Mówca: Małgorzata Wassermann
Data: 2022-11-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam przyjemność zaprezentować stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw. W pierwszej kolejności chciałabym podkreślić, iż budowa elektrowni jądrowej w Polsce to bardzo wyczekiwany i ważny krok w kierunku zapewnienia Polsce bezpieczeństwa energetycznego na długie lata, redukcji krajowej emisji CO 2 , a w konsekwencji również stabilizacji cen energii. Nowelizacja ustawy, o której mówimy, wynika z decyzji Rady Ministrów, m.in. uchwały w sprawie ˝Polityki energetycznej Polski do roku 2040˝. Z harmonogramu przyjętego przez Radę Ministrów wynika, iż budowa pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej rozpocznie się w roku 2026. W roku 2033 zostanie uruchomiony pierwszy blok elektrowni, a docelowo rząd zakłada budowę sześciu bloków. Aby to zadanie mogło zostać wykonane, konieczne jest wprowadzenie szeregu zmian w obowiązujących przepisach. Elektrownia jądrowa to przedsięwzięcie strategiczne dla naszego bezpieczeństwa energetycznego, stąd szereg zmian idzie w kierunku wzmocnienia nadzoru organów państwowych nad jego realizacją. Proponowane rozwiązania są wynikiem analizy dotychczasowych przepisów, doświadczeń innych krajów, które ten proces mają już za sobą, a także wsłuchania się w głosy doktryny. Prawo i Sprawiedliwość bardzo pozytywnie ocenia przesunięcie na wcześniejszy etap skomplikowanego procesu decyzji zasadniczej. Decyzja zasadnicza to decyzja wydawana przez właściwego ministra do spraw energii, która wyraża akceptację dla budowy elektrowni jądrowej przez konkretnego inwestora w konkretnej lokalizacji i z zastosowaniem konkretnej technologii. Projekt zakłada szereg zmian uściślających i przyspieszających, których wprowadzenie jest niezbędne do realizacji założonego procesu inwestycyjnego. Aby elektrownia mogła rozpocząć pracę, konieczne są m.in. badania środowiskowe i lokalizacyjne. Proponowane przepisy usprawniają proces ich przeprowadzenia, wyłączając w tym zakresie regulacje ogólne, np. związane z następstwem prawnym właścicieli gruntów czy z możliwością wejścia na grunty sąsiadujące celem przeprowadzenia niezbędnych prac. Ustawa wprowadza również nowe rozwiązania, np. prawo inwestora do odwołania się od decyzji o wysokości odszkodowania, które musi on wypłacić w związku z realizacją budowy, np. za wejście na cudzy teren i powstałą w związku z tym szkodę. Pozytywnie oceniamy również zmiany mówiące o nieodpłatnym przekazywaniu inwestorowi danych będących własnością Skarbu Państwa i koniecznych do usprawnienia procesu budowy. Co bardzo istotne, proponowane zmiany jednoznacznie regulują możliwość prowadzenia ruchu bloku po pozytywnych wynikach testów rozruchowych do czasu uzyskania decyzji prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w sprawie eksploatacji. Należy szeroko informować o korzyściach, jakie z faktu budowy elektrowni jądrowej będą miały gminy, na terenie których zostanie zrealizowana inwestycja, oraz gminy ościenne. Oczywiste jest, że dojdzie tam do wzrostu zatrudnienia oraz znacznego wzrostu wpływu z podatków. Procedowany projekt wprowadza w tym zakresie wysokie opłaty za rozpatrzenie wniosków o wydanie decyzji. A pieniądze te będą przeznaczane właśnie dla gmin objętych wnioskiem oraz gmin ościennych. Tereny te zyskają również nowe połączenia komunikacyjne. Ustawa wprowadza regulacje szczegółowe dotyczące budowy pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej na obszarze gmin Choczewo lub Gniewino i Krokowa. Za realizację inwestycji w tych lokalizacjach będzie odpowiadać spółka Polskie Elektrownie Jądrowe. Jeżeli Wysoki Sejm zechce uchwalić przepisy, o których rozmawiamy, to z szacunków Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, iż czas potrzebny do realizacji inwestycji skróci się od roku do 1,5 roku. Na elektrownie jądrowe stawia dzisiaj już kilka krajów Unii Europejskiej: Wielka Brytania, Francja czy Czechy. W obliczu kryzysu cenowego jak najszybsze rozpoczęcie inwestycji to polska racja stanu. Jednocześnie nie możemy zapominać o kwestiach związanych z klimatem oraz emisją CO 2 . Projekt przeszedł szerokie konsultacje publiczne, podlega on notyfikacji Komisji Europejskiej na podstawie art. 33 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. Klub Prawa i Sprawiedliwości w całości popiera przedstawiony projekt. Jednocześnie, jeśli pan marszałek pozwoli, chciałabym w imieniu klubu złożyć poprawki. (Oklaski)