Mówca: Sprawozdawca Ireneusz Raś
Data: 2015-06-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki oraz Komisji Spraw Wewnętrznych mam zaszczyt zaprezentować sprawozdanie komisji o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3485. Wysoka Izbo! W 2009 r. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął nową ustawę, która miała zapewnić bezpieczeństwo podczas imprez masowych, w szczególności meczów piłki nożnej. Było to powodowane tym, że Polska przygotowywała się do turnieju Euro 2012. Istniało wówczas wiele zagrożeń na stadionach piłkarskich w Polsce, stąd zupełnie nowa ustawa, którą Sejm, jak pamiętam, niemal całkowicie zgodnie przyjął. Ta ustawa po blisko 5 latach funkcjonowania była mniej więcej przez rok analizowana przez Komisję Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki. W związku z wnioskami przede wszystkim Ekstraklasy SA i Polskiego Związku Piłki Nożnej zastanawialiśmy się, jak stworzyć nowelę, która uwzględni doświadczenia, jakie nabyliśmy w czasie tych 5 lat. Z jednej strony na stadionach pojawia się zdecydowanie mniej zagrożeń, i wszyscy to potwierdzają - eksperci, przedstawiciele instytucji, które mają zapewnić bezpieczeństwo, ale z drugiej strony w niektórych miejscach poza stadionami, jak zauważyliśmy, wciąż są patologie, nad czym społeczeństwo polskie boleje. Polacy oceniają to bardzo negatywnie, zwłaszcza że jeśli w związku z odbywającą się imprezą masową w drodze na mecz lub po meczu dochodzi do zakłóceń porządku, to wszyscy ponosimy konsekwencje finansowe takiego zdarzenia. Polska Policja przeznacza całkiem dużo pieniędzy na zabezpieczenie tego typu imprez. Zastanawialiśmy się, w jaki sposób to unormować. Z tego względu w zeszłym roku, w 2014 r. Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki w związku z przysługującym jej prawem inicjatywy ustawodawczej przygotowała projekt, któremu 12 września 2014 r. nadano nr druku 2857. Został on poddany pierwszemu czytaniu, oglądowi na 80. posiedzeniu Sejmu w dniu 26 listopada 2014 r. Po przeprowadzeniu debaty Prezydium Sejmu skierowało ten projekt do połączonych komisji, komisji wnioskującej, czyli Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, oraz do Komisji Spraw Wewnętrznych w celu rozpatrzenia tej propozycji. Komisja po rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniach w dniach 19 marca i 10 czerwca 2015 r. wnosi, aby Sejm raczył uchwalić załączony projekt ustawy. Co w nim pozostało, jakie ważne elementy? Ponieważ Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki oraz Komisja Spraw Wewnętrznych powołały podkomisję, było to szczegółowo omówione na jej posiedzeniach, na których rozpatrywaliśmy propozycje zawarte w pierwotnym przedłożeniu. W nowej propozycji odeszliśmy od definiowania zorganizowanej grupy kibiców w drodze na imprezę masową, mecz piłki nożnej czy wracającej z takiej imprezy. Były tutaj rozliczne kłopoty. Nie znaleźliśmy takiego określenia prawnego, które mogłoby znaleźć się w zamieszczanym na początku projektu słowniczku pojęć, ale to nie znaczy, że nie ma gdzieś odesłania. Wszystkie te kwestie, o których już wcześniej mówiłem, które budziły nasze wątpliwości, a mają związek z tymi zorganizowanymi grupami kibiców, których uczestnicy zakłócają porządek i łamią prawo poza obiektem sportowym, poza tym miejscem, tą areną, gdzie odbywa się impreza masowa, zostały w jakiś sposób na nowo opisane w art. 3, który mówi o zmianach w Kodeksie karnym. Po uzgodnieniach pozostał § 1, w którym mówimy, że sąd może orzec zakaz wstępu na imprezę masową, czyli mecz piłki nożnej, jeśli przestępstwo zostało popełnione w związku z taką imprezą lub w razie skazania za występek o charakterze chuligańskim, a udział sprawcy w imprezach masowych zagraża dobrom chronionym prawem. Sąd orzeka zakaz wstępu na imprezę masową w przypadkach wskazanych w ustawie. Myślimy, że