Mówca: Sprawozdawca Daniel Milewski
Data: 2017-12-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Zatem oczywista omyłka w sentencji wyroku doprowadziła do tego, że dwie starsze osoby znalazły się w obliczu eksmisji, tracąc przy tym dorobek całego życia, stając się osobami bezdomnymi. Takiej sytuacji ma zapobiec skarga nadzwyczajna. Obywatele dostają do rąk narzędzie, dzięki któremu sprawiedliwość nie będzie dla nich jedynie pustym słowem. Ten nowy rodzaj, ten nowy nadzwyczajny środek kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych stanowi również realizację programu wyborczego pana prezydenta i Prawa i Sprawiedliwości. Jego podstawowym zadaniem jest zapewnienie sprawiedliwości i praworządności poprzez umożliwienie eliminowania z obiegu prawnego orzeczeń, które prowadzą do naruszenia konstytucyjnych wolności oraz praw człowieka i obywatela, które rażąco naruszają prawo przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także w sytuacji gdy zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego materiału dowodowego. Nowym rozwiązaniem jest także wprowadzenie ławników do Sądu Najwyższego. Proponuje się, by ławnicy orzekali w sprawach związanych z rozpatrywaniem skarg nadzwyczajnych oraz w sprawach dyscyplinarnych. Udział czynnika społecznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości z jednej strony przeciwdziała emancypacji wymiaru sprawiedliwości, z drugiej strony umożliwia uwzględnienie przy wydaniu orzeczenia oprócz litery prawa także społecznego poczucia sprawiedliwości. Wprowadzenie mieszanych składów sądu dyscyplinarnego, sędziowsko-ławniczych, ma na celu zapewnienie udziału społeczeństwa w rozpatrywaniu spraw dyscyplinarnych sędziów. Udział ten ze względu na pozycję, jaką zajmuje Sąd Najwyższy w hierarchii wymiaru sprawiedliwości, oraz powierzone mu istotne zadania w zakresie stosowania prawa staje się uzasadniony. Tego rodzaju regulacja urzeczywistnia kontrolę społeczną, zwiększa transparentność postępowań dyscyplinarnych i wpływa na zwiększenie zaufania obywateli do sędziów Sądu Najwyższego, przy jednoczesnym zachowaniu profesjonalnego charakteru składu sędziowskiego. Zgodnie z propozycjami wprowadzonymi na wniosek opozycji ławnicy nie będą mogli należeć do partii politycznych. Znalezienie się w tekście będącym owocem pracy komisji także poprawek zgłoszonych przez posłów opozycyjnych, w tym przypadku Platformy Obywatelskiej... (Poseł Jerzy Meysztowicz: Jedna poprawka, panie pośle, a nie poprawki.) ...które znalazły zrozumienie zarówno u przedstawicieli większości parlamentarnej, jak i u ministrów reprezentujących pana prezydenta, świadczy o poważnym podejściu do pracy nad tym projektem. Motywem, jakim kierowali się posłowie komisji rekomendujący Wysokiej Izbie pozostawienie instytucji ławników wbrew poprawkom zgłaszanym przez klub Nowoczesna, jest oddanie Sądu Najwyższego obywatelom. Po to wprowadzamy instytucję ławników - po to, aby obywatele mogli być aktywnymi uczestnikami postępowań w Sądzie Najwyższym. Omawiając przebieg pracy komisji, wniesione poprawki oraz zgłoszonych 68 wniosków mniejszości, nie sposób jest, zważywszy na bardzo długie procedowanie, dotknąć w sprawozdaniu wszystkich, tak przyjętych, jak odrzuconych, propozycji zmian w prezydenckim projekcie. Trzymając się jednak schematu omawiania problematyki, tej problematyki dotyczącej trzech filarów prezydenckiej koncepcji reformy Sądu Najwyższego, należy uzasadnić, dlaczego nie zostały uwzględnione poprawki klubu Nowoczesna zakładające w praktyce ograniczenie sądownictwa dyscyplinarnego. Izba Dyscyplinarna to nie ma być straszak czy narzędzie nacisku, ale instrument stojący na straży godności, sprawiedliwości i powagi urzędu sędziego. Dotychczasowe rozwiązania niestety zawiodły, o czym świadczyć może przykład