Mówca: Kazimierz Ziobro (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-02-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt zaprezentowania stanowiska Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska dotyczącego ˝Sprawozdania z realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz przestrzegania praw pacjenta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej˝ (druk nr 692). Sprawozdanie obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. Z przedstawionego sprawozdania wynika, że ogólna liczba zgłoszeń, jakie zarejestrował rzecznik praw pacjenta, z roku na rok wzrasta w olbrzymim tempie. Potwierdzają to dane zawarte w sprawozdaniu. Liczba skierowanych pism, skarg, próśb o interwencję w sprawach związanych z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego oraz ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w 2011 r. w stosunku do roku 2010 wzrosła o ponad 25%, bowiem w 2010 r. wynosiła 7979, zaś w roku 2011 było to już 10 161 pism. Także liczba rozmów telefonicznych przeprowadzonych w biurze rzecznika praw pacjenta w roku 2010 wynosiła 12 612, w roku 2011 było to już 22 725 rozmów, czyli odnotowano wzrost o ponad 90%. Również odnotowuje się wyraźny wzrost liczby osób przyjętych w biurze rzecznika. W roku 2009 - 34 osoby, w roku 2010 - 283 osoby, w roku 2011 - 445 osób. Panująca tendencja wzrostowa nasuwa następujące wnioski. Z jednej strony można stwierdzić, że rośnie świadomość społeczeństwa, że może ono szukać u rzecznika praw pacjenta pomocy. Z drugiej jednak strony coraz większa liczba spraw świadczy zapewne o rosnącej liczbie pacjentów, których prawa są po prostu łamane, a to jest niedopuszczalne. Z dalszej analizy sprawozdania wynika, że w 2011 r. wszczętych zostało w sumie 839 postępowań wyjaśniających, z czego w 99 przypadkach stwierdzono naruszenie praw pacjenta. Sprawozdanie zawiera również opis przykładowych stwierdzeń naruszeń praw pacjenta: - prawo pacjenta do dokumentacji medycznej - art. 23-30 ustawy; - prawo pacjenta do świadczeń zdrowotnych - art. 6-8 ustawy; - prawo pacjenta do informacji - art. 9-12 ustawy; - prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta - art. 20-22; przykład - angażowano pacjentów do prac porządkowych, takich jak mycie podłóg, sprzątanie punktów newralgicznych (łazienek, toalet, kuchenek), noszenie pojemników z brudną bielizną, koszy z odpadami, pojemników z gorącymi posiłkami, sprzątanie terenu szpitala; - prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego - art. 33-35. Są to przykładowe i oczywiście nie wszystkie przypadki. Ich liczba i różnorodność są znacznie bardziej rozbudowane. Z pewnością nikt z nas tu obecnych nie chciałby doświadczyć podobnych praktyk. A skoro tak, to należy uczynić wszystko, żeby również inni nie musieli tego przeżywać. Polski pacjent ma bardzo trudne życie. Nie dość, że trapią go choroby, to jeszcze nie ma co liczyć na poszanowanie swoich praw. Kolejki do specjalistów ciągnące się miesiącami, a nawet bywają przypadki, że i latami, to z pewnością nie to, czego Polacy oczekują. Lekarze dopuszczający się karygodnych zachowań utrzymują swoje stanowiska pracy. Nie od dziś słyszymy o bardzo licznych przypadkach czy to błędów lekarskich, czy niedopatrzeń ze strony personelu, których skutkami są mniej lub bardziej dotkliwe uszczerbki na zdrowiu, nie wspominając już o przypadkach śmiertelnych, których ostatnio mamy zbyt wiele. To jest po prostu zatrważające. Czy tak powinna działać służba zdrowia? Czy tylko na to może liczyć obywatel płacący przez całe życie składki zdrowotne? Należałoby się nad tym zastanowić, wyciągnąć odpowiednie wnioski i poczynić zdecydowane, odpowiednie kroki w kierunku zmiany na lepsze. Oczywiście ktoś może powiedzieć, że po to jest rzecznik praw obywatela, ażeby bronił interesu pacjenta. Zgadza się, ale rzecznik praw pacjenta nie wyeliminuje błędów systemowych naszej ochrony zdrowia, nie wyręczy resortowego Ministerstwa Zdrowia w przeprowadzeniu głębokich reform w systemie zarządzania, gospodarowania funduszem zdrowia, kształcenia kadr medycznych itp. Za bezpieczeństwo zdrowotne obywateli odpowiada rząd. Lawinowo narastająca ilość skarg kierowanych przez pacjentów do rzecznika świadczy o tym, że Ministerstwo Zdrowia nie spełnia należycie swojej funkcji, a kwestia zabezpieczenia zdrowotnego Polaków pozostawia wiele do życzenia. Klub Parlamentarny Solidarna Polska stanowczo sprzeciwia się takiemu traktowaniu pacjenta. Oczekujemy zdecydowanych, konkretnych działań niosących realną poprawę tej fatalnej sytuacji ochrony zdrowia. