Mówca: Adam Rybakowicz (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Poselskiego Ruch Palikota wobec sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o przedstawionym przez rząd projekcie ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, druki nr 3193 i 3593. Przepisy projektowanej ustawy określają zasady, które będą regulować stan prawny nieruchomości wykazanych w ewidencji gruntów jako wspólnoty gruntowe, które nie mają dotąd wydanych decyzji administracyjnych określających osoby uprawnione do korzystania ze wspólnoty oraz przysługujących tym osobom (fizycznym i prawnym) wielkości udziałów. Przepisy znowelizowanej ustawy nie przewidują zniesienia wspólnot. Istniejące obecnie wspólnoty gruntowe będą funkcjonować nadal w dotychczasowej formie organizacyjnej i gospodarować na dotychczasowych zasadach, jeżeli taka będzie wola samych uprawnionych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Problem dotyczy ok. 3,5 tys. wspólnot na 5,1 tys. zarejestrowanych, które łącznie dysponują gruntami o powierzchni 107 tys. ha. Według szacunków resortu właśnie około 3,5 tys. z nich nie ma uregulowanego stanu prawnego, choć powinno to było nastąpić w ciągu roku od uchwalenia obecnie obowiązującej ustawy, czyli do 5 lipca 1964 r. Do projektu zawartego w sprawozdaniu podkomisji komisja wniosła poprawki dotyczące m.in. określenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie leśnej, zamieszczania w Biuletynie Informacji Publicznej decyzji o tym, które nieruchomości stanowią mienie gromadzkie, precyzyjnego określenia treści wniosku o ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, oraz wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, dostarczania pism, postanowień i decyzji w określonych sprawach, obowiązku zawieszenia postępowania w przypadku śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, umożliwienia prowadzenia ksiąg wieczystych dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obecnie w wielu przypadkach nie da się ustalić, które grunty należą do wspólnoty, a które stanowią mienie grodzkie. Taka sytuacja jest niekorzystna dla gmin, gdyż utrudnia opodatkowanie gruntów, jak i dla samych rolników, którzy mają kłopoty w ubieganiu się o dopłaty bezpośrednie. Projektowane przepisy mają umożliwić wydawanie decyzji administracyjnych, w których będą wskazani uprawnieni do korzystania ze wspólnoty gruntowej i zostanie określona wielkość przysługujących im udziałów. Będzie to następowało na wniosek osób fizycznych lub prawnych posiadających gospodarstwa rolne, które rok przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy, tj. przed 5 lipca 1963 r., faktycznie korzystały z tej wspólnoty. Są to tzw. pierwotni uprawnieni. Osoby te muszą złożyć wniosek do 30 czerwca 2016 r. Jeśli ustalenie pierwotnych uprawnionych lub ich spadkobierców nie będzie możliwe, wniosek o ustalenie udziałów we wspólnocie będą mogły złożyć również osoby fizyczne lub prawne, które posiadają gospodarstwa rolne i korzystają z gruntów wspólnotowych od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2015 r. Biorąc pod uwagę problem, Koło Poselskie Ruch Palikota opowie się za przyjęciem sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o przedstawionym przez rząd projekcie ustawy o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, druki nr 3193 i 3593.