Mówca: Sławomir Skwarek
Data: 2026-05-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec procedowanej ustawy zmieniającej, nowelizującej Prawo oświatowe w zakresie działalności w szkołach i placówkach spółdzielni uczniowskich. Chciałbym się podzielić uwagami, które wyrażają nasz sceptycyzm zmierzający w kierunku sprzeciwu wobec procedowanej ustawy. Teoretycznie cel projektu ustawy wniesionego przez grupę senatorów koalicji 13 grudnia brzmi szlachetnie. W swoim założeniu chce uregulować, ożywić działające spółdzielnie uczniowskie i zachęcić do powstawania nowych. Nic bardziej mylnego. Jestem pewien, że tak się nie stanie, a ilość już funkcjonujących spółdzielni może ulec zmniejszeniu. Wszyscy zgadzamy się, że edukacja ekonomiczna oraz uczenie dzieci i młodzieży przedsiębiorczości, i to już od najmłodszych lat szkolnych, są bardzo ważne. Ta ustawa tego nie gwarantuje. Przypomnę, że do pierwotnego projektu ustawy zastrzeżenia miały dwa kierunkowe w sprawie ministerstwa: ministerstwo edukacji i Ministerstwo Finansów. Wątpliwości wyrażały związki samorządów czy związki zawodowe nauczycieli, w tym związek przybudówka obecnej władzy - ZNP. Zadowolił się on oczywistą poprawką o konieczności wyrażenia zgody na piśmie przez nauczyciela, który będzie sprawował opiekę nad spółdzielnią. Zamiast realnego wsparcia dla szkół i spółdzielni otrzymujemy bubel prawny, chaos i biurokrację, które zrzucają ogromną odpowiedzialność na nauczyciela opiekuna, dyrektorów szkół i organ prowadzący. Chyba że ukrytym celem jest regulacja z założeniem, żeby komisja posła Petru miała sukces w postaci deregulacji. Nauczyciel opiekun będzie księgowym, doradcą finansowym i podatkowym, audytorem, ma odpowiadać za rozliczenia finansowe podmiotu, który de facto może prowadzić obrót gotówkowy i bezgotówkowy. To spychanie odpowiedzialności cywilnej, zawodowej, a nawet karnej na barki nauczyciela, bez żadnego systemowego zabezpieczenia prawnego. Co równie ważne, to dodatkowa praca za zero wynagrodzenia, w wolontariacie. Na ten fakt zwraca uwagę związek ˝Solidarność˝ w przeciwieństwie do ZNP, który nawet nie zająknął się o możliwości wynagrodzenia nauczyciela opiekuna, choćby kwotą równoważną wynagrodzeniu nauczyciela wychowawcy. ZNP na ekonomii się zna, działacze nie pracują za darmo, związek prowadzi działalność gospodarczą, czasami bez sukcesów. A i senator sprawozdawca dobrze wie, jak w spółdzielni można zarobić. Można, ale nie wykorzystując innych. Z premedytacją nie składam poprawek. Dam wam szansę na rehabilitację i otrzeźwienie w Senacie. Zgodnie z przedłożeniem spółdzielnia uczniowska nie będzie miała osobowości prawnej, a moim zdaniem - szkoda. Rozwiązałoby to wiele wątpliwości i przyczyniłoby się do rozwoju tak nielubianego przez was społeczeństwa obywatelskiego. Ma działać w oparciu o wzorcowy statut, którego wzór opracuje minister edukacji. Powtórzę pytanie: Kto weźmie odpowiedzialność finansową za długi i błędy w rozliczeniach i zobowiązaniach? Skoro spółdzielnia nie ma osobowości prawnej, to tą stroną będą nauczyciele i dyrektorzy szkół. Biada wam. Wprowadzenie do szkół na szeroką skalę niejasno uregulowanej działalności gospodarczej, handlowej czy usługowej pod płaszczykiem dobrej idei spółdzielczości uczniowskiej stanie się łatwym celem dla zewnętrznych podmiotów komercyjnych. Przestrzegam przed tym. A może o to właśnie wam chodzi? Polska szkoła ma być miejscem bezpiecznym, nastawionym na realizację podstawy programowej, wychowywanie i wyrównywanie szans. Tego oczekują od nas rodzice, czyli zmora szkoły według minister Nowackiej. Dlaczego nie skupiamy się na realnym dofinansowaniu zajęć pozalekcyjnych z przedsiębiorczości i spółdzielni? Jeśli to ma być start-up, to będzie to wielki falstart. Ta ustawa w obecnym kształcie, bez wsparcia szkoleniowego i finansowego, nie pomoże uczniom, za to może realnie zaszkodzić nauczycielom. Droga Koalicjo 13 Grudnia! Przez 2 lata udało wam się obrzydzić słowo: demokracja, a tą ustawą skutecznie zniszczycie (Dzwonek) 125 lat pięknej tradycji spółdzielczości uczniowskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)