Mówca: Edukacji Narodowej Anna Zalewska
Data: 2016-11-29 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ponieważ rzeczywiście wystąpienia klubów były bardzo emocjonujące, ja dalej apeluję o rozmawianie o Prawie oświatowym, o tym, co trzeba w systemie edukacji zmienić. Pozwoli pani, że rzeczywiście będę próbowała wyjaśniać już te wątpliwości, które padały tutaj z mównicy sejmowej. Być może w związku z tym pewne pytania nie będą się powtarzać, choć oczywiście posłowie mają tutaj wolność. Kilka bardzo krótkich uwag, proszę państwa, bo muszę dementować na bieżąco. Były pytania dotyczące opinii rektorów, była mowa o tym, że 26 na 37 powiedziało, że absolwenci liceum ogólnokształcącego są nieprzygotowani do studiowania. Tak, to jest raport Najwyższej Izby Kontroli. Uważam Najwyższą Izbę Kontroli za naprawdę rzetelnego audytora systemu edukacji. Jednocześnie przypominam, że było drugie wystąpienie jakby usprawiedliwiające, dlaczego tak się dzieje, że rzeczywiście każdy może dostać się na studia, że na historię może dostać się nawet ten, kto historii nie zdawał na maturze. W związku z tym odpowiadam, że tym większa odpowiedzialność za system 13-letni, który budujemy, za to, żeby rzeczywiście ta jakość kształcenia była na najwyższym poziomie. Były odwołania do badaczy. Wszyscy ci badacze, którzy się wypowiadają, jeżeli ktoś właściwie czyta ich komentarze, ich wystąpienia, absolutnie zgadzają się z jednym: nie ma dobrze zorganizowanych liceów ogólnokształcących, nie ma szkół branżowych. Powtarzają to na każdym kroku, podkreślają, że w Polsce jest bardzo niebezpieczny i nietypowy dla żadnego kraju rynek korepetycji. Jeżeli chodzi o Częstochowę, to tutaj są posłowie, którzy byli na spotkaniu w Częstochowie. Pana prezydenta nie było na tym spotkaniu, był wiceprezydent... (Poseł Krystyna Szumilas: Ja mówiłam o wiceprezydencie.) ...który próbował dyskwalifikować dane, którymi posługiwaliśmy się, pokazując przekształcenie w Częstochowie. Natomiast ja bardzo prosiłam pana prezydenta, żeby zweryfikował te dane, dlatego że jego dyrektorzy do systemu informacji oświatowej dostarczają te dane. W związku z tym gdzieś tam w tych szkołach czy w urzędzie rzeczywiście jest jakiś kłopot, a to jest duży kłopot, bo jak państwo wiedzą, samorządy, które są kontrolowane przez urzędy kontroli skarbowej, później muszą oddawać część subwencji oświatowej. Padło tutaj oczywiście takie stwierdzenie, że nie byłam na manifestacji. Po pierwsze, nie zostałam zaproszona. Gdyby była taka okazja czy taka możliwość, że miałabym przyjąć delegację, to z najwyższym szacunkiem i uznaniem. Przypominam, że dzień wcześniej rozmawiałam w zespole na temat konkretnych rozwiązań dotyczących statusu zawodowego nauczyciela, wynagrodzenia, tego, co trzeba zmienić w Karcie Nauczyciela, również na temat podwyżek. Podzieliliśmy się na zespoły, pracujemy. Związek Nauczycielstwa Polskiego również przybył. Przypominam, że większość trosk związkowców, przede wszystkim ˝Solidarności˝, i forum związków wybrzmiała w przepisach Prawa oświatowego. Dalej budujemy system odpowiedzialności również za satysfakcję nauczyciela. Padło też takie sformułowanie, że były budowane gimnazja. Były budowane różnego rodzaju placówki oświatowe, nie tylko gimnazja, ale proszę powiedzieć, jak spojrzycie w oczy mieszkańcom wsi, którzy budowali szkoły wiejskie własnymi rękami, a za państwa kadencji