Mówca: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie rządowego projektu ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów, druk nr 1344. Projekt ustawy określa zasady uzyskiwania prawa wykonywania zawodu psychologa, wykonywania zawodu psychologa, organizacji i działania samorządu zawodowego psychologów oraz odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów. Zawód psychologa jest zawodem zaufania publicznego. Zostało to prawnie uregulowane w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. Obecnie procedowany projekt ustawy zakłada, że psycholog - jest to zawód zaufania publicznego - uzyskuje prawo wykonywania zawodu z dniem wpisu na regionalną listę psychologów, którą prowadzić będzie regionalna rada psychologów. Projekt zakłada, że na listę może być wpisana osoba, która ukończyła w Rzeczypospolitej Polskiej studia pierwszego stopnia na kierunku psychologia i studia drugiego stopnia na kierunku psychologia oraz uzyskała tytuł zawodowy magistra, osoba, która ukończyła jednolite studia magisterskie na kierunku psychologia oraz uzyskała tytuł zawodowy magistra, osoba, która posiada dyplom wydany w państwie innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej, uznany za równoważny z dyplomem uzyskiwanym w Rzeczypospolitej Polskiej, potwierdzający tytuł zawodowy psychologa, osoba, która posiada kwalifikacje do wykonywania zawodu psychologa nabyte w państwie członkowskim Unii Europejskiej, uznane w Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 334, a także korzysta w pełni z praw publicznych, ma pełną zdolność do czynności prawnych, nie była prawomocnie skazana na karę pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego i posiada znajomość języka polskiego w stopniu wystarczającym do wykonywania zawodu psychologa. Po uzyskaniu wpisu na listę psycholog współpracuje z opiekunem w sprawach dotyczących rozwoju zawodowego. Okres opieki trwa 12 miesięcy i kończy się wydaniem przez opiekuna pisemnej opinii na temat rozwoju zawodowego i kontynuacji wykonywania zawodu przez psychologa. Wykonywanie zawodu psychologa polega na udzielaniu świadczeń psychologicznych w oparciu o sprawdzone, konkretne metody. W projekcie określony został zamknięty katalog usług psychologicznych oraz zdefiniowano ich poszczególne rodzaje. Jednocześnie w projekcie ustawy czytamy, że za wykonywanie zawodu psychologa uważa się także prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie psychologii oraz działalności dydaktycznej w zakresie psychologii. Ponieważ badania naukowe dopuszczają stosowanie metod wcześniej niesprawdzonych, nie znamy efektu ich stosowania, nie mogą być zaliczone do sprawdzonych metod terapii i uznane za sprawdzone świadczenia psychologiczne. Psychologowie będą zorganizowani na zasadach samorządu zawodowego. Przynależność do samorządu będzie obowiązkowa. Z założenia ma być on niezależny w wykonywaniu swoich zadań i podlegać tylko przepisom ustawy. Projekt ustawy jednocześnie zakłada, że nadzór nad działalnością samorządu pełniony będzie przez ministra właściwego do spraw pracy, co wyklucza jego pełną niezależność. Do zadań samorządu będzie zaliczało się sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu psychologa, ustanawianie zasad etyki zawodowej dotyczących wykonywania zawodu psychologa oraz dbanie o ich przestrzeganie, prowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej psychologów, reprezentowanie psychologów i ochrona ich interesów zawodowych, doskonalenie zawodowe psychologów, współdziałanie z organami administracji publicznej oraz organizacjami w kraju i za granicą w sprawach dotyczących wykonywania zawodu psychologa, a także opiniowanie aktów prawnych dotyczących zawodu psychologa. Samorząd ma być dwustopniowy. Jednostkami organizacyjnymi samorządu będą krajowa izba z siedzibą w Warszawie oraz regionalne izby psychologów. Liczba i obszar działania poszczególnych regionalnych izb zostaną ustalone przez krajowy zjazd, z tym zastrzeżeniem, że ich liczba nie może być mniejsza niż cztery, a obszar działania regionalnych izb będzie musiał uwzględniać podział administracyjny Rzeczypospolitej Polskiej na województwa. W projekcie przewidziana jest odpowiedzialność karna za posługiwanie się tytułem psychologa przez osobę nieposiadającą prawa wykonywania zawodu psychologa, udzielanie świadczeń psychologicznych przez osobę nieposiadającą prawa wykonywania zawodu psychologa oraz dopuszczanie do udzielania świadczeń psychologicznych osoby, która nie posiada prawa wykonywania zawodu psychologa. Wysoki Sejmie! Projekt ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie zawodowym psychologów jest potrzebny i wyczekiwany przez środowisko, jednak na tym etapie i w tym kształcie nie może uzyskać poparcia Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Potrzebne są dalsze prace nad przedstawionym projektem. Dziękuję.