Mówca: Stanisław Tomczyszyn
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga mam możliwość przedstawienia naszego stanowiska w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt, druki sejmowe nr 1765 i 2278. Klub Parlamentarny PSL stoi na stanowisku, że omawiany projekt ustawy jest próbą pogodzenia dwóch ważnych dóbr: z jednej strony - bezpieczeństwa publicznego, życia i zdrowia obywateli oraz ochrony ich mienia, z drugiej strony - dobrostanu dzikich zwierząt objętych ścisłą ochroną gatunkową. Rosnąca liczba incydentów pomiędzy ludźmi lub inwentarzem rolnym a wilkami, żubrami czy niedźwiedziami brunatnymi nie jest fikcją. Dochodzi do nich coraz częściej również w pobliżu zabudowań oraz w miejscach uczęszczanych przez turystów. Przykładem może być sytuacja sprzed kilku dni, gdy w miejscowości Kalnica w gminie Cisna w Bieszczadach 53-letni mężczyzna został zaatakowany przez niedźwiedzia. Można oczywiście długo dyskutować o przyczynach takich zdarzeń oraz konsekwencjach obecności dużych dzikich zwierząt w pobliżu terenów zamieszkanych przez ludzi. Niewątpliwie potrzebna jest dalsza, szeroko zakrojona edukacja dotycząca właściwego gospodarowania odpadami, odpowiedniego zabezpieczania posesji oraz ograniczania dostępu zwierząt do źródeł pożywienia. Istotne jest również promowanie zasad właściwego zachowania w przypadku spotkania dzikiego zwierzęcia oraz budowanie świadomości dotyczącej współistnienia ludzi i zwierząt w środowisku naturalnym. Musimy bowiem pamiętać, że nasze współistnienie jest uwarankowane nie tylko zachowaniami ludzi, ale również naturalnymi zachowaniami zwierząt, takimi jak okresy godowe czy aktywność związana z żerowaniem. Jednocześnie państwo ma obowiązek podejmować działania służące ochronie bezpieczeństwa publicznego oraz zdrowia i życia obywateli. Dotyczy to w szczególności mieszkańców obszarów występowania tych gatunków, a także turystów odwiedzających regiony przyrodniczo cenne. W sytuacji, gdy tradycyjne metody ostraszania, takie jak bodźce dźwiękowe czy użycie petard, coraz częściej okazują się nieskuteczne, należy poszukiwać nowych metod oddziaływania na zwierzęta. Jednym z rozwiązań może być wykorzystanie broni gładkolufowej z zastosowaniem pocisków niepenetracyjnych. Środki te wywołują bodziec bólowy, ale nie powodują trwałych obrażeń. Ich celem jest wywołanie u zwierzęcia trwałej niechęci do powrotu w pobliże zabudowań. W praktyce może to ograniczyć konieczność stosowania środków ostatecznych, jakimi są decyzje o odstrzale zagrażających osobników. W efekcie możliwe będzie jednocześnie zwiększenie bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie warunków do dalszego rozwoju populacji tych rzadkich w Polsce gatunków. Istotnym elementem projektu jest również poszerzenie katalogu podmiotów, które będą mogły stosować takie środki. Dotyczy to osób posiadających odpowiednie pozwolenie na broń, w tym pozwolenie na broń do celów łowieckich, a także działających na podstawie zgody właściwego organu ochrony środowiska na umyślne płoszenie niedźwiedzia brunatnego, wilka lub żubra. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe dostrzega zarówno potrzebę zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców obszaru występowania wskazanych zwierząt, jak i konieczność zachowania wysokiego poziomu ich ochrony. Dlatego uważamy, że proponowane rozwiązania mogą stanowić krok w kierunku bardziej racjonalnego zarządzania relacjami pomiędzy człowiekiem a dziką przyrodą. Jednocześnie oczekujemy, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska będzie uważnie monitorować skutki wprowadzanych przepisów oraz reagować w przypadku pojawiania się nowych zagrożeń, problemów w realizacji lub ryzyk, na które wskazano podczas konsultacji społecznych projektu. Zadaniem proponowanej ustawy nie jest dokonanie wyboru między człowiekiem a przyrodą, jest nim natomiast zaproponowanie takich rozwiązań, które pozwolą im bezpiecznie współistnieć. W moim przekonaniu i w przekonaniu mojego klubu parlamentarnego ten projekt realizuje to zadanie. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski)