Mówca: Małgorzata Kidawa-Błońska
Data: 2018-06-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Odpowiada pan na pytania. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Marcin Czech: Dobrze. Jako że pytań było bardzo dużo, proszę mi pozwolić na przejście od razu do pytań. Pytanie pierwsze, reforma inspekcji, inspektoratu farmaceutycznego. Jak najbardziej tak. Rozmawiamy i widzimy potrzebę pionizacji Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego. Wtedy instytucja będzie mogła działać sprawniej i bardziej efektywnie. To samo, czyli również twierdząca odpowiedź, dotyczy dodatkowych etatów, które w GIF-ie powinny się pojawić. Jeśli chodzi o zmiany prawa, nowelizacja ustawy Prawo farmaceutyczne jest jednym z kolejnych etapów, jedną z kolejnych nowelizacji. To jest taka druga interwencja w zakresie zmiany prawa. W tej chwili w przygotowaniu, na ukończeniu jest trzecia nowelizacja. Na pewno zmiany prawa będą postępowały. My się do nich przygotujemy, aby lepiej odpowiadać na sytuację rynkową i na wyzwania prawne, które tam są. Pan poseł Aleksander Mrówczyński zadał pytanie dotyczące projektu ustawy o zawodzie farmaceuty. Pragnę powiedzieć, że w Ministerstwie Zdrowia działa zespół do spraw ustawy o zawodzie farmaceuty. On działa choćby dziś, w tej chwili odbywają się jego obrady, do których dołączę, gdzie jest omawiany kształt ustawy o zawodzie farmaceuty. Uważamy, że farmaceuci są bardzo ważnym ogniwem i elementem systemu ochrony zdrowia, i chcielibyśmy, aby ten zawód podlegał działaniu nowoczesnej, odpowiadającej kryteriom działania rynku, jak również pełnej regulacji ustawie, która podkreśla znacznie misji farmaceuty i jego prawidłowej roli w systemie. Prace trwają. Te prace prowadzone są razem z Naczelną Izbą Aptekarską, wyższymi uczelniami i wszystkimi uczestnikami rynku, tymi, którzy w tworzeniu tego rynku i jego funkcjonowaniu uczestniczą. Jeśli chodzi o opiekę farmaceutyczną, jak państwo wiecie chociażby z doniesień medialnych, pilotażowe wdrożenie opieki farmaceutycznej, którego celem jest sprawdzenie, czy elementy informatyczne systemu są w stanie wspomóc proces wdrażania opieki farmaceutycznej, zostało zainicjowane w Siedlcach. Skierniewice będą kolejnym takim miejscem, gdzie systemem informatycznym, przy okazji realizacji e-recepty, staramy się łączyć farmaceutę, pacjenta i lekarza po to, aby skutecznie wymieniać informacje między tymi trzema podmiotami. Oczywiście celem jest tu bezpieczna i kontrolowana farmakoterapia, a także świadczenie usług w zakresie opieki farmaceutycznej. Tak że strategiczny kierunek zmierzający do tego, aby wprowadzić w Polsce opiekę farmaceutyczną, jest jak najbardziej kontynuowany. Oprócz tego, że jest tu udzielane takie wzmocnienie legislacyjne, chodzi o zapisy prawne, razem z wiceministrem odpowiedzialnym w moim resorcie za informatyzację staramy się w bardzo konkretny sposób sprawdzić, czy w określonych warunkach ta opieka farmaceutyczna może skutecznie służyć polskim pacjentom. Tak że innymi słowy wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom społecznym. Jeśli chodzi o kolejny punkt, kolejne pytanie, czyli nocne dyżury aptek i projekt wypracowany przez polskie powiaty i Naczelną Izbę Aptekarską, to tutaj jesteśmy w stałym kontakcie z naszymi partnerami społecznymi. 2 tygodnie temu otrzymaliśmy od Naczelnej Izby Aptekarskiej odpowiedzi na pytania, które zadaliśmy w związku z przedłożonym projektem, tak że tutaj prace trwają i jak najbardziej pochylamy się nad tym zagadnieniem. Jeśli chodzi o pytania pani poseł Zofii Czernow z Platformy Obywatelskiej... Zapytała pani poseł o skalę wywozu leków. Szacujemy ją na ok. 1,5 mld zł. To jest olbrzymia skala, przy czym konkretne grupy terapeutyczne i konkretne leki, które są wywożone, są na bieżąco monitorowane. Otrzymujemy informacje z różnych regionów Polski. Na tej podstawie, na podstawie informacji o niedostępności tych produktów w niewielkim w sumie procencie aptek w danym regionie tworzone są listy produktów zagrożonych wywozem z terenu Rzeczypospolitej i w przypadku tych produktów podmiot, który chciałby dokonać eksportu, musi notyfikować, musi zawiadomić inspekcję farmaceutyczną, że taki wywóz ma nastąpić. Jako że zauważyliśmy, że ten mechanizm nie działa i nie mamy tych notyfikacji, podjęto szereg działań polegających na wzmocnieniu naszej kontrolnej działalności i kontroli w tym zakresie. Ostatnio procedowana ustawa o monitorowaniu wywozu drogowego i kolejowego towarów służy właśnie temu celowi i przy współpracy z Ministerstwem Finansów w zakresie działania Krajowej Administracji Skarbowej te kontrole zostaną