Mówca: Piotr Babinetz
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt - ale i radość - przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec poselskiego projektu uchwały w 100. rocznicę debiutu i 50. rocznicę śmierci Kazimierza Wierzyńskiego. Kazimierz Wierzyński to wyjątkowa postać w całej historii literatury polskiej. Pochodził z Małopolski Wschodniej i do końca życia wspominał piękno tamtych stron. Jeszcze w Drohobyczu nastąpił jego drobny debiut w 1913 r. wierszem ˝Hej, kiedyż, kiedyż˝, który ukazał się w pisemku ˝1863˝ poświęconym powstaniu styczniowemu. W młodości zaangażował się w konspirację niepodległościową w szeregach Polskich Drużyn Strzeleckich, a następnie w Legionie Wschodnim. Walkę w armii austro-węgierskiej, do której został wcielony, gdy nie dotarł do brygady komendanta Józefa Piłsudskiego, przyszło mi okupić długą niewolą rosyjską. Jednak okres I wojny światowej kończył już w konspiracji piłsudczykowskiej Polskiej Organizacji Wojskowej. Gdy tuż po odzyskaniu niepodległości nadeszła nawała bolszewicka, wstąpił w szeregi Wojska Polskiego. Właściwym debiutem poetyckim Wierzyńskiego był tom wierszy ˝Wiosna i wino˝, który ukazał się w 1919 r. i został uznany za jeden z najradośniejszych zbiorów poezji w polskich dziejach. Został współtwórcą najsłynniejszej polskiej grupy literackiej Skamander. Bardzo znacząca była jego pasja sportowa. Redagował pismo ˝Przegląd Sportowy˝, a w 1928 r. za tom ˝Laur olimpijski˝ otrzymał złoty medal na konkursie literackim IX Letnich Igrzysk Olimpijskich. Niesamowity jest chociażby opis wyczynów hiszpańskiego bramkarza Zamory i reakcji kibiców w wierszu ˝Match footballowy˝. W późniejszych latach w kolejnych tomach odnosił się do losów ojczyzny coraz bardziej tragicznych, zresztą w czasie II wojny światowej została zamordowana większość jego rodziny. Toteż taką wymowę miały jego poezje, np. ˝1-go września 1944˝, ˝Na rozwiązanie Armii Krajowej˝, ˝Na proces moskiewski˝, ˝Krzyknęli wolność˝, ˝Nekrolog˝. Ale w wierszu ˝Nocna Ojczyzna˝ dawał wyraz pewności, że Polska przetrwa komunistyczną okupację: ˝Wierność sumienia/ Sens ponad klęską,/ Tego nie wezmą/ To było nasze/ Jest i zostanie˝. Gdy Wierzyński zmarł na uchodźstwie, środowiska niezłomnych, londyńskie ˝Wiadomości˝ pisały: Z najgłębszym smutkiem w sercach żegnamy poetę wolności, twórcę niezrównanego, świadomego swojej sztuki i swojego posłannictwa, wiernego przyjaciela, towarzysza prac i walk, najlepszego z nas, który pozostawił w niezapomnianych wierszach świadectwo naszych przeżyć i wzruszeń. Można powiedzieć, że Wierzyński formatem twórczości jest tuż za Zbigniewem Herbertem, który określił go jako sejsmograf zapisujący dolę narodu, a przed Jackiem Kaczmarskim, który poświęcił mu jeden ze swoich tekstów. Uważam, że Wierzyńskiemu należy się patronat roczny, a nie tylko uchwała okolicznościowa. Ale cenne będzie, jeśli to upamiętnienie poety przyczyni się do wydania całej jego twórczości. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W wierszu ˝Wyrok pośmiertny˝ poświęcony Józefowi Piłsudskiemu Wierzyński pisał: ˝Konie moje, zarżyjcie!/ Wysoki i mściwy,/ Skazuję was na wielkość./ Bez niej zewsząd zguba˝. Myślę, że ten testament marszałka, tak jak go sformułował poeta, jest nadal niezwykle aktualny. Klub Prawo i Sprawiedliwość popiera projekt uchwały upamiętniający Kazimierza Wierzyńskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)