Mówca: Dariusz Piontkowski
Data: 2018-02-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Gdy mówimy o reformie edukacji, często zapominamy o jej ważnym elemencie, czyli o zmianach, które dokonują się już w szkolnictwie zawodowym. One są nieco w cieniu zmian organizacyjnych, które już się dokonały i które budziły największe emocje społeczne. Ale nie można zapominać o tym, co należy zrobić i co już się dzieje w szkolnictwie zawodowym, bo ma to wyraźny związek z sytuacją gospodarczą naszego kraju. Jesteśmy w momencie, kiedy gospodarka rozwija się dynamicznie. Zmienia się także wyraźnie rynek pracowników. Mamy najniższe od 26 lat bezrobocie, co zaczyna powodować, że w niektórych dziedzinach i niektórych rejonach Polski rynek staje się rynkiem bardziej pracownika niż pracodawcy. Stąd wielu przedsiębiorców zaczyna uskarżać się na brak fachowców, wykwalifikowanej siły roboczej niższego szczebla, nie menedżerów, dyrektorów, bo tam, przynajmniej na razie, nie ma większych problemów. Szkolnictwo zawodowe w całej Europie odgrywa istotną rolę, jest naturalnym sposobem uzupełniania braków kadrowych, zwłaszcza na niższych szczeblach. Najczęściej szkolnictwo zawodowe w Europie funkcjonuje we współpracy z biznesem. Bardzo dobrym przykładem są tu kraje niemieckojęzyczne. Najczęściej podaje się przykład Niemiec, gdzie ta współpraca jest chyba najsilniejsza. To nie tylko zapewnia większy udział fachowców na rynku, ale także zapobiega bezrobociu wśród młodych ludzi. W Polsce niestety sytuacja wygląda inaczej. Można wręcz powiedzieć, że szkolnictwo zawodowe od wielu lat znajduje się w poważnym kryzysie. Przez poprzednie ekipy - mówię nie tylko o naszych bezpośrednich poprzednikach, ale i wcześniejszych - było traktowane nieco po macoszemu. Były co prawda podejmowane próby zmiany sytuacji szkolnictwa zawodowego, ale nie przyniosły one na razie spodziewanych efektów. Miarą tego, co się dzieje w szkolnictwie zawodowym, niech będą statystyki mówiące o bezrobociu absolwentów szkół zawodowych. Jeśli chodzi o szkoły zasadnicze, sięga ono nawet 40%. A jednocześnie mówimy przecież o braku fachowców na rynku. Niestety to samo dotyczy już także techników, w przypadku których ten poziom sięga 30%. Stąd w wyniku wniosków przedsiębiorców - z tego, co wiem, wynika, że one bardzo często docierają do ministerstwa, ale nie tylko tam, także do nas, posłów - pojawia się postulat, aby szkolnictwo zawodowe dostosować do potrzeb rynku pracy, tak aby szkoły kształciły w tych kierunkach, które są potrzebne, gdzie pojawia się zapotrzebowanie. Jednocześnie musimy pamiętać o tym, że te szkoły przez wiele lat były bardzo niepopularne. Wielu Polakom wmówiono, że tak naprawdę jedyną szansą na zdobycie dobrej pracy jest skończenie szkoły wyższej, skończenie szkół ogólnokształcących, a nie uzyskanie wykształcenia w szkołach zawodowych. To m.in. ma wpływ na to, że te szkoły, chociaż czasami oferują atrakcyjne kierunki, mają problemy z naborem młodych ludzi. Część kierunków nie uzyskuje naboru. Samorządy ze względu m.in. na koszty kształcenia zawodowego chętniej zakładają kolejne licea niż szkoły zawodowe, a w niektórych wypadkach te szkoły zawodowe są nawet likwidowane. Stąd potrzebne są wyraźne działania ministerstwa, które zmienią tę sytuację. Wiemy, że w założeniach reform, które przedstawiały rządy Prawa i Sprawiedliwości, dotyczących edukacji ta część szkolnictwa odgrywa ważną rolę. W tym kierunku są już podejmowane działania, które mają zmienić sytuację i dostosować szkoły zawodowe do potrzeb rynku pracy. Wiadomo nam, że ministerstwo wyraźnie wskazuje nie tylko na przesunięcie ciężaru działań ministerialnych i urzędniczych, ale także na zdecydowane zwiększenie udziału pracodawców w kształceniu, zwłaszcza praktycznym. Podejmowane są już pierwsze próby zmierzające w tę stronę, stąd pytanie, na jakim to jest etapie. Jak państwo chcą zachęcić pracodawców do tego, aby mocniej wkroczyli w sprawę kształcenia zawodowego? Jednak sama współpraca z przedsiębiorcami chyba nie wystarczy, potrzebna jest także współpraca chociażby z ministerstwem szkolnictwa wyższego, a także z samorządami, oraz jakiś sposób oddziaływania na rodziców. Bo tylko i wyłącznie wspólne działania mogą doprowadzić do tego, że szkolnictwo zawodowe będzie kształciło na wysokim poziomie, dostosuje się do potrzeb rynku (Dzwonek) pracy i przygotuje fachowców, tak potrzebnych dzisiaj w naszym kraju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)