Mówca: Krzysztof Tchórzewski
Data: 2014-02-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam przyjemność zaprezentować stanowisko naszego klubu w sprawie przedstawionego przez prezesa Rady Ministrów dokumentu ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2012 r.˝ wraz ze stanowiskiem komisji w tej sprawie. Nowy ˝Narodowy program bezpieczeństwa ruchu drogowego˝ został przyjęty przez Krajową Radę Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego w czerwcu 2012 r. Ten plan jest bardzo ambitny, nawiązuje do zaleceń Komisji Europejskiej w tym zakresie. Zakłada ograniczenie liczby zabitych, tak aby w 2020 r. ich liczba zmniejszyła się o 50% w stosunku do 2010 r., a liczba osób ciężko rannych o 40%. W związku z tym w naszym kraju w 2020 r. osób, które zginą, nie może być więcej niż 2000, a ciężko rannych więcej niż 6900. Plan jest trudny do realizacji, niemniej jednak życzę nam wszystkim, aby ofiar wypadków było jeszcze mniej niż zakłada ten program. Jest to ważne, bo ważne jest dla nas każde uratowane życie ludzkie, ale także zmniejszymy w ten sposób koszty społeczne wypadków drogowych. Przypomnę informację z posiedzenia Komisji Infrastruktury. Koszty wypadków i katastrof drogowych są policzone przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów zgodnie ze stosowaną ogólnoświatową metodologią. Są to koszty związane z działaniem służb ratunkowych, Policji, sądów. Są to także koszty leczenia, koszty uszkodzeń infrastruktury czy pojazdów, a przede wszystkim są to straty państwa z tytułu niezdolności do pracy, rent dla ofiar i rodzin, zasiłków pogrzebowych itd. W 2011 r. ta kwota wynosiła ponad 20 mld zł. Jeżeli chodzi o koszt jednostkowy, jest on obliczany według takiej metody: jedna ofiara śmiertelna w kosztach społecznych to 1,5 mln zł, a jedna osoba ranna - 250 tys. zł. Z tego punktu widzenia można dostrzec, jak ważna jest sprawa ograniczenia liczby wypadków drogowych. Szczególnie ważna w zakresie poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego jest walka z wypadkami spowodowanymi przez nietrzeźwych kierowców i przechodniów. W 2012 r. w Polsce zginęło na drogach 3571 osób. Tak więc na polskich drogach na 1 mln mieszkańców giną 93 osoby. Za nami, mimo poprawy w tej dziedzinie, co z satysfakcją odnotowujemy, nadal są tylko Rumunia i Litwa. Średnia europejska to 60 osób na 1 mln mieszkańców. W dalszym ciągu blisko 50% ofiar wypadków stanowią niechronieni uczestnicy ruchu drogowego, te proporcje od lat się nie zmieniają, są to piesi, rowerzyści, motorowerzyści i motocykliści. Sytuacja w tym zakresie nie jest stabilna. W 2010 r. było 3900 osób zabitych, w 2011 r. - 4189, a więc nastąpiło znaczne pogorszenie, a potem, w 2012 r., znów poprawa, bo - jak mówiliśmy - było to 3571 osób. Niepokoi nadal duży udział pieszych - 1157 osób, w 2012 r. to blisko 1/3 zabitych, do tego zginęło 300 rowerzystów, 261 motocyklistów oraz 81 motorowerzystów. Wysoki Sejmie! Po analizie tabel załączonych do dokumentu rządowego nie widać nadzwyczajnych skutków nadzwyczajnych ustawowych uprawnień dla pieszych i rowerzystów, które wprowadziliśmy w ostatnich latach. Według kierowców samochodów te uprawnienia, niejako wyróżnienia dla pieszych i rowerzystów, są nadużywane, powodują duże zakłócenia w ruchu samochodowym, szczególnie w zakorkowanych już i bez tego dużych miastach. Wysoki Sejmie! Pragnę podkreślić, że w 2012 r. zauważalna jest wyraźna poprawa w zakresie przestrzegania zakazu przekraczania dopuszczalnych maksymalnych szybkości przejazdu określonymi drogami. Jednak w ostatnich miesiącach mocno nagłośnione medialnie poważne wypadki i katastrofy drogowe spowodowane przez nietrzeźwych kierowców wskazują, że to zagrożenie jest nadal bardzo poważne, a nietrzeźwość zwiększa zagrożenie wypadkiem i zwiększa jego skalę. W 2012 r. w sumie nietrzeźwych uczestniczących w wypadkach było 4381 na ok. 59 tys. osób uczestniczących w wypadkach, a więc tych nietrzeźwych uczestników wypadków było 7,5%. Biorąc pod uwagę skalę zagrożenia związaną z osobami nietrzeźwymi na drogach publicznych, liczby te nadal są bardzo niepokojące. Według Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość na te kwestie powinna zwrócić szczególną uwagę Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. W tej szczególnie ważnej sprawie winien zostać opracowany osobny program przeciwdziałania wsiadaniu nietrzeźwych osób za kierownicę. Uważamy, że za jazdę pod wpływem alkoholu powinny być stosowane znacznie surowsze kary niż obecnie, włącznie z karami dla osób jadących z nietrzeźwymi kierowcami. Niemniej muszą się także odbyć duże akcje medialne, aby wykształcić świadomość zagrożenia i winy osoby trzeźwej czy będącej w towarzystwie. Większość Polaków nie tylko nie przeszkadza pijanemu we wsiadaniu do samochodu, ale wsiada z nim i razem z nim jedzie. Należy przeprowadzić szeroko zakrojone działania, aby te przyzwyczajenia zmienić, aby Polacy odeszli od tolerancji takich postaw. Dziękuję bardzo. (Oklaski)