Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2017-10-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie ministrze, pozwoli pan na chwilę. Panie i panowie posłowie, jeszcze raz zwracam uwagę. Jeżeli ktoś nie jest zainteresowany tematem, to może rozmawiać w kuluarach. Nie zdarzyło mi się, żebym musiała przywoływać jakiegoś posła do porządku. Niestety hałas uniemożliwia... Jeżeli więc stwierdzę, jeżeli dalej tak to będzie wyglądało, to będę musiała zastosować regulamin. (Oklaski) Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Konrad Szymański: Przyznam szczerze, że z taką hierarchią ważności fundamentalnie się nie zgadzam. Uważam faktycznie, że kwestie rynku mocy, które zdecydują o przyszłości polskiej energetyki, kwestia unii rynków kapitałowych, która zdecyduje o stabilności finansowej Unii Europejskiej, w końcu kwestia rynku cyfrowego to są sprawy ważne, a kwestia jednej z 2,5 tys. spraw sądowych przed Trybunałem, która pewnie niebawem będzie rozwiązana, kwestia niekończącej się kontrowersji co do tego, jaka jest jakość reformy wymiaru sprawiedliwości z punktu widzenia takich czy innych standardów europejskich, kontrowersji, która jest na granicy legalności traktatowej, to są sprawy, mówiąc najdelikatniej, mniej ważne. Dlatego będę się trzymał swojej agendy. Bardzo przepraszam, że nie będę podążał za tymi dobrymi radami niektórych posłów opozycji. (Oklaski) Ale były też pytania i zagadnienia całkiem poważne. Jednym z tych pytań jest oczywiście pytanie o polską odpowiedzialność za rozwiązanie kryzysu migracyjnego. Padło bardzo konkretne pytanie: Ile Polska wydaje na pomoc na Bliskim Wschodzie, w regionie, w którym faktycznie nigdy nie byliśmy specjalnie mocno politycznie obecni? Powiedzmy sobie szczerze: są państwa w Europie, są państwa w Unii Europejskiej, które mają znacznie poważniejsze powody, żeby poczuwać się do odpowiedzialności, także finansowej, za destabilizację tej części świata. Ale odpowiem. Polska w roku 2016 wydała 124 mln zł, to jest cztery razy więcej niż w roku ubiegłym. To najwięcej, ile do tej pory wydano na pomoc humanitarną w tym regionie. (Poseł Sławomir Nitras: Ale w 2016 r.?) Mam nadzieję, że to raz na zawsze utnie niepoważne dywagacje o tym, że polskie stanowisko w sprawie kryzysu migracyjnego nie jest poważne. Stanowisko jest poważne i wyciągamy z tego daleko idące konsekwencje. Powiem więcej, polska składka do funduszu rozwoju, który w imieniu całej Unii Europejskiej realizuje politykę rozwojową także tam, nie jest kwotą bagatelną. Powiem jeszcze więcej, polska składka, kontrybucja już przyjęta, o której już zdecydowano, na inicjatywę na rzecz odporności gospodarczej tych krajów realizowaną we współpracy z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym to 50 mln euro. Jak do tej pory jest to najwyższa składka tego typu wśród pięciu pierwszych zgłoszonych. Mam nadzieję, że to raz na zawsze utnie tę niepoważną dyskusję na temat tego, na ile Polska jest odpowiedzialna, na ile Polska wykazuje się solidarnością europejską w tej sprawie. W polityce migracyjnej przez ostatnie miesiące Unia Europejska odniosła sukces, ponieważ z jednej strony zahamowała niekontrolowany ruch na szlaku migracyjnym na Morzu Egejskim, a z drugiej strony zrobiła bardzo konkretne rzeczy, by zahamować pierwotne przyczyny migracji. To jest również polski sukces. Bez Polski nie byłoby przeniesienia środka ciężkości z faktycznie niepoważnych, nieodpowiedzialnych inicjatyw relokacji migrantów na rzecz poważnych, pragmatycznych, efektywnych instrumentów zwalczania kryzysu migracyjnego. (Oklaski) To jest także polski sukces i myślę, że od czasu do czasu także w tej Izbie moglibyśmy razem być z czegoś dumni. (Poseł Sławomir Nitras: Ale z czego?) Były też inne rzeczy, które zasługują na uwagę. Chodzi o polskie sukcesy generalnie. Budżet Unii Europejskiej. Państwo dobrze wiedzą, że budżet Unii Europejskiej nigdy nie był rzeczą łatwą. W Unii Europejskiej z uwagi na różnice dochodowe, różnice statusu państw, chociażby taką różnicę, że niektóre państwa w sposób