Mówca: Stanisław Tyszka
Data: 2018-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Józwiaka, panie ministrze. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju Artur Soboń: A jak ja powiedziałem? Jóźwiaka. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju Artur Soboń: A, dobrze, to przepraszam. Oczywiście dziękuję i przewodniczącemu zespołu, i wiceprzewodniczącemu zespołu za pracę, jaką w tym zakresie wykonali, i deklaruję, iż będziemy chcieli rozwiązać problemy dotyczące likwidacji użytkowania wieczystego w ogóle, nie tylko na terenach mieszkaniowych, co, jak panowie wiedzą, nie jest rzeczą tak łatwą i oczywistą, choć i tu nie jest to całkiem proste w przypadku mieszkaniówki, bo rzecz dotyczy, po pierwsze, przedsiębiorców, i to z pewnością będzie wymagało zgody Komisji Europejskiej, i rzecz dotyczy zapewnienia innego rozwiązania w Kodeksie cywilnym oraz uregulowania szeregu kwestii związanych z funkcjonowaniem Polskiego Związku Działkowców, kościołów, przedsiębiorstw itd., itd., a więc to musi być rozwiązanie systemowe. I nad takim rozwiązaniem rozpoczynamy właśnie prace, i mam nadzieję, że będę miał tutaj w panach sojuszników. Dlaczego sytuacja rozdzielenia bonifikaty dotyczy wyłącznie gruntów Skarbu Państwa, nie ma bonifikaty ustawowej w odniesieniu do gruntów samorządowych? To jest trochę tak, że z naszego punktu widzenia absolutnie zasadniczą kwestią jest zgodność tej ustawy z konstytucją. Polacy muszą mieć gwarancję, że ta ustawa będzie zgodna z konstytucją. Nauczeni doświadczeniami w tym zakresie chcieliśmy uniknąć jakichkolwiek sytuacji, które podważałyby tego rodzaju zgodność z konstytucją, stąd pełna swoboda dla samorządów, jeśli chodzi o dysponowanie majątkiem samorządów. Samorządy w tym zakresie mają całkowitą swobodę decydowania. Jeśli chodzi o kwestię roszczeń, ten projekt nie ma wpływu na sposób dochodzenia roszczeń. Mamy sytuację, którą już dzisiaj znamy z art. 229 u.g.n., czyli nie ma możliwości zwrotu w naturze, są tylko możliwości odszkodowawcze. I ta ustawa tego nie zmienia. Jeśli chodzi o wypowiedź posła Sowy, to wbrew temu, co pan poseł sugerował, żebym się wstydził dobrej współpracy z Biurem Legislacyjnym, chcę powiedzieć, że bardzo sobie tę współpracę cenię i uważam, że ustawa w dzisiejszym kształcie jest ustawą, która precyzyjnie definiuje te pojęcia, które trzeba było jeszcze na tym etapie prac legislacyjnych zdefiniować. Pan poseł Kotowski mówił o drugim, trzecim roku. I to powtarzało się w pytaniach. Pan poseł Smoliński też o tym mówił. Nie ma czegoś takiego w przypadku tej bonifikaty na obszarze gruntów Skarbu Państwa, że ograniczamy ją tylko do roku 2019. Ona jest najwyższa w roku 2019, każdego kolejnego roku jest niższa, ale w każdym kolejnym roku przy płatności jednorazowej z tej bonifikaty można skorzystać. Jeśli chodzi o pytanie pana posła Szczerby, to zdajemy sobie sprawę, że są próby, to nie jest takie, można powiedzieć, sielankowe, jak tutaj zostało powiedziane, ale czasem są skuteczne przekształcenia w szczególności zabudowy wielorodzinnej, wielomieszkaniowej na gruncie obecnej ustawy z 2005 r. I my w tej ustawie zapewniliśmy tryb polegający na tym, że ci mieszkańcy, którzy rozpoczęli tę procedurę i uważają, że ona będzie dla nich bardziej korzystna finansowo - i tak może być w niektórych sytuacjach - będą mogli tego dokonać na podstawie tego trybu, który już został przyjęty. Będą mogli po prostu wybrać, czy chcą skorzystać z przekształcenia z dniem 1 stycznia 2019 r. na podstawie tej ustawy, którą proponujemy. W przypadku pytania pana posła Króla mamy sytuację, w której tym użytkownikiem wieczystym jest spółka, i ta spółka stanie się właścicielem tej nieruchomości. I ta spółka, sprzedając mieszkania, będzie sprzedawała je już z własnością gruntu. Pytanie pani poseł Chmiel. Przed tą debatą obiecałem, że nie będę mówił o pieniądzach, więc dotrzymam słowa, bo nie o dochody budżetu państwa w tej ustawie chodzi. Chodzi o to, aby oddać Polakom