Mówca: Krzysztof Kwiatkowski
Data: 2013-03-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Chciałbym bardzo gorąco podziękować posłowi sprawozdawcy za tak precyzyjne i szczegółowe uzasadnienie potrzeby zmian ustawy Kodeks postępowania karnego. Już na początku chciałbym zaznaczyć, że Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera zaproponowane rozwiązanie i przyłączamy się do głosu posła sprawozdawcy, żeby ten projekt nie tylko został, ale też został jak najsprawniej i jak najszybciej przyjęty. Wielokrotnie i w różnych sytuacjach zdarzało się, że w przypadku umorzenia postępowania, i to w przypadku takich organów, jak m.in. Najwyższa Izba Kontroli, która mając co prawda uprawnienie do złożenia zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania karnego w każdej sprawie, nie ma takiej możliwości w przypadku umorzenia postępowania, w tych sprawach NIK nie zawsze ma legitymację procesową do składania środków odwoławczych. W związku z tym można powiedzieć, że działalność kontrolna izby w takim zakresie jest działalnością ułomną, że powołany przepis ogranicza możliwość korzystania z takich uprawnień, jakie ma pokrzywdzony, i to tylko do tych przypadków, gdy przestępstwem została wyrządzona szkoda w mieniu instytucji państwowej, samorządowej i społecznej, co skutkuje tym, że w wielu sprawach izba nie ma praktycznej możliwości zaskarżenia decyzji organu ścigania o umorzeniu postępowania. Chciałbym zwrócić państwa uwagę na to, że dotyczy to też takich spraw, w których z reguły nie ma szkody w mieniu, ale mówimy o tego typu przestępstwach, jak na przykład sfałszowanie dokumentów, poświadczenie nieprawdy, prowadzenie ksiąg rachunkowych wbrew przepisom ustawy lub podawanie w księgach nierzetelnych danych. Nie muszę mówić, jak z punktu widzenia celów - nie tylko samej kontroli Najwyższej Izby Kontroli, lecz także wniosków wynikających później z takiej kontroli - w sposób zasadniczy ogranicza to możliwości i cel, który chcieliśmy osiągnąć, powołując do życia taką instytucję jak Najwyższa Izba Kontroli. Zwracam także państwa uwagę na to, że zaproponowana zmiana spowoduje, że organ kontroli państwowej, który w toku tej kontroli ujawnił przestępstwo lub wystąpił o wszczęcie postępowania, mógłby wykonywać prawa pokrzywdzonego niezależnie od czynności podejmowanych przez pokrzywdzonego w toku prowadzonego postępowania. Ktoś może zapytać, dlaczego takie rozwiązanie jest ważne, istotne. Możemy oczywiście mówić, że zapewni to lepszą i skuteczniejszą ochronę interesów pokrzywdzonej instytucji, ale musimy też sobie bardzo wyraźnie powiedzieć, że zdarzają się sytuacje, w których organ pokrzywdzonej instytucji wcale nie musi być zainteresowany zaskarżeniem decyzji umarzającej postępowanie. Oczywiście mówimy w sposób szczególny o sytuacji, w której kontrola wykazuje odpowiedzialność osób kierujących daną instytucją za ujawnione nieprawidłowości. Pragnąłbym też rozwiać ewentualne obawy, które mogłyby się tutaj pojawić, dotyczące tego, że przecież decyzja, którą ewentualnie podejmiemy w wyniku tej nowelizacji, jest rozwiązaniem, które i tak zakłada poddanie kontroli niezawisłego sądu większej liczby decyzji prokuratury, które nie zawsze są przekonywające. Czasami mamy do czynienia z sytuacjami, w których zapoznając się ze stanem faktycznym, możemy mieć wątpliwości co do prawidłowości decyzji podjętej przez prokuraturę. Drugi element tej nowelizacji to zmiana art. 325 § 1, czyli wprowadzenie regulacji dotyczącej przyznania Izbie uprawnienia do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia dotyczącego postanowienia odmowy wszczęcia dochodzenia oraz o umorzeniu dochodzenia. Jest to rozwiązanie, które nie jest nowym rozwiązaniem. Jest to także rozwiązanie, z którego korzysta np. Państwowa Inspekcja Pracy, inspektor pracy. Dlatego też wydaje się uzasadnione, żeby nie różnicować instytucji państwowych. Dzisiaj faktycznie do takiego rozgraniczenia dochodzi np. między uprawnieniami właśnie Państwowej Inspekcji Pracy a uprawnieniami Najwyższej Izby Kontroli. Mając to wszystko na uwadze, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera rozwiązania przedstawione przez posła sprawozdawcę. Dziękuję bardzo.