Mówca: Marszałek
Data: 2013-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Proszę salę o spokój. Prezes Rady Ministrów Donald Tusk: Szanowna Pani Marszałek! Panie Posłanki, Panowie Posłowie! Zwracam się także do wnioskodawców, inicjatorów referendum w sprawie sześciolatków i, szerzej, w sprawie systemu edukacji w Polsce. Przede wszystkim wydaje mi się rzeczą istotną, abyśmy na tej sali, a także po zakończeniu dzisiejszych obrad starali się mówić i o samej inicjatywie referendalnej, o argumentach, które pojawiają się w tej dyskusji, o ludziach, rodzicach, inicjatorach referendum, o dzieciach z jak największym respektem, szacunkiem i bez zbędnych politycznych emocji. Kiedy słyszę z ust posła SLD słowa - i ton satysfakcji w jego wypowiedzi - że kwestia referendum i kwestia sześciolatków to jest sposób na rozkręcenie koalicji, to ręce opadają. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Zrobicie biznes na dzieciach.) (Posłowie Twojego Ruchu rozwijają transparenty z napisem: Uwolnić Piotra Ikonowicza! Wstrzymać eksmisję ludzi na bruk!) Możemy debatować i możemy się spierać o to, jak, w jaki sposób zapewnić optymalną edukację, opiekę, komfort naszym dzieciom i wnukom w szkole, szczególnie w nauczaniu początkowym. Im mniejsze dziecko, im mniejszy uczeń, tym oczywiście większe niepokoje i lęki, uzasadnione i nieuzasadnione, rodziców czy dziadków. To jest zupełnie zrozumiałe. Chcę powiedzieć, że dzisiaj, przed tym głosowaniem powinniśmy rozwiać kilka mitów, które być może utrudniają nam wspólne podjęcie racjonalnej decyzji. Po pierwsze, mitem jest, że ktoś może czuć się zaskoczony jakimś nadzwyczajnym tempem wprowadzenia tej reformy i brakiem debaty. Przypominam, że Wysoka Izba, Sejm... (Burzliwe oklaski) Proszę, śmiało. (Prezes Rady Ministrów Donald Tusk wita się z przedstawicielem wnioskodawców referendum Tomaszem Jerzym Elbanowskim, który podchodzi z dzieckiem do mównicy) Wydaje się rzeczą istotną przypomnienie... (Poseł Krystyna Pawłowicz: Tak jest.) ...że Wysoka Izba przegłosowała decyzję o tym, że w Polsce, podobnie jak w przygniatającej większości państw naszego kontynentu, dzieci będą uczyły się w szkole od 6. roku życia. To było w roku 2009, dzisiaj mamy rok 2013. Debata w tej sprawie przyniosła zmiany legislacyjne, które wychodziły naprzeciw obawom i lękom rodziców, poważne zmiany legislacyjne, które uelastyczniły tę ustawę, łagodząc przynajmniej w części obawy tych, którzy boją się o najmłodsze dzieci w szkole. Ta debata polega też na tym, że wspólne dobro, jakim są szkoły... dzieci coraz lepiej przygotowują się do tego obowiązku edukacyjnego. Ale teraz jest moment, aby unieważnić drugi mit. Otóż każda kontrola przeprowadzona w dowolnym państwie, także w Polsce, badająca sieć instytucji użyteczności publicznej świadczących usługi publiczne - czy to są szkoły, przedszkola, uniwersytety, urzędy - zawsze wykaże uchybienia czy niedoskonałości. Gdybyśmy przyjęli taką logikę i uznali za prawdziwy mit, że polskie szkoły są nieprzygotowane do uczenia polskich dzieci, że na przykład nie wypełniają standardów higienicznych, to z tego powinniśmy wywieść najbardziej logiczny i twardy wniosek - że nie tylko sześciolatki, ale także siedmiolatki i ośmiolatki nie powinny być w tych szkołach. (Poseł Marek Suski: To zróbcie referendum. Czego się boicie?) To jest najgroźniejszy mit. Ten mit użyty w kampanii i w tym ostrym sporze w sprawie sześciolatków musiałby nas prowadzić