Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2023-02-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie informacji Rady Ministrów o sytuacji osób starszych w Polsce za 2021 r., druk nr 2823. Wysoka Izbo! Stoimy jako parlamentarzyści oraz całe społeczeństwo przed ogromnym wyzwaniem, które z roku na rok przypomina o sobie coraz bardziej. Mowa oczywiście o postępującym starzeniu się ludności. Szacuje się, że za kilkadziesiąt lat odsetek seniorów, czyli osób po 60. roku życia, będzie wynosić ponad 40%. Zatrzymanie tego trendu graniczy z cudem, dlatego musimy być przygotowani na te zmiany, aby nasi seniorzy mieli szansę na godne życie. Spoczywa na nas także odpowiedzialność za osoby, które albo teraz, albo za kilkanaście lat same staną się seniorami. Musimy przygotować dla nich bezpieczną przyszłość. Czy jednak dziś, w 2023 r., możemy powiedzieć, że Polska jest dobrze przygotowana na nieuchronną rewolucję demograficzną? Odpowiedź jest przykra - nie. Polska to nie jest kraj dla starych ludzi. Polska nie jest krajem dla starszych osób i nie będzie nim, dopóki nie rozwiążemy masy problemów, z którymi nadal się borykamy. Nie chcę w tym miejscu oczywiście siać paniki czy oskarżać rządu o całkowitą bezczynność, bo podejmuje pewne działania, ale w mojej ocenie nie są one wystarczające, abym mogła seniorce z Kutna, która opowiada mi o swoich codziennych problemach, powiedzieć, że nie musi się już o nic martwić. My na lewicy jesteśmy zawsze blisko ludzi, słuchamy ich i wiemy, z jakimi trudnościami muszą sobie radzić. Od obywateli, a zwłaszcza seniorów, nie odgradzamy się stalowymi barierkami. Polityka senioralna w Polsce jest pełna mankamentów, o niektórych zresztą przekonałam się też na własnej skórze. Osoby starsze borykają się z chorobami otępiennymi takimi jak alzheimer. Opiekują się nimi często członkowie rodziny, którzy stają się ich nieformalnymi opiekunami. Mam to doświadczenie za sobą, kiedy podobna przypadłość dotknęła bliską mi osobę. Moje spostrzeżenia nie są tak bardzo odmienne od innych: zagubienie, niewiedza, brak przeszkolenia, wsparcia w trudnych chwilach. O wielu podstawowych zasadach opieki trzeba dowiadywać się na własną rękę, nie wszystko jest oczywiste. Ta niepewność przynosi w wielu rodzinach łzy rozpaczy i gniew. Są plany, żeby temu zaradzić, ale na podstawie ostatnich posiedzeń Komisji Polityki Senioralnej widzimy, że są jeszcze w powijakach, a szkoda, bo w tej chwili jest cała rzesza ludzi, którzy potrzebują pomocy. Polityka senioralna to właściwie system naczyń połączonych, nie można jej tak łatwo oderwać od innych aspektów funkcjonowania państwa. Weźmy np. transport publiczny, zwłaszcza w kontekście dostępu do niego przez osoby starsze. Widzimy wsie i miasteczka, które się wyludniają, młodzi ludzie uciekają z nich w poszukiwaniu lepszych perspektyw. Ale kto w nich zostaje? Przede wszystkim seniorzy. Czy zawsze mają czym dojechać do sklepu, urzędu, do lekarza? Czy mają jak się dostać do większego ośrodka, gdzie działa np. uniwersytet trzeciego wieku albo kino? Niekoniecznie. Brak autobusu czy pociągu odcina od życia towarzyskiego i kulturalnego. Wykluczeni transportowo seniorzy cierpią więc podwójnie. Na nic ulgi, kiedy nic nie zatrzymuje się w takiej miejscowości. O ile nawet na ten ulgowy bilet seniora stać, to podwyżki na kolei są dotkliwe - we wszystkich spółkach, u wszystkich przewoźników. Tak samo jak inflacja, przez którą w sklepach dochodzi do wielkich dylematów, co wyjąć z koszyka, aby starczyło na leki i opłaty za mieszkanie. Dlatego my na lewicy od lat postulujemy leki na receptę za 5 zł. Niestety obecna władza nie rozwiązała systemowo ubóstwa dotykającego osoby starsze, które muszą jakoś wyżyć za swoje niewysokie świadczenia. Na nic trzynasta, czternasta czy może nawet piętnasta emerytura, jeżeli jej otrzymywanie zależy od dobrej woli rządzących, a może bardziej - kalendarza wyborczego, kiedy potrzebna jest konkretna waloryzacja i podniesienie świadczenia minimalnego. Chciałabym także, aby władza przychylniej podchodziła do pomysłów, które wychodzą od opozycji, a mają służyć seniorom. Mówię tutaj np. o pomyśle i projekcie ustawy o rencie wdowiej, która przecież może pomóc wielu osobom, nie tylko kobietom, także mężczyznom, tym, którzy znajdują się w trudnej sytuacji, w uzyskaniu po prostu korzystniejszych świadczeń. Nie było woli z państwa strony, żeby zająć się tym projektem, więc wracamy z nim jako projektem obywatelskim z tysiącami podpisów, bo seniorzy, i to niezależnie od ich sympatii politycznych, to rozwiązanie otwarcie popierają. Z przykrością też obserwuję, jak kontrolowana przez rządzących telewizja kłóci polskie rodziny, nastawia wrogo zwolenników tego czy innego ugrupowania. (Dzwonek) Większość odbiorców telewizji publicznej stanowią seniorzy, którzy zasługują na rzetelne informacje, jednak coraz więcej z nich dostrzega, że rzeczywistość nie pokrywa się z tym, o czym z uśmiechem na ustach opowiada prezenterka ˝Wiadomości˝. Szanowni Państwo! Polscy seniorzy nie są głupi, nie dadzą się oszukać, wolą, by ich problemy potraktować w końcu poważnie. Wątków w kontekście omawianego punktu posiedzenia jest o wiele więcej. Kilka minut nie wystarcza, żeby się do nich odnieść. Niemniej mam nadzieję, że tutaj, w Polsce, nad Wisłą zagości wkrótce dobrze przemyślana polityka senioralna, która odpowie na wyzwania niedalekiej przyszłości. My na lewicy jesteśmy gotowi do jej wprowadzenia. Dziękuję. (Oklaski)