Mówca: Dariusz Rosati
Data: 2012-12-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Projekt z przedłożenia rządowego był dyskutowany bardzo obszernie w dniu wczorajszym. W związku z tym tylko bardzo skrótowo przypomnę jego główne tezy, a następnie odniosę się do pewnych uwag, które wczoraj zostały w dyskusji podniesione. Jak powiedział pan sprawozdawca przed chwilą, projekt wprowadza dwie zmiany, mianowicie wprowadza zasadę, że miernik, który będzie wykorzystywany przy uruchamianiu procedur ostrożnościowych w przypadku opisanym w art. 86 ustawy o finansach publicznych, będzie liczony w inny sposób, po pierwsze, w oparciu o kurs średni z całego roku, a nie kurs z ostatniego dnia, po drugie, będzie uwzględniał wielkość wolnych środków wynikających z prefinansowania długu. Te informacje pan minister finansów będzie publikował w sposób formalny, tak aby było wiadomo, jakie są wysokości tych wolnych środków. Powtarzam jeszcze raz, kieruję to do wszystkich, którzy wczoraj mogli odnieść mylne wrażenie, że ustawa zmienia metodologię liczenia długu publicznego - nic takiego nie ma miejsca, dług publiczny nadal liczony jest tak, jak do tej pory, i ogłaszany jest tak, jak do tej pory. W związku tym chciałbym wszystkich tych, którzy wczoraj wyrażali niepokój o to, że rząd znowu będzie coś zamiatał pod dywan - szczerze powiem, tego dywanu już nie starcza, gdyby uwzględnić wszystkie uwagi opozycji - zapewnić, że nic takiego nie ma miejsca, wszystkie te dane są przecież jawne, publikowane i wiadomo, że dług publiczny będzie liczony tak, jak dotychczas. Jest tu kilka spraw. Chcemy, po pierwsze, mieć pewność, że uruchomienie procedur ostrożnościowych, które jest czynnością dotkliwą - ograniczenie wydatków, wzrost VAT itd. - rzeczywiście będzie miało miejsce wtedy, kiedy dług rośnie w wyniku wzrostu zadłużania się państwa, a nie w wyniku jednorazowych skoków kursu na rynkach walutowych, co może być nie tylko skutkiem działań spekulacyjnych, ale także po prostu rozwoju sytuacji w strefie euro. Po drugie, chcemy, aby uruchamianie procedur ostrożnościowych oznaczające szereg dotkliwych działań nie wiązało się z taką oto sytuacją, że rząd, kiedy ma możliwość zaciągnięcia pożyczki o niskich stopach procentowych, tak jak teraz, pod koniec roku, nie może tego robić ze względu na to, że to będzie się liczyć do długu publicznego. Powtarzam: jest przejawem efektywności i przejawem dobrego zarządzania długiem to, że rząd, jak każdy dłużnik, kupuje czy pożycza pieniądze wtedy, kiedy te pieniądze są tanie. W końcu roku pieniądze są tanie i jest przejawem gospodarnego podejścia do zarządzania długiem pożyczanie teraz, czyli prefinansowanie na poczet wydatków w przyszłym roku. Padały pytania, dlaczego to ma być rok, a nie kwartał czy miesiąc. Im dłuższy okres, tym większy efekt wygładzania i tym mniejszy wpływ czynników krótkookresowych, właśnie takich, jak szoki jednorazowe. W związku z tym przyjęcie propozycji roku w stosunku do propozycji miesiąca czy kwartału wprowadza tutaj znacznie większą stabilizację. Zresztą sam pan poseł Elsner wczoraj wykazywał, że gdy bierze się kurs z końca roku i z początku roku, to wychodzą bardzo różniące się od siebie liczby dotyczące zadłużenia. Właśnie dlatego proponujemy, żeby to była pewna średnia. Pytano też: Czego boi się minister finansów? Dlaczego taki pośpiech? Nie chodzi o pośpiech. Tu nie ma żadnego zagrożenia. Chcę powiedzieć, że gdyby akurat w grudniu ktoś podjął jakieś działania spekulacyjne, to musiałby się mocno namęczyć, żeby doprowadzić kurs walutowy do poziomu rzędu 4,80, tak aby można było mówić o zagrożeniu przekroczeniem tego długu. Wreszcie były też wyrażane obawy, że przyjęcie rocznego średniego kursu nie ma nic wspólnego z tym, po jakim kursie będziemy spłacać nasze zadłużenie w przyszłości. Otóż chcę powiedzieć, że średnie zadłużenie, średnia zapadalność polskich obligacji to jest ponad pięć lat. A zatem my i tak nie wiemy, po jakim kursie będziemy spłacać nasze zapadające obligacje za pięć lat. Kurs jest zjawiskiem krótkookresowym. Tutaj nie ma co w ogóle bawić się w jakiekolwiek prognozy. Natomiast to, że liczymy zadłużenie na określony okres oczywiście po jakimś kursie, nie ma żadnego wpływu na to, po jakim kursie będziemy faktycznie sprzedawać, przepraszam, nie sprzedawać, a spłacać zadłużenie, które zostało nagromadzone w poprzednich latach. Szanowni Państwo! (Dzwonek) Ja uważam ten projekt naprawdę za niekontrowersyjny. On po prostu pozwala ustabilizować polskie finanse, wprowadza większą przewidywalność, unika ryzyka, zmniejsza zasadniczo ryzyko tego, że może nam, w wyniku działań niezależnych zupełnie od nas, pojawić się taka sytuacja, że trzeba będzie na oślep ciąć wydatki i podnosić podatki. Myślę, że jest to w tej sytuacji projekt, który naprawdę wszystkie kluby mogą poprzeć z czystym sumieniem. Apeluję do wszystkich klubów, żeby po tych wszystkich wyjaśnieniach, jakie zostały tu udzielone przez ministra finansów, a także w dyskusji, i po wyjaśnieniach, które padły przed chwilą z ust pana posła sprawozdawcy, po prostu poprzeć ten projekt. Dziękuję bardzo. (Oklaski)