będzie to lepiej działało profilaktycznie na tych kibiców, którzy uważali do tej pory, że poza stadionem można więcej niż na stadionie. Na stadionie był odpowiedni respekt, strach, nieraz nawet kojarzy nam się to z desperackimi próbami zakrywania twarzy, z dokonywaniem pewnych wykroczeń, nie przestępstw, tylko wykroczeń, w taki sposób, aby zakryć się flagą, żeby nie być zidentyfikowanym. W tym wypadku mówimy, że za pewne czyny chuligańskie, ale też za łamanie prawa w drodze na imprezę masową i z powrotem sąd również może orzec zakaz stadionowy. Mamy nadzieję, że zadziała to profilaktycznie i nie będzie tak bulwersować opinii publicznej. Kolejna kwestia dotycząca tej nowelizacji. Staraliśmy się pewne rzeczy usystematyzować. W art. 6 ust. 7 ustawy nie znosimy obowiązku organizatora w zakresie udostępniania regulaminu obiektu, natomiast przenosimy właściwość w sprawie jego opracowania na właściciela, posiadacza, użytkownika lub zarządzającego obiektem lub terenem. Organizator tylko wynajmuje, a regulamin powinien określić zarządzający, dlatego to zmieniamy. Kolejna zmiana. Do tej pory materiały z monitoringu w myśl przepisów prawa, zgodnie z art. 11 ust. 3, organizator musiał przechowywać przez 60 dni. Wspólnie z Policją uznaliśmy, że jeśli nie zostało stwierdzone żadne przestępstwo, jest to nadmierny koszt obciążający organizatora i że ten termin przechowywania zabezpieczonego materiału dla odpowiednich służb wystarczy określić na 30 dni, że to jest wystarczające. Oczywiście jeżeli do zdarzenia dojdzie, jeżeli odpowiednie instytucje ścigające zwrócą się do organizatora, to oczywiście materiał zostanie zabezpieczony. Inny ważny element nowelizacji to nowy art. 11a, który wprowadza do ustawy podstawy prawne funkcjonowania zespół interdyscyplinarnych do spraw bezpieczeństwa imprez masowych. Wprowadzamy tu obligatoryjność. Dzisiaj, i to jest nasze doświadczenie z blisko 2 lat, funkcjonuje to w praktyce nieobligatoryjnej. Na wniosek ministra spraw wewnętrznych wojewodowie zajmują się gromadzeniem i wymianą informacji poprzez zespoły interdyscyplinarne, które składają się z przedstawicieli organizatorów imprez masowych, wszystkich służb i tych, którzy wydają decyzje dotyczące kategorii imprezy i zgodę na imprezę masową. Uważamy, że to dobre doświadczenie, zresztą nie jest ono w Polsce wyjątkowe. Niedawno koledzy z Italii stwierdzili, że wprowadzili dokładnie podobne zapisy w swojej ustawie. A więc ta obligatoryjność według nas spowoduje, że ten dialog będzie lepszy i w bardziej elastyczny sposób będziemy się dopasowywać do zagrożeń, które występują podczas dużych imprez masowych. Zmieniamy również to, co zapisaliśmy w 2009 r., czyli że wszystkie mecze piłki nożnej, niezależnie od rozgrywek ligowych, po 2014 r. muszą mieć bardzo wysoki standard zabezpieczeń, m.in. monitoring na bramie i na stadionie. Wszystkie te twarde przepisy musiały stosować wszystkie kluby organizujące imprezy masowe, ale nie takie, na których jest mniej widzów niż zapisano w kategorii imprezy masowej. Chodziło o to, aby to było na tym stadionie. W zasadzie w praktyce nie jesteśmy w stanie powiedzieć, że dziś jest to możliwe do spełnienia. Po analizach i konsultacjach z organizatorami lig uznaliśmy, że na tym etapie wystarczające będzie, aby to były trzy najwyższe klasy rozgrywkowe. I tak obniżamy tutaj, można powiedzieć, pewien próg, bo będzie tu chodziło o Ekstraklasę, o I i o II ligę. Dzisiaj w II lidze pewnie nie wszystkie kluby się dostosowały do tych wymogów, więc to dla nich będzie oblig. Myślę, że to porozumienie - żeby na tym na razie zakończyć - będzie dobre i dla służb, które mają zapewnić bezpieczeństwo, i dla organizacji sportu, w tym wypadku piłki nożnej. Jeśli chodzi o zakaz klubowy, to w zmianie 6. ustaliliśmy, również po konsultacjach, że w przypadku zakazu klubowego nie będzie