Mówca: Joanna Scheuring-Wielgus
Data: 2017-12-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Tak jak mówiłam na posiedzeniu komisji, cel jest bardzo szczytny, inicjatywa słuszna, oczekiwana, bardzo często też artykułowana przez gminę żydowską w Warszawie. Jest to inicjatywa potrzebna, która w zasadzie może być też taką inicjatywą scalającą relacje polsko-żydowskie, a wiemy, że jest nam bardzo potrzebne, aby te relacje były dobre. Zgłosiliśmy wiele uwag podczas posiedzenia komisji i w zasadzie na tym chciałabym się skupić. Tak jak powiedziała moja przedmówczyni, wszyscy jesteśmy zgodni co do tego, że cel jest bardzo ważny i nikt z nas przy zdrowym rozumie nie będzie negował samego pomysłu wydawania pieniędzy na ratowanie cmentarza żydowskiego. Niemniej, panie ministrze, największy niepokój budzi właśnie to, w jaki sposób jest to procedowane. Powiedziałabym tak kolokwialnie, że w sposób naganny, budzący wiele wątpliwości i cały czas pozostawiający wiele pytań. A tych pytań jest wiele, oprócz tych, które padały na posiedzeniu komisji. Powtórzę je i chciałabym, żeby po prostu pan podczas swojej wypowiedzi odpowiedział na nie. Dlaczego dowiadujemy się o tym projekcie tak późno i nagle? Mówimy przecież nie o małej kwocie, tylko o 100 mln. To jest naprawdę duża kwota, o której wiele organizacji, które zajmują się kulturą, nawet nie marzy. Chcemy wiedzieć, jaka będzie kontrola nad tymi funduszami, które zostaną przekazane fundacji. Dlaczego przekazujemy te pieniądze właśnie tej fundacji, a nie innej? Wiemy, że są dobre praktyki, wiemy, że Fundacja Auschwitz-Birkenau w podobny sposób, powiedzmy, otrzymała kiedyś pieniądze i dobrze to funkcjonowało, ale dlaczego jest to akurat ta fundacja, a nie inna? Kolejne pytanie: Dlaczego akurat ten cmentarz, a nie inny? Wiemy, że cmentarzy żydowskich w Polsce jest bardzo dużo. Nie chciałabym, żeby doszło do takiej sytuacji, że ktoś ma pretensje o to, że akurat skupiamy się na tym cmentarzu, a jest ich Polsce, nie wiem, chyba ok. 1400, tak? Dlaczego 100 mln zł? Jaki jest budżet? Skąd są wyliczenia? Chciałabym też wiedzieć, jak fundacja będzie współpracowała z gminą żydowską nadzorującą ten cmentarz. Jeszcze się zastanawiam, chciałabym, aby pan powiedział, czy... Bo w tej ustawie jest mowa o umowie, która będzie podpisana z Fundacją Dziedzictwa Kulturowego. Chciałabym wiedzieć, jak będzie wyglądało sprawozdanie. Czy w ogóle będzie? Czy jest ono ujęte w umowie? Jak państwo zamierzacie zabezpieczyć kapitał wieczysty np. przed nienależytym wykorzystaniem albo jakimiś błędami? Jakie będą zasady inwestowania w kapitał wieczysty? W zasadzie mam jeszcze trochę czasu. Panie ministrze, powtórzę to, co mówiłam na początku. Cel jest bardzo szczytny, ale procedowanie nad tym jest na dwóję, bo to doprowadzi do takiej sytuacji, że środowiska artystyczne, kulturalne, które również zabiegają o dofinansowanie różnych swoich projektów, będą skłócone. Będzie się rodzić bardzo dużo pytań: Dlaczego tyle pieniędzy? Dlaczego akurat oni? Musi pan po prostu wyjaśnić, dlaczego procedujemy nad tym w ten sposób. Bardzo bym prosiła, aby w obszarze kultury, bo akurat o tym obszarze mówimy, naprawdę w taki bardzo delikatny sposób traktować tę materię, żeby nie skłócać tego środowiska, które jest dla nas ważne - nie tylko dla mnie, nie tylko dla pana, ale również dla ludzi, którzy się kulturą zajmują - żeby nie tworzyć niepotrzebnych antagonizmów. Mam nadzieję, że pan minister odpowie mi na te pytania, które zadałam w swoim przemówieniu. Dziękuję. (Oklaski)