Mówca: Sprawozdawca Ryszard Galla
Data: 2015-09-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu połączonych Komisji: Mniejszości Narodowych i Etnicznych oraz Administracji i Cyfryzacji mam przyjemność przedstawić sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3767. Pani marszałek, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, w dniu 23 czerwca 2015 r. skierowała powyższy projekt ustawy do Komisji: Mniejszości Narodowych i Etnicznych oraz Administracji i Cyfryzacji do pierwszego czytania. Projekt przewiduje nowelizację ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Projektowana ustawa dotyczy w szczególności: wprowadzenia dwóch definicji legalnych - organizacji mniejszości oraz instytucji kulturalnej mającej istotne znaczenie dla kultury mniejszości - wprowadzenia prawa do używania języka pomocniczego przed organami powiatów przez osoby należące do mniejszości narodowych i etnicznych oraz wprowadzenia prawa do używania języka pomocniczego przed organami gmin i powiatów przez obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej oraz obywateli państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu, EFTA. Projektowana ustawa daje możliwość powoływania pełnomocnika do spraw mniejszości narodowych i etnicznych przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta, starostę lub marszałka województwa. Wprowadza również uregulowania w zakresie powoływania składu oraz działalności Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych, a także reguluje powoływanie przedstawicieli mniejszości do rad programowych oddziałów emitujących programy w językach mniejszości narodowych i etnicznych oraz języku regionalnym. Reguluje także obecność przedstawicieli mniejszości narodowych w składach komisji konkursowych mających na celu wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, w której jest nauczany język mniejszości. Celem dodania w art. 3 nowelizowanej ustawy definicji legalnej organizacji mniejszościowej jest doprecyzowanie tego pojęcia jako organizacji skupiającej członków określonej mniejszości i prowadzącej na jej rzecz działania z jednoczesnym podkreśleniem, że jest to organizacja jednoznacznie uznająca za cel swojej działalności reprezentowanie określonej mniejszości oraz działanie na rzecz zachowania i rozwoju jej tożsamości kulturowej. Istotne jest określenie zawarte w ust. 3 lit. a, albowiem w przypadku stowarzyszeń mniejszościowych zrzeszających w przeważającej większości członków danej mniejszości ich statuty dopuszczają również członkostwo osób, które nie są członkami określonej mniejszości, ale uczestniczą w ich działalności. Należy rozumieć, że organizacja mniejszości, podobnie jak i organizacja zrzeszająca członków społeczności posługującej się językiem regionalnym, zrzeszać powinna co prawda wszystkich członków mniejszości, ale nie może ta zasada zostać ograniczona wyłącznie do osób będących członkami określonej mniejszości. Właściwe jest uznanie dotychczasowej zasady dopuszczającej członkostwo w organizacji mniejszościowej także osób niebędących członkami określonej mniejszości, gdyż nie narusza to ogólnej reguły wskazanej w lit. a. Tym samym z łącznego warunku zawartego w lit. a oraz lit. b przedmiotowego ustępu należy uznać, że ze statutu winno wynikać, iż jest to stowarzyszenie określonej mniejszości skupiające przede wszystkim członków danej mniejszości, którego celem jest działalność na rzecz zachowania i rozwoju tożsamości kulturowej danej mniejszości. Pani Marszałek! Połączone komisje na swoich posiedzeniach w dniach 21 lipca i 4 sierpnia 2015 r. przeprowadziły pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3545. W trakcie rozpatrywania projektu zostały zgłoszone cztery wnioski mniejszości. Pozwolę sobie na ręce pani marszałek zgłosić poprawkę, która dotyczy uchylenia w art. 1 ust. 6. Połączone Komisje: Administracji i Cyfryzacji oraz Mniejszości Narodowych i Etnicznych wnoszą o uchwalenie przez Wysoki Sejm załączonego projektu ustawy, druk nr 3767. Dziękuję bardzo. (Oklaski)