Mówca: Małgorzata Kidawa-Błońska
Data: 2021-07-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo proszę o zachowanie spokoju na sali. Bardzo proszę. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu Magdalena Gawin: Cieszyłam się z tego - i bardzo się cieszę - że większość posłów komisji kultury oraz Komisji Spraw Zagranicznych opowiedziała się za tym projektem, ale naprawdę musimy zakładać dobrą wolę. I nie tylko dobrą wolę. Przede wszystkim Instytut Pileckiego działa od 4 lat i ja przekonuję dzisiaj posłów, także posłów opozycji, że warto zainwestować, że to będzie służyło każdej Polsce, że maksyma, która nam przyświeca od samego początku: nie dla lewicy, nie dla prawicy, dla całości, jest naprawdę ważna. Nie muszę udowadniać, że Instytut Pileckiego robi dobre rzeczy, bo bardzo dużo już zostało zrobione, ale trudno jest mi dyskutować z posłami Lewicy, którzy cały czas pytają o pieniądze, o posady, o nepotyzm. A może jakieś przykłady nepotyzmu w Instytucie Pileckiego? Śmiało, działa już 4 lata. Chciałabym powiedzieć, skoro państwo pytacie, jak będzie wyglądał nabór na stanowiska kierowników, że to nie są stanowiska samodzielne. Myśmy specjalnie skonstruowali to w taki sposób, że najważniejszym stanowiskiem jest stanowisko dyrektora w Warszawie, który koordynuje całość prac. Te instytuty poza granicami kraju nie mogą się usamodzielnić. Musimy prowadzić spójną politykę, dlatego kierownik jest wyznaczany przez dyrektora. Jeśli państwo pytacie, jacy ludzie tam będą pracować, to mam nadzieję, że tak samo dobrzy jak w Warszawie, w Berlinie. Zapraszam wszystkich posłów, zwłaszcza tych nieprzekonanych, zwłaszcza tych, którzy uważają, że to jest sposób na wyciąganie pieniędzy, żeby zechcieli łaskawie odwiedzić wystawy, przyjść do Instytutu Pileckiego, a przede wszystkim odwiedzić Berlin. W tamtym tygodniu mieliśmy dwa ogromne artykuły w prasie niemieckiej, i to nie są artykuły zakupione, to nie są wykupione strony, proszę się temu przyjrzeć. Ważne jest przede wszystkim to, co będą mieli z tego Polacy. Padało ze strony posłów Lewicy pytanie, co będą mieli z tego Polacy. A mi się wydaje, że myśmy już zapłacili bardzo wysoką cenę z tego powodu, że nie zrobiliśmy tak jak Niemcy i nie powołaliśmy instytutów historycznych poza granicami kraju w latach 90. To wtedy nie było możliwe. Polska była krajem bardzo niezamożonym, Polska przechodziła bardzo gwałtowną transformację i wydawało nam się, że w zjednoczonej Unii Europejskiej wszyscy rozumieją, przez co Polska przeszła, natomiast tak nie jest. Ta wiedza, zwłaszcza o II wojnie światowej, zmienia się z bardzo dużą dynamiką. Chciałabym zwrócić uwagę na jeszcze jedno, jeśli już mówimy o tym - pani poseł Senyszyn o to pytała - w oparciu o jakie źródła instytut pracuje. Pani poseł, my przeprowadzamy największą digitalizację w historii archiwów niemieckich, w ogóle jakąkolwiek największą. My już przywieźliśmy do Polski 8 mln skanów źródeł z Ludwigsburgu, wchodzimy teraz do innych archiwów. Mamy potężne materiały z archiwum ONZ, przywiezione z Nowego Jorku, mamy jeszcze inne materiały amerykańskie. A więc to jest taki odkurzacz, który zasysa wszystkie materiały źródłowe dotyczące Polski i Polaków. Jest kilka tego rodzaju instytucji na świecie - The Wiener Holocaust Library w Londynie, The Holocaust History Museum - Yad Vashem. My jesteśmy czwartą taką instytucją. Powinniśmy mieć te materiały, historyk nie może pisać historii z głowy, historyk musi mieć materiały źródłowe. Nie było dostępu nie tylko dla pracowników Instytutu Pileckiego, szanowni państwo, nawet pracownicy uniwersytetów warszawskiego, jagiellońskiego i innych nie mieli dostępu do materiałów źródłowych. My to zrobimy nie tylko, jak powiedziałam, dla samego Instytutu Pileckiego, ale także dla innych naukowców. Chciałabym doczekać kiedyś takiej chwili - i to jest dla mnie naprawdę ważne - kiedy parlament i parlamentarzyści wezwą nas, tak jak to robi Bundestag, do zbudowania prawdziwego muzeum w Nowym Jorku, które będzie poświęcone XX-wiecznej historii Polski, nie tylko okresowi okupacji niemieckiej, ale także okresowi komunizmu, także historii ˝Solidarności˝, bo już ta jest dzisiaj kwestionowana... (Poseł Joanna Senyszyn: Fałszowana.) ...poprzez takie stwierdzenia, że 1980 r. nie był żadnym rokiem przełomu. Chciałabym, żeby kiedyś tak było. Poza tymi nieporozumieniami - w dalszym ciągu sądzę, że te głosy ze strony Lewicy to są nieporozumienia - uważam, że odnieśliśmy wspólnie sukces. Chciałabym podziękować posłom Prawa i Sprawiedliwości, a przede wszystkim chciałabym bardzo podziękować panu premierowi Mateuszowi Morawieckiemu i mojemu szefowi prof. Glińskiemu za to, że umożliwili mi rozwinięcie działalności Instytutu Pileckiego. Chciałabym także złożyć serdeczne podziękowania wszystkim posłom opozycyjnym, którzy zaufali nam i opowiedzieli się za rozwojem Instytutu Pileckiego i efektywnym propagowaniem wiedzy na temat historii Polski i Polaków. Bardzo dziękuję. (Oklaski)