Mówca: Wincenty Elsner (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-06-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej wobec druku nr 3230 zawierającego poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten ma na celu wprowadzenie nowych regulacji w systemie finansowania kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym, w tym rozszerzenia zakresu udziału w tych kosztach poszczególnych grup działających na rynku kapitałowym. Obecnie system finansowania kosztów związanych z nadzorem nad rynkiem kapitałowym jest finansowany z opłat określonych w ustawach: o funduszach inwestycyjnych, o giełdach towarowych, o obrocie instrumentami finansowymi i o ofercie publicznej, w wielkości określonej w ustawie budżetowej. Omawiany projekt proponuje zmiany w tym zakresie, w tym wprowadzenie nowych opłat, jeśli chodzi o instytucje działające na rynku na podstawie ustaw wymienionych w projekcie. I tak zmiany w ustawie o nadzorze nad rynkiem kapitałowym, ustawie Prawo bankowe, ustawie o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych polegają na określeniu źródła środków, które będą przekazywane na finansowanie wydatków będących kosztami funkcjonowania KNF w związku z prowadzoną kontrolą nad rynkami kapitałowym. W ustawie o giełdach towarowych proponuje się wprowadzenie opłaty za zezwolenia lub zgody przewidziane w ustawie, opłaty roczne od spółek prowadzących giełdę, giełdową izbę obrachunkową, towarowego domu maklerskiego, podmiotów prowadzących rachunki i rejestry towarów giełdowych oraz zagranicznych osób prawnych prowadzących działalność maklerską. Podobne zmiany proponowane są w ustawie o funduszach inwestycyjnych, ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, ustawie o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego obrotu. Tutaj także wprowadzona ma zostać opłata za niektóre zezwolenia i zgody, a także opłaty roczne przewidziane w poszczególnych ustawach. Z proponowanych zmian wynika zmiana dotychczasowego modelu finansowania kosztów finansowania i bardziej równomierne rozłożenie ciężaru finansowania kosztów nadzoru nad rynkami finansowymi. Dzisiaj w głównej mierze nadzór ten jest finansowany ze środków giełdy papierów wartościowych i Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych. Po zmianach obowiązek ten przeniesie się także w części na inne podmioty prowadzące działalność na rynku kapitałowym. Należy zauważyć, że po zmianach ciężar finansowania nadzoru rozłożyć ma się równomiernie na uczestników rynku finansowego, w zależności od skali działalności podmiotów oraz obrotów, jakie generują. Warto także pochylić się nad kwestią, na którą uwagę zwraca stanowisko rządowe. Mianowicie chodzi o zmiany w art. 17 określające zapisy w budżecie państwa wydatków Komisji Nadzoru Finansowego, które zgodnie z nowym brzmieniem nie miałyby być określane w budżecie. Faktem jest jednak, że KNF jest jednostką budżetową, która zarządzą częścią budżetową (cz. 70), dlatego warto uporządkować tę kwestię. Na tę kwestię zwraca także uwagę Związek Banków Polskich, który przedstawia obawy, że może to prowadzić do ominięcia rygorów ustawy budżetowej. Narodowy Bank Polski zwraca również uwagę, że struktura finansowania nadzoru powinna uwzględniać także znaczenie działalności podmiotów oraz ryzyko, które ich działalność generuje. Jest to kwestia niewątpliwie istotna, bo sama wielkość obrotów danego podmiotu nie zawsze jest jednoznaczna z wysokim ryzykiem, które generuje. Na inną kwestię zwraca uwagę Związek Banków Polskich. Chodzi tutaj o zapisy mówiące o tym, że wszystkie banki mają uczestniczyć w nowym finansowaniu dodatkowych kosztów Komisji Nadzoru Finansowego. ZBP zwraca uwagę, że nie wszystkie banki uczestniczą w rynku kapitałowym, więc nałożenie takiej opłaty na bank, który nie generuje ryzyka, może być niezasadne. Taka sytuacja dotyczy w szczególności banków spółdzielczych, które również mają uczestniczyć w finansowaniu kosztów nadzoru, pomimo że większość z nich nie prowadzi działalności na rynku kapitałowym. Na tę kwestię zwraca uwagę także sam Krajowy Związek Banków Spółdzielczych, który podkreśla, że spółdzielnie obracają kapitałem z wpłat członków i nadwyżek wyników finansowych, a nie z rynków finansowych. Omawiany projekt ustawy budzi także wątpliwości w sprawie zakresu finansowania przez banki nadzoru. Nie jest jednoznaczne, czy wartość 13,5%, które mają pokrywać, pochodzić ma z nowych wpłat, czy też będą to środki z dotychczasowych świadczeń wnoszonych do KNF. Projekt ustawy z pewnością wymaga dalszych prac i doprecyzowania występujących niejasności, które były zgłaszane także w opiniach dotyczących projektu.