Mówca: Jan Cedzyński
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! W imieniu Klubu Poselskiego Twój Ruch mam zaszczyt przedstawić stanowiska w sprawie poselskiego projektu ustawy o zasadach wykonywania prawa własności górniczej przez Skarb Państwa w zakresie wydobywania węglowodorów oraz utworzeniu Funduszu im. Ignacego Łukasiewicza, druk nr 512, rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2352, oraz rządowego projektu ustawy o specjalnym podatku węglowodorowym, o zmianie ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druk nr 2351. Drogie Posłanki! Panowie Posłowie! Przejdźmy więc do poselskiego projektu ustawy, druk nr 512. Przedmiotowy projekt ustawy dotyka wrażliwego tematu, którym jest wykonywanie przez państwo prawa własności górniczej w zakresie wydobywania węglowodorów. Jest on rozwiązaniem prawnym ukierunkowanym jedynie na regulację tego przedmiotu, dodatkowo w sprawach nieuregulowanych odwołującym się do obowiązującej ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Zdaniem Twojego Ruchu regulacja dotycząca zasobów naturalnych powinna być kompletna i w jednym akcie prawnym zapewnić czytelne zasady prowadzenia działalności koncesyjnej dla rozpoznawania, poszukiwania i wydobywania każdego z tych zasobów. Tworzenie kolejnych aktów prawnych w oderwaniu od ustawy Prawo geologiczne i górnicze, a jednocześnie odwołujących się do tej ustawy wprowadza dodatkowe, zbędne komplikacje w zakresie interpelacji i stosowania prawa. (Poseł Anna Paluch: Interpretacji.) Interpretacji, przepraszam. Uważamy, że celem legislacji powinno być zapewnienie jak największej przejrzystości przepisów, dlatego wszelkie regulacje dotyczące węglowodorów powinny być traktowane na równi z regulacjami dotyczącymi innych kopalin. Tym samym powinniśmy dążyć do tego, aby znajdowały się one w jednym akcie prawnym, którym jest ustawa Prawo geologiczne i górnicze. Co więcej, powinniśmy dążyć do tego, aby kompleksowo dostosowywać ww. ustawę do zmieniających się wymogów rynku. Brak przejrzystości prawa jest jednym z elementów najczęściej wskazywanych przez inwestorów jako przeszkoda w prowadzeniu działalności gospodarczej w Polsce. Z tych powodów, zdaniem Twojego Ruchu, wyodrębnienie do oddzielnego aktu prawnego węglowodorów spośród innych kopalin jest niecelowe i szkodliwe dla czytelności przepisów. Klub Poselski Twój Ruch wnioskuje o odrzucenie w całości poselskiego projektu ustawy z druku nr 512. Kolejne stanowisko, które mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Poselskiego Twój Ruch, dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2352. Bezdyskusyjny jest fakt, iż branża poszukiwawcza i wydobywcza w zakresie węglowodorów to obszar strategiczny, który w najbliższych latach będzie decydował o kierunkach rozwoju naszego kraju, jego zamożności i bezpieczeństwie energetycznym. Jednocześnie rozwój tej branży w sposób niekontrolowany lub niewłaściwie kontrolowany może wpłynąć negatywnie na nasze środowisko naturalne i dziedzictwo, jakie w tym zakresie zostawimy przyszłym pokoleniom Polaków. Rozwiązania prawne powinny nadążać za faktycznymi wymogami i życiowymi interesami państwa polskiego. Zdaniem Twojego Ruchu proponowane rozwiązania prawne wychodzą naprzeciw potrzebie zwiększenia podaży gazu ziemnego i przyspieszenia prac poszukiwawczych, rozpoznawczych i wydobywczych. Jednocześnie, poprzez wprowadzanie systemu nadzoru poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania węglowodorów, teoretycznie służą one budowaniu bezpieczeństwa w tym zakresie. Dlaczego teoretycznie? Otóż dlatego, że naszym zdaniem proponowany w projekcie ustawy system nadzoru budzi wątpliwości, czy nie stwarza on zbyt dużej dowolności w działaniu aparatu administracyjnego, co może prowadzić do tego, iż w praktyce wypaczone zostaną cele ustawy, zwłaszcza cel dotyczący równego traktowania podmiotów. Rozwój technologii wydobycia węglowodorów oraz sytuacja makroekonomiczna determinująca szybkie zwiększenie wydobycia tych dóbr w ramach budowania niezależności energetycznej muszą iść w parze z przestrzeganiem wymagań ochrony środowiska i