Mówca: Sprawozdawca Aldona Młyńczak
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Szanowne Panie Posłanki! Szanowni Panowie Posłowie! W imieniu Komisji Infrastruktury pragnę przedstawić sprawozdanie komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, wraz z projektami aktów wykonawczych, druki nr 2710 i 3024. Szanowni Państwo! Celem rządowej nowelizacji Prawa budowlanego są przede wszystkim ułatwienia w budowie domów jednorodzinnych, uproszczenie i skrócenie procedury administracyjnej oraz przyspieszenie uzyskiwania zgód na użytkowanie. Z analizy, z uzasadnienia projektu wynika, że stosując nową procedurę, skrócimy ten czas o 33 dni dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a dla obiektu bardziej skomplikowanego - o 84 dni. Dla rynku budowlanego, którego udział w PKB wynosi blisko 7%, jest to niezwykle istotne. Oznacza to również, że około 30 tys. inwestycji rocznie, co stanowi 40% wszystkich inwestycji, może być realizowane w trybie zgłoszenia z projektem budowlanym, w miejsce trybu wniosku o pozwolenie na budowę, co spowoduje znaczne oszczędności czasowe i finansowe po stronie inwestora. Projekt nowelizacji Prawa budowlanego przyjętego przez rząd wprowadza zatem następujące istotne zmiany, ułatwiające i skracające proces inwestycyjny. Po pierwsze, projekt ustawy zakłada zniesienie wymogu uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę lub przebudowę domu jednorodzinnego. Rozwiązanie to dotyczyć będzie budynków, których obszar oddziaływania nie wykracza poza granicę działki lub działek objętych inwestycją, czyli w sytuacji, kiedy dom nie jest uciążliwy dla sąsiadów. W takich przypadkach konieczne będzie tylko zgłoszenie budowy wraz z projektem budowlanym i dołączenie dokumentów wymaganych w trybie pozwolenia na budowę dla tego typu budynku. Starosta będzie miał 30 dni na ewentualne wniesienie sprzeciwu od zgłoszenia. Po drugie, projekt znosi także obowiązek załączania do projektu budowlanego oświadczeń o zapewnieniu energii, wody, ciepła oraz gazu, a także o warunkach przyłączenia do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych oraz oświadczeń właściwego zarządcy drogi o możliwości dostępu do drogi publicznej, z wyjątkiem dróg krajowych i wojewódzkich, dla których takie uzgodnienia będą nadal konieczne. Spełnienie przez budynek warunków w zakresie podłączenia do mediów będzie weryfikowane na etapie oddawania inwestycji do użytkowania. Ponadto wymagania dotyczące podłączenia działki budowlanej do sieci, w tym drogowej, zawierają przepisy rozporządzenia ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wymagania te są określone i weryfikowane na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy, zaś w przypadku obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - ustalane w planie. Obecnie uzyskiwanie warunków przyłączenia do sieci jest czynnością spoza sfery prawa administracyjnego, odbywającą się między inwestorem a gestorem sieci. Po trzecie, zlikwidowany zostanie obowiązek zgłoszenia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych. Obecnie inwestor ma obowiązek w terminie co najmniej 7 dni przed planowym dniem rozpoczęcia robót powiadomić o tym organ sprawujący nadzór budowlany. Jest to czynność administracyjna uważana za zbędną, natomiast zachowuje się obowiązek zawiadomienia o dysponowaniu przez inwestora takimi dokumentami jak wszelkie oświadczenia dotyczące kierownika robót czy nadzoru inwestorskiego, które dołącza się do dokumentacji budowy. Kolejną zmianą jest to, że nowelizacja rozszerza katalog obiektów budowlanych oddawanych do użytku na podstawie zawiadomienia o zakończeniu budowy. Są wśród nich obiekty budowlane przeznaczone na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza i leśna oraz służące celom gospodarczym w gospodarstwie rolnym, takie jak warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże do 5 stanowisk włącznie, obiekty magazynowe, chłodnie, hangary i wiaty, jak również place składowe, postojowe i parkingi, budynki kolejowe, takie jak nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego, a także stawy rybne. Obecnie rozpoczęcie użytkowania tych obiektów wymaga decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skrócony zostanie czas oczekiwania na tzw. milczącą zgodę na użytkowanie, czyli brak sprzeciwu administracji, z 21 do 14 dni w przypadku obiektów oddawanych do użytkowania na podstawie zgłoszenia. Wprowadzona zostanie także możliwość wystąpienia z wnioskiem o umorzenie lub rozłożenie na raty opłaty legalizacyjnej za dokonanie samowoli budowlanej, w wyjątkowych i uzasadnionych losowo przypadkach, zgodnie z zapisami dotyczącymi udzielania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych oraz innych zobowiązań publicznoprawnych, jakie przewidują przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie zawierają żadnych regulacji w