Mówca: Przemysław Czarnek
Data: 2020-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie w imieniu posłów, którzy podpisali się pod projektem ustawy z druku nr 368, uzasadnienie projektu ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Szanowni Państwo! To nie jest tak, że chcemy przeprowadzić wybory, jak słyszałem tutaj z mównicy. Nie jest tak, że: jeżeli chcemy przeprowadzić wybory. Przeprowadzenie wyborów prezydenckich nie jest kwestią chcenia. To jest kwestia obowiązku konstytucyjnego. Kończy się kadencja urzędującego prezydenta i obowiązkiem państwa jest przeprowadzenie wyborów prezydenckich. A więc to nie jest kwestia tego, że chcemy czy nie chcemy, tutaj to nie ma nic do rzeczy. My musimy przeprowadzić wybory prezydenckie... (Głos z sali: Tylko nie umiemy.) ...bo państwo musi mieć prezydenta na kolejną kadencję. I dlatego właśnie, w tych szczególnych okolicznościach, w okolicznościach stanu epidemii, w okolicznościach, które doprowadziły - nie chcę teraz mówić jakich, nie czas i nie miejsce - do tego, że głosowanie w dniu 10 maja nie mogło się odbyć, i w warunkach tych przyspieszonych wyborów, bo ponowne wybory zarządzane przez marszałka Sejmu w wyniku uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z niedzieli, z 10 maja, to są wybory przyspieszone, przedkładamy Wysokiej Izbie ten właśnie projekt ustawy. Projekt jest zatem odpowiedzią na tę sytuację i przejawem odpowiedzialności za państwo, które, raz jeszcze powtarzam, musi wybrać prezydenta na kolejną kadencję, a kadencja kończy się 6 sierpnia. Projektowana ustawa umożliwia przeprowadzenie powszechnych korespondencyjnych wyborów na wniosek. Projekt przewiduje czytelne, jasne reguły, zgodne z konstytucyjnymi zasadami powszechności wyborów, bezpośredniości wyborów, tajności głosowania i równości. W wyborach, które przeprowadzone będą na podstawie przepisów zawartych w projektowanej ustawie, każdy wyborca będzie mógł zgłosić komisarzowi wyborczemu, za pośrednictwem urzędu gminy, zamiar głosowania korespondencyjnego. Każdy. Każdy będzie mógł to uczynić najpóźniej do 12. dnia przed dniem wyborów, a w przypadku wyborcy podlegającego obowiązkowej kwarantannie lub izolacji - do 2. dnia przed dniem wyborów. To jest przedmiot również naszej autopoprawki do tego projektu. Autopoprawka ma przede wszystkim legislacyjny charakter i zawiera legislacyjne poprawki, ale ta jedna jest istotna, po to żeby osoby znajdujące się w kwarantannie i w izolacji, które wcześniej nie wiedziały, że będą w tej kwarantannie, mogły zgłosić swój zamiar głosowania korespondencyjnego również tuż przed wyborami, a zatem do 2. dnia przed dniem wyborów. Wszyscy pozostali wyborcy, którzy nie zgłoszą zamiaru głosowania korespondencyjnego, będą mogli głosować na tradycyjnych zasadach w lokalach obwodowych komisji wyborczych, tak jak to wynika z przepisów Kodeksu wyborczego. Zgłoszenie zamiaru głosowania korespondencyjnego będzie maksymalnie uproszczone. Może się odbyć w każdej formie: ustnej, pisemnej lub elektronicznej. (Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska: Jak to elektronicznie?) Wyborca głosujący korespondencyjnie otrzyma pakiet wyborczy. Pakiet zostanie wysłany przez urząd gminy. Będzie to pakiet adresowany i zostanie doręczony za pośrednictwem operatora wyznaczonego, Poczty Polskiej, ale będzie go można odebrać również osobiście w urzędzie gminy. To będzie decyzja wyborcy, który będzie zgłaszał zamiar głosowania korespondencyjnego. Wyborcy głosujący korespondencyjnie będą mieli czas najpóźniej do 2. dnia przed dniem wyborów na wrzucenie koperty zwrotnej do nadawczych skrzynek Poczty Polskiej, tych czerwonych skrzynek, które są i funkcjonują na co dzień, umieszczonych na terenie gminy. Poczta Polska opróżni te skrzynki w dniu wyborów i doręczy pakiety wyborcze właściwej obwodowej komisji wyborczej w godzinach głosowania. Wyborca będzie też mógł skorzystać z innej formy doręczenia swojego głosu - będzie mógł dostarczyć kopertę zwrotną do swojego urzędu gminy osobiście lub za pośrednictwem innej osoby. To są te czytelne zasady wyborów, które odbędą się na podstawie przepisów projektowanej ustawy, jeśli Wysoka Izba ten projekt ustawy przyjmie. Czytelne zasady, które jednoznacznie wychodzą naprzeciw wielu postulatom, które w ostatnich dniach słyszeliśmy, postulatom, które były wynikiem powątpiewania w możliwość przeprowadzenia wyborów na podstawie obowiązującego obecnie stanu prawnego. My rozumiemy te niepokoje i nie chcemy (Dzwonek) niepokoić również opozycji. Dlatego ten sposób głosowania wydaje nam się najbardziej czytelny. Zasadniczo w 100% spełnia on wszystkie te przesłanki, które są zapisane w konstytucji. Będą to wybory powszechne, będą to wybory bezpośrednie, będą to wybory tajne, będą to wybory równe. Te wybory, które będą ponownie zarządzone przez panią marszałek z uwagi na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej, która została podjęta w niedzielę, będą wyborami przyspieszonymi. Ma to zasadnicze znaczenie dla przebiegu całej kampanii wyborczej i dokonywania wszystkich czynności wyborczych, które w Kodeksie wyborczym i w prawie wyborczym są przewidziane. Dodatkowo, raz jeszcze powtarzam, odbywają się one w stanie epidemii, a stan epidemii ma to do siebie, i widzimy to na co dzień, że pomimo tego, iż epidemia została w Polsce opanowana, to nie została zwalczona. Różnego rodzaju rzeczy mogą się jeszcze przydarzyć w ciągu najbliższych tygodni. To wszystko wpływa również na koncepcję przeprowadzenia tych koniecznych wyborów, która jest zawarta w tym projekcie ustawy. Z uwagi na fakt, że wybory będą przeprowadzone w takich okolicznościach, wnioskodawcy zdecydowali się na zaprojektowanie przepisów, zgodnie z którymi komitety wyborcze i ich kandydaci zachowują możliwość funkcjonowania i brania udziału w kolejnych wyborach, jeżeli złożone zostanie stosowne zawiadomienie do Państwowej Komisji Wyborczej w terminach wskazanych w kalendarzu wyborczym przez marszałka Sejmu. Nie wyklucza to oczywiście możliwości kandydowania innych osób, które zgłoszą się w terminach przewidzianych w kalendarzu wyborczym, który będzie załącznikiem, który będzie przekazany równolegle z postanowieniem o zarządzeniu wyborów. Ci kandydaci, którzy zostali zarejestrowani przez Państwową Komisję Wyborczą do 26 marca w wyborach zarządzonych na 10 maja, z uwagi na ogrom pracy, wszyscy, którzy ją wykonali, również pracy związanej z tym, co jest dzisiaj najtrudniejsze, tj. zebraniem tych 100 tys. podpisów poparcia w stanie epidemii, będą mogli zachować wszystkie swoje uprawnienia w wyborach zarządzonych ponownie przez marszałka Sejmu. Zdaniem wnioskodawców, Wysoka Izbo, byłoby skrajną nierównością, gdyby nie dostrzeżono tego faktu, tego ogromu pracy wykonanej przez wszystkie komitety wyborcze i przez wszystkich kandydatów w ostatnich kilkunastu tygodniach, jeszcze raz to powtarzam, biorąc pod uwagę sytuację, w jakiej przyjdzie nam przeprowadzać wybory na prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Chodzi o przyspieszone wybory i stan epidemii. Tego typu rozwiązaniom towarzyszą również przepisy dotyczące aspektu finansowania prowadzenia kampanii wyborczej, aspektu finansowego dotyczącego funkcjonowania komitetów wyborczych. I one są w tej ustawie zaprojektowane. W naszym przekonaniu zaproponowany tryb głosowania korespondencyjnego na wniosek powoduje, że te wszystkie zasady, o których mówiłem, w szczególności przywrócenie pełnej roli Państwowej Komisji Wyborczej, co było przedmiotem wielu niepokojów ze strony opozycji i innych środowisk... Przypomnę, że Państwowa Komisja Wyborcza była, jest i będzie najwyższym organem właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów. Nikt nie odjął Państwowej Komisji Wyborczej tej funkcji w ostatnich wyborach. (Poseł Robert Kropiwnicki: Sasin.) Państwowa Komisja Wyborcza utraciła tylko w przypadku wyborów z 10 maja uprawnienie do określania wzoru karty do głosowania. Natomiast w dalszym ciągu była, jest i będzie najwyższym organem właściwym w sprawach przeprowadzania wyborów, o czym świadczy również uchwała podjęta przez Państwową Komisję Wyborczą 10 maja. Gdyby było tak, jak sugerowano, że Państwowa Komisja Wyborcza nie przeprowadza wyborów, nie miałaby również prawa do podejmowania tego rodzaju uchwały. Tym samym rozwiewamy wszelkie istniejące do tej pory wątpliwości i wychodzimy naprzeciw wielu postulatom zgłaszanym przez opozycję. Liczymy na współpracę po stronie opozycji, liczymy na merytoryczną dyskusję, liczymy na merytoryczne poprawki i prosimy Wysoką Izbę o przyjęcie projektowanej ustawy. Jeszcze raz powtarzam: to nie jest kwestia widzimisię kogokolwiek, to nie jest kwestia chcenia bądź niechcenia przeprowadzania wyborów. To jest kwestia świętego konstytucyjnego obowiązku państwa przeprowadzenia wyborów na urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w związku z kończącą się kadencją prezydenta Andrzeja Dudy, a ten koniec kadencji przypada na dzień 6 sierpnia. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska)