Mówca: Magdalena Ewa Marek
Data: 2019-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej - Koalicji Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do projektu ustawy nowelizacji Prawo oświatowe, druk nr 3548 i nr 3671. Klasy mundurowe, wojskowe, policyjne, Straży Granicznej i strażackie funkcjonują w Polsce od wielu lat dzięki oddolnym inicjatywom, dzięki zaangażowaniu nauczycieli, dyrektorów szkół, rodziców i uczniów. Na przestrzeni 20 lat wprowadzono regulacje prawne, które umożliwiły i poprawiły funkcjonowanie klas mundurowych. Programy ministra obrony narodowej i ministra edukacji porządkowały te procesy i współpracę, która toczyła się już od wielu lat. By w pełni oddać kontekst proponowanych zmian, należy przywołać kilka przepisów. W 2000 r. po raz pierwszy pojawiła się koncepcja klas mundurowych. 9 kwietnia 2002 r. pojawiło się rozporządzenie ministra edukacji narodowej i sportu w sprawie warunków prowadzenia działalności negocjacyjnej i eksperymentalnej przez publiczne szkoły i placówki, które dało taką możliwość. 9 czerwca 2009 r. minister obrony narodowej wydał decyzję nr 187 w sprawie wprowadzenia zasad współpracy pomiędzy organizacjami pozarządowymi oraz partnerami społecznymi. Dzięki temu została stworzona możliwość, aby eksperci mogli współpracować ze szkołami i aby zajęcia szkolne mogły odbywać się na poligonach i w jednostkach wojskowych. 3 lata później, w 2012 r., powstała w ministerstwie lista szkół, która była poszerzana o kolejne szkoły, które wprowadzały rozszerzenie zajęć, jeżeli chodzi o edukację dla bezpieczeństwa. Powstanie klas mundurowych zbiegało się w czasie ze wzrostem aktywności społecznej w ramach organizacji proobronnych. Dzisiaj 50 tys. uczniów uczy się w szkołach, jeżeli chodzi o klasy mundurowe. To pokazuje, jak duże jest zainteresowanie młodzieży właśnie służbami mundurowymi. Planowana nowelizacja ustawy jest próbą formalnego umocowania tych klas, które od lat w systemie oświaty są. Rozwiązania zawarte w projekcie zmierzają do możliwości organizacji w szkołach średnich oddziałów przygotowania wojskowego. Edukacja wojskowa ma być realizowana jako przedmiot niezależny od edukacji dla bezpieczeństwa. Rola ministra obrony narodowej jest duża. Będzie uczestniczył w działaniu tych klas, w tworzeniu, organizowaniu, ale także i w szkoleniach w jednostkach wojskowych. Ustawa ma wejść 1 stycznia 2020 r. Rekrutacja ma odbywać się na wiosnę, natomiast od 1 września 2020 r. już formalnie te klasy mają być uruchomione według tej nowelizacji. Warto także wspomnieć, że od 2017 r. był prowadzony program pilotażowy. W 2017 r. ministerstwo przeznaczyło na niego prawie 3 mln zł. W 2018 r. - 4,5 mln zł. Wnioski, które są wypracowane w ramach tego pilotażu, będą ujęte w rozporządzeniu ministra. Projekt jednak ma wady. Jedną z wad jest to, że wprowadza zmiany w funkcjonowaniu jednostek samorządu terytorialnego, wprowadza nowe zadania dla szkół i organów prowadzących te szkoły. Jest taka żelazna zasada, że żadnych nowych zadań nie można wprowadzać bez dodatkowego finansowania. Minister na posiedzeniu komisji powiedział, że to finansowanie będzie zapewnione, zatem trzymamy pana ministra za słowo. Ubolewam nad tym, że nie było opinii samorządu, a jednak przy projektach poselskich taka opinia powinna być. Drugim problemem, który jest widoczny w tej nowelizacji, w Prawie oświatowym, jest to, że spośród ok. 50 tys. uczniów klas mundurowych tylko część uczy się w klasach wojskowych. Aby ten projekt był kompleksowy, aby ten projekt nie potrzebował nowelizacji za kilka miesięcy, należy na tym etapie wprowadzić poprawki. Ponieważ klub Platformy Obywatelskiej - Koalicji Obywatelskiej uważa, że uczeń klasy wojskowej jest tak samo ważny jak uczeń każdej innej klasy mundurowej, policyjnej czy strażackiej. Dlatego w tym momencie chciałabym przekazać na ręce pana marszałka poprawki, które zgłasza klub Platformy Obywatelskiej - Koalicji Obywatelskiej. Chciałabym powiedzieć, że ten projekt ustawy jest potrzebny i Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska będzie głosować za tym projektem. Dziękuję. (Oklaski)