Mówca: Gabriela Lenartowicz
Data: 2017-03-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziś będziemy debatowali nad sprawą niezwykle istotną. Pochylimy się nad poważnym problemem, bo to nie jest klasyczna debata nad wyrażeniem wotum nieufności wobec złego ministra. To jest nasz parlamentarny sąd nad sprawą Szyszko, bo w tych kategoriach, w kategoriach procesowych, niejakiego sądu musimy rozpatrywać efekty działalności tego ministra. (Oklaski) Jak bowiem inaczej nazwać to, czego świadkami jesteśmy na co dzień? Każdy Polak, wychodząc z domu, widzi efekty twórczości pana ministra. Oglądając się w lewo, dostrzega wykarczowany przez dewelopera hektar lasu, oglądając się w prawo, dostrzega rzeź drzew w parkach. I tak jest codziennie od co najmniej 3 miesięcy. Milionom Polaków w drodze do pracy, w drodze do znajomych, w drodze do domu towarzyszy łoskot pił i siekier. 2 mln drzew, 2 mln drzew barbarzyńsko wykarczowanych, bo takie prawo przyśniło się ministrowi Szyszko. Oto podstawa aktu oskarżenia. Sprawa Szyszko jest to kwintesencja państwa PiS. Jak w pigułce mieszczą się tu wszystkie patologie tych rządów: pycha, nienawiść, kumoterstwo, nepotyzm, niepohamowanie w niszczeniu, obłuda i zwykłe kłamstwa. (Oklaski) Do tej pory widziały to jednak tylko poszczególne grupy obywateli... (Poseł Piotr Kaleta: A teraz już nawet drzewa widzą.) ...tych, których konkretne rozwiązania tej ekipy wprost dotykały. Teraz zaś prawdę o tych rządach, prawdę o ministrze środowiska dostrzegają już wszyscy. Minister Szyszko - minister środowiska, który za honor powziął sobie niszczenie polskiej przyrody. Zacznę zatem przedstawiać ten swoisty akt oskarżenia... (Poseł Anna Paluch: To się pani z powołaniem minęła, pani poseł.) ...bo drzewa są milczącymi świadkami tego procesu. My, posłowie Platformy, będziemy zatem oskarżali w ich imieniu. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jan Szyszko, pełniąc funkcję ministra środowiska, działa na szkodę obywateli naszego kraju i polskiego środowiska - środowiska, które na mocy ustaw i przypisanych mu kompetencji winien chronić, a prowadzi w sposób niedopuszczalny skandaliczną, anachroniczną politykę ekologiczną, i to na nasz i kolejnych pokoleń rachunek. Jego rządy w ministerstwie to destrukcja systemu ochrony środowiska w Polsce. To zwrot ku histerycznie, historycznie... (Poseł Anna Paluch: Histerycznie, histerycznie, pani poseł. Wcale się pani nie myli, sama histeria.) ...skompromitowanym ideom rabunkowej eksploatacji zasobów naturalnych, w tym przyrodniczych. Jednocześnie minister kompromituje nasz kraj, i to nie tylko na arenie międzynarodowej, ale i w oczach odpowiedzialnych, bo takimi są, kochających ojczystą przyrodę Polaków. Na potwierdzenie przytoczę siłą rzeczy tylko kilka przykładów, bo można by napisać i cytować książkę. Najnowszym jest oczywiście lex Szyszko, czyli przyjęta 16 grudnia na nielegalnym posiedzeniu w sali kolumnowej ustawa o zmianie ustawy o ochronie przyrody, niekonstytucyjna, niezgodna z dyrektywami europejskimi i podstawowymi zasadami praktyki legislacyjnej oraz prawem obywateli do organizacji i udziału w podejmowaniu decyzji. Jest to ustawa, która już spowodowała i powoduje hekatombę drzew w Polsce. Ta pozornie tylko poselska ustawa umożliwiła ministrowi Szyszko przeprowadzenie w podejrzanym tempie i podejrzanych okolicznościach równie podejrzanej masowej wycinki drzew w miastach, na obszarach wiejskich, a także w lasach. (Poseł Piotr Kaleta: Prawie jak