Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2019-10-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałbym w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska przedstawić stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji Śledczej do zbadania prawidłowości i legalności działań organów i instytucji publicznych wobec podmiotów wchodzących w skład Grupy Amber Gold. Komisja została powołana w lipcu 2016 r. Jej prace formalnie trwają do dzisiaj, po wyborach Sejmu starej kadencji. Co jest znamienne, ponad 3 lata nie powiem ˝funkcjonowania˝, tylko ˝trwania˝ komisji niestety, z przykrością trzeba to powiedzieć, nie doprowadziły do niczego przełomowego. Komisja powołana jako narzędzie do zwalczania znienawidzonych przeciwników politycznych okazała się takim, jak to zostało wprowadzone do żargonu debaty publicznej przez przedstawicieli PIS-u, kapiszonem, że nawet nie chciano przyjąć sprawozdania z działalności komisji przed wyborami parlamentarnymi. Przesłuchania wielu byłych ministrów poprzedniego rządu transmitowane przez TVP Info z paskami grozy na czele nie odpowiedziały na żadne z pytań, które zadawali sobie Polacy siedzący wówczas przed telewizorami. A jakie to pytania? Pierwsze: Kto stał i czy stał ktoś za panem Marcinem P. i Katarzyną P.? Czy był mocodawca i kto nim był? Wreszcie gdzie zniknęły pieniądze? Na te i wiele innych pytań niestety komisja nie poznała odpowiedzi. Nikogo nie trzeba przekonywać, że piramida finansowa, za którą formalnie odpowiadał pan Marcin P., nie była jego pomysłem. Dziwne, niejasne powiązania finansowe ze środowiskiem SKOK-ów oraz pochodzenie środków na uruchomienie przestępczego biznesu zostały niewyjaśnione. Co z powiązaniem z firmą SKOK Media czy Exelo? Co z panem Mariusem, tajemniczą postacią ze środka firmy Amber Gold? Otóż niewiele. Komisja powołana do celów politycznych z założenia nie mogła odpowiedzieć na te wszystkie pytania Polaków, gdyż służyła jako narzędzie nękania polityków, którzy nie mieli legitymacji PiS. Co z osobami, które nie zostały przesłuchane przez komisję, gdyż większość członków komisji nie chciała poznać szerszego kontekstu i w szerszym wymiarze zbliżyć się do całej prawdy odnośnie do okoliczności sprawy Amber Gold? Dziś jest symboliczny dzień, w którym sąd zakończył odczytywanie wyroku wobec rzekomych pomysłodawców piramidy finansowej, w której Polacy stracili wiele milionów złotych. Sprawa Amber Gold nie powinna mieć miejsca, z tym chyba większość polskich parlamentarzystów i opinii publicznej się zgodzi, państwo powinno egzekwować od odpowiednich służb należyte działania, z tym też się zgodzimy, za które należy brać odpowiedzialność. Muszę zwrócić uwagę, że obecnie na stronach Komisji Nadzoru Finansowego znajduje się lista 31 podmiotów publicznych objętych ostrzeżeniem KNF. To jak działa obecnie państwo? Co robią odpowiednie służby, żeby zweryfikować te wszystkie podmioty? Polacy nie śledzą codziennie tego, które firmy są uczciwe i czy można w nie zainwestować swoje pieniądze. Wracając do sprawy Amber Gold, chcę powiedzieć, że działalność piramidy finansowej to przede wszystkim realne straty dla jej deponentów, dla osób, które nie odzyskały pieniędzy powierzonych tej firmie. To strata, rozpacz, nawet życiowy dramat dla ponad 12 tys. osób, ich bliskich oraz rodzin. To także utrata przez kilka tysięcy osób pieniędzy za bilety lotnicze na połączenia, które nigdy nie zostały zrealizowane przez linie lotnicze OLT Express. Ostatecznie to także straty dla kontrahentów podmiotów z grupy Amber Gold, wśród których są także państwowe firmy takie jak Porty Lotnicze. Działalność Amber Gold od samego zarania była zaprojektowaną działalnością przestępczą, wykorzystującą mechanizm piramidy finansowej. Perfidną cechą wszystkich piramid finansowych jest to, że uczestnicy świadomie lub nieświadomie grają przeciwko