do bardzo niebezpiecznego i oczywiście nieadekwatnego do rzeczywistości wniosku, że polskie szkoły nie są w ogóle przygotowane do przyjęcia dzieci. Bo jeśli jest... (Poseł Marek Suski: To prawda.) Autorzy i inicjatorzy referendum także w czasie spotkań z ministrami, ostatnio także na spotkaniu ze mną, podkreślali swoje obawy także o starsze dzieci, dlatego uzupełniono wniosek referendalny, ten pierwotny zamysł, także o kwestie dotyczące przyszłości gimnazjów i inne dotyczące szkoły jako całości. Otóż uważam, że naszym wspólnym obowiązkiem... Przypominam, że szkoły nie są własnością ministra, rządu czy parlamentu... (Głos z sali: To zróbcie referendum.) ...szkoły są własnością narodu, a przygniatająca większość działań... (Gwar na sali ) ...jeśli chodzi o przygotowanie tych szkół... (Głos z sali: Nie są przygotowane.) ...należy do samorządów, a także do wielu innych podmiotów. Jest to wspólny nasz obowiązek, dlatego prawem rodziców jest oczekiwać od nas wszystkich odpowiedzialności za optymalne przygotowanie szkół do procesu edukacji, wychowania i nadzoru nad dziećmi od 6. do 18. czy 19. roku życia. Z tego obowiązku nikt nas nie zwolni. Chcę przypomnieć, że rozstrzygnięcie dotyczące sześciolatków zapadło w ogniu bardzo poważnej debaty. Nie tylko w Polsce, ale wszędzie toczy się dyskusja, czy dzieci mają iść do szkoły w wieku lat pięciu, sześciu czy siedmiu. Ba, są kraje, gdzie dzieci rozpoczynają obligatoryjną edukację nawet w wieku czterech lat. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Od trzech może?) (Głos z sali: Nie przeszkadzać.) Chcę powiedzieć, że nigdy szkoła, przedszkole czy inne instytucje nie będą dawały nam 100-procentowej gwarancji, że w każdym miejscu i o każdej godzinie działają idealnie i że wszystkie nasze dzieci będą uczyły się w szkołach czy będą wychowywane w przedszkolach zawsze w idealnych warunkach. Ale tego nie rozstrzygniemy w ramach referendum. Nie przegłosujemy w żadnym referendum, że od jutra czy za rok wszystkie polskie szkoły i wszystkie polskie przedszkola będą idealne. To jest wysiłek, który musimy podejmować każdego dnia. To są zadania, które musimy wspólnie realizować każdego dnia i w jakimś sensie do końca świata, bo nigdy nie osiągniemy ideału, który spowoduje, że wszystkie dzieci wszystkich rodziców będą uczyły się w 100% komfortowo w tych placówkach. Wydaje się też, że ta debata przyniosła dobre skutki. Nie uważam, aby zachowanie Sejmu w poprzedniej kadencji czy w tej było nieodpowiedzialne, bo zdecydowaliśmy o edukacji szkolnej sześciolatków, podobnie jak nie uważam, aby inicjatorzy referendum zachowywali się nieodpowiedzialnie. (Głos z sali: Bo się nie zachowali.) Uważam, że - szczególnie kiedy mówimy o naszych dzieciach - nie ma żadnego powodu, aby ludzi, którzy mają inny niż my pogląd na procedury, na program, podstawę programową, obarczać zaraz zarzutem nieodpowiedzialności. Na całym świecie są ludzie, pedagodzy stosujący jakieś metody czy rodzice, którzy uważają, że dzieci powinny uczyć się wcześniej lub później, że powinny uczyć się w przedszkolu czy w szkole, i nie można z tego powodu zarzucać komuś, że jest odpowiedzialny lub nieodpowiedzialny. Ci, którzy zaprojektowali w większości cywilizowanych państw świata taki system edukacyjny, w którym dzieci zaczynają naukę w szkołach od 6. roku życia, czują się odpowiedzialni za dzieci, za ich przyszłość i uważają, że ten sposób postępowania przynosi najlepsze efekty