Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Kodeksy stanowią po konstytucji jeden z najważniejszych elementów obowiązującego systemu prawnego. W związku z tym zmiany zapisów kodeksowych powinny być nacechowane ogromną rozwagą, gdyż kodeksy stanowią zbiór przepisów, które są niejako bazą dla innych rozwiązań, stanowią silny fundament systemu prawnego. Zmiany uwzględniające z jednej strony zmieniającą się rzeczywistość, a z drugiej strony prowadzące do eliminowania zapisów, które w praktyce rodzą wątpliwości, powodują często odmienne orzecznictwo, co dla stron postępowania jest zawsze okolicznością utrudniającą uczestniczenie w tym postępowaniu z obawy o rozstrzygnięcie, które może w danej sprawie zapaść. W niniejszym projekcie mamy zmiany dotyczące skutków wnoszenia kolejnych wniosków o zawezwanie do próby ugodowej. Proponowane jest rozwiązanie, zgodnie z którym tylko pierwszy wniosek o zawezwanie do próby ugodowej będzie przerywał bieg terminu przedawnienia. Natomiast kolejne wnioski o zawezwanie do próby ugodowej lub wszczęcie postępowania mediacyjnego będą powodować zawieszenie terminu przedawnienia. Zapis, który proponowany jest w tym projekcie, będzie powodował wyraźne uregulowanie skutków wnoszenia pierwszego i kolejnych wniosków o zawezwanie do próby ugodowej, ale też wbrew wyraźnie kształtującej się obecnie linii orzecznictwa Sądu Najwyższego... Wydaje się, że pierwsze zawezwanie do próby ugodowej nie będzie mogło być uznawane za nadużycie prawa procesowego, nawet jeżeli będzie wnoszone jedynie w celu przerwania biegu przedawnienia bez żadnej intencji zawarcia ugody czy chociażby podjęcia rozmów ugodowych. Tak więc powstaje pytanie: Czy nie powinna się tutaj pojawić w formie poprawki regulacja dotycząca terminu przedawnienia po pierwszym przerwaniu biegu terminu przedawnienia, np. krótszego terminu, na co wskazywał w opinii do tego projektu Sąd Najwyższy. Istotne zmiany dotyczą art. 388 Kodeksu cywilnego, mianowicie chodzi o kwestię wyzysku. Proponowane są w zasadzie cztery zmiany do tego projektu. Po pierwsze, rozszerzona jest definicja wyzysku - to co wskazała już przed momentem pani minister - w kwestii dotyczącej braku dostatecznego rozeznania. Po drugie, wprowadza się domniemanie, że jeżeli wartość świadczenia jednej ze stron przewyższa wartość świadczenia wzajemnego dwukrotnie, mówimy wówczas o przewyższeniu w sposób rażący. Po trzecie, zmianie ma ulec kolejność roszczeń przysługujących wyzyskanemu poprzez wysunięcie na plan pierwszy unieważnienia umowy. I wreszcie po czwarte, obecny termin zawity ma być zamieniony na termin przedawnienia, przy czym będzie on dłuższy niż termin zawity: w stosunku do przedsiębiorców 3 lata, a w stosunku do konsumentów 6 lat. Przy tym rozwiązaniu musimy pamiętać, wyznaczając dłuższe terminy, że wyznaczenie zbyt długich terminów może nieść ze sobą ryzyko zmiany wartości świadczeń, w tym na niekorzyść wyzyskanego. W związku z tym, wyznaczając te terminy, oceniając te terminy, musimy pamiętać również o tej kwestii. Zmiana dotyczyć będzie również art. 688 1 § 1 Kodeksu cywilnego. Chodzi o kwestię (Dzwonek) odpowiedzialności za długi, o których młodzi ludzie często nie wiedzą, ponieważ rodzice takiej informacji im nie przekazywali. Kończąc, ponieważ skończył mi się już czas, chciałam zwrócić uwagę na jeszcze jedną kwestię, mianowicie w trakcie postępowania przed komisją czy na posiedzeniu plenarnym i w czasie toczonej dyskusji musimy również pamiętać o kwestii relacji proponowanych zmian do treści przepisów już obowiązujących i oceny...