Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2026-02-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, przedstawiony w druku nr 2178, choć techniczny, jest w istocie bardzo ważny. W konkretny, namacalny sposób poprawia jakość podręczników i realnie odciąża budżety polskich rodzin oraz samorządów prowadzących szkoły podstawowe. Pozwólcie państwo, że wskażę najważniejsze powody, dla których nasz klub popiera te rozwiązania. Po pierwsze, jest to realna poprawa jakości podręczników szkolnych. Przez 20 lat stawki opłat za dopuszczenie podręcznika do użytku szkolnego pozostawały zamrożone na poziomie 0,8-6 tys. zł. Najczęściej było to ok. 4,5 tys. zł. Z tych pieniędzy płacono za trzy opinie rzeczoznawców - po ok. 1,6 tys. zł brutto każda. W 2026 r. to kwota całkowicie oderwana od rzeczywistości. Rzeczoznawca, często wybitny specjalista, ma za te pieniądze przeanalizować liczący kilkaset stron podręcznik pod kątem merytorycznym, dydaktycznym i językowym. To po prostu nie jest możliwe na godnym poziomie. W projekcie podnosi się widełki do 2,8-14 tys. zł, a w praktyce przy podręcznikach papierowych najczęściej będzie płacone ok. 10-11 tys. zł. Jednocześnie zwiększamy liczbę wymaganych opinii: do czterech przy podręcznikach papierowych i do pięciu przy wersjach elektronicznych. W tej zmianie widzimy inwestycję w jakość kształcenia naszych dzieci. Wyższe godne wynagrodzenie, lepsze, rzetelniejsze opinie, wyższa jakość podręczników trafiających do dzieci - uważamy, że to jeden z najtańszych i najskuteczniejszych sposobów podnoszenia poziomu nauczania. Po drugie, realne wsparcie finansowe dla rodzin i samorządów. Inflacja w latach 2015-2026 wyniosła w sposób skumulowany kilkadziesiąt procent. Ceny papieru, druku, projektowania, praw autorskich - wszystko dramatycznie podrożało. Obecne limity dotacji celowej są już od dawna niewystarczające. Projekt podnosi maksymalne kwoty dotacji o 20% już od roku szkolnego 2026/2027 i określa nowe limity aż do 2035 r. Po zmianie rozporządzenia będziemy mieli: klasy I-III - 119 zł na podręczniki, klasy IV - 222 zł, klasy V-VI - 286 zł, klasy VII-VIII - 396 zł. To konkretne pieniądze na każdego ucznia. W skali kraju oznacza to setki milionów złotych dodatkowego wsparcia na podręczniki i materiały, dokładnie tam, gdzie rodziny i samorządy najbardziej tego potrzebują. Po trzecie, rozsądne tempo wdrażania. Najważniejsza część dotycząca dotacji wchodzi w życie szybko, już dzień po ogłoszeniu ustawy, dzięki czemu Rada Ministrów będzie mogła wydać nowe rozporządzenie do końca marca 2026 r., a wyższe kwoty będą dostępne od 1 kwietnia, czyli na czas składania wniosków o dotację na rok szkolny 2026/2027. Z kolei podwyżka opłat dla wydawców wchodzi dopiero od 1 czerwca 2026 r. Dajemy więc rynkowi pełne vacatio legis na przygotowanie się do nowych stawek i wymagań dotyczących liczby opinii. Te rozwiązania są wyważone i odpowiedzialne. Szanowni Państwo! Ten projekt nie rozwiązuje wszystkich problemów polskiej oświaty, ale jest konkretnym, mierzalnym krokiem w dobrą stronę: lepsze podręczniki oraz większe realne pieniądze na ich zakup. Dlatego w imieniu naszego klubu wnoszę o pozytywne zaopiniowanie tego projektu. Szanowni państwo, przy sprawach technicznych, typowo technicznych uporządkowań, co wydaje się dość proste, niestety robi się z tego politykę, co w tym miejscu i przy tym projekcie uchwały nie powinno mieć miejsca. (Poseł Sławomir Skwarek: Ustawy.) Dziękuję za uwagę. (Oklaski)