Mówca: Krzysztof Szczerski
Data: 2012-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Było do mnie kilka pytań ogólnych i postaram się zbiorczo na nie odpowiedzieć. Jak był sens i cel naszej uchwały? Dlaczego ona wciąż, naszym zdaniem, powinna być przedmiotem namysłu Wysokiej Izby? Sens był taki, co słusznie zauważył pan poseł Aleksandrzak, że przecież ta uchwała, jak żadna uchwała sejmowa, nie nakazuje rządowi bezwzględnego wykonywania jakiś konkretnych działań. Jeśli państwo chcieliby w dobrej woli ją przeczytać, ona tak była przez nas opracowywana, że mnie się wydało, że nie będzie kontrowersyjnym tekstem. Jeśli parlament wzywa Radę Ministrów do pewnych działań, to oznacza zobowiązanie wyłącznie do aktywności w jakimś kierunku, więc to nie jest nakaz weta, przecież to jest śmieszne, gdy państwo dostrzegacie w tym dokumencie nakaz weta. On wzywa do działania w pewnym kierunku, taki jest sens tej uchwały. Proszę mi wierzyć, pisałem dla klubu pierwszy jej tekst. Naprawdę przepisywałem ją z projektu wicemarszałka Komorowskiego z 2007 r., dlatego że to jest sens uchwały sejmowej. Uchwała sejmowa wzywa rząd do podążania w pewnym kierunku, taki jest jej sens. Jak pan mówi, że przecież ona niczego rządowi nie nakazuje, tak, bo na tym polega ta uchwała. Po prostu trzeba ją czytać w dobrej woli. Jak państwo będziecie czytać w złej woli, to znajdziecie tam to, czego w niej nie ma. Jak będziecie ją czytać w dobrej woli, zobaczycie, że jej treść jest właśnie ogólna. Do tego jeszcze dopowiem, bo państwo mówicie o krępowaniu rządu. Jeśli ktoś skrępował rząd w tych negocjacjach, to był to niestety pan premier Tusk, mówiąc tutaj, w Izbie, że będzie 400 mld zł, o to walczymy, bo tutaj właśnie wyznaczyliśmy liczbową granicę naszych żądań, to jest krępowanie się negocjacjami. Ta uchwała niczego nie krępuje, bo ona mówi o budowie potencjału, o konkurencyjności. To są bardzo ogólne zdania, żeby pokazać tylko kierunek, w jakim, jak oczekuje Sejm, rząd będzie podążał w ramach negocjacji. Dlatego byłem przekonany, naprawdę byłem przekonany o tym, że ta uchwała nie będzie kontrowersyjna, dlatego że tak czyta się w dobrej, jak powiedziałem, woli, w dobrej wierze. Po drugie uważam, że ta uchwała nie jest wyłącznie instrumentem ani nacisku, ani wsparcia rządu. Uważam, że parlament jako Izba poselska ma prawo po prostu wyrazić swoje zdanie. Należy oddzielić utylitarny charakter tej uchwały, taki, który jest narzędziem w negocjacjach, od samoistnego charakteru tej uchwały, którym jest po prostu wyrażenie przez Sejm swojej opinii. Jestem przekonany o tym. Trudno mi znaleźć, inaczej mówiąc, wytłumaczenie dla tego, że posłowie nie chcą, żeby Polska miała równy i sprawiedliwy, zgodny z traktatami udział w środkach pochodzących z budżetu wspólnotowego, że nie chcemy zakończyć dyskryminacji polskich rolników, że nie chcemy zapewnić środków w ramach funduszy strukturalnych w takiej wielkości i na takich warunkach, by dały Polsce możliwość podmiotowego rozwoju. A więc jeśli to ma być po prostu uchwała Sejmu wyrażająca zdanie Sejmu, podmiotowej Izby poselskiej, to proszę powiedzieć mi, czy to znaczy, że w tej Izbie nie ma zgody co do tego, żeby Polska jako podmiotowy kraj rozwijała się, żeby były wyrównane dopłaty, żeby były środki z budżetu wspólnotowego należne nam w ramach traktatu. To jest dla mnie zaskoczenie, że Izba w ogóle myśli, iż to jest jakiś PiS-owski projekt polityczny. Przecież to jest po prostu zdanie, które w moim przekonaniu powinno być zdaniem Izby. Stąd mówię jeszcze raz, że jestem zaskoczony tym, iż projekt, który przynajmniej moim zdaniem jest tak bardzo niekontrowersyjny, stał się nagle przedmiotem aż tak bardzo dużego niepokoju, że trzeba było go obejść, przedstawiając drugi projekt. To jest mój autentyczny żal do państwa, że zamiast pracować nad tym projektem, wybraliście państwo ścieżkę konfrontacyjną. Mam żal, ponieważ pisząc ten projekt, opierałem się na projekcie marszałka Komorowskiego i byłem przekonany, że znajdziemy jedną wspólną drogę. Niestety