Mówca: Michał Szczerba
Data: 2013-08-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Pierwszy Prezesie! Panie ministrze, chciałbym bardzo serdecznie podziękować panu prezydentowi za tę kolejną ważną inicjatywę legislacyjną. Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wyrazić opinię o przedstawionym przez pana prezydenta projekcie zmiany ustawy o Sądzie Najwyższym. Pan minister Krzysztof Łaszkiewicz doskonale opisał cele i zakres tej nowelizacji związanej z pełniejszym wykorzystaniem wybitnej wiedzy, ogromnego doświadczenia sędziów Sądu Najwyższego, a tym samym podniesieniem granicy wieku, w którym sędzia Sądu Najwyższego z urzędu przechodziłby w stan spoczynku. Wysoka Izbo! Zadaniem Rzeczypospolitej Polskiej i jej naczelnych organów, w tym Sejmu, jest podejmowanie działań, które będą gwarantować każdemu człowiekowi, każdemu członkowi polskiego społeczeństwa prawo do bezstronnego, niezależnego i sprawiedliwego sądu. Określone w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadnicze przymioty wymiaru sprawiedliwości warunkują istotę demokratycznego państwa prawnego. Demokracja w państwie jest postrzegana i oceniana między innymi również poprzez jakość sądownictwa. Nie może ono sprawnie funkcjonować bez dbałości i staranności wykazywanej w praktyce sądowej, ale również nie może ono funkcjonować bez wysokiej jakości orzeczeń i uzasadnień sądowych. Zapewniają tę jakość najbardziej doświadczeni sędziowie Sądu Najwyższego. Zgodnie z rolą przypisaną w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej naczelnym organem sądowym sprawującym nadzór nad działalnością wszystkich innych sądów w zakresie orzekania jest Sąd Najwyższy. W trakcie przedstawiania corocznych informacji Sądu Najwyższego zasadnie położony jest szczególny nacisk na aspekt jakościowy rozpoznawanych spraw, na wagę rozwiązywanych problemów. Co równie istotne, w tych informacjach pokazane jest, w jakich sferach ustrojowych - społecznych, gospodarczych, praworządności - występowały nieprawidłowości, konflikty, naruszenia obowiązującego prawa. Są to bardzo ważne informacje dla ogółu obywateli, a przede wszystkim dla władz państwowych. Konstytucyjna zasada odrębności i niezależności władzy sądowej nie przekreśla kontaktów, jakie mogą istnieć między Sejmem a Sądem Najwyższym. Proces tworzenia prawa, którym zajmuje się parlament, związany jest ściśle z procesem jego stosowania. Wzajemnemu oddziaływaniu tych dwóch procesów przypisujemy szczególną rolę w kształtowaniu obowiązujących przepisów prawnych. Warto w tym miejscu przypomnieć, że uchwały Sądu Najwyższego pełnią rolę sygnalizacyjną dla ustawodawcy. Sąd Najwyższy, rozstrzygając konkretne zagadnienia prawne, w uzasadnieniu często wskazuje na niemożność podjęcia innych rozstrzygnięć bez zmian ustawowych. Dla Sejmu są to bardzo istotne inspiracje do podejmowania działań legislacyjnych. Sąd Najwyższy uprawniony jest także do opiniowania projektów ustaw. Powinność ta spełniana jest przez Sąd Najwyższy, przez doświadczonych sędziów Sądu Najwyższego ze szczególną starannością. Przekazywane Sejmowi opinie co do projektów ustaw i zawarte w nich poglądy Sądu Najwyższego są wysoko cenione i z uwagą analizowane w toku procesów legislacyjnych. Chciałbym zwrócić również uwagę na inną ważną aktywność Sądu Najwyższego, na aktywność naukową, publicystyczną oraz szkoleniową sędziów Sądu Najwyższego, która również zawsze była wysoko oceniana. Rola edukacyjna ich publikacji - doświadczonych, wybitnych sędziów Sądu Najwyższego - wykracza poza granice środowiska prawniczego. Dorobek ten wykorzystywany jest również w trakcie prac legislacyjnych w Sejmie. Podkreślić także chciałbym rozległą i różnorodną działalność sądu w zakresie udostępniania rezultatów swoich prac, dostarczania bieżących informacji, analiz i opracowań. Ta strona działalności podejmowanej w Sądzie Najwyższym ma również szczególne znaczenie dla podnoszenia poziomu znajomości prawa w naszym społeczeństwie. Wysoka Izbo! Projektowana zmiana ustawy o Sądzie Najwyższym przewiduje podniesienie z dotychczasowych 70 do 75 lat granicy wieku, w którym sędzia Sądu Najwyższego z urzędu przechodziłby w stan spoczynku. Dzisiaj pan prezes Sądu Najwyższego na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka mówił o wielu sędziach Sądu Najwyższego, którzy w przyszłym roku przekraczają tę magiczną granicę 70 lat, a których chciałby zatrzymać i korzystać z ich wiedzy w pracach Sądu Najwyższego. Chciałbym bardzo serdecznie podziękować za tę kolejną ważną inicjatywę pana prezydenta, która umożliwi dłuższe korzystanie z wiedzy i ogromnego doświadczenia sędziów Sądu Najwyższego. Chciałbym także powiedzieć, że klub Platforma Obywatelska opowiada się za skierowaniem projektu do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Dziękuję bardzo.