Mówca: Sprawozdawca Jacek Sasin
Data: 2017-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie z wykonania budżetu państwa w 2016 r., druki nr 1588 i 1721. Na wstępie chciałbym przypomnieć słowa przewodniczącego Komisji Finansów Publicznych, ówcześnie był nim pan poseł Andrzej Jaworski, który w swoim wystąpieniu na posiedzeniu plenarnym, na którym odbywało się drugie czytanie projektu ustawy budżetowej na rok 2016, przypomniał, iż założenia makroekonomiczne będące podstawą opracowania projektu ustawy zostały przygotowane na podstawie danych krajowych i międzynarodowych dostępnych w roku 2015. Dodał też, iż założenia te nie różniły się od założeń przyjętych przez poprzedni rząd przy opracowywaniu przez niego projektu ustawy budżetowej na rok 2016. Przewodniczący Jaworski miał świadomość, iż w miarę upływu czasu, a szczególnie w warunkach zmian sytuacji międzynarodowej, założenia te będą poddawane weryfikacji, co też mogło oznaczać, iż w praktyce nie wszystkie zmienne ukształtują się zgodnie z przewidywaniami. Warto przy tym przypomnieć, iż przewidywania te nie były optymistyczne, bowiem jeszcze na początku 2016 r. eksperci wskazywali, iż polska gospodarka nadal będzie działać w trudnym otoczeniu zewnętrznym, co oznaczało, że powinna ona tak jak inne gospodarki europejskie dodatkowo przygotować się na absorpcję skutków przewidywanego groźnego scenariusza trzeciej fazy kryzysu wynikającego z ryzykownych długów firm z krajów takich jak Chiny, Brazylia, Turcja czy Rosja. Patrząc z dzisiejszej perspektywy, możemy uznać, iż budżet roku 2016 realizowany był w stosunkowo korzystnych uwarunkowaniach makroekonomicznych, bo nie spełniły się groźne scenariusze rozwoju sytuacji międzynarodowej, dodatkowo też zaczęły się pojawiać pozytywne efekty prowadzonej przez rząd polityki społeczno-gospodarczej. W 2016 r. wzrost PKB w cenach stałych wyniósł 2,7% i był niższy od zakładanego o 1,1 punktu procentowego, ale zarazem był o 0,8 punktu procentowego wyższy niż w Unii Europejskiej, gdzie wynosił 1,9%. Utrzymywała się równowaga zewnętrzna, miała miejsce nadwyżka eksportu nad importem. Osłabienie kursu złotego w stosunku do poprzednich lat sprzyjało wzrostowi eksportu, z drugiej jednak strony nie służyło obniżaniu kosztów obsługi długu Skarbu Państwa. Deficyt obrotów bieżących w bilansie płatniczym kształtował się na niskim poziomie i wzrastała wartość rezerw dewizowych. Poprawiała się sytuacja na rynku pracy, bowiem następował sukcesywny spadek bezrobocia i wzrost zatrudnienia. Jedynie utrzymująca się przez 10 miesięcy deflacja w ujęciu rok do roku nie sprzyjała większemu wzrostowi wpływów budżetowych. W porównaniu z przyjmowanymi założeniami nie udało się osiągnąć wzrostu inwestycji, który oba rządy, czyli rząd, który przygotował projekt budżetu - rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u, oraz rząd Prawa i Sprawiedliwości, który ten budżet przejął, planowały na 7%, a Komisja Europejska na 5,5%. Zamiast tego odnotowano spadek inwestycji na poziomie 7,9%. W tym zakresie założenia były nadmiernie optymistyczne m.in. z uwagi na niedocenienie efektu zmiany unijnej perspektywy finansowej. Omówię w tej chwili ogólną sytuację budżetu w roku 2016. Oceniając ogólną sytuację polskich finansów publicznych w roku 2016, należy przede wszystkim zauważyć, że deficyt sektora finansów publicznych