Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym oraz niektórych innych ustaw. Przedłożony projekt ustawy dotyczy podstawowych zadań państwa w zakresie bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego oraz zbliża Polskę do celu zbudowania pozycji kraju będącego hubem gazowym w Europie Środkowo-Wschodniej. Uchwalona w dniu 22 lipca 2016 r. ustawa o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw wprowadziła nowe rozwiązania w celu poprawy bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego. Polegały one na usunięciu dotychczasowego uprzywilejowania sprzedawcy gazu ziemnego z dostawą na granicy przez nałożenie obowiązku utrzymania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego na podmioty dokonujące przywozu gazu ziemnego na własne potrzeby oraz usunięciu możliwości uzyskania zwolnienia z tego obowiązku dla tzw. małych sprzedawców. Analiza doświadczeń stosowania nowych przepisów dotyczących zapasów obowiązkowych gazu ziemnego pokazuje, że konieczne są działania legislacyjne mające na celu wprowadzenie ułatwień dla podmiotów zobowiązanych do utrzymania zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, a także rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych sygnalizowanych przez uczestników rynku w stosunku do wprowadzonych wcześniej zmian. W świetle proponowanych przepisów korzystne będzie dla wymienionych w ustawie podmiotów przeniesienie na operatorów systemu magazynowania obowiązków administracyjnych związanych z koniecznością przedstawienia charakterystyki instalacji magazynowej zlokalizowanej na terytorium Rzeczypospolitej oraz wprowadzenie przejrzystych zasad dotyczących uruchomienia zapasów obowiązkowych gazu ziemnego przez operatora gazowego systemu przesyłowego. Formuła określenia transparentnych i niedyskryminacyjnych zasad dokonywania rozliczeń z tytułu kosztów powstałych w związku z uruchomieniem zapasów obowiązkowych gazu ziemnego w oparciu o cenę rynkową poprawi konkurencyjność rynku gazu. Ponadto dookreślenie zasad oddziaływania regulatora rynku na podmioty, którym zlecono utrzymanie zapasów obowiązkowych gazu ziemnego, oraz rozstrzygnięcie w sposób jednoznaczny wątpliwości interpretacyjnych dotyczących przepisów regulujących zasady funkcjonowania systemu bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego będzie redukowało ryzyka regulacyjne związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w tym obszarze. Za istotne dla dalszego toku prac legislacyjnych należy uznać uwagi zgłoszone przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w piśmie z dnia 30 czerwca br. Dotyczą one w szczególności monopolistycznej pozycji spółki zależnej PGNiG - Operatora Systemu Magazynowania Sp. z o.o. Jest to jedyny przedsiębiorca, któremu inne podmioty zobowiązane mogą zlecić usługę utrzymania obowiązkowej rezerwy w Polsce w swoim imieniu. Tworzy to dla tych podmiotów niekorzystną sytuację, w której będą musiały konkurować z PGNiG posiadającym kontrolę nad spółką wykonującą dla nich usługę biletową, co może rodzić uzasadnioną obawę o możliwość potencjalnego naruszenia publicznoprawnych reguł konkurencji przez nadużywanie pozycji dominującej przez spółkę z grupy PGNiG. W podobnym tonie wypowiada się prezes Urzędu Regulacji Energetyki, który zgłaszając szereg istotnych uwag w piśmie z dnia 29 czerwca br., wskazał na wzrost o 3,46 zł/MWh kosztów nabycia gazu przez przedsiębiorstwa utrzymujące zapas za granicą. Konsekwencją tego jest utrwalenie monopolu PGNiG z koniecznością administracyjnego regulowania, co czyni rynek gazu w Polsce mniej efektywnym. W trakcie dyskusji na posiedzeniu Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa pojawił się problem fizycznych możliwości magazynowania i przesyłu gazu z zagranicy. Rzeczywiście, żeby mieć pewność, że niezależnie od okoliczności zawsze będzie możliwy dostęp do gazu, który będzie magazynowany poza granicami Polski, interkonektory i sieci przesyłowe muszą mieć odpowiednią przepustowość. Powstanie interkonektorów o dużej przepustowości umożliwi również właściwe funkcjonowanie korzystnego dla Polski rozporządzenia Unii Europejskiej SoS, które wejdzie w życie 1 października br. Konieczne jest również zwiększenie liczby mniejszych magazynów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co pozytywnie wpłynie na zwiększenie naszego bezpieczeństwa energetycznego. Należy zatem skoordynować zakres niezbędnych inwestycji infrastrukturalnych z obowiązkami nakładanymi przez ustawę. Komisja do Spraw Energii i Skarbu Państwa przyjęła kilka merytorycznych i redakcyjnych poprawek, które znajdują naszą akceptację. Panie marszałku, Wysoka Izbo, posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni poprą przedłożony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)