Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw. Sprawozdanie połączonych komisji zawarte jest w druku nr 1009. Trzeba wyraźnie stwierdzić, że nowelizacja przygotowana przez Izbę wyższą idzie w dobrym kierunku i realizuje część oczekiwań samorządów, zwłaszcza jeżeli chodzi o kwestie naliczania opłat śmieciowych, a więc możliwość zróżnicowanego potraktowania różnych części gmin i miast, dostosowania tego do warunków funkcjonowania. Na przykład inaczej będzie można naliczać je w dzielnicy, która jest zabudowana blokami spółdzielczymi, a inaczej na osiedlu willowym. Zapewne wybór jednej z czterech metod na terenie gminy ułatwi samorządom sprawiedliwe uchwalenie i naliczenie opłat śmieciowych. Niestety nowelizacja przedstawiona przez Senat jest spóźniona. Wszyscy pamiętamy, że gminy były zobowiązane podjąć uchwały o opłatach śmieciowych do końca ubiegłego roku, a więc kilka dni temu minął ostateczny termin. Dzisiaj jesteśmy w niedoczasie, mamy duże zamieszanie w samorządach. Mniej więcej połowa gmin przyjęła uchwały zgodnie z terminem, który w ustawie o utrzymaniu czystości w gminach został określony, część czeka na kilka rzeczy - po pierwsze, na nowelizację, która dzisiaj jest rozpatrywana w Wysokiej Izbie, po drugie, na rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii organizowania przetargów z powództwa gminy Inowrocław; samorządy czekają również na rozpatrzenie tej kwestii. Wydaje się, że przygotowanie do tej rewolucji śmieciowej jest niewystarczające. Mój klub zastanawia się, czy tej rewolucji nie trzeba w związku z tym odroczyć na przykład o rok, po to, żeby wszystkim podmiotom, które będą uczestniczyć w tej rewolucji, dać czas na odpowiednie przygotowanie, by uniknąć tego bałaganu i zamieszania, które grożą nam z początkiem roku w momencie kolejnej zmiany przepisów prawa. Jak powiedziałem, nowelizacja ustawy idzie w dobrym kierunku, ale niestety nie obejmuje kwestii organizowania przetargów na odbiór śmieci przez władze gminy. Mój klub konsekwentnie postuluje, na wniosek większości polskich samorządów, aby zadanie własne, jakim jest odbiór odpadów komunalnych, mogło być realizowane bez przetargu przez spółki gminne. W innym przypadku grozi oczywiście to, że rynek śmieci zostanie opanowany przez podmioty prywatne, w tym duże koncerny zagraniczne, nastąpi likwidacja bądź prywatyzacja spółek gminnych, a często grozić będzie zwrot pieniędzy unijnych wydanych przez władze gminy na kwestie zagospodarowania i odbioru odpadów komunalnych. Chcemy w związku z tym w formie poprawki ponowić próbę umożliwienia realizacji zadania własnego przez władze gminy przy pomocy spółki stuprocentowej. Oprócz tego apelujemy, aby Izba zastanowiła się nad wydłużeniem terminu wejścia w życie niektórych przepisów tej ustawy, a także zastanowiła się głęboko nad wysokim limitem dla uruchomienia w nowym roku 2013 wysypisk śmieci. Ustawodawca w roku 2011 ustalił, że w grę wchodzą tylko wysypiska odpadów, które będą funkcjonowały powyżej 15 lat. W Polsce mamy również mniejsze, acz dobrze przygotowane technicznie wysypiska odpadów, które będą funkcjonować krócej niż 15 lat. Wydaje się celowe, aby, na wniosek niektórych gmin, ten limit był powyżej 5 lat, a nie powyżej 15. W związku z tym klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej zgłasza kilka powiązanych ze sobą poprawek, aby rozszerzyć nowelizację przygotowaną przez Senat i umożliwić dobrą realizację tej ustawy w przyszłości. Dziękuję za uwagę.