Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2023-07-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewica w sprawie druku nr 3482, czyli ustawy o osłonach socjalnych dla pracowników sektora energetycznego i branży górnictwa węgla brunatnego. Można powiedzieć bardzo krótko: szkoda, że tak późno ten dokument się pojawia. Niestety to, z czym mamy do czynienia, to błędy z ostatnich 8 lat. Myślę, że polski rząd powinien przeprosić całą branżę górniczą za to mamienie jej od 2015 r., że węgla nam wystarczy na 200 lat, że w ogóle jest rewelacja, że będzie wszystko super, że wybudujemy Ostrołękę, węgiel będziemy wydobywać, do dolnej Odry węgiel będziemy przywozić. Doskonale wiedzieliście, że również w trosce o bezpieczeństwo górników i w trosce o ochronę klimatu trzeba będzie te kopalnie zamykać i przeprowadzić transformację energetyczną z prawdziwego zdarzenia. Tego niestety nie robiono. Zmarnowaliście 100 mld zł ze sprzedaży uprawnień do emisji CO 2 . To właśnie 100 mld, które powinny być przeznaczone na inwestycje w transformację energetyczną. To jest 100 mld, które powinny być przeznaczone również na tworzenie nowych miejsc pracy i na zmianę miejsc pracy właśnie dla branży górniczej. To jest 100 mld, które powinny doprowadzić do tego, że mielibyśmy dzisiaj dużo niższe ceny energii. Tego nie zrobiono. I dzisiaj stoimy przed takim dylematem, że rzeczywiście trzeba bardzo poważnie podejść do tego procesu, bo kluczową sprawą dla nas powinny być te miejsca pracy i ci ludzie, którzy w tej branży pracują. Oni muszą czuć się bezpieczni, oni muszą wiedzieć, że polskie państwo, przeprowadzając tę transformację, o nich myśli, i oni muszą wiedzieć, że nie czeka ich zakończenie pracy i mówiąc krótko, wyrzucenie na bruk, tylko że mają jakąś perspektywę. Ten projekt ustawy, jeżeli będzie mądrze wdrażany i mądrze przeprowadzany, mimo że jest zdecydowanie za późno wprowadzany, to rzeczywiście powinien takie bezpieczeństwo zapewnić. Dzisiaj ta branża to 77 czy 80 tys. pracowników całego sektora, ale też jest wiele firm współpracujących. W związku z czym to jest rzeczywiście bardzo poważny problem. W tym dokumencie jest oczywiście kwestia notyfikacji, w związku z czym rodzi się pytanie do pana ministra i rozmawialiśmy o tym na posiedzeniu komisji, bo myślę, że też nie ma co oszukiwać branży górniczej i oszukiwać górników. Powiedzcie jako rząd, na jakim etapie jest w ogóle notyfikacja tej umowy społecznej z 2021 r., bo przecież tam jest założenie, że ostatnią kopalnię zlikwidujemy w roku 2049. Jeżeli Komisja Europejska to zaakceptuje, to wtedy ta ustawa ma sens. Jeżeli tego nie zaakceptuje, to ta ustawa nie ma żadnego sensu, a zapisy tej ustawy są jednoznaczne, bo w art. 27 mówią o tym, że trzeba tę ustawę notyfikować w Komisji Europejskiej. Zwracam również uwagę na uzasadnienie, bo to, myślę, najlepiej oddaje te błędy polityki energetycznej, które już są nieodwracalne, ale które popełniliście, ale to tak, żeby w pamięci pana ministra i całego rządu to cały czas wybrzmiewało. Zapis w waszym uzasadnieniu jest taki: Należy dodać, że samo finansowanie z pomocy publicznej i osłon socjalnych dla zwalnianych pracowników jest dopuszczalne w świetle prawa wspólnotowego. Zezwalają na to chociażby przepisy decyzji Rady z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie pomocy państwa ułatwiające zamykanie kopalń węgla kamiennego. Przepisy z 2010 r. Przypomnę, że wy podejmowaliście decyzje, że budujecie kopalnie i rozwijacie kopalnie, i budujecie elektrownię węgla kamiennego w roku 2015. (Dzwonek) To był wielki błąd. (Oklaski)