Mówca: Piotr Babinetz
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Kilka uwag. Przede wszystkim co do wczorajszej legislacji, to padły moim zdaniem bardzo niemądre zarzuty pana posła z Koalicji Obywatelskiej w odniesieniu do wczorajszych prac. Blok poprawek, który zgłaszałem, nie miał nic wspólnego z Biurem Legislacyjnym Sejmu. Były to nasze własne przemyślenia we współpracy z dyrekcją Centrum Dialogu, tak aby pewne rzeczy jeszcze doprecyzować, żeby właśnie rozszerzyć działalność Centrum Dialogu na kolejne narody Europy Wschodniej i żeby mogły powstawać też te zagraniczne oddziały zamiejscowe. Były tylko dwie drobne poprawki, które zgłosiłem w myśl dwóch konkretnych sugestii Biura Legislacyjnego. I trzecia poprawka dzisiaj, która oczywiście została doprecyzowana, jeżeli chodzi o uwagi legislatorów. Natomiast reszta wczorajszych wątpliwości Biura Legislacyjnego miała raczej charakter dyskusji legislatora z samym sobą, więc trudno było to nazwać jakimiś konkretnymi uwagami natury prawnej. Natomiast problemem rzeczywiście była ta forma ustawy, która została przyjęta przez Platformę Obywatelską w 2011 r. mimo naszego sprzeciwu. Sama ustawa, idea poszukiwania dialogu i porozumienia z Rosją, z Rosjanami nie była zła, ale jednak to wykluczanie Ukraińców, Gruzinów, Mołdawian czy innych narodów Europy Wschodniej, innych państw Europy Wschodniej z tamtej ustawy i z zakresu działalności dotychczasowego centrum było dużym błędem politycznym, jeżeli chodzi o nasze potrzeby współpracy właśnie w Europie Środkowej, Europie Środkowo-Wschodniej, jeżeli chodzi o kwestie naszego bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej. Była to bardzo zła formuła, a przecież chyba każdy w Polsce zna mentalność rosyjską, mentalność moskiewską od kilkuset lat i działania Rosji od kilkuset lat, i to jeżeli chodzi o polskie elity polityczne. To nie może być tak, że dopiero brutalna, ludobójcza wojna na Ukrainie pozwala zrozumieć części polskich elit politycznych, jak wroga i zła jest Moskwa. A kilkaset lat wrogiej, morderczej, ludobójczej działalności Rosji, w tym różnych perfidnych działań przeciwko Polsce w ostatnich latach, nie dało takiej świadomości wielu ludziom. Dziwne to jest. Tak samo kwestia tej sytuacji na granicy polsko-białoruskiej. Przecież to był element co najmniej wojny hybrydowej Białorusi i Rosji przeciwko Polsce oraz preludium do wojny Rosji przeciwko Ukrainie, ale też przeciwko Polsce i przeciwko Europie. Jeżeli ktoś tego nie rozumiał wówczas, to jeszcze można zrozumieć, może nie zrozumieć, ale brać pod uwagę, ale jeżeli ktoś teraz tego nie rozumie, to jest już bardzo dziwne. Natomiast w związku z kilkoma uwagami co do formuły centrum chciałbym powiedzieć, że ta formuła jest bardzo szeroka. Z jednej strony umożliwia współpracę z wszystkimi narodami Europy Wschodniej, niektóre są wymienione wprost, jest tam napisane, że Centrum Dialogu umożliwia współpracę z wszystkimi narodami Europy Wschodniej, a z drugiej strony nie wyklucza współpracy z wolnościowymi środowiskami w Rosji czy na Białorusi. Co ważne, w obszarze zainteresowania Centrum Dialogu są i będą też Polacy na Wschodzie, w tym właśnie m.in. w Rosji i na Białorusi. Zgadzam się też z tym, żeby jednak mówić o Królewcu, bo faktycznie na tym ludobójczym rozkazie dotyczącym zamordowania ponad 22 tys. żołnierzy i polskiej inteligencji, zwanego potocznie zbrodnią katyńską, jest adnotacja Kalinin - za. Z drugiej strony rzeczywiście dotychczas w ramach działalności Centrum Dialogu, już nie będę powtarzał tego, co mówiłem kilka tygodni temu na forum Sejmu, była m.in. właśnie współpraca, wymiana młodzieży między Polską a właśnie okręgiem królewieckim, w tym współpraca w obszarze młodzieżowym, sportowym z Rosjanami z rejonu Królewca. Z innych ważnych działań dotychczas prowadzonych przez Centrum Dialogu warto przypomnieć wirtualny przewodnik ˝Katyń Pro Memoria˝ po cmentarzach w Katyniu, Miednoje, Charkowie i Bykowni, konferencje naukowe w Polsce i za granicą, a przede wszystkim badania źródłowe w archiwach rosyjskich, ale także ukraińskich i brytyjskich, wydawnictwa naukowe, edycje źródeł odnośnie do relacji polsko-sowieckich, monografie zbiorowe, m.in. o łamaniu prawa międzynarodowego przez Rosję. Centrum mimo tych ograniczeń narzuconych przez ustawę starało się też prowadzić działania w obszarze polsko-ukraińskim. I na koniec. Wśród niektórych, można powiedzieć, patronów tej współczesnej działalności centrum, szczególnie tej, która będzie teraz szerzej prowadzona, wymieniłem księcia Adama Jerzego Czartoryskiego. Przypomnę, że on rzeczywiście był ministrem spraw zagranicznych Rosji, ale później przejrzał na oczy. Detronizował cara, następnego cara, nie tego, u którego był ministrem. Został za to nawet skazany na karę śmierci przez Rosję, chyba nawet przez ścięcie toporem. Dlaczego mówiliśmy o nim w kontekście jednego z patronów? Dlatego że wspierał później narody Kaukazu w walce przeciwko Rosji i budował koalicję narodów słowiańskich, jeżeli chodzi o oderwanie ich, wyzwolenie spod dominacji moskiewskiej. Jeszcze raz bardzo dziękuję wszystkim posłom i wszystkim osobom biorącym udział w pracach nad tą ustawą. Myślę, że będzie ona wspólnie jutro przyjęta przez Sejm. Ponieważ jest zgłoszona tylko jedna poprawka, jeżeli dobrze zauważyłem, chyba będziemy mogli ją, tak myślę, przegłosować w bloku głosowań bez konieczności odsyłania jej do komisji. Dziękuję bardzo.