Mówca: Sprawozdawca Elżbieta Anna Polak
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisje Edukacji i Nauki oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej na wspólnym posiedzeniu w dniu 4 października br. przeprowadziły pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, druk nr 2005. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustawa z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego zmieniła przepisy ustawy z 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych. Dzisiejsza nowelizacja naprawia niepożądany i niezamierzony stan prawny, ponieważ na nowo powstałą niesamorządową jednostkę systemu oświaty nałożono technicznie niemożliwy do zrealizowania obowiązek sprawozdawczy, od którego spełnienia zależy moment rozpoczęcia udzielania dotacji dla nowego przedszkola, nowej szkoły lub placówki. Dzisiejsza nowelizacja zakłada, że w przypadku tworzonego przedszkola, tworzonej innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, obowiązek przekazania danych do systemu informacji oświatowej będzie miał zastosowanie od dnia rozpoczęcia działalności przez przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę. I to jest bardzo ważne, ponieważ ta zmiana pozwoli na udzielanie dotacji już od 1 września danego roku szkolnego. Drugi cel nowelizacji polega na tym, że wprowadzamy przepisy, które umożliwiają powiatom przekazanie dotacji, które powinny być wypłacone po dniu 1 stycznia 2025 r., w wysokości uwzględniającej kwotę części oświatowej subwencji ogólnej ustalonej przed 1 stycznia 2025. Dotyczy to tzw. dotacji za efekt, czyli związanej z uzyskaniem przez dorosłego odpowiednio ucznia lub słuchacza szkoły świadectwa dojrzałości, dyplomu zawodowego lub certyfikatu kwalifikacji zawodowych. W trakcie konsultacji wpłynęło bardzo dużo uwag i stanowisk, które pozwoliły nam na przeprowadzenie analizy nowego zapisu wprowadzonego w art. 145l. Uznaliśmy, że wymaga on szerszej dyskusji w celu osiągnięcia konsensusu. Dlatego mając na uwadze dobro jednostek systemu oświaty, których dotyczą niebudzące wątpliwości projektowane zmiany, obie komisje przyjęły poprawkę wyłączającą kontrowersyjny przepis nowego art. 145l do uregulowania odrębną ustawą. Komisje przyjęły również poprawki dotyczące uzupełnienia przepisów dotyczących funkcjonowania i finansowania branżowych centrów umiejętności w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Ta poprawka ma na celu objęcie mechanizmem dofinansowania również tych branżowych centrów umiejętności oraz branżowych szkoleń zawodowych, które zostały wyłonione w kolejnych edycjach tego samego konkursu w latach 2024-2025. Projektowana ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej, nie wymaga aktów wykonawczych ani dodatkowych regulacji i trzeba podkreślić, że ma charakter jednoznaczny, prosty, a jej wprowadzenie jest konieczne. Proponowane rozwiązania są racjonalne, zgodne z pierwotnym kształtem przepisów regulujących zasady dotowania i są oczekiwane przez niepubliczne jednostki systemu oświaty, a także, co trzeba podkreślić, zgodne z oczekiwaniami wyrażonymi w interpelacjach poselskich i oświadczeniach senatorów. Nowelizacja nie przewiduje skutków gospodarczych projektowanych zmian, ponieważ prowadzenie szkoły lub placówki, zespołu nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie będzie też skutków finansowych dla budżetu państwa. Wysoka Izbo! Komisje Edukacji i Nauki oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej wnoszą o uchwalenie załączonego projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)