PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Sławomir Zawiślak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia stanowiska Koła Poselskiego Konfederacja Korony Polskiej w sprawie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o funduszu sołeckim. Celem tej ustawy jest rozwinięcie mechanizmów społecznego uczestnictwa w życiu samorządowym, ale także zwiększenie aktywności, sprawczości obywateli. Z konstytucyjnej zasady pomocniczności wynika obowiązek takiego kształtowania ustroju, aby zadania publiczne realizowane były na jak najniższym szczeblu organizacji społeczeństwa. Dotyczy to także funkcjonowania gminy jako podstawowej jednostki samorządu terytorialnego, w tym jej jednostek pomocniczych. Celem jest najefektywniejsze wykonywanie zadań. W projekcie ustawy wskazano te kierunki, które były zakładane przez wnioskodawców. Nie będę ich wymieniał, ale bardzo istotne dla mieszkańców są: fundusz sołecki, młodzieżowe rady jednostek pomocniczych, dodatkowe uprawnienia dla sołtysów i przewodniczących zarządów osiedli. Chciałbym zauważyć, że reforma samorządowa z 1990 r. to naprawdę wielki sukces naszego kraju. Troszeczkę była popsuta w 1999 r. Natomiast mnie osobiście i mój klub niepokoi to, że Związek Gmin Wiejskich tak negatywnie ocenił tę ustawę. Doczytałem się, że ocena była taka, że nie jest to aktywizacja obywateli. Według nas każda inicjatywa systemowa poszerzająca uprawnienia mieszkańców jest w porządku. Mamy szacunek do wybranych radnych samorządowych, mają wielką odpowiedzialność za samorządy, szanujemy to. Ale w tych drobnych zakresach, wydaje się, warto było przychylić się do tych propozycji, które były w tej ustawie zawarte. Tym bardziej że były pewne określone gwarancje pozyskiwania pieniędzy na pokrycie tych wydatków. Chodzi o decyzyjność obywateli - fundusz sołecki np. mógł wyrównywać środki, które są w niektórych gminach nierówno wydatkowane na poszczególne sołectwa. Cieszę się, że jest zmiana dotycząca akceptacji tego, że sołtysi będą mogli podpisać umowy dotyczące mienia komunalnego, ale niepokoi mnie fakt, że pod wpływem pewnie rządu - wnioskodawca o tym powiedział - komisja odrzuciła te dwa punkty: fundusz i wyższą refundację dla sołectw. Kończąc, chciałbym powiedzieć, że cieszymy się, że będą mogły być powołane młodzieżowe rady jednostek pomocniczych. To na pewno jest ważne. Polska Rada Organizacji Młodzieżowych poparła ten projekt ustawy. Młodzi są przyszłością naszego narodu, trzeba im stworzyć (Dzwonek) możliwości działania. Dlatego, reasumując, ciesząc się z tych informacji, które sołtysi będą musieli otrzymać, powiem tak: będziemy obserwowali, jak będą głosowane poprawki, i jeżeli przejdą te, które są istotne, nasze koło poprze projekt ustawy.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam kilka pytań, ale ze względu na to, że tutaj wnioskodawca przekazał nam pewne informacje, które zmieniają troszeczkę to, w jakim kierunku te moje wypowiedzi miały iść, to jednak chciałabym zadać te najbardziej nurtujące mnie pytania, bo składałam interpelację do pana ministra i nawet była dość pozytywnie rozpatrzona. Chciałabym zapytać rząd, w jaki sposób chcemy wspierać gminy. Nie chodzi o to, żeby był obowiązek, ale jednak w jaki sposób rząd planuje wspierać gminy, które dotychczas nie korzystały z tego narzędzia, a mieszkańcy czują potrzebę, żeby taki fundusz sołecki funkcjonował? Jestem za tym, żeby podwyższyć wysokość refundacji gminom z wydatków związanych z funduszem sołeckim, bo to by zachęciło te gminy, które dzisiaj tych funduszy nie mają, te 50%, do tego, aby jednak te fundusze w swoich gminach utworzyć. Nie chciałabym, żeby ten zapis o tworzeniu młodzieżowych rad był właśnie tylko na papierze. Więc mam pytanie: Czy (Dzwonek) moglibyśmy prosić o jakieś mechanizmy wsparcia i szkolenia dla tych młodych radnych, aby ich działalność była skuteczna i odpowiadała potrzebom lokalnym?
