Mówca: Jacek Czerniak
Data: 2012-04-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej dotyczące informacji o realizacji działań wynikających z ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ w 2010 r. Rok, który był przedstawiony w informacji, był ostatnim rokiem realizacji ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii na lata 2006-2010˝. Celem głównym programu było ograniczenie używania narkotyków i związanych z tym problemów społecznych i zdrowotnych. Realizacja tego celu głównego przebiegała w pięciu wspomnianych już obszarach. Pierwszy obszar to profilaktyka, drugi - leczenie, rehabilitacja, ograniczenie szkód zdrowotnych i reintegracja społeczna, trzeci - ograniczenie podaży, współpraca międzynarodowa jako czwarty obszar i piąty - badanie i monitoring. Program był zintegrowany ze strategią antynarkotykową i planem działania Unii Europejskiej. Jak przebiegała realizacji profilaktyki w tym zakresie? Realizacja krajowego programu przez resorty i podmioty właściwe do podejmowania określonych działań w zakresie profilaktyki narkomanii przebiegała w kilku kierunkach. Otóż pierwszy kierunek to zwiększenie zaangażowania administracji rządowej w przeciwdziałanie narkomanii oraz wspieranie rozwoju polityki przeciwdziałania narkomanii. W omawianym roku 2010 przeprowadzono liczne szkolenia w zakresie problematyki ograniczania popytu na narkotyki oraz tworzenia lokalnych strategii profilaktycznych dla przedstawicieli samorządów, resortu oświaty, Policji, Służby Więziennej i Żandarmerii Wojskowej. Warto nadmienić, że minister edukacji narodowej zwróciła się z apelem do dyrektorów szkół i placówek o włączenie do profilaktyki uzależnień treści dotyczących zagrożeń związanych z zażywaniem dopalaczy. Przygotowano w tym zakresie materiały informacyjne dla dyrektorów szkół, kadry pedagogicznej, rodziców, uczniów oraz organów prowadzących pod nazwą ˝Profilaktyka używania nowych narkotyków, tzw. dopalaczy, przez młodzież˝. W tym zakresie również Ministerstwo Sprawiedliwości opracowało projekt zmiany ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz innych ustaw dotyczący zmiany oddziaływania na osoby używające środków odurzających z represyjnego na leczniczo-terapeutyczny. W tym roku kontynuowano także akcję, kampanię informacyjno-edukacyjną pod hasłem ˝Dopalacze mogą cię wypalić. Poznaj fakty˝ adresowaną do młodzieży w wieku od 15 do 25 lat podejmującej ryzykowne zachowania, w tym eksperymentującej z nowymi substancjami o charakterze psychoaktywnym, m.in. z tzw. dopalaczami. Kierunek drugi to próba podniesienia jakości wojewódzkich i gminnych programów przeciwdziałania narkomanii. Kierunek trzeci to podniesienie poziomu wiedzy społeczeństwa o problemach związanych z używaniem substancji psychoaktywnych i możliwości zapobiegania temu zjawisku. Realizacja działań w tym kierunku następowała przez prowadzenie kampanii społecznych, publikację materiałów informacyjnych i współpracę ze środkami masowego przekazu. Jakie były działania w drugim obszarze dotyczącym leczenia, rehabilitacji, ograniczenia szkód zdrowotnych i reintegracji społecznej? Kierunek pierwszy: założono polepszenie jakości postępowania leczniczego, rehabilitacyjnego i programów ograniczenia szkód zdrowotnych. Ze względu na zmiany w regulacjach dotyczących praw pacjenta zaszła konieczność dokonania aktualizacji standardów leczenia i rehabilitacji osób uzależnionych od substancji psychoaktywnych opracowanych we wcześniejszych latach. Kierunek drugi, bardzo istotny - poprawa dostępności świadczeń. W celu zwiększenia dostępności leczenia i pomocy osobom z problemem narkotykowym podmioty odpowiedzialne inicjowały lub wspierały działania zmierzające do zwiększenia liczby nowych programów ambulatoryjnych oraz polepszenia funkcjonowania już istniejących. Kierunek trzeci - próbowano podjąć działania, które miały na celu podnoszenie kwalifikacji personelu prowadzącego leczenie, rehabilitację i programy ograniczenia szkód. W celu pogłębienia wiedzy i kwalifikacji personelu ochrony zdrowia prowadzono szkolenia m.in. dla pracowników podstawowej opieki zdrowotnej, specjalistów i instruktorów terapii uzależnień oraz grup zawodowych prowadzących programy ograniczania szkód zdrowotnych związanych z używaniem narkotyków. W materiale podsumowano również funkcjonowanie ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ w latach 2006-2010. Źródłem tego podsumowania, źródłem wiedzy były przeprowadzone badania pod nazwą ˝Substancje psychoaktywne - postawy i zachowania˝. Badania te dotyczyły rozpowszechniania używania substancji psychoaktywnych oraz postaw Polaków wobec problemów związanych z piciem alkoholu i używaniem narkotyków. A jakie były wyniki tych badań? Te wyniki wskazują, że narkotyki w Polsce stanowią problem nie tylko dla młodzieży, ale są również obecne w świecie dorosłych. Najczęściej używaną substancją okazały się przetwory konopi, względnie często pojawiały się również amfetamina i ecstasy. Warto dodać, że okazjonalnemu używaniu narkotyków - wynika to ze statystyk utworzonych na podstawie przeprowadzonych badań - sprzyjały takie cechy, jak: bezdzietność, zamieszkanie w mieście powyżej 50 tys. mieszkańców, status ucznia lub studenta oraz brak zaangażowania religijnego. Krajowy program miał na celu ograniczenie skali problemów zdrowotnych i społecznych wynikających z zażywania narkotyków. Stabilizacja liczby osób zgłaszających się do stacjonarnego leczenia z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania związanych z używaniem substancji psychoaktywnych może wynikać z szerszej dostępności dla młodych pacjentów ambulatoryjnej i dziennej opieki zdrowotnej. Taki wniosek wynika z tej informacji. Z przedstawionej informacji wynika również, że oferta ambulatoryjna i dzienna opieka zdrowotna w obszarze leczenia uzależnień od substancji psychoaktywnych uległa rozszerzeniu w okresie działania tego krajowego programu. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej popiera rekomendację Komisji Zdrowia w tej dziedzinie oraz, podobnie jak Komisja Zdrowia, wnioskuje o zwiększenie środków finansowych na rozwiązywanie tego problemu w zakresie dotyczącym ambulatoryjnych placówek leczenia. Związane jest z tym zwiększenie dostępności leczenia uzależnień dla osób uzależnionych od narkotyków i substancji psychoaktywnych. Dziękuję państwu za uwagę. (Oklaski)