Mówca: Cyfryzacji Janusz Cieszyński
Data: 2023-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Posłowie Platformy Obywatelskiej są dzisiaj zaniepokojeni o pieniądze emerytów. (Poseł Krzysztof Gadowski: No tak. Piszecie, że o 150% wzrosły świadczenia.) Gdzie byliście, szanowni państwo, kiedy sami zabraliście 150 mld zł? (Oklaski) A dlaczego to zrobiliście? (Poseł Krzysztof Gadowski: Drożyzna, inflacja - ile zjadła?) Bo państwo za waszych czasów zbankrutowałoby, gdyby nie ta księgowa sztuczka pana Rostowskiego i pana Tuska. (Głos z sali: Do ZUS-u te pieniądze.) (Głos z sali: Gdzie te pieniądze poszły?) Doskonale o tym wiecie. Wstyd wam, więc krzyczycie. Ale po kolei, żeby odpowiedzieć na wszystkie pytania. Szanowni Państwo! Pani poseł Krzywonos pyta: Po co Centralna Informacja Emerytalna? Emeryci nie będą jej ufać. Szanowni państwo, warto powiedzieć o tym, że to jest serwis, który przede wszystkim będzie skierowany nie do emerytów, tylko do tych, którzy właśnie na emeryturę oszczędzają. Wszyscy państwo doskonale zdajecie sobie sprawę z tego, że przewidzenie dzisiaj, ile będzie wynosiła moja emerytura, kiedy mam 30, 40, 50 lat i jestem w środku kariery zawodowej, oszczędzam w ZUS-ie, może mam OFE, może mam PPK, może mam IKE, może mam IKZE, może mam szereg innych produktów emerytalnych, to nie jest prosta matematyka. Jest pan prof. Rosati. Pan się na tych sprawach zna doskonale, wie pan, że to nie jest tak łatwo dzisiaj policzyć, ile, przy konkretnych procentach, które mogą, ale nie muszą się zmaterializować, będzie wynosiła taka emerytura. To nie jest proste działanie. Właśnie po to chcemy zaprezentować każdemu zainteresowanemu obywatelowi narzędzie, przy pomocy którego ta nieprosta matematyka będzie dostępna w postaci przejrzystej informacji. (Wypowiedź poza mikrofonem) Słyszę właśnie, że mówi pan o aplikacji. Dokładnie o to chodzi. Chodzi o aplikację, którą zaprezentuje każdemu zainteresowanemu, bo dane będą przekazywane tylko wobec tych osób, które się na to zgodzą i świadomie podejmą decyzję o tym, że system odpyta Zakład Ubezpieczeń Społecznych, kilkadziesiąt instytucji finansowych o to, jakie produkty emerytalne te osoby mają. Dlatego, szanowni państwo, to jest dobra usługa, która spełnia prawdziwy, społeczny cel. Cel, którym jest uświadomienie, jaki jest związek oszczędzania w wieku produkcyjnym z wysokością świadczenia emerytalnego, które ma się na starość. Pani poseł Wojciechowska mówiła, że to jest nowy rejestr i że to nie budzi zaufania. Ale szanowni państwo, powtarzam, to jest rejestr, to jest usługa, która będzie tylko dla osób, które się na to zdecydują. Jeżeli państwo prześledzicie, jak wyglądały prace nad tym projektem na etapie rządowym, to zobaczycie, że wszelkie wątpliwości w tym zakresie zostały wyeliminowane. To na wniosek Ministerstwa Cyfryzacji zmiany względem pierwotnej propozycji Polskiego Funduszu Rozwoju przewidywały to, że żadne dane nie będą awansem wczytywane do systemu i nie będą wykorzystywane bez jasnej zgody zainteresowanego. Pan poseł Tomaszewski pytał, czy system będzie mógł być rozszerzony. Tak, będzie mógł być rozszerzony. Każdy kolejny produkt emerytalny będzie do niego wchodził, a jeżeli pojawią się jakieś nowe rozwiązania - chociaż akurat emerytura stażowa, o którą część z państwa pytała, będzie tym systemem objęta - jeżeli pojawią się jakieś inne pomysły, to w toku prac legislacyjnych też będą mogły być uwzględnione w tym systemie. System powstanie według szacunków ekspertów z Polskiego Funduszu Rozwoju w ciągu 2 lat od wejścia w życie ustawy. Pan poseł Szopiński pytał, czy znana jest firma, która wykona ten system. Nie. Tak jak w przypadku wszystkich innych systemów realizowanych ze środków publicznych odbędzie się przetarg nieograniczony. Każda firma informatyczna będzie mogła wziąć w nim udział. Pan poseł Adamczyk pytał, czy będą emerytury stażowe i renty wdowie. O emeryturach stażowych już mówiłem. Jeżeli chodzi o renty wdowie, to na ten moment jeszcze nie będzie to uwzględnione, ale jest to na pewno coś, co warto zrobić w przyszłości, tak żeby i to świadczenie było uwzględnione w ramach wyniku, który będzie prezentował