Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2018-01-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Też się dziwię tej polemice, która przed chwilą miała tu miejsce. Nie czepiając się trybu, muszę jednak sprostować. Ta ustawa była dostępna dla wszystkich posłów co najmniej od 3 stycznia, a nie od wczoraj. (Oklaski) Musimy się trzymać, chociaż częściowo, chociaż nie: całkowicie prawdy. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw. Jednym z głównych celów projektu ustawy jest wprowadzenie obowiązku składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności obszarowych w formie elektronicznej, a także wprowadzenie możliwości składania zamiast wniosku o przyznanie płatności stosownego oświadczenia, w którym rolnik potwierdzi brak zmian w porównaniu z wnioskiem z poprzedniego roku. Należy podkreślić, że możliwość elektronicznego składania wniosku stanowi ułatwienie dla wielu rolników. Korzysta z niej już większość rolników w Unii Europejskiej, w Polsce jednak, mimo że składanie wniosków przez Internet możliwe jest od kilku lat, jest to metoda bardzo rzadko wykorzystywana. W ubiegłym roku drogą elektroniczną wnioski złożyło nieco ponad 11 tys. beneficjentów, co biorąc pod uwagę fakt, że o płatności wnioskuje rocznie ponad 1300 tys. beneficjentów, oznacza, że wnioski składane w formie elektronicznej stanowią mniej niż 1% wszystkich składanych wniosków. Z rozmów, jakie przeprowadziłem z rolnikami, wynika, że przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać przede wszystkim w braku jasnych informacji oraz pomocy technicznej ze strony instytucji oraz w niedziałaniu aplikacji. Przedstawiciele ministerstwa oraz Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zapewniają, iż obecnie aplikacja będzie prosta w obsłudze, intuicyjna i przyjazna rolnikowi. Dodatkowo podkreśla się, że pomocą oraz wsparciem merytorycznym dla rolników służyć będzie doradztwo rolnicze oraz izby rolnicze. To piękne zapewnienie, słyszeliśmy je już wielokrotnie, ale doskonale wiemy, jaka była rzeczywistość. Już na pierwszym merytorycznym posiedzeniu komisji rolnictwa obecnej kadencji Sejmu, w 2015 r., zajmowaliśmy się sprawą opóźnień w przygotowywaniu systemu informatycznego do wypłaty zaliczek na dopłaty bezpośrednie. Dziś, podczas pierwszego czytania, usłyszeliśmy, że nadal trwają prace nad przygotowaniem aplikacji. Problemów z funkcjonowaniem systemu informatycznego obsługującego ponadmilionową rzeszę beneficjentów może być naprawdę wiele. Chodzi chociażby o wydajność aplikacji: rokrocznie najwięcej wniosków o przyznanie płatności składanych jest w ostatnich dniach wyznaczonego terminu, co w przypadku składania wniosków przez Internet może doprowadzić do niewydolności systemu, a nawet zablokowania możliwości efektywnego złożenia wniosku. Chciałbym podkreślić, że wprowadzenie obowiązku elektronicznego składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich jest krokiem spóźnionym, ale niewątpliwie bardzo dobrym, nie tylko ze względu na duże ułatwienie i oszczędność czasu dla rolników, ale także ze względu na pozytywny wpływ na cyfryzację polskiej wsi. Ważniejsza niż dobry kierunek jest jednak realizacja. Dlatego apeluję do ministerstwa rolnictwa, Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz innych instytucji podległych ministerstwu, które będą odpowiedzialne za wdrożenie aplikacji, o zapewnienie rolnikom wsparcia i niezbędnej pomocy, aby zadanie to ze względu na krótki termin zostało wykonane z zachowaniem najwyższej staranności. Reasumując, informatyzacja składania wniosków o płatności bezpośrednie jest bardzo dobrym rozwiązaniem, jednak z uwagi na brak przygotowanej, działającej i sprawnej aplikacji będę rekomendował posłom klubu Kukiz’15 wstrzymanie się od głosu. Dziękuję.