kilka tysięcy tych szkół zostało zlikwidowanych. (Oklaski) Jednocześnie chcę dementować na bieżąco. Rodzice zresztą są drażnieni przez polityków, którzy mają dostęp do pełnej informacji. Dyrektorzy mają dostęp do pełnej informacji, nauczyciele mają dostęp do pełnej informacji, są nie tylko informatory. Przypominam, że w sierpniu uprzedzałam te wszystkie zdarzenia, żeby absolutnie nikt nie był zaskoczony, więc muszę te kwestie dementować. Podręczniki, proszę państwa, podstawy programowe będą gotowe. Podstawy programowe ani podręczniki nie będą tymczasowe. Powtarzam to za każdym razem i będę to robiła systematycznie po to, żeby rzeczywiście nie udało się państwu wmówić obywatelom, że rzeczywistość wygląda inaczej. Jeżeli chodzi o blokowanie systemu - tutaj do pana posła z klubu Kukiz - to rzeczywiście tak jest. To wynika z dwóch kwestii. Po pierwsze, z niżu demograficznego. Musimy zadbać o nauczycieli, którzy są w systemie, dlatego mówię o bardzo poważnym doskonaleniu zawodowym i tym dorocznym kształceniu, ale trzeba zbudować system, który zapewni finansowanie tego doskonalenia, a jednocześnie zwiąże się nie z przypadkowymi firmami, którym zależy na podpisie po to, żeby rozliczyć projekt, a nie na tym, żeby rzetelnie uczyć polskiego nauczyciela. A jednocześnie jest jeszcze druga kwestia i o tym właśnie rozmawiamy w zespole z samorządowcami. Nie wiem, czy państwo zauważyli, że samorządowcy mieli duży kłopot, jeżeli chodzi o rozliczanie dotacji z niepublicznymi placówkami. Nie potrafili się z państwem dogadać przez 8 lat. Zrobiliśmy to w ciągu 3 miesięcy. Wtedy nikt nie dyskutował, że jest to tempo błyskawiczne. Mają wszystkie narzędzia do tego, żeby dyscyplinować i odpowiadać za środki publiczne. I jest ten kłopot blokujący młodym dostęp do systemu, związany z tzw. średnią na poszczególnych stopniach awansu zawodowego. I też rozmawiamy na ten temat, za moment uwalniamy samorządy od tejże średniej, oczywiście po inwentaryzacji subwencji. Tu musi być zgoda związków zawodowych, wstępna już jest. Mamy nadzieję, że w ten sposób odblokujemy młodym wejście do systemu. Mówicie państwo, że to jest nierealistyczny termin, że powinniśmy to zacząć np. za 3 lata. To powiedzcie rodzicom uczniów, którzy czekają na 4-letnie liceum, że dopiero za 8 lat będzie matura, która będzie konsumowała 4-letnie liceum. Powiedzcie pracodawcom, że za 5-6 lat zaczynamy budowę szkoły branżowej. (Poseł Rafał Grupiński: Opowieści głodnej treści.) Myślę, że powinniśmy być odpowiedzialni. Jeszcze raz podkreślam, proszę państwa, również zwracam się do posłów, którzy będą zadawać pytania, do tych, którzy występowali w imieniu klubów. Nieprawdą jest, że wszystko wydarzy się w 2017 r. W 2017 r. rozpoczynamy 5-letnie powolne, ewolucyjne dostosowywanie systemu. W dodatku w związku z reformą, co jest policzone, macie to państwo w uzasadnieniu projektu ustawy, nie będzie zwolnień nauczycieli. Pokazujemy, że będzie co najmniej 5 tys. nowych etatów. Potrafimy liczyć, udowodniliśmy to, kiedy mówiłam o tym, że w związku z reformą sześciolatka nie będzie zwolnień nauczycieli. (Poseł Urszula Augustyn: A ci, co już są zwolnieni?) Mamy najnowsze dane z systemu informacji oświatowej, gdzie jest większa liczba etatów. To są dane, które spływają z konkretnych szkół, od konkretnych dyrektorów. Jeżeli chodzi o ocenę nauczyciela - była tutaj też podnoszona taka kwestia - tak, to jest cała kompleksowa dyskusja. Mam nadzieję, że wspólnie ze związkami zawodowymi i z samorządami uda nam się spojrzeć kompleksowo na wszystko, co jest związane z nauczycielem, żeby naprawdę o niego zadbać. Pani poseł Lubnauer podkreśla, że trzeba dbać o dziecko. Tak, w związku z tym nie wolno mieszać dziecka do dyskusji politycznej. Dziecko nie powinno zauważyć reformy, to absolutnie nasza wspólna sprawa dla jego dobra. (Poseł Małgorzata Chmiel: Jak dziecko ma nie zauważyć reformy?) Ono ma czuć się bezpiecznie w szkole i mam nadzieję, że żaden z polityków, który tutaj zabierał głos, nie zaburza rytmu pracy szkoły. Przypominam też art. 56 ustawy o systemie oświaty, myślę, że państwo posłowie wiedzą, jak on brzmi. Jeżeli chodzi o liczbę, różnicę między liczbą szkół podstawowych, ona jest oczywista. Przypominam państwu, że w gimnazjach nastąpiła maksymalna kumulacja w ramach absolutnej oszczędności subwencji oświatowej. Zresztą twórcy założeń czy programu mówiący o gimnazjum zakładali, że powstanie 5 tys. gimnazjów, powstało i tak więcej - ponad 7 tys. Przypominam, że większość jest w zespołach. Jednocześnie debaty, pani poseł, odbywały się na absolutnie różne tematy. Pani była pewnie na jednej czy na dwóch, za co jestem bardzo wdzięczna, bardzo się cieszę, że pani zaszczyciła nas swoją obecnością. Każdy temat wybrzmiał. Odpowiadaliśmy na pytania, byliśmy w kilkuset miejscach. W samorządach posłowie Prawa i Sprawiedliwości również uczestniczyli w tych debatach, rzeczywiście byli z samorządowcami, rzeczywiście zadawali te pytania później w ministerstwie edukacji i nie tylko, w komisjach. (Poseł Sławomir Nitras: Dobrze, starczy tego.) Przypominam zresztą, że debaty odbyły się już kilkakrotnie, zanim dyskutowaliśmy o projekcie poselskim, o Prawie oświatowym. Po tym, jak ogłosiłam założenia, jak pierwszy raz publicznie zostały ogłoszone założenia do reformy, pan przewodniczący komisji edukacji mnie zaprosił, rzeczywiście wielokrotnie dyskutowaliśmy na ten temat, przedstawialiśmy harmonogram wdrażania. W związku z tym dla nich to absolutnie nie jest zaskoczenie. I rzeczywiście pani poseł powtarza tutaj, że my gdziekolwiek... To na pewno nie ministerstwo edukacji dyskutuje na temat tego, gdzie jest większa agresja. Nigdy nie użyłam takiego argumentu. (Poseł Elżbieta Gapińska: Jak to nie?) Natomiast w najnowszych badaniach, o których już była tutaj mowa - nie czas, żeby analizować całość tychże badań - wynika jednoznacznie, że dziecko czuje się bezpiecznie w szkole podstawowej. Jeżeli mówimy o klasach dwujęzycznych, bo to jest nieustająca troska posła Protasiewicza, który chce, żeby jego syn - przepraszam, jego syna, ale on jakby używa publicznie swoich prywatnych spraw - jak zadeklarował jego syn, jego syn nie chce być w określonej szkole, pan poseł i owszem. Ale chcę pana posła uspokoić, bo i pan, i pana syn będziecie usatysfakcjonowani, dlatego że dwujęzyczność zostaje. (Poseł Rafał Grupiński: Lepiej nie uspokajać, pani minister.) I żeby było jasne, proszę państwa, pan poseł wspomina tutaj o rozmowach z Wrocławiem. Ja rzeczywiście jestem w stałym kontakcie, liczymy te pieniądze, m.in. są to pieniądze na place zabaw, które przez 8 lat były skrupulatnie budowane - uwaga - za 150 tys. zł. Plac zabaw można wybudować za 30 tys. (Poseł Agnieszka Pomaska: Gdzie pani żyje?) I teraz, proszę państwa, podnoszona kwestia