exposé.) (Poseł Sylwester Tułajew: 7 godzin) Rycerz dobrej zmiany się odezwał. (Wesołość na sali) To z inicjatywy ministra i na skutek aktywności ministra trwa kroczący demontaż instytucji ochrony środowiska w Polsce. Pierwszym jego przejawem były zmiany personalne w agendach podległych resortowi... (Poseł Anna Paluch: To was boli.) ...w Lasach Państwowych, parkach narodowych, Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska i regionalnych dyrekcjach ochrony środowiska, inspektoratach ochrony środowiska itd. Dotyczyły one nie tylko zarządzania tymi instytucjami i będących w ich dyspozycji środków publicznych, ale i gremiów doradczych, np. Państwowej Rady Ochrony Przyrody. Usuwani są eksperci i naukowcy niepodzielający stanowiska Jana Szyszko i jego niestety prymitywnych, anachronicznych poglądów na ochronę przyrody. Przykład? Trudno się dziwić, jeśli na czele Rady Naukowej Leśnictwa stoi specjalista od pilarek spalinowych, jeśli doradza mu znany skądinąd Chris Cieszewski. Czemuż się dziwić? (Poseł Piotr Kaleta: Ja nie znam. Kto to?) (Głos z sali: A ja znam, porządny człowiek.) Panie ministrze, gdzie tryska ta krynica tej szczególnej pana wiedzy? Czyżby w toruńskich geotermiach? (Poseł Anna Paluch: Kiepściutko, pani poseł, kiepściutko. Ani treści, ani formy.) Jednocześnie pan minister konsekwentnie wspiera ten alternatywny obiekt naukowy, organizując za publiczne pieniądze konferencje i sympozja. Oczywiście przykłady są liczne, zresztą pan minister sam te przykłady przytacza w raporcie dla pani premier. Przedstawię państwu jeden przykład. Konferencja ˝Puszcza Białowieska - Mity, Fakty, Przyszłość˝ organizowana przez Ministerstwo Środowiska, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, Wyższą Szkołę Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, we współpracy z Parlamentarnym Zespołem ds. Zrównoważonego Rozwoju Europy, Stowarzyszeniem na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju Polski i Samodzielną Pracownią Oceny i Wyceny Zasobów Przyrodniczych. Gdzie? W Tucznie. (Oklaski) Obwoźna wystawa organizowana przez Ministerstwo Środowiska wraz z zainteresowanymi parafiami na terenie Polski: Puszcza Białowieska - lasy naturalne czy też dziedzictwo kulturowe mniejszowej... (Poseł Anna Paluch: Miejscowej ludności, pani poseł.) ...miejscowej ludności itp. Publiczny skandal wywołały już na wstępie działalności pana ministra pierwsze finansowe decyzje resortu w podległym mu narodowym funduszu ochrony środowiska. To znane i głośne odebranie Małopolsce pieniędzy na współfinansowanie walki ze smogiem w ramach unijnego programu LIFE i jednoczesne przeznaczenie 27-milionowego odszkodowania dla toruńskiej Lux Veritatis ojca Rydzyka. To wstrzymywanie finansowania programów dotyczących niskiej emisji, likwidacja niskiej emisji w przypadku samorządów i kierowanie setek milionów złotych na hipotetyczne geotermie, tyleż kosztowne, co nieefektywne. To karanie organizacji pozarządowych, które sprzeciwiały się polityce ministra w sprawie Puszczy Białowieskiej, odbieranie im środków na projekty związane z ochroną przyrody. Chodziło też o współfinansowanie projektów unijnych czy międzynarodowych. Ale za to w ramach funkcjonowania Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej działa powołana przez zarząd tegoż wszechnica, cytuję: celem wspierania działań na rzecz ochrony środowiska i dziedzictwa przyrodniczego, szczególnie zaś inicjonowania i podejmowania różnych działań zmierzających do podniesienia