wzmożone. Została podpisana umowa między głównym inspektorem farmaceutycznym a KAS-em w zakresie wymiany informacji o lekach, które mogą podlegać nielegalnemu wywozowi. Jeśli chodzi o konsultacje społeczne - to było kolejne pytanie - odbyły się one w ramach prac podkomisji. Większość zastrzeżeń czy pytań dotyczyła zakresu raportowania w systemie ZSMOPL. Trzeba, szanowni państwo, podnieść to, że po pierwsze, w ramach obowiązującego prawa te systemy powinny być w pełni operacyjne, po drugie, z czysto zarządczego punktu widzenia i podejmowania decyzji w Ministerstwie Zdrowia potrzebujemy wiedzieć, jak produkty poruszają się po rynku polskim w zakresie ich łańcuchów dystrybucji, jak również z punktu widzenia bezpieczeństwa farmakoterapii potrzebujemy wiedzieć, gdzie które produkty się znajdują i w jakiej są ilości. Mieliśmy dość archaiczny system monitorowania, który miał być przełączony automatycznie na system cyfrowy w oparciu o system informatyczny. Tak się jednak tak do końca nie stało. To tłumaczy nasze zdecydowane działania zmierzające do tego, aby ten system zaczął wreszcie działać. Pytanie pani poseł Joanny Fabisiak dotyczyło tego, czy te zapisy wyeliminują czy uniemożliwią wywóz leków. Szanowni państwo, problem z nielegalnym wywozem leków jest pochodną tego, jak skuteczne jest Ministerstwo Zdrowia w negocjowaniu cen leków, które w Polsce należą do najniższych w Europie. To jest tak naprawdę przyczyna tego, że leki z Polski, ale nie tylko z Polski, bo też z innych krajów naszego regionu, takich jak chociażby Słowacja, Czechy czy kraje bałtyckie, są wywożone i są sprzedawane z zyskiem w bogatszych krajach Unii Europejskiej, gdzie te ceny są wyższe. Proszę pamiętać o tym, że niższe ceny jednostkowe leków to możliwość zapewnienia leczenia dla szerszej grupy pacjentów, dla szerszych wskazań stosowania tych leków, np. w chorobach nowotworowych i w wielu, wielu innych wskazaniach. To nie podlega dyskusji. Rzeczywiście jest tak, że przedsiębiorcy, którzy się tym trudnią, wykazują się niesłychaną kreatywnością, jeśli chodzi o omijanie prawa. Stąd wszystkie zapisy, które podniesione były również w wystąpieniach posłów reprezentujących kluby parlamentarne, zapisy zmierzające do tego, aby wyeliminować możliwość chociażby prowadzenia hurtowni i jednocześnie podmiotu leczniczego, co pozwalało potem na pewne w mniejszym lub większym zakresie przesunięcia stanów magazynowych w formie księgowej wzdłuż kanału dystrybucji bądź też na przepływ między podmiotem leczniczym a hurtownią w celu umożliwienia nielegalnego wywozu. Kolejne pytanie dotyczyło tego, czy kompetencje nadzorcze i kontrolne będą wystarczające, jeśli do GIF-u trafią farmaceuci, którzy pracują w aptece i stamtąd mają swoje doświadczenia zawodowe, profesjonalne? Wydaje się, że tak. Ci farmaceuci oczywiście mają również do czynienia z obrotem hurtowym, mają bieżące kontakty z hurtowniami, z zamówieniami w hurtowniach, a więc też pośrednio znają rynek hurtowy. Co więcej, wydaje nam się, że taka dywersyfikacja kompetencji i doświadczenia zawodowego w zestawieniu z tym, że nie ma wielu kandydatów do pełnienia funkcji kontrolnych w GIF-ie, wydaje się jak najbardziej uzasadniona. To były odpowiedzi na pytania. Mam jeszcze 2 minuty, więc proszę mi pozwolić odnieść się do pytań, które pojawiły się w komentarzach ze strony klubów. Ograniczenie możliwości łączenia działalności gospodarczej - o tym już mówiłem. Przyczyna tanich leków... Jeśli chodzi o kwestię podniesioną przez przedstawiciela klubu Kukiz’15, o inspekcję, kontrolę GIF w podmiotach odpowiedzialnych, to chcę powiedzieć, że jest to uzupełnienie pewnej luki, która występowała na rynku. W momencie zlecenia swojej produkcji przez posiadacza autoryzacji marketingowej produktu GIF nie miał możliwości kontrolowania takiego miejsca. W tej chwili będzie miał taką możliwość. Jeśli chodzi o odsunięcie w czasie obowiązku przekazywania danych, już odnosiłem się do tego. Tam był pewien kontekst historyczny. Jeśli chodzi o pytania Nowoczesnej, odnosiłem się już do udziału strony społecznej. Większa kontrola uczestników rynku farmaceutycznego znalazła poparcie w oczach Nowoczesnej i praktycznie wszystkich klubów. Jeśli chodzi o kolejne nowelizacje Prawa farmaceutycznego, to jak najbardziej takie nowelizacje będą miały miejsce. Już o tym mówiłem. Mamy nadzieję, że też pośrednio ta regulacja wpłynie na zwiększenie liczby inspektorów i dywersyfikację ich doświadczenia zawodowego. Wysoka Izbo! Chciałem jeszcze raz serdecznie podziękować za poparcie nowelizacji Prawa farmaceutycznego. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski)