Mówca: Czesław Hoc
Data: 2012-10-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W podsumowaniu kilka refleksji. W połowie lat 70. minister zdrowia Kanady Lalonde zgrupował czynniki warunkujące pole zdrowia, tzw. mandalę życia, w 4 działy: biologia, środowisko, styl życia, medycyna. Okazało się, że to styl życia jest najważniejszy dla utrzymania zdrowia - w 55%, a nie geny ani czynniki środowiskowe, ani nawet medycyna naprawcza, która tylko w 10% ma wpływ na nasze zdrowie. Co ważniejsze, palenie tytoniu jest jednym z najważniejszych czynników powodujących miażdżycę i jej dramatyczne powikłania, który jest z kolei najłatwiejszy do wyeliminowania. Obliczono, że samo zlikwidowanie palenia papierosów mogłoby wydłużyć o ok. 17 lat życie statystycznego człowieka. Co na to świat i Polska? Oto Steve McQueen umiera w wieku 50 lat na raka płuc, Nat ˝King˝ Cole - 45 lat, rak płuc, Humphrey Bogart - 57 lat, rak krtani i przełyku, Gary Cooper - 60 lat, rak płuc. Twardziel z reklamy jednej z najbardziej popularnych marek papierosów umiera, o ironio, na raka płuc. A w Polsce? Nadal co roku ok. 70 tys. ludzi umiera z powodu chorób odtytoniowych, czyli co roku z powierzchni Polski znika ludność 70-tysięcznego miasteczka. Co więcej, liczba palących jest praktycznie stała, co oznacza zwycięstwo koncernów tytoniowych, które co roku pozyskują nowych palaczy w miejsce tych zmarłych. Niestety stałym rezerwuarem jest młodzież. Bodajże indyjskie przysłowie głosi: postępuj zgodnie z naukami nauczyciela, lecz nie wzoruj się na nim, jeśli pali. Młody człowiek musi wiedzieć o jednym: jeśli pierwszy raz sięga po papierosa, to nie ma jeszcze pragnienia nikotyny, bo nie jest jeszcze uzależniony fizycznie ani farmakologicznie od nikotyny. Musi być zatem tego powód. Dorośli muszą mieć tego świadomość i wyciągać odpowiednie wnioski. Wysoki Sejmie! Podobno mamy taką oto wiedzę: papieros zabija. Papieros jest jedynym legalnie sprzedawanym środkiem rakotwórczym na całym świecie. Papieros jest jedynym produktem, którego używanie zgodnie z jego przeznaczeniem powoduje przedwczesną śmierć. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, agenda WHO, oficjalnie zalicza dym tytoniowy do grupy czynników rakotwórczych u ludzi. Pamiętajmy też, że papieros nigdy nie mógłby być sprzedawany w aptece, bo jest po prostu trucizną. I co? I nadal palimy. Poważnie smuci to, że wiedza i nauka, zdrowy rozsądek i racjonalne argumenty przegrywają z ułudą siły, luzu i beztroski. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! A co cieszy? Cieszy to, że wspólnie - naprawdę ponad podziałami politycznymi - pochylamy się nad problemem palenia tytoniu, czego dowodem była spokojna, acz wysoce fachowa, podyktowana troską o zdrowie Polaków, dyskusja na posiedzeniu sejmowej Komisji Zdrowia, a także dzisiejsza debata. Cieszy też to, że są ludzie, którzy praktycznie, społecznie, z entuzjazmem, a nawet z pasją realizują się w różnego rodzaju kampaniach antynikotynowych, przedsięwzięciach i programach na poziomie lokalnym i krajowym, o zdumiewająco pozytywnych i robiących bardzo dobre wrażenie efektach. Zapewne dzięki tym ludziom i ich konkretnej pracy nie mamy przynajmniej wzrostu liczby palących Polaków. I jeszcze jedna informacja w kontekście ożywionej merytorycznej dyskusji na posiedzeniu Komisji Zdrowia, jak również podczas dzisiejszej debaty. Warto podkreślić najbliższe decyzje rządu, które zapowiedział wiceminister finansów Jacek Kapica w wywiadzie prasowym sprzed dwóch dni pt. ˝Tytoń pod specjalnym nadzorem˝. Otóż z akcyzy na papierosy i wyroby tytoniowe budżet państwa otrzymuje ok. 18 mld zł, a licząc z podatkiem VAT - 24 mld zł. Rząd wprowadza teraz zmiany struktury starej akcyzy opartej na wyższej stawce kwotowej, czyli za 1000 sztuk papierosów, a niższej stawce procentowej, naliczanej od ceny paczki papierosów. Tak więc ceny papierosów z dolnej półki wzrosną o ok. 65 gr, zaś droższych - o ok. 45 gr. Budżet zyska rocznie o ok. 300-400 mln zł i jednocześnie zwiększy bariery wpadnięcia w nałóg, oddziałując na podaż tych tanich papierosów. Pan minister zapowiedział również zwalczanie nielegalnego handlu i coraz skuteczniejsze uszczelnienie polskich granic, jeśli chodzi o przemyt papierosów, który szacuje się obecnie na ok. 700 mln sztuk rocznie. Natomiast straty fiskusa z tytułu tzw. czarnego rynku ocenia się na 400 mln zł rocznie. Podsumowując, dziękuję bardzo za owocną dyskusję, nacechowaną troską o dobro i zdrowie Polaków, przede wszystkim za zwrócenie uwagi na donatora palaczy, czyli młodzież. Rzeczywiście, trzeba zauważyć to, że młodzież na początku, eksperymentując, nie ma pragnienia nikotyny, a więc przemawiają tu jeszcze inne aspekty, społeczno-wychowawcze. Dorośli tak muszą działać, żeby właśnie nie dochodziło do tego eksperymentowania i żeby nie sięgano po raz pierwszy po papierosa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)