Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2014-01-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Przepraszam... Pani Marszałek! Szanowni Przedstawiciele Rządu! Wysoki Sejmie! Obradujemy dziś nad sprawozdaniem Komisji Polityki Społecznej i Rodziny dotyczącym projektów ustaw kombatanckich, w tym projektu rządowego. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej od początku był przeciwko regulacjom zawartym w poselskim projekcie ustawy klubu Prawa i Sprawiedliwości, dlatego że rozwiązania zawarte w nim odsyłały znaczną część polskich kombatantów, którzy mają prawa przyznane na podstawie ustawy, do Instytutu Pamięci Narodowej. Te wyłączenia, które tam funkcjonowały, budziły często zastrzeżenia konstytucyjne. Zastrzeżenia co do takich rozwiązań zgłosił również prokurator generalny. Projekt rządowy, to prawda, w sposób bardzo skromny honoruje grupę weteranów walk o niepodległość Rzeczypospolitej, tworząc ten korpus, ale uznaje obecnie funkcjonujące prawo i nie dzieli kombatantów, nie podważa wcześniej podjętych decyzji dotyczących uprawnień kombatanckich. Ważnym elementem dbałości o pamięć jest także ustanowienie tą ustawą dnia 1 września Dniem Weterana Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Sam korpus weteranów, była już o tym mowa, ma bardziej charakter honorowy. To uprawnienie, które zostało wprowadzone, czyli zwiększenie ulgi na przejazdy komunikacją publiczną z 37% do 51% dla osób starszych, nie jest tak bardzo ważne, dlatego myślę, że kiedy zgodnie z tą ustawą zostanie utworzony centralny rejestr, z czasem rząd przemyśli swoje propozycje i wystąpi z rozwiązaniem dalej idącym w stosunku do tej grupy weteranów walk o niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Inne zmiany, które mają charakter istotny, to przede wszystkim doprecyzowanie w zakresie pierwszeństwa w dostępie do służby zdrowia dla grupy osób uprawnionych. Niedawno uczestniczyłem w spotkaniu miejskiej rady kombatantów w Koninie, podczas którego kombatanci uskarżali się na to, że placówki publiczne niechętnie realizują te uprawnienia, a w wielu tych placówkach niepublicznych realizujących kontrakty Narodowego Funduszu Zdrowia w ogóle o tym się nie myśli czy ze zdziwieniem odpowiada się na pytania kombatantów. Myślę, że to rozwiązanie pomoże w sposób przejrzysty uregulować problem pierwszeństwa kombatantów w dostępie do służby zdrowia. Zmiana formalnoprawna, zmiana nazwy: kierownik na szef urzędu, powoduje, biorąc pod uwagę systematykę prawną, szereg zmian w zapisach ustawy, a także w ustawach towarzyszących. Zmieniamy też prawo do pomocy socjalnej, materialnej dla kombatantów, ale zmieniamy w sensie formalnoprawnym, przenosząc stosowne zapisy z rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej do ustawy, mówiąc, że pierwszeństwo, jeśli chodzi o tę pomoc, przysługiwać będzie osobom, które ukończyły 85. rok życia - wcześniej było to 70 lat. Po pierwsze, jest to zgodne z sugestiami środowiska kombatanckiego. Po drugie, musimy jednak pamiętać, biorąc pod uwagę również ograniczoną ilość środków finansowych na ten cel, że co roku - jak wynika z danych, w 2012 r. wydano 17-18 tys. decyzji dotyczących udzielania pomocy materialnej - wydaje się ponad 10 mln zł, a to stanowi ponad 60% funduszy kombatantów, które przeznacza się na ten cel. Myślę, że w tym zakresie państwo z czasem również powinno w większym stopniu wspomagać środowisko kombatanckie. W czasie prac oraz w listach do posłów Związek Represjonowanych Politycznie Żołnierzy Górników, a także Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę sygnalizowały, że oczekują włączenia tej grupy do grupy osób represjonowanych, a więc chodzi o prawa, które mają te osoby, w tym również o dostęp do służby zdrowia. (Dzwonek) W czasie prac w komisji odpowiedź kierownika urzędu reprezentującego rząd była taka, że na dzień dzisiejszy nie ma takiej możliwości. Rząd nie przewiduje włączenia tych grup do grupy objętej tymi uprawnieniami. Środowisko uznaje, że te prześladowania, te doznane często uszczerbki na zdrowiu w sposób ich zdaniem niesprawiedliwy wyłączają ich z systemu osób zaliczanych do kombatantów i osób represjonowanych, które mają poszczególne uprawnienia. Klub Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem ustawy zawartej w sprawozdaniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję.