Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2017-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W ostatnich latach nie ma w Polsce województwa, w którym nie miałyby miejsca zjawiska związane z nielegalnymi wysypiskami śmieci, podpaleniami śmieci czy z ich porzuceniem. Ostatnie głośne wydarzenia w Małopolsce związane z podpaleniem przestępczo składowanych śmieci w bliskim sąsiedztwie domostw oraz zakładu pracy to tylko wierzchołek góry lodowej. Tak zwana ustawa śmieciowa z 2012 r. wprowadziła szereg zmian, które miały, zgodnie z założeniami, poprawić sposób gospodarowania śmieciami w Polsce, a doprowadziły do stanu, o którym w wielu przypadkach można mówić jako o stanie klęski ekologicznej. Podpalone śmieci w Kluczach, które stały się bezpośrednim zagrożeniem dla życia i zdrowia mieszkańców oraz dla środowiska naturalnego, są jasnym przykładem, że prawo jest źle skonstruowane. Takich sytuacji mamy bardzo wiele. Tylko ostatnio podobne wydarzenia miały miejsce w miejscowościach: Klucze, Strzyżów, Niegosławice, Bytom, Gorlice, Skawina, Gliwice, Poznań, Kłopotów, Radom czy Jastrzębia. Nielegalne składowiska albo te, które w jawny sposób łamią warunki wydanych decyzji, to plaga wielu samorządów. Bezpośrednio stwarzają zagrożenie dla życia człowieka i dla środowiska. Rozwiązania prawne, m.in. likwidacja raportów oddziaływania na środowisko w przypadku decyzji dotyczącej składowania odpadów segregowanych, a także brak jakichkolwiek regularnych form nadzoru nad międzynarodowym handlem śmieciami oraz brak zabezpieczeń finansowych przed negatywnymi skutkami prowadzenia działalności gospodarczej w tym zakresie spowodowały, że Polska po prostu tonie w śmieciach. Miało być ekologicznie, a dzikie wysypiska, na których wzbogacają się przestępcy, niszczą środowisko i zdrowie obywateli. Proceder kwitnie od lat. Przedsiębiorstwa, które miały zająć się segregowaniem i recyklingiem, odbierają bez żadnej kontroli wszelkie odpady i porzucają je na terenach, które najczęściej są poprzemysłowe. Przedsiębiorstwa te prowadzą swoją działalność bezkarnie, pozyskując nierzadko środki od firm z innych krajów. Przywożą śmieci i czerpią zyski. Jeśli sprawa robi się głośna, medialna, to zwijają swoją działalność, najczęściej porzucając śmieci lub zwyczajnie je podpalając. Oczywiście zyski idą do kieszeni przestępców, a sprzątanie odbywa się na koszt samorządu lub Skarbu Państwa. To nie są incydenty, to naprawdę już plaga. Czy ministerstwo prowadzi zestawienie, jakie koszty Skarb Państwa czy samorządy ponoszą, jeżeli chodzi o sprzątanie po tych nieuczciwych przedsiębiorstwach? Oczywiście przepisy prawa obligują przedsiębiorców do tego, aby sami sprzątali to, czym nabałaganili, ale niestety bardzo często zwijają oni swoją działalność i tak naprawdę to my, podatnicy, bo tu nie ma znaczenia, czy płaci starostwo, czy płaci samorząd województwa, czy płaci Skarb Państwa, płacimy za sprzątanie tych wszystkich śmieci, które stały się przyczyną tego, że inne firmy właściwie się wzbogaciły. Ustawa wymaga natychmiastowych zmian, jednak prace trwają już 2 lata. W wyniku przeciągających się prac płoną kolejne śmietniska, płacimy za kolejne przestępstwa. Chociaż samorządowcy apelują i proszą, to wszelkie odpowiedzi prowadzą do tego, że przepisy prawa nie pozwalają odmówić takiego zezwolenia. Firma, która narozrabiała w jednej gminie, zaraz może otrzymać pozwolenie w drugiej gminie, bo nie ma takiej możliwości, żeby jej zakazać. W całej Polsce prowadzone są oczywiście postępowania karne, które trwają latami i często są umarzane. Czy pan minister ma wiedzę, ile takich postępowań jest prowadzonych i z jakim sukcesem się kończą? Koszty tej wadliwej ustawy, panie ministrze, mogą być zdecydowanie większe, niż koszty wyrządzone przez kornika drukarza, jeżeli chodzi o to, co nałoży nam za to Unia Europejska. Czy minister zamierza podjąć prace legislacyjne mające na celu wprowadzenie obowiązku ustanowienia zabezpieczenia finansowego przed uzyskaniem zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów, aby uskutecznić zasadę polskiego prawa ochrony środowiska, która mówi, że zanieczyszczający płaci? Czy minister rozważa również wyposażenie Inspekcji Ochrony Środowiska w dodatkowe elementy kontrolne, dzięki którym miałaby ona np. możliwość podjęcia czynności kontrolnych bez uprzedniego zawiadamiania o kontroli? Dlaczego w przypadku prowadzenia działalności polegającej na składowaniu nie ma obligatoryjnego wymogu w postaci przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko? Panie Ministrze! Te incydenty się powtarzają. Naprawdę kosztują nas bardzo wiele, i to nie tylko finansowo, ale przede wszystkim kosztują zdrowie, bardzo często zagrażają naszemu środowisku. Czy rzeczywiście prace nad poprawieniem tej ustawy, która naprawdę ma tyle luk, że mafia śmieciowa spokojnie sobie funkcjonuje - nie boję się użyć tych słów: mafia śmieciowa w Polsce - i czerpie zyski z tego tytułu, rzeczywiście muszą tak długo trwać? Czy nie można wprowadzić zapisów, o które od lat apelują samorządowcy, a przede wszystkim nasi obywatele? Dziękuję. (Oklaski)