Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2025-11-06 (Sejm RP, kadencja 10)

Proszę nie przeszkadzać pani minister. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Hanna Majszczyk: Teraz odniosę się konkretnie do sytuacji bieżącej. Poziom deficytu oczywiście zmienia się w trakcie realizacji budżetu i zależy od wielu czynników. Dzisiaj, po miesiącach, które już możemy rozliczyć, poziom deficytu po III kwartale wyniósł 201,4 mld zł. To jest 69,8% w stosunku do ustawy budżetowej na rok 2025. Nie wiem, czy pan poseł poruszył tę informację teraz, w wystąpieniu przed chwileczką, na pewno natomiast w pytaniu pisemnym, które zostało przedstawione do dzisiejszej dyskusji, wskazujecie państwo na poziom przekraczający 300 mld zł, co oczywiście jest kwotą, którą trudno odnieść do jakichkolwiek danych, jeżeli chodzi o rok 2025. Jest to jakaś kwota, która została zsumowana jako kwota ciągniona, o ile nam tak wychodzi z porównywania tej kwoty od października ubiegłego roku do października tego roku. Przy tym niestety... (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Do września.) Tak, tylko że budżet jest budżetem rocznym, a jak doskonale państwo wiecie, poziom deficytu budżetu państwa jest określany na koniec roku. Zaraz o tym powiem, że oczywiście dochody w żadnym z poszczególnych lat nie są realizowane równomiernie z upływem czasu. Na to ma wpływ mnóstwo elementów. Również wydatki nie są realizowane równomiernie. Na to nakładają się reformy, które zostały wprowadzone w trakcie roku 2025. Dochody budżetu państwa po III kwartale wyniosły 415,6 mld zł. To jest 65,7% prognozowanych w ustawie budżetowej na 2025. Dochody podatkowe wyniosły 365,8 mld zł i były niższe w stosunku do wykonania w okresie styczeń-wrzesień 2024 r. o ok. 45,6 mld zł. Jeżeli chodzi o porównywanie dochodów, to właśnie tutaj trzeba pamiętać o wprowadzonej reformie w dochodach jednostek samorządu terytorialnego, gdzie praktycznie prawie 90% dochodów z podatku PIT jest przekierowywane do samorządów. W warunkach porównywalnych, tj. bez reformy udziału w JST, dochody budżetu państwa w okresie styczeń-wrzesień wyniosły 509,1 mld zł. To jest o 93,5 mld zł więcej. Byłyby one o 48,9 mld zł wyższe niż w analogicznym okresie poprzedniego roku, co stanowi 10,6% więcej w ujęciu rok do roku. Oznacza to, że spadek dochodów rok do roku jest efektem innego podziału wpływów z PIT i CIT między budżetem państwa i jednostkami samorządu terytorialnego. Jeżeli chodzi o poszczególne podatki, to dochody z VAT wyniosły 240,3 mld zł i były wyższe o ok. 23,1 mld zł, tj. 10,6%. Dochody z podatku akcyzowego wyniosły 67,9 mld zł i były wyższe ok. 2,1 mld zł, czyli 3,2%. Dochody z PIT wyniosły minus 7,1 mld zł właśnie wskutek tej reformy. Dochody z podatku CIT wyniosły 48,1 mld zł i były wyższe o ok. 2,9 mld zł. Jeżeli chodzi o wykonanie dochodów niepodatkowych, dochody te wyniosły 48,4 mld zł i było wyższe o ok. 0,9 mld zł. Wysokość udziałów przekazywanych jednostkom samorządu z tytułu udziału w dochodach z PIT w okresie styczeń - wrzesień 2025 r. wyniosła prawie 150 mld zł w porównaniu z kwotą 54,7 mld zł przekazaną w analogicznym okresie poprzedniego roku. Stanowi to, jeżeli chodzi o rozkład w czasie przekazywanych dochodów - a co do zasady to zmniejszenie dochodów po stronie budżetowych wpływów do budżetu centralnego - wzrost o 92,5 mld zł. To 169,2% rok do roku. Oczywiście ten poziom deficytu, o którym wspomniałam na początku, to również wypadkowa tego, jak kształtują się wydatki. Tutaj