Mówca: Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data: 2012-01-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię o rządowym projekcie ustawy o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Projekt jest zawarty w druku sejmowym nr 120. Projektowana ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji transpozycji postanowień dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. (Gwar na sali) Ale jakby pan przewodniczący Palikot... Pani marszałek, jakby pan przewodniczący Palikot... Dziękuję bardzo, panie przewodniczący. Bardzo dziękuję. Projekt ustawy określa standardy dotyczące kar oraz środki, które mają być stosowane wobec pracodawców powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienia dyrektywy wychodzą zatem naprzeciw problemom związanym z nielegalną migracją, a co za tym idzie, nielegalnym zatrudnieniem. Celem ustawy jest ograniczenie skali zjawiska tzw. szarej strefy w gospodarce. Postanowienia dyrektywy mają zagwarantować racjonalizację i zwiększenie skuteczności kontroli legalności zatrudnienia między innymi poprzez wprowadzenie w krajach członkowskich Unii Europejskiej zbliżonych kar dla pracodawców zatrudniających nielegalnie obywateli państw trzecich. Należy podkreślić, że wdrażana dyrektywą ustawa doprecyzowuje pewne zagadnienia związane z nielegalnym zatrudnieniem. I tak na przykład art. 1 ust. 2 projektowanej ustawy określa, że ma ona zastosowanie do cudzoziemców niebędących obywatelami Unii i niebędących osobami korzystającymi ze wspólnotowego prawa do swobodnego przemieszczania się. Kluczowe postanowienia i zmiany, które implementuje dyrektywa, polegają między innymi na sprecyzowaniu zakresu obowiązków pracodawców chcących powierzyć pracę cudzoziemcowi. Ustawa nakłada na te podmioty wymóg sprawdzania statusu pobytowego zatrudnionych cudzoziemców oraz przechowywania kopii ważnego zezwolenia przez cały okres zatrudnienia. Pracodawca ma obowiązek powiadomić odpowiednie organy o rozpoczęciu zatrudnienia cudzoziemców, między innymi przekazać dane do ZUS. W projekcie wyszczególnione zostały również podstawy do karania podmiotów zbiorowych za uchybienia związane z nielegalnym zatrudnieniem cudzoziemców. Wprowadzono odpowiedzialność finansową dla wykonawcy za naruszenie zakazu nielegalnego zatrudnienia lub obowiązków pracodawcy przez podwykonawcę. Ustawa wprowadza także istotne zmiany do Kodeksu karnego. Zapisy projektu ustawy ułatwiają obywatelom państw trzecich dochodzenie roszczeń przeciwko pracodawcom. Regulacje dyrektywy rozszerzają zakres przestępstw ściganych przez Straż Graniczną w związku z wprowadzeniem nowego typu przestępstwa w postaci zatrudnienia osoby przebywającej na terytorium Rzeczypospolitej wbrew przepisom. Wszyscy zdajemy sobie sprawę, że oszacowanie skali zjawiska, jakim jest nielegalne zatrudnienie, stanowi nie lada wyzwanie dla specjalistów. Z raportów wynika, że udział imigrantów w polskim rynku pracy w porównaniu do innych państw Unii Europejskiej jest niski, jednakże liczba cudzoziemców zatrudnionych w ostatnich latach w Polsce stale rośnie. Przyczyną dynamicznego wzrostu liczby wydawanych zezwoleń na pracę może być liberalizacja polskich przepisów odnośnie do zatrudniania cudzoziemców. W związku z zaobserwowaną w ostatnich latach zmianą tendencji w zakresie napływu imigrantów do Polski w przyszłości można spodziewać się wzrostu liczby imigrantów zarobkowych. Implementacja przedmiotowej dyrektywy jest także odpowiedzią na prognozowane skutki zwiększonego popytu na pracę cudzoziemców oraz próbą uniknięcia wzrostu skali problemu, jakim jest nielegalna imigracja w celach zarobkowych. Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej zdaje sobie sprawę, że pomimo wprowadzonych finansowych sankcji transpozycja dyrektywy 2009/52 nie rozwiąże całkowicie problemu nielegalnego zatrudnienia, ale można się spodziewać, że przepisy nowej ustawy skutecznie wpłyną na poprawę sytuacji na polskim rynku pracy. Kluczowe znaczenie ma w tym zakresie współpraca takich instytucji, jak Straż Graniczna, Państwowa Inspekcja Pracy i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego zagwarantowanie efektywnego dostępu Państwowej Inspekcji Pracy i Straży Granicznej do jednostkowych danych ZUS jest szczególnie istotne. (Dzwonek) Ma to posłużyć wykrywaniu... Jeszcze sekundkę, pani marszałek. Dziękuję. ...fałszywych dokumentów oraz planowaniu odpowiednich praktyk kontrolnych w zakresie zatrudnienia obywateli państw trzecich. Projektowana ustawa powierza także wspólnie ministrom właściwym do spraw pracy i spraw wewnętrznych zadania mające na celu między innymi przygotowanie informacji dla Komisji Europejskiej o liczbie przeprowadzonych kontroli oraz sprawozdania z realizacji postanowień dyrektywy. Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platformy Obywatelskiej popiera inicjatywę regulacji skutków powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wnosi o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję.