Mówca: Borys Budka
Data: 2013-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam wielką przyjemność przedstawić nasze stanowisko w przedmiocie projektu nowelizacji Kodeksu postępowania karnego, zawartego w druku nr 1751. Otóż, po dosyć wnikliwym przedstawieniu projektu ustawy przez pana marszałka Zycha nie pozostaje mi nic innego, jak tylko wyrazić kilka wątpliwości, które pojawiły się w toku analizowania opinii przedłożonych przez inne podmioty do tego projektu ustawy, a także wątpliwości, które pojawiły się, gdy dyskutowaliśmy w gronie klubowych prawników o kwestiach związanych z przedmiotowym projektem ustawy. Po pierwsze, nie budzi wątpliwości to - jak już wspomniał przedstawiciel wnioskodawców, pan marszałek Zych - że kwestia, która jest poruszana w tym projekcie ustawy, wymaga uregulowania. Jednak w naszej ocenie ta regulacja powinna być, po pierwsze, kompleksowa, a po drugie, niebudząca wątpliwości interpretacyjnych w przyszłym procesie stosowania prawa. Dlatego też posługiwanie się tak otwartymi pojęciami, które budzą uzasadnione wątpliwości, jak oczywisty brak podstaw oskarżenia, a w drugim miejscu: niesłuszne, oczywiste, bezpodstawne oskarżenie, może w naszej ocenie w przyszłości budzić wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza że wprowadzając w jednym projekcie ustawy dwa różne pojęcia, należałoby zastanowić się, czy ustawodawca ma na myśli zróżnicowanie przesłanek, czy też jest to tylko i wyłącznie błąd, który możemy poprawić w późniejszym procesie, żeby on nie występował. Otóż podzielamy niektóre wątpliwości zgłoszone przez prokuratora generalnego w tym zakresie. Pan marszałek Zych odniósł się już do wątpliwości związanych z zakresem ewentualnych odszkodowań, chodzi o prywatne akty oskarżenia. Rzeczywiście można domniemywać zakres odpowiedzialności Skarbu Państwa w tym zakresie, takie domniemanie, jakie wyraził tutaj pan marszałek Zych, natomiast z literalnego brzmienia proponowanej nowelizacji absolutnie to nie wynika. W przywołanym Kodeksie postępowania karnego z 1928 r. te regulacje wyglądały trochę inaczej. Tam było wyłączenie tych elementów, więc naszym zdaniem i wykładnia historyczna, i wykładnia literalna pozwalają przyjąć tezę, że akurat te kwestie powinny być doprecyzowane w ewentualnych późniejszych regulacjach. Jeżeli chodzi o uwagi zgłaszane przez prokuratorię generalną, to rzeczywiście można się zastanawiać, czy przedłożone, proponowane zapisy mniej lub bardziej budzą wątpliwości niż te, o których mówił poseł wnioskodawca, które zostały przedstawione Wysokiej Izbie. Uważamy jednak, że te kwestie mogą ewentualnie znaleźć szczęśliwy finał, wyjaśnienie tych kwestii i doprecyzowanie tych przepisów, już na etapie procedowania komisyjnego. Natomiast najważniejsza wątpliwość, jaka pojawia się, i została zawarta w uwagach Sądu Najwyższego, to kwestia tego, czy w ogóle proponowana regulacja ma sens przy ostatniej nowelizacji, bardzo dużej, i zmianie systemu postępowania karnego, wprowadzenie tej zasady kontradyktoryjności. Z tego też względu w naszej ocenie projekt ten będzie wymagał jeszcze dogłębnej analizy ze strony przedstawicieli doktryny, Ministerstwa Sprawiedliwości i oczywiście sejmowych legislatorów. Mamy nadzieję, że te analizy rozwieją wątpliwości, pozwolą na takie sformułowanie przepisów, ażeby cel, który przyświeca wnioskodawcom, został zrealizowany, a zapisy ustawowe nie budziły wątpliwości. Dziękuję, panie marszałku.