Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2017-04-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o spółdzielniach rolników. Spółdzielczość jako forma zrzeszania się społeczeństwa posiada wiele zalet, spośród których najważniejsze to dobrowolność, oddolność inicjatywy, współdziałanie oraz wzajemna pomoc w razie pojawiających się zagrożeń. Nie ma wątpliwości, że dzięki połączeniu wiedzy, umiejętności, doświadczenia oraz zaangażowania wielu osób wspólnie jest się w stanie osiągnąć więcej niż pojedyncza osoba. Dla członków spółdzielni ważna jest transparentność działania, demokratyczne zasady głosowania, nienaruszalne prawo do decydowania o sposobie gospodarowania swoim majątkiem, dlatego przyszła ustawa powinna jak najlepiej chronić i dbać o interesy rolników zrzeszających się w spółdzielni. Na całym świecie spółdzielczość jest główną formą zrzeszania się obywateli, która posiada znaczący udział w wielu sektorach gospodarki. Dla przykładu w Holandii niemal 100% rolników zrzeszonych jest w spółdzielniach, a ponad 90% wszystkich mleczarni i zakładów przetwórczych trzody chlewnej stanowią spółdzielnie. We Francji rolnicy za pośrednictwem spółdzielni kontrolują ponad połowę przemysłu przetwórczego produktów rolnych, a spółdzielnie rolnicze -oraz ich związki - są pracodawcami dla ok. 150 tys. osób, co w istotny sposób przyczynia się do spadku bezrobocia na terenach wiejskich. W Polsce spółdzielczość rolnicza nie cieszy się taką popularnością jak w krajach Europy Zachodniej, co, mam nadzieję, zmieni omawiana ustawa. Nie chcąc skupiać się nad analizą przyczyn niechęci Polaków do spółdzielczości, chciałbym zwrócić uwagę na to, co jest moim zdaniem najważniejsze dla funkcjonowania spółdzielni, a mianowicie wzajemne zaufanie osób, które tworzą spółdzielnię i które są jej członkami. Zaufanie jest podstawą, na której powinna opierać się każda spółdzielnia - zapewnia ono stabilność oraz bezpieczeństwo co do tego, że prowadzona przez spółdzielnię działalność nie zostanie zaprzepaszczona przez nieodpowiedzialne działanie jednostki. Spółdzielnia prowadzi działalność, która nie może zostać zagrożona z powodu wstąpienia w szeregi spółdzielni przypadkowych osób. Dlatego nie mogę zgodzić się z propozycją zawartą w projekcie, aby spółdzielnia rolników nie miała prawa odmówić przyjęcia w poczet członków rolnika albo podmiotu niebędącego rolnikiem, jeżeli spełnia on wymagania określone w ustawie. Zrozumiałe jest, że postanowienia statutu powinny określać zasady i warunki, które musi spełniać rolnik chcący przystąpić do spółdzielni, jednak z uwagi na fakt, który na wstępie wyraźnie podkreśliłem, czyli istotę wzajemnego zaufania dla funkcjonowania spółdzielni, powierzenie kwestii członkostwa jedynie sztywno określonym postanowieniom statutu stwarza poważne zagrożenia dla bytu spółdzielni i będzie zniechęcać do tej formy zrzeszania się. Czynnik ludzki niedający się zamknąć w formalne ramy, a przejawiający się m.in. w odpowiedzialności, dojrzałości, stopniu zaangażowania, jest najważniejszy i członkowie spółdzielni powinni decydować, kto będzie jej członkiem. Proszę zauważyć, że spółdzielnie posiadają często duże majątki, które stanowią własność członków spółdzielni, a zapewne nikt z państwa nie zgodziłby się, aby na prawo do współdecydowania o majątku, na który często latami państwo pracowali, miała wpływ przypadkowa osoba, która została członkiem spółdzielni, ponieważ spełnia wymagania przedstawione w ustawie. Podsumowując: rozwiązania zaprezentowane w rządowym projekcie ustawy o spółdzielniach rolników zmierzają w dobrym kierunku, a w związku z zasygnalizowanymi wątpliwościami wnoszę o skierowanie projektu ustawy do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu szczegółowego przedyskutowania całości oraz wprowadzenia niezbędnych poprawek. Dziękuję. (Oklaski)