dla dzieci i dla ich przyszłego życia. Inni uważają, że 6. rok życia to za wcześnie. Jedni i drudzy wyrażają w ten sposób swoją odpowiedzialność za dzieci, swoją troskę o ich przyszłość, tylko mają inny pogląd na tę sprawę. W sprawie sześciolatków parlament podjął decyzję większością głosów, że sześciolatki i szkoły w Polsce są wystarczająco przygotowane, aby podjąć ten wysiłek edukacyjny, przy sprzeciwie i obawach mniejszości w parlamencie. Naszym zadaniem dzisiaj - i o tym jestem przekonany - jest poprawianie pracy szkół w systemie, jaki mamy. Jeśli polskiej szkole, polskim dzieciom, polskim rodzicom coś naprawdę zagraża, to pomysły, aby system wywracać do góry nogami co trzy, cztery, pięć lat. (Oklaski) Dlatego jest to najwyższy czas, jestem o tym przekonany i taką propozycję złożyłem także całemu środowisku i rodziców, i nauczycieli sześć lat temu, kiedy postanowiliśmy zainwestować naprawdę bardzo duże środki w polskie szkoły, szczególnie w szkoły podstawowe, aby nie dokonywać kolejnych wielkich systemowych rewolucji, tylko żeby łożyć takie środki, na jakie stać polskie państwo, i żeby zachęcać jak najlepszych ludzi w Polsce do tego, żeby zaangażowali się w proces edukacji i opiekę nad naszymi dziećmi. Jestem przekonany, że pójście sześciolatków do szkół spowoduje per saldo, że i przedszkola, i szkoły ze względów organizacyjnych, merytorycznych, ludzkich, finansowych będą z roku na rok coraz lepiej wypełniać swoje funkcje. Co do tego jestem przekonany na 100% i wszystkie fakty za tym przemawiają. Natomiast naszym zadaniem, rządu, samorządów, ale też parlamentarzystów, nauczycieli i w jakimś sensie także rodziców jest nieustanne wywieranie presji na szkoły i przedszkola w taki sposób, aby proces edukacji każdego dnia był prowadzony w coraz lepszych warunkach dla dzieci. Tak jak umówiliśmy się z inicjatorami referendum, niezależnie od rozstrzygnięcia w tym głosowaniu wspólnie podejmiemy wysiłek, aby szkoły były jeszcze lepiej przygotowane, nauczyciele lepiej przygotowani, będziemy pracować, a taką deklarację złożyłem, nad coraz lepszym programem. Zdaję sobie sprawę z tego, że podstawa programowa jest kontestowana przez wielu i metodyków, specjalistów w zakresie edukacji, i rodziców. Przez innych jest tworzona i aprobowana. Będziemy to poprawiać, będziemy dalej inwestować w wynagrodzenia i w wyposażenie szkół - ono dzisiaj w Polsce nie odbiega jakoś drastycznie od średniej europejskiej. Proponuję wszystkim parlamentarzystom, którzy mają taki lub inny pogląd, wizytę w naszych szkołach. Po pierwsze, żeby zobaczyli, że polska szkoła nie jest piekłem i że polska szkoła i polscy nauczyciele to nie są oprawcy dla naszych dzieci, po drugie, żeby zobaczyli, ile w każdej szkole można jeszcze poprawić (Oklaski), bo to też jest wasze zadanie. Ja też chętnie podpiszę się pod słowami, które wyrażają uznanie dla inicjatorów referendum. Mam inny pogląd, ale nie zmniejsza to mojego szacunku dla ich starań. Tak jest, wykazali się wielką energią i bezinteresownością. Mam nadzieję, że niezależnie od wyniku tego głosowania będziemy mogli także dalej współpracować z tą samą energią i z tą samą bezinteresownością, żeby codzienność w polskiej szkole i w polskim przedszkolu była coraz lepsza i żeby jak najmniej podlegała presji politycznej. Zobowiązuję się, że z pełnym respektem dla rodziców, nauczycieli, a także inicjatorów referendum będę takie wysiłki podejmował. Dziękuję bardzo. (Oklaski)