Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2017-01-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1186. Na wstępie należy podkreślić, że procedowana ustawa w sposób znaczący różni się od pierwotnego projektu ustawy, przygotowanego przez rząd w maju 2016 r. Podczas konsultacji społecznych strona rządowa zrezygnowała z wielu kontrowersyjnych przepisów budzących znaczne zaniepokojenie wielu instytucji, ale przede wszystkim zaniepokojenie opinii publicznej, a nade wszystko przedsiębiorców. Przepisy te dotyczyły w szczególności penalizacji samego tylko posiadania majątku pochodzącego z przestępstwa czy też wprowadzenia ograniczeń możliwości orzeczenia przepadku w odniesieniu do osób, które nie popełniły przestępstwa. Należy też odnotować nowe rozwiązania dotyczące zagadnień związanych z zabezpieczeniem przepadku przedsiębiorstwa poprzez ustanowienie zarządu przymusowego. Tutaj już była mowa, że pierwotnie ta procedura nie była poddana kontroli sądowej, obecnie jest, ale również w ramach tej procedury istnieje możliwość dokonania zabezpieczenia na przedsiębiorstwie należącym do podmiotu zbiorowego, co już nie jest taką oczywistością. Również jeżeli chodzi tutaj o zabezpieczenie tego majątku, aktualnie projektowane przepisy nie zawierają norm czasowych, które określałyby, przez jaki okres zarząd przymusowy ma trwać. Niestety obecny projekt ustawy zawiera również wiele rozwiązań, które nie zostały poddane jakimkolwiek konsultacjom społecznym, a dotyczą istotnych zagadnień związanych z prawami i wolnościami obywatelskimi. Nie do zaakceptowania jest umożliwienie kontroli operacyjnej praktycznie wszystkim służbom mundurowym, i to jedynie w celu ujawnienia majątku zagrożonego przepadkiem. Prowadzi to do znacznego rozszerzenia katalogu przestępstw objętych możliwością kontroli operacyjnej, a w konsekwencji - do stosowania praktycznie powszechnej inwigilacji w stosunku do obywateli, a przede wszystkim przedsiębiorców, również tych przedsiębiorców, tych osób, wobec których nie toczy się postępowanie karne. Odesłanie tylko i wyłącznie w tych przepisach do czynów określonych w art. 45 § 2 Kodeksu karnego czy też art. 32 § 2 Kodeksu karnego skarbowego nie stanowi żadnego ograniczenia w stosowaniu kontroli operacyjnej, gdyż właśnie te przepisy umożliwiają przepadek mienia w odniesieniu do osoby trzeciej, tym samym krąg podmiotów potencjalnie podlegających inwigilacji pozostaje wręcz nieograniczony. Tego typu regulacje budzą zasadnicze obawy dotyczące ich zgodności z art. 8 europejskiej konwencji praw człowieka oraz art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a więc naruszenia prawa do prywatności i ochrony życia rodzinnego. Proponowane rozwiązania dotyczą również istotnego rozszerzenia uprawnień służb mundurowych związanych z dostępem do informacji prawnie chronionych, w szczególności zdumiewają wręcz uprawnienia Policji, która będzie miała dostęp do danych chronionych różnymi rodzajami tajemnicy bez jakiejkolwiek kontroli ze strony niezależnego organu, na co trafnie zwraca uwagę w swoich opiniach rzecznik praw obywatelskich. Należy podkreślić, że proponowane zapisy dotyczące możliwości przepadku przedsiębiorstwa naruszają zasadę proporcjonalności, tj. zachowania konstytucyjnych przesłanek ingerencji w prawo własności. Nie do zaakceptowania jest norma art. 45 § 2 powodująca przerzucenie na oskarżonego, ale również na osoby trzecie, ciężaru dowodu, że majątek nabyty w ciągu 5 lat przed skazaniem nie pochodził z przestępstwa. Taka konstrukcja narusza przede wszystkim zasadę domniemania niewinności będącą podstawą funkcjonowania państw demokratycznych. Wiem, że pan minister (Dzwonek) odwoływał się w swoim wystąpieniu, mówił, że tak nie jest...