Mówca: Kamila Gasiuk-Pihowicz
Data: 2018-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Posłowie Prawa i Sprawiedliwości! Ja proponuję tym czterem osobom z PiS-u, które są na sali, takie ćwiczenie, zanim zagłosujecie w sprawie tej ustawy. (Głos z sali: Pięciu.) A, przepraszam, pięciu. (Głos z sali: Pięciu, sześciu.) Wyobraźmy sobie następującą sytuację. Gdyby ktoś inny niż wy miał większość parlamentarną... (Głos z sali: Sorry, sorry.) ...i najpierw przeforsował ustawę o wyznaczeniu wieku emerytalnego 45 lat dla obecnego prezydenta, a potem dołożył do tego ustawę, zgodnie z którą po usunięciu na jej podstawie głowy państwa np. szef największej partii powołuje osobę pełniącą obowiązki prezydenta, co byście wtedy zrobili? No, ja rozumiem, że wtedy z ław PiS-owskich by się podniósł krzyk, że to jest jakieś bezgraniczne bezprawie. I tak, szanowni państwo, to by było właśnie bezprawie. Ale dokładnie tak wygląda ten bezprawny scenariusz czystki w Sądzie Najwyższym, którą proponujecie i która będzie przeprowadzona właśnie rękoma polityków PiS-u, waszymi rękoma. Najpierw zwykłą ustawą, wbrew konstytucji, obniżacie wiek przejścia w stan spoczynku pierwszej prezes Sądu Najwyższego, a teraz zaproponowaliście jeszcze, żeby zamiast wybrać kolejnego prezesa, jego obowiązki powierzyć nieznanemu konstytucji politycznemu namiestnikowi, i to w każdym przypadku, nawet jeżeli pani pierwsza prezes zrezygnuje ze swojego stanowiska chociażby ze względu na stan zdrowia. Ustawą o upolitycznieniu Sądu Najwyższego wbijacie ostatni gwóźdź do trumny niezależnego sądownictwa. Tą ustawą niszczycie wartości, na których opiera się funkcjonowanie wszystkich normalnych, demokratycznych krajów oraz Unii Europejskiej. Rok temu to takie ręczne sterowanie Sądem Najwyższym było tylko i wyłącznie życzeniem układu rządzącego. Niestety dzisiaj - to trzeba powiedzieć wprost - staje się naszą ponurą rzeczywistością. Do tej pory, gdy funkcja pierwszego prezesa Sądu Najwyższego była nieobsadzona, to na podstawie konstytucji przeprowadzano wybór kolejnego pierwszego prezesa. A więc wyjaśnijmy krótko, jaki cel PiS ma w tych zmianach. Tak naprawdę nie ma żadnego racjonalnego powodu, dla którego taki specjalny mechanizm, całkowicie odmienny od mechanizmu zwyczajowego wyboru pierwszego prezesa Sądu Najwyższego i prezesów Sądu Najwyższego, ma zostać zastosowany. Powody tej zmiany są po prostu wyłącznie polityczne. PiS najwyraźniej boi się tego, że po ewentualnej wcześniejszej rezygnacji obecnej pierwszej prezes Sądu Najwyższego tę funkcję sędziowie mogliby powierzyć osobie, która byłaby całkowicie niezależna od polityków. Stąd właśnie propozycja wprost sprzecznego z konstytucją powoływania przez prezydenta takiego politycznego namiestnika w Sądzie Najwyższym, i to bez wskazania jakichkolwiek kryteriów ustawowych, którymi ma się kierować prezydent. Takie działanie ma na celu zapewnienie sobie, aby na stanowisku pierwszego prezesa Sądu Najwyższego i prezesów poszczególnych izb znalazły się osoby powołane, które będą bliskie obecnemu rządowi. I to jest właśnie to ręczne sterowanie wymiarem sprawiedliwości, które chcecie wprowadzić w życie. Najpierw celowo i z naruszeniem konstytucji obniżacie wiek przejścia w stan spoczynku, co ma skutkować przedwczesnym zakończeniem kadencji obecnego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, następnie wprowadzacie politycznego namiestnika, który ma mieć wszystkie uprawnienia pierwszego prezesa, ma kierować tym sądem przez czas właściwie nieograniczony, aż wskazani przez upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa nowi sędziowie wejdą do Sądu Najwyższego, obejmą swe funkcje i dopilnują tego, aby na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego został wybrany ktoś bliski Nowogrodzkiej. Co ciekawe, ten akt powołania politycznego namiestnika w Sądzie Najwyższym będzie musiał kontrasygnować premier, również z PiS. Tak więc osoba pełniąca obowiązki pierwszego prezesa na pewno będzie musiała się cieszyć mocnym poparciem kolegów z PiS, ale raczej trudno się spodziewać, że tego politycznego nominata będzie darzył szacunkiem którykolwiek z sędziów. Stoimy dzisiaj w obliczu sytuacji, w której w poniedziałek rząd negocjuje z Unią Europejską, a we wtorek rządzący siłą przepychają przez komisję ustawę o prezydenckiej kontroli nad Sądem Najwyższym, ustawę, która ostatecznie demoluje Sąd Najwyższy. Dlatego w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna zgłaszam w czasie drugiego czytania wniosek o odrzucenie poselskiego projektu ustawy o przejęciu kontroli przez prezydenta nad Sądem Najwyższym oraz składam szereg poprawek.