Mówca: Anna Dąbrowska-Banaszek
Data: 2021-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw, druki nr 1188 i 1212. O celu projektu mówiła już pani poseł sprawozdawca. Teraz przekażę główne zmiany. Projekt ustawy zawiera m.in. następujące propozycje. Ujednolicenie zasad objęcia ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej. Obowiązek ubezpieczeń społecznych powstanie od dnia wpisania spółek do KRS-u albo od dnia nabycia udziału w spółce, natomiast ustanie z dniem wykreślenia spółki z KRS-u albo zbycia wszystkich udziałów w spółce z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki. Następna propozycja zmiany to uproszczenie zasad podlegania dobrowolnym ubezpieczeniom. Podleganie ubezpieczeniom dobrowolnym następować będzie od dnia wskazanego w formularzu zgłoszenia do dnia wskazanego w formularzu wyrejestrowania. Przy czym objęcie lub ustanie ubezpieczenia dobrowolnego będzie mogło nastąpić nie wcześniej niż odpowiednie zgłoszenie, wyrejestrowanie zostanie złożone w ZUS. Zgłoszona osoba będzie podlegać temu ubezpieczeniu nawet w przypadku opłacenia składki po terminie lub nieopłacenia jej wcale. Będzie istniała możliwość ubiegania się o świadczenie z tytułu ubezpieczenia chorobowego również w przypadku opłacenia składek po terminie, a w przypadku osób, których niezdolność do pracy zaistnieje w okresie, w którym będą miały one zaległości z tytułu składek, nowo wprowadzone regulacje umożliwią ubieganie się o świadczenie po spłacie zadłużenia na zasadach analogicznych jak w przypadku świadczeń z ubezpieczeń wypadkowych. Potrącenie z opłaconych należności z tytułu składek ze świadczeń wypłaconych przez ZUS będzie prowadzone przez zminimalizowanie kosztów dochodzenia. Teraz takich spraw jest ok. 170 tys. na kwotę blisko 170-200 mln zł. Doprecyzowanie przepisów dotyczących możliwości dochodzenia nienależnie pobranych świadczeń. W przypadku wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy lub wykorzystywania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia zachodzą przesłanki do uznania świadczeń za nienależnie pobrane, ZUS wydaje decyzje odmawiające prawa do zasiłku i zobowiązujące do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. Zmiany w zakresie form wypłaty świadczeń długoterminowych. Od 1 stycznia 2022 r. świadczenia te będą przekazywane w formie bezgotówkowej lub za pośrednictwem podmiotów prowadzących działalność w zakresie doręczania świadczeń. Przy czym bez zmian proponuje się pozostawić obecne regulacje przy świadczeniach krótkoterminowych - chodzi o zasiłki chorobowe, macierzyńskie i opiekuńcze, świadczenia rehabilitacyjne. Dodatkowo prawo do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. Będą nowe zasady zliczania okresów niezdolności do pracy do jednego okresu zasiłkowego. Będą do niego zaliczone zarówno okresy nieprzerwanej niezdolności do pracy, jak i okresy niezdolności do pracy, które zaistniały przed przerwą i po przerwie, jeżeli przerwa ta jest nie dłuższa niż 60 dni i jeżeli niezdolność ta nie występuje w okresie ciąży. Nie zmieni się długość okresu zasiłkowego przysługującego w okresie ubezpieczenia - wynosi on nadal co do zasady 182 dni i 270 dni w przypadku niezdolności zaistniałej w okresie ciąży i w przypadku gruźlicy. Skróceniu ulegnie natomiast okres pobierania zasiłku chorobowego po ustaniu ubezpieczenia - przyjęto, że nie będzie on dłuższy niż 91 dni. Nowe zasady będą dotyczyły powoływania Rady Nadzorczej ZUS. Przy czym zasady te będą obowiązywały od zakończenia obecnej 5-letniej kadencji rady nadzorczej, tj. od października 2022 r. Obowiązek założenia PUE ZUS przez wszystkich płatników składek. Obecnie zwolnieni z obowiązku zakładania profilu informacyjnego ZUS są pracodawcy zatrudniający do pięciu osób. Według nowych zasad od 1 stycznia 2023 r. będą musieli zrobić to wszyscy. Klub Prawo i Sprawiedliwość popiera procedowany projekt ustawy. (Oklaski)