liczony według metodyki krajowej wzrósł z 2,4% PKB w roku 2015 do 2,5% PKB w roku 2016, a więc nieznacznie, zważywszy na niższy od zakładanego wzrost gospodarczy. W ciągu roku udało się utrzymać deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej traktatowej granicy 3% PKB. Zjawisko to jest o tyle warte podkreślenia, że deficyt tego sektora, który ostatecznie stanowi 2,4% PKB, miał miejsce w warunkach prowadzenia kosztownych zmian w zakresie polityki społecznej, w tym zwłaszcza programu ˝Rodzina 500+˝. Jednocześnie dług publiczny liczony według metodologii unijnej nie przekroczył 60% PKB, aczkolwiek wzrósł z 51,1% do 54,4% PKB, co wynikało głównie z powodu zmian kursów walutowych. Reasumując, Polska w roku 2016 spełniała kryteria fiskalne obowiązujące w Unii Gospodarczej i Walutowej, co należy uznać za zjawisko korzystne. Z drugiej jednak strony w finansach publicznych Polski występują nadal słabości takie jak w latach poprzednich, dlatego też proces reform finansów publicznych powinien być konsekwentnie kontynuowany. Nadal niezbędne są działania na rzecz trwałej konsolidacji i poprawy struktury polskich finansów publicznych. Oceniając realizację dochodów i wydatków budżetu w 2016 r., można stwierdzić, że zrealizowane dochody wyniosły blisko 314,7% mld zł i były one wyższe w stosunku do pierwotnych założeń budżetu o 875 mln zł, tj. o 0,3%, a w stosunku do roku 2015 były to dochody wyższe o 25,5 mld zł, czyli o 8,8%. Widoczna była zmiana struktury dochodów. Udział dochodów niepodatkowych bez dochodów z Unii Europejskiej wzrósł o 3,2 punkty procentowe, natomiast udział dochodów podatkowych spadł o 3 punkty procentowe. O wzroście udziału dochodów niepodatkowych w całości dochodów zdecydowała wpłata z zysku Narodowego Banku Polskiego w 2016 r. - nie miało to miejsca w 2015 r. - oraz wysokie wpływy o charakterze jednorazowym zanotowane w 2016 r. z tytułu rezerwacji częstotliwości tzw. dywidendy cyfrowej, tj. kwota ok. 9,2 mld zł. W 2016 r. dochody z podatku od towarów i usług wyniosły 126,6 mld zł i były nieco niższe, o 2,1 mld zł, od kwoty prognozowanej w ustawie budżetowej. Oznacza to, że wykonanie prognozy dochodów z podatku VAT zawartej w ustawie budżetowej zostało zrealizowane na poziomie 98,4%. Jednak w porównaniu do 2015 r. dochody z podatku VAT były wyższe o 2,8%. Jedną z przyczyn niewykonania prognozowanych w ustawie budżetowej na 2016 r. dochodów budżetu z podatku VAT oraz stosunkowo niskiego wzrostu tych dochodów w stosunku do lat ubiegłych były zwiększone wypłaty przedsiębiorcom systemowych zwrotów tego podatku w grudniu 2016 r. W takiej sytuacji w celu prawidłowej oceny wpływów z VAT w 2016 r. należy porównać tempo zmian wpływów podatkowych z tempem zmian makroekonomicznej podstawy podatku VAT, chodzi o porównywanie wpływów z VAT w ujęciu memoriałowym stosowanym przez Eurostat, które jest porównywalne z metodologią stosowaną przy szacowaniu rachunków narodowych. W 2016 r. dochody z VAT w ujęciu memoriałowym ESA 2010 wyniosły 131 mld zł i były wyższe o 5,2 mld zł, tj. o 4,1%, w stosunku do dochodów w 2015 r. Jednocześnie w 2016 r. mieliśmy do czynienia ze znaczącą poprawą tzw. ściągalności podatkowej. Efekt ten można oszacować w 2016 r. na ok. 3 mld zł. Na poprawę ściągalności podatkowej złożył się szereg działań podjętych przez Ministerstwo Finansów w kierunku poprawy