Mówca: Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz
Data: 2013-03-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Wielce Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Wysoka Izbo! Dziękuję za tę dzisiejszą debatę, za możliwość przedstawienia tego, co robi Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz cały rząd w zakresie walki z ubóstwem, z wykluczeniem społecznym, w zakresie integracji społecznej. Zacznę w tej 10-minutowej wypowiedzi od odpowiedzi na państwa pytania, których było bardzo wiele. Oczywiście, przychylam się do wniosku pani poseł, pani profesor Hrynkiewicz, o przekazanie bardzo precyzyjnych odpowiedzi na każde z pytań na piśmie. Tak uczynimy. Zacznę od rynku pracy. W swoim wstępie, w swoim wprowadzeniu mówiłem o wzroście wydatków na aktywne formy walki z bezrobociem. To są staże, szkolenia, dofinansowanie, jeśli chodzi o własną działalność gospodarczą, subsydiowane miejsca pracy przez doposażenie stanowisk pracy - to kierujemy bezpośrednio do pracodawców. Mówiłem o zwiększeniu wydatków na ten cel i szybszym transferze środków do powiatowych urzędów pracy, które są podstawowym elementem, jeśli chodzi o funkcjonowanie państwowych służb zatrudnienia w zakresie wsparcia osób bezrobotnych. Drodzy państwo, jak dobrze wiecie, w resorcie pracy powstały założenia - 14 lutego trafiły one do konsultacji społecznych - dotyczące reformy funkcjonowania urzędów pracy, jak również zakresu wsparcia, jaki mogą one przekazywać. Dotykamy też tutaj tematu integracji społecznej, ponieważ chcemy w jeszcze silniejszy sposób powiązać powiatowy urząd pracy z ośrodkiem pomocy społecznej, żeby tę grupę osób długotrwale bezrobotnych, często wykluczonych z rynku pracy, jeszcze mocniej niż obecnie aktywizować. Ta informacja jest konieczna, wymiana informacji pomiędzy tymi jednostkami, żeby osobom, które straciły kontakt z pracą, czasem na wiele lat, jeszcze lepiej pomóc. Myślę, że niedługo te projekty ustaw będą przedmiotem obrad Wysokiej Izby i wtedy też będziemy wypracowywać najlepsze rozwiązania, jeśli chodzi o możliwość walki z wykluczeniem społecznym w tym obszarze. Padły pytania o osoby młode i wsparcie dla tej grupy wiekowej. Szanowni państwo, nawet z racji odpowiedzialności pokoleniowej, mojej odpowiedzialności wobec mojego pokolenia priorytetem dla mnie jest właśnie wsparcie osób młodych. Zaproponowaliśmy od 2012 r. rozszerzenie definicji osoby młodej na rynku pracy. Wszystkie statystyki unijne, wsparcie unijne, które jest proponowane, kierowane jest do osób w wieku do 25. roku życia. To ci, którzy traktowani są jako osoby młode. Ja uważam, że później wchodzimy na rynek pracy. Nie jesteśmy na nim zakorzenieni w pierwszym etapie i potrzebujemy tego wsparcia do 30. roku życia. Tak też formułujemy programy specjalne, które w tym roku ponownie zostały uruchomione z rezerwy ministra pracy na rzecz wsparcia osób młodych do 30. roku życia. Te nowe pomysły, jakie mamy, to też wspieranie studentów ostatniego roku studiów. Zanim jeszcze taki student zakończy proces edukacji, a ma już koncepcję na przykład na rozwój własnego biznesu, pisze własny biznesplan i chce otworzyć własną działalność gospodarczą, to wtedy już powinien być nawiązany kontakt z powiatowym urzędem pracy. Protektorat, ochrona i wsparcie merytoryczne ze strony profesorów uczelni, aby ta młoda osoba sformułowała swoje założenia, określiła swoje przyszłe miejsce pracy, ale i wsparcie ze strony państwa. Naprawdę, szanowni państwo, akurat jeśli chodzi o te obszary, osoby młode do 30. roku życia, osoby dojrzałe powyżej 50. roku życia, to są to obszary szczególnego wsparcia w ramach Funduszu Pracy. Co jeszcze jest ważne? Podczas ostatniego szczytu unijnego, podczas negocjacji w Brukseli udało się i na ostatnim etapie Polska otrzymała dodatkowe 200 mln euro właśnie na młode osoby z regionów, gdzie bezrobocie przekracza poziom 25%. Wracam do tej statystyki mówiącej o osobach do 25. roku życia, bo na to te pieniądze będą tam przysługiwać, chodzi o bezrobocie wśród młodzieży. Uważam, że w Polsce powinny to być