naturalny zawsze będą dokładały do tego budżetu, a inne, tak jak Polska, będą miały bilans dodatni tego typu wpłat, polityczna atmosfera wokół tej sprawy zawsze była napięta. Polska już dzisiaj z sukcesem przeprowadziła prace nad śródokresowym przeglądem wieloletnich ram finansowych. Myślę, że warto zwrócić na to uwagę i że w Unii Europejskiej wszyscy są świadomi tego, jakie jest polskie stanowisko w sprawie reformy budżetu unijnego, wszyscy, z wyjątkiem części polskiego parlamentu. Jest to zasmucająca dywagacja, konstatacja związana z tą debatą. Mówi się, że mamy różne grupy państw, które spotykają się w różnych miejscach Europy i prowadzą dyskusje na temat przyszłości Unii Europejskiej. Ostatnio jedna z takich grup, grupa wersalska, obradowała również z udziałem przedstawiciela Polski. Myślę, że to jest oczywiste, że w Unii Europejskiej różne grupy państw, które są bliżej, jeżeli chodzi o dany temat, czasami obradują. Polska również organizuje różne grupy państw: Grupę Wyszehradzką, dziewiątkę bukareszteńską, Partnerstwo Wschodnie, po to, żeby wspólnie rozważać na temat takich mechanizmów, takich scenariuszy rozwoju polityki europejskiej, które są nam bardziej przyjazne. Nie ma w tym nic nadzwyczajnego. O jednym mogę państwa zapewnić w kontekście przyszłości Unii Europejskiej. Przyszłość Unii Europejskiej zdecyduje się albo z nami, albo nie zdecyduje się w ogóle. Bez Polski, jeżeli chodzi o przyszłość Unii Europejskiej, reformy Unii Europejskiej po prostu wykonać się nie da. To jest informacja do państwa, ale również oferta do innych stolic, które być może nie w pełni to jeszcze dzisiaj rozumieją, chociaż tych stolic jest znacznie mniej, niż państwo sądzą, znacznie mniej. Jeżeli chodzi o delegowanych pracowników, to słusznie przypomniano, że nie jest to pierwszy raz, kiedy Unia Europejska przyjmuje rozwiązania prawne, które regulują, a tak naprawdę reglamentują możliwość świadczenia pracy, usług delegowanych. To państwo przecież, którzy rządzili jeszcze niedawno, zgodzili się na rozwiązania, które wprowadzały już wcześniej złe rozwiązania dla rynku usług i dla pracy delegowanej. Dzisiaj ta sama koalicja państw zgłasza się po kolejne zmiany i Polska, właśnie w ramach prezydencji maltańskiej - wspominałem o tym w pierwotnym wystąpieniu - zdołała zorganizować grupę państw, która była zdolna do zablokowania przyjęcia podejścia ogólnego w tej sprawie. Całość obrazu tej sytuacji wygląda znacząco odmiennie, niż rysują to niektórzy politycy opozycji. Sprawa Brexitu. Poruszyliście państwo głównie zagadnienia ochrony praw Polaków. To naturalne dla parlamentu. Padło bardzo jasne pytanie: Czy prawa Polaków będą szanowane, czy będą one miały jasne gwarancje prawne? Tak, mogę państwa zapewnić, że prawa Polaków będą pod ochroną prawną i będzie to ochrona prawnomiędzynarodowa związana z umową, którą Unia Europejska za sprawą Polski również, na skutek polskich rekomendacji, podpisze z Wielką Brytanią w najbliższym czasie. Padły pytania o obronność. Znowu tu, na tej sali, także na sali Komisji do Spraw Unii Europejskiej powtarzaliśmy to wielokrotnie. Polska jest zainteresowana tym, aby Europa robiła więcej w kwestii obronności. Polska jest zainteresowana tym, aby Unia Europejska finansowała w większym stopniu przemysł obronny w Unii Europejskiej. Ale to prawda, nie ma zgody Polski na to, żeby ze wspólnych zasobów, ze wspólnych pieniędzy, w tym wypadku funduszu obrony, realizowano cele rozwojowe tylko jednej części Europy, aby realizowano cele rozwojowe tylko części sektora zbrojeniowego w Unii Europejskiej. Na takie scenariusze w oczywisty sposób zgody z naszej strony nie będzie. Klimat. Słusznie podjęto tutaj kwestię, że polityka klimatyczna to jest wyjątkowo trudny kawałek polityki unijnej dla Polski, zresztą nie od dziś. Jeżeli ktoś dzisiaj pyta, dlaczego tak trudno jest osiągnąć kompromis, który byłby zadowalający dla Polski w sprawie polityki klimatycznej, to odpowiedź jest bardzo prosta: ponieważ państwo podpisali konkluzje w październiku 2014 r., które zakładały podwojenie celu