Mówca: Marek Sowa
Data: 2018-01-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu wobec rządowego projektu ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Pozwólcie państwo, że najpierw przypomnę, że premier Morawiecki na początku 2016 r., kiedy kilka miesięcy pełnił swój urząd wicepremiera, ministra rozwoju, zapowiedział, że za 10 lat, tj. na koniec 2025 r., po Polsce będzie jeździć 1 mln elektrycznych samochodów. Elektromobilność miała być priorytetem rządu i kołem zamachowym innowacyjnej gospodarki. Dzisiaj, po blisko 2 latach od zapowiedzi premiera, po Polsce jeździ niespełna 1 tys. samochodów elektrycznych, przy czym połowa z nich jeździła już 2 lata temu, mamy też zaledwie 50 stacji ładowania. Czy procedowany projekt ustawy jest pierwszym krokiem w kierunku realizacji zapowiedzi sprzed blisko 2 lat, tak naprawdę trudno dzisiaj przesądzić. Ten projekt skupia się na kilku ważnych elementach. Po pierwsze, to promocja, określenie warunków rozwoju i zasad rozmieszczania infrastruktury paliw alternatywnych w transporcie, bez której rozwój sektora będzie niemożliwy. Po drugie, to stworzenie zasad funkcjonowania stref czystego transportu. W tym miejscu chciałbym przypomnieć, że 24 lutego ub.r. głosami posłów Prawa i Sprawiedliwości projekt złożony przez Nowoczesną w zakresie tworzenia ekostref został odrzucony. Panie Ministrze! Wówczas ten projekt w rządzie prowadził minister infrastruktury. I tak zachęcam do lektury, radzę zapoznać się z tym projektem, bo w moim głębokim przekonaniu on znacznie precyzyjniej i lepiej opisuje kwestię walki o czyste powietrze w aglomeracjach miejskich. On wówczas dawał upoważnienie radom gmin powyżej 200 tys. mieszkańców. Powiedzmy sobie szczerze: zanieczyszczenia komunikacyjne są problemem głównie dużych miast. Warto podkreślić, że przedstawione w projekcie ustawy kwestie związane z rynkiem paliw alternatywnych w transporcie są dotychczas praktycznie nieuregulowane prawnie. Ustawa zakładała poprawę dostępności ładowania pojazdów elektrycznych i infrastruktury przeznaczonej dla pojazdów napędzanych gazem ziemnym. I tak zgodnie z tymi planami w okresie najbliższych 3 lat przewidziano budowę ponad 6 tys. ładowarek i 400 stacji szybkiego ładowania. Obowiązek budowy infrastruktury spadnie na sektor prywatny, choć trudno założyć, że będą to po prostu inwestycje mocno rentowne. W związku z powyższym plan, o którym mówił pan minister, po 3 latach prawdopodobnie będzie musiał zostać uruchomiony. Być może zaangażowanie sektora publicznego też jest niezwykle istotne. Mam na myśli tutaj choćby spółki Skarbu Państwa, w szczególności operatorów sieci dystrybucyjnej, czy samorządy terytorialne. Rząd zamierza na wsparcie elektromobilności przekazać 18,5 mld zł. Środki te zostaną przeznaczone na pomoc w budowie infrastruktury, dopłaty do samochodów elektrycznych czy też ulgi, o których była tutaj już mowa. Mam na myśli choćby ulgi w akcyzie. Czy zachęty są wystarczające? Wydaje się, że możliwe jest osiągnięcie udziału pojazdów zeroemisyjnych i niskoemisyjnych w transporcie publicznym i sektorze publicznym. Jest to wykonalne, ale przy ogromnym wysiłku samorządów, tym bardziej że pochodzące z funduszy europejskich w tej perspektywie środki zostały już praktycznie zakontraktowane i te pojazdy elektroniczne, które miały być, zostały już zakupione albo w tej chwili są procedowane przetargi w tej sprawie. Dla przykładu, Kraków zakupił 20 pojazdów elektrycznych. To jest kropla w morzu potrzeb. Na bazę taborową w liczbie 650 autobusów, żeby osiągnąć połowę tego pułapu, potrzeba nakładów finansowych rzędu 800 mln zł. To jest skala wyzwania w jednym dużym mieście. W związku z powyższym, jeśli pod znakiem zapytania stoją możliwości wsparcia tego sektora choćby z funduszy europejskich, o czym zapewne pan minister myśli - stoją, bym powiedział, pod dużym znakiem zapytania w przyszłym budżecie europejskim, po roku 2020 - być może trzeba szukać alternatywnych źródeł wsparcia dla samorządów po to, aby ta kwestia była zrealizowana. Kolejny element to jest wzmocnienie działań propopytowych. Obawiam się bardzo, że ta 3-procentowa ulga w akcyzie to jest po prostu nic, że ona nie będzie wystarczającą zachętą. Mówimy tutaj o pojazdach, których wartość zazwyczaj przekracza znacznie kwotę 100 tys. zł. (Dzwonek) Z pełnym szacunkiem, ale myślę, że przy takim budżecie te 3 tys. zł czy 4 tys. zł nie są kluczowym elementem przy podejmowaniu decyzji o zakupie takiego taboru. W związku z powyższym, żeby ten projekt się udał, żeby stał się w jakiejś mierze powszechny, abyśmy mogli generować popyt, katalog ulg czy zachęt powinien być dużo obszerniejszy. Powinna być polityka państwa na rzecz tego, aby odmładzać flotę samochodową. No to wstyd dla Polski, że średni...