Mówca: Sprawozdawca Krystyna Skowrońska
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Pan marszałek wskazał, iż debatujemy nad rządowym projektem ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem rynku finansowego oraz ochroną uczestników tego rynku. Wczoraj na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych Publicznych projekt ten został rozpatrzony i przygotowano sprawozdanie. Jest to bardzo merytoryczny projekt, implementujący do polskiego porządku prawnego przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej. Po tej debacie, która dotyczyła kultury, chciałabym powiedzieć, że jest to, powiedziałabym, niezwykle dokładne pokazanie innego rynku, skrupulatne pokazanie, jakimi rygorami rynek finansowy się rządzi. Ustawa implementuje akty prawne Unii Europejskiej, w tym rozporządzenia związane m.in. z MREL, które dotyczy minimalnego wymogu kapitałowego funduszy własnych w instytucjach finansowych, rozporządzenie SEPA, które reguluje zasady jednolitego obszaru płatności w euro, rozporządzenie IPR dotyczące udostępniania płatności natychmiastowych w euro w krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego, to jest transgranicznych poleceń przelewu natychmiastowego w euro - to ważne, po raz pierwszy w polskim porządku prawnym pojawia się obowiązek dokonania takich przelewów w euro w czasie 10 sekund - a także rozporządzenie BMR dotyczące wskaźników referencyjnych, tych, którymi posługują się instytucje finansowe, m.in. w transakcjach kredytowych i innych. Zmianie ulegają przepisy ustaw: Prawo bankowe, o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, o Narodowym Banku Polskim, o ostateczności rozrachunku, o usługach płatniczych, o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, a także Prawo upadłościowe, chodzi o kolejność zaspokajania roszczeń w przypadku rozwiązań, które dotychczas były w obiegu, tzw. resolution. Generalnie ustawa wprowadza przepisy, które mają zagwarantować bezpieczeństwo na rynku finansowym, zaimplementować przepisy Unii Europejskiej, a także zwiększyć konkurencyjność i bezpieczeństwo gospodarcze. Przykładem jest natychmiastowy przelew w euro, o którym wcześniej mówiłam. W odniesieniu do całości projektowanej ustawy wskazać należy, że reguluje ona funkcjonowanie poszczególnych typów instytucji finansowych w różnych aspektach ich funkcjonowania. W szczególności projektowane przepisy regulują funkcjonowanie banków jako podmiotów objętych obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów oraz jako podmiotów występujących w roli dostawców usług płatniczych. W znacznej części proponowane regulacje skierowane są przede wszystkim do podmiotów publicznych lub realizujących zadania publiczne, przy czym dotyczą one głównie szeroko rozumianego nadzoru nad rynkiem finansowym i bezpieczeństwa na tym rynku. Projektowana ustawa wprowadza zmiany w ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, związane z koniecznością implementowania przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady, której termin implementacji upłynął 13 listopada 2024 r. Sprawa dotycząca implementacji została wyjaśniona na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, mówiono, iż pracowano nad tymi rozwiązaniami. Komisja tę informację ministra przyjęła. Zmiany wprowadzone w dyrektywie 2024/1174, czyli wprowadzenie tych przepisów wynika z przeglądu funkcjonowania dotychczasowych niektórych aspektów minimalnego wymogu w zakresie funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowalnych, tzw. MREL, dotyczących minimalnych wymogów kapitałowych dla funduszy i sposobu ich wyliczania. W tej dyrektywie koryguje się i uwzględnia wdrożenie niektórych przepisów tej dyrektywy. Nad sprawą dotyczącą wdrażania schematów płatniczych debatowano w Unii Europejskiej w Radzie do Spraw Płatności Dostawcy Usług Płatniczych od 2017 r. Myślę, że efektem tego jest m.in. wprowadzenie przelewu natychmiastowego w