Mówca: Zofia Czernow
Data: 2017-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wobec senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, druki nr 1455 i 1575. Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji ma na celu dostosowanie przepisów tej ustawy do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2015 r. stwierdzającego niezgodność art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 tej ustawy z konstytucją. Trybunał orzekł, że wymienione przepisy ustawy w zakresie, w jakim nie przewidują odrębnej stawki opłaty stałej za opróżnienie lokalu mieszkalnego z rzeczy i osób w sytuacji, gdy dłużnik po wezwaniu przez komornika dobrowolnie wykonał obowiązek w wyznaczonym terminie, są niezgodne z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 konstytucji. W myśl obecnie obowiązujących przepisów za prowadzenie egzekucji polegającej na opróżnieniu lokalu z rzeczy lub osób komornik pobiera opłatę stałą, której wysokość nie jest w żaden sposób powiązana ze stadiami egzekucji czy poszczególnymi czynnościami egzekucyjnymi. Kodeks postępowania cywilnego wyróżnia dwa etapy egzekucji w związku z opróżnieniem lokalu, tj. wezwanie dłużnika przez komornika do dobrowolnego wykonania obowiązku i - w przypadku braku reakcji dłużnika - jego usunięcie z lokalu. Tymczasem przepisy dotyczące opłat egzekucyjnych nie różnicują ich wysokości w zależności od zakresu wykonanych czynności egzekucyjnych i nakładu pracy komornika, a - odwrotnie - pobrana od wierzyciela opłata stała nie podlega zwrotowi ani w całości, ani też w części. Ustalenie jednakowej opłaty egzekucyjnej niezależnej od tego, czy obowiązek opróżnienia lokalu zostanie spełniony dobrowolnie czy też przymusowo, nie może być uznane za zgodne z zasadą sprawiedliwości społecznej. Ta sytuacja nie zachęca dłużnika do dobrowolnych działań i uniknięcia drastycznego zdarzenia, jakim niewątpliwie jest przymusowe usunięcie z lokalu. Najczęściej dotyczy to eksmisji z lokali mieszkalnych byłych najemców, którzy utracili ten status z powodu trudnej sytuacji materialnej. Przymusowe opróżnienie lokalu dla tych osób najczęściej jest tragedią życiową. W celu wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego projektodawcy wprowadzają instytucję opłaty tymczasowej pobieranej na poczet opłaty należnej ustalonej po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. Podkreślić należy, że senacki projekt ustawy nie ogranicza się jedynie do wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a wprowadza dodatkowe regulacje dotyczące obniżenia wysokości opłat komorniczych. Proponuje się generalne obniżenie opłaty za egzekucję odebrania rzeczy oraz opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób do 20% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Projekt przewiduje także znaczące obniżenie wysokości opłaty lub całkowite zwolnienie z jej pobierania w sytuacji, gdy dłużnik dobrowolnie wykona obowiązek, szczególnie gdy dokona tego jeszcze przed doręczeniem przez komornika wezwania. Jest to słuszna propozycja, gdyż komornik nie wykonał faktycznie żadnych czynności. W projekcie nowelizującym proponuje się także zniesienie opłat pobieranych przez komornika w sytuacji, gdy czynności egzekucyjne prowadzone są z udziałem Policji lub innych służb. Udział tych służb ma bowiem charakter nieodpłatny. Reasumując, pragnę podkreślić, że problematyka dotycząca opłat komorniczych wymaga generalnych zmian, głębokiej analizy i nowego spojrzenia we współpracy ze wszystkimi środowiskami, także komorniczymi. Ten projekt ustawy obok wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego bardzo wycinkowo reguluje wysokość niektórych opłat, które ściśle wiążą się z czynnościami związanymi z opróżnieniem i wydaniem lokalu. Klub Platformy Obywatelskiej poprze projekt ustawy, oczekując na kompleksową regulację systemu opłat komorniczych. Dziękuję bardzo.