Mówca: Joanna Fabisiak
Data: 2015-03-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pragnę przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wobec projektu ustawy o ratyfikacji Umowy między Europejską Organizacją Badań Astronomicznych na Półkuli Południowej a Rządem Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej warunków przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Europejskiej Organizacji Badań Astronomicznych na Półkuli Południowej, podpisanej w Warszawie w dniu 28 października 2014 r., druk nr 3094. Z satysfakcją przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska. Z satysfakcją, bo umowa ta jest potrzebna Polsce, polskiej astronomii, ale i nam wszystkim, bowiem astronomia polska zajmuje znaczące miejsce w rankingach światowych. Spójrzmy na tę specyficzną sytuację. W 10 astronomicznych ośrodkach akademickich pracuje blisko 100 samodzielnych pracowników naukowych. To dużo i mało. To właśnie tym naukowcom i ich odważnym inicjatywom naukowym zawdzięczamy przede wszystkim sukces polskiej astronomii. Są to bowiem głównie badania w nowych obszarach, niewymagających kosztownych urządzeń. Na takie nie stać na ogół jednego kraju, stąd organizacja, stąd umowa międzynarodowa. Jednak są przykłady doskonałych wyników badań prowadzonych właśnie przy tych ograniczonych możliwościach. I tak programy OGLE i ASAS, polegające na masowym monitorowaniu jasności olbrzymiej liczby gwiazd, to te badania, do których nie trzeba wielkich teleskopów - niewielkie teleskopy wyposażone w nasze własne kamery, kamery o bardzo wysokich parametrach, pozwalają na doskonałe wyniki badań. Ale pogłębienie tych badań już nie jest możliwe, bowiem wymaga wyspecjalizowanych urządzeń, wyspecjalizowanego sprzętu. Polskie zespoły badawcze nie mają obecnie dostępu do wyników badań i do aparatury, która może zagwarantować takie wyniki. Mają je natomiast zespoły krajów, które podpisały tę umowę. Ta sytuacja ulegnie zmianie w momencie ratyfikacji umowy, a więc ten pierwszy argument, argument mówiący o tym, że (Dzwonek)... Może pan marszałek pozwoli dokończyć. Zatem ten argument mówiący o możliwości rozwoju inicjatywności należy wesprzeć jeszcze jednym argumentem, wymienianym już przez sprawozdawcę. Otóż te blisko 2 mln euro rocznie, które ze składki członkowskiej wrócą w formie stypendiów, w formie finansowania pobytu w renomowanych ośrodkach, to będzie wartość dodana czy też wartość konkretna znów umożliwiająca rozwijanie nauki polskiej. Wreszcie proszę pozwolić mi wymienić jeszcze jeden ważny argument. Polscy przedsiębiorcy już wykazują zainteresowanie udziałem w przetargach i pozyskiwaniem kontraktów w organizacji, a trzeba dodać, że będą to wielomilionowe kontrakty, liczone naturalnie w euro. Ostatnie zdanie. Przystępujemy do organizacji, w której współpracuje już 15 państw, wiele od 1962 r., jak państwa będące jej założycielami, czyli Niemcy, Belgia, Holandia, Szwecja. Potem stopniowo przystępowały do niej inne kraje -Włochy, Portugalia, Austria, Czechy. Korzyści z ratyfikowania umowy są liczne, o czym była już przed chwilą mowa. Także warunki finansowe wydają się optymalne po uwzględnieniu istotnych zwrotów, o co oczywiście rząd będzie zabiegał. Wskazane racje przemawiają za ratyfikacją i nie trzeba chyba nikogo przekonywać, że mój klub parlamentarny, popierając przedłożony projekt ustawy, będzie za nim głosował. Dziękuję bardzo. (Oklaski)