efektywności poboru VAT, w tym działania legislacyjne dotyczące m.in. zmodyfikowania warunków funkcjonowania mechanizmu odwróconego obciążenia i rozszerzenia zakresu jego stosowania o transakcje, których przedmiotem są wyroby z kategorii elektroniki, wprowadzenia obowiązku comiesięcznego raportowania informacji o prowadzonej ewidencji i wejścia w życie tzw. pakietu paliwowego i energetycznego. W 2016 r. dochody z tytułu podatku akcyzowego wyniosły 65,7 mld zł i stanowiły 102,6% prognozy z ustawy budżetowej. W porównaniu do 2015 r. dochody z podatku akcyzowego wzrosły o 2,9 mld zł, tj. o 4,7%. Wzrost dochodów tak w stosunku do zaplanowanych, jak i w odniesieniu do roku 2015 odnotowano we wszystkich ważniejszych pozycjach, obejmujących wyroby energetyczne, tytoniowe i alkoholowe oraz samochody osobowe, a wynikał on m.in. z wprowadzonych w 2016 r. zmian prawnych, działań służb kontrolnych nakierowanych na walkę z szarą strefą oraz ze zwiększonego popytu konsumpcyjnego. W roku 2016 udało się zrealizować wyższe, niż to planowano w ustawie budżetowej, oraz wyższe niż w 2015 r. dochody z tytułu podatku od gier oraz z podatków dochodowych. I tak wpływy z podatku od gier wyniosły 1,4 mld zł, co stanowiło 101,7% prognozy z ustawy budżetowej, natomiast w porównaniu do wykonania z 2015 r. te wpływy były wyższe o 5,2%. Wpływy z podatku dochodowego od osób fizycznych zostały zrealizowane w kwocie 48,2 mld zł i były wyższe od planowanych o 2,9%, a w stosunku do 2015 r. - o 7,1%. Jednocześnie dochody z podatku dochodowego od osób prawnych zostały zrealizowane w kwocie 26,4 mld zł, co stanowiło 101,2% planu na rok 2016 oraz 102,2% dochodów zrealizowanych w roku 2015. W roku 2016 nie udało się osiągnąć w planowanej wysokości podatku od wydobycia niektórych kopalin, podatku od niektórych instytucji finansowych i podatku od sklepów wielkopowierzchniowych - realizacja była niższa od planu łącznie o kwotę 4,2 mld zł. Jednocześnie powyższy ubytek zrekompensowano ponadplanowymi dochodami niepodatkowymi, pochodzącymi głównie z wyższej wpłaty z zysku NBP oraz z dochodów z państwowych jednostek budżetowych i innych dochodów niepodatkowych. W ustawie budżetowej wydatki budżetu państwa zaplanowane zostały w wysokości 368,5 mld zł. Limit ten nie uległ zmianie mimo dwukrotnej nowelizacji ustawy budżetowej. Wydatki budżetu państwa wykonane zostały w roku 2016 w wysokości 360,8 mld zł, w tym 750 mln zł stanowiły wydatki przesunięte do realizacji w roku 2017. Zrealizowane wydatki były niższe o 7,7 mld zł w stosunku do kwoty ustalonej w ustawie budżetowej na rok 2016, co stanowiło 2,1% zaplanowanych wydatków. Wśród wydatków, które zrealizowano w najniższym stopniu w porównaniu do planu po zmianach, należy wymienić środki przeznaczone na współfinansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej - 3,3 mld zł, wydatki bieżące jednostek budżetowych - 1,4 mld zł oraz wydatki majątkowe - 0,6 mld zł. Większość niewykorzystanych środków - ok. 3 mld zł - znajdowała się w rezerwach celowych przeznaczonych na współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków europejskich, co wynikało przede wszystkim z oszczędności powstałych w wyniku przeprowadzonych postępowań przetargowych, przesunięcia realizacji projektów na kolejny rok budżetowy oraz z oszczędności w ramach środków zaplanowanych bezpośrednio w