Mówca: Halina Rozpondek
Data: 2012-05-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy, zawartego w druku nr 377. Wnioskodawcy proponują następujące zmiany w kodeksie. W art. 383 § 1, który określa przyczyny wygaśnięcia mandatu radnego, wprowadza się kolejny punkt o treści: wyboru w toku kadencji na posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego. W § 2a tegoż artykułu, określającym, kto wygasza mandat radnego i w jakim trybie, dodano po wyrazach ˝pkt 4 i 6˝ wyrazy ˝i 8˝. Podobnie w art. 492 § 1 ustawy Kodeks wyborczy, który określa przyczyny wygaśnięcia mandatu wójta, burmistrza, prezydenta, wprowadza się pkt 11 o treści: wyboru w toku kadencji na posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego. Konsekwencją jest wprowadzenie w § 2a tego artykułu, dotyczącym trybu wygaszania mandatu wójta, po wyrazach ˝pkt 6, 7˝ wyrazów ˝i 11˝. W art. 2 proponowanego projektu ustawy, dotyczącym ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, w art. 37 zmienianej ustawy po ust. 5 dodaje się ust. 6 w brzmieniu: Wybór członka zarządu województwa na posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego jest równoznaczny z jego odwołaniem. Natomiast w art. 3 projektu ustawy proponuje się zmianę w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym dotyczącą art. 31 tej ustawy, polegającą na dodaniu po ust. 5 ust. 6 w brzmieniu: Wybór członka zarządu województwa na posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego jest równoznaczny z jego odwołaniem. Rozumiem, że do projektu ustawy wkradł się błąd, bowiem w ustawie o samorządzie powiatowym należy mówić o członku zarządu powiatu, a nie województwa. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zgodnie z uzasadnieniem projektodawcy celem zmian wprowadzanych do ustawy Kodeks wyborczy oraz do ustawy o samorządzie województwa i samorządzie powiatowym jest ograniczenie kandydowania przedstawicieli organów władz stanowiących i wykonawczych samorządów terytorialnych w wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego. Często zdarza się bowiem, jak dowodzi uzasadnienie, że radni wszystkich jednostek samorządu terytorialnego oraz wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast stają się lokomotywami wyborczymi w tych wyborach, zaniedbując w czasie kampanii swoje obowiązki wobec mieszkańców. Szczególne zaniepokojenie projektodawcy budzi fakt zrzekania się przez osoby, które zostały wybrane, mandatu parlamentarzysty zaraz po ogłoszeniu wyników wyborów i umożliwienie jego objęcia kolejnej osobie z listy, która zdobyła największą liczbę głosów. Zmiany zaproponowane w projekcie ustawy mają na celu ograniczenie tego rodzaju praktyk, a co za tym idzie, zdecydowane zmniejszenie liczby samorządowców kandydujących do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego. Nie byłoby możliwe wybieranie między funkcją pełnioną w samorządzie a mandatem parlamentarzysty, bowiem w myśl proponowanych zmian mandat radnego, wójta czy funkcje w zarządzie województwa i powiatu tracić się będzie automatycznie. Propozycja zmian złożona przez posłów klubu Ruch Palikota wymaga szerszej dyskusji. Ma ona wielu zwolenników, którzy uważają, że słowo dane wyborcy, iż będzie się uczciwie pełnić zdobyty mandat samorządowca, winno być respektowane, że samorządowcami upychane są listy wyborcze itp. Ma też wielu przeciwników, którzy zarzucają propozycji zmian nawet niekonstytucyjność zapisów, ograniczenie biernego prawa wyborczego. W poprzedniej kadencji do prac nad Kodeksem wyborczym powołano Komisję Nadzwyczajną do rozpatrzenia niektórych projektów ustaw z zakresu prawa wyborczego. Jej głównym zadaniem była kodyfikacja polskiego prawa wyborczego. Po dwóch latach pracy i ponad 50 spotkaniach komisja przedstawiła do uchwalenia Wysokiej Izbie projekt ustawy. Został on uchwalony 5 stycznia 2011 r. W pracy komisji uczestniczyli nie tylko desygnowani przez poszczególne kluby posłowie, ale także eksperci z Państwowej Komisji Wyborczej, wybitni specjaliści uniwersyteccy, przedstawiciele stowarzyszeń obywatelskich i fundacji na co dzień zajmujący się tym problemem. W wyniku szerokiej dyskusji, kompromisów powstała wyżej wspomniana ustawa. Obecnie w gronie ekspertów trwają prace nad oceną zapisów w Kodeksie wyborczym i propozycją koniecznych zmian, które wynikają z oceny kodeksu po kampanii parlamentarnej 2011 r. Po zakończeniu tych prac klub Platformy Obywatelskiej zaproponuje wznowienie prac i powołanie na nowo Komisji Nadzwyczajnej do spraw (Dzwonek) prawa wyborczego, jak również przeprowadzenie szczegółowej analizy proponowanych zmian zarówno przez grono ekspertów, jak i klubów parlamentarnych oraz wprowadzenie tam niezbędnych poprawek. Materia zmian proponowanych przez klub poselski Ruch Palikota jest poważna i wymaga dyskusji, w tym eksperckiej, jak również dyskusji ze stowarzyszeniami obywatelskimi. Zmianom tym postawiono zarzut niekonstytucyjności, mają one też luki w zapisach - na przykład nie wiadomo, kiedy wygasa mandat radnego. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska proponuję, by wstrzymać prace nad przedstawionym projektem ustawy i przekazać go do prac Komisji Nadzwyczajnej do spraw prawa wyborczego po jej ponownym powołaniu. Zwracam się również z prośbą do wszystkich klubów poselskich, aby nie zmieniać ciągle Kodeksu wyborczego, bo to jest naprawdę bardzo poważna praca, żeby zebrać wszystkie propozycje zmian, a było ich już kilka, i potem kompleksowo, po powołaniu komisji, w której będą przedstawiciele wszystkich klubów, uchwalać to. Dziękuję bardzo. (Oklaski)