powiaty, bo regiony są zbyt różnicowane pod tym względem. Czasem wynik całościowy regionu może być niższy niż 25%, ale będą powiaty, gdzie ten wynik będzie dużo wyższy. Będę proponował, żeby te pieniądze tak wykorzystać. Przechodząc do tematu dożywiania, bo o tym też bardzo dużo mówiono. Część z państwa powoływała się na raport, który ostatnio został opublikowany. Zachęcam do rzetelnej weryfikacji tego raportu. Kto tam był badany? Czy były tam badane rodziny, dzieci, które chodzą do szkoły? Badania przeprowadzono wśród pracowników pomocy społecznej i nauczycieli. Spójrzcie państwo na metodologię. Czy 800 przebadanych osób to wystarczająca liczba, by postawić tak radykalne stwierdzenia i wyciągnąć tak radykalne wnioski, czy może 67% przebadanych nauczycieli, którzy pracowali na wsi? Bo tak właśnie zaproponowano, żeby przebadano nauczycieli pracujących na wsi. Czy tyle osób w Polsce mieszka na wsi? Warto pochylić się nad metodologią tego badania. Jeżeli chodzi o ostateczny wniosek, że niedożywienie jest większe w województwie dolnośląskim niż podkarpackim, to przed chwilą jeden z panów posłów mówił, że właśnie województwo podkarpackie jest najbardziej zagrożone wykluczeniem społecznym. A ten raport pokazuje, że tam jest dużo mniejszy stopień niedożywienia, więc gdzieś tutaj są błędy w sformułowanych wnioskach. W ramach pieniędzy publicznych, pieniędzy budżetowych, pieniędzy unijnych i pieniędzy gminnych wydajemy 1100 mln zł na dożywianie. Część idzie w ramach wieloletniego programu dożywiania, kontynuowanego od lat, i w ministerstwie trwają też prace, żeby przedłużyć na kolejne lata funkcjonowanie tego programu dotyczącego wsparcia gmin, jeżeli chodzi o ich zadanie własne. Teraz to jest 550 mln. Od roku 2008 nie było dzieci, uczniów lub osób dorosłych, które spełniały określone ustawą podwyższone kryterium, bo tutaj obowiązuje kryterium 150% kryterium pomocy społecznej, a nie równe 100% kryterium. Nie było takich osób, które by spełniały to kryterium uprawniające do bezpłatnej pomocy, a które nie byłyby objęte programem dożywiania ze względu na brak środków z budżetu państwa. Od 2008 r. nie było takiej sytuacji. Były pytania o to, czy minister pracy ma wpływ na funkcjonowanie stołówek w szkołach, czy tam jest catering, czy tam są prowadzone własne stołówki. Nie ma wpływu, to jest zadanie gmin i one decydują. Są dobre przykłady, jeżeli mówimy o walce z wykluczeniem społecznym, tworzenia spółdzielni socjalnych, które przejmują aktywność w tym względzie i realizują zadania związane z wyżywieniem dzieci i młodzieży. Zmniejsza się, sześciokrotnie zmniejszyła się liczba uczniów wymagających dożywiania, a nieobjętych programem z powodu niechęci do korzystania z tej formy pomocy. W 2006 r. takich uczniów było 11 tys., w tym 6 tys. na wsi. W 2011 r. było 2 tys. uczniów, w tym 1 tys. na wsi. W 2011 r. pomocą w ramach programu rządowego zostało objęte łącznie 2 mln osób. Do tego dochodzą działania Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Agencji Rynku Rolnego, która przekazuje organizacjom, bankom żywności produkty żywnościowe na kwotę 280 mln zł. Ten program będzie kontynuowany w przyszłej perspektywie. O tym też rozmawialiśmy z panem ministrem Kalembą - w tym zakresie to wsparcie będzie kontynuowane. Jeśli chodzi o sytuację na wsi - i też tutaj padały pytania odnośnie do szczytu unijnego - pozwólcie, szanowni państwo, że się do tego też odniosę. Budżet wynegocjowany w obszarze rolnictwa dla Polski - rozpoczął to pan minister Marek Sawicki, później pan premier na szczycie w Brukseli z ministrem Kalembą dopełnili - pokazuje, że na polskie rolnictwo pójdzie najwięcej pieniędzy spośród wszystkich krajów, a zachowanie elastyczności pomiędzy różnymi portfelami, które istnieją, pomiędzy różnymi filarami wsparcia, po pierwsze, umożliwi wypłatę dopłat na godnym poziomie, po drugie, umożliwi też modernizację wsi. O tym też bardzo proszę pamiętać. Dziękuję jeszcze raz za tę merytoryczną i rzeczową debatę, na pozostałe pytania odpowiemy na piśmie. Dziękuję bardzo, panie marszałku. (Oklaski)