własność, natomiast gdybyśmy przyjęli hipotezę, bo jakąś hipotezę trzeba tutaj przyjąć, że Polacy bardzo chętnie skorzystają z tej możliwości bonifikaty przy płatności jednorazowej, to dochody budżetu państwa z tego tytułu w pierwszym roku mogą sięgać ok. 600 mln zł. Jeśli chodzi o pytania pana posła Smolińskiego, to odpowiedziałem na nie, odpowiadając na poprzednie pytania. Pytania pani poseł Czernow dotyczyły garaży. W przypadku garaży mamy te pojęcia zdefiniowane w definicjach, które są zawarte w art. 2 ustawy, i jeśli garaż jest związany z zabudową mieszkaniową, to nie ma problemu. Natomiast niestety jeśli garaże są przeniesione, są oderwane od mieszkaniówki w sposób, w jaki zdefiniowaliśmy to, jeśli chodzi o infrastrukturę związaną z gospodarstwem jednorodzinnym czy z zabudową wielorodzinną, to mamy sytuację, w której przenosimy ten problem do zakresu rozwiązań systemowych, bo w innej sytuacji niestety mielibyśmy do czynienia z pomocą publiczną i przedsiębiorcami. Tak więc jest problem dotyczący garaży nawet dla osób fizycznych, ale są jednocześnie garaże, które są po prostu komercyjne, duże zespoły garażowe. Ten problem musimy rozstrzygnąć podczas przygotowania rozwiązań systemowych. Na pytanie pana posła Lisieckiego też, jak mi się wydaje, odpowiedziałem. Planujemy rozwiązanie systemowe. Natomiast na pytania pani poseł Skowrońskiej odpowiadam, iż ten projekt nie ma żadnego wpływu na ograniczenie obrotu ziemią. Wydaje mi się, że rozwiązania, które przyjmujemy, ułatwiają kwestie, o których mówi pani poseł, tzn. specustawa mieszkaniowa, którą Sejm przyjął, po pierwsze, wprowadza możliwość realizacji inwestycji mieszkaniowych na gruntach rolnych w miastach, ale, po drugie, wprowadza, pani poseł, bo takie też było pytanie, najem instytucjonalny z opcją dojścia do własności wprost w ustawie. Wszyscy ci, którzy będą chcieli skorzystać z tej formuły, będą mogli skorzystać z instytucji ustawowej, zapisanej właśnie w przyjętej ustawie. (Poseł Małgorzata Chmiel: I z wyrzuceniem na bruk?) Wie pani, to jest tak, że dzisiaj mamy najem komercyjny i najem komunalny. Przedstawiam to w ten sposób obrazowo. Najem komercyjny oznacza przewagę wynajmującego i mniejsze prawa tego, który wynajmuje. W przypadku najmu komunalnego zdecydowanie więcej praw ma ten, który wynajmuje, a nie ten wynajmujący. W przypadku najmu instytucjonalnego mamy sytuację balansu, kiedy interesy obu stron są na równym poziomie i bez tego nie ma rozwoju budownictwa czynszowego. Chcę powiedzieć jeszcze o kilku kwestiach ogólnych, które w tej debacie powinny wybrzmieć. Po pierwsze, naprawdę zagwarantowaliśmy konstytucyjność tych rozwiązań. Jeśli ktoś mnie pyta, skąd wzięło się tych 20 rat, to mogę powiedzieć: To, że tych rat jest 20, to cena za konstytucyjność tego rozwiązania. Dlaczego? Dlatego że w ten sposób zachowujemy nakazaną nam przez Trybunał Konstytucyjny zasadę proporcjonalności. Chodzi o sytuację, w której te dochody będą na poziomie obecnie uzyskiwanych dochodów z przekształcenia prawa na gruncie ustawy z lipca z roku 2005. Tą ustawą dajemy blisko 2,5 mln użytkownikom wieczystym własność i chronimy ich przed czymś, co stanowi dzisiaj w doktrynie prawnej spór, który może mieć naprawdę dalekosiężne konsekwencje, jeśli nie pozostanie jedynie sporem teoretycznym, a będzie miał wymiar praktyczny. Chodzi o to, co się stanie, jeśli zakończy się użytkowanie wieczyste. Nie chciałbym, aby jakikolwiek Polak zastanawiał się nad tym, co dalej. 