zakresie ulg w spłacie opłat legalizacyjnych i nie ulega to zmianie. W przypadku wystąpienia braków formalnych we wniosku o pozwolenie na budowę organ administracji będzie musiał wezwać inwestora do ich uzupełnienia w ciągu 14 dni od dnia złożenia tego wniosku. Obecnie nie ma wyznaczonego terminu na wezwanie do uzupełnienia braków. Kolejna zmiana, jaką zakładają nowe przepisy, stanowi, że inwestor będzie mógł rozpocząć wszelkie roboty budowlane na podstawie nieostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, w przypadku gdy stroną jest tylko inwestor, co oznacza, że inwestor zyska kolejne 14 dni. Obecnie roboty budowlane można rozpocząć tylko na podstawie decyzji ostatecznej. Nowe rozwiązanie oznacza ominięcie czasu oczekiwania na uprawomocnienie się decyzji. W szczegółowych zapisach jest także mowa o tym, że po stronie inwestora jest wybór procedury. A więc inwestor zamiast dokonania zgłoszenia dotyczącego budowy lub przebudowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych może wystąpić z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę. Wybór trybu pozostaje zatem indywidualną i suwerenną decyzją inwestora. Wszystkie roboty budowlane wykonywane przy obiektach budowlanych wpisanych do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków będą wymagać pozwolenia na budowę. Budynki mieszkalne jednorodzinne zrealizowane na podstawie zgłoszenia z projektem budowlanym objęte zostały obowiązkiem geodezyjnego wyznaczania w terenie oraz geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej. Określone zostały także wymogi dotyczące zawartości projektu budowlanego i liczby jego egzemplarzy, a także wzór zgłoszenia. Wprowadzono zmiany w zakresie prowadzenia rejestru wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę. Chodzi o uzupełnienie tego o rejestr zgłoszeń budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania mieści się na działce lub na działkach, na których zostały zaprojektowane, dotyczy to też terenów zamkniętych. Projekt ustawy wprowadza także ułatwienia dotyczące budowy i rozbiórki poligonowych obiektów budowlanych zlokalizowanych na terenach zamkniętych polegające na zwolnieniu z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia. Istotną zmianą doprecyzowującą jest zmiana polegająca na określeniu sposobu obliczania terminu na wniesienie sprzeciwu w formie decyzji administracyjnej od chwili zgłoszenia zamiaru realizacji robót budowlanych, w tym z projektem budowlanym, a także zakończenia robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Ze względu na rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego projektowana zmiana precyzuje, że za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Do tak przygotowanej nowelizacji na posiedzeniach podkomisji wprowadzono kolejne zmiany, które zostały przyjęte przez Komisję Infrastruktury w dniu 18 grudnia 2014 r. i zostały przedstawione w sprawozdaniu zawartym w druku nr 3024. Zmiany te dotyczą następujących kwestii: zmiany definicji budowli w ustawie Prawo budowlane. Proponowana zmiana stanowi uproszczenie tego pojęcia i jest zbieżna z tym, co zawarte jest w projekcie kodeksu budowlanego. Dokonano też zmiany w art. 20, gdzie następuje doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania, tak aby definicja dotyczyła nie tylko domu jednorodzinnego, ale także wszystkich obiektów budowlanych. Natomiast w art. 29 w ust. 1 zawierającym katalog obiektów, które nie wymagają pozwolenia na budowę, proponuje się następujące zmiany: w pkt 2 - rozszerzenie katalogu wolno stojących budynków gospodarczych o garaże i ganki, zwiększenie powierzchni ich zabudowy z 25 do 35 m? w celu ujednolicenia tego w zakresie powierzchni zabudowy tego typu obiektów. Proponuje się też rozszerzenie katalogu inwestycji realizowanych bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę o: wolno stojące parterowe budynki rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy do 35 m?, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać 1 na każde 500 m? powierzchni działki, parterowe budynki handlowe lub usługowe o powierzchni zabudowy do 35 m?, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać 1 na każde 1000 m? powierzchni działki, wolno stojące parterowe budynki stacji transformatorowych i kontenerowych stacji transformatorowych o powierzchni do 35 m?, a także wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m?, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać 2 na każde 1000 m?. W tym artykule katalog ten został zwiększony także o wszystkie oczyszczalnie ścieków o wydajności 7,5 m 3 na dobę. Do tej pory były uwzględnione tylko indywidualne. Do tego katalogu dodaje się do zbiorniki bezodpływowe na nieczystości o pojemności do 10 m 3 , zwiększa się powierzchnię zabudowy z 20 do 35 m? parterowych budynków służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na