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Byłam też za tym, żeby zagwarantować diety sołtysom. Uważam, że to by było sprawiedliwe, biorąc pod uwagę ich ciężką pracę. Byłam również za tym, żeby objąć ich ubezpieczeniem, ponieważ dojeżdżają na sesję czasami odległe kilometry. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Henryk Szopiński
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Zmiany w ustawie o samorządzie gminnym są słuszne co do intencji, jednak rodzą pewne pytania. Projekt zakładał likwidację nierówności i tutaj usłyszeliśmy w sprawozdaniu komisji, że zapis o obligatoryjnym przyznawaniu diet został uchylony. Niemniej ewentualnie gminy, które będą te diety przyznawały... Mam pytania w związku z tym: Czy projekt ustawy definiuje minimalną, ewentualnie maksymalną wysokość diety dla sołtysów, czy pozostawia to całkowicie w gestii gminy? To do wnioskodawców. Jakie konkretne warunki musi spełnić sołtys, aby otrzymać dietę i ubezpieczenie? Mówimy tu już o tym nieobligatoryjnym. I tutaj do pana ministra: Czy ministerstwo uwzględniło ewentualny wpływ nowych obowiązków finansowych dla tych mniejszych i biedniejszych gmin, jeżeli one taki obowiązek podejmą? Czy planowane jest wsparcie? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przede wszystkim chciałbym tutaj podziękować panu za podjęcie tematu, bo również w komisji samorządowej chcemy pracować dalej nad ustawą o samorządzie gminnym. Może trzeba promować te mniejsze miejscowości, bo propozycja, żeby je zmuszać, jest niekoniecznie dobra, bo najlepiej jak oddolnie te inicjatywy powstają? Promowanie poprzez zwiększanie, może nie wszystkim o 10%, tylko w przypadku tych mniejszych miejscowości, które mają duże problemy z budżetem. A gdy jeszcze dojdzie im wygospodarowanie funduszu sołeckiego, ograniczy to ich możliwości. Czyli chodzi o jakieś wsparcie dla tych małych gmin, dla małych samorządów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Bardzo się cieszę, że po wielu miesiącach mamy możliwość pochylić się nad tym poselskim projektem ustawy złożonym przez koleżanki i kolegów z Klubu Parlamentarnego Polska 2050. Tak jak zostało wspomniane tutaj przez większość parlamentarzystów, projekt zakłada różne zmiany w zakresie funkcjonowania sołectw i rad sołeckich. Jako mieszkanka miasta chciałabym podkreślić i apelować do Wysokiej Izby, żeby o tym pamiętać i w późniejszym terminie jak najczęściej przekazywać tę istotną wiedzę, że projekt zakłada także możliwość kreowania młodzieżowych rad nie tylko miast, ale również dzielnic i osiedli. To jest niezwykle ważne, żeby młodzież, która do tej pory wstępowała do rad młodzieżowych dzielnic często w trybie konkursowym, wyboru spośród najbardziej prężnych aktywistów samorządu szkolnego Dzwonek), także mogła zaangażować się w życie swoich małych społeczności. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Budowanie systemowych rozwiązań dla aktywności obywatelskiej, w szczególności młodych ludzi, jest bardzo ważne. Stąd te dzisiejsze rozwiązania, które przewidują możliwość powołania młodzieżowych rad sołeckich czy rad jednostek pomocniczych uznaję za krok we właściwym kierunku. W kontekście młodzieżowych rad chciałbym zapytać o stanowisko pana ministra dotyczące wystąpienia rzeczniczki praw dziecka w sprawie utworzenia rejestru rad młodzieżowych funkcjonujących w Polsce. Była już tu mowa o tym, że na szczeblu gmin, powiatów oraz województw funkcjonuje kilkaset młodzieżowych rad gmin. Nie mamy jednak tego właśnie rejestru. Pani rzecznik po konsultacji z rzecznikiem praw obywatelskich wystąpiła w styczniu do pana ministra Siemoniaka o zajęcie stanowiska. Chciałbym zapytać pana ministra (Dzwonek), czy w tej sprawie toczą się jakieś prace przy okazji innych zmian dotyczących funduszu sołeckiego, a także przy okazji zmian w ustawie o samorządzie gminnym, zmian dotyczących powiatu i województwa w celu stworzenia tego rejestru.