tak nie jest i to jest dla mnie bardzo duża przykrość i rozczarowanie. Jeśli mówimy o doświadczeniu roku, o czym mówił pan poseł Kępiński, to jest to jedno z większych rozczarowań tego roku - że nie udało się w tej sprawie pójść drogą taką, jaką udawało się jeszcze w roku 2007, że nie złożono poprawek do naszego projektu, tylko zdecydowano się na konfrontację dwóch projektów. Dlatego tym bardziej uważam, że nasz projekt jest godny tego, żeby być do końca procedowany, dlatego że po prostu koalicja rządząca wybrała drogę konfrontacji, a nie drogę współpracy w tym zakresie. To jest moja osobista przykrość. Jestem spokojnym człowiekiem i nie będę tutaj jakoś specjalnie politycznie się puszył, powiem tylko, że to jest bardzo duża przykrość. Jeśli pan Kępiński mówi, że jesteśmy ludźmi, którzy troszeczkę się już polubili czy zaprzyjaźnili, tak powiedział po tym roku, to po wysłuchaniu pana posła Makowskiego chciałbym zacytować ˝Wesele˝ Wyspiańskiego, że my jesteśmy tacy przyjaciele, co to się nie lubią. Pan poseł Makowski zaatakował mnie bardzo frontalnie. Nie wiem, z jakiego powodu i dlaczego musiały te wszystkie słowa paść z tej mównicy. Pan poseł Szeliga zapytał, co wynika z tego projektu, jak uważamy, jaka ma być utylitarna już rola tego projektu. Odpowiem tak: jak państwo wszyscy wiecie, ktoś, kto prowadził takie negocjacje, wie, że tak zwane negocjacje budżetowe to są negocjacje w podręczniku określane jako negocjacje pozycyjne. To są negocjacje, które polegają na tym, że najpierw poszczególni uczestnicy negocjacji ogłaszają swoje pozycje wyjściowe i warunki brzegowe, a później trochę jak na macie sumo przesuwamy się, kto zostanie wypchnięty z maty, a kto zostaje, kto jak pozycjonuje się w tych negocjacjach. Stąd tego typu uchwała o zdecydowanych celach negocjacyjnych polskiego rządu, do których wzywa parlament, wzywa, a nie nakazuje, jest po prostu podniesieniem negocjacyjnej pozycji polskich przedstawicieli w tych negocjacjach poprzez wsparcie, jakiego udziela. To był największy sens tej uchwały To też chcę powiedzieć bardzo wyraźnie - tu nie chodzi po prostu o kompromis, o czym państwo mówiliście. Dodatkowym atutem tej uchwały byłoby to, gdyby polscy przedstawiciele w czasie tych negocjacji mogli powiedzieć, że jest to projekt, który zgłosiła opozycja w Polsce. Przeszedłem cały cykl negocjacji traktatu z Lizbony, będąc w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, i naprawdę, proszę mi wierzyć, uchwała, która wychodzi od opozycji, jest potem przyjmowana przez Izbę i wzywa rząd do pewnych działań, na które zgadza się cała Izba, jest niezwykle ważnym argumentem w negocjacjach pozycyjnych. Nie będę prowadził wykładu, tylko po prostu proszę mi uwierzyć, że tak jest - wiem to i z doświadczenia, i z nauki, i z podręcznika, i z każdej sytuacji, która mówi, jak prowadzi się sztukę dyplomatyczną w przypadku takich negocjacji. To był ten największy atut tej uchwały. Przykro mi. Powiem to jeszcze raz - przykro mi, że tym razem wobec tej uchwały, która, jak mówię, według mnie pod względem merytorycznym jest absolutnie logiczna, przyjęto koncepcję konfrontacji i obejścia jej drugą uchwałą. Szkoda, bo mogło być znacznie lepiej i mogliśmy rzeczywiście wytworzyć jakąś jakość, nie tyle nową jakość, co powrócić do jakości z 2007 r., kiedy był inny układ polityczny, odwrotny, i takie rzeczy w tym parlamencie przechodziły. Mamy dzisiaj niestety parlament słabszy pod tym względem i gorszej jakości niż ten z 2007 r. Nie mówię, że była idylla, ale na pewno parlament dzisiejszy jest słabszy od tamtego parlamentu. I to widać wyraźnie na przykładzie tej uchwały. To, co było wtedy możliwe, dzisiaj już nie jest możliwe. Uważam wciąż zatem, że projekt uchwały, który my przedstawiliśmy, w sensie logiki negocjacji i tego, w jaki sposób ona i jest utylitarna dla negocjacji, i jest samoistna dla stanowiska Izby, jest bardziej interesujący. Dlatego proszę wciąż jeszcze o to, żeby państwo rozważyli jego przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)