Mówca: Wojciech Murdzek
Data: 2017-12-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W przedłożonym przez ministra rozwoju i finansów pakiecie projektów składających się na ˝Konstytucję biznesu˝ przewiduje się uchwalenie pięciu ustaw, które w sposób całościowy i spójny będą regulowały ogólne zasady wykonywania działalności gospodarczej w Polsce. Regulacje te, tworząc korzystne, przejrzyste i stabilne warunki do prowadzenia działalności gospodarczej oraz wzmacniając gwarancje wolności i praw przedsiębiorców, zmniejszą ryzyko biznesowe oraz zwiększą chęć przedsiębiorców do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej. Należy zauważyć, że projekty te mają niewątpliwie deregulacyjny charakter w obszarze prawa gospodarczego z uwagi na zarówno ich zwięzłość i rzeczowość, jak i wprowadzane nowe rozwiązania materialnoprawne poszerzające sferę wolności działalności gospodarczej. Celem pakietu ˝Konstytucja biznesu˝ jest pełniejsze urzeczywistnienie konstytucyjnej zasady wolności działalności gospodarczej oraz innych konstytucyjnych zasad istotnych dla przedsiębiorców i wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Podstawą do realizacji tego celu jest projekt ustawy Prawo przedsiębiorców, mającej zastąpić obecnie obowiązującą ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, która w wyniku licznych nowelizacji nie realizuje już swojego celu podstawowego, jakim jest stanowienie zbioru zasad prawa gospodarczego. Prawo przedsiębiorców w jasny i przejrzysty sposób nie tylko ureguluje sposób podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w Polsce, ale też wprowadzi szereg norm o charakterze gwarancyjnym dla przedsiębiorców i zasad niedopuszczających do nadmiernej ingerencji organów władzy publicznej w konstytucyjnie zagwarantowaną wolność działalności gospodarczej oraz inne zasady dotyczące przedsiębiorców. Do zasad wiążących przedsiębiorców należą: zasada wolności działalności gospodarczej, art. 2 ustawy, zasada co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone, obowiązek wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów, a także poszanowania i ochrony praw i wolności człowieka. Jednocześnie do zasad wiążących organy władzy publicznej w ich relacjach z przedsiębiorcami należą: zasada wolności działalności gospodarczej i równości przedsiębiorców, zasada co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone, zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy, zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy, zasada przyjaznej interpretacji przepisów, zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, zasada odpowiedzialności urzędników za naruszenie prawa, zasada pewności prawa, zasada udzielania informacji. Jednocześnie projekt zawiera przepisy, które wskazują konkretne konsekwencje dla organów w przypadku naruszania powyższych zasad. Rozwiązaniem proponowanym w projekcie zasługującym na szczególne wyróżnienie jest wprowadzenie instytucji działalności nierejestrowej. W projekcie przewidziano, że osoba fizyczna prowadząca działalność na mniejszą skalę - tj. miesięczne przychody z niej pochodzące nie przekraczają 50% minimalnego wynagrodzenia, czyli w 2018 r. 1050 zł - nie musi rejestrować tej działalności ani płacić z tego tytułu składek ZUS. Będzie to możliwe pod warunkiem, że osoba ta nie wykonywała w ostatnich 60 miesiącach działalności gospodarczej. Równolegle Prawo przedsiębiorców przewiduje pewien rodzaj korzyści i zachęty dla przedsiębiorców podejmujących działalność gospodarczą po raz pierwszy lub ponownie po upływie dłuższego czasu. Mianowicie wprowadza tzw. ulgę na start polegającą na tym, że początkujący przedsiębiorcy nie będą musieli płacić składek na ubezpieczenia społeczne przez pierwsze 6 miesięcy wykonywania działalności gospodarczej. Po tym okresie przedsiębiorca będzie mógł dodatkowo skorzystać z istniejącej obecnie ulgi, czyli tzw. małego ZUS, w okresie następnych 24 miesięcy. Projekt ustawy Prawo przedsiębiorców, co zasługuje na podkreślenie, przewiduje wydawanie przez organy administracji objaśnień prawnych, napisanych prostym językiem, wyjaśniających przepisy w zakresie działalności gospodarczej w zakresie praktycznego ich stosowania. W projekcie znajduje się także klarowne określenie katalogu form reglamentacji działalności gospodarczej - koncesje, zezwolenia, wpisy do rejestru działalności regulowanej - oraz przewidziane jest zniesienie zgód oraz licencji jako odrębnych form reglamentacji tej działalności. Dodatkowo przewiduje się uelastycznienie instytucji zawieszenia polegającej m.in. na możliwości bezterminowego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej. Celem procedowanego w ramach pakietu ˝Konstytucja biznesu˝ projektu ustawy o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców jest wspieranie i monitorowanie właściwego wdrożenia ˝Konstytucji biznesu˝ w praktyce. Rzecznik małych i średnich przedsiębiorców ma w szczególności działać na rzecz realizacji zasad: wolności działalności gospodarczej, pogłębiania zaufania przedsiębiorców do władzy publicznej, bezstronności i równego traktowania, zrównoważonego rozwoju oraz uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów przedsiębiorców. Rzecznik ten będzie stał na straży praw mikro-, małych i średnich przedsiębiorców. Będzie on powoływany przez prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki na 6-letnią kadencję i w tym czasie będzie aktywnie podejmował działania na rzecz ochrony interesów przedsiębiorców. Zostanie wyposażony w instrumenty odpowiednie do działania w szerszym zakresie, na rzecz przedsiębiorców w ogóle. Przykładowo, będzie opiniował projekty aktów prawnych dotyczących działalności gospodarczej, występował z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej, występował o rozstrzygnięcie rozbieżności w wykładni prawa lub o wydanie objaśnień prawnych czy informował właściwe organy o dostrzeżonych nieprawidłowościach i barierach w prowadzeniu działalności. Rzecznik będzie również wyposażony w kompetencje o charakterze interwencyjnym, takie jak możliwość żądania od organów władzy publicznej, organizacji lub instytucji złożenia wyjaśnień, udzielenia informacji lub udostępnienia akt i dokumentów, prawo zwrócenia się o wszczęcie postępowania administracyjnego, wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, a także uczestniczenia w tych postępowaniach na prawach przysługujących prokuratorowi, pomoc w organizacji mediacji między mikro-, małym lub średnim przedsiębiorcą a organem administracji. Rzecznik małych i średnich przedsiębiorców będzie więc gwarantem instytucjonalnym zasad i praw wyrażonych w ustawie Prawo przedsiębiorców. Kolejny projekt z pakietu ˝Konstytucji biznesu˝ to jest projekt ustawy o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy. Zastępuje on dotychczasowe przepisy dotyczące Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz przepisy regulujące zasady działania pojedynczego punktu kontaktowego zawarte w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Projekt ustawy ma jednocześnie na celu w szczególności umożliwienie udostępniania w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej informacji o udzielonych przez przedsiębiorców pełnomocnictwach oraz ustanowionych prokurentach, dokonanie nowego podziału danych wpisywanych do ewidencji na dane ewidencyjne przedsiębiorcy i dane informacyjne o przedsiębiorcy, wprowadzenie zasady automatycznego wznowienia wykonywania działalności po upływie wskazanego przez przedsiębiorcę okresu zawieszenia, realizację wynikającej z Prawa przedsiębiorców zasady możliwości zawieszenia przez przedsiębiorców - osoby fizyczne - wykonywania działalności gospodarczej na czas nieokreślony, podczas gdy obecnie dopuszczalny okres wynosi co do zasady maksymalnie 24 miesiące. Jednocześnie w zakresie Punktu Informacji dla Przedsiębiorcy projekt ma głównie na celu zastosowanie ułatwień przy wykorzystywaniu funkcjonalności pozwalających na realizację spraw w pełni drogą elektroniczną za pośrednictwem tego punktu, np. poprzez możliwość wykorzystania ponownie wcześniej wprowadzonych do systemu danych, a także doprecyzowanie zadań organów, które realizują sprawy lub mogą udzielić praktycznych informacji dotyczących zagadnień związanych z podejmowaniem, wykonywaniem i zakończeniem działalności gospodarczej. Podstawowym celem projektu ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest możliwie kompleksowe uregulowanie zasad uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Cel ten zostanie osiągnięty poprzez zgromadzenie w jednej ustawie i uspójnienie przepisów wdrażających dyrektywę usługową na terytorium RP oraz przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dotyczącej osób zagranicznych, oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych. W obowiązującej od 2004 r. ustawie