Mówca: Elżbieta Zielińska
Data: 2022-06-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości w sprawie rządowego projektu ustawy o ekonomii społecznej, druk nr 2321. U podstaw projektowanego aktu prawnego leży realizowana przez państwo polityka odpowiedzialnego rozwoju, w którym istotną rolę odgrywa solidarność społeczna i potrzeba aktywizacji i integracji społeczno-zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, czyli przede wszystkim bezrobotnych i niepełnosprawnych. Kierunki rozwoju ekonomii społecznej zostały już wyznaczone w dokumencie o charakterze strategicznym, czyli ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. Ustawa jest zintegrowana z już realizowanym programem rządowym ˝Dostępność+˝. Projekt ustawy kompleksowo reguluje obszar ekonomii społecznej, w szczególności funkcjonowanie przedsiębiorstw społecznych oraz wsparcie dla całego sektora. Zdefiniowane zostały takie pojęcia jak ekonomia społeczna, przedstawiony został szeroki katalog funkcjonujących w niej podmiotów, z jednoczesny podkreśleniem, iż nie jest to katalog zamknięty, ponieważ zawiera w sobie podmioty o bardzo różnych formach prawnych, zarówno non for profit, jak i non profit, jak również te, w przypadku których istotną rolę odgrywa czynnik gospodarczy. Sporo uwagi w ustawie poświęcono reintegracji społecznej i zawodowej, której zadaniem jest pomoc w uzyskaniu i utrzymaniu samodzielności na rynku pracy. Co więcej, w odróżnieniu od przepisów o zatrudnieniu socjalnym pojęcie reintegracji objęło również osoby niepełnosprawne. Niniejszy projekt ustawy wprowadza również istotne zmiany w już obowiązującym prawie, m.in. poszerzono katalog podmiotów, które mogą przystąpić do konsorcjum spółdzielczego, o podmioty ekonomii społecznej takie jak spółdzielnie pracy, stowarzyszenia jednostek samorządu terytorialnego, ale też kluby sportowe będące spółkami, które nie przeznaczają zysku na podział między udziałowców, akcjonariuszy i pracowników, ale na cele statutowe. W ostatnich latach aktywność zawodowa osób niepełnosprawnych rosła, tak samo jak jednocześnie spadało bezrobocie wśród tych osób, co stanowi bardzo pozytywne zjawisko. Należy jednak pamiętać, że aktywność tych osób jest nieco inna niż osób w pełni sprawnych i są one o wiele bardziej zagrożone takimi zjawiskami jak np. epidemie. Stąd istnieje duża potrzeba szczególnego wsparcia tych osób, aby mogły posiadać stabilną formę zatrudnienia. Wśród osób zagrożonych, co warte podkreślenia, znaleźli się również opiekunowie osób niepełnosprawnych, którzy ze względu na sprawowanie opieki mają utrudniony dostęp do rynku pracy. Katalog zagrożonych wykluczeniem obejmuje również pełnoletnie osoby opuszczające rodzinę zastępczą, rodzinne domy dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawcze, ale również osoby, które mają problemy psychiczne, są pozbawione wolności i opuszczają zakłady karne, osoby po 60. roku życia, a także uchodźców czy osoby mające ochronę uzupełniającą. Katalog ten więc wykracza poza obecnie funkcjonujący w ustawie o spółdzielniach socjalnych, co pozwoli na bardziej kompleksową pomoc osobom wykluczonym. W projekcie ustawy przedstawiono sposób nabycia statusu przedsiębiorstwa społecznego, ale również to, w jakiś sposób mają one funkcjonować, czyli realizować funkcję integracyjną, ze wskazaniem na ich solidarnościową strukturę organizacyjną. Przedsiębiorstwa społeczne będą mogły korzystać z różnych form wsparcia, m.in. funduszy europejskich, przede wszystkim Funduszu Solidarnościowego, środków Funduszu Pracy czy środków PFRON. Omawiany projekt bez wątpienia jest potrzebny i wypełnia istniejącą lukę prawną. Pomyślnym skutkiem wprowadzenia tych zmian prawnych będzie nie tylko reintegracja osób wykluczonych, ale również zapewnienie usług społecznych w społecznościach lokalnych, choćby takich jak opieka przedszkolna, żłobkowa czy usługi opiekuńcze. Klub Prawa i Sprawiedliwości pozytywnie ocenia przedstawiony projekt ustawy i zapewnia o wsparciu w dalszym procedowaniu w komisji sejmowej. (Oklaski)