mamy do czynienia... Te wydatki za trzy kwartały to 617 mld zł, to jest 66,9% planu. Jednocześnie były one wyższe o 49,5 mld zł, to jest o 8,7% w stosunku do tego samego okresu roku 2024. Porównuję wykonanie wydatków po wrześniu 2025 r. z okresem styczeń -wrzesień 2024 r.: ich wyższe wykonanie wynika z kilku podstawowych elementów. Przede wszystkim z wydatkowania wyższych środków w wysokości ponad 50 mld zł na rozwiązania, które wiążą się z wykupem zobowiązań zaciągniętych w latach poprzednich. I tak w marcu i wrześniu br. dokonano wydatków w kwocie 34,1 mld zł z części 20: Gospodarka na spłatę zobowiązań z tytułu obligacji wraz z odsetkami Polskiego Funduszu Rozwoju S.A., wyemitowanych w roku 2020 na sfinansowanie rządowego programu tarcz finansowych. W lipcu br. roku dokonano wydatków w kwocie 16 mld zł z części 19: Budżet, finanse publiczne i instytucje finansowe na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na sfinansowanie zobowiązań wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w latach 2020-2023. Jeżeli chodzi o ograniczanie wydatków - nie było żadnych decyzji ograniczających wydatki. Pan poseł wspominał swoje wypowiedzi o wydatkach z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych. One nie są brane do deficytu budżetu państwa. Kwota trzech... One w ogóle nie mają wpływu. (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: No pewien wpływ to ma, pani minister.) Nie wiem, trudno mi się powiedzieć, tutaj musiałby się wypowiedzieć... Na deficyt budżetu państwa... (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: 9 mld jest przekazywane od funduszu.) Panie pośle, miał pan czas i jeszcze będzie pan miał czas. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Hanna Majszczyk: Panie Pośle! Zgodnie z planem Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych dotacja dla Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych planowana w tym roku to jest 8,9 mld zł, z tego 8 mld już przekazano. Zanim się rozpoczęło dzisiejsze posiedzenie, ustaliliśmy informację, że jeszcze chyba w listopadzie jest planowane, by przekazać te 900 mln. Więc tutaj na pewno 8 mld poszło, jeżeli chodzi o pozostałą końcówkę, tak jak deklaruje Ministerstwo Obrony Narodowej, również szykuje się do przekazania tej kwoty, więc nie sądzę, żeby informacje co do planowanych wydatków z tego funduszu wiązały się z jakąkolwiek dotacją z budżetu państwa. Natomiast oczywiście, jeżeli chodzi o same rzeczowe wydatki i ich realizację, to myślę, że tutaj minister obrony narodowej jest najbardziej właściwy. Co więcej, mamy wyższe średnie wynagrodzenia, co przekłada się na lepsze składki do ZUS-u. Będzie mniejsza potrzeba dofinansowania FUS-u na wypłatę rent i emerytur, ponieważ lepiej spływają składki. Nie ma tu żadnego wymuszania oszczędności z tego tytułu. Również będą niższe potrzeby związane z długiem. Zgodnie z przewidywaniem, jeżeli chodzi o wykonanie, w 2025 r. potrzeby finansowe na obsługę długu będą niższe i wyniosą odpowiednio netto 350 mld zł, zaś brutto - 488,6 mld zł, co przełoży się w sposób bezpośredni również na wydatki budżetu państwa i na niższe koszty obsługi długu. To są podstawowe kwestie, które powodują (Dzwonek), że te niższe wpływy dochodów przede wszystkim nie będą się przekładały na realizację bieżącego budżetu. A dwa, że - jeszcze tylko jedna informacja - w III kwartale tego roku zrealizowano praktycznie 1/3 planowanych ogólnych dochodów globalnych w ciągu roku, co oznacza, że rozłożenie nie jest równomierne. (Oklaski)