stanu świadomości ekologicznej społeczeństwa. Przykładowe tematy prelekcji: żołnierze wyklęci, stosunku polsko-żydowskie, islam - szanse czy zagrożenia. (Oklaski) Z litości nie przytoczę autorów, którzy są znani ze swoich poglądów. Z inicjatywy i pomysłu ministra procedowane są w Sejmie kolejne tzw. poselskie projekty ustaw rujnujące wypracowany i sprawdzony system instytucji ochrony środowiska, zapewniający wymaganą m.in. przez Unię Europejską partycypację społeczną. To ministerstwo de facto przygotowało zabójczy pakiet nowelizacji kluczowych ustaw. Niszczą one polski system ochrony środowiska i blokują udział obywateli w postępowaniu środowiskowym. Pakiet ten zakłada m.in. likwidację regionalnych i Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, likwidację wpływu samorządów województw na kształtowanie i finansowanie polityki środowiskowej w regionach oraz pozbawienie wpływu społeczeństwa na wydatkowanie publicznych środków na ochronę środowiska w regionach. Wreszcie na skutek działań ministra środowiska Polsce nieustannie grozi międzynarodowy skandal wizerunkowy, również finansowy. Rząd nie przestrzega bowiem zobowiązań w sprawie Puszczy Białowieskiej, jakie nałożył Komitet Światowego Dziedzictwa UNESCO. Od 2016 r. wbrew stanowisku uznanych naukowców i przy protestach ekologicznych organizacji pozarządowych trwa zwiększona wycinka w Puszczy Białowieskiej. Ta kuriozalna decyzja ministra środowiska, degradująca jeden z nielicznych zachowanych pierwotnych lasów, tym samym jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych w Europie, odbiła się szerokim echem na świecie. Panie Ministrze! Czy zdaje pan sobie sprawę, że puszczy w tym stopniu nie zniszczyli ani zaborcy, ani naziści, ani nawet komuniści? Dopiero panu się to udaje. (Oklaski) (Poseł Dariusz Piontkowski: Kłamstwo.) (Poseł Anna Paluch: To już jest po prostu skandal, pani poseł.) Zaalarmowane UNESCO zobowiązało Polskę do wstrzymania wycinki i pilnych prac naprawczych. Niestety minister na wiele sposobów łamie te zobowiązania i nie stosuje się do rekomendacji misji UNESCO. Grozi to wpisaniem puszczy na listę światowego dziedzictwa w zagrożeniu i będzie mieć fatalne skutki dla Polski i dla Polaków. Także Komisja Europejska wszczęła procedurę sprawdzającą przeciwko Polsce, która będzie skutkować skierowaniem pozwu przeciw Polsce do Trybunału, ale też utratą unijnego finansowania, nie tylko dla projektów przyrodniczych. Także i dla inwestycyjnych, bo zgodność z europejskimi normami środowiskowymi i udziałem społeczeństwa w ich ocenie jest nieprzekraczalnym warunkiem finansowania unijnego. Naukowcy i organizacje ekologiczne alarmują o lekceważeniu przez Ministerstwo Środowiska podstawowych regulacji Unii Europejskiej dotyczących ochrony przyrody, w tym niezgodności stanowionego prawa z obowiązującymi dyrektywami, o ostatnim lex Szyszko nie wspomniawszy. Niestety. Opinie te, będące zdaniem ministerstwa, cytuję: ˝wynikiem zniekształconej świadomości˝, nazywane są nowomową i skutkiem podporządkowania lewackiej ideologii. To są cytaty z raportu skierowanego do pani premier. Natomiast obszary chronione w ramach europejskiej sieci Natura 2000 mają być podobno efektem presji wywartej na nasz kraj, by stały się barierą rozwoju gospodarczego. Europejskie regulacje dotyczące ochrony przyrody prowadzą, zdaniem ministra, do destrukcji siedlisk i zaniku gatunków, czego przykładem jest Puszcza Białowieska. Inne oceny tej rzeczywistości to dla ministerstwa