euro, który jest nową kategorią przelewu pojawiającą się na rynku dopiero w przypadku wydania rozporządzenia SEPA. To jest rozporządzenie, które wskazuje zasady jednolitego rynku płatności w euro. Konieczne zatem było określenie i zastosowanie tego przelewu obok wymogów ogólnych, mających zastosowanie do wszystkich poleceń przelewu, aby zapewnić właściwe funkcjonowanie i integrację rynku wewnętrznego. Na poziomie krajowym należy wprowadzić przepisy, o których wcześniej mówiłam, dotyczące przelewów natychmiastowych w euro. Takie rozwiązania w tym projekcie się znajdują. Wprowadzenie pozostałych zmian wynika z konieczności wyeliminowania pojedynczo zidentyfikowanych luk prawnych. W tym zakresie zostało to uregulowane w projekcie i w przedłożonym sprawozdaniu dajemy państwu taką informację. W ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, a także w ustawie - Prawo bankowe i ustawie - Prawo upadłościowe wprowadza się zmiany w odniesieniu do przepisów dyrektywy, o której wcześniej mówiłam. W razie zagrożenia upadłością podmioty podlegać będą procedurze upadłości, a nie resolution, czyli procedurom, które wcześniej obowiązywały - były dwie do wyboru. W ustawie o usługach płatniczych, które są wprowadzone do naszego porządku prawnego w 2011 r., proponowane rozwiązanie zakłada wprowadzenie przepisów ustanawiających sankcje za nieprzestrzeganie przepisów rozporządzenia dotyczącego przelewów natychmiastowych w euro oraz warunków prowadzenia rachunków przez NBP dla instytucji płatniczych oraz instytucji pieniądza elektronicznego, również przez Narodowy Bank Polski. Proponuje się wprowadzenie przepisów, które zobowiązują instytucje płatnicze i instytucje pieniądza elektronicznego, by w przypadku ubiegania się o uczestnictwo w wyznaczonym systemie płatności posiadały dokument, który stwierdza zgodność z projektowanym przepisem schematu tych usług. Te krajowe instytucje płatnicze są obowiązane do uzyskania opinii Komisji Nadzoru Finansowego, iż schematy te są wprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli mówimy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym i o ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, to również w tych ustawach dokonuje się zmian. Przepisy, które się proponuje, to m.in. wprowadzenie podstawy prawnej do nakładania sankcji lub innych środków administracyjnych w przypadku naruszeń wybranych przepisów rozporządzenia BMR. To jest rozporządzenie, które dotyczy wskaźników referencyjnych, m.in. używanego na naszym rynku wskaźnika WIBOR. Wprowadzane rozwiązania zapewnią tym samym większą odporność wskaźników referencyjnych, przyczynią się do bardziej efektywnego nadzoru oraz wyeliminują istniejące wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie. Proponowane zmiany w ustawach służą stosowaniu opublikowanego w dniu 19 maja 2025 r. rozporządzenia, którego przepisy będą mieć zastosowanie od 1 stycznia 2026 r. - pan minister o tym mówił. W tym zakresie był to termin instrukcyjny i mamy nadzieję, że dotyczy to wprowadzonych zmian. Proponowane zmiany zapewnią efektywność stosowania tego rozporządzenia w zakresie uprawnienia dla krajowego organu nadzoru, którym jest Komisja Nadzoru Finansowego, do wyznaczania wskaźnika referencyjnego jako istotnego i tym samym do objęcia tego wskaźnika wymogami rozporządzenia BMR, dotyczącego wskaźników referencyjnych, a także udzielania zezwoleń na zastosowanie wskaźników referencyjnych będących przedmiotem publicznego ogłoszenia. Chciałabym wskazać, że w ustawie o nadzorze nad rynkiem finansowym zmiany dotyczące realizowania zadań ustawowych i ustawowych kompetencji w zakresie m.in. wskaźnika referencyjnego jako istotnego i tym samym objęcie tego wskaźnika wymogami rozporządzenia BMR to jest coś, co jest niezwykle ważne dla naszego rynku. Jako sprawozdawca komisji chciałabym zarekomendować przyjęcie tego sprawozdania, które jest zawarte w druku sejmowym nr 2176. Dziękuję bardzo.