konkurencyjności realizowanych w Polsce inwestycji związanych z poszukiwaniem, rozpoznawaniem i wydobywaniem węglowodorów. Ułatwienia w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej są oczywiście ważnym celem, który z założenia przyświeca istnieniu Twojego Ruchu. Tylko i wyłącznie osiągnięcie tego celu daje gwarancję tworzenia nowych miejsc pracy, w tym również w sektorze wydobywczym. Osiągnięcie tego celu to również recepta na zapewnienie zwiększonych i stabilnych dochodów dla Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Również i w tym zakresie projekt ustawy w dość znaczącym zakresie wychodzi naprzeciw temu, co proponuje Twój Ruch. Szczególnie należy tu podkreślić liberalizację wymogów w zakresie badań geofizycznych wykonywanych w celu zbadania struktur geologicznych oraz zmiany dotyczące uproszczenia sporządzania dokumentacji niezbędnej do prowadzenia działalności związanej z poszukiwaniem, rozpoznawaniem i wydobywaniem węglowodorów poprzez wprowadzenie jednej dokumentacji geologiczno-inwestycyjnej złoża węglowodorów w miejsce dotychczasowej dokumentacji geologicznej złoża węglowodorów i projektu zagospodarowania złoża. Jednakże o ile nie mamy wątpliwości co do faktu, iż takie uproszczenie będzie dobrze służyć rozpoznawaniu, poszukiwaniu i wydobywaniu węglowodorów konwencjonalnych, co do których wszystkie metody techniczne są sprawdzone, o tyle mamy poważne wątpliwości co do tego, czy z uwagi na bezpieczeństwo ludzi i środowiska te uproszczenia są optymalnym rozwiązaniem dla działań związanych z rozpoznawaniem, poszukiwaniem i wydobywaniem węglowodorów ze złóż niekonwencjonalnych. Z powyższych względów Twój Ruch stoi na stanowisku, iż przedmiotowy projekt, mimo że stanowi próbę osiągnięcia kompromisu pomiędzy potrzebami państwa wynikającymi z konieczności zwiększenia wydobycia węglowodorów, zapewnienia wpływów budżetowych, zachowania kontroli państwa nad zasobami naturalnymi i wymogami ochrony środowiska, powinien być dopracowany w zakresie poruszonych wyżej obszarów, tak aby rzeczywiście mógł stanowić regulację prawną zdolną sprostać wyzwaniom czasów obecnych i przyszłych. W odniesieniu do drugiego rządowego projektu ustawy, zawartego w druku nr 2351, stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch jest następujące. Bezdyskusyjnym faktem jest to, iż państwo powinno czerpać korzyści z posiadanych bogactw naturalnych, oraz to, iż dotychczasowe regulacje prawne w tym zakresie przyjmowane były w innych realiach gospodarczych, nieuwzględniających roztaczającej się przed Polską perspektywy znaczącego wzrostu wydobycia węglowodorów. Stąd też, zdaniem Twojego Ruchu, podjęcie inicjatywy ustawodawczej prowadzącej do zapewnienia długofalowej, przejrzystej regulacji dla branży wydobywczej jest warunkiem koniecznym. Konieczność ta determinowana jest zarówno interesem Skarbu Państwa, który powinien mieć zapewniony sprawiedliwy udział w zyskach z wydobycia, jak i potrzebą wysłania sygnału czytelnego dla inwestorów, którzy będą mogli planować swój biznes długofalowo, w oparciu o przejrzyste zasady. Dlatego też niezwykle ważne dla Twojego Ruchu jest spełnienie przez ustawodawcę warunków równości i powszechności opodatkowania, właściwego ustalania ciężarów podatkowych, zapewnienia odpowiedniego poziomu wpływów budżetowych bez wprowadzania nadmiernych obciążeń fiskalnych oraz efektywności opodatkowania. Naszym zdaniem niniejszy projekt ustawy częściowo spełnia powyższe warunki, a przyjęte rozwiązania niestety także nie do końca służą budowaniu przejrzystości systemu fiskalnego, co było podnoszone również przez podmioty biorące udział w konsultacjach w sprawie projektu tej ustawy. Tylko przejrzystość systemu fiskalnego i jego racjonalizm pozwolą Polsce pozostać krajem konkurencyjnym wobec innych państw, które też próbują przyciągnąć inwestorów swoimi regulacjami podatkowymi. Z uwagi na te niedoskonałości projektu uważamy, iż powinien on być przedmiotem dalszych prac. Klub Poselski Twój Ruch wnioskuje o skierowanie tych dwóch projektów rządowych do dalszych prac w komisjach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)