Mówca: Adam Gomoła
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Korzystając z pana obecności, pozwolę sobie rozszerzyć trochę pytanie mojego przedmówcy o to, czy są prowadzone prace w resorcie dotyczące generalnie zmiany prawa w zakresie funkcjonowania młodzieżowych rad przy jednostkach samorządu terytorialnego. To oczywiście tyczy się utworzenia bazy, o której wspomniał pan poseł Tomaszewski. Ja serdecznie zapraszam na posiedzenie zespołu we wrześniu, na które zaprosiliśmy też zainteresowane strony, bo będziemy zajmowali się właśnie tym tematem. Chodzi też generalnie o zmianę sposobu finansowania młodzieżowych rad, także zmianę sposobu finansowania czy w ogóle funkcjonowania instytucji opiekuna młodzieżowej rady przy jednostce samorządu terytorialnego. Ogółem, jakby podsumowując, zapytam, czy są planowane jakieś zmiany w tej materii prawa. Dziękuję bardzo.
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Możliwość tworzenia młodzieżowych rad w jednostkach pomocniczych to oczywiście jest bardzo dobra inicjatywa, jednak mam pytanie, jak będzie wyglądać w praktyce ich funkcjonowanie, tak żeby nie był to kolejny przepis na papierze. Jakie będą kryteria wyboru oraz jakie wsparcie zostanie zapewnione dla młodych? Ważne jest, aby młodzież miała realny wpływ na decyzje dotyczące ich najbliższego otoczenia. Dlatego kluczowe będzie przemyślenie zasad i zasadności tych rad, jak również konkretnego zakresu działania i umiejscowienia w przepisach prawa miejscowego ich opinii. To jest jedna kwestia. Kolejna kwestia. Interesująca w tej ustawie jest data wejścia jej w życie, 1 stycznia 2025 r. Jeśli wziąć pod uwagę pierwotne regulacje tego projektu ustawy, to miałyby one duży wpływ na budżety gmin. W związku z tym dobrze, że zmieniliście państwo te zapisy, ponieważ samorządy i tak nie mają tych środków. Natomiast kluczowe jest to, że przepisy o rencie wdowiej czy zasiłku pogrzebowym można było wprowadzać w życie po 7 miesiącach. Co do podpisywania umów (Dzwonek), to czy nie jest tak, że umowy powinny być podpisywane na podstawie zarządzenia prezydenta, wójta i ewentualnie uchwały gminy? Czy będzie to wyłączna kompetencja sołtysów? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Do projektu ustawy odniosę się w wątku dotyczącym młodzieżowych rad. Jako wiceprzewodniczący już wspomnianego zespołu parlamentarnego do spraw działalności młodzieżowych rad miałem okazję inicjować powołanie tego zespołu w tej kadencji. Szanowni Państwo! Działalność młodzieżowych rad to dla młodzieży szansa na aktywność społeczną, rozwój umiejętności, nauki pracy w grupie i współdziałania, odpowiedzialności za podejmowane decyzje, ale też element edukacyjny - edukacji obywatelskiej. Ustawa w tym zakresie powinna nakreślać ogólne ramy działania młodzieżowej rady gminy czy jednostek pomocniczych, bo mamy różne gminy. Mamy gminy wiejskie, miasta, duże miasta i specyfika działalności młodzieży, jej zaangażowanie i możliwości są tam różne. Tak że to właśnie rady gmin czy rady tych jednostek powinny mieć możliwość kształtowania statutów w zależności od potrzeb. Słuszne były uwagi Polskiej Rady Organizacji Młodzieżowych, której przedstawiciele są na galerii, żywotnie zainteresowani tym tematem, bo właśnie w zespole parlamentarnym wielokrotnie o tym mówiliśmy. Uwagi odnośnie do ustawy skupiały się na tym (Dzwonek), aby działania tych jednostek nie wchodziły w sprzeczność z radami młodzieżowymi gmin. Były też uwagi odnośnie do braku przepisów przejściowych. Cieszę się, że komisje na tym posiedzeniu połączonym to uwzględniły. Życzę powodzenia dla realizacji tej ustawy w praktyce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! U podstaw zmian leży uznanie, że mieszkańcy wsi i małych wspólnot nie są dodatkiem do państwa, tylko jego fundamentem, i brawa za to. Mam kilka pytań. Czy zmiany w tworzeniu funduszu sołeckiego