Mówca: Włodzimierz Nykiel
Data: 2017-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja trzech ustaw uchwalonych jednego dnia, mianowicie 30 kwietnia 2010 r. - pierwszej o zasadach finansowania nauki, drugiej o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju i trzeciej o Narodowym Centrum Nauki - polega m.in. na wyłączeniu stosowania części przepisów k.p.a. w postępowaniu w sprawie przyznania kategorii naukowej jednostkom naukowym oraz w postępowaniach w sprawie przyznania środków finansowych prowadzonych w NCBiR i w NCE. W swoim krótkim wystąpieniu skoncentruję się na wyłączeniu niektórych przepisów k.p.a. ze stosowania w postępowaniu w sprawie przyznania kategorii naukowej jednostkom naukowym, co jest przedmiotem regulacji art. 47 ustawy o zasadach finansowania nauki. Proponowany przez projektodawców nowy ust. 5 w art. 47 wyłącza ze stosowania w sprawach dotyczących przyznawania kategorii naukowej art. 10 i art. 81 k.p.a. Trzeba przypomnieć, że w art. 10 uregulowana została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, zaś art. 81 głosi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeśli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą tam specjalne okoliczności. Jak widać, projektodawca dąży do ograniczenia w tym postępowaniu zasady czynnego udziału stron, co uzasadniane jest tym, że przyznanie kategorii naukowej jednostkom naukowym - jak wynika z przepisów omawianej ustawy oraz rozporządzenia - odbywa się w zupełnie odrębnym trybie, w którym reguły postępowania muszą być jednolite dla wszystkich jednostek. Ze specyfiki tego postępowania wynika więc, że nie ma ono charakteru zindywidualizowanego, tak jak w przypadku typowych postępowań administracyjnych. Z tą argumentacją projektodawcy nie można się zgodzić. Wbrew bowiem jego twierdzeniu postępowanie w sprawie przyznania kategorii jest zindywidualizowane, ponieważ w jego toku należy ustalić, czy konkretna, dana jednostka naukowa spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej kategorii, o którą się ubiega, czy nie. Dana jednostka - to jest zindywidualizowane. W toku tego postępowania mogą zostać popełnione błędy, których nie będzie można usunąć, jeżeli do tego postępowania nie będzie miał zastosowania art. 81 k.p.a. Przypominam, że art. 81 k.p.a. ma zastosowanie zarówno do postępowania w I instancji, jak i odwoławczego. Właśnie umożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów pozwoli uniknąć popełnienia błędów, a co za tym idzie przyspieszy czas oczekiwania na załatwienie sprawy. Mamy tu więc do czynienia z poważnym ograniczeniem praw strony proponowanym przez projektodawcę, które nie tylko nie przyczyni się do usprawnienia postępowania, ale nawet je utrudni. Podczas posiedzenia komisji wspominałem o tym i pamiętam swoją sytuację jako rektora, kiedy jeden z wydziałów się odwoływał. Sprawa przeprowadzenia dowodów i korzystania z tych praw, które daje art. 81, co jest rozwinięciem zasady czynnego udziału strony, która to zasada jest przewidziana w art. 10, była tam niezwykle ważna. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W związku z przedstawioną wyżej argumentacją składam poprawkę polegającą na skreśleniu w art. 1 w pkt 9 ust. 5. Proszę bardzo i dziękuję. (Oklaski)