Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga przedstawię nasze stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw. Tak jak już tutaj było powiedziane, ten projekt był omawiany, prezentowany także podczas posiedzeń naszej komisji, nadzwyczajnej komisji kodyfikacyjnej. Tak jak już z tej mównicy mogliśmy usłyszeć, projekt dotyczy wprowadzenia do prawa polskiego pozasądowego rozwiązania małżeństwa na wzór unormowań obowiązujących w innych państwach, tzw. rozwodu pozasądowego. Tak jak tutaj już powiedziano, rzeczywiście jest to projekt w pewnym sensie deregulacyjny. To projekt przedłożony przez ministra sprawiedliwości. Można powiedzieć, że zachowuje racjonalność, rozsądek, adekwatność, bowiem daje możliwość pozasądowego rozwodu, ale oczywiście trzeba spełnić przesłanki, które są tutaj jasno wymienione. Najważniejsze w tych rozwiązaniach jest to, że procedurę rozwodową będzie można przeprowadzić przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Ta możliwość dotyczy sytuacji, gdy małżonkowie są zgodni w sprawie rozwiązania małżeństwa, pozostają w związku małżeńskim co najmniej rok, nie mają wspólnych małoletnich dzieci, nastąpił między nimi zupełny i trwały rozkład pożycia, nie toczy się między nimi sprawa o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa, oboje są obywatelami polskimi lub w przypadku różnych obywatelstw ich miejscem zamieszkania jest Polska. Opisano także, jak będzie wyglądać ta procedura. To rzeczywiście pokazuje, że szukamy takich rozwiązań, których oczywiście z punktu widzenia społecznego, także z punktu widzenia tego, co nieuniknione... Widzimy niestety, jak duża część związków małżeńskich kończy się rozwodem. To jest ułatwienie dla osób, które będą spełniały poszczególne przesłanki. Te przesłanki są tutaj, powiedziałbym, bardzo wyraźnie wymienione, wskazane. To są warunki, które rzeczywiście trzeba będzie spełnić. Co istotne, rozwód będzie ważny po złożeniu zgodnych oświadczeń małżonków i dołączeniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego do aktu małżeństwa wzmianki o jego rozwiązaniu.Komisja, tak jak też tu było powiedziane, przyjęła poprawki, które mają na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania. W moim przekonaniu - muszę to powiedzieć z całą odpowiedzialnością, bo środowisko, z którego się wywodzę, dążyło właśnie do tego, żeby zapisać w konstytucji z 1997 r. artykuł o małżeństwie, o ochronie rodzinny - te wszystkie rzeczy znajdują się w konstytucji, ale ten projekt w żadnym stopniu tego nie dotyka. Ten projekt służy temu, aby w ramach ułatwienia pewnej procedury, procedury tak naprawdę przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, zapewnić to po spełnieniu określonych przesłanek, po złożeniu zgodnego oświadczenia przez oboje małżonków, że już po prostu dalej ze sobą być nie chcą, nie mają dzieci i nie ma żadnej możliwości przywrócenia takiego stanu rzeczy, że oni ze sobą będą. Jest to procedura, która daje możliwość naprawdę szybszego, pozasądowego rozwiązania właśnie małżeństwa. Nie uderza to w żadnym stopniu w małżeństwo, nie uderza to w żadnym stopniu w to, co zostało zapisane w konstytucji. Rzeczywiście jest to po prostu pewne uproszczenie, uproszczenie całej procedury, aby wyjść temu naprzeciw, bo nie da się zakłamywać rzeczywistości. Widzimy, jak to funkcjonuje i ile trzeba czekać na te sprawy i na te wyroki. Tutaj przy spełnieniu określonych przesłanek będzie to możliwe w sposób szybszy, sprawniejszy i rzeczywiście z pożytkiem dla tych osób, które już w tym małżeństwie nie chcą być. W pełni popieramy ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)