Mówca: Janusz Cichoń
Data: 2022-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Pan prezes już na molo, a ja chcę wnieść kilka uwag do wykonania założeń polityki pieniężnej. (Oklaski) Spójrzmy na ustawę o NBP. W art. 3 czytamy: Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen, przy jednoczesnym wspieraniu polityki gospodarczej rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu NBP. To jest dość istotne zastrzeżenie. Mam na myśli wspieranie polityki rządu, o ile nie ogranicza to podstawowego celu, czyli utrzymania stabilności cen, utrzymania cen w ryzach. (Poseł Izabela Leszczyna: No właśnie.) Od wielu lat te ryzy wynoszą 2,5% plus minus 1%. Plan, prognoza na 2021 r., na etapie przygotowania założeń polityki pieniężnej, średnioroczna inflacja - 1,5%. Wykonanie - 5,1%, czyli dwa razy więcej niż cel inflacyjny i ponad trzy razy więcej, niż wynosił plan. To jest kompromitacja. (Oklaski) To jest kompromitacja prezesa i całej Rady Polityki Pieniężnej. Rada Polityki Pieniężnej w procesie decyzyjnym i komunikacji z otoczeniem niezasadnie bagatelizowała zagrożenia inflacyjne, co sprzyjało wzrostowi oczekiwań inflacyjnych i nakręcaniu spirali cenowo-płacowej, a w konsekwencji negatywnie wpłynęło na stabilność cen. To jest konkluzja opinii NIK, z którą trudno się nie zgodzić. Ale przyjrzyjmy się bliżej tym decyzjom i komunikacji, popatrzmy. Mocny komunikat jeszcze z 2020 r.: dalsze obniżanie stóp procentowych jest możliwe. Taki jest komunikat, a jednocześnie oburzenie, bo jest narastająca presja na aprecjację złotego. I to jest przestrzeń dla zdecydowanych interwencji banku centralnego. Efekt tych zdecydowanych zapowiedzi to jest zysk NBP. Chwalił się pan prezes przed chwilą: ponad 10 mld zł trafiło do budżetu. I to jest to wsparcie polityki rządu, tyle że napędzające inflację jednocześnie, bo to impuls inflacyjny, osłabianie złotego i jednocześnie tak naprawdę rozdygotanie tego kursu. (Oklaski) W styczniu pan prezes mówi: od dłuższego czasu nie rozumiem, skąd takie zaniepokojenie obserwatorów rzekomą groźbą wybuchu inflacji. To jest w jakiejś mierze odpowiedź na naszą krytykę. Przy okazji budżetu na rok 2021 pokazywaliśmy rosnące obciążenia podatkowe, nowe podatki, podatek od sprzedaży detalicznej, podatek cukrowy, podatek od małpek, opłata deszczowa, opłata mocowa, opodatkowanie CIT-em spółek komandytowych. I to nie jest wszystko. A do tego rosnące wydatki poza budżetem państwa, bez żadnej kontroli, i NBP dokłada swoje do pieca, czyli dodruk pieniądza na gigantyczną skalę, i zachęca do wydatków. Jeszcze w kwietniu 2021 r. słyszymy, że inflacja jest dlatego, że jest tak dobrze. A jeszcze w marcu była mowa o tym, że możliwe jest dalsze obniżanie stóp procentowych. W czerwcu przy inflacji na poziomie 4,4% pan prezes mówi: prawdopodobnie mamy szczyt inflacji za sobą. Podwyżka stóp byłaby nierozsądna, byłaby szkolnym błędem - jeszcze we wrześniu. W październiku po pierwszej podwyżce na pytanie, czy w obecnych warunkach warto brać kredyt mieszkaniowy, odpowiedział, że nie ma powodu, żeby się przestraszyć i nie brać kredytu. W listopadzie mówił o lekko podwyższonej inflacji. W grudniu skasował niezłą wypłatę, a pan prezydent Duda powiedział: prezes Adam Glapiński dobrze się sprawdził na swoim stanowisku. Takie oświadczenie wydał pan prezydent. My nie zgadzamy się z tym poglądem, bo za wzrost inflacji w Polsce w dużej mierze ponosi odpowiedzialność właśnie NBP. (Oklaski) Nie wykorzystał w pełni posiadanych instrumentów, spóźnił się z reakcją, jeśli chodzi o stopy procentowe. Mimo rosnącej inflacji kontynuował dodruk pieniądza. Zupełnie niezrozumiała jest kontynuacja tego dodruku już po pierwszej podwyżce. Jeszcze w październiku i w listopadzie skupował obligacje. Spóźniona, zbyt ostrożna decyzja w sprawie podniesienia stopy rezerwy obowiązkowej, szkolne błędy w zakresie komunikacji. Mogę zadedykować panu prezesowi moją ulubioną maksymę: jeśli mijasz się z prawdą, to się jej przynajmniej ukłoń, panie prezesie. (Oklaski) Obawiam się jednak, że jak pan prezes zastosuje się do tej maksymy, to będzie miał kłopot, bo się może już nie wyprostować.