Mówca: Rafał Grupiński
Data: 2017-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platforma Obywatelska wypowiedzieć opinię na temat projektu ustawy metropolitalnej dotyczącej Poznania i sąsiednich samorządów, zgłoszonego przez klub Nowoczesna. Kilka słów krytycznych w tej kwestii - o Poznańskim Związku Metropolitalnym - muszę wypowiedzieć na samym początku. Po pierwsze, źle się dzieje, że tego rodzaju partykularny, pojedynczy projekt pojawia się w sytuacji, w której obowiązuje prawo ustanowione przez ustawy z roku poprzedniego, z października 2015 r. - poprzedniego w stosunku do roku, który już minął. Dlatego że trzeba tu wyraźnie powiedzieć, że obowiązującym dzisiaj prawem - mimo braku aktów wykonawczych z winy obecnie rządzących, co jest także przekroczeniem pewnych zasad legislacyjnych i prawnych przez obecny rząd - jest ustawa z października 2015 r. przyjęta przez rząd, zaproponowana w parlamencie w czasach rządu Platformy i PSL. To po pierwsze. Dlatego należy uznać, że tego rodzaju odrębny projekt jest przedwczesny w stosunku do sytuacji zawieszenia, przejściowego stanu prawnego, jeśli chodzi o ustawę o tworzeniu związków metropolitalnych, jaka w istocie obowiązuje. Po drugie, ten projekt ustawy powstał - wbrew zapewnieniom pani poseł wnioskodawczyni - bez odpowiednich i właściwych konsultacji społecznych. Zwrócę tylko uwagę na to, patrząc na faktografię, że po wycofaniu tego projektu na początku lutego z porządku obrad Wysokiej Izby, 13 lutego zostały skierowane pisma przez przedstawicieli partii Nowoczesnej do powiatu poznańskiego i innych samorządów z prośbą o pierwsze uwagi dotyczące projektu ustawy, a ustawa została dużo wcześniej złożona, bo już w październiku ub.r. była przedstawiana na konferencji prasowej w Poznaniu. A więc w istocie została przeprowadzona bez odpowiednich konsultacji, co niestety zbliża wnioskodawców do sposobu myślenia Prawa i Sprawiedliwości w tych sprawach, co mnie - mówiąc delikatnie - nieco niepokoi. Kwestia decyzji arbitralnie zapisanych w tej ustawie, w takim chociażby rodzaju jak to, że 40% głosów w tym związku metropolitalnym przypada miastu i gminie Poznań, bez ustalenia tego z wszystkimi samorządami, jest jednym z przykładów działania politycznego, pospiesznego, bez odpowiedniego ustalenia, bez przedyskutowania tego zarówno ze Stowarzyszeniem Metropolia Poznań, które działa od wielu lat, jak i z poszczególnymi samorządami, poza jednostkowym przypadkiem Swarzędza i Lubonia. To jest też kwestia jakby innego problemu, a mianowicie tego, że w sposób nieco, powiedziałbym, nieprzemyślany klub Nowoczesna zgłosił ten projekt w czasie frontalnego ataku Prawa i Sprawiedliwości na Warszawę za pośrednictwem ustawy, która wyraźnie pokazuje, do czego obecna władza chce wykorzystać pomysły dotyczące związków metropolitalnych, a mianowicie chce zastąpić swojego rodzaju dobrowolne stowarzyszanie, bo ta dobrowolność jest zapisana w ustawie, którą zgłosiła pani poseł Joanna Schmidt, dobrowolne tworzenie związków metropolitalnych odgórnym w istocie tworzeniem jednostek metropolitalnych. A więc PiS marzy o tym, żeby zamiast związków metropolitalnych stworzyć odgórne jednostki metropolitalne i żeby na końcu, jak rozumiem, rząd z partyjnym wojewodą ustalał, kto tym związkiem, tą jednostką samorządową będzie zarządzał. To jest także kwestia tego, że nie widać wyraźnie dodatkowych celów, jakim miałoby przyświecać stworzenie tego związku metropolitalnego, bo wszystkie cele zapisane w ustawie są dzisiaj realizowane przez Stowarzyszenie Metropolia Poznań, a więc i kolej metropolitalna, i wspólny bilet, i wspólne inwestycje, oczywiście także inwestycje realizowane w ramach tzw. ZIT. Tak więc przedwcześnie złożony projekt, który niestety znosi ustawę Platformy Obywatelskiej o związkach metropolitalnych, dając w istocie pole do popisu Prawu i Sprawiedliwości, a więc w tym sensie nieprzemyślany (Dzwonek), uniemożliwiający w istocie, poprzez zniesienie naszej ustawy, stworzenie pozostałych sześciu ewentualnych związków metropolitalnych, bo na tym polu pozostałaby tylko i wyłącznie poznańska strefa metropolitalna, mnie jednak jako poznaniakowi nie do końca odpowiada. Wolałbym, żeby była jednak uniwersalna ustawa, żeby pozostała przy życiu, pozostała aktualna, a wtedy związki metropolitalne tworzyłyby się na podstawie ustawy z 2015 r. w sposób równomierny i właściwy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)