Mówca: Marcin Święcicki
Data: 2014-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Miałem mówić troszkę o czym innym, ale muszę się ustosunkować do tych wypowiedzi o państwie w kryzysie, o tej rzekomej zapaści i o tym, że państwo nie wykonuje swoich funkcji i zadań. Proszę państwa, rok 2013 był rzeczywiście trudny, bo mimo wzrostu gospodarczego o 1,6%, mimo inflacji równej blisko 1% dochody budżetu spadły w porównaniu z rokiem 2012. Czy to oznacza, że państwo nie pełniło swoich funkcji w tym czasie? Wszystkie funkcje państwa były wykonywane. Realizowano około 40 wieloletnich programów rządowych i żadnego z nich nie przerwano. Wywiązano się ze wszystkich zobowiązań państwa wobec emerytów, wszystkie świadczenia społeczne wypłacono. Co więcej, wprowadzono niektóre nowe rozwiązania dotyczące przedszkoli, żłobków czy rocznego urlopu rodzicielskiego. Środki europejskie zostały wykorzystane, mieliśmy środki na dofinansowanie i z polskiej strony nie zostały one zmarnowane. Ich wykorzystanie jest duże. Samorządy otrzymały wszystkie środki, które im się należą, i odbyło się to w terminie. Oczywiście samorządy uważają, że powinny dostawać więcej, że są niedofinansowane, że mają więcej zadań, niż wynikałoby z faktycznie otrzymanego dofinansowania, ale ta nieustająca dyskusja z samorządami trwa już 20 lat i co jakiś czas tam się rozmaite poprawki robi, natomiast prawdą jest, że samorządy dostały to wszystko, co mają ustawowo zagwarantowane. Limit zadłużenia. Cały czas Polska mieści się w tym limicie poniżej konstytucyjnego zapisu 60%. (Poseł Henryk Kowalczyk: Niekoniecznie, jest ponad limitem.) Koniecznie, bo mieścimy się w nim, proszę pana, mimo że większość krajów Unii Europejskiej w okresie kryzysu znajduje się ponad tym limitem, i to dosyć znacznie ponad nim. Progi ostrożnościowe. Zmiana w sposobie kontrolowania zadłużenia publicznego została dokonana, ale to są instrumenty pomocnicze, które pomagają nam utrzymać się poniżej zapisu konstytucyjnego, bo najważniejsze jest, żeby go nie przekroczyć. Natomiast zmiana progów ostrożnościowych na inne, na regułę wydatkową, jest lepszym rozwiązaniem. To dostosowanie instrumentów pomocniczych do wymogu utrzymania finansów państwowych w niezbędnej dyscyplinie. Rosły w tym czasie np. płace minimalne, zwiększono je. Oczywiście wykonanie tych wszystkich zadań przez państwo: i wobec samorządów, i zadań socjalnych, i programów rozwojowych, i rozmaitych innych nie jest całkowicie bezkosztowe. Płace w administracji państwowej były w tym czasie zamrożone. Nie uzyskaliśmy tego wskaźnika wydatków na obronę narodową w wysokości 1,95% PKB, jaki został założony jeszcze przed kryzysem. Tak więc są na pewno rozmaite napięcia i problemy. Co więcej, w tym okresie zaspokajaliśmy bez problemu nasze potrzeby pożyczkowe, utrzymywaliśmy wysoki rating Polski, nawet do tego stopnia, że jeśli chodzi o nasze bieżące zadłużenie i bieżący deficyt budżetu, Komisja Europejska zawiesiła w odniesieniu do Polski procedurę nadmiernego deficytu, a przypominam, że w okresie kryzysu ta procedura została nałożona na 24 państwa unijne. Proszę państwa, jeszcze raz chciałbym podkreślić w tej części ogólnej, że państwo dobrze się trzyma, wywiązuje się ze swoich zobowiązań, poprawia swoje funkcjonowanie. Jesteśmy bezpiecznie prowadzeni, żadnego kryzysu finansów publicznych nie było mimo trudności, napięć, problemów. Gdzie są te problemy? Rzeczywiście przychody z VAT-u spadły o blisko 6%, częściowo tłumaczy się to zmianą sposobu rozliczania VAT-u kasowego i zwrotu VAT-u - jest to jednorazowe wydarzenie, które miało miejsce w ciągu roku - a częściowo również tym, że po wejściu do Unii Europejskiej tak w Polsce, jak i w wielu innych nowych krajach są pewne problemy ze ściągalnością VAT-u. Pojawiają się firmy krzaki, które ściągają VAT od swoich konsumentów, natomiast nie odprowadzają go potem do państwa. Te firmy po miesiącu znikają i trzeba gdzieś ich szukać. Są to szczególnie takie firmy, które importują do Polski rozmaite towary. To tworzy zagrożenie dla finansów państwowych i zagrożenie nieuczciwą konkurencją dla naszych przedsiębiorstw. I na to rząd reaguje. Wprowadza VAT zwrotny, który - jak się wydaje - zaczął dobrze funkcjonować. Tak wiec ten instrument, też VAT ˝solidarny˝, wszystkie te nowe instrumenty będą pomagały nam lepiej ściągać VAT. Co do akcyzy cały czas jest otwarty problem - i może trzeba rzeczywiście nasilić działania w tym zakresie - przygranicznego przemytu benzyny, papierosów, alkoholu. Tutaj prowadzi się walkę rozmaitymi metodami i być może są jeszcze rezerwy, żeby można było tę walkę wzmocnić. Chciałbym też powiedzieć, że te wszystkie zadania państwa w roku ubiegłym zostały zrealizowane bez podwyższania stawek podatkowych, z jednym może wyjątkiem akcyzy na papierosy, co wynika z długofalowego trendu podnoszenia tej akcyzy do poziomu europejskiego. Wprowadziliśmy również podatek od niektórych wydobywanych surowców. Przyniósł on ok. 1,5 mld zł dochodu w tym okresie. Tak więc chciałbym podkreślić, że państwo dobrze się ma, że mimo trudnych sytuacji finanse funkcjonują prawidłowo i Platforma Obywatelska, jak już to było tutaj mówione, poprze sprawozdanie z wykonania budżetu państwa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)