końców fakturują klientów, zabierając olbrzymią część wypracowanej w tym zakresie marży. Propozycje złożone przez rząd, propozycje złożone w tym zakresie przez Ministerstwo Sprawiedliwości w projekcie pierwotnym prowadziły do tego, że właściwie prawie każdy, kto nie był karany, może wykonywać te dwa zawody, a jednocześnie pozostawiły obszar obowiązków administracyjnych, biurokratycznych w zakresie tych zawodów. Dlatego przedstawiciele tych grup zawodowych wystąpili z wnioskiem, żebyśmy poszli dalej - jeżeli jest tak, że prawie każdy będzie mógł wykonywać ten zawód, to należy znieść również obowiązki biurokratyczne, które się z tym wiążą. Dlatego złożyliśmy propozycję całkowitej dereglamentacji tych dwóch zawodów i będziemy tę propozycję podtrzymywać. Najwięcej czasu w pracy komisji i poza komisją zajęła kwestia notariuszy, debata z tym związana. Pierwotne propozycje, które były kontrowersyjne, miały na celu rozwiązanie bardzo poważnego problemu, jakim jest to, że w najbliższych dwóch latach będziemy mieli ponad 2 tys. osób po egzaminie notarialnym mających problem ze spełnieniem ostatniego wymogu, tj. dotyczącego kwestii asesury. Z tego powodu wypracowaliśmy rozwiązanie, które jest naszym zdaniem dużo lepsze niż pierwotnie planowane - jest to rozwiązanie, które doprowadzi w trakcie najbliższych lat do faktycznego podwojenia liczby osób wykonujących zawód notariusza w sytuacji recesji na rynku. Dlatego zgłaszaliśmy gotowość, i to podtrzymujemy, będziemy nad tym pracować, żeby rozszerzyć zakres, zwiększyć również liczbę czynności, które nowa, większa liczba notariuszy będzie mogła wykonywać. Krótko mówiąc, jeżeli w tym akwenie, jakim jest polski rynek świadczenia usług notarialnych, pojawi się prawie dwa razy więcej pływaków, to powinniśmy dać im dużo więcej pracy, zwiększyć ten akwen. W tę stronę będą szły nasze prace, jednocześnie z uwagi na ich złożoność nie przygotowaliśmy na obecnym etapie poprawek dotyczących rozszerzenia zakresu czynności notarialnych, planujemy zrobić to w najbliższym czasie. Będzie to skutkowało jednocześnie odciążeniem sądów. Zmiany, które proponowaliśmy, to były zmiany, które szły co do zasady w stronę szerszego otwarcia dostępu do zawodów, często przywracały propozycje pierwotne ministerstwa, które wypadły z projektu po konsultacjach społecznych bądź po konsultacjach wewnątrzresortowych. Prawo i Sprawiedliwość w tym zakresie jest wierne swojej tradycji - przypominamy, że pierwsze poważne otwarcie dostępu do dwóch zawodów, zawodu radcy prawnego i adwokata, było efektem ciężkiej pracy naszego śp. kolegi Przemysława Gosiewskiego. Byliśmy za tym, żeby szeroko otwierać dostęp do zawodów, nadal jesteśmy za tym. Dlatego na wypadek, gdyby były problemy konstytucyjne, podnosiliśmy już w kwietniu zeszłego roku, że jesteśmy gotowi do debaty na temat zmian artykułu konstytucji, który mówi o szczególnym traktowaniu zawodów zaufania publicznego, ponieważ naszym zdaniem co najmniej w jednym orzeczeniu sądowym Trybunału Konstytucyjnego trybunał poszedł za daleko, zbyt proreglamentacyjnie interpretował pojęcie zawodu zaufania publicznego. Pracowaliśmy nad tą ustawą w dobrej wierze, przygotowaliśmy szereg propozycji. Ostateczne nasze stanowisko wobec ustawy ukształtuje się zależnie od sposobu, w jaki będą traktowane nasze poprawki. Dyskusja dotychczas była merytoryczna, mamy nadzieję, że taka też będzie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)