Mówca: Teresa Pamuła
Data: 2023-01-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przypadł mi w udziale zaszczyt w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw oraz rynku chmielu, druk nr 2900. Na podstawie przepisów Unii Europejskiej o wspólnej organizacji rynków rolnych - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 1308/2013 ustanawiające wspólną organizację rynku produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenie Rady nr 922/72, 234/79, 1037/2001, 1234/2007 - jest możliwe współfinansowanie ze środków budżetu Unii funduszy operacyjnych organizacji i producentów i zrzeszeń w sektorze owoców i warzyw przeznaczonych na realizację działań inwestycji ujętych w zatwierdzonym programie operacyjnym. W związku z planowanymi zmianami w nowej perspektywie finansowej wspólnej polityki rolnej wdrożenie programów operacyjnych zatwierdzonych w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy z rozporządzenia nr 1308/2013 będzie możliwe do końca 2025 r. Rok 2022 był ostatnim rokiem, w którym można było zatwierdzić trwający maksymalnie 3 lata program operacyjny realizowany w oparciu o dotychczasowe zasady. Analiza procesów wykonywania przepisów ww. rozporządzenia i wydawanych na jego podstawie aktów prawa wtórnego wskazuje, że jest konieczne wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu w celu ich skutecznego i bardziej optymalnego zastosowania. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. brak jest możliwości: ustalania wysokości wsparcia za produkty podlegające operacji wycofywania z rynku, ustalania rocznego pułapu pomocy finansowej na dofinansowanie funduszu operacyjnego w sposób, o jaki wnioskują organizacje producentów w tym sektorze, odraczania realizacji programu operacyjnego zatwierdzonego po terminie określonym w przepisach Unii Europejskiej, tj. po 15 grudnia, corocznego obliczania poziomu zorganizowania rynku, na podstawie którego jest możliwe zwiększanie wkładu finansowego Unii do funduszu operacyjnego i wskazanie sposobu obliczenia tego odsetka. Konieczne jest doprecyzowanie lub uzupełnienie niektórych przepisów m.in. o: uwzględnienie w decyzjach przyznających pomoc finansową kwot zwiększenia pomocy w przypadkach określonych w przepisach Unii oraz kwot obniżki pomocy określonych w ustawie, przedkładanie kopii protokołu kontroli produktów objętych operacją wycofania z rynku jako dowodu na spełnienie wymagań jakości handlowej tych produktów. Ponadto z przepisów Unii Europejskiej wynikają pewne zobowiązania w odniesieniu do inwestycji zakupionych lub nabytych w ramach programów operacyjnych z udziałem środków unijnych, ale nie ma sankcji za nieprzestrzeganie tych zobowiązań ani za uniemożliwianie przeprowadzenia kontroli spełniania tych zobowiązań. Nie przewidziano również w przepisach Unii Europejskiej sankcji za wykorzystanie niezgodnie z przeznaczeniem funduszu operacyjnego, który ma służyć wyłącznie do finansowania programu operacyjnego. Powoduje to możliwość wykorzystywania przez beneficjentów pomocy inwestycji zakupionych ze współfinansowaniem ze środków publicznych, jak również środków z funduszy operacyjnych niezgodnie z ich przeznaczeniem. Niniejszym projektem ustawy wprowadzane są zmiany dotyczące wyłącznie części przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. odnoszących się do obsługi wniosków o zatwierdzenie programów operacyjnych, wysokości wydatków i funduszy operacyjnych oraz o przyznanie pomocy finansowej. Należy wskazać, że zmienione przepisy zgodnie z przejściowymi przepisami Unii Europejskiej mają zastosowanie wyłącznie do programów operacyjnych realizowanych na podstawie przepisów rozporządzenia nr 1308/2013. Dlatego proponuje się dokonanie zmian przepisów w ustawie z dnia 19 grudnia 2003 r. polegających na: przyjęciu sposobu określenia wysokości wsparcia za produkty podlegające operacji wycofywania z rynku, wskazaniu sposobu ustalania rocznego pułapu pomocy na dofinansowanie funduszu operacyjnego organizacji, przyznaniu prezesowi Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kompetencji w zakresie corocznego weryfikowania, czy spełniony jest warunek udzielania organizacjom producentów owoców i warzyw lub ich zrzeszeniom zwiększonej pomocy, wprowadzeniu obowiązku przedkładania kopii protokołu kontroli produktów objętych operacją wycofania z rynku przeprowadzoną przez wojewódzkiego inspektora Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. (Dzwonek) W związku z ustanowieniem w przepisach Unii Europejskiej pewnych wymogów i nieokreśleniem sankcji za ich nieprzestrzeganie konieczne jest określenie stosownych sankcji na poziomie krajowym. Klub Prawa i Sprawiedliwości wnosi o uchwalenie przez Wysoką Izbę przedłożonej przez rząd ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)