sobie, bowiem jedni deponenci zdążą na czas wycofać zainwestowane środki wraz z ponadprzeciętnymi zyskami kosztem innych deponentów, którzy wpłacili do piramidy środki na zbyt późnym etapie jej życia, aby móc - nawet tracąc obiecane zyski - wycofać swój wkład. I tu rodzi się kolejne pytanie, czy osoby, które zainwestowały na początkowym etapie działalności Amber Gold, wiedziały, że to jest piramida finansowa, i czy ową wiedzę wykorzystały. A może grupa początkowych klientów Amber Gold służyła do prania brudnych pieniędzy? To kolejny wątek, na który komisja nie udzieliła odpowiedzi wszystkim zainteresowanym. W przypadku spółki pod firmą Amber Gold blisko 15 tys. osób wpłaciło do tej spółki łącznie 850 mln zł, z czego z zyskiem blisko 3 tys. osób udało się wycofać ponad 290 mln zł, zaś 12 187 osób straciło łącznie 584 mln zł. Jaką lekcję powinny wyciągnąć instytucje państwowe z takiej bolesnej porażki jak Amber Gold? Na to chciałbym w szczególności zwrócić uwagę, bo wydaje mi się, że jeśli możemy cokolwiek pozytywnego wyciągnąć ze sprawy Amber Gold, z działania Komisji Śledczej, to wnioski na przyszłość, w interesie i w celu ochrony Polaków. Po pierwsze, jasne prawo w zakresie przestępczości gospodarczej, które definiowałoby schemat piramidy finansowej. Tego nam dzisiaj, tak jak i wtedy, brakuje. Po drugie, ekonomiczna edukacja społeczeństwa oraz kampanie informacyjne sprowadzające się do uświadomienia konsumentom istnienia ryzyka każdej inwestycji, nawet takiej jak inwestowanie w obligacje rządowe. Więcej rzetelnych kampanii edukacyjnych, mniej kampanii pogardy. Po trzecie, szkolenia w zakresie przestępczości finansowej dla przedstawicieli organów ścigania. Działający w imieniu państwa prokuratorzy muszą być w stanie samodzielnie oddzielić ryzykowną czy nawet ryzykancką działalność gospodarczą prowadzoną z poszanowaniem przepisów prawa i w jego granicach od działalności przestępczej. Po czwarte, bardzo pomocne byłoby wprowadzenie jakiejkolwiek sankcji wobec organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze w przypadku niezastosowania się przez organ prowadzący postępowanie przygotowawcze do wytycznych sądu uchylającego zaskarżone postanowienie. W przypadku Amber Gold gdańskie sądy dwukrotnie uchylały postanowienie prokuratury, gdyż prowadzący postępowanie prokurator referent po prostu nie wykonywał żadnych zaleceń sądu ani nie realizował wniosków zawiadamiającego, czyli Komisji Nadzoru Finansowego. Doszliśmy do ważnego momentu - kwestii odpowiedzialności prokuratury. Chcę zwrócić uwagę na dziwne awanse, które nastąpiły po upolitycznieniu prokuratury i podporządkowaniu jej prokuratorowi generalnemu, który dowolnie przenosił prokuratorów, niektórych awansował, a niektórych degradował na podstawie niejasnych, znanych tylko sobie kryteriów. Wysoki Sejmie! Działalność Komisji Śledczej do zbadania prawidłowości i legalności działań organów i instytucji publicznych wobec podmiotów wchodzących w skład grupy Amber Gold oceniamy jednoznacznie negatywnie. Jej prace nacechowane przekazem partyjnym w niczym nie pomogły państwu polskiemu, może oprócz wskazania, że działalność Ministerstwa Gospodarki okazała się wzorowa i godna naśladowania. A przypomnę, że ówczesnym ministrem gospodarki był Waldemar Pawlak. Rodzi się przy tej okazji pytanie, czy w przyszłości mają sens komisje śledcze, które w większości przypadków okazywały się wielomiesięcznym teatrem politycznym, z którego niewiele dla zainteresowanych obywateli wynikało. Czy nie lepiej zastanowić się nad pomysłem Polskiego Stronnictwa Ludowego, pomysłem, który ma już swój czas, żeby to właśnie komisję odpowiedzialną za służby specjalne doposażyć w odpowiednie uprawnienia, które pomagałyby w takich sprawach reagować, (Dzwonek) takie sprawy wyjaśniać, bez kamer, bez dziennikarzy, ale tak, aby dociekać istoty prawdy? Dziękuję bardzo.