Mówca: Piotr Pyzik (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-04-26 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wydaje się, że obecna sytuacja unaoczniła wszystkim, że obecny system zatrudnienia nauczycieli zdecydowanie się wyczerpał i nie odpowiada w najmniejszym stopniu potrzebom. Warto wspomnieć okoliczności, w jakich powstał, i powody, dla których do teraz ulegał tylko mniejszym lub większym korektom, zachowując swój zasadniczy kształt. W roku 1982 środowisko nauczycielskie dość wyraźnie sygnalizowało swój sprzeciw wobec wprowadzenia stanu wojennego. W takich okolicznościach, w lutym tamtego roku KC PZPR doprowadził do rozwiązania Związku Nauczycielstwa Polskiego i powołania tej organizacji od nowa, pod pełną kontrolą władz komunistycznych. W tym samym momencie wprowadzono także nowy system zatrudniania nauczycieli oraz nowe zasady ich awansu i oceny. Przyjęło to formę specjalnego prawa pracy dla tej grupy zawodowej pod nazwą Karta Nauczyciela. System ten został wprowadzony w pierwotnym założeniu po to, aby środowisko nauczycielskie móc kształtować zgodnie z oczekiwaniami władzy i komunistycznych elit. Niestety po 1989 r. mimo reorganizacji sieci szkół i przekazania ich samorządom nie udało się nic zrobić z Kartą Nauczyciela. Jakiekolwiek próby reformy w tym zakresie spotykały się z gwałtownym, czasem wręcz nadmiernie emocjonalnym, protestem środowiska. Czołową rolę w rozbudzaniu emocji odgrywał każdorazowo ZNP. Dziś w obliczu zachowań części strajkujących nauczycieli, które są wymierzone wprost w ich własnych uczniów, a także zachowań nielicujących z powagą tego zawodu, świadczących o niedojrzałości emocjonalnej albo głębokim zindoktrynowaniu politycznym, przychodzi odpowiedzieć sobie na pytanie: Co dalej? Skoro system zatrudnienia w oparciu o Kartę Nauczyciela nie daje satysfakcji finansowej nauczycielom, a jednocześnie doprowadził w ciągu 35 lat do sytuacji, w której spora część pedagogów publicznie udowadnia, że nigdy nie powinna wykonywać tego odpowiedzialnego zawodu, należy podjąć daleko idące zmiany. Obawiam się, że po strajku, z jakim mieliśmy do czynienia w ostatnich tygodniach, będzie to zadanie o wiele trudniejsze. Ta część nauczycieli splamiła wizerunek swojego zawodu, podkopała bowiem ogólne społeczne zaufanie i szacunek do niego. A bez zaufania i szacunku bardzo ciężko o konstruktywną współpracę. Mam tu na myśli przede wszystkim relacje pedagogów z uczniami i ich rodzicami. Z przykrością patrzę, że ci spośród nauczycieli, którzy wykazali się odpowiedzialnością i nie zapomnieli o treści nauczycielskiego przyrzeczenia, są w podwójnie złej sytuacji. Z jednej strony często dotyka ich złe traktowanie w środowisku nauczycielskim, a z drugiej - ponoszą niesłusznie konsekwencje upadku autorytetu całego zawodu. Tym bardziej należy im się wdzięczność za to, że nie porzucili swoich uczniów, i wsparcie w obecnej sytuacji. To oni dają nadzieję, że jest się jeszcze na kim oprzeć w niezbędnym procesie zmian, które koniecznie trzeba podjąć. Bardzo proszę wszystkich uczniów i rodziców, by odpowiedzialnym, uczciwym i dobrym nauczycielom okazywali w najbliższym czasie szczególne wyrazy wsparcia i wdzięczności. Proszę, by nie ulegali państwo pokusie obarczania całego środowiska zbiorową odpowiedzialnością za skandaliczne zachowanie części z nich i podjęli wysiłek rozróżnienia między tymi, którzy zasługują na szacunek, a tymi, którzy powinni raczej znaleźć inne zajęcie. Dziękuję. Przebieg posiedzenia