Mówca: Tomasz Kulesza
Data: 2012-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Protokołu w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanego w Kijowie dnia 21 maja 2003 r. (druki nr 342 i 398). Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń do Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, zwany dalej protokołem, podpisano w Kijowie dnia 21 maja 2003 r. W związku ze złożeniem wymaganej liczby instrumentów ratyfikacji - wchodzi on w życie 90. dnia od dnia złożenia 16. dokumentu potwierdzającego ratyfikację, przyjęcie, zatwierdzenie lub przystąpienie - protokół wszedł w życie 8 października 2009 r. Konwencja z Aarhus dotyczy przede wszystkim zobowiązań państw w zakresie ochrony środowiska wobec społeczeństwa - które nie jest ograniczone tylko do obywateli danego państwa członkowskiego. Prawa do informacji, do udziału w podejmowaniu decyzji i dostępu do sądownictwa w ochronie środowiska są określane jako następna generacja praw człowieka i kluczowy element realizacji zasady zrównoważonego rozwoju. Protokół w sprawie rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń jest narzędziem umożliwiającym realizację tych praw. Protokół składa się z 30 artykułów oraz 4 załączników. Protokół określa między innymi następujące kwestie: główne elementy systemu rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń, strukturę oraz układ rejestrów, zakres rejestrów, wymagania w zakresie raportowania, okresy raportowania, sposób zbierania i archiwizowania danych, zagadnienie oceny jakości informacji raportowanych do systemu, publiczny dostęp do informacji, informacje wyłączone z ujawniania, udział społeczeństwa w rozwoju krajowych rejestrów uwalniania i transferu zanieczyszczeń, zwanych dalej rejestrami PRTR, dostęp do wymiaru sprawiedliwości i zasady współpracy międzynarodowej. Rejestry PRTR są instrumentem realizacji polityki ekologicznej. Poprzez odwoływanie się do świadomości ekologicznej społeczeństwa odgrywają one ważną rolę we wspieraniu tradycyjnych instrumentów regulacyjnych władczo-nakazowych oraz instrumentów finansowych. Głównym celem tworzenia rejestrów PRTR jest zapewnienie stałego dopływu informacji o zanieczyszczeniach, dzięki któremu zarówno podmioty gospodarcze, jak i władze publiczne oraz społeczeństwo podejmować mogą działania służące ograniczaniu powstawania zanieczyszczeń oraz zmniejszaniu ich szkodliwego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi. Protokół nie przewiduje obowiązkowego systemu płacenia składek przez jego sygnatariuszy lub strony. Nie przewiduje też tworzenia innych organów zarządzających poza tymi, które istnieją w ramach Konwencji z Aarhus. Postanowienia protokołu nakładają szereg obowiązków na państwo-stronę. Podstawowym zadaniem jest utworzenie i prowadzenie publicznie dostępnego Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Zgodnie z art. 236a ustawy Prawo ochrony środowiska, w Rzeczypospolitej Polskiej utworzono Krajowy Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń, stanowiący element Europejskiego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wszystkie postanowienia protokołu zostały wdrożone przez rozporządzenie nr 166/2006. Rozporządzenie nr 166/2006, które wdraża protokół, obowiązuje bezpośrednio. Rzeczpospolita Polska na mocy ustawy Prawo ochrony środowiska utworzyła Krajowy Rejestr Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń. W związku z powyższym nasze ustawodawstwo jest zgodne z postanowieniami protokołu i jego ratyfikacja jest możliwa bez konieczności dokonywania kolejnych zmian w krajowym porządku prawnym. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych, ratyfikacji podlegają umowy międzynarodowe, o których jest mowa w art. 89 pkt 1 i art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 89 ust. 1 konstytucji wskazuje, że ratyfikacja... (Dzwonek) Panie marszałku, jeszcze moment, już kończę.