Mówca: Dariusz Piontkowski
Data: 2017-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ta ustawa, tak jak rozmawialiśmy w komisji ochrony środowiska, dotyczy dwóch elementów. Pierwszy element to jest implementacja prawa unijnego, kilku dyrektyw, które dotyczą zwłaszcza odpadów niebezpiecznych, ich transportu, ewentualnie zniesienia, jeśli chodzi o te odpady, klauzuli odpadów niebezpiecznych, a potem drogi, którą powinny te odpady przechodzić. Ponieważ te dyrektywy powinny być implementowane dosyć szybko, stąd projekt ustawy przewiduje 14-dniowe vacatio legis, tak aby te elementy ustawy weszły jak najszybciej w życie, abyśmy nie mieli problemów z instytucjami Unii Europejskiej. Druga część tej ustawy dotyczy tego uszczelniania systemu gospodarki odpadami, o którym przed chwilą mówiłem. Chodzi tu przede wszystkim o bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, czyli tzw. BDO. Ta baza ma powstać na początku przyszłego roku i ma być stopniowo rozbudowywana o kolejne elementy. Ta ustawa da właśnie możliwość poszerzenia tej bazy o dodatkowe moduły, tak aby obejmowała maksymalnie szeroki zakres informacji na temat odpadów. Pozwoli ona ewidencjonować odpady w zasadzie na każdym etapie ich przebywania - od momentu, kiedy wytwórca odpadów będzie je przekazywał, kiedy firma transportowa będzie je odbierała, transportowała i przekazywała potem do dalszego przetwarzania. Ten elektroniczny system zapewni możliwość kontrolowania tego, jak firmy wywiązują się ze swoich obowiązków. Będzie można sprawdzić rozbieżności między deklarowanymi działaniami firm odpadowych a tym, jaka jest rzeczywistość. Ponieważ będzie to się działo niemal w czasie rzeczywistym, bo firmy odpadowe, transportując odpady, będą musiały w momencie rozpoczęcia transportu mieć już wygenerowane informacje w tej karcie przekazania odpadów, tak aby było wiadomo, w którym momencie one są, potem firma odbierająca będzie musiała również potwierdzać odebranie tych odpadów, wskazać ich masę, będą oczywiście możliwe korekty, bo chociażby, nie wiem, nadmierna susza czy opady deszczu czy śniegu mogą powodować wzrost tej masy, i to będzie możliwe do skorygowania. Ale już chociażby sam fakt, że dwie firmy, które ze sobą współpracują przy przetwarzaniu i transporcie odpadów, będą musiały potwierdzać te same dane, będzie utrudniał wprowadzenie fikcyjnych danych. Fikcyjne dane i fikcyjny obrót odpadami były w dużej mierze przyczyną tych negatywnych zjawisk, o których pan minister przed chwilą mówił, o których rozmawialiśmy na tej sali. To one w dużej mierze generują powstawanie tzw. dzikich wysypisk, a jednocześnie są formą nieuczciwej konkurencji wobec tych firm, które poniosły duże nakłady na sortownie odpadów, zakłady przetwarzania odpadów i reagują zgodnie z prawem. Ta baza danych odpadowych będzie administrowana zgodnie z założeniami ustawy przez generalnego inspektora ochrony środowiska. Uznano, że będzie to szansa na scalenie tych danych w skali całego kraju, bo są także firmy, które prowadzą działalność nie tylko na terenie jednego województwa czy jednego miasta, ale na terenie kilku województw, i to wymykało się częściowo spod kontroli marszałków. Dlatego też zwiększą się dodatkowe obowiązki Inspekcji Ochrony Środowiska i dlatego też projekt ustawy przewiduje nieco większe wpływy z opłaty rejestrowej, opłaty rocznej, która dotąd była dzielona pół na pół między ministerstwa a budżet państwa, aby w nieco większym stopniu te środki trafiły do inspekcji. Dodatkowo w każdym wojewódzkim inspektoracie zostanie zatrudniona jedna osoba, która będzie zajmowała się tylko i wyłącznie nadzorem nad tą bazą odpadową i jej kontrolą. Mamy nadzieję, bo tu mówię zarówno o rządzie, jak i o posłach, i myślę o wszystkich, którzy zainteresowani są stanem ochrony środowiska, że te elektroniczne dane zbierane w bazie danych odpadowych umożliwią realną kontrolę tego, co z odpadami się dzieje, pozwolą na kontrole krzyżowe i wyłapanie tych nieprawidłowości, o których jeszcze kilkanaście minut temu mówiliśmy, a także wyeliminowanie z rynku przynajmniej części firm, które nieuczciwie na tym rynku się zachowują. Stąd klub Prawo i Sprawiedliwość oczywiście wnosi o przyjęcie, procedowanie tej ustawy i umożliwienie jak najszybszego wprowadzenia jej w życie. Te elementy, przepisy dotyczące bazy danych odpadowych mają wejść zgodnie z ustawą dopiero od stycznia 2020 r., ponieważ zdajemy sobie sprawę, że potrzebny jest czas na to, aby firmy do tego się dostosowały (Dzwonek) i aby te bazy danych odpadowych wprowadzić. Klub również przedkłada kilka poprawek, głównie legislacyjnych, ale także mówiących o tym, co będzie działo się z wojewódzkimi danymi o odpadach. Potraktujemy je jako dane historyczne. (Oklaski)