o swobodzie działalności gospodarczej uregulowania odnoszące się do przedsiębiorców zagranicznych są jedynie częściowe i niejako wymieszane wśród norm o bardzo różnym charakterze, niejednokrotnie niedotyczących przedsiębiorców zagranicznych lub innych osób zagranicznych. Jednocześnie obowiązująca ustawa o świadczeniu usług na terytorium RP, tzw. ustawa usługowa, wymaga pewnych zmian wynikających z doświadczeń stosowania jej przepisów od 2010 r. Projekt ustawy obok utrzymania istniejących rozwiązań wprowadza szereg zmian korzystnych dla przedsiębiorców i pewności obrotu gospodarczego. Ponadto projekt zakłada dołączanie do wniosku o wpis dokumentu potwierdzającego upoważnienie osoby wskazanej we wniosku do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego w przedstawicielstwie wraz z potwierdzeniem przyjęcia tego upoważnienia przez osobę upoważnioną. Dzięki stworzeniu nowej, spójnej regulacji możliwe jest uchylenie dwóch ustaw: ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o świadczeniu usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz archaicznej ustawy z 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne. Mając na uwadze konieczność wprowadzenia licznych zmian w szeregu ustaw odrębnych, a także ustanowienie obszernych przepisów - regulacji - przejściowych i dostosowujących będących konsekwencją uchwalenia ustawy Prawo przedsiębiorców oraz pozostałych czterech ustaw składających się na pakiet ˝Konstytucja biznesu˝, zasadne jest uregulowanie ww. materii w ustawie Przepisy wprowadzające ustawę Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej. Wprowadzenie pakietu ˝Konstytucja biznesu˝ wymaga zmiany szeregu ustaw szczegółowych w zakresie odesłań do definicji, instytucji oraz rozwiązań, które znajdują się w Prawie przedsiębiorców oraz pozostałych ustawach, w tym dotyczących ulgi na start i działalności nierejestrowej oraz powołania rzecznika małych i średnich przedsiębiorców. Znajdują się tam także przepisy regulujące kwestię odesłań do zasad przeprowadzania kontroli w zakresie zmian związanych z zastąpieniem obowiązku posługiwania się przez przedsiębiorcę wobec części urzędów numerem REGON albo równolegle numerem REGON i NIP na rzecz wyłącznie numeru NIP, reglamentacji działalności gospodarczej poprzez w szczególności przeniesienie do odrębnych ustaw przepisów ogólnych zawartych dotychczas w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej, a także zastąpienie zgód i licencji przewidzianych w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej przez zezwolenia, co ma na celu uproszczenie i konsolidację systemu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Zastąpiono także zawarte w innych ustawach odwołania do Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej poprzez zwrot: Rzeczpospolita Polska. Projekt ustawy Przepisy wprowadzające zawiera także nowelizację Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie odformalizowania komunikacji na linii urząd - przedsiębiorca. Za zgodą lub na wniosek przedsiębiorcy sprawy urzędowe lub poszczególne czynności, np. wezwania do uzupełnienia braków formalnych, będą mogły być załatwiane przez telefon, e-mail lub za pomocą innych środków komunikacji. Kolejna zmiana dotyczy umożliwienia stronom postępowania dokonywania oceny działania urzędów kierowanych przez organy administracji publicznej, w tym pracowników tych urzędów. Jednocześnie na uwagę zasługuje dobrze przyjęta przez środowisko biznesu nowelizacja Kodeksu cywilnego mająca na celu upoważnienie przedsiębiorców - osób fizycznych do udzielania prokury po uzyskaniu wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Wobec przytoczonych powyżej faktów konstytucja biznesu ma stanowić obok pełnego wyrażenia zasady wolności działalności gospodarczej oraz innych konstytucyjnych zasad, pozytywny, prowolnościowy przełom w relacjach przedsiębiorców z organami administracji publicznej, pozwalający na wyzwolenie polskiej przedsiębiorczości i przywrócenie administracji publicznej jej właściwej, podkreślam, służebnej względem obywateli, służebnej wobec przedsiębiorców roli. W związku z tym, że ten pakiet jest obszerny, zawiera szereg uregulowań i myślę, że takie całościowe spojrzenie pokazuje spójność tych wszystkich projektów ustaw, klub PiS pozytywnie opiniuje przedstawione projekty ustaw i zwraca się o dalsze procedowanie konstytucji biznesu. Dziękuję bardzo, pani marszałek, za uwagę.