Mówca: Ewa Lieder
Data: 2018-01-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt, o którym tutaj dzisiaj mówimy, wprowadza m.in. obowiązek składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i płatności obszarowych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w formie elektronicznej zgodnie z przepisami art. 17 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji nr 809/2014. Rozumiemy, że zmiany idące w kierunku informatyzacji są nieuniknione również w zakresie wspierania rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich. Omawiane na dzisiejszym posiedzeniu komisji rolnictwa etapy wdrażania nowego systemu i pomoc dla rolników w tym zakresie wydają się przemyślane. Duża odpowiedzialność spoczywa teraz na Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ponieważ w Polsce o tego rodzaju dopłaty ubiega się 1300 tys. rolników, przy czym ok. 99% rolników dotychczas składało wnioski na formularzach w formie papierowej. Kampania informacyjno-szkoleniowa musi być więc tak zaplanowana, aby żaden rolnik nie poczuł się skrzywdzony przez nowe prawo. Sytuacja jest tym bardziej skomplikowana, że pogoda utrudnia rolnikom dokończenie zbiorów. Z tego powodu dla wielu rolników wypełnianie wniosków będzie możliwe dopiero pod koniec naboru. W związku z tym istnieje duże ryzyko, że mogą pojawić się problemy z obsługą wszystkich potrzebujących pomocy rolników przed upływem terminu składania wniosków. Pojawia się pytanie, czy ministerstwo i agencja są właściwie przygotowane na taką sytuację. Szeroka kampania informacyjna musi być przeprowadzona jak najszybciej, ponieważ jest mało czasu. Co istotne, nie sprecyzowano katalogu kryteriów składania wniosków w formie papierowej. Brak komputera czy Internetu nie będzie przesłanką złożenia wniosku w formie papierowej. Kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa będzie musiał oceniać każdy przypadek z osobna, potwierdzając niemożność złożenia wniosku w formie elektronicznej. Brak precyzyjnych wytycznych może w niektórych sytuacjach prowadzić do braku porozumienia pomiędzy rolnikiem a agencją. W 2018 r. możliwe będzie składanie stosownego oświadczenia, w którym rolnik potwierdzi brak zmian w porównaniu z wnioskiem z 2017 r. W takiej sytuacji nie będzie konieczne składanie nowego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich. Według szacunków ministerstwa z tej możliwości może skorzystać 200-300 tys. rolników, co stanowi ok. 20% wszystkich beneficjentów systemu wsparcia bezpośredniego. Daje to nadzieję na zmniejszenie liczby rolników, którzy będą potrzebowali pomocy przy składaniu wniosku drogą elektroniczną. Dobrze, że w toku prac zrezygnowano ze zniesienia obowiązku zawiadamiania rolników przez ARiMR w przypadku niezałatwienia sprawy o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia 1 marca roku następującego po roku złożenia wniosku oraz terminu wydania decyzji administracyjnej w sprawie przyznania płatności obszarowych do dnia 1 marca roku następującego po roku złożenia wniosku. Na tę kwestię parokrotnie zwracano uwagę w ramach konsultacji publicznych i opiniowania, m.in. przez zarząd województwa pomorskiego. Chcielibyśmy, żeby ten program zadziałał, to jest logiczne, chcemy, żeby dobrze się działo w polskim rolnictwie, ale ten projekt jest jeszcze, można powiedzieć, daleko w polu, tu chociażby wspomniany brak dobrej aplikacji. Mamy nadzieję, że państwo sumiennie wywiążecie się z obietnic w sprawie pomocy rolnikom w wypełnianiu wniosków. Myślę, że Nowoczesna jako klub poselski wstrzyma się, ale nie będzie przeciwko, bo jednak dajemy wam szansę na realizację tego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)