faktoidy i postprawdy. Pomysłem pana ministra jest też wypełnianie naszych zobowiązań w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii przez współspalanie z węglem biomasy, i to w postaci tzw. drewna energetycznego, masowo pozyskiwanego - to jest ulubione sformułowanie pana ministra - w polskich lasach, oraz, nie wiem, czy państwo wiecie, drewna rozbiórkowego. Tak. Drewno rozbiórkowe jest teraz drewnem energetycznym i traktowane jest jako OZE. Na to drewno się składają moralnie zużyte meble i wyposażenie. Że w ich składzie mamy tablicę Mendelejewa, wiemy wszyscy. I to wszystko, gdy Światowa Organizacja Zdrowia alarmuje, że Polska ma najgorszą jakość powietrza wśród wszystkich państw członkowskich w Europie. Niestety minister środowiska nie podejmuje żadnych działań, które mogłyby tę sytuację zmienić. Wręcz przeciwnie, zdążył wybić przyjętemu jeszcze przez rząd PO-PSL Krajowemu Programowi Ochrony Powietrza zęby, wycofując kierowane do samorządów finansowanie walki z niską emisją. Za to pan minister 26 stycznia, więc niedawno, w Sejmie w imieniu rządu przedstawia swoje hipotezy co do pochodzenia smogu. Za smog jest wszak odpowiedzialne m.in. położenie Polski. Dowodzi, że problemu ze smogiem nie mają Hiszpania, Portugalia, kraje skandynawskie i kraje leżące... (Poseł Piotr Kaleta: Wawelski smok.) ...nad Oceanem Atlantyckim, bo - cytuję: Przy zachodnich wiatrach jest nawiewane raczej czyste powietrze znad oceanu, a o ile są wiatry w drugą stronę, jest to wywiewane na ocean. Przyczyną smogu są także naturalne zanieczyszczenia glebowe. To są cytaty z ministra wszystko: Pyły te mają średnicę tę samą co pyły PM2,5 i PM10. W krajach skandynawskich, Wielkiej Brytanii, Szkocji, Irlandii i innych, które są w otoczeniu dużych zbiorników wodnych, jest dużo mniejsze zapylenie niż w krajach kontynentalnych. Za to przebojem wzbudzającym szczególną konsternację jest z uporem lansowana przez ministra Szyszko koncepcja własna, autorska, polityki klimatycznej. Otóż zamiast redukcji emisji dwutlenek węgla mają pochłaniać polskie lasy i w ten sposób tę emisję bilansować. Tylko że jak wyliczyli fachowcy, aby to bilansowanie miało sens, to dla samej elektrowni Bełchatów należałoby posadzić ponad 1100 tys. ha lasów sosnowych, zajmując prawie 4% powierzchni Polski... (Poseł Anna Paluch: Jakżeż to pani wyliczyła, pani poseł, skąd pani takie liczby rzuca?) ...a do tego jest obowiązkiem utrzymywanie go przez dziesiątki lat. Trudno się dziwić, że koncepcja ta, która dla skuteczności wymagałaby powrotu do lesistości Polski z czasów Mieszka I, nie spotkała się dotąd nigdzie z poważnym potraktowaniem. Niestety - i to jest już groźne - ta koncepcja służy ministrowi na arenie międzynarodowej jako jedyny argument w negocjacjach polityki klimatycznej. To właśnie to wunderwaffe, które ma, zdaniem Jana Szyszko, pozwolić Polsce wykorzystywać jako wyłączne niemal źródło energii przebogate zasoby energetyczne w postaci węgla kamiennego i brunatnego. Także zagraniczna polityka w ramach Grupy Wyszehradzkiej uprawiana przez ministra nie dość, że nie przynosi żadnych rezultatów, to kompromituje nas na regionalnej arenie międzynarodowej. Nie chodzi tu nawet o to, że szefowie delegacji, ministrowie środowiska Czech, Słowacji, Węgier, Bułgarii, Rumunii, Ukrainy sadzani są za stołem prezydialnym w ministerialnej stodole w Tucznie z imponującymi porożami nad głową. Chodzi o lansowane tam egzotyczne koncepcje tzw. leśnych gospodarstw węglowych i naszego sposobu na zachowanie bioróżnorodności, w tym oferty eksportu żubrów do krajów niekoniecznie tym zainteresowanych. Ich wdrożenie, tzn. tych autorskich koncepcji ministra, na poziomie globalnym poprzez odpowiednie rozwiązania legislacyjne winno, zdaniem ministra, znaleźć odbicie w unijnej polityce klimatycznej. Nie znajduje. To właśnie z powodu niekompetencji ministra Szyszko Polska przegrywa w Brukseli jakże istotną bitwę w batalii klimatycznej w sprawie reformy ETS, unijnego systemu handlu pozwoleniami na emisję dwutlenku węgla. 28 lutego odbyło się posiedzenie Rady Unii ds. Środowiska złożonej z ministrów ds. środowiska. To data, która zapisze się niewątpliwie swoją specyfiką w historii polityki klimatycznej. Polska została wyprowadzona w las, dosłownie i w przenośni. Nie przez obce zielone ludziki, a przez niekompetencję własnego ministra i jego leśne opowieści, że negocjować należy twardo, rozganiając to całe dekarbonizujące dekadenctwo, jak określił obrazowo komentator tę ideę. Według ministra podstawa prawna była zła, zwłaszcza że na unijnym prawie zna się lepiej niż jego autorzy. Poza tym mamy lasy, które przecież zawojowały świat na szczycie w Paryżu. Wynik? Wracamy do lasu, polskiego lasu, stawiamy kosy na sztorc i idziemy ze skargą na Trybunał. (Poseł Piotr Kaleta: I jesteśmy w lesie.) Forsowana na siłę koncepcja wyłączenia Polski z ETS jest nawet dla naszych potencjalnych sojuszników tak egzotyczna, że nikt nas nie traktuje poważnie. W efekcie, zamiast negocjować z Brukselą, przekonujemy, jak bardzo wszystkich ogramy. Rezultat tych negocjacji jest więc dla Polski najsłabszy od wielu lat. Wszystko, co było w zasięgu negocjacji i co pozwoliłoby zyskać czas i warunki, by mniej boleśnie reformować naszą elektroenergetykę, przegraliśmy z kretesem. Nie umniejszając oczywiście roli naszych światłych europarlamentarzystów, m.in. premiera Buzka, który dzięki swoim kompetencjom i umiejętności współpracy zadbał o ochronienie i pomoc dla polskiego i innych przemysłów w tej dziedzinie. (Poseł Anna Paluch: No najlepiej o polski przemysł zadbał Tusk, podpisując w 2008 r. dokument... 2020.) Polityka zatem zagraniczna uprawiana przez ministra jest, jak widać, lustrzanym odbiciem polityki zagranicznej PiS. Także w tym jest lustrzana, że ostateczny rachunek za tę politykę zapłacą Polacy, tym razem w cenach energii. A te, jak wiadomo, na cenach samej energii się nie kończą. Wysoka Izbo! Polityka ekologiczna jest obszarem szczególnym, wymagającym nie tylko wysokich kompetencji merytorycznych, ale i szczególnego szacunku dla ludzi i środowiska naturalnego. To środowisko z jego zasobami przyrodniczymi jest niewątpliwie jednym z największych bogactw, którymi dysponuje nasz kraj. Tym bardziej pieczę nad tym dziedzictwem sprawować można jedynie w porozumieniu i w partycypacji społecznej, a także z poszanowaniem obowiązujących reguł. Niestety tej kompetencji minister Jan Szyszko niewątpliwie nie posiada. Poważne też wątpliwości budzą inne kwalifikacje ministra, a raczej ich brak. Otóż pan minister ma poważne problemy związane z oświadczeniami majątkowymi, gdzie podtrzymuje, poświadczając to własnymi podpisami, że w latach 1994-2011 kupił od państwa w sumie 1670 tys. ha ziemi rolnej. To mniej więcej 160 białowieskich parków narodowych. To powierzchnia tak ogromna, że deklaracje ministra muszą budzić wątpliwości, zwłaszcza że te olbrzymie połacie ziemi Jan Szyszko konsekwentnie wymienia w wielu rokrocznie odnawianych oświadczeniach majątkowych. A w 2016 r., składając korektę dwóch oświadczeń majątkowych, podtrzymywał, że ma pięć obszarów ziemi po kilkaset tysięcy hektarów. Na wezwanie Komisji Etyki Poselskiej minister Szyszko odpowiedział, że nie jest w stanie podać też aktualnej wartości swych nieruchomości. Dotyczy to również stodoły laboratoryjno-mieszkalnej stojącej na polach doświadczalnych ministra w gminie Tuczno. 7 marca wprawdzie Ministerstwo Środowiska sprostowało oświadczenie ministra, ogłaszając, że, cytuję: Jest oczywista pomyłka pisarska, bo zamiast jednostki miary metr kwadratowy został wpisany hektar. Co z pozostałymi oświadczeniami i innymi nieścisłościami? (Poseł Dominik Tarczyński: Nowaka trzeba zapytać.) I dlaczego poważne, pod rygorem... (Poseł Anna Paluch: Może Karnowskiego zapytacie, się nie doliczy swoich funduszy.) ...odpowiedzialności karnej składane oświadczenie ministra i posła prostują służby prasowe? Hektary stają się metrami, stare złote mieszają się z nowymi, nie zgadzają się daty. I oświadcza to profesor zwyczajny i wieloletni szef Samodzielnej Pracowni Oceny i Wyceny Zasobów Przyrodniczych na SGGW. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy więc oto sytuację, że urzędujący konstytucyjny minister bądź nie ma wystarczających kwalifikacji intelektualnych, by chociaż ogarnąć swój majątek i rzetelnie to oświadczyć, bądź moralnych, z mówieniem prawdy. Tertium non datur. Jest jeszcze jedna delikatna sfera działalności ministra. Dotąd Polacy nie doczekali się wyjaśnienia stawianych ministrowi publicznie zarzutów nepotyzmu. Może dziś się doczekają, bo czystość relacji w tym zakresie należy do podstawowych wymogów stawianych w cywilizowanym państwie wysokim urzędnikom państwowym. Panie Marszałku! Posłanki! Posłowie! Wreszcie sprawa ostatnia, podsumowująca to swoiste oskarżenie. Julia Hartwig kiedyś powiedziała, że w świecie brak jej powagi. Pamiętam, jak uderzyła mnie wtedy trafność tej konstatacji i to, jak wielką i podstawową potrzebą społeczną jest powaga rządzenia, powaga sprawowania władzy. Dziś tę wypowiedź przywołuję nie bez powodu. To właśnie brak powagi w sprawowaniu urzędu konstytucyjnego ministra polskiego rządu jest ostatnim zarzutem wobec Jana Szyszki. Ten brak powagi przejawia się nie tylko w sposobie sprawowania funkcji, ale i meritum podejmowanych decyzji. I jakże łatwo jest tym brakiem powagi się zarazić i np. ulec budowaniu tego wystąpienia wyłącznie z cytatów z ministra, przedstawieniu swoistego komiksu złożonego z memów krążących w Internecie, w rodzaju: dwutlenek węgla emitowany w Polsce jest gazem życia dla żywych zespołów przyrodniczych, by stawały się coraz lepsze, i o tym będę rozmawiał z unijnym komisarzem do spraw klimatu i energii. Wypowiedź ta wygrała konkurs na klimatyczną bzdurę roku portalu Nauka o klimacie. Czy też: globalne ocieplenie to na pewno decyzja polityczna. Albo o smogu: na Saharze jest zapylenie znacznie większe niż w Europie, pył się unosi, jest zawiewany do Europy i również do Polski. (Poseł Anna Paluch: Pani się powtarza, pani poseł. Ileż można?) Jak to nazwać? Dowcip? Niestety nie. To tragedia. Napisana przez ministra, a może, przepraszam, ministranta ojca dyrektora, i to w kilku aktach. Mam nadzieję, że ten spektakl dobiega końca - dla polskiej przyrody, dla przyszłych pokoleń, dla dobra Polski. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Piotr Kaleta: To jest poziom.) (Poseł Sylwester Tułajew: Może wody?) (Poseł Sławomir Nitras: Brawo!)