Mówca: Rady Ochrony Pracy Janusz Śniadek
Data: 2018-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Główny Inspektorze! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Rady Ochrony Pracy w sprawie działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. Rada Ochrony Pracy na posiedzeniu w dniu 9 czerwca 2018 r. zapoznała się ze sprawozdaniem z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. Dokument przedstawił główny inspektor pracy. W roku sprawozdawczym 2017 inspektorzy pracy przeprowadzili prawie 81 tys. kontroli u 64 tys. pracodawców i innych podmiotów gospodarczych. Działania kontrolne ujawniły nieprawidłowości i wykroczenia przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową. Większość z nich dotyczyła niewypłacania lub nieterminowego wypłacania wynagrodzeń za pracę i innych świadczeń ze stosunku pracy, nieprzestrzegania norm czasu pracy oraz przepisów BHP, zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. Ubiegłoroczne działania kontrolno-nadzorcze Państwowej Inspekcji Pracy doprowadziły m.in. do likwidacji bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia ponad 77 tys. pracowników i innych osób świadczących pracę. 9,6 tys. osób będących stronami umów cywilnoprawnych oraz 7,5 tys. osób pracujących bez żadnej umowy uzyskało potwierdzenie na piśmie zawartej umowy o pracę. 22 tys. pracowników różnych branż wykorzystało zaległe urlopy wypoczynkowe. Inspektorzy pracy wyegzekwowali wypłatę wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy na kwotę ok. 136 mln zł dla 87 tys. pracowników oraz przeszło 3 mln zł dla ponad 3 tys. osób pracujących na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, wobec których naruszono przepisy dotyczące minimalnej stawki godzinowej. Efektem działań kontrolnych PIP było wprowadzenie - bądź wyeliminowanie nieprawidłowości - ewidencji czasu pracy wobec ponad 70 tys. osób. Celowo tutaj przytaczam czy powtarzam te statystyki, o których mówił już pan inspektor, ponieważ one świadczą o skali zjawisk niedobrych, negatywnych, które dzięki aktywności Państwowej Inspekcji Pracy udaje się eliminować. Główny inspektor pracy zwrócił uwagę, że inspekcja pracy mogłaby być bardziej skuteczna, gdyby inspektorzy otrzymali dodatkowe instrumenty prawne, adekwatne do obecnych wyzwań i zagrożeń występujących na rynku pracy. Rada Ochrony Pracy podziela tę opinię. Aczkolwiek, co należy przyznać z satysfakcją, pewne pozytywne zmiany w zakresie poprawy stanu praworządności w stosunkach pracy, eliminacji zjawisk patologicznych zostały już uchwalone przez Sejm i weszły w życie, to jednak zapewnienie efektywności działania Państwowej Inspekcji Pracy wymaga uchwalenia jeszcze kilku zmian. Rada popiera propozycje legislacyjne zgłoszone przez głównego inspektora pracy, a w szczególności: przyznanie inspektorom pracy prawa do wydawania decyzji administracyjnych skutecznie przekształcających umowy cywilnoprawne w umowy o pracę w sytuacjach, gdy praca na podstawie umów cywilnoprawnych jest świadczona w warunkach charakterystycznych dla stosunków pracy zdefiniowanych w Kodeksie pracy; zniesienie obowiązku przedstawiania dodatkowego upoważnienia do prowadzenia kontroli - do tego celu winna, jak w innych krajach Unii Europejskiej, wystarczyć legitymacja służbowa inspektora pracy. Zdaniem rady wprowadzenie powyższych zmian, zwłaszcza uproszczenie procedur wszczynania kontroli, przyczyni się do wzrostu efektywności działań inspektorów pracy, wyeliminuje bariery biurokratyczne mające wpływ na skuteczność i czas prowadzenia kontroli. Podobne wnioski rada zgłosiła w stanowisku z ubiegłego roku w sprawie sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2016 r. Rada Ochrony Pracy pozytywnie ocenia działalność kontrolno-nadzorczą oraz prewencyjną Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. Działania Państwowej Inspekcji Pracy w roku sprawozdawczym były prowadzone zgodnie z przyjętym wcześniej programem, który uzyskał akceptację Rady Ochrony Pracy oraz sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej. Rada docenia konsekwencję inspektorów pracy w egzekwowaniu przestrzegania przepisów prawa pracy. Ich działania przyniosły konkretne, wymierne efekty. Podziękowania należą się także kierownictwu Państwowej Inspekcji Pracy za m.in. podejmowanie nowych wyzwań i ograniczenie barier biurokratycznych w pracy inspektorskiej, co niewątpliwie miało pozytywny wpływ na realizację zadań. Rada oczekuje, iż podjęte przez głównego inspektora pracy wysiłki na rzecz zwiększenia zatrudnienia w Państwowej Inspekcji Pracy zostaną uwieńczone powodzeniem. Rada deklaruje, iż w pracach nad przyszłorocznym budżetem będzie zabiegać o podwyższenie wynagrodzeń w Państwowej Inspekcji Pracy, aby pozyskiwanie nowych pracowników mogło być skuteczniejsze. To jest stanowisko Rady Ochrony Pracy w sprawie działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)