Mówca: Andrzej Czerwiński
Data: 2014-07-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Otrzymujemy projekt ustawy od dawna oczekiwany, który budzi emocje zarówno pozytywne, jak i negatywne. Na pewno jest on ciekawy. Jeśli chodzi o moment prezentacji tego projektu, również można oceniać to dwojako. Można uznać, że pojawił się późno, że powinno to obowiązywać już 3-4 lata temu. Jeśli wsłuchiwaliśmy się w deklaracje rządu, tego rządu i tych ministrów, to słyszeliśmy już wcześniej kilkakrotnie informacje o datach, kiedy ten projekt mógłby wejść w życie. Słuchaliśmy merytorycznych uwag dotyczących skutków, jakie przyjęcie tego projektu może mieć dla gospodarki, dla uczestników rynku, to też słyszeliśmy głosy racjonalne, żeby jeszcze zastanowić się nad pewnymi szczegółami, ważnymi rozwiązaniami, ponieważ przyjęcie tego projektu jako ustawy obowiązującej powinno porządkować system energetyczny na wiele lat. Chcieliśmy i uczestnicy rynku też chcieli, aby wielokrotne zmiany Prawa energetycznego były przeszłością i aby ci, którzy decydują o zainwestowaniu swoich środków, mieli pewność, że te środki w odpowiednim czasie przyniosą oczekiwany zwrot kapitału, a także rozkręcą, rozruszają naszą polską gospodarkę. W okresie przejściowym, gdy trwały dyskusje, przyjęliśmy ważne ustawy. Mówiliśmy o tzw. małym trójpaku. Od wielu miesięcy można inwestować w instalacje do 40 kW. Ci, którzy chcą wykorzystywać swoje umiejętności, znają się na tym, mogą bez jakichś ceregieli, bez formalności, bez biurokratycznych procedur sprzedawać tę energię czy nadwyżkę energii do systemu. Wprowadziliśmy też rozwiązania, które prowadzą do rynku energii, do konkurencji, do pośredniego panowania nad nieuzasadnionym wzrostem cen energii. Gdy weźmie się dane z rynku, pomnoży się to czy podzieli przed wartość pieniądza, to zauważy się, że cena energii, zwłaszcza elektrycznej, od lat jest na naszym rynku ustabilizowana. I teraz, słuchając propozycji pana ministra, który szczegółowo przedstawił nam pewne rozwiązania, ci, którzy chcą zobaczyć, co oni będą z tego mieć, nie muszą być zadowoleni, ale jeśli popatrzą pozytywnie na to, co każdy z uczestników rynków może mieć dla siebie, to zauważą, że tworzymy szansę na rozwój czy inwestowanie konkretnie w to, na czym ktoś się zna. Wiele rządów podejmowało próby usystematyzowania rynku energetycznego. Zaczęło się to jeszcze w 2002 r., gdy rząd SLD przedstawił nam ˝Politykę energetyczną Polski do 2025 r.˝. Ważnym elementem była tam energia pozyskiwana z odnawialnych źródeł energii. Również rząd Prawa i Sprawiedliwości w skorygowanej ˝Polityce energetycznej˝ ujął źródła odnawialne jako ważny element. Nie byłoby rozsądne, gdyby obecny rząd nie zajął się tym bardzo rozważnie. Co działo się na tej sali? Bo pojawiały się uwagi, protesty grup, które czuły się zagrożone. Do tych uwag musieliśmy się odnieść i brać je pod uwagę, ponieważ - można powiedzieć - do tej pory zawodowa energetyka czy energetyka, która wywierała dominujący wpływ na naszym rynku, dyktowała warunki. Dotyczyło to również tego, co miało związek z OZE. Przypomnę króciutko, że koncesje, które były przyznawane na samym początku, były bezterminowe bez względu na to, czy to był prawdziwy inwestor, czy koncesje otrzymywała grupa kapitałowa i mogła robić z tym, co chciała. Kwestie planistyczne w gminach nie są uporządkowane i to też jest pole do działania - podejmowania interwencji, decyzji, które nie zawsze są racjonalne. Czasem, ale nie aż tak często, lokalny burmistrz, mając