Mówca: Henryk Kowalczyk
Data: 2012-02-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku rolnym, druk nr 115. Projekt był omawiany. Pomysł jest dobry - spłaszczenie nierówności, które wynikają z gwałtownych wahań rynkowych, jeśli chodzi o cenę żyta. A więc jest to pomysł idący w dobrym kierunku. Rodzi się pytanie, co w przypadku zapowiedzi premiera Donalda Tuska o objęciu rolników zasadami ogólnego podatku. Wtedy podatek rolny oczywiście nie miałby już sensu. Mam kilka wątpliwości w związku z tym projektem ustawy nie co do idei, tylko co do rozwiązań bardziej technicznych. Po pierwsze, jakie jest stanowisko rządu, bo tego w dokumentach nigdzie nie widać. Po drugie, czy były przeprowadzone konsultacje, bo w załączonych materiałach są stanowiska urzędów marszałkowskich, ale akurat urzędy marszałkowskie mają najmniej do powiedzenia przy podatku rolnym. Natomiast najistotniejsze jest to, że nie widać nigdzie na przykład stanowiska Związku Gmin Wiejskich RP, który w tym momencie jako samorząd, którego dotyczy ten podatek, powinien się wypowiedzieć. Po trzecie, nie ma też żadnych opinii związków czy izb rolniczych reprezentujących rolników, czyli podatników podatku rolnego. Kontrowersje budzi termin wejścia w życie ustawy - 14 dni od ogłoszenia. Jednak bez względu na liczbę dni i tak jest to w trakcie roku podatkowego, co jest sprzeczne z Ordynacją podatkową, która wyznacza generalną zasadę, że wysokość zobowiązań podatkowych ustala się na okres roku kalendarzowego, począwszy od 1 stycznia do 31 grudnia, i powinno być to dokonane przed rozpoczęciem tego roku. A więc tutaj na rok 2012 jest to już niemożliwe, mimo że akurat w tym przypadku, jeśli chodzi o rok 2012, byłoby to działanie na korzyść podatników. Sytuacja bowiem jest taka, że według dotychczasowego systemu podatek rolny jest wyliczany od hektara - jest to kwota 185 zł od 1 ha, natomiast według tej nowej ustawy byłoby to 149 zł od 1 ha. Sprawa następna dotyczy już nie podatników, tylko samorządów i moje wątpliwości są co do ust. 3 w art. 2, który brzmi: ˝W przypadku gdy obniżona przez radę gminy cena skupu żyta przyjmowana jako podstawa obliczania podatku rolnego na obszarze gminy za 2012 rok jest wyższa od ceny ustalonej zgodnie z art. 6 ustawy (...), stosuje się cenę skupu obliczoną zgodnie z ustawą, chyba że rada gminy dokona obniżenia tej ceny˝. Oczywiście jeśli dokonałaby obniżenia, to wszystko w porządku, ale jeśli nie dokona obniżenia, to w sposób automatyczny w trakcie trwania roku budżetowego obniża się ustawowo przychody gmin i samorządów z tytułu podatku rolnego. Takie obniżenie musiałoby rodzić skutki w postaci rekompensaty dochodów dla gmin, bo jest to w trakcie roku podatkowego, w trakcie roku budżetowego, po uchwalonych budżetach gmin, a więc jest to problem, który powinien zostać rozwiązany. Stąd mało prawdopodobne wydaje mi się, aby ta ustawa mogła wejść w życie ze skutkami na rok podatkowy 2012. Nie podważam samej idei tego podatku, który rzeczywiście będzie niwelował ogromne różnice cenowe, jeśli chodzi o ceny żyta, bo chyba w roku 2008 było 38 za kwintal, a w roku 2009 trzydzieści parę. Faktycznie były to bardzo niskie ceny. Z kolei spowodowane niekiedy klęskami żywiołowymi wysokie ceny żyta, na przykład w roku 2011 i 2012, doprowadziły do tego, że te skoki podatkowe z roku na rok sięgały prawie 100%. A więc byłoby to z korzyścią dla stabilizacji dochodów gmin i podatników. W związku z tym w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość opowiadam się za skierowaniem tego projektu do Komisji Finansów Publicznych, jak również wnioskuję, aby ten projekt skierować do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dzwonek) oraz Komisji Samorządu Terytorialnego jako tej komisji, która również powinna troszczyć się o dochody jednostek samorządu terytorialnego, a ta ustawa bezpośrednio dotyczy samorządu terytorialnego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)