Mówca: Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-06-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie poselskie w sprawie 75. rocznicy śmierci Ignacego Jana Paderewskiego Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 29 czerwca obchodzić będziemy 75. rocznicę śmierci Ignacego Jana Paderewskiego - kompozytora, pianisty, muzyka, męża stanu. Korzystając z tej okazji, pragnę powiedzieć kilka słów o życiu tego polskiego wirtuoza i polityka. Ignacy Jan Paderewski przyszedł na świat 18 listopada 1860 r. w Kuryłówce na Podolu, w ówczesnym zaborze rosyjskim. Uzdolnienia muzyczne przejawiał już jako mały chłopiec. W latach 1872-1878 zdobył wykształcenie w Warszawskim Instytucie Muzycznym, gdzie studiował grę na fortepianie. Po ukończeniu szkoły został nauczycielem. Utrzymywał się, udzielając lekcji gry, komponując i wykonując własne utwory, a także grając na różnych uroczystościach. Nieustannie doskonalił swój warsztat. W tym celu w 1881 r., po śmierci poślubionej rok wcześniej Antoniny Korsakówny, wyjechał do Berlina. Dzięki wsparciu finansowemu ze strony Heleny Modrzejewskiej, polskiej aktorki zafascynowanej talentem Paderewskiego, artysta mógł kontynuować naukę w Wiedniu, a następnie podjąć pracę nauczyciela gry na fortepianie w Strasburgu. Pierwszy sukces kompozytora to jego pianistyczny debiut w 1887 r. Rok później w Paryżu miał miejsce jego pierwszy duży koncert. Kolejne lata to występy w Londynie, m.in. przed samą królową Wiktorią, a także wielkie tournée po Stanach Zjednoczonych. Paderewski zdecydował się na zamieszkanie w USA, zdobywając jednocześnie za oceanem ogromną popularność. Nazywano go tam m.in. mistrzem i królem pianistów. Do dziś jego jedyne sceniczne dzieło ˝Manru˝ pozostaje jedyną skomponowaną przez Polaka operą, która została wystawiona w amerykańskiej Metropolitan Opera. W 1899 r. Paderewski ożenił się z Heleną Marią Górską z domu Rosen. Młodzi małżonkowie zakupili dworek w Kąśnej Dolnej k. Tarnowa, jednak zamieszkali na stałe w Szwajcarii, niedaleko Lozanny. Życie Ignacego Jana Paderewskiego to jednak nie tylko muzyka, ale także polityka. Działalnością dyplomatyczną zajął się po wybuchu I wojny światowej. Zbierał wówczas fundusze na pomoc ofiarom wojny, a wraz z Henrykiem Sienkiewiczem założył w 1915 r. Szwajcarski Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Swoją działalność kontynuował w Stanach Zjednoczonych, gdzie m.in. przekazał memoriał na temat Polski prezydentowi Wilsonowi. W 1917 r. Paderewski został przedstawicielem na USA Komitetu Narodowego Polski. Po powrocie do Polski podjął się roli mediatora pomiędzy obozami Dmowskiego i Piłsudskiego. Jak sam mówił: ˝Stronnictwo powinno być jedno: Polska, i temu jednemu służyć będę do śmierci˝. W 1919 r. Paderewski został premierem. Jako delegat pełnomocny reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu zakończonej podpisaniem traktatu wersalskiego. Po śmierci Piłsudskiego w 1935 r. Paderewski współtworzył tzw. Front Morges. Po wybuchu II wojny światowej Paderewski wszedł w skład władz Polski na uchodźstwie. Został przewodniczącym Rady Narodowej Rzeczypospolitej Polskiej w Londynie. Aktywnie działał na rzecz Polski także w USA. Jego nazwisko zostało umieszczone przez nazistów na liście wrogów III Rzeszy w tzw. Czarnej Księdze. Paderewski zmarł na zapalenie płuc 29 czerwca 1941 r. Pierwotnie pochowano go na Narodowym Cmentarzu w pobliżu Waszyngtonu. Jednak 29 czerwca 1992 r. trumnę z jego prochami sprowadzono do Polski, gdzie spoczęła w krypcie archikatedry św. Jana w Warszawie. Pośmiertnie odznaczono go Orderem Virtuti Militari. Dziękuję.