możliwości odwołania się do organizatora rozgrywek ligowych, tylko będzie służyło odwołanie w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy przez klub, który wydał ten zakaz klubowy. Największą zmianą, ale też taką, po której spodziewamy się, że dzięki niej będzie najwięcej zysku dla organizatorów meczów piłki nożnej, jest odejście od kart kibica. To jest made in Poland w sytuacji zupełnie złej. Dzisiaj, kiedy mówimy, że na stadionach jest zdecydowanie lepiej, proponujemy, aby szerzej uchylić bramy stadionów piłkarskich, na których modernizację, budowę i państwo, i samorządy przekazały w ostatnim czasie duże pieniądze, aby zapełniały się one przyjaznymi kibicami, aby znieść obowiązek wyrabiania sobie wcześniej kart kibica, aby bilet można było zakupić poprzez podanie danych identyfikacji PESEL. (Oklaski) Taka karta byłaby ważna z dokumentem ze zdjęciem, czyli można byłoby zidentyfikować daną osobę na bramie. Widzę, że panowie posłowie, którzy przez wiele miesięcy nad tym pracowali, są już znudzeni, ale pozwolicie, że jednak ci, którzy... (Poseł Jakub Rutnicki: Nie, to jest ważny zapis.) A zatem, Wysoka Izbo, do rzeczy. Pan prezes Kosecki w swoim wystąpieniu pewnie pochwali również fakt, iż zmieniliśmy też pewne kwestie porządkowe. Wzorem lig piłkarskich proponujemy, aby w wyznaczonych sektorach stadionu była możliwość udostępniania wyłącznie miejsc stojących na zawodach sportowych, które nie odbywają się w ramach rozgrywek FIFA lub UEFA, oczywiście po spełnieniu warunków technicznych zgodnych z Prawem budowlanym i przy odpowiednich zgodach. To jest doświadczenie, które przenosimy z Bundesligi, wyjątkowe, ale to jest, jak to kolokwialnie mówimy, marchewka dla kibiców, którzy chcą w ten sposób oglądać mecze, oczywiście pod warunkiem, że zachowywaliby się bardzo praworządnie na stadionie. Wprowadzamy również dla organizatorów pewne zapisy, które będą w praktyce uwzględniać pewną specyfikę przy organizowaniu imprez masowych, meczów piłki nożnej. Na przykład w wyjątkowych, uzasadnionych przypadkach skracamy termin składania wniosku o zgodę do 14 dni przed planowaną imprezą. Często w przypadku imprez masowych, europejskich rozgrywek nie jest wcześniej znany kalendarz, tak żeby można było to robić na 30 dni przed imprezą. W związku z tym dopisujemy to - jeszcze raz mówię - w wyjątkowych okolicznościach. Wprowadzamy też takie zapisy, żeby nie dochodziło do paradoksów, że impreza masowa podwyższonego ryzyka jest w jakiś sposób uzgodniona, w międzyczasie, między wydaniem opinii a meczem, Ekstraklasa lub wojewoda zamyka trybuny po zajściach i potem jest oblig zabezpieczenia przez służby porządkowe pustego stadionu. Można powiedzieć, tak jak niektórzy posłowie mówili, że to darmowy bilet dla służb porządkowych. Nie będziemy nakładać tego obowiązku na organizatorów. Inne kwestie nie mają jakiegoś zasadniczego charakteru. Uważamy, że te przepisy w skuteczniejszy sposób zapełnią polskie stadiony, tak bezpieczne, najnowocześniejsze w Europie. Tych stadionów, powiedzmy sobie szczerze, mamy dzisiaj ponad 20 i są one różnej wielkości. Chcę powiedzieć, że ta ustawa nie jest represyjna. Ona jest stworzona dla kibiców. Tak uważamy w komisji i cieszymy się, że minister właściwy do spraw kultury fizycznej, minister sportu zawnioskował, aby stworzyć mu możliwość dofinansowania programów edukacyjnych, informacyjnych i szkoleniowych na rzecz poprawy stanu bezpieczeństwa masowych imprez sportowych, zwalczania negatywnych zjawisk na stadionie. Taką delegację minister otrzymał. Ma możliwość finansowania pewnych programów. Jest to zapisane w art. 12a. Jeśli będą jakieś pytania, to oczywiście na zakończenie odpowiem. O mniejszych kwestiach, które były zmieniane, ale nie są zasadnicze, nie chcę teraz mówić. Jeżeli będą pytania, odpowiem na nie. Dziękuję bardzo, panie marszałku. (Oklaski)