Mówca: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marek Gróbarczyk
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Program Operacyjny ,,Rybactwo i morze˝, który został przyjęty przez komisję w październiku 2015 r., został przyjęty w oparciu o koncepcję, która przygotowana została przez naszych poprzedników w ramach funkcjonowania polskiego rybołówstwa, akwakultury i działań, które wynikały z branż rybołówstwa. W świetle naszej strategii, w świetle obecnej sytuacji oraz najbliższej przyszłości program ten nie odpowiada działaniom w zakresie polskiego rybołówstwa, ani działaniom w zakresie rozwoju akwakultury. Przy tej okazji chciałbym bardzo mocno podkreślić, że akwakultura jest dla nas niezwykle istotną branżą, która daje ogromne możliwości rozwojowe, która stanowi bardzo duży rezerwuar miejsc pracy i która powinna się rozwijać z dużym impetem. Natomiast pytanie, które dotyczy szczególnie działania 2.5, nie służy bezpośrednio rozwojowi akwakultury. Widzimy, że środki, które w tym zakresie mogą się pojawiać, mogą być wydatkowane, nie będą służyły bezpośrednio rozwojowi inwestycyjnemu. Dla nas najważniejsze jest stworzenie programu akwakultury, który będzie służył rozwojowi, czyli chodzi o podniesienie wydajności, ale również o stworzenie produkcji nowych gatunków, gatunków przede wszystkim tych, które są poszukiwane na rynku, a to przede wszystkim gatunki łososiowate. Oczywiście nasza propozycja, która zostanie przedstawiona, będzie szeroko omówiona ze środowiskiem, będzie omówiona z producentami. Jestem przekonany, że uzyskamy konsensus. Trzeba jednakże nadmienić, że sytuacja polskiego rybołówstwa, jak również zasobów Morza Bałtyckiego z każdym rokiem staje się coraz bardziej dramatyczna. Wynika to wprost z pewnych działań, które do tej pory były prowadzone na Morzu Bałtyckim, przede wszystkim z podnoszenia połowów przemysłowych czy połowów paszowych, które mają bezpośrednio ogromny wpływ na stan zasobów przede wszystkim gatunków rynków strategicznych dla Morza Bałtyckiego, a więc dla połowów dorsza. Dlatego też nasze działania w tym zakresie mają za zadanie przebudowanie polskiego rybołówstwa w oparciu o rybołówstwo rodzinne, rybołówstwo przybrzeżne, które ma ogromną historię i które daje możliwości rozwojowe na przyszłość, bilansując zasoby Bałtyku, pozostawiając je w dobrej kondycji. Natomiast zmiana charakteru połowów przemysłowych z jednej strony musi dążyć do ograniczenia tych połowów, z drugiej strony do przekształcania stopniowego ich z połowów przemysłowych, które służą przede wszystkim produkcji mączki rybnej i oleju rybnego, na połowy konsumpcyjne, czyli te, które trafiają do konsumentów, na nasze stoły. To są główne założenia zmiany polityki rybackiej, zmiany programu operacyjnego, które teraz są w fazie omawiania z Komisją Europejską. Jest to proces długi, który musi być poprzedzony oczywiście negocjacjami ze środowiskiem, tak aby wszyscy mogli być beneficjentami tego, tutaj trzeba powiedzieć, chyba ostatniego tak dużego programu operacyjnego związanego z rybołówstwem, z akwakulturą. A więc te działania, te środki nie mogą być po prostu zmarnotrawione. Jeśli chodzi o wykorzystanie środków z programu operacyjnego, założenia, które zostały przyjęte w 2015 r., to 146 mln euro; obecnie środki te znajdują się w stopniowym wydatkowaniu. Zakładamy, że nie ma większego zagrożenia dla wydatkowania tych środków przy spełnieniu zasady n+3. W roku 2018 przedstawimy pełne płatności związane z wydatkowaniem tych środków. Niestety program został uruchomiony bardzo szybko w zeszłym roku z prostego powodu: poprzednicy nie przygotowali procesu legislacyjnego, co spowodowało opóźnienia blisko 2-letnie. Dzisiaj kończymy realizację, przygotowanie wszystkich rozporządzeń, które będą włączane w proces wydatkowania środków. Osobą odpowiedzialną w ministerstwie jest dyrektor departamentu rybołówstwa, który pełni pieczę nad realizacją programu. (Dzwonek) I jeszcze ostatni element. Do tej pory w ramach działań 1.6, 1.10, 3.1, 3.2, 4.1, 4.2, 5.3 została wydatkowana kwota ok. 138 mln zł. Złożono 781 wniosków, ta kwota stanowi blisko 5% przyznanej alokacji na program. Do 10 lutego instytucje pośredniczące podpisujące podpisały 580 umów na kwotę dofinansowania 92 mln, co stanowi ok. 3% alokacji na program. Najwięcej wniosków o dofinansowanie zostało złożonych w ramach działania 1.10, tj. 560. Złożone wnioski wykorzystały 36% przyznanej na działanie alokacji. Pod względem wartości najwięcej wniosków o dofinansowanie złożono w ramach działania 1.10: 149 na kwotę 62 mln, co wykorzystuje kwotę przyznanej alokacji w wysokości 56%. Oczywiście najwięcej środków jest wydawanych na tymczasowe zaprzestanie działalności połowowej, tj. 493 umowy na łączną kwotę 32 mln zł. Dziękuję bardzo.