Mówca: Maria Nowak
Data: 2019-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu dzisiejszym Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwalił nowelizację ustawy o narodowych obchodach 100. rocznicy odzyskania niepodległości przez Polskę, wydłużając okres obchodów tego wiekopomnego wydarzenia w dziejach naszego narodu do roku 2022. Jako posłanka z Górnego Śląska dziękuję Wysokiej Izbie za tę nowelizację, która pozwoli na uroczyste obchody 100. rocznicy powrotu części Górnego Śląska do macierzy w roku 1922. Mieszkańcy Górnego Śląska chcą uroczyście obchodzić kolejne ważne dla nich rocznice, to jest 100. rocznicę wybuchu I, II i III powstania oraz 100. rocznicę plebiscytu, ale nade wszystko - przyłączenia części Górnego Śląska do najjaśniejszej Rzeczypospolitej. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W bieżącym roku przypada 100. rocznica wybuchu I powstania śląskiego, pierwszego z serii trzech zrywów ludu górnośląskiego, które doprowadziły do tego, że w okresie międzywojennym znaczna część Górnego Śląska znalazła się w granicach Rzeczypospolitej. I powstanie śląskie, które wybuchło 16 sierpnia 1919 r. i trwało tylko do 24 sierpnia tegoż roku, było najbardziej spontanicznym z powstań śląskich. Było reakcją na represje ze strony ówczesnych władz niemieckich, ale przede wszystkim przejawem pragnień ludu śląskiego, by przyłączyć Górny Śląsk do odradzającego się państwa polskiego. Jeszcze 3 lata trzeba było czekać, by to marzenie się spełniło. Potrzeba było jeszcze wielu wyrzeczeń oraz daniny krwi, by w 1922 r. część Górnego Śląska znalazła się w granicach Rzeczypospolitej. Jak do tego doszło, że mieszkańcy Górnego Śląska, który od wieków znajdował się poza granicami Polski, przechowywali to marzenie o życiu we wspólnym państwie? Na pewno ważna była tu wspólna tradycja, wspólna wiara i wspólny język, wiara katolicka, która łączyła nas, Polaków z Rzeczypospolitej, a po jej upadku - z Polakami mieszkającymi w zaborze austriackim czy rosyjskim, tradycja, która nawiązywała do katolickiej wiary i nawiązywała do języka staropolskiego, która do dziś zachowała wiele z tych archaizmów języka polskiego. Obecnie są osoby i organizacje, które próbują relatywizować historię powstań śląskich i pisać ją na nowo. Próbują poświęcenie naszych przodków stawiać w opozycji do Polski zarówno okresu międzywojennego, jak i współczesnej. Rozpoczynając obchody 100. rocznic kolejnych powstań, musimy przywrócić zbiorowej pamięci zarówno wśród mieszkańców Górnego Śląska, jak i mieszkańców pozostałych regionów Polski prawdę historyczną o wydarzeniach, które rozegrały się na Górnym Śląsku, i o ich wpływie na kształt II Rzeczypospolitej. Jesteśmy to winni tym, którzy przed laty przelewali swą krew, by Górny Śląsk znalazł się w granicach Polski, jesteśmy to winni wszystkim obecnym mieszkańcom Śląska, a także wszystkim Polakom. Większa wiedza o historii, tradycji i kulturze tego regionu pozwoli lepiej zrozumieć obecną sytuację. Pierwszym, ale mam nadzieję, nie jedynym mocnym akcentem tego upowszechniania wiedzy o Śląsku może być odsłonięcie pomnika Wojciecha Korfantego w Warszawie ze środków z budżetu państwa. Liczę, że wspólnie w ciągu najbliższych 3 lat podejmiemy jeszcze wiele innych inicjatyw, które będą upamiętniały te historyczne wydarzenia oraz ludzi, którzy te wydarzenia tworzyli. Dziękuję z tego miejsca panu ministrowi Sellinowi, który zapewniał dzisiaj, że będą środki finansowe na upamiętnienie tych bardzo ważnych dla naszej ojczyzny i Śląska wydarzeń. Na pewno napawa to optymizmem, że wydarzenia te pozwolą na edukację historyczną mieszkańców zarówno Śląska, zwłaszcza tutaj mam na myśli młodzież, jak i naszej ojczyzny, co pozwoli - jeszcze raz to powtórzę - na lepsze zrozumienie tradycji i historii tej ziemi. Dziękuję bardzo.