Mówca: Włodzimierz Nykiel
Data: 2018-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Debaty budżetowe nie tylko w Polsce, ale na całym świecie są okazją do tego, by nie tylko ocenić budżet, ale także spojrzeć na całe finanse publiczne, na gospodarkę czy wreszcie na sytuację finansową gospodarstw domowych. Dlatego też pozwoliłem sobie wybrać kilka kwestii nawiązujących do tych sfer. Ale na początku jedna uwaga natury formalnej. Źle się dzieje, jeżeli minister finansów ma tylko 15 minut na przedstawienie Sejmowi problematyki całego budżetu państwa. Uważam, że to jest redukowanie roli Sejmu. Proszę państwa, według projektu ustawy budżetowej w 2019 r. dochody mają wynieść 387,6 mld, wydatki - 416 mld, zaś deficyt wyniesie nie więcej niż 28,5 mld. Jednocześnie przewiduje się wzrost PKB w wysokości 3,8%. Widzimy więc, że rząd zdaje sobie sprawę z tego, iż top, szczyt koniunktury będziemy mieli już za sobą. Wzrost cen towarów i usług konsumpcyjnych wyniesie 2,3%, czyli wraca inflacja. Te liczby i cały budżet, jak słyszeliśmy, są powodem niemałego zadowolenia rządu, jeszcze większego zadowolenia przewodniczącego Komisji Finansów Publicznych, a w zachwyt wprawiły panią poseł Zwiercan. (Poseł Grzegorz Długi: Ha, ha, ha.) Przede wszystkim dlatego, że te liczby wypadają dobrze w porównaniu z poprzednimi latami. W szczególności podkreśla się niewielkie rozmiary deficytu budżetowego. Wskazuje się, że należy on do najmniejszych w ostatnich latach. Na tym tle rodzi się pytanie, dlaczego budżet na 2019 r. zawiera wyższy deficyt niż ten, który ma być w tym roku, 2018. Z wypowiedzi przedstawicieli rządu i przedstawicieli PiS-u w komisji wynikałoby, że właściwie tak nie powinno być. Pani minister w swojej wypowiedzi - było to widać - wyraźnie troszczyła się, wskazywała przynajmniej na to, jak najlepiej powinno się wykorzystać wzrost gospodarczy, jak najlepiej wykorzystać koniunkturę. Ale jeśli porównamy, jak inne państwa wykorzystują koniunkturę i wzrost gospodarczy, z tym, co zapisane jest w polskim budżecie, to wypadamy tu nie najlepiej, bo jak już z tej trybuny wskazywano, kilkanaście państw Unii będzie miało nadwyżki budżetowe, a nasz deficyt, mimo że w porównaniu z innymi latami mniejszy, będzie należał do najwyższych. Trzeba więc stwierdzić, że rządy innych państw lepiej niż nasz potrafią korzystać z koniunktury gospodarczej. Nasz niestety nie potrafił doprowadzić do budżetu z nadwyżką. A przecież wszystko wskazuje na to, jak już o powiedziałem, że szczyt koniunktury mamy za sobą. Sytuacja naszego budżetu i finansów publicznych byłaby bez wątpienia znacznie lepsza, gdyby rząd PiS po dojściu do władzy nie majstrował przy opracowanej w czasach rządu PO-PSL stabilizującej regule wydatkowej. Gdyby ona dziś obowiązywała i obowiązywały te rygory, wyniki budżetu byłyby znacznie lepsze i plan budżetu na rok 2019 musiałby być lepszy. Proszę państwa, we wstępie do uzasadnienia projektu ustawy budżetowej można przeczytać, że kierunki rozwoju gospodarczego Polski na najbliższe lata wskazuje ˝Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju do roku 2020, z perspektywą do roku 2030˝. Zajrzałem do tego dokumentu i na str. 11 przeczytałem, że ma nastąpić wzrost stopy inwestycji z 20,1% w 2015 r. do 22-25% w roku 2020. W rzeczywistości stopa inwestycji od 2015 r. ruszyła, ale nie w tym kierunku, który jest zakładany przez strategię. Otóż ona nie rośnie, tylko spada. Na koniec II kwartału br. wynosiła 17,8%, czyli znalazła się na najniższym poziomie od 20 lat. Przyczyna jest prosta - niepewność przedsiębiorców co do przyszłości. Można tutaj zapytać, kiedy w zakresie inwestycji osiągniemy taki sukces, jaki odnotowaliśmy w roku 2015. Kiedy dojdziemy do tego poziomu z 2015 r? Na razie na to się nie zanosi, ale może rząd ma jakieś plany w tym zakresie. Ministerstwo Finansów, jak mówiła tutaj pani minister, troszczy się o poprawę sytuacji gospodarstw domowych. Nie ma wątpliwości, że rosnące podatki wpływają na sytuację gospodarstw domowych, że inflacja, która wraca, wpływa i będzie wpływała na sytuację gospodarstw domowych. Jeżeli ponadto popatrzymy na rachunki, jakie musimy płacić w przypadku naszego gospodarstwa domowego, to widzimy bardzo wysoki wzrost w tym zakresie. Kantar Millward Brown w wyniku badań przeprowadzonych w związku z raportem ,,Portfel statystycznego Polaka˝ wskazuje, iż wydatki polskich gospodarstw domowych na różnego rodzaju opłaty i rachunki wzrosły w ostatnich 3 latach, a więc w czasach rządów PiS-u, o 61%. Dziś wynoszą 1572 zł, podczas gdy 3 lata temu wynosiły 976 zł. Najwięcej wzrosły rachunki za gaz - 73%, prąd - 65% i wodę - 56%. W tym samym czasie wynagrodzenie minimalne wzrosło o 20%, a przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw - o 23%. To pokazują wybrane, proszę państwa, materiały oraz oceny dotyczące samego deficytu, inwestycji, a także wydatków gospodarstw domowych. Dziękuję. (Oklaski)