na uwadze bliżej nieokreślony społeczny interes, na przykład interes inwestora, mógł wyjść naprzeciw oczekiwaniom tego inwestora i podejmować zgodnie z prawem decyzje, które wcale nie musiały porządkować naszej sytuacji. Stąd chociażby przyjęta przez tę salę z życzliwością inicjatywa pani poseł Anny Zalewskiej dotycząca tego, iż nie można - w sytuacji gdy na przyłączenie wiatraków wydano decyzje odnoszące się do ponad 20 tys. MW - przejść nad tym do porządku dziennego, zgodzić się na to, żeby te wszystkie potencjalne instalacje znalazły się na rynku. Są dwie bariery, których nie przekroczymy i które musimy wykorzystać, żeby przeprowadzić selekcję tych projektów. Pierwsza to oczywiście ilościowa. System elektroenergetyczny ze zrozumiałych względów nie przyjmie takiej ilości, bo byłoby to bardzo, bardzo drogie. Czyli ilościowa selekcja jest ważna. Również planistyczna, która jest zawarta w naszym projekcie, zmusza tych, którzy chcą inwestować, i tych, którzy administrują terenem, żeby po prostu przygotowywać zgodnie z prawem miejsca do inwestowania. Jestem przekonany, że również z panią poseł Zalewską - szerzej mówiąc, z Prawem i Sprawiedliwością - znajdziemy rozwiązanie urealniające instalacje, które są bardzo oczekiwane z punktu widzenia systemu, ale również przez system aukcji wyselekcjonujemy te, które są najbardziej korzystne z punktu ekonomicznego. Twój Ruch jest partią, która w szczególności stawia na odnawialne źródła energii. Myślę, że będziemy mieć tyle czasu, żeby porozumieć się na temat kosztów odnawialnych źródeł energii, ponieważ chyba najważniejszym elementem inwestowania w OZE jest to, kto zapłaci za nasze pomysły i decyzje. Przecież jest oczywiste, że za to zapłaci odbiorca energii, że póki odnawialne źródła są droższe - jeśli nie byłyby droższe, to rozwijałyby się i nie byłoby problemu - to ktoś musi je dofinansowywać. Jeśli je dofinansowujemy, to chronimy odbiorcę. Żeby to dofinansowanie było możliwie najmniejsze, nie możemy poddać się presji lobby energetycznego, ponieważ oni nie mogą sobie wydawać decyzji, nie mogą sobie wskazywać miejsc z ich punktu widzenia atrakcyjnych na podłączenie do systemu przesyłowego. Takie miejsca są w ich dyspozycji, tylko musimy postawić nasze warunki. To na warunkach naszych, publicznych, społecznych, parlamentarnych powinniśmy inwestować w instalacje. Do takiego poziomu, do jakiego zmusza nas w tej chwili Unia Europejska, czyli 15% energii pierwotnej - więcej być może doinwestujemy, jeśli będzie bardzo tanie - doinwestujemy. Czyli mamy kwotowo ograniczoną możliwość udziału tego rynku w odnawialnych źródłach energii, mamy ilościowe ograniczenie, a za pomocą systemu aukcyjnego będzie to dobrze pilnowane, mamy rozproszoną energetykę mikroinstalacyjną, którą będziemy wspierać, i każdy na własne potrzeby będzie (Dzwonek) mógł ją podłączać do systemu. Na koniec chciałbym zwrócić uwagę, że jeszcze dużo dyskusji przed nami w tym parlamencie, musimy czuwać nad systemem, który - moim zdaniem czy naszym zdaniem, Platformy Obywatelskiej - jest pionierski w rozwiązaniach, wprowadzi dobre rynkowe rozwiązania. Oprócz tego będziemy musieli nad tym popracować, zastanowić się, podyskutować o szeregu innych ustaw, o inteligentnych licznikach, potem inteligentnych sieciach, systemach czuwających nad stabilizacją systemu. Takie rozwiązania są i stanowią bardzo dużą szansę na stworzenie w naszym kraju nowych, trwałych, innowacyjnych miejsc pracy dla inżynierów i energetyków. Bardzo dziękuję. (Oklaski)