Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-05-27 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Ministro! Wysoka Izbo! Procedowany dziś projekt ustawy o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw to projekt potrzebny i długo oczekiwany. Odpowiada on zarówno na wyzwania zdrowotne, jak i na kwestie bezpieczeństwa publicznego oraz sprawności działania naszego państwa. Zanim przejdziemy do samych przepisów, warto spojrzeć na skalę problemu. Według danych ekspertów liczba problemowych użytkowników opioidów w Polsce szacowana jest na od ok. 10 tys. do blisko 20 tys. osób. Jednocześnie z leczenia substytucyjnego korzysta jedynie od ok. 2,5 do 3 tys. pacjentów. Oznacza to, że realną pomocą objęta jest tylko część osób wymagających terapii. To wyraźnie pokazuje, że obecny system nadal ma ograniczoną dostępność i wymaga zmian. Wysoka Izbo! Uzależnienie od narkotyków i nowych substancji psychoaktywnych, tzw. dopalaczy, nie jest problemem marginalnym. To dramat tysięcy rodzin, a także ogromne obciążenie systemu ochrony zdrowia, pomocy społecznej, Policji i wymiaru sprawiedliwości. Dlatego tak ważne jest, że projekt przewiduje rozszerzenie możliwości prowadzenia leczenia substytucyjnego oraz uproszczenie części procedur związanych z terapią. Leczenie substytucyjne nie jest zastępowaniem jednego uzależnienia drugim, jak czasem próbują to przedstawiać przeciwnicy takich rozwiązań. To uznana na całym świecie metoda leczenia osób uzależnionych od opioidów, rekomendowana przez Światową Organizację Zdrowia i stosowana w krajach Unii Europejskiej. Jej skuteczność została wielokrotnie potwierdzona. Ogranicza ryzyko przedawkowań, zmniejsza przestępczość związaną z narkotykami, pozwala wracać do życia społecznego i zawodowego, a przede wszystkim ratuje życie. Wysoka Izbo! Musimy pamiętać, że rynek narkotykowy zmienia się dziś niezwykle dynamicznie. Szczególnym zagrożeniem są nowe substancje psychoaktywne, których skład bardzo często jest nieznany nawet użytkownikom. Dopalacze powodują ciężkie zatrucie, trwałe uszkodzenie zdrowia psychicznego i fizycznego, a niejednokrotnie prowadzą do śmierci. Dlatego ważnym elementem projektu jest także usprawnienie możliwości prowadzenia badań nad nowymi substancjami psychoaktywnymi - stąd także przyłączam się do życzeń dla diagnostów laboratoryjnych w dniu ich święta - oraz uproszczenie procedur dla instytucji odpowiedzialnych za monitorowanie zagrożeń. Państwo musi nadążać za rzeczywistością i reagować szybciej niż producenci kolejnych niebezpiecznych substancji. Projekt odpowiada także na potrzeby polskich służb medycznych i ratunkowych działających poza granicami kraju. Ułatwia wykorzystanie niezbędnych substancji kontrolowanych podczas misji humanitarnych i akcji ratunkowych. To rozwiązanie praktyczne i potrzebne. Wysoka Izbo! W debacie o uzależnieniach musimy odejść od myślenia wyłącznie w kategoriach represji. Oczywiście potrzebujemy skutecznego ścigania handlarzy narkotyków, ale potrzebujemy również profilaktyki, edukacji i dostępnego leczenia. Człowiek uzależniony to nie jest bowiem statystyka, ale to często ktoś, kto przegrał walkę z samotnością, kryzysem psychicznym, przemocą czy wykluczeniem. Rolą państwa jest stworzyć system, który daje szansę wrócić do normalnego życia. Ten projekt nie rozwiąże wszystkich problemów związanych z uzależnieniami od narkotyków w Polsce, ale jest krokiem w dobrą stronę. W stronę nowoczesnego, odpowiedzialnego i skutecznego państwa. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 deklaruję poparcie dla dalszych prac nad projektem w komisji. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)