1 stycznia 2019 r. będzie miał gwarancję, że będzie on właścicielem nie tylko swojego domu, mieszkania, ale także gruntu, na którym ten dom, to mieszkanie są położone. My naprawdę odrobiliśmy lekcje w odniesieniu do wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Ja sobie tutaj wypisałem cały szereg cytatów, przytaczałem je podczas posiedzenia komisji. Ten wyrok, o którym mówiła pani poseł, dotyczył rozszerzenia na osoby prawne. Uniknęliśmy tych zarzutów, które mogłyby być postawione przez trybunał w odniesieniu do tego projektu. Co do istoty rzeczy trybunał nie miał wątpliwości, bo, cytuję wyrok trybunału: Przekształcenie we własność użytkowania wieczystego, które zostało ustanowione dla realizacji budownictwa mieszkaniowego, jest konstytucyjnie uzasadnione. I my spełniliśmy te przesłanki, które są niezbędne do tego, aby to użytkowanie wieczyste było zgodne z konstytucją, czyli, po pierwsze, objęliśmy regulacją wszystkich użytkowników wieczystych. Jednolita cecha: To są użytkownicy wieczyści gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi, którzy w tych budynkach zaspokajają potrzeby mieszkaniowe. Po drugie, zapewniliśmy odpłatność na poziomie gwarantującym właścicielom gruntów takie dochody, jak te wynikające z dotychczasowego systemu opłat za przekształcenie prawa własności. I po trzecie, wyeliminowaliśmy powstawanie w przyszłości współużytkowania wieczystego na cele mieszkaniowe. Natomiast chcę jedną rzecz powiedzieć państwu, którzy bronią dzisiaj samorządu, moim zdaniem, bez potrzeby. Trybunał wskazywał, iż własność samorządowa nie jest własnością prywatną, lecz powstała w toku zmian ustrojowych na podstawie majątku państwowego. Dlatego ochrona mienia samorządowego podlega swoistej modyfikacji i gminy muszą się liczyć z ograniczeniem przyznanych im praw majątkowych, ilekroć wymaga tego porządkowanie nieprzystającej do nowych warunków ustrojowych spuścizny z okresu PRL. To jest fragment orzeczenia. Wypisz wymaluj - to jest absolutnie to, z czym mamy tutaj do czynienia w tym projekcie. Chodzi o sytuację nieprzystającą do dzisiejszych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, także w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Z jakiego powodu? Z takiego powodu, że użytkowanie wieczyste powstało w momencie, w którym nikt nie wyodrębniał lokali w budownictwie wielomieszkaniowym. Dzisiaj każdy, kto ma swoje mieszkanie, jest właścicielem tego mieszkania i od 1 stycznia 2019 r. będzie właścicielem udziału w gruncie. Samorządy naprawdę nie powinny narzekać. Bo my z samorządów zdejmujemy również obowiązek aktualizacji opłat, jednocześnie dając - również po to, aby było to w zgodzie z konstytucją - możliwość aktualizacji opłat w roku 2018. Bo podstawą do wydania zaświadczenia i wyliczenia opłaty przekształceniowej będzie decyzja z 1 stycznia 2019 r. Krótko mówiąc, w żaden sposób nie ograniczamy samorządów, choć mam nadzieję, że samorządy w roku 2018 same się ograniczą w aktualizowaniu tych opłat, bo często mieliśmy do czynienia z tak absurdalną sytuacją, że po latach braku aktualizacji nagle poczta przynosiła informację do obywatela, do Polaka, że od dzisiaj, od 1 stycznia któregoś roku jego opłata wzrosła 7- czy 8-krotnie. To było kompletnie społecznie nieakceptowalne. Samorządy po 1 stycznia 2019 r. nie będą musiały prowadzić procedury wyceny postępowania administracyjnego. Jesteśmy przygotowani, aby we współpracy z samorządami załatwić całą tę rzecz w ciągu 12 miesięcy. Taki jest okres. Jesteśmy też przygotowani, zabezpieczyliśmy środki na księgi wieczyste tak, aby jednak operacja o takiej skali, dotycząca milionów była przeprowadzona w sposób sprawny, więc w tej kwestii obaw nie ma. Naprawdę wzięliśmy pod uwagę w tym projekcie wszystkie wątpliwości samorządu. Jeśli mówimy o garażach, o które pytała pani poseł Czernow, to była również taka prośba samorządu, abyśmy regulacją nie obejmowali garaży, ponieważ to byłaby duża ingerencja z punktu widzenia dochodów samorządów, dużo większa niż przy budownictwie mieszkaniowym. Więc jeszcze raz powtórzę: Ten projekt czyni Polaków właścicielami gruntów i jest kompromisem z samorządem zawartym po to, aby w żaden sposób nie ograniczać jego dochodów. Jest tak przemyślany, że cena, którą płacą mieszkańcy, jest ceną, którą jednocześnie płacą za pewność konstytucyjną tych rozwiązań, bo ta ustawa obroni się przed Trybunałem Konstytucyjnym i Polacy po 1 stycznia 2019 r. będą właścicielami gruntów. Bardzo dziękuję. (Oklaski)