Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2022-06-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw. Projekt jest zawarty w druku nr 2295. Komisja w dniu 8 czerwca, czyli dziś, przeprowadziła pierwsze czytanie tego projektu, a następnie szczegółowe prace nad projektem, w wyniku których powstało niniejsze sprawozdanie, zawarte w druku nr 2316. Wysoka Izbo! Omawiany projekt wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/42/WE z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ograniczenia emisji lotnych związków organicznych w wyniku stosowania rozpuszczalników organicznych w niektórych farbach i lakierach oraz produktach do odnawiania pojazdów, a także zmieniającą dyrektywę 1999/13/WE. Ponadto wdraża także dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy, a także dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/WE z 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych. W celu dokonania właściwej transpozycji dyrektywy 2008/50/WE ustawa z dnia 13 kwietnia 2012 r. wprowadziła podział kraju na strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza. Wprowadziła także kluczowe definicje w regulowanym zakresie, np. poziomu informowania, czyli takiego stężenia substancji w powietrzu, powyżej którego istnieje zagrożenie zdrowia ludzkiego, a nawet przy krótkotrwałym narażeniu na działanie zanieczyszczeń, co wymaga natychmiastowej właściwej informacji. To pierwszy z brzegu przykład. Wprowadziła także takie definicje jak definicja krajowego celu redukcji narażenia na pył PM2,5, pułapu stężenia ekspozycji itd., itd. Cały ten, że tak powiem, kontent prawny został już wprowadzony, a przepisy uściślające i wprowadzające do polskiego porządku prawnego nowe regulacje z tego zakresu znajdują się w art. 1 projektu. Wysoka Izbo! Dodatkową kwestią jest konieczna zmiana definicji stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, w związku z możliwością utraty przez polskie miasta statusu miasta powyżej 100 tys. mieszkańców w wyniku stwierdzonego przez Główny Urząd Statystyczny starzenia się społeczeństwa i stosunkowo wysokiej umieralności, co skutkuje zmniejszeniem liczby populacji miast poniżej 100 tys., a to ma podstawowe znaczenie dla interpretacji przepisów ustawy. Przykładami mogą być miasto Legnica czy miasto Kalisz, które dotychczas liczyły powyżej 100 tys. mieszkańców i tym samym - zgodnie z art. 87 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, do którego przecież włączono przepisy dyrektywy przy implementacji tych przepisów - stanowiły strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza. Ale skoro utraciły status miasta powyżej 100 tys. mieszkańców, sprawa się komplikuje. Proponuje się zatem zmianę definicji strefy wraz z uchyleniem upoważnienia do wydania aktu wykonawczego na podstawie art. 87 ust. 3 ustawy - Prawo ochrony środowiska i określenie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, wraz z ich nazwami, kodami i obszarami w załączniku do ustawy. Taki właśnie załącznik to jest zmiana 9. w art. 1. Wysoka Izbo! Kolejna kwestia, którą normuje omawiany przeze mnie projekt ustawy, to maksymalny limit wydatków. Ten maksymalny limit wydatków sprecyzowany np. w art. 12 ust. 1 ustawy z 13 kwietnia 2012 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska określał, że koszty utworzenia i utrzymania 32 nowych etatów do spraw jakości powietrza w 16 urzędach marszałkowskich będą pokrywane w ramach budżetów tych jednostek czy przy wsparciu wojewodów, zaś koszty realizacji zadań Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska, Ministerstwa Środowiska czy jednostek samorządu terytorialnego będą pokrywane przez narodowy fundusz ochrony środowiska i 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska. Wspomniana ustawa z 13 kwietnia 2012 r. nie uregulowała jednak maksymalnych wydatków sektora finansów publicznych na kolejne 10 lat, tzn. na lata 2022-2031. Podobnie jest z ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska i te limity, o których mówię, dla obu wymienionych ustaw są określone w art. 4 i art. 5 omawianego projektu ustawy. W trakcie szczegółowych prac nad projektem zostało przyjętych 13 poprawek zaproponowanych przez Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu w uzgodnieniu ze stroną rządową. Komisja przyjęła także dwie poprawki, w konsekwencji czego dodaje się dwa nowe artykuły. Po uporządkowaniu numeracji przez legislatorów to art. 2 i art. 6. Pierwszy z tych artykułów, czyli art. 2, odnosi się do ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Jest krótki, znajduje się w sprawozdaniu komisji, więc nie będę go przytaczać. Clou tej zmiany polega na wydłużeniu okresu na dokonanie przeglądu wymagań jakościowych dla paliw stałych z obecnie przyjętego terminu 2 lat do lat 4. Ta zmiana nie niesie skutków gospodarczych. Art. 6 odnosi się do ustawy o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i wprowadza zmiany w art. 141a tej ustawy. Ona wynika z działalności Komisji Europejskiej, która w marcu tego roku się ocknęła, że pewne przepisy należy uregulować, i z mocą obowiązującą od 1 stycznia tego roku ten przepis działa. Jak gdyby z inicjatywy Komisji Europejskiej czy w związku z chęcią uzgodnienia naszych przepisów z przepisami europejskimi w taki sposób może niezbyt zgrabny prawnie i krytykowany wprowadzamy te przepisy, jednak wymaga tego prawo europejskie. Wysoka Izbo! Te poprawki zostały przyjęte w głosowaniu w trakcie prac szczegółowych nad projektem. Poprawka dodająca art. 2 została przyjęta 13 głosami za, przy 8 przeciwnych i 2 wstrzymujących się. Poprawka dodająca art. 6 została przyjęta 13 głosami za, przy 8 przeciwnych i 1 głosie wstrzymującym się. Kolejne artykuły, art. 8-13, zawierają przepisy przejściowe. Art. 14 stanowi z kolei, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, 2, 9, art. 4 i art. 8 i art. 9, które wchodzą z dniem następującym po dniu ogłoszenia, oraz z wyjątkiem art. 5, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Całość sprawozdania komisji została przyjęta 13 głosami za, przy 6 głosach przeciw i 3 wstrzymujących się. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw, zawartego w sprawozdaniu komisji w druku nr 2316. Dziękuję bardzo. (Oklaski)