Mówca: Krystian Jarubas (tekst niewygłoszony)
Data: 2018-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Państwo opiekuńcze to wizja idealnego państwa lansowana przez wielu. Problem pojawia się, gdy za tym hasłem nie idą konsekwentne czyny, a polityczny lans. Jak jest w przypadku obecnie rządzących? Powiedziałbym: średnio, bo faktycznie działania, które podejmują, są kontynuacją polityki socjalnej, jaką prowadziliśmy jako PSL w poprzedniej koalicji. Gdyby nie wiele działań, takich jak: najdłuższe urlopy rodzicielskie w Europie, żłobek za złotówkę, kosiniakowe czy zasada złotówka za złotówkę wprowadzona do wielu świadczeń, pewnie ciężko PiS-owi byłoby wprowadzić program 500+. Dobrze, że rządzący nie zepsuli projektów, które wdrażało PSL w ministerstwie pracy. Pytanie, czy cele, które sobie postawili, zostały osiągnięte. Jeśli popatrzymy na statystyki GUS, to powiemy, że chyba niekoniecznie. Otóż od stycznia do września 2018 r. urodziło się w Polsce 296,4 tys. dzieci. Tymczasem rok wcześniej w tym samym okresie urodziło się sporo więcej, bo 306,1 tys. dzieci. Wniosek: działania, które podejmuje obecny rząd, nijak mają się do zachęcania Polaków, by powiększali swoje rodziny. Dziś jednak jest jeszcze gorzej, bo nie dość, że lansują się w świetle programu 500+, to jak mówią oficjalne wyliczenia, ograniczają ten program. Według oficjalnych danych w 2018 r. 156 tys. niezamożnych rodzin straciło prawo do pobierania 500+. Osoby te traciły 500+, jeśli przekroczyły próg o kilka lub kilkadziesiąt złotych. Niestety rodziny z takimi dochodami żyją w ubóstwie i nie mogą realizować wielu elementarnych potrzeb. Na początku grudnia jedna z gazet opisała kolejny wątek swoistej dyskryminacji rodzin, tym razem samodzielnych czy też, jak potocznie się mówi, samotnych. W artykule czytamy, że świadczenia z 500+ mają stracić ci, którzy nie mają zasądzonych alimentów nie tylko na pierwsze dziecko, ale także na drugie i trzecie. Pomysł jest o tyle absurdalny, że tylko przy pierwszym dziecku obowiązują progi dochodowe. Wyrok WSA w tej sprawie z września 2018 r. był jednoznaczny. Tam, gdzie mają znaczenie dochody - przy pierwszym dziecku - może obowiązywać dodatkowe wymaganie przedstawienia zaświadczenia o zasądzonych alimentach. W innym przypadku jest to nieuprawnione, bo pieniądze wypłacane są z automatu. Szanowni państwo, od początku tej kadencji wnioskowaliśmy i konsekwentnie będziemy wnioskować o wprowadzenie do programu 500+ zasady złotówka za złotówkę. To rozwiązałoby wiele problemów, np. samotnych rodziców, którzy o kilka lub kilkanaście złotych przekroczyli próg dochodowy. To rozwiązanie na początku kadencji spotkało się z pozytywnym odbiorem nawet wśród niektórych polityków partii rządzącej, niestety z nieznanych mi przyczyn za ich dobrymi słowami nie poszły czyny. Będziemy wzywać konsekwentnie do wprowadzenia tej zasady do programu 500+. Tak samo jak będziemy zachęcać do kontynuowania i rozszerzania kosiniakowego. Przypomnę, że osoby uprawnione do otrzymania kosiniakowego wymienia ustawa o świadczeniach rodzinnych. O pieniądze mogą ubiegać się matka lub ojciec dziecka, a w określonych przypadkach rodzic adopcyjny, opiekun faktyczny, rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej. To 1000 zł netto miesięcznie przez pierwszy rok życia dziecka dla wszystkich, którym nie przysługują świadczenia macierzyńskie. Naszym pomysłem jest wydłużenie czasu kosiniakowego o kolejne 6 miesięcy. To postulat realny. Co do opieki żłobkowej, to cieszymy się, że obecny rząd sukcesywnie kontynuuje działanie poprzedników. Założeniem polityki społecznej PSL była pomoc rodzicom w najtrudniejszych momentach macierzyństwa, stąd kosiniakowe i żłobek za złotówkę. Oczywiście dobrze, że jest kontynuacja i że w kolejnych latach rząd przeznacza mniej więcej stałą kwotę z budżetu na budowę żłobków, ale nie można spoczywać na laurach. Mimo stałego i dużego wzrostu zarówno liczby instytucji, jak i liczby miejsc, którymi te instytucje dysponują, potrzeby wciąż są ogromne, tym bardziej że w ponad 70% gmin w Polsce brakuje jakichkolwiek instytucji opieki nad dziećmi do lat 3. To olbrzymie wyzwanie, którego nie będziemy nikomu blokować, a sami, gdy w przyszłości będziemy rządzić, będziemy kontynuować program powstawania nowych placówek. Oczywiście ważne są ulgi i ułatwienia przy zakładaniu żłobków. Nie można jednak zapomnieć o kontroli jakości usług i opieki. Chodzi też o to, by z programu maluch, którym dzisiaj chwalą się rządzący, nie wyszło to samo, co z programu budowy mieszkań. Miały być ich tysiące, a wyszło kilkaset w skali całego kraju. Oczywiście trzeba do tego podchodzić w sposób racjonalny. Żłobki nie zbudują się w 5 minut, więc warto działać wielotorowo. Nie można w tym czasie zapominać o innych projektach. Kosiniakowe 2.0 byłoby świetnym uzupełnieniem i elementem, który czasowo może pomóc rodzicom rozwiązać problem braku miejsc w żłobkach. Dlatego warto rozważyć poparcie naszego postulatu wydłużenia okresu tego świadczenia o kolejne 6 miesięcy. Dziękuję bardzo.