terenach stanowiących własność Skarbu Państwa. Do katalogu inwestycji realizowanych bez pozwolenia na budowę dodaje się zjazdy z dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych oraz drogi wewnętrzne, proponuje się zwiększenie powierzchni basenów i oczek wodnych z 30 do 50 m?, także umożliwia się budowę sieci elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych i telekomunikacyjnych bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę, ale z koniecznością dołączenia projektu budowlanego - podobnie jak w przypadku domu jednorodzinnego. Obecnie tylko przebudowa sieci nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie procedury zgłoszenia. Proponuje się także zniesienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub rozbudowę dla wszystkich instalacji, z wyjątkiem instalacji gazowych. W tym samym art. 29 w ust. 2 dotyczącym wykazu robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, wprowadza się zmiany w zapisach: w pkt 1 pozostawia się tylko: ˝remoncie obiektów budowlanych˝; w pkt 1b dodaje się przebudowę obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1; w pkt 1c dodaje się: ˝remoncie i przebudowie urządzeń budowlanych˝; w pkt 4 pozwala się na roboty budowlane polegające na ˝dociepleniu budynków o wysokości do 25 m˝ - obecnie do 12 m; w pkt 9 ogranicza się zapis do treści: ˝wykonaniu urządzeń melioracji wodnych szczegółowych˝; pkt 10 otrzymuje brzmienie: ˝wykonaniu obudowy ujęć wód podziemnych˝; pkt 11 ma także zmodyfikowany zapis, który brzmi: ˝przebudowie sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust. 1 pkt 19a lit. a˝. Z kolei w art. 30 ust. 1 pkt 1 wprowadza się zmiany upraszczające proces budowlany poprzez zwolnienie z obowiązku dokonania zgłoszenia takich nieskomplikowanych obiektów jak wiaty przystankowe i peronowe, niewielkie budynki gospodarcze o powierzchni do 35 m 2 służące jako zaplecze do utrzymania linii kolejowych, wolnostojące kabiny telefoniczne, szafy, słupki telekomunikacyjne, parkometry z własnym zasilaniem, boiska szkolne, korty tenisowe, bieżnie służące do rekreacji, miejsca postojowe dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, gospodarcze obiekty budowlane o powierzchni zabudowy do 35 m 2 przeznaczone na cele gospodarki leśnej, pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych, telekomunikacyjne linie kablowe, urządzenia pomiarowe wraz z ogrodzeniami i drogami wewnętrznymi państwowej służby hydrologiczno-meteorologicznej i hydrogeologicznej. Natomiast w art. 30 ust. 1 pkt 2 zwalnia się z obowiązku dokonania zgłoszenia nieskomplikowanych robót budowlanych takich jak: docieplenie budynków o wysokości do 12 m, utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych czy też wykonanie obudowy ujęć wód podziemnych, czyli studni. W art. 30 w ust. 1 dodaje się również zapis, iż obowiązkowi zgłoszenia podlegać będą następujące roboty budowlane: wykonanie remontu obiektów budowlanych, z wyjątkiem tych, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, docieplenie budynków o wysokości 12-25 m, budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,2 m i wykonanie robót polegających na instalowaniu krat i urządzeń powyżej 3 m wysokości. Poza tymi zmianami w projekcie ustawy Prawo budowlane rezygnuje się ze stosowania decyzji ostatecznej zarówno przy rozpoczynaniu robót budowlanych, art. 28, jak i przy uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, art. 55. Wprowadza się zmianę w art. 55, uzupełniając katalog obiektów budowlanych, w przypadku których wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę i pozwolenie na użytkowanie, o obiekty z kategorii XX oraz wyłączając z wymagania uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów z kategorii XVII, takich jak jazy, wały przeciwpowodziowe, opaski i ostrogi brzegowe oraz rowy melioracyjne. W art. 55 ust. 2 wprowadza się zapis dający inwestorowi możliwość dokonania wyboru - zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy może on wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W art. 30 ust. 6a wprowadza się zmianę określenia ˝operator pocztowy˝ na ˝operator wyznaczony˝ w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. W przepisach przejściowych w art. 8 przedłuża się okres wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych z 6 miesięcy do 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. W art. 9 nowelizowanej ustawy zapis został uzupełniony o treść ˝z wyjątkiem art. 1 pkt 31, który wchodzi w życie w dniu 1 stycznia 2016 r.˝ - dotyczy on prowadzenia rejestrów. Szanowny Panie Marszałku! Szanowne Panie Posłanki! Szanowni Panowie Posłowie! Szanowny Panie Ministrze! W imieniu Komisji Infrastruktury wnoszę, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić przedstawiony projekt ustawy zawarty w druku nr 3024. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)