Mówca: Jerzy Borkowski
Data: 2015-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Ruch Palikota mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy Przepisy wprowadzające Prawo działalności gospodarczej, druk nr 3808. Bardzo dziękuję, panie ministrze, za szczegółowe omówienie tego projektu. Szkoda, że jest tak mała frekwencja na sali. Jest to bardzo ważny projekt, naprawdę potrzebny dla zapewnienia swobody działalności gospodarczej, w ogóle dla gospodarki. Tak że szkoda, że tak mało pań posłanek i panów posłów jest w tej chwili na sali. Z pewnym zaskoczeniem przyjąłem stanowisko przedstawione przez panią posłankę Pawłowicz. Wydawało mi się, przepraszam za słowa, jakby komuna wracała. Jeżeli pani posłanka chce dzielić przedsiębiorców na dobrych i złych, czyli ˝A˝ i ˝B˝, to chyba nie tędy droga. W nowoczesnej gospodarce rynkowej, europejskiej gospodarce w tej chwili nie ma na to miejsca, żeby tworzyć dwie odrębne ustawy dla różnych przedsiębiorców - jedną ustawę dla tych, którzy są niepaństwowi, a dla tych, którzy są państwowi, drugą ustawę. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej obowiązuje od 2004 r. i była już wielokrotnie nowelizowana. Przykładowo nie zawiera ona wspólnych regulacji dla działalności gospodarczej objętej zezwoleniami, takiej jak działalność koncesjonowana czy też regulowana. Ocena jej funkcjonowania wykazała, że utraciła ona charakter podstawowego aktu prawnego prawa gospodarczego. W ustawie nie przewidziano rozwiązań, które pozwalałyby administracji na partnerskie traktowanie przedsiębiorców, wskutek czego organy działają zbyt formalistycznie, często nie uwzględniając uzasadnionych interesów przedsiębiorców. Przedsiębiorcy wskazują także na dużą uciążliwość przepisów szczegółowych dotyczących kontroli wykonywanych przez poszczególne organy kontroli. Stąd zaistniała potrzeba uzgodnienia regulacji w zakresie kontroli wynikających z ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Rocznie organy kontrolne przeprowadzają znaczną liczbę kontroli u przedsiębiorców. Przykładowo - przytoczę dane, które mam - w 2013 r. urzędy skarbowe przeprowadziły ok. 90 tys. kontroli podatkowych, skarbowe - ok. 99 tys., główny inspektor sanitarny natomiast przeprowadził kontrolę stanu sanitarnego ok. 77 tys. obiektów użyteczności publicznej, ZUS zaś dokonał ok. 78 tys. kontroli płatników składek. Dla przedsiębiorców bardzo ważną rzeczą jest współpraca z organami, współpraca z państwem, ale też to, żeby państwo było przyjazne dla nich, bo jeżeli chodzi o kontrole przedsiębiorców, to powinny być one wszczynane w związku z uzasadnionymi podejrzeniami nieprawidłowości, a nie dla samej kontroli lub, tak jak z akcją urzędu skarbowego ˝paragon˝, wtedy gdy potrzebne są pieniądze w budżecie. Tak że więcej zaufania do przedsiębiorców, a mniej kontroli. Zaproponowane przepisy w pierwszym rzędzie wzmocnią prawa i gwarancje przewidziane dla przedsiębiorców. Określone i usystematyzowane zostaną zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej. Dzięki temu powstanie zbiór norm, który będzie oddziaływał przede wszystkim na organy stosujące prawo. Projektodawca zakłada, że ustawie Prawo działalności gospodarczej zapewni centralne miejsce w systemie prawa gospodarczego. Realizacji tego założenia będą służyły rozwiązania o charakterze horyzontalnym. Dzięki temu z czasem przepisy szczegółowe w znacznie większym stopniu niż obecnie będą opierały się na jednolitych instytucjach przyjętych w przedłożonym projekcie. Oczekiwanym efektem projektowanego rozwiązania będzie poprawa funkcjonowania przedsiębiorstw, zwiększenie pewności prawa i podniesienie poziomu kultury prawnej, w tym poprzez zwiększenie świadomości prawa wśród samych przedsiębiorców. Zadania i obowiązki organów administracji regulowane są przepisami ustawowymi. Częstokroć nawet gdy organ administracji widzi możliwość uwzględnienia uzasadnionych interesów przedsiębiorców, sztywne przepisy ustawowe nie pozwalają na nawiązanie dialogu i miarkowanie środków administracyjnych. Zmiany w tym zakresie wymagają wprowadzenia nowych rozwiązań legislacyjnych. Oczekujemy zmiany nastawienia organów wobec obywateli i przedsiębiorców, zaakcentowania służebnej roli administracji - tak jak wspomniałem wcześniej, chodzi o to, aby urzędy były bardziej przyjazne dla przedsiębiorców - i uwzględnienia w większym stopniu uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Z uwagi na potrzebę przyjęcia przepisów przejściowych w wyniku częściowego uchylenia przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, które zostaną zastąpione przepisami ustawy Prawo działalności gospodarczej, a także konieczność wprowadzenia licznych zmian w szeregu odrębnych ustaw, zasadne jest uregulowanie ww. materii w ustawie Przepisy wprowadzające ustawę Prawo działalności gospodarczej. Oczekujemy zmiany nastawienia organów do przedsiębiorców poprzez wzmocnienie służebnej roli administracji wobec obywateli czy przedsiębiorców i uwzględnienia w większym stopniu uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Warto jednak uwzględnić na tym etapie prac nad projektem ustawy uwagi, zastrzeżenia i wątpliwości zgłoszone do proponowanego projektu przez Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych. Konkludując, Koło Poselskie Ruch Palikota jest za skierowaniem projektu ustawy do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo.