Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2015-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Słuchałem sprawozdawcy i ubolewam nad tym, że od wielu lat mamy do czynienia z sytuacją, o której mówił kiedyś klasyk, że historyk jest kosmetykiem przeszłości. Nie jest to przypadek, że kolejny - ponieważ nie udało się tego zrobić podczas żadnej z kadencji Sejmu - raz nie udało się przyjąć uchwały, która czciłaby pamięć ofiar zamachu majowego, a niedawno, w maju Sejm przyjął hagiograficzną uchwałę w rocznicę śmierci Józefa Piłsudskiego. Odrzucono poprawkę SLD, która zmierzała do osiągnięcia pewnej równowagi. Było bowiem dwóch Piłsudskich, o czym mówiłem już tutaj, w tej Izbie, nieraz. Był on zarówno politykiem, mężem stanu, który wniósł wielki wkład w odzyskanie niepodległości przez Polskę po 123 latach, jak i dyktatorem, który łamał demokrację, doprowadził do kilkunastoletniej dyktatury. Zamach majowy był wyjątkowo dramatycznym wydarzeniem. Wydaje się, że w celu osiągnięcia pewnej równowagi - zresztą niedawno odbyła się w Sejmie konferencja na temat Józefa Piłsudskiego, równie hagiograficzna - przyjęcie tej uchwały jest potrzebne. Klub SLD złożył projekt uchwały, w którym zaakcentowano, że w rocznicę tych tragicznych wydarzeń oddajemy hołd Polakom, którzy stracili życie i zdrowie uwikłani w bratobójczą walkę, i co najważniejsze, że ten przewrót udowodnił, jak straszną cenę przychodzi płacić za szerzenie nienawiści w życiu publicznym, uleganie żądzy władzy, przedkładanie ambicji politycznych ponad dobro obywateli i pogardę dla zasad demokracji. Również teraz obserwujemy - oczywiście nie w tak dramatycznym stopniu - dramatyczną walkę polityczną, ambicje polityczne itd. W wyniku przewrotu majowego Polska znalazła się na krawędzi wojny domowej. Jego autorzy skazali na śmierć setki niewinnych ludzi - żołnierzy i mieszkańców Warszawy. Kazali Polakom strzelać do Polaków. Stworzyli w Berezie Kartuskiej obóz dla przeciwników politycznych. Zamiast służyć narodowi podzielili go na zwalczające się obozy. I tylko to klub SLD chciał zaakcentować. Karol Marks pisał, że wielkie historyczne fakty i postacie występują po raz pierwszy jako tragedia, a po raz drugi jako farsa. Próba odrzucenia tych projektów uchwał klubów SLD i PSL jest farsą, jest nieuznawaniem rzeczywistości, jest chowaniem głowy w piasek. Pan poseł Stefaniuk mówił o ofiarach. Przecież mieliśmy do czynienia z sytuacją, w której w walkach po stronie rządowej uczestniczyło 8 tys. żołnierzy, a po stronie Piłsudskiego 13 tys. Mówiono tu o śmierci 379 osób, o 920 rannych. Straty materialne szacowano na ok. 200 tys. ówczesnych złotych. Co istotne, nie można tłumaczyć łamania zasad demokracji tym, iż zmieniały się rządy, i to wielokrotnie, że od początku II RP do zamachu majowego rządy zmieniały się 16 razy. Nie można, to nie jest żadne usprawiedliwienie. Można się spierać, czy Bereza Kartuska była polskim Dachau, czy nie, w którym władza rozprawiała się ze swoimi przeciwnikami. Pomysłodawcą Berezy był ówczesnym premier Leon Kozłowski. Każdy, kto trafił do Berezy, był na wstępie pobity, zelżony itd., itd. Wreszcie Józef Piłsudski jako oficer nie zasługiwał na szacunek. Polski oficer nie kłamie, ma honor. Marszałek dał uroczyste słowo samemu prezydentowi Stanisławowi Wojciechowskiemu, iż nigdy nie wystąpi przeciwko niemu. Kłamał. W następstwie zamachu majowego dyktatura Piłsudskiego postanowiła rozliczyć się z politycznymi oponentami. Hańbą II RP stał się proces brzeski, w którym sądzeni byli najwięksi zdaniem sanacji wrogowie dyktatury: Wincenty Witos, ale też przecież Adam Ciołkosz, Norbert Barlicki, Herman Lieberman i wielu innych. Już nie chodzi o to, że sam Piłsudski, wywodzący się z PPS, odciął się od swojej partii, ale o to, że aresztowano na dłużej lub krócej 5 tys. osób, w tym 84 byłych posłów i senatorów, a chyba najsłynniejszą ofiarą Piłsudskiego był słynny generał Tadeusz Rozwadowski, bohater wojny z 1920 r. z bolszewikami. Nie poparł zamachu stanu, w wyniku czego został zamęczony przez reżim. I my tego nie chcemy uznać? (Dzwonek) Pani Marszałek! Chcieliśmy uczcić ofiary przewrotu majowego, zabitych i rannych, bez względu na to, po której ze stron konfliktu przyszło im stanąć. Wierzymy, że ofiara ich życia i krwi nie poszła na marne. Dziś uświadamiamy sobie dzięki tej ofierze, że w walce, w której Polak staje przeciwko Polakowi, nie może być zwycięzców. Istotne jest też to, żeby czekające nas batalie polityczne w jakiejś mierze, przy uwzględnieniu wszelkich różnic, nie były powtórką tamtej sytuacji sprzed lat. Ci, którzy to dzisiaj odrzucili, czyli PO-PiS, bo to PO-PiS odrzucił to w komisji, Platforma Obywatelska i Prawo i Sprawiedliwość, dwie formacje prawicowe, które często głosują ręka w rękę, kolejny raz udowodnili, w istocie stanęli na stanowisku, że historię piszą zwycięzcy. Otóż nie. Właśnie historii nie powinni pisać zwycięzcy. Tutaj, w tej Izbie... (Poseł Jerzy Fedorowicz: Ale już jest po czasie, a ja mam samolot.) ...panie pośle sprawozdawco, powinniśmy szczególnie czuć się zobowiązani do tego, żeby przeciwstawić się łamaniu zasad demokracji i deprecjonowaniu roli Sejmu. Dziękuję bardzo.