Mówca: Elżbieta Apolonia Pierzchała
Data: 2013-06-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Platforma Obywatelska RP mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych, druk nr 1421. Ustawowe wprowadzenie z końcem 2012 r. terminu zakończenia przyjmowania wniosków o kredyt preferencyjny w programie ˝Rodzina na swoim˝ rozpoczęło wygaszanie programu wsparcia budownictwa własnościowego. Projektowana regulacja stanowi kontynuację udzielania pomocy państwa młodym obywatelom naszego kraju mającej na celu uzyskanie przez nich mieszkania na własność. Celem proponowanych rozwiązań jest zwiększenie dostępności lokali mieszkalnych na rynku pierwotnym dla osób młodych nabywających pierwsze mieszkanie, niedysponujących zdolnością kredytową do obsługi zobowiązania, które bez wsparcia finansowego byłoby wyższe. Bardzo ważne jest w tym projekcie złagodzenie początkowej bariery uniemożliwiającej zaciągnięcie kredytu mieszkaniowego, czyli wymogów dotyczących wysokości wkładu własnego. Pokrycie ze środków publicznych części wkładu własnego zmniejszy wysokość wymaganego kredytu, co przełoży się na niższą wysokość spłacanych rat i objęcie zdolnością kredytową większej liczby potencjalnych kredytobiorców. Zaplanowane wsparcie w postaci dofinansowania wkładu własnego będzie udzielane na podstawie wniosków składanych do końca 2018 r. Wnioski o dodatkowe wsparcie w formie spłaty części kredytu będzie można składać w okresie 5 lat od dnia zawarcia umowy ustanowienia lub przeniesienia własności lokalu mieszkalnego, którego zakup był warunkiem uzyskania dofinansowania wkładu własnego. Pomoc w nabyciu własnego mieszkania kierowana jest do małżeństw, osób samotnie wychowujących dzieci i osób samotnych, tzw. singli. Podlega ona pewnym ograniczeniom, takim jak wiek wnioskodawców. Wnioskodawca można składać wniosek do końca roku, w którym kończy 35 lat. Warunkiem jest również to, że ma to być dla wnioskodawcy pierwsze mieszkanie. Lokal musi być również po raz pierwszy zasiedlony przez nabywcę. Wielkość powierzchni użytkowej lokalu nie może przekroczyć 75 m 2 , z tym że dofinansowaniem objęty będzie metraż maksymalnie 50 m 2 . Finansowego wsparcia będzie udzielał Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Funduszu Dopłat. Określone w projekcie ustawy formy wsparcia mają charakter bezzwrotnej pomocy z budżetu państwa. Cena 1 m 2 mieszkania jest równa średniej arytmetycznej dwóch ostatnio ogłoszonych wskaźników dla miast będących siedzibą wojewody lub sejmiku województwa, dla gmin sąsiadujących z tymi miastami oraz dla pozostałych gmin w województwie. Zaproponowany w ustawie mechanizm, czyli dofinansowanie wkładu własnego przy zaciągnięciu kredytu mieszkaniowego, wpływa na zmniejszanie wymagań dotyczących minimalnych dochodów uwzględnionych przez banki komercyjne w analizie zdolności kredytowej. Zdolność kredytowa osoby bezdzietnej poprawia się w wyniku obniżenia raty spłaty kredytu o 10%. Zdolność kredytowa osoby z dzieckiem może poprawić się o 15%. Dodatkowe wsparcie otrzymują osoby lub małżeństwa, którym w ciągu 5 lat od dnia nabycia mieszkania finansowego w ramach ustawy urodzi się trzecie lub kolejne dziecko lub które przysposobią dziecko będące trzecim lub kolejnym dzieckiem w rodzinie. W ich przypadku ostateczna miesięczna rata spłaty kredytu obniży się aż o 20% w stosunku do kredytu nieobjętego wsparciem finansowym. W przypadku gdy docelowy nabywca nie posiada zdolności kredytowej na poziomie umożliwiającym mu zakup mieszkania, może w ramach programu wynająć mieszkanie od osoby, która wybudowała je w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a następnie nabyć ten lokal, korzystając ze wsparcia ze strony państwa, w momencie gdy sytuacja materialna nabywcy umożliwi mu przeprowadzenie takiej transakcji. Zaproponowana formuła wsparcia promuje model rodziny 2 + 3. W sumie w zaproponowanym i przeanalizowanym w projekcie ustawy 5-letnim okresie z dofinansowania może skorzystać nawet 115 tys. beneficjentów. Proponowane instrumenty wsparcia realizują nie tylko cele polityki mieszkaniowej, ale również polityki prorodzinnej, co może być przyczyną powstrzymania negatywnych tendencji demograficznych. Priorytety polityki państwa to przede wszystkim inwestycje, praca i rodzina. Wśród działań zmierzających do poprawy sytuacji polskich rodzin i wzrostu dzietności są nie tylko wydłużenie okresu urlopu macierzyńskiego oraz ułatwienia w dostępie do żłobków i przeszkoli, ale przede wszystkim umożliwienie ludziom zakupu własnego upragnionego mieszkania. Projektowane rozwiązania to również siła napędowa rozwoju branży budowlanej, a co za tym idzie, gospodarki. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Klub Platforma Obywatelska RP pozytywnie opiniuje projekt ustawy zawarty w druku nr 1421. Dziękuję.