Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2013-06-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Rząd pracował prawie 2 lata nad tym projektem ustawy, jak poinformowano mnie w odpowiedzi na interpelację poselską, przynajmniej taki był zamiar, bo szczegółów nie znam. Myślę, że warto powiedzieć o funkcjach inspiracyjnych projektu, co odnosi się do opozycji, w tym Prawa i Sprawiedliwości. Dzisiaj, do tego etapu, nawiązując do wypowiedzi pana marszałka Stefaniuka, której wysłuchaliśmy przed chwilą, jest między nami pokój i spokój w tej sprawie. I to jest zasadnicza różnica między projektem rządowym a projektem zgłoszonym przez klub Prawa i Sprawiedliwości. Tamten projekt dawał podstawę moralną do dzielenia kombatantów, którzy uzyskali uprawnienia na podstawie demokratycznych przepisów, wydanych w demokratycznym państwie, potwierdzone wydaniem stosownego zaświadczenia i patentu podpisanego przez prezesa Rady Ministrów, natomiast ten projekt tego nie czyni. Ten projekt wyraźnie mówi, które grupy kombatantów, którzy przeszli również weryfikację wynikającą z nowelizacji ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych, będą miały prawo do tego honorowego uprawnienia i honorowego tytułu, czyli będą należeć do Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Chciałbym jednak zapytać przedstawicieli rządu o fakt niewłączenia określonych grup do tej ustawy. Chodzi zwłaszcza o art. 2, gdzie ustawodawca proponuje, aby to prawo do tytułu honorowego nie dotyczyło wszystkich grup wymienionych w art. 2, mianowicie tych, którzy są wymienieni w pkt 2 lub 4-6, tam jest trochę więcej tych podpunktów. Czy to wynika z oceny tego, że są jednak osoby, które dzisiaj mają prawo do tytułów kombatanckich z tytułu okresów równorzędnych, na przykład udziału w wydarzeniach grudniowych w 1970 r.? Czy były to powody merytoryczne, czy jednak chodzi o taki aspekt moralny, że weterani walk o niepodległość Rzeczypospolitej to jednak ci, jak mówi ustawa, którzy walczyli z bronią w ręku również w określonym czasie? Po drugie, ustawa, to prawda, nie nadaje tylu ewentualnych dodatkowych uprawnień socjalnych jak projekt Prawa i Sprawiedliwości. Nie wprowadza dodatkowego świadczenia dla tej grupy osób, ale wprowadza zwiększenie ulgi komunikacyjnej do 51%, z tym że trzeba od razu zaznaczyć, że dotyczy to samych uprawnionych. To rozwiązanie nie dotyczy wdów i wdowców po weteranach. Rozwiązania dzisiaj funkcjonujące, które w znacznej mierze były martwe, dotyczące prawa pierwszeństwa w dostępie do służby zdrowia dla kombatantów i części osób represjonowanych, poprzez te zapisy, mam nadzieję, staną się rzeczywistością. Mimo prób, które były podejmowane, np. takiej akcji nadawania pewnych tytułów, takich jak ˝szpital przyjazny kombatantom˝, jednak ta rzeczywistość była bardzo różna. Warto podkreślić, że te nowe rozwiązania uszczegóławiające prawo kombatantów i osób represjonowanych dotyczą wszystkich tych, którzy to prawo mają, a nie tylko i wyłącznie korpusu weteranów. Mam też nadzieję, że będą rzeczywiście przestrzegane przez organizatorów służby zdrowia. Inne przepisy, które są wprowadzane tą ustawą, dotyczą ułatwienia możliwości pobierania świadczenia kombatanckiego i ewentualnych dodatków do świadczenia kombatanckiego osobom przebywającym za granicą. Chodzi też o możliwość składania wniosków o uprawnienia kombatanckie wynikające z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. (Dzwonek) Można powiedzieć, że w trakcie prac nad tą ustawą trzeba jeszcze przyjrzeć się w szczególności zapisom dotyczącym prawa pierwszeństwa w dostępie do służby zdrowia. Jeśli rzeczywiście tą ustawą udrożnimy tę wolę rządu i wolę parlamentu, jeśli chodzi o dostęp do służby zdrowia na zasadzie pierwszeństwa, to będzie jeden z pierwszych odczuwalnych elementów nowego podejścia do kombatantów, o czym mówi duch konstytucji. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej opowiada się za skierowaniem projektu ustawy z druku nr 1417 do dalszych prac, wyrażając wstępne poparcie dla jego kierunku. Mam nadzieję, że uda nam się jeszcze niektóre elementy dopracować, a może w kontakcie z przedstawicielem rządu znaleźć dodatkowe elementy satysfakcjonujące weteranów walk o niepodległość Rzeczypospolitej. Dziękuję. (Oklaski)