redukcyjnego w ciągu najbliższych 10 lat. Podjęto kwestie sąsiedztwa w pewnej takiej korelacji z rzekomą nieaktywnością Polski na Wschodzie. W kwestii sąsiedztwa mamy do czynienia z fundamentalnym kryzysem, który w dużym stopniu jest wywołany przez siły zewnętrzne: przez Rosję na Wschodzie i ogólną destabilizację na Bliskim Wschodzie. Ale, proszę państwa, jedno jest pewne, jeżeli chodzi o ruch bezwizowy z Ukrainą i ruch bezwizowy z Gruzją, że nie byłoby to dokończone, gdyby nie determinacja tego gabinetu, gdyby nie determinacja Polski i wybranych państw regionu, które były zainteresowane tym, aby państwa, które mają aspiracje europejskie, traktować poważnie, bez względu na niedobre, niekorzystne zmiany polityczne w niektórych wybranych stolicach Europy Zachodniej. Druga rzecz jest zupełnie pewna. Myślę, że jest ona całkowicie oczywista dla każdego obserwatora tego procesu w każdym zakątku Europy, być może z pewnymi wyjątkami dla polskiego parlamentu. Umowa stowarzyszeniowa między Unią Europejską a Ukrainą nie mogłaby być dzisiaj ratyfikowana, gdyby nie polski wysiłek dyplomatyczny, gdyby nie polska praca na rzecz wytworzenia kontekstu politycznego dla Holandii przede wszystkim, czyli stworzenia noty interpretacyjnej dla tej umowy, która otworzyła drogę do jej ratyfikacji. To też jest polski sukces, jeżeli ktoś pytał tutaj o sukcesy. Pytano również o inicjatywy. Naturalnie najbardziej flagową polską inicjatywą - Polska była pierwszym krajem, który podjął ten temat w debacie otwartej, międzynarodowej - jest reforma Unii Europejskiej. Kiedy ten temat pierwszy raz został podjęty na poważnie w Polsce, Warszawa była sama. Co więcej, opozycja wtedy nam tłumaczyła, radziła, żeby nie zgłaszać projektu reformy Unii Europejskiej, bo wszystko jest w porządku, a reforma jest niemożliwa. Jestem ciekaw, jak państwo dzisiaj reagują na fakt, że postulat reformy, która nie wyłącza zmiany traktatowej, wysuwany jest także przez inne stolice, np. Paryż. (Oklaski) Mam wrażenie, że dla państwa jest to retorycznie bardzo niewygodna okoliczność. Kolejna polska inicjatywa to oczywiste przeniesienie akcentu z polityki migracyjnej, z aspektu wewnętrznego na aspekt zewnętrzny. Dzisiejsza sytuacja polityki migracyjnej Unii Europejskiej jest diametralnie różna od tego, co odziedziczyliśmy, z decyzją relokacyjną na czele. Kolejna sprawa, która jest polskim znakiem firmowym w Unii Europejskiej, to swoboda przepływu danych. Wiem, że niektórzy politycy opozycji uważają, że jednolity rynek cyfrowy to jest rzecz mało istotna, ale tym z państwa, którzy być może uznają, że rynek cyfrowy to jest bardzo ważny aspekt rynku wspólnotowego, że to jest warunek rozwoju rynku usług, powiem, że inicjatywa pani premier Beaty Szydło, list 17 szefów rządów w tej sprawie, była jedną z najważniejszych inicjatyw obok tallińskiego szczytu cyfrowego, który był niedawno, na forum Unii Europejskiej. Swoboda przepływu danych jako element ustrojowy przyszłego rynku cyfrowego to jest polski postulat, który Polska wypisała na samym czele postulatów w zakresie budowy wymiaru cyfrowego rynku wspólnotowego. Panie ministrze, może część odpowiedzi na zadane pytania na piśmie... Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Konrad Szymański: Zapewne część odpowiedzi wymaga dużo ściślejszej informacji i będzie ona z całą pewnością doręczona państwu na czas w formie pisemnej. Ale na koniec powiem jedną rzecz, która, myślę, jest bardzo ważna w ogóle dla naszej debaty europejskiej. Kogoś na tej sali oburzyło, obruszyło takie oto wydarzenie, że dzisiaj i od pewnego czasu polski premier, także tutaj, na tej sali, jest w stanie powiedzieć, że jakiegoś unijnego dokumentu, deklaracji czy innego dokumentu, może nie podpisać. Szczerze mówiąc, całkowicie nie rozumiem tego obruszenia. Mogę państwu powiedzieć zupełnie otwarcie. Tak, jest dokładnie tak, jak państwo sądzą. Bierzemy pod uwagę taką sytuację, w której jakiegoś dokumentu nie podpiszemy, ponieważ czasy, kiedy podpisywaliśmy dokumenty bez względu na ich treść, po prostu minęły. (Oklaski)