Mówca: Waldemar Andzel
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 21 września br. minęła 60. rocznica skazania przez sąd wojskowy na 12 lat więzienia biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka. Zarzucano mu kolaborację z niemieckimi okupantami, szpiegostwo na rzecz amerykańskiego imperializmu i Watykanu oraz próbę obalenia władzy ludowej. Złamany blisko 3-letnim więzieniem i torturami, hierarcha przyznał się do winy. Ksiądz Kaczmarek urodził się w Lisewie Małym na Mazowszu w 1895 r., studiował w Wyższym Seminarium Duchownym w Płocku. Święcenia kapłańskie przyjął w 1922 r. Dodatkowo studiował nauki społeczne i polityczne na uniwersytecie w Lille. Po 16 latach został biskupem kieleckim. W 1940 r. biskup Kaczmarek wraz z biskupem Kubiną i Lorkiem wysłali list do głównego gubernatora Hansa Franka, prosząc o ograniczenie represji i zmniejszenie ograniczeń dotyczących Kościoła i religii. Apelowali m.in. o uwolnienie biskupa Górala uwięzionego w obozie w Oranienburgu, zapewnienie więźniom i skazanym na śmierć opieki duszpasterskiej, zezwolenie na prowadzenie zbiórek przez Caritas, zaniechanie wysiedleń Polaków z ziem przyłączonych do Rzeszy, niestosowanie przymusu przy akcji werbunkowej do robót w Niemczech. Biskup Kaczmarek został aresztowany 20 stycznia 1951 r. przez funkcjonariuszy Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Funkcjonariusze przetrząsnęli nie tylko pomieszczenia należące do ordynariusza. Przeszukana została cała kuria. Uzbrojeni funkcjonariusze obstawili cały budynek kurialny. Nikt nie mógł go opuścić. Duchowni i pracownicy świeccy zostali uwolnieni dopiero wieczorem, kiedy zostały wywiezione zebrane podczas rewizji dokumenty. Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego zabrało biskupa Kaczmarka i jego wikariusza generalnego ks. Jana Jaroszewicza. Biskup Kaczmarek trafił do więzienia na warszawskim Mokotowie, katowni Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Przez 2 lata i 8 miesięcy poprzedzających proces był w nieludzki sposób torturowany. Poddawano go wielogodzinnym przesłuchaniom, podczas których był bity i obrzucany obelgami. Dostawał także zastrzyki powodujące zmianę świadomości, utratę pamięci. Został całkowicie odizolowany od świata zewnętrznego. Nie zezwalano nikomu na widzenie z ordynariuszem, nie dostawał korespondencji, nie mógł do nikogo pisać. Nie poinformowano go nawet o śmierci matki. Przesłuchujący go funkcjonariusze wmawiali mu, że został potępiony przez episkopat, a duchowni z jego diecezji odwrócili się od niego. Kiedy 14 września 1953 r. przed sądem wojskowym w Warszawie rozpoczął się pokazowy proces biskup Kaczmarek był już wrakiem człowieka. Zależało mu tylko na jednym - by bronić swojej wiary, nie wyrzec się Boga. Tego się bał najbardziej, o niczym innym już nie myślał. Biskup Czesław Kaczmarek przyznał się do zarzucanych mu czynów. Proces zakończył się po 7 lat wyrokiem 12 lat pozbawienia wolności dla biskupa. Proces biskupa Czesława Kaczmarka i innych duchownych był elementem wojny, którą Kościołowi wypowiedział prezydent Bolesław Bierut i cały komunistyczny aparat represji. Po dwóch latach przebywania w więzieniu biskup Kaczmarek został zwolniony z dalszego odbywania kary. Powodem był zły stan zdrowia. Ordynariusz nie mógł jednak jeszcze przez rok powrócić do swojej diecezji. Komuniści zażądali od Kościoła usunięcia biskupa Kaczmarka z urzędu. Episkopat odmówił, argumentując, że zmiana ordynariusza nie leży w jego kompetencjach. Zdecydowanie negatywne stanowisko w tej sprawie wyraziła także Stolica Apostolska. Stan zdrowia biskupa stale się pogarszał. Przebywał na leczeniu w Nałęczowie. Zmarł 26 sierpnia 1963 r. w Lublinie. W 1990 r. został pośmiertnie zrehabilitowany, a 17 lat później odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. W 2010 r. w Kielcach stanął pomnik biskupa Kaczmarka. Dziękuję bardzo. (Oklaski)