Mówca: Szymon Hołownia
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Dajcie panu prezesowi szansę, by mógł się wypowiedzieć. Później będziecie komentować. Proszę bardzo. Wiceprezes Narodowego Funduszu Zdrowia Jakub Szulc: Dziękuję, panie marszałku. Jak przedstawia się sytuacja, jeśli chodzi o plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia? W roku 2025 plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia opiewa na kwotę 212 mld zł. Ta kwota przewidziana jest w roku 2025. Jeżeli spojrzymy, jak ta sytuacja kształtowała się w okresie ostatnich 2 lat, to zauważymy, że w roku 2024 w funduszu było do dyspozycji 183 mld zł, a w roku 2023 - 148 mld zł. (Poseł Józefa Szczurek-Żelazko: To wiemy.) Oznacza to, że na przestrzeni 2 lat nastąpił wzrost finansowania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych o ponad 43% w stosunku do sytuacji z końca roku 2023. Pan poseł Hoc mówił o tym, jak dramatycznie wygląda sytuacja w ochronie zdrowia. Faktycznie trzeba powiedzieć o tym, że w systemie świadczeniodawcy szpitale, placówki medyczne, poradnie sprawozdają o nadwykonaniach, które są realizowane według możliwości finansowych funduszu. Natomiast pamiętajmy o tym, jak faktycznie wygląda skala nadwykoń. Tak jak powiedział pan minister, Narodowy Fundusz Zdrowia do końca roku przeznaczy na leczenie Polaków, leczenie polskich pacjentów, ponad 200 mld zł, na chwilę obecną 212 mld zł, natomiast skala nadwykonań, które figurują w systemie, a więc świadczeń, które są zaraportowane przez szpitale, które są zgłoszone do Narodowego Funduszu Zdrowia przez szpitale, placówki medyczne, a za które nie zapłacono, na koniec III kwartału obejmuje kwotę 2249 mln zł, przy jednoczesnych niedowykonaniach, czyli wartościach kontraktu, które są dedykowane placówkom medycznym, a nie są przez te placówki realizowane, w wysokości 1170 mln zł. To oznacza, że faktyczne, realne nadwykonania nielimitowane, te, które są zaraportowane przez placówki medyczne, to kwota 1,2 mld zł na koniec III kwartału. Jak łatwo policzyć, w stosunku do całego planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia mówimy tutaj o kwotach nieprzekraczających 1% czy oscylujących wokół 0,5% wartości środków, którymi fundusz zasila polskie placówki medyczne. To jest to, co jest skalą problemu czy też niezapłaconych przez Narodowy Fundusz Zdrowia faktur. Przypomnę tylko, że zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ani prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, ani dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia nie mają prawa do tego, żeby zawrzeć ze świadczeniodawcą, zawrzeć z placówką medyczną, ze szpitalem, z poradnią umowy na kwotę, która przekracza wartość planu finansowego. W związku z czym Narodowy Fundusz Zdrowia zawiera umowy odnośnie do wysokości planu finansowego poszczególnych oddziałów wojewódzkich, a następnie kiedy te środki są uzupełniane w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia, są przekazywane placówkom. Natomiast jeśli chodzi o całą kwotę zobowiązań, a więc 99% wszystkich świadczeń, które są wykonywane w polskim systemie ochrony zdrowia, to płatności za nie są dokonywane z terminem realizacji 5 dni, a więc 5 dni od wystawienia faktury. Jeżeli szpital posiada umowę na 10 mln zł miesięcznie, czyli wartość nie jakąś bardzo wysoką w naszych polskich realiach, to wystawiając fakturę za świadczenia wykonane w poprzednim miesiącu na kwotę 10 mln zł, płatność jest realizowana w ciągu 5 dni roboczych od daty wystawienia faktury. Tak wygląda rzeczywistość. Pan poseł Hoc wspominał o tym, że pojawia się dziura w finansach Narodowego Funduszu Zdrowia. Ja o tym mówiłem niejednokrotnie. Tak, strukturalnie, w długim horyzoncie, finanse narodowego płatnika są w tym momencie niezbilansowane. To wynika z szeregu zobowiązań, które zostały na Narodowy Fundusz Zdrowia nałożone i które muszą być przez Narodowy Fundusz Zdrowia realizowane. Zwrócę tylko uwagę Wysokiej Izby, jak wygląda sytuacja, jeśli chodzi o finansowanie budżetowe Narodowego Funduszu Zdrowia. Dlatego że NFZ, kiedy powstawał w 2004 r., w zasadzie w 100% finansował się ze składki zdrowotnej i taka sytuacja była do momentu, kiedy plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia nie został obciążony dodatkowymi zobowiązaniami, a więc przede wszystkim przeniesieniem części świadczeń, które wcześniej były realizowane bezpośrednio przez budżet państwa czy to przez wojewodów, jak np. ratownictwo medyczne, czy przez ministra zdrowia, jak programy zdrowotne czy finansowanie szczepień. Dzisiaj roczna kwota tego zobowiązania to ok. 12 mld zł. Dodatkowo Narodowy Fundusz Zdrowia na gruncie ustawy o sposobie ustalania minimalnego wynagrodzenia pracowników niektórych zawodów medycznych jest zobowiązany do podnoszenia środków w związku z działaniem tej ustawy, a więc z podnoszeniem wynagrodzeń minimalnych w ochronie zdrowia. To jest kwota, która na dziś, na rok 2025, obciąża budżet Narodowego Funduszu Zdrowia i wynosi 58 mld zł. W przyszłym roku będzie to blisko 72 mld zł. To powoduje, że NFZ, który jeszcze kilka lat temu mógł być finansowany ze składki zdrowotnej, w coraz większym stopniu musi polegać na finansowaniu zewnętrznym, a więc przede wszystkim finansowaniu budżetowym. Przypomnę: rok 2023 - dotacja z budżetu państwa do planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia 200 mln zł; rok 2024 - zaplanowana dotacja jeszcze przez poprzedni rząd 8 mld zł, zrealizowana dotacja ponad 15 mld zł; rok 2025 - zaplanowana dotacja 18 mld zł, a więc większa niż wykonana w roku 2024, a wykonana dotacja dotychczas to ponad 31 mld zł. Tak wyglądają dzisiaj finanse Narodowego Funduszu Zdrowia. Jedna rzecz, która jest w moim przekonaniu najbardziej istotna, jest taka, że nie ma ryzyka, żeby Narodowy Fundusz Zdrowia nie płacił zobowiązań, których się podjął. Jeżeli Narodowy Fundusz Zdrowia ma zawarte umowy ze świadczeniodawcami, to każda umowa z każdym świadczeniodawcą jest zawarta na kwotę taką, która znajduje pokrycie w planie finansowym funduszu. Bardzo serdecznie dziękuję. (Oklaski)