Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2013-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie zmian ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw. W przeciwieństwie do niektórych moich przedmówców stwierdzam, że jest to dosyć szeroka nowelizacja Kodeksu wyborczego i nie sprowadza się ona do głosowania korespondencyjnego. Notabene głosowanie korespondencyjne - trybunał się tym zajmował - nie może różnicować obywateli z uwagi na to, czy mieszkają za granicą, czy w kraju. Wszyscy polscy obywatele powinni mieć równe prawa i upowszechnienie głosowania korespondencyjnego jest jak najbardziej celowe. Niczego bym tutaj nie podejrzewał, choć zabezpieczenia związane z oddaniem głosu są oczywiście... Odpowiednie zabezpieczenia są potrzebne. Projekt nowelizacji, który powstał, jak rozumiem, w wyniku uwag Państwowej Komisji Wyborczej, ale również rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego, obejmuje co najmniej kilkanaście zmian w Kodeksie wyborczym i w niektórych ustawach ustrojowych. Mamy kilka istotnych kwestii. Oprócz głosowania korespondencyjnego pojawiają się kolejne udogodnienia dla osób niepełnosprawnych. Pojawia się, o czym mówił mój przedmówca, możliwość zmiany lokalu wyborczego w sytuacjach nadzwyczajnych. Jest to decyzja wójta, zgodnie z projektem, po uzgodnieniu z komisją wyborczą nadrzędnego szczebla. Wydaje się, że to rozwiązanie jest potrzebne. Zdarzają się sytuacje - rzadko, bo rzadko, ale się zdarzają - że ze względów technicznych nie można korzystać z lokalu wyborczego i głosowanie bywało już zawieszane z uwagi na przeszkody natury technicznej. Takie udogodnienie, tzn. możliwość podjęcia decyzji przez wójta bez zwoływania posiedzenia rady w trakcie wyborów, wydaje się celowe. Podobnie jak zmiany w zakresie finansowania komitetów wyborczych i środków prowadzenia kampanii, przyjęcie sprawozdania z zastrzeżeniami, jeżeli zastrzeżenia nie dotyczą więcej niż 1% ogólnej kwoty przychodów, wydaje się celowym rozwiązaniem. Przypominam, że również w ustawie o partiach politycznych jest możliwość albo przyjęcia sprawozdania, albo jego nieprzyjęcia. To też warto by było zmienić po to, żeby kara była adekwatna do przekroczenia. Myślę, że Polskiemu Stronnictwu Ludowemu nie trzeba wyjaśniać, o co tu chodzi i dlaczego minister finansów za niewielkie przekroczenie prawa wyborczego ściga od kilkunastu lat tę partię polityczną. Pojawia się również kwestia terminu rejestracji list kandydatów do Sejmu bez konieczności zbierania podpisów. Od dawna mamy w Kodeksie wyborczym instytucję, a wcześniej w ordynacjach wyborczych, że po zarejestrowaniu w połowie okręgów można na bazie zaświadczenia rejestrować listy wyborcze we wszystkich okręgach. Tak, ale w ostatnich wyborach zdarzył się przypadek, że zebrano - chyba komitet Korwin-Mikkego - podpisy w połowie, ale nie zdążono wydać zaświadczenia i nie zarejestrowano list wyborczych w całym kraju. Jest to rażąca niesprawiedliwość. Notabene nie wiem, czy recepta zastosowana w tym projekcie jest już do końca precyzyjna. Myślę, że warto nad tym podyskutować, ponieważ w dalszym ciągu mamy tu okres przejściowy, komisje mają niezwłocznie przekazać Państwowej Komisji Wyborczej fakt zarejestrowania, która zwrotnie ma to przekazać, ale jeżeli będzie to na styku w dniu, w którym mija termin rejestracji, to o tym, co się wydarzy około północy, autor nie pisze. Są tu pewne wątpliwości związane z tą sprawą. Podobnie wygląda uregulowanie kampanii wyborczej w niepublicznym radiu i telewizji. Myślę, że większości sceny politycznej powinno na tym zależeć, bo media niepubliczne często biorą jedną stronę sceny politycznej. Dziwię się kolegom z PSL-u, że nie widzą tego problemu i nie chcą tego uregulować. Równy status, równe ceny w przypadku audycji wyborczych czy reklam wyborczych - wydaje mi się, że to powinien być standard w demokratycznym państwie, zwłaszcza że media niepubliczne odgrywają coraz większą rolę. Bardzo istotna zmiana, którą warto odnotować, to uniemożliwienie gry wyborczej marszałkom województw czy starostom powiatowym, ponieważ w momencie wyborów do parlamentu krajowego czy europejskiego tracą miejsce w zarządzie województwa bądź w zarządzie powiatu. To jest istotna nowość (Dzwonek) i wydaje się, że bardzo potrzebna, uniemożliwiająca oszukiwanie wyborców. Dzisiaj często bywa tak, że znana publicznie postać kandyduje z listy do parlamentu, a później nie przyjmuje wyboru, ponieważ uznała, że dalej chce być marszałkiem. To po co ta osoba kandydowała, po co wprowadzała w błąd opinię publiczną, po co wprowadzała w błąd wyborców? Panie marszałku, w tych propozycjach przedstawicieli klubu Platformy Obywatelskiej jest wiele rzeczy wartych rozważenia. Wydaje się celowe skierowanie projektu ustawy do pracy w odpowiedniej komisji sejmowej. Wydaje się też, że Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej będzie właściwą komisją. Dziękuję bardzo. (Oklaski)