obejmą również gminy miejskie z jednostkami pomocniczymi, np. dzielnicami? Jak doprecyzowano zasady tworzenia młodzieżowych rad przy jednostkach pomocniczych? Jeśli traktujemy młodzieżowe rady poważnie, to musimy zadbać o jasne zasady działania i realne możliwości wpływu. Czy projekt był konsultowany z organizacjami zrzeszającymi sołtysów, przewodniczących zarządów dzielnic i rad osiedli? To projekt, który może wzmocnić wspólnoty lokalne, jeśli zapewnimy mu dobre wdrożenie i stabilne finansowanie, bo lokalność to nie hasło. To miejsce, w którym ludzie zaczynają wierzyć, że państwo naprawdę ich widzi. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Sołtys na zagrodzie równy wojewodzie. Niestety dziś bywa tak, że trudno znaleźć kandydata na sołtysa. Są już miejsca, gdzie trzeba ich intensywnie szukać lub trzeba bardzo prosić, żeby ludzie, którzy wykonywali mandat sołtysa, chcieli go nadal wykonywać. Dlatego musimy stworzyć warunki, by ludzie chcieli się angażować, i po to jest fundusz sołecki, ubezpieczenie, czyli stworzyć takie warunki, które przyświecałyby rozwojowi sołectwa, a także żeby sołtysi albo kandydaci na sołtysa chcieli pełnić funkcję sołtysa. Mam pytanie: Czy zamierzacie państwo wrócić do poprawek, które są zgłoszone, i je przemyśleć? Chodzi o to, żeby ubezpieczyć sołtysa, zwiększyć jego dietę, a także zastanowić się nad funduszem sołeckim. Są gminy, gdzie nie ma funduszu sołeckiego ze względu na to, że nie ma środków własnych - bo do funduszu sołeckiego trzeba dołożyć. Dziękuję.
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Projekt nowelizacji ustaw z druku nr 610 to potrzebne zmiany prawa dające większe wsparcie aktywnym obywatelom, którzy działają najbliżej mieszkańców, czyli sołtysom, radom osiedli oraz młodzieży. Nowelizacje dają więcej zaufania i więcej wpływu, ale nie nakładają obligatoryjności, ponieważ takie było oczekiwanie strony samorządowej. Dzięki umocowaniu w prawie młodzi mieszkańcy będą mogli działać w swoich radach, na poziomie rad dzielnic w miastach i w sołectwach. Nowele wzmacniają funkcjonowanie ciał doradczych przy jednostkach pomocniczych od dołu, bo to tu zaczyna się partycypacja i demokracja. Umocowanie prawne, którego oczekiwało wielu młodych ludzi, pokazuje, jak poważnie traktujemy ich głos i jak bardzo zależy nam na ich głosie (Dzwonek) doradczym w jednostkach samorządu terytorialnego. (Oklaski)
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zmiany w ustawie o samorządzie gminnym oraz ustawie o funduszu sołeckim zapowiadały się dobrze. Fundusz sołecki miał powstać w każdej gminie, w której jest wyodrębnione sołectwo, i być gwarancją sprawiedliwego udziału, partycypacji społeczeństwa w decydowaniu o podziale środków finansowych. Lecz mam pytanie: Co po zmianach pozostanie dla sołtysów? Kto zdecyduje o wysokości należnej im diety? Czy to, iż będzie można powołać konwent przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych, będzie jedynym pozytywnym skutkiem tejże regulacji prawnej? Czy przewidziano możliwość uregulowania analogicznego do tego dotyczącego sołtysów i funduszu sołeckiego dla rad osiedli i ich przewodniczących oraz członków? Przecież oni podobnie jak sołtysi reprezentują interesy swoich mieszkańców, współuczestniczą w sprawach dotyczących osiedli. Nie mają jednak (Dzwonek) ani prawa do stałej diety, ani też dodatku do emerytury. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Procedujemy nad ustawą, która dotyka istotę samorządności. Chodzi o zaufanie do mieszkańców i umożliwienie im realnego wpływu na to, co dzieje się w lokalnych społecznościach. To w sołectwach decyzje podejmowane są wspólnie, oddolnie i w sposób najlepiej odpowiadający lokalnym potrzebom. Fundusz sołecki wprowadzony za rządów PO-PSL w 2009 r. był ważnym krokiem w kierunku decentralizacji i aktywizacji społeczności wiejskich. Zdecydowaliśmy się dać mieszkańcom wsi możliwość współdecydowania o części środków publicznych. To się sprawdziło, bo fundusz ten okazał się skutecznym i dobrze przyjętym narzędziem lokalnej demokracji. Dlatego to dobrze, że projekt daje nowe instrumenty partycypacji obywatelskiej, jak możliwość tworzenia młodzieżowych rad na poziomie jednostek pomocniczych. Należy ocenić go jako krok w dobrym kierunku i właśnie w tym duchu, z szacunkiem dla lokalnych (Dzwonek) społeczności i oddolnej energii obywateli zachęcam do jego poparcia. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Anna Pieczarka
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt zakłada, że wszystkie sołectwa będą miały obowiązek posiadania funduszu sołeckiego. (Poseł Piotr Kandyba: Nie ma już tego. Już nie ma.) Jak rozumiem, ma to na celu zwiększenie zaangażowania mieszkańców w życie lokalne i rozwój ich miejscowości. Projekt przewiduje również zwiększenie refundacji dla gmin, które wydatkują środki z funduszu sołeckiego, co ma na celu odciążenie budżetów gminnych i zachęcenie do aktywnego korzystania z funduszu. Dodatkowo zmiany mają dotyczyć możliwości tworzenia młodzieżowych rad na poziomie jednostek pomocniczych. Jak mniemam, chodzi o zwiększenie zaangażowania młodych ludzi w życie społeczne i polityczne. Proszę o odpowiedź: Dlaczego w projekcie tej ustawy nie wzięto pod uwagę rad osiedlowych, mających przecież niebagatelny wpływ na życie społeczne obywateli, mieszkańców miast i miasteczek? One przecież także decydują o wielu ważnych sprawach, inicjatywach, a także przedsięwzięciach rozwojowych. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Alicja Łuczak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Fundusz sołecki to wiejska odmiana budżetu obywatelskiego, czyli przykład bezpośredniego udziału w procesie decyzyjnym dotyczącym finansowania różnych przedsięwzięć. Bardzo dobrze, że w trakcie procedowania w komisji zniesiono zasadę obligatoryjności, czyli obowiązek wyodrębnienia środków. To przecież zabiłoby autonomię samorządu. Zauważmy, że nie wszystkie samorządy korzystają z funduszu, a te, które nauczyły się tej ścieżki pozyskiwania pieniędzy, nie zawsze wydają je racjonalnie i celowo - często wymyśla się przedsięwzięcia - a bywa, że samorząd potrzebuje konsolidacji środków na duże inwestycje. Dlatego popieram funkcjonowanie funduszu na zasadzie dobrowolności, z proponowanymi zmianami. Cieszy też fakt legalizacji funkcjonowania młodzieżowych rad. Pytanie brzmi: Czy i jakie wsparcie finansowe przewiduje w tym zakresie ustawodawca? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Magdalena Filipek-Sobczak
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Proponowane przepisy dotyczą m.in. wprowadzenia obowiązku wyodrębniania funduszu sołeckiego w każdej gminie wiejskiej i miejsko-wiejskiej. W przypadku pozostałych jednostek pomocniczych, takich jak dzielnice czy osiedla, wyodrębnianie funduszu byłoby fakultatywne. Tak zakładał pierwotny projekt. Wiemy, że podczas procedowania nad tym projektem w komisji przywrócono fakultatywność. Natomiast chciałabym wspomnieć, że ok. 25% gmin nie ma funduszu sołeckiego, ponieważ zwyczajnie ich na to nie stać. W tym miejscu chcę zapytać, z jakich środków będą finansowane założenia określone w projekcie ustawy. Czy gminy dostaną jakieś dodatkowe środki z budżetu państwa, tak żeby mogły wypełnić ustawowy obowiązek bądź po prostu obowiązek, jeżeli się zdecydują na utworzenie takiego funduszu, wynikający z tejże ustawy? Czy planowane jest rozszerzenie przepisów dotyczących funduszu sołeckiego na samorządy miejskie? Chodzi o fundusz (Dzwonek) np. rad osiedlowych z odpowiednim uposażeniem dla przewodniczących rad i ich członków. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Iwona Małgorzata Krawczyk
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Wzrost aktywności sołectw to bardzo dobry kierunek, a ja jako mieszkanka wsi właśnie na tym się skoncentruję. Zaprezentowane rozwiązania wzmacniają nie tylko procedury, ale także samą demokrację lokalną. Zasadne wydają się pytania, w jakim zakresie projekt ustawy przewiduje rzeczywiste wzmocnienie pozycji ustrojowej sołectwa jako jednostki pomocniczej gminy. Czy projekt ustawy przewiduje formalne nadanie radzie sołeckiej uprawnień opiniodawczych w zakresie inwestycji, planowania przestrzennego lub gospodarki komunalnej prowadzonej na obszarze sołectwa? Czy i w jaki sposób projekt odpowiada na sygnały środowiska? Czy chodzi o zniesienie barier, pogłębienie demokracji lokalnej czy też zaktywizowanie środowiska? A może o to wszystko? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Anna Paluch
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Co z rozwiązań zaproponowanych przez wnioskodawców ostało się w omawianym tutaj projekcie, skoro zarówno obligatoryjność funduszu sołeckiego dla wszystkich gmin, które utworzyły sołectwa, jak i wzmocnienie pozycji sołtysów w świetle opinii połączonych komisji się nie utrzymały? Ostały się chyba tylko młodzieżowe rady sołeckie. To trochę mało, proszę państwa. Przypominam, że wnioskodawcy stwierdzają w uzasadnieniu, że skutki finansowe zwrotu gminom wydatków na fundusz sołecki w przypadku jego obligatoryjnego rozszerzenia na wszystkie gminy to jest zaledwie 433 mln zł. Nawet tak niewielka kwota w skali kraju na wsparcie gmin się nie utrzymała, bo wygląda na to, że jutro te rozwiązania polegną. A więc pytam, kiedy nareszcie, proszę państwa - zwracam uwagę, że herbata się nie robi słodka od mieszania, tylko trzeba do niej wsypać cukier, a w tych rozwiązaniach nie ma ani kryształka cukru (Dzwonek) - gminy dostaną jakiekolwiek wsparcie inwestycyjne? I czy w tej kadencji w ogóle je dostaną?
Mówca: Marek Jan Chmielewski
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dopiero w tym roku właśnie zostało to wprowadzone. Ustawa była martwym tworem w tym zakresie, bo przypomnę, że był wskaźnik korygujący. Jak pani wie, w ostatnim roku z 40% zrobiło się 24%, więc warto się zapoznać z faktami, a nie demonizować tutaj tematu. Raczej bym zapytał o coś innego, panie pośle. Czy nie powinniśmy również bardziej wzmacniać oddolności tych grup i tych osób, które chcą tej sprawczości i chcą, że tak powiem, prawidłowo wydatkować środki? Przecież mamy bardzo dobrą ustawę o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Art. 19b i inicjatywa lokalna to fantastyczna rzecz. Może warto zacząć myśleć o tym, abyśmy mocniej wspierali takie działania. Może wtedy gminom należałoby zwracać również jakąś część środków - do pana ministra się uśmiecham - bo to pobudziłoby tych, którzy chcą coś robić, a nie tak zgodnie z zasadą, że macie i musicie wydawać. Zawsze jestem za oddolnością (Dzwonek) wspieraną oczywiście również przez jednostki samorządu. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Kazimierz Gołojuch
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Sołtysi pełnią bardzo ważną rolę w swoich sołectwach i gminach. Są najbliżej mieszkańców. To właśnie do sołtysów mieszkańcy kierują pierwsze kroki, kiedy mają problem lub chcą zgłosić inicjatywę dotyczącą sołectwa. Tutaj nadmienię, że ustawą z dnia 26 maja 2023 r. Prawo i Sprawiedliwość, szerzej: Zjednoczona Prawica, wprowadziło dodatek emerytalny dla sołtysa, który obecnie wynosi 354,86 zł miesięcznie. I ta ustawa, którą obecnie omawiamy... Niemniej jednak żeby dana gmina, dane sołectwo mogły się rozwijać, potrzebne są środki. I tutaj pytanie do pana ministra, czy rząd przewiduje wsparcie dla mniejszych gmin, słabszych finansowo gmin. Czy planuje również powrócić do tego (Dzwonek), co zostało już wprowadzone, m.in. do Funduszu Inwestycji Strategicznych i do tego, żeby wspierać dodatkowo gminy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)