sędziego Sądu Rejonowego w Żorach. Otóż pan sędzia, będąc pod wpływem alkoholu, spacerował w godzinach porannych po plaży. (Poruszenie na sali) (Poseł Jerzy Meysztowicz: A radni PiS-u?) (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: A pan Skolimowski?) W pobliżu zjeżdżalni wodnej napotkał małoletnich chłopców, którzy oczekiwali na otwarcie zjeżdżalni. Sędzia zwrócił się do nich z żądaniem papierosa, lecz oni odmówili, informując, że nie palą. Wzburzony tą odpowiedzią, jak czytamy w aktach, kopnął w głowę z półobrotu jednego z małoletnich, w rezultacie czego małoletni doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia kości jarzmowej. Podczas interwencji policji sędzia zachowywał się wobec funkcjonariuszy w sposób arogancki, powołując się przy tym na swoje stanowisko i immunitet. Miał zwracać się do nich słowami: Legitymację i dowód osobisty przyniesiecie mi w zębach. (Poseł Maria Małgorzata Janyska: A jeden poseł rozbił samochód? To znaczy, że wszyscy są źli?) Zgadnijcie państwo, jaki finał miała ta sprawa. Otóż pan sędzia nie poniósł odpowiedzialności ani karnej, ani dyscyplinarnej z uwagi na przedawnienie karalności czynu. Powodem przedawnienia były przedkładane zwolnienia lekarskie. Wystawiane przez kogo? Przez lekarzy sądowych. Nikt nie kwestionuje nieskazitelności zdecydowanej większości sędziów, ich uczciwości, zarówno w życiu zawodowym, jak i osobistym. Jednak takie przykłady jak ten podany, realne przykłady z ostatnich lat były dla większości członków komisji solidnym argumentem za poparciem poprawek wzmacniających znaczenie sądownictwa dyscyplinarnego. Zwiększenie samodzielności Izby Dyscyplinarnej nie jest celem samym w sobie, ale służy urealnieniu odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, a także przedstawicieli innych zawodów prawniczych. Izba Dyscyplinarna, która ma sprawnie i rzetelnie wypełniać powierzone jej zadania, musi charakteryzować się pewną niezależnością od innych izb i organów Sądu Najwyższego. Stworzenie sprawnego sądownictwa dyscyplinarnego stanowi również jedno z zobowiązań programowych pana prezydenta. Sędziowie dopuszczający się rażących naruszeń prawa powinni podlegać surowym sankcjom. Jak wskazywał były prezes Trybunału Konstytucyjnego pan prof. Andrzej Rzepliński w swoim wystąpieniu w Senacie w 2014 r., sędziów w państwie powinny obowiązywać wyższe standardy, jako że konstytucja nie tylko daje im wiele, ale też dokładnie tyle samo od nich wymaga. Projekt, nad którym pracuje Izba, realizuje także postulaty samego Sądu Najwyższego. Pierwsza prezes Sądu Najwyższego dostrzegła potrzebę jego reformy i w skierowanym do prezydenta oraz marszałków Sejmu i Senatu projekcie ustawy zaproponowała wprowadzenie w Sądzie Najwyższym Izby Dyscyplinarnej, której specjalnością byłoby rozpatrywanie spraw dyscyplinarnych sędziów i przedstawicieli innych zawodów prawniczych. Wśród propozycji przedstawionych przez panią prezes znalazł się również postulat wprowadzenia do Sądu Najwyższego ławników, którzy orzekaliby w sprawach dyscyplinarnych. Postulaty głębokiej reformy wymiaru sprawiedliwości, w tym Sądu Najwyższego stojącego na straży poprawności orzekania przez sądy, zgłaszane są nie tylko przez obywateli, ale też przez samo środowisko sędziowskie. Wysoka Izbo! Polska i Polacy odzyskują swój Sąd Najwyższy poprzez wprowadzenie instytucji ławników, poprzez wprowadzenie instytucji skargi nadzwyczajnej. Ta ustawa jest przykładem tego, jak funkcjonuje poważne państwo. Jestem dumny z tego, że w imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka wnoszę, by Wysoka Izba przyjęła omawiany projekt ustawy. Realizujemy poważną politykę, tworzymy poważne prawo, prawo poważnie traktujące obywateli. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Jerzy Meysztowicz: Order!)