Mówca: Adam Cyrański
Data: 2016-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Projekt ustawy o zmianie ustawy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Regulacja rynku materiałów wybuchowych do użytku cywilnego ma wybitnie specjalistyczny charakter. Ma ona na celu poddanie tego rynku kontroli ze strony organów państwowych i określenie sankcji karnych i administracyjnych za naruszenie tych przepisów. Celem regulacji jest określenie procedur mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa na etapie projektowania, wytwarzania, używania i przewozu materiałów wybuchowych. Nowelizacja wdraża przepisy trzech dyrektyw Unii Europejskiej z lat 2013-2014. Na wstępie należy przywołać podstawowe założenia regulacji rynku materiałów wybuchowych do użytku cywilnego, w tym materiałów pirotechnicznych i amunicji. Wyroby pirotechniczne i amunicja są materiałami wybuchowymi. Po pierwsze, podmiot gospodarczy musi uzyskać pozwolenie na wytwarzanie materiałów wybuchowych oraz ich składowanie, przemieszczanie i używanie, co reguluje ustawa koncesyjna, czyli ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi: bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym. Działalność bez pozwolenia i koncesji stanowi przestępstwo. Po drugie, projektowanie i wytwarzanie materiałów wybuchowych musi spełniać określone w przepisach wymogi bezpieczeństwa. Od producenta wymaga się uzyskania certyfikatu badania typu UE, wydawanego przez upoważnioną do tego jednostkę notyfikowaną, która bada zarówno dokumentację techniczną produktu, jak i próbkę produktu. Producent po uzyskaniu certyfikatu sporządza oświadczenie o nazwie ˝deklaracja zgodności UE˝, co uprawnia go do umieszczenia na materiale oznakowania CE. Producent przy produkcji seryjnej ma uzyskiwać produkty identyczne z próbką, która uzyskała certyfikat. Producent też ma obowiązek dołączenia do produktu instrukcji obsługi i informacji. Naruszenie wymogów bezpieczeństwa ma podlegać administracyjnej karze pieniężnej. Po trzecie, przewóz materiałów wybuchowych przez granicę państwa wymaga zezwolenia, a jego brak zagrożony jest sankcją karną i po czwarte, przechowywanie, posiadanie lub używanie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego podlega kontroli organów państwa, a utrudnianie lub uniemożliwianie kontroli zagrożone zostaje karą grzywny. Są jednak także mankamenty wskazane w uzasadnieniu projektu rządowego. Proponowane zmiany pociągają za sobą wzrost następujących obciążeń administracyjnych. Przede wszystkim mówi się o oznaczeniu wyrobów pirotechnicznych numerami rejestracyjnymi i prowadzeniu rejestru nadanych numerów rejestracyjnych. Rząd wyjaśnia, że wzrost wskazanych obciążeń administracyjnych nie pociągnie za sobą dodatkowych kosztów, gdyż zmiany mają tylko potwierdzić istniejącą już w tym względzie praktykę. Kolejno wskazuje się badanie i ewidencjonowanie skarg dotyczących wyrobów pirotechnicznych stwarzających zagrożenie. Rząd wyjaśnia, że badanie skarg stanowi czynność, którą podmioty działające na rynku i tak wykonują od dawna, więc nie pojawią się dodatkowe koszty. Następnie mowa o objęciu rynku materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego nadzorem ze strony właściwych organów kontrolnych. W konsekwencji po stronie przedsiębiorców wystąpi konieczność przygotowywania różnego rodzaju dokumentów związanych z kontrolą, realizacją wniosków pokontrolnych i innymi obowiązkami informacyjnymi. W tym miejscu mogę wskazać na potrzebę doprecyzowania brzmienia projektowego art. 15 ust. 2c ustawy, według którego pozwolenie na nabywanie, przechowywanie lub używanie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego jest niezbywalne i nie przechodzi na następcę prawnego. Zachodzi potrzeba ustalenia, czy postanowienie to odnosi się do przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w spółkę z o.o. dokonywanego na podstawie Kodeksu spółek handlowych. Potencjalne efekty wdrożenia w życie dyrektyw Unii Europejskiej będą miały charakter śladowy i niemierzalny. Jak oczekuje rząd, działania zmierzające do wzmocnienia bezpieczeństwa użytkowania materiałów wybuchowych powinny przyczynić się do spadku liczby wypadków związanych z ich używaniem. Jednak rząd nie podał konkretnych danych. Zdaniem rządu wejście w życie projektowanej ustawy nie pociągnie za sobą konieczności ponoszenia dodatkowych wydatków przez organy państwowe, natomiast przyczyni się do niewielkiego zwiększenia dochodów gmin z tytułu dodatkowych wpływów z opłaty skarbowej w związku z koniecznością wydawania decyzji. Mając na uwadze powyższe, należy zaopiniować pozytywnie projekt ustawy, który w istocie został przygotowany jeszcze przez poprzedni rząd. Dziękuję. (Oklaski)