system. Pani poseł Czernow mówiła, że jest to instytucja, która nie pomoże emerytom. Otóż, szanowni państwo, nie tworzymy żadnej nowej instytucji. Firma Portal PPK, po pierwsze, już istnieje, a po drugie, już dzisiaj administruje dla ponad 3 mln obywateli powszechnymi programami kapitałowymi, czyli realizuje inne zadania publiczne. Tak że, po pierwsze, wbrew temu, co państwo mówiliście, nie tworzymy nowej spółki, a po drugie, jest to spółka, która już dzisiaj realizuje zadania publiczne na mocy innej ustawy. Nie słyszałem jakichkolwiek informacji na temat tego, że byłyby co do standardu realizacji tej usługi jakiekolwiek wątpliwości. Pan poseł Wolski pytał, dlaczego nie wykorzystać systemu ZUS. To jest bardzo zasadne pytanie. Przede wszystkim dlatego, że jak z pewnością państwo wiecie, właśnie za czasów rządów Platformy Obywatelskiej 14 osób zostało zatrzymanych przez CBA w związku z przekrętami przy informatyzacji ZUS-u. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest firmą, w której funkcjonuje jeden dostawca i zamiast przetargu, który będzie tu zastosowany, trzeba wszystkie zmiany zlecać do konkretnego podmiotu, który już tam ma kontrakt i ma ten kontrakt od wielu, wielu lat. Wszyscy, którzy zajmują się informatyzacją, doskonale o tym wiedzą, poza państwem, którzy tutaj snują jakieś insynuacje. Pan poseł Wolski obawia się także o to, że ten system może powodować impulsywne decyzje odnośnie do tego, jak swoimi oszczędnościami zadysponują obywatele. Otóż w mojej ocenie jest dokładnie na odwrót, ponieważ ten system da dokładne przełożenie pomiędzy tym, jak wyglądają dzisiaj nasze oszczędności emerytalne, z jakich produktów korzystamy i ile będą wynosiły nasze pobory w momencie, w którym zaczniemy pobierać świadczenie emerytalne. Pani poseł Pępek pytała o to, jaki jest cel projektu. Czy będziemy zaglądać do kont obywateli? Szanowna pani poseł, nikt nie jest zainteresowany tym, żeby zaglądać do kont obywateli. Dostęp do systemu będą miały wyłącznie te osoby, które zdecydują się go aktywować, a wszelkie dane zostaną przekazane do systemu dopiero w momencie, w którym obywatel świadomie wyrazi zgodę i zainteresowanie tym, żeby z tego systemu korzystać. Jeżeli chodzi o cel jego powstania, to wydaje mi się, że już na początku na temat się wypowiedziałem. Pan poseł Grabczuk mówił, że prawo jest niejasne, a ustawa ma tysiąc stron. No ma 38. (Głos z sali: Nie ta ustawa. Generalnie.) Ma 38, tyle to ma wspólnego z prawdą. Pan poseł Siekierski pytał o to, jak zainteresować obywateli oszczędzaniem. Proponował jednocześnie, żeby zainteresować ich oszczędzaniem, szanowni państwo, poprzez co? Poprzez dopłaty, poprzez wpłacanie pieniędzy na ich oszczędności emerytalne. Wydaje się, że trudno w gorszy sposób wspierać oszczędzanie obywatela niż zastępowanie prywatnych oszczędności wpłatami ze środków publicznych należących do wszystkich Polaków. Natomiast zawsze - i o tym się mówi we wszystkich eksperckich gremiach - najlepszym sposobem jest edukacja. A w jaki sposób edukować? Przede wszystkim, w mojej ocenie, pokazując prostą zależność: tyle odłożyłem, na taką emeryturę mogę liczyć; z takiego instrumentu skorzystałem, o tyle zwiększy się moje świadczenie emerytalne. Pan poseł Szlachta pytał, jak to wygląda w innych krajach. Otóż takie systemy powstają w Holandii, w Wielkiej Brytanii, w Australii, czyli w tych krajach, gdzie rynki kapitałowe są najbardziej rozwinięte i do których dojrzałości rynków kapitałowych Polska także chciałaby dążyć. Pan poseł Gadowski pytał o to, kto zapłacił za listy. Szanowni państwo, jak państwo wiecie, takie listy są wysyłane każdego roku do wszystkich ubezpieczonych i nie ma w tym nic nowego. Tak że wiadomo, że dodanie paru linijek tekstu czy jednej strony nie wiąże się z jakimikolwiek istotnymi kosztami. I pani poseł Wcisło. No właśnie, że trzeba stworzyć spółkę. Otóż, szanowna pani poseł, ta spółka - muszę panią zmartwić - już istnieje, obsługuje 3300 tys. Polaków i ma się dobrze. I bardzo się cieszę, że jeżeli Sejm zdecyduję się tę ustawę uchwalić, będzie miała do realizacji kolejne ważne zadanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)