Mówca: Arkadiusz Marchewka
Data: 2017-03-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję uprzejmie. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawię stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o rządowym projekcie ustawy o czasie pracy na statkach żeglugi śródlądowej. Na wstępie chcę powiedzieć, że w Polsce wobec pracowników wykonujących pracę na statkach żeglugi śródlądowej stosuje się przepisy ogólne, które wynikają przede wszystkim z ustawy Kodeks pracy. Jednocześnie Kodeks pracy nie odpowiada potrzebom podmiotów działających w branży żeglugowej i w praktyce jest trudny do stosowania ze względu na specyfikę pracy wykonywanej na statkach żeglugi śródlądowej. Projekt ustawy zakłada więc implementację dyrektywy z 19 grudnia 2014 r., która wykonuje Umowę europejską dotyczącą niektórych aspektów organizacji czasu pracy w transporcie śródlądowym, zawartą przez Europejskie Stowarzyszenie Żeglugi Śródlądowej, Europejską Organizację Kapitanów i Europejską Federację Pracowników Transportu. Implementacja tej dyrektywy ma na celu ujednolicenie oraz usprawnienie systemu czasu pracy na statkach żeglugi śródlądowej i poprawienie warunków pracy podczas żeglugi przy jednoczesnym dążeniu do stworzenia takich regulacji dla operatorów zarządzających flotą śródlądową, jakie mają armatorzy w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Wdrożenie przepisów dyrektywy ma także zapewnić jednolity system traktowania pracowników wykonujących prace na statkach żeglugi śródlądowej w całej Wspólnocie. Wprowadzone projektem ustawy nowe rozwiązania w porównaniu z Kodeksem pracy dotyczą przede wszystkim czasu pracy w żegludze śródlądowej. Zgodnie z projektem czas pracy obejmuje również okres pozostawania w gotowości do pracy, np. pełnienie dyżuru na statku oraz czas oczekiwania na załadunek lub rozładunek, okres gotowości do pracy wliczany jest więc do czasu pracy. Ponadto wprowadzone zostaną łączne limity godzin pracy z nadliczbowymi w żegludze śródlądowej wraz z przyznawanymi preferencyjnie w stosunku do Kodeksu pracy dniami odpoczynku. Określone w projekcie limity obejmują także czas pracy w sezonie na statku pasażerskim oraz czas pracy w porze nocnej. Opisując ten projekt ustawy, należy zwrócić uwagę na to, iż te regulacje nie będą miały bezpośredniego wpływu na warunki pracy i wynagrodzenia marynarzy, w szczególności nie zmieni się system eksploatacji statku, nie zmieni się liczba godzin uznawanych za nadliczbowe lub wykonywanych w porze nocnej, a także nie zmieni się ilość czy liczba obowiązkowych dokumentów wymagających regularnej ewidencji. Co się tyczy oddziaływania tego projektu ustawy, należy zwrócić uwagę, że projekt dotyczy dwóch grup podmiotów. Pierwsza grupa to armatorzy żeglugi śródlądowej, czyli ok. 500 przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie żeglugi śródlądowej, a to są szacunki przedstawione na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego, a także na podstawie przygotowanego specjalnie dla procedowania tej ustawy dokumentu zawierającego analizę skutków społecznych, finansowych oraz prawnych implementacji do polskiego prawa przepisów tej właśnie dyrektywy. Druga grupa, na którą oddziałuje ten projekt ustawy, to osoby wykonujące pracę na statkach żeglugi śródlądowej. Jest to grupa ok. 600 osób i należy zwrócić uwagę, że w Polsce w żegludze śródlądowej operują głównie małe przedsiębiorstwa żeglugowe, często będące przedsiębiorstwami rodzinnymi, w których pracownicy w znacznej większości korzystają z tzw. samozatrudnienia. Należy również zwrócić uwagę na to, że implementacja przedmiotowej dyrektywy do prawodawstwa polskiego nie będzie miała bezpośrednich skutków finansowych dla polskich armatorów, co jest bardzo istotne, jak również nie przewiduje się konieczności zmiany obecnych umów oraz kosztów przyjęcia proponowanych rozwiązań przez przedsiębiorcę. Uelastycznienie sposobów rozliczania czasu pracy marynarzy jest wyjściem naprzeciw potrzebom podmiotów działających w branży żeglugowej w tym względzie. Chciałbym jeszcze zwrócić uwagę, że uważam za bardzo istotne to, iż w trakcie procedowania tego projektu ustawy korzystano z ekspertyz uznanych i renomowanych podmiotów badawczych, takich jak Centrum Innowacji Akademii Morskiej - to podmiot, który wykazuje się bardzo dużą rzetelnością, i cieszę się, panie ministrze, że w tym procesie ta ekspertyza została przygotowana. Jednocześnie, mając na względzie konieczność implementacji prawa unijnego do prawa polskiego, klub Platformy Obywatelskiej poprze ten projekt ustawy. Dziękuję.