podwojonego rocznika. Ja tylko spytam państwa i proszę o uczciwą i rzetelną odpowiedź: Gdzie państwo byli, kiedy budowało się podwojony rocznik w klasie I i w klasie II? Mamy taki podwójny rocznik. (Poseł Krystyna Szumilas: Na 2 lata, właściwie na 3.) I te podwojone roczniki, proszę państwa, rzeczywiście są czy były dramatem dla dzieci, bo tam dziecko 5-letnie spotkało się z dzieckiem 7-letnim. (Poseł Sławomir Nitras: A teraz jak będzie?) (Poseł Agnieszka Pomaska: A teraz 6-letnie z 15-letnim.) Jeżeli chodzi o odpowiedź, proszę państwa, czy wystąpienie przedstawiciela PSL - 6 tys. szkół do likwidacji. To nieprawda. W szkołach podstawowych nie zmieni się nic z mocy ustawy, bo dyskutujmy o zapisach ustawowych, a nie o odczuciach i emocjach. We wszystkich szkołach podstawowych nie zmieni się nic z mocy ustawy. (Poseł Krystyna Szumilas: Co się stanie?) Dyrektorzy i nauczyciele szkół podstawowych 6-letnich stają się nauczycielami i dyrektorami szkół podstawowych 8-letnich. W wypadku gimnazjum i szkoły podstawowej w zespole zmieni się szyld, dyrektor, nauczyciele z mocy ustawy zostają. Do 31 marca trzeba będzie podjąć jedną uchwałę, która będzie początkiem przygotowywania samodzielnych budynków, 2080 budynków dla jednozmianowej szkoły podstawowej. Będzie na to czas, jeżeli zapadnie taka decyzja samorządów, a one troszczą się o nauczycieli i dyrektorów. Zostanie ten sam dyrektor, wszyscy nauczyciele. W związku z tym nie ma możliwości, żeby cokolwiek zostało zlikwidowane. W dodatku chcę powiedzieć, przypomnieć, bo pan podnosił tutaj kwestię zmiany zdania, mówił pan o tym, że iluś posłów głosowało za gimnazjum w 1998 r., że gimnazjum Handkego po prostu już nie ma, ta reforma nie została zrealizowana. (Poseł Elżbieta Gapińska: Jak to nie? On tak nie uważa.) Jednocześnie chcę przypomnieć, że 25 lub 29 listopada 1998 r., mogę się mylić, premier Buzek pisał do marszałka Sejmu prośbę o bardzo pilne nadanie biegu ustawie wprowadzającej gimnazja, które były wprowadzone we wrześniu następnego roku, gdzie nie było mowy o tym, że zabezpieczone są jakiekolwiek pieniądze, nie było samodzielnych budynków. (Poseł Agnieszka Pomaska: A to jest?) (Głos z sali: Trzeba uczyć się na błędach.) W przypadku prezentowanej reformy, nowego Prawa oświatowego w uzasadnieniu i w OSR są policzone wszystkie pieniądze. Rozumiem troskę o trzylatków, ale w związku z elastycznością ustawową już w tej chwili 70% trzylatków jest w przedszkolu. (Poseł Krystyna Szumilas: Jest ich mniej niż w ubiegłym roku.) Jeszcze raz przypominam, że niepubliczne placówki są gotowe do natychmiastowej reakcji. Jeżeli w jakiejkolwiek gminie wystąpi taki problem, uruchamiają placówki przedszkolne. Są tym bardzo zainteresowane, bo po pierwsze, są do tego przygotowane, są fachowe, a po drugie, przypominam, że tak są liczone pieniądze, że mają okazję nie pobierać czesnego. Są zapisy debat, są wnioski z debat, łącznie z nagraniami, bo rzeczywiście były one rejestrowane. Proszę państwa, kiedy mówimy o tym, że szkoła podstawowa i gimnazjum łączą się, żeby stać się szkołą podstawową z oddziałami gimnazjalnymi, jeżeli chodzi o dyrektorów i tę troskę, którą podnosił poseł, to ta sytuacja ma miejsce wyłącznie do momentu wygaszenia gimnazjum. Rzeczywiście później muszą odbywać się konkursy, w dodatku rzeczywiście będą się odbywać co 5 lat, nie będzie możliwości powierzenia. Dziękuję. (Oklaski)