częściach budżetowych poszczególnych dysponentów. W porównaniu z rokiem 2015 wydatki budżetu państwa w roku 2016 były wyższe o 29,1 mld zł, tj. o 8,8%. Zrealizowane wydatki zapewniły m.in.: finansowanie priorytetowego zadania rządu z zakresu polityki prorodzinnej, tj. programu ˝Rodzina 500+˝; wprowadzenie bezpłatnych leków dla osób, które ukończyły 75. rok życia; zwiększenie wynagrodzenia dla grup pracowniczych, które od 2010 r. co do zasady były objęte tzw. zamrożeniem wynagrodzeń; wypłatę jednorazowych dodatków pieniężnych dla niektórych emerytów i rencistów; dofinansowanie zadań restrukturyzacyjnych w sektorze górnictwa węgla kamiennego oraz podniesienie wydatków na obronę narodową do wysokości 2% PKB. Deficyt budżetu państwa wyniósł 46,2 mld zł. Okazał się niższy o 8,6 mld zł, tj. o 15,7%, w stosunku do planowanego. Realizacja podstawowych wielkości budżetu wskazuje, iż sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 2016 zasługuje na przyjęcie. W dość korzystnych warunkach gospodarczych, mimo problemów z realizacją niektórych założonych dochodów, dzięki oszczędnościom po stronie wydatków zrealizowano deficyt budżetowy poniżej poziomu zakładanego w ustawie budżetowej. Przedstawiając inne aspekty wykonania budżetu, chciałbym stwierdzić, że Polska w roku 2016 otrzymała z budżetu Unii Europejskiej środki w wysokości 42,9 mld zł, natomiast do budżetu Unii Europejskiej wpłaciła 19,2 mld zł. Oznacza to, iż polska gospodarka pozyskała środki netto w kwocie 23,8 mld zł. Wydatki budżetu środków europejskich wykonano w 2016 r. w kwocie 51,7 mld zł. Stanowiły one 72,2% planu. W porównaniu do wykonania w roku 2015 były niższe o 23,6%. Było to związane z zakończeniem unijnej perspektywy finansowej 2007-2013 i opóźnieniem uruchomienia środków z nowej perspektywy na lata 2014-2020. Realizacja wybranych celów strategicznych, określonych m.in. w ˝Długookresowej strategii rozwoju kraju. Polska 2030˝ i w ˝Strategii rozwoju kraju 2020˝, których założenia skorelowane są z europejskim dokumentem programowym ˝Europa 2020˝, przebiegała w 2016 r. zadowalająco, aczkolwiek w sposób zróżnicowany. Nie wszędzie też kontrolowany był monitoring wszystkich celów z uwagi na zakładane przyjęcie nowej strategii, tj. ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju do roku 2020 (z perspektywą do 2030 r.)˝, zwanej potocznie planem Morawieckiego. W roku 2016 ustalony został w ustawie budżetowej limit poręczeń i gwarancji na kwotę 200 mld zł, tj. taką samą kwotę jak w roku 2015. Limit ten został wykorzystany w 8,3%, co należy ocenić pozytywnie z uwagi na prewencyjny charakter powyższych działań, polegających na zabezpieczeniu potencjalnej możliwości wykorzystania gwarancji Skarbu Państwa w celu wsparcia podmiotów zagrożonych ewentualnymi skutkami kryzysu finansowego i gospodarczego. Największych kwotowo poręczeń i gwarancji udzielono za zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego - 88 mld zł, w tym na wsparcie Krajowego Funduszu Drogowego - 86,4 mld zł, co stanowiło 70,6% łącznej kwoty potencjalnych, niewymagalnych zobowiązań Skarbu Państwa na koniec 2016 r. Kwota potencjalnych zobowiązań wynikających z kredytów i wyemitowanych obligacji Banku Gospodarstwa Krajowego w całości zakwalifikowana została do zobowiązań o niskim ryzyku spłaty ze środków budżetowych. Dług Skarbu Państwa na koniec 