Mówca: Krzysztof Szczerski
Data: 2013-10-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość składam wnioski o odrzucenie w pierwszym czytaniu wszystkich przedłożonych projektów z druków nr 1382, 1648, 1649 oraz 1756. Chcemy odrzucenia tych projektów, bo jesteśmy przeciwni dzikiej prywatyzacji polskiej sceny politycznej, jesteśmy przeciwni otwieraniu szerokich drzwi do politycznej korupcji. Nazbyt często dziś w Polsce rządzi bezwzględna siła pieniądza. Nie ma powodu, aby ta zasada objęła także polską demokrację. Dostęp do polityki nie może być reglamentowany, tak jak niestety dzisiaj jest w Polsce reglamentowany dostęp do edukacji czy dostęp do lekarza. Nie może on być ograniczony tylko do tych, których na to stać. Gdy mówię, że nie chcemy likwidacji publicznego finansowania partii politycznych, mówię to nie tylko jako przedstawiciel Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, nie tylko jako szef Parlamentarnego Zespołu ds. Obrony Demokratycznego Państwa Prawa. To ˝my˝ oznacza także Radę Europy, środowisko naukowców i ekspertów z zakresu państwa i prawa, którzy jednoznacznie opowiadają się za utrzymaniem publicznego wsparcia dla działalności partii politycznych. Dali temu wyraz choćby niedawno na konferencji, która odbyła się w Sejmie z inicjatywy pani marszałek Ewy Kopacz. Są trzy fundamentalne argumenty, które podnosi w swych dokumentach Rada Europy i jej eksperci, a zwłaszcza powołana w jej ramach Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo, znana jako Komisja Wenecka, oraz GRECO, czyli Grupa Państw Przeciwko Korupcji. Te argumenty to, po pierwsze, argument równości szans, po drugie, argument antykorupcyjny, po trzecie, argument otwartej i stabilnej demokracji. Argument równości szans jest oczywisty. Tylko mieszany system finansowania partii, taki jak obecnie w Polsce, który zakłada, że partie są po części finansowane ze środków prywatnych, np. składek, ale w dużej mierze ze środków publicznych, gwarantuje, że każda grupa społeczna ma możliwość działania na scenie politycznej. Zasada, że partie mają się utrzymywać tylko z odpisu od podatku dochodowego albo z prywatnych darowizn, jest wstecznictwem. Cofa nas bowiem do XIX w., kiedy partie były przywilejem arystokratów i ludzi zamożnych. Zwykły lud miał wówczas siedzieć cicho w domu, zresztą tak jak ostatnio w Warszawie, i się nie wtrącać. Ludzie jednak już dawno powiedzieli ˝nie˝, bo demokracja polega na tym, że każdy ma prawo do reprezentacji politycznej, i biedny, i bogaty, i taki, którego stać na płacenie na partię, i taki, którego nie stać. Jest wręcz odwrotnie - to właśnie ci, którzy są w gorszej sytuacji materialnej, powinni mieć prawo do tego, by swoje potrzeby zgłaszać w debacie publicznej. Kto chce odebrać pieniądze publiczne dla partii, ten tak naprawdę chce zamknąć usta biedniejszym grupom społecznym w Polsce. Prawo i Sprawiedliwość jest przeciwne wykluczeniu politycznemu i dyskryminacji ludzi ze względu na ich stan majątkowy. Argument antykorupcyjny również jest oczywisty. Prywatyzacja partii politycznych to szerokie otwarcie drzwi dla handlu wpływami i zamiany partii w grupy lobbystów biznesowych. Partie powinny działać jawnie i publicznie. Ich status jest statusem publicznym. Jako Prawo i Sprawiedliwość nie chcemy, by posiedzenia zarządów partii odbywały się na cmentarzu, na stacji benzynowej czy przy śmietniku za blokiem. Nie chcemy, by kierownictwa partii składały się wyłącznie z Mira, Zbycha i Rycha. Nie chcemy, by na oficjalne siedziby partii awansowały takie miejsca jak Pędzący Królik. Wreszcie argument demokratyczny - tylko partie, które są finansowane ze środków publicznych, ale nie po równo, tylko proporcjonalnie do uzyskanego poparcia wyborców, wspierają system demokratyczny w państwie. Są wtedy nie prywatnym interesem jakiejś grupy, ale instytucją państwa, poprzez którą realizuje się zasada demokracji przedstawicielskiej. Tylko finansowanie publiczne, w następstwie uzyskanego poparcia wyborców, gwarantuje otwarty charakter sceny politycznej. Każdy może stanąć do rywalizacji, a jeśli uzyska