Mówca: Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data: 2014-03-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy. Projekt zawarty jest w druku sejmowym nr 2180. Projektowana ustawa wprowadza zmiany m.in. do działu pierwszego Kodeksu pracy obejmującego przepisy dotyczące umowy o pracę, dokładniej zawarcia umowy o pracę. Poselski projekt zakłada zmianę art. 29 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Wnioskodawcy proponują, że jeżeli umowa o pracę nie została zawarta z zachowaniem formy pisemnej, pracodawca powinien przed dopuszczeniem pracownika do pracy potwierdzić pracownikowi na piśmie ustalenia co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Obecne przepisy przewidują, że pracodawca ma wykonać ten obowiązek najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy przez pracownika. Wnioskodawcy uzasadniają nowelizację potrzebą zlikwidowania luki prawnej, która pozwala na pogłębianie się zjawiska świadczenia pracy bez nawiązywania stosunku pracy. W ocenie wnioskodawców w razie kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, gdy osoba wykonuje pracę bez pisemnej umowy o pracę, pracodawcy z reguły twierdzą, że jest to właśnie pierwszy dzień tej osoby w pracy, a potwierdzenie warunków zatrudnienia będzie sporządzone do końca dnia. W ocenie Państwowej Inspekcji Pracy uniemożliwia to wyciąganie konsekwencji z tytułu nielegalnego zatrudniania pracowników, nawet gdy z okoliczności wynika, że osoba nie podjęła pracy w tym dniu, ale wykonuje pracę na czarno już od pewnego czasu. Pragnę zwrócić uwagę, że nowelizacja art. 29 § 2 Kodeksu pracy w kierunku postulowanym przez wnioskodawców może spowodować w praktyce, że pracownik wykonujący pracę bez pisemnej umowy o pracę albo bez pisemnego potwierdzenia warunków zatrudnienia będzie mógł być przez Państwową Inspekcję Pracy uznany za nielegalnie zatrudnionego. W rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nielegalne zatrudnienie to zatrudnienie przez pracodawcę osoby bez potwierdzenia na piśmie w wymaganym terminie rodzaju zawartej umowy i jej warunków. W związku z tym będzie na niego mogła być nałożona kara grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł na podstawie art. 281 pkt 2 Kodeksu pracy za niepotwierdzenie na piśmie zawartej umowy o pracę. Analizując projekt, trzeba się zastanowić, czy po takich zmianach zakładany cel będzie osiągnięty. Już obecnie inspektorzy pracy mogą skutecznie kwestionować praktyki pracodawców pośrednio związane z nielegalnym zatrudnianiem pracowników. Przykładowo przepisy Kodeksu pracy nakładają na pracodawcę obowiązek skierowania osoby przyjmowanej do pracy na wstępne badania lekarskie oraz szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem do pracy. Jeśli pracodawca dopuści do pracy pracownika bez orzeczenia lekarskiego lub bez przeszkolenia BHP, to grozi za to kara grzywny od 1000 do 30 000 zł. Dotyczy to zarówno zawarcia umowy na piśmie, jak i w innej formie, czyli na przykład ustnej. Wysoka Izbo! Uwzględniając te aspekty, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska wnosi o skierowanie projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję. (Oklaski)