2016 r. wyniósł 928,7 mld zł, tj. wzrósł w ciągu roku o 94,1 mld zł. Głównym powodem wzrostu tego długu było finansowanie deficytu budżetu państwa i deficytu budżetu środków europejskich w kwocie 58,8 mld zł. Ponadto na skutek różnic kursowych dług Skarbu Państwa wzrósł o kolejne 14,9 mld zł. Udział zadłużenia krajowego w długu ogółem wyniósł 65,6%, a długu zagranicznego - 34,4%. W stosunku do stanu na koniec roku 2015 udziały te zmieniły się o 0,5 punktu procentowego na korzyść zadłużenia krajowego, co należałoby ocenić pozytywnie. Potrzeby pożyczkowe netto budżetu państwa wynosiły w ubiegłym roku 57,1 mld zł i były o 26,5 mld zł niższe od planowanych. Środki na finansowanie potrzeb pożyczkowych pozyskiwane były prawie w całości poprzez zaciąganie długu na rynku krajowym. To było kwota 56,9 mld zł. Środki pozyskane na rynku zagranicznych zostały tylko w niewielkiej kwocie, 200 mln zł, przeznaczone na finansowanie potrzeb występujących w roku 2016. Do finansowania potrzeb pożyczkowych minister finansów wykorzystał również środki złotowe i walutowe pochodzące z konsolidacji środków sektora finansów publicznych i konsolidacji walutowej, gromadzone na rachunkach w Narodowym Banku Polskim i Banku Gospodarstwa Krajowego. Negatywnym aspektem wykonania budżetu było to, że w 2016 r. wysoki był poziom zaległości wobec budżetu państwa, 96,9 mld zł, niemniej jednak warto zauważyć, że był to po części efekt zwiększonej częstotliwości wykrywania nieprawidłowości w trakcie kontroli. W 2016 r. przeciętne zatrudnienie w gospodarce narodowej wyniosło 10 mln 45 tys. osób i było wyższe o 2,3% w porównaniu do roku wcześniejszego. Przeciętne zatrudnienie w państwowych jednostkach budżetowych wyniosło ok. 501,5 tys. osób i było wyższe niż w roku 2015 o 0,1%. Wskaźnik zatrudnienia w grupie wiekowej 15-64 lata, liczony metodą BAEL, był w 2016 r. najwyższy od lat 90. W 2015 r. zatrudnionych było 62,9% osób z tej grupy wiekowej, a w 2016 r. - już 64,5%. Wzrosła także do 46,2% wysokość wskaźnika zatrudnienia osób w wieku 55-64 lata. Jeszcze w 2004 r. wartość tego wskaźnika wynosiła zaledwie 28%. Postęp, jakiego dokonano od tamtego czasu pod względem aktywizacji zawodowej osób starszych, należy uznać za bardzo znaczący. Wzrost gospodarczy w Polsce był możliwy nie tylko ze względu na większe wykorzystanie zasobów ludzkich, ale także ze względu na poprawę wydajności pracy. Według szacunków Eurostatu w 2016 r. wydajność pracy w Polsce w przeliczeniu na przepracowaną godzinę zwiększyła się o 2% w stosunku do roku poprzedniego, podczas gdy średnio w krajach Unii Europejskiej ten wzrost wynosił 0,6%. Liczba bezrobotnych zarejestrowanych w urzędach pracy na koniec roku 2016 wyniosła ok. 1,3 mln, tj. była niższa o ok. 228 tys. niż na koniec roku 2015. Stopa bezrobocia na koniec roku 2016 wyniosła 8,3%, co oznacza, że obniżyła się o 1,4 punktu procentowego w stosunku do poprzedniego roku. Rok 2016 był drugim rokiem z rzędu, w którym dynamicznie rosły wynagrodzenia. Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej wzrosło w 2016 r., po wyeliminowaniu efektów inflacji, o 4,2%, a łącznie w latach 2015-2016 - o 8,9%. Warto podkreślić, że w 2016 r., podobnie jak w latach 2014-2015, znacznie szybciej rosły wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w sektorze przedsiębiorstw niż wynagrodzenia pracowników zatrudnionych w sferze budżetowej. W ciągu trzech ostatnich lat realna wartość przeciętnych wynagrodzeń brutto w sektorze przedsiębiorstw wzrosła łącznie o 13,1%, podczas gdy wynagrodzenia pracowników sfery budżetowej zwiększyły się średnio o 10,5%. Na wzrost poziomu wynagrodzeń w 2016 r. wpływ miała nie tylko poprawa sytuacji na rynku pracy, ale również podwyższenie od 1 stycznia 2016 r. wielkości wynagrodzenia minimalnego do 1850 zł. Przeciętna miesięczna wypłata świadczenia emerytalno-rentowego z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyniosła 2004 zł i była wyższa o 1,9% w stosunku do roku poprzedniego. Przeciętne zaś świadczenie emerytalno- rentowe finansowane z Funduszu Emerytalno-Rentowego KRUS wynosiło w 2016 r. 1183 zł i było wyższe o 0,3% w porównaniu z rokiem wcześniejszym. Oprócz tych danych, które obrazują sytuację budżetową w roku ubiegłym, przedstawię Wysokiej Izbie przebieg prac Komisji Finansów Publicznych nad sprawozdaniem z wykonania budżetu na 2016 r. W trakcie prac nad sprawozdaniem z wykonania budżetu 2016 r. Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła zgodnie z postanowieniem marszałka Sejmu części budżetowe będące w jej kompetencjach, jak również te, które były przedmiotem prac innych komisji. Inne komisje sejmowe przedłożyły Komisji Finansów Publicznych 25 opinii. Wszystkie przedłożone opinie były pozytywne, aczkolwiek Komisja Gospodarki i Rozwoju wyraziła negatywną opinię w odniesieniu do planu finansowego agencji wykonawczej Polska Agencja Kosmiczna, wskazując m.in., iż negatywne zaopiniowanie realizacji planu finansowego Polskiej Agencji Kosmicznej w 2016 r. wynikało z ujawnionych nieprawidłowości w toku kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli. Nieprawidłowości dotyczyły dokonanych wydatków w kwocie 704 tys. zł, tj. 8,6% wydatków ogółem. Komisja Finansów Publicznych na swoim posiedzeniu została też poinformowana, iż w związku z ustaleniami wynikającymi z kontroli NIK dotyczącej Polskiej Agencji Kosmicznej pani premier odwołała prezesa agencji przed upływem kadencji, na jaką został powołany. Komisja Obrony Narodowej, prezentując zwyczajowo Komisji Finansów Publicznych bardzo rozbudowaną opinię, przedstawiła w tej opinii najważniejsze informacje odnośnie do zrealizowanego budżetu i przyjęte priorytety wydatkowania środków, a także wyraźnie zaznaczyła, iż kontrola wykonania budżetu państwa w 2016 r. w części 29: Obrona narodowa wykazała m.in., że wydatki budżetowe zostały zaplanowane w sposób rzetelny, nastąpiła poprawa skuteczności dochodzenia należności budżetowych, łączne sprawozdania budżetowe zostały sporządzone terminowo i prawidłowo pod względem formalno-rachunkowym, a przyjęty system kontroli zarządczej zapewniał w sposób racjonalny kontrolę prawidłowości ich sporządzania. Najwyższa Izba Kontroli oceniła wydatki budżetu resortu obrony narodowej w 2016 r., objęte szczegółowym badaniem, jako celowe i gospodarne. Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej w swojej opinii dotyczącej części 86: Samorządowe kolegia odwoławcze zwróciła uwagę na stwierdzone przez NIK pewne nieprawidłowości w samorządowych kolegiach odwoławczych w Kaliszu oraz w Łomży. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, pozytywnie opiniując przekazane jej do rozpatrzenia części budżetowe, w swojej opinii dla Komisji Finansów Publicznych wskazała, iż w zakresie części budżetowych 04: Sąd Najwyższy oraz 52: Krajowa Rada Sądownictwa zwróciła uwagę na wątpliwości co do poniesionych wydatków na współfinansowanie organizacji Nadzwyczajnego Kongresu Sędziów Polskich, co mogło stanowić naruszenie zasad wydatkowania środków publicznych wyrażonych w ustawie o finansach publicznych. Komisja zwróciła też uwagę na stwierdzone przez Najwyższą Izbę Kontroli nieprawidłowości w zakresie części budżetowej 06: Trybunał Konstytucyjny, polegające na dokonaniu wydatków na kwotę 26 tys. zł na organizację pożegnań dla dwóch sędziów Trybunału Konstytucyjnego w związku z zakończeniem ich kadencji, co stanowiło naruszenie zasad wydatkowania środków publicznych wyrażonych w ustawie o finansach publicznych, albowiem wydatki te nie mieściły się w zakresie zadań jednostki budżetowej. Przedstawiając pozytywną opinię połączonych komisji: Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, odnośnie do części 82: Subwencje ogólne jednostek samorządu terytorialnego w zakresie części oświatowej, poseł sprawozdawca podkreślił, iż po raz pierwszy od 2008 r. wskaźnik pokazujący jakość planowania części oświatowej subwencji ogólnej, będący ilorazem wydatków bieżących jednostek samorządu terytorialnego na zadania objęte częścią oświatową subwencji ogólnej do łącznej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, obniżył się, co oznaczało, iż w roku 2016 samorządy mniej dołożyły własnych środków do subwencji w celu realizacji podstawowych zadań w zakresie oświaty. W 2008 r. wskaźnik ten dla gmin wiejskich wynosił 120%, przez 8 lat wzrósł do 127%, a w roku 2016 po raz pierwszy obniżył się do poziomu 126,3%. Komisja Finansów Publicznych rozpatrywała sprawozdanie z wykonania budżetu państwa w 2015 r. na 16 posiedzeniach, które odbywały się w dniach od 20 czerwca do 7 lipca włącznie. W trakcie swoich posiedzeń Komisja Finansów Publicznych zapoznawała się z opiniami innych komisji, opiniami posłów referentów, stanowiskami NIK, w których zwracano uwagę na stwierdzone uchybienia i nieprawidłowości, oraz z opracowaniami Biura Analiz Sejmowych. Członkowie komisji zadawali pytania, odbywała się dyskusja, aczkolwiek podczas rozpatrywania niektórych części budżetu nie było ani dyskusji, ani pytań, ponieważ przedłożone informacje i materiały nie budziły żadnych zastrzeżeń. Podczas posiedzeń komisji składane były dodatkowe wyjaśnienia przez przedstawicieli resortów i innych dysponentów budżetu, a na indywidualne prośby członków komisji niektórzy dysponenci budżetu poproszeni zostali o przedłożenie szczegółowych wyjaśnień na piśmie w terminie późniejszym. (Poseł Krystyna Skowrońska: Ale były pytania, panie przewodniczący.) I o tym powiedziałem. W czasie posiedzeń komisji posłowie poruszali różne kwestie tak o charakterze szczególnym, jak i o charakterze ogólnym... (Poseł Krystyna Skowrońska: To bardzo dobrze.) ...w tym dotyczące m.in.: potrzeby dalszego korzystania z elastycznej linii kredytowej Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz zasadności zmniejszania zaangażowania inwestorów zagranicznych w zakup skarbowych papierów wartościowych, a także kształtowania się kosztów związanych z emisją obligacji na rynkach zagranicznych; finansowania systemu zaopatrzenia emerytalnego FUS i KRUS, oddziaływania tendencji demograficznych na pogarszający się stan Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz skutków obniżenia wieku emerytalnego dla budżetu państwa; opóźnień w realizacji niektórych programów wieloletnich i nieosiągania założonych mierników efektów; poprawy ściągalności podatków i możliwości wykorzystywania przez administrację skarbową aplikacji krytycznych i jednolitego pliku kontrolnego; kosztów wnoszonych na rzecz nadzoru sprawowanego przez Komisję Nadzoru Finansowego przez nadzorowane podmioty, wpłat na rzecz rzecznika finansowego i ilości reklamacji składanych na działalność różnych podmiotów; wydatków dokonywanych przez resort obrony narodowej, w tym zwłaszcza na zakup śmigłowców, samolotów i samochodów; rozwiązania problemu zaległych opłat abonamentowych przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji; zatrudnienia i wynagrodzeń na uczelniach wyższych, wydatków na szkolenia pracowników GUS, wydatków na funkcjonowanie Ochotniczych Hufców Pracy; rozwiązania problemu słabego wydatkowania środków na programy profilaktyczne, fazy opracowania programu dotyczącego gabinetów stomatologicznych w szkołach oraz finansowania podwyżek dla pielęgniarek; wreszcie liczby dzieci w placówkach wychowania przedszkolnego, wczesnego wspomagania rozwoju dziecka i racjonalizacji sieci szkół. Dyskusja na posiedzeniach komisji oraz ustalenia Najwyższej Izby Kontroli wskazały, iż przed instytucjami odpowiedzialnymi za finanse publiczne stoi szereg wyzwań, które winny być uwzględnione w ich przyszłej działalności. Jest też kilka problemów, którymi może zająć się Komisja Finansów Publicznych. Na zakończenie warto jednak dodać, iż oceny Najwyższej Izby Kontroli dotyczące wykonania budżetu 2016 r. były nieco lepsze niż oceny dotyczące wykonania budżetu 2015 r., bowiem wzrosła liczba ocen pozytywnych - ze 105 przed rokiem do 118 obecnie. W dniu 7 lipca tego roku komisja odbyła głosowanie nad negatywną opinią Komisji Gospodarki i Rozwoju dotyczącą planu finansowego Polskiej Agencji Kosmicznej oraz nad dwoma wnioskami poselskimi zgłoszonymi w tym dniu na posiedzeniu o negatywne zaopiniowanie wykonania budżetu w części 29: Obrona narodowa oraz w części 39: Transport. W wyniku głosowań komisja odrzuciła wszystkie negatywne opinie. W tym zakresie należy przypomnieć, iż opinie komisji branżowych oraz opinie Biura Analiz Sejmowych o przedmiotowych częściach budżetowych były pozytywne. Także Najwyższa Izba Kontroli nie oceniła tych części negatywnie. W przypadku części 29: Obrona narodowa wystawiła ocenę opisową, tj. taką samą jak za wykonanie budżetu w 2015 r., a w przypadku części 39: Transport - ocenę pozytywną, tj. lepszą niż w roku 2015. W wyniku głosowań komisja przyjęła projekt uchwały przedstawianej dzisiaj Wysokiej Izbie. W projekcie tym proponuje się: w pkt 1 - przyjęcie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r.; w pkt 2 - udzielenie Radzie Ministrów absolutorium za ten okres, natomiast w pkt 3 - zwrócenie się do dysponentów poszczególnych części budżetowych o podjęcie działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości wskazanych przez Najwyższą Izbę Kontroli. Do sprawozdania komisja dołącza dwa wnioski mniejszości, których celem jest zwrócenie uwagi na nieprawidłowości w wykonaniu budżetu państwa w części 29: Obrona narodowa oraz części 39: Transport. Bardzo dziękuję. (Oklaski)