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Prezentując stanowisko Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska odnoszące się do ˝Sprawozdania dotyczącego przestrzegania praw pacjenta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obejmującego okres od dnia l stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.˝ (druk nr 1670), zacznę od rzeczy oczywistej, czyli prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza w sytuacji zagrożenia życia. W opiniowanym sprawozdaniu czytamy, że w 2012 r. było 867 postępowań związanych ze złamaniem prawa do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje zadać pytanie retoryczne: Co z tymi, którzy muszą czekać w kolejkach, nieraz kilkumiesięcznych? Bo było i jest ich zapewne o kilka rzędów wielkości więcej. Wystarczy wpisać w wyszukiwarkę internetową hasło: kolejki do lekarzy, aby zdobyć informacje, jak wygląda dostęp Polaków do opieki zdrowotnej, i to bez czytania prawie 300-stronicowego raportu. Z kontroli NIK planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że z ponad 62 mld zł zaplanowanych na 2012 r. na leczenie pacjentów i refundację leków NFZ wydał prawie 60 mld. Nie wykorzystano 2,2 mld zł, z tego ponad 1,8 mld zł na refundację cen leków w związku z wprowadzeniem nowych zasad refundacji. Jednocześnie NIK wskazuje na coraz dłuższe kolejki do specjalistów. Tymczasem ciągle słyszymy o braku pieniędzy w służbie zdrowia. Wprowadzono już limity na zachorowania, sprywatyzowano wiele placówek, ludzie nadal płacą obowiązkowe składki zdrowotne, a gwarantowana opieka zmienia się powoli w płatną usługę, a w dodatku niekoniecznie wysokiej jakości. Znane są przypadki wykorzystania pogotowia ratunkowego do świadczeń, których powinien udzielić lekarz rodzinny, specjalista lub ambulatorium. Chyba nie muszę mówić o skutkach nieuzasadnionych wezwań pogotowia dla tych, którzy tej karetki w danym momencie faktycznie potrzebują. Czy można jednak winić za to ludzi, którzy po prostu chcą się leczyć, a nawet - przynajmniej teoretycznie - mają do tego prawo? Dlaczego ciągle są placówki, które świecą pustkami, bo nie ma pieniędzy na leczenie, oddziały, na których wyposażenie zbiera Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy, oraz specjalistyczny sprzęt, którego można używać np. tylko w określonych godzinach, gdy jednocześnie kolejki rosną? Kto zajmie się tymi powszechnymi przypadkami braku dostępu do świadczeń zdrowotnych, które przecież powinny być ujęte w przedmiotowym sprawozdaniu? Przejdźmy teraz do prawa dotyczącego natychmiastowej pomocy w sytuacji zagrożenia życia. Opinia publiczna oburzona jest przypadkami odmowy wysłania pogotowia do ciężko chorego pacjenta. Nic dziwnego, bo skutkiem może być dalsze pogorszenie zdrowia, stan zagrożenia życia, a nawet śmierć. Opinia publiczna jednak nie wie, jakie są przyczyny takiego stanu rzeczy, chociażby sytuacja, w jakiej znajduje się dyspozytor medyczny, który decyduje, czy wysłać pogotowie, czy nie, ma wybór - ryzykować życie człowieka czy ponieść konsekwencje nieuzasadnionego wysłania karetki - i tego wyboru dokonuje na podstawie rozmowy telefonicznej, a w dodatku jak najkrótszej. Gdzie tutaj jest pacjent i jego prawa? Przecież nie mówimy tu nawet o sporadycznej patologii, ale o schemacie działania służb ratowniczych. Uważam, że sam fakt przywiązywania takiej wagi do ekonomii przy świadczeniach, które mają być gwarantowane (bo przecież pobiera się za nie pieniądze od obywateli), nosi znamiona złamania prawa do świadczeń zdrowotnych. To chory system, który funkcjonuje już niemal na każdym szczeblu służby zdrowia. Polacy płacą obowiązkowe składki, mimo że placówki są prywatyzowane, bo muszą na siebie zarabiać, a fundusze na leczenie podlegają ścisłemu limitowaniu. Bez względu na liczbę chorych placówki nie mają odpowiedniego wyposażenia, a gdy mają, muszą go używać w sposób bardzo ograniczony. Tak działają korporacje, w dodatku nieudolne, i polska służba zdrowia. Gdzie w tym przypadku jest miejsce dla pacjenta i jego prawa? Czytając tak obszerne i szczegółowe sprawozdanie, można się spodziewać, że będą w nim informacje bardziej ogólne, jednocześnie oczywiste i bardzo istotne. Tymczasem w odniesieniu do faktycznej sytuacji ogromnej liczby pacjentów treść sprawozdania to szczegóły i drobiazgi opisane w taki sposób, że sugerują, iż nasza służba zdrowia działa niemal idealnie, a liczba przypadków naruszeń praw pacjenta w porównaniu z ogółem pacjentów to drobny ułamek. Nasza służba zdrowia, zwana urzędowo ochroną zdrowia, funkcjonuje tak, że nawet słowo ˝działa˝ dla niektórych będzie nadużyciem, a sprawozdanie, które porusza tematykę łamania praw pacjenta, sprytnie ten fakt pomija. Dziękuję.