Mówca: Grzegorz Sztolcman
Data: 2014-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania z realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2013 oraz przyjętego przez Radę Ministrów harmonogramu zadań wykonywanych w ramach tego programu w roku 2014 i w roku 2015. Jak wynika z przedstawionego sprawozdania, w roku 2013 zaplanowano kwotę 250 mln zł z budżetu ministra zdrowia, w tym blisko 190 mln stanowiły środki majątkowe, a ponad 60 mln - środki bieżące. Na profilaktykę przeznaczono blisko 50 mln zł, a więc o 3 mln więcej niż w roku ubiegłym. Kwota ta stanowi 20% całości zaplanowanych wydatków. Warto tutaj przypomnieć, że minimum to jest 10%, tak więc ten limit został dwukrotnie przekroczony. Nie wnikając w szczegóły poszczególnych programów, można powiedzieć, że głównymi celami programów zawartych w ˝Narodowym programie zwalczania chorób nowotworowych˝ były: edukacja społeczeństwa w kierunku popularyzacji postaw prozdrowotnych, budowa strategii poprawienia zgłaszalności pacjentów do programów, organizowanie kampanii medialnych, edukacyjnych, upowszechnianie i popularyzacja wiedzy na temat profilaktyki i rozpoznawania nowotworów czy też radykalna poprawa stanu edukacji społeczeństwa, w tym także środowisk medycznych, w wyżej wymienionych zakresach. Powyższe cele uzyskiwano poprzez zawiązywanie koalicji w środowiskach lokalnych, przekazywanie pozytywnego obrazu i wagi badań profilaktycznych, a także za pomocą niekonwencjonalnych metod, na przykład wręczając zgłaszającym się na badania profilaktyczne upominki. Biorąc pod uwagę sprawozdanie, można uznać, że cel osiągnięto, bowiem np. w programie cytologii zgłaszalność w roku 2013 sięgnęła 44%, przy 36% w roku 2012, a w programie mammograficznym - ponad 47%. Ze sprawozdania wynika, iż dużą częścią programu narodowego są programy inwestycyjne, których celem jest doprowadzenie do stopniowego wzrostu jakości diagnostyki chorób nowotworowych w Polsce poprzez zwiększenie dostępności i jakości sprzętu stosownego w rozpoznawaniu chorób nowotworowych. Nie wnikając w szczegóły, chciałbym powiedzieć, że liczba tego sprzętu stale rośnie, co wyraźnie poprawiło w ostatnich latach dostępność i jakość wykonywanych badań czy też terapii chorób nowotworowych, np. w zakresie radioterapii czy raka płuc. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pytanie, jakie nasuwa się po zapoznaniu się ze sprawozdaniem, dotyczy tego, jakie są rzeczywiste efekty działania programu. Oczywiście zawsze można powiedzieć, że są one nie do końca wystarczające albo że można by było coś zrobić lepiej, ale omawiany program swoimi pozytywnymi oddziaływaniami i efektami sam się broni. Przykłady podawali moi przedmówcy. Stale rośnie także liczba ośrodków uczestniczących w programach profilaktyki i badań przesiewowych. Zgodnie z ustawą program ten będzie realizowany co najmniej do końca 2015 r. Jak wynika ze sprawozdania, zgodnie z założeniami realizowania programu w latach następnych, kontynuowane będą wszystkie kierunki działań wymienione w ustawie, z naciskiem jednak na rozwijanie programów profilaktycznych i edukacyjnych, w tym działań prewencyjnych i profilaktycznych, które mają zapobiec zachorowaniom np. na raka piersi, raka szyjki macicy czy raka jelita grubego. Natomiast sukcesywnie, zgodnie zresztą z oczekiwaniami i sugestiami Komisji Zdrowia, jak i środowisk onkologicznych, zmniejszane będą środki finansowe przeznaczone na programy inwestycyjne, bowiem cel tych programów został już w znacznym stopniu osiągnięty. Nowością ma być zwiększenie nakładów na działania profilaktyczne poprzez przygotowanie ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej i położenie większego nacisku na profilaktykę w środowiskach szczególnie wrażliwych poprzez specjalne dojście i specjalnie dopasowaną do potrzeb tej populacji strategię edukacji i promocji zdrowia. Szczególnie dotyczyć to będzie środowisk wykluczonych społecznie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podsumowując, chciałbym stwierdzić, że ˝Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych˝ przyniósł wiele dobrego w zakresie profilaktyki i wczesnego wykrywania chorób nowotworowych i nowoczesnych metod leczenia. Beneficjentów tego programu można liczyć w dziesiątkach czy setkach tysięcy osób. Po zapoznaniu się z realizacją głównych celów i efektami programu klub Platformy Obywatelskiej pozytywnie opiniuje sprawozdanie z realizacji programu w 2013 r. oraz harmonogram zadań zaplanowanych do wykonania w ramach programu w latach 2014-2015. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)