Mówca: Paweł Bejda
Data: 2016-01-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego wyrazić opinię o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Funkcjonujące przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w zakresie pełnienia przez żołnierza służby kontraktowej określają, że może ona być pełniona maksymalnie przez okres 12 lat. Pierwsza ważna zmiana dotyczy żołnierzy pełniących służbę kontraktową i ma znieść ograniczenie wynoszące maksymalnie 12 lat jako czas pełnienia takiej służby. Wedle projektu żołnierz będzie mógł przedłużać służbę do osiągnięcia wieku emerytalnego, czyli tak jak każdy inny żołnierz zawodowy. W ten sposób po uzyskaniu odpowiedniego wieku otrzyma prawo do emerytury, do odprawy mieszkaniowej i innych świadczeń. Dotyczy to głównie żołnierzy szeregowych, ponieważ to oni najczęściej są w służbie kontraktowej. Druga część projektu dotyczy zmiany w przepisie określającym zasady mianowania żołnierzy na wyższe stanowiska służbowe. Dotychczasowe przepisy regulują, że żołnierz mianowany na wyższe stanowisko otrzymuje również mianowanie na wyższy stopień wojskowy, który jest przypisany do danego stanowiska. Nowelizacja zakłada, że w szczególnych przypadkach minister obrony narodowej będzie mógł mianować żołnierza na stanowisko służbowe wyższe o dwa lub więcej stopni wojskowych niż stopień posiadany przez danego żołnierza bez konieczności mianowania go na wyższy stopień. Większe obowiązki miałby rekompensować specjalny dodatek, który pokryje różnice między posiadanym stopniem i zajmowanym stanowiskiem. Przykładowo żołnierz w stopniu majora będzie mógł być mianowany na stanowisko pełnego pułkownika, a jednocześnie nie będzie awansowany, pozostanie w stopniu majora. Rekompensatą za większe obowiązki będzie dodatek kompensacyjny, który wprowadza ten projekt. Tak więc żołnierz na stanowisku pułkownika będzie w stopniu majora, ale przez czas pełnienia obowiązków na stanowisku pułkownika będzie uzyskiwał rekompensatę równą różnicy pomiędzy tymi stopniami. Uzyskiwanie stopni wojskowych jest bowiem w wojsku warunkowane zdobywaniem kolejnych szczebli wykształcenia, umiejętności, kolejnymi ćwiczeniami. Chodziło o to, aby daną jednostką dowodził oficer mający określone kompetencje. Podobnie to wygląda w przypadku zajmowania stanowisk w dowództwach i sztabach. Nowelizacja otwiera w tej zasadzie furtkę. W ustawie jest co prawda zabezpieczenie, że nie może dochodzić do sytuacji, gdy w jednostce są żołnierze wyżsi stopniem od przełożonego, ale można to łatwo uzyskać, np. zwalniając całe dowództwo danej jednostki czy struktury organizacyjnej. Dziwi nas fakt, że tak ważny projekt ustawy zmieniającej czy wnoszącej zmiany ustrojowe w wojsku polskim jest projektem poselskim, a nie rządowym. Poselski projekt oznacza brak stanowiska rządu w tej sprawie temacie, brak uzgodnień resortowych, brak szczegółowych wyliczeń obciążeń budżetu państwa. W uzasadnieniu możemy czytać, że projekt w perspektywie 3 lat nie wywołuje skutków finansowych dla budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego, a w perspektywie 10 lat szacuje się, że koszty wejścia w życie dla budżetu projektowanej ustawy będą oscylowały wokół kwoty ponad 1,5 mld zł. Dla nas są to wyliczenia wzięte absolutnie z sufitu. Nie można dokładnie określić, jakie to będzie stanowiło obciążenie, bo nie wiecie państwo, ile procent żołnierzy odejdzie po 15 latach na emeryturę. Polskie Stronnictwo Ludowe, pani marszałek, wnosi, zgłasza poprawki do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Te poprawki, ten wniosek o poprawki składam na ręce pani marszałek. Polskie Stronnictwo Ludowe przychyla się do punktu pierwszego, a co do punktu drugiego (Dzwonek), gdzie znowuż pełnię władzy oddaje się jednej osobie, w tym przypadku ministrowi obrony narodowej, jest pełne wątpliwości. Stąd nasza poprawka. Dziękuję bardzo. (Oklaski)