Mówca: Anna Wojciechowska
Data: 2021-10-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W Polsce zostało przyjęte, że osoba starsza to osoba w wieku 60 lat i więcej. W ostatnich latach w naszym kraju obserwuje się nasilający się proces starzenia się społeczeństwa. Systematycznie rośnie liczba osób starszych. Na koniec 2019 r. liczba osób w wieku 60 lat i więcej przekroczyła 9 mln i w stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się o 2,1%. Odsetek osób starszych w populacji polskiej osiągnął poziom 25,3%. Na koniec 2019 r. liczba osób pracujących w wieku 60 lat i więcej i mających jednocześnie ustalone prawo do emerytury wyniosła 503 tys. W stosunku do roku 2018 liczba tych osób wzrosła o 7,5%. W 2019 r. przeciętna emerytura miesięczna i renta brutto wypłacana z pozarolniczego systemu ubezpieczeń społecznych ukształtowała się na poziomie 2327 zł brutto. Podkreślam: brutto. Z emerytury potrącane są podatek i składka zdrowotna, która będzie zwiększona w najbliższym czasie i wchłonie proponowaną ulgę podatkową. Zdecydowanie niższa była przeciętna miesięczna emerytura i renta brutto rolników indywidualnych, która w 2019 r. osiągnęła wielkość zaledwie 1292 zł. Ostatnio trochę się powiększyła. Postępujące zmiany w strukturze demograficznej ludności związane ze wzrostem udziału osób starszych stanowią wyzwanie dla gospodarki i społeczeństwa. Proces starzenia się społeczeństwa wywiera wpływ przede wszystkim na funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia - starsi ludzie częściej chodzą do lekarza, korzystają z opieki społecznej. I tutaj, proszę państwa, zaczyna się jeszcze większy problem. Jeszcze kilkanaście lat temu, szczególnie na obszarach wiejskich, mieliśmy rodziny wielopokoleniowe: dziadkowie, dzieci i wnuki. Dziadkowie opiekowali się wnukami, dzieci pracowały i wszyscy wzajemnie się wspierali. Było to uwarunkowane m.in. brakiem mieszkań na rynku. Obecnie poprawa sytuacji na rynku mieszkaniowym, dostęp do kredytów pozwalają młodym ludziom na szybkiej usamodzielnienie się i zamieszkanie na swoim. Dziadkowie, starsi rodzice pozostają sami w swoich domach czy mieszkaniach. Dopóki są sprawni i samowystarczalni, jest dobrze, ale problem zaczyna się w momencie zachorowania czy późnej starości. Potrzebna jest 24-godzinna pomoc na dobę. Opieka nad osobami starszymi w Polsce skoncentrowana jest na domach pomocy społecznej, które są częścią systemu publicznego. Opieka tam jest na bardzo różnym poziomie, pokoje są wieloosobowe i bardziej kojarzone jest to z hospicjum niż domem opieki dla seniorów. Niewystarczająca ilość personelu, brak przestrzeni, za mało zajęć rehabilitacyjnych. Domy pomocy społecznej, jednostki państwowe stanowią 43% całkowitej liczby placówek długoterminowego pobytu osób starszych i znajduje się w nim ponad 60% łóżek. Oznacza to, że są to przeważnie duże placówki. Wielkość w tym przypadku nie zawsze idzie w parze z jakością usług. Liczba placówek, w których pacjenci muszą płacić za pobyt z własnej kieszeni, a nie za pośrednictwem Narodowego Funduszu czy emerytury, rośnie dynamicznie w ostatnich latach. Jest duże zapotrzebowanie na prywatne domy opieki dla seniorów. Dzięki temu uzyskują m.in. mniejszy pokój czy liczne udogodnienia i usługi, np. strefy relaksu i urody, apartamenty małżeńskie urządzone w formie mieszkania. Dynamiczny wzrost placówek prywatnych w ostatnich latach dotyczy głównie tzw. placówek opieki całodobowej, które stanowią większość prawie 700 prywatnych placówek działających obecnie w Polsce. Warto też zaznaczyć, że duża część osób przebywających w DPS-ie nie stanie się nigdy klientami prywatnych placówek ze względu na ograniczone środki finansowe, jakimi dysponują. Średnia cena pobytu osoby w prywatnym domu seniora w zależności od jakości usług waha się: od 4 tys. zł miesięcznie, idzie wzwyż, niektóre są nawet po 12 tys. zł. Czasami składa się na to cała rodzina, ale co w przypadku, gdy rodzina jest mała albo jej brak? Proszę uwierzyć, dla polskiego seniora, który ciężko pracował kilkadziesiąt lat, korzystanie z pomocy rodziny jest upokarzające. (Dzwonek) Polscy seniorzy nie chcą sprawiać rodzinie kłopotu. Emerytura jest zbyt mała, by pokryć koszt pobytu, i w mieszkaniach jest mnóstwo starszych osób zamkniętych jak więźniowie. Emerytura wystarcza tylko na pokrycie kosztów mieszkania. Dziękuję bardzo.