Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2023-07-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Historia naszego kraju, naszych sąsiadów, jak i całej Europy nie należy do najłatwiejszych. Kiedy wydawać by się mogło, że konflikty, które niosły śmierć i zniszczenie, są już tylko pieśnią przeszłości, za naszą wschodnią granicą mamy do czynienia z brutalną agresją Rosji na Ukrainę. To niestety okrutny przykład tego, że nie wszyscy potrafią wyciągnąć odpowiednie wnioski z historii, że zamiast skupić się na budowie pokoju i współpracy, sięga się po najgorsze wzorce z czasów II wojny światowej. Dzisiaj przypada dokładnie 80. rocznica krwawej niedzieli, kulminacyjnego momentu rzezi wołyńskiej, podczas której oddziały ukraińskich nacjonalistów napadały na polskie wsie i bestialsko mordowały ich mieszkańców. W ciągu kilkunastu miesięcy zamordowano kilkadziesiąt tysięcy osób, często starców, kobiety i dzieci. Organizatorzy tej zbrodni nie byli w tamtej chorej epoce wyjątkiem. Często o tym zapominamy, ale nienawiść zorganizowana w ruch polityczny miała wiele narodowych odmian. Obok Niemców byli też faszyści ukraińscy, chorwaccy, słowaccy, litewscy. Byli też - o tym nie wolno zapominać - faszyści polscy. Byli polscy zbrodniarze i dokonane przez Polaków mordy. Był wreszcie przedwojenny rachunek krzywd, często bardzo gorzki. To jednak w żaden sposób nie unieważnia ani nie umniejsza ogromu zbrodni, jaką była rzeź Wołynia. Od rzezi wołyńskiej minęło 80 lat i widzimy dzisiaj jasno, że prawicowi siewcy nienawiści, którzy mordowali swoich sąsiadów, ponieśli klęskę. Dzisiaj Polacy i Ukraińcy żyją obok siebie w pokoju, współpracują i tworzą rodzinę. Polskie społeczeństwo jednoznacznie i bezkompromisowo stoi po stronie napadniętej przez Rosję Ukrainy, a w czasie największej potrzeby Polki i Polacy masowo otworzyli przed uchodźcami z Ukrainy swoje serca i domy. Nienawiść i przemoc zostały zastąpione przez braterstwo, troskę i wsparcie. Ale o zbrodni na Wołyniu nie da się łatwo zapomnieć. Zawarte w uchwale motto - nie o zemstę, lecz o pamięć wołają ofiary - powinni sobie wziąć do serca wszyscy ci, którzy na kanwie tej tragedii chcą rozniecać negatywne nastroje i kłócić ze sobą dwa narody, które teraz, jak nigdy wcześniej, muszą stanąć solidarnie obok siebie. Nieprzepracowana pamięć o rzezi wołyńskiej jest nadal bolesną zadrą, co oczywiście wykorzystuje Putin. Wystarczy rzucić okiem na Internet, żeby zobaczyć, czym grają kremlowskie służby. Moskiewska propaganda cynicznie posługuje się tragedią sprzed lat, żeby nas skłócić. Najwyższa pora, żeby domknąć ten rozdział polsko-ukraińskiej historii. Musimy wspólnie zatroszczyć się o pamięć o ofiarach tych tragedii, a także wyrazić stanowczy sprzeciw wobec nacjonalizmu, nienawiści i czystek etnicznych. Te złe karty polsko-ukraińskiej historii trzeba w końcu domknąć. Godnym docenienia krokiem w tę stronę było wygłoszone w tej sali wystąpienie Rusłana Stefańczuka, przewodniczącego ukraińskiego parlamentu. (Dzwonek) Ciągle jednak musi dokonać się to, na co czekają rodziny zamordowanych: ekshumacje, budowa pomników i oficjalne uczczenie pamięci ofiar. Składamy hołd pomordowanym w trakcie rzezi wołyńskiej i dziękujemy wszystkim, którzy niestrudzenie odsłaniają karty historii. Klub Lewicy będzie głosować za przyjęciem tej uchwały. (Oklaski)