poparcie, to środki publiczne gwarantują, że może reprezentować swoich wyborców adekwatnie do tego poparcia. Takie właśnie są standardy europejskie. Na 28 krajów członkowskich Unii Europejskiej w 27 partie są finansowane ze środków publicznych. Tylko na Malcie ze względów historycznych - nie, ale to jest zupełnie inna rzeczywistość. Takie też powinny być standardy w Polsce, chyba że ktoś chce, by zapanowała u nas oligarchia oparta na mariażu pieniądza i władzy. To jednak stanowiłoby radykalne zaprzeczenie wartościom europejskiej demokracji. Jeśli przyjrzeć się bliżej przedłożonym projektom, to można powiedzieć, że projekt Platformy Obywatelskiej jest brutalnie prosty jak konstrukcja cepa, projekt Twojego Ruchu jest sprytny, ale groźny, projekt Solidarnej Polski jest niestety naiwnie żenujący, projekt SLD jest ze wszystkich najinteligentniejszy, ale też w istocie antydemokratyczny. Dlaczego tak uważamy? Projekt PO to typowy przykład projektu partii u władzy, która ma do dyspozycji spółki Skarbu Państwa, media publiczne, wpływy we wszystkich instytucjach państwa, która na potrzeby lokalnych wyborów i pompowania kół partyjnych jest w stanie nawet handlować działkami z zasobów Skarbu Państwa, która ma dostęp do pełnej palety środków - ta właśnie partia, czyli Platforma Obywatelska, ogłasza odcięcie opozycji od źródeł stabilnego finansowania na rok przed serią czterech kampanii wyborczych, które mogą odsunąć rządzących od władzy. Jak to nazwać? Podwórkowym makiawelizmem, tanim cwaniactwem? Na dodatek powodem zablokowania publicznego finansowania partii ma być kryzys finansów publicznych. Partia władzy, PO, chce ukarać opozycję za swoje złe rządy. Teza o rzekomych oszczędnościach jest także bałamutna, bo co to za oszczędności, kiedy z jednej kieszeni się nie wypłaci, ale z drugiej, poprzez fundusze nagród dla urzędników, zamówienia publiczne i inne możliwości reklamowe, jakie ma w ręku partia władzy, pieniądze wyciekają szerokim nurtem? Właśnie dlatego powstała w Radzie Europy grupa GRECO przeciwko politycznej korupcji, takie praktyki bowiem są niedopuszczalne. Projekt Twojego Ruchu Palikota z kolei w największym stopniu realizuje zasadę polityki dla bogatych, tyle że w Polsce nie każdy miał możliwość uwłaszczenia się na Wódce Żołądkowej Gorzkiej i czerpania z tego tytułu korzyści bynajmniej nie filozoficznych, a majątkowych. Tysiąc bezrobotnych obywateli czy tysiąc rolników, którzy nie płacą podatku PIT, według tego projektu znaczyłby w polskiej demokracji mniej niż jeden hurtownik alkoholu ze średnimi zarobkami. Czy o to chodzi? O projekcie Solidarnej Polski niestety z litości aż szkoda mówić. Drodzy koleżanki i koledzy z Solidarnej Polski, solidarność nie polega na tym, że się dzieli cudzym, tylko swoim. Jakże to się dziwnie składa, że tak długo chcecie zawiesić finansowanie publiczne partii, jak długo wy nie macie dostępu do tych pieniędzy. To niestety jest cała prawda o tym projekcie. Projekt SLD natomiast jest o tyle subtelniejszy, że zachowuje publiczne finansowanie, ale jest błędny w założeniu, że od pewnego pułapu głosów każdy ma dostać po równo. Zresztą jeśli chodzi o 10%, zachęcam panów posłów z SLD do większych ambicji. 10%? Naprawdę możecie uzyskać więcej poparcia niż 10%. Błędne jest założenie, że od pewnego pułapu głosów każda partia ma dostać po równo. Rada Europy mówi wyraźnie: finansowanie powinno być proporcjonalne do uzyskanego poparcia, bo tylko wtedy odpowiada ono demokratycznym preferencjom obywateli i zachęca do rywalizacji partyjnej. A zatem wszystkie przedłożone projekty mają tak zasadnicze wady, że Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość nie jest w stanie poprzeć żadnego z nich. Prawo i Sprawiedliwość chce przejrzystego, stabilnego i równego finansowania demokracji w Polsce, tak by ona służyła ludziom. Partie polityczne są częścią instytucji demokratycznych w państwie. Nie wolno nikogo wykluczać z demokracji, zwłaszcza ze względu na grubość portfela. Jesteśmy przeciwni hasłu: Pogoda tylko dla bogaczy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)