Mówca: Administracji i Cyfryzacji Andrzej Halicki
Data: 2015-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Szanowne Panie Posłanki! Szanowni Panowie Posłowie! Dziękuję bardzo za debatę, bo pojawiło się bardzo wiele pytań, bardzo wiele wątków, parę idei, na to natychmiast odpowiem. Rzeczywiście główna dyskusja skoncentrowała się na Regionalnym Systemie Ostrzegania, bo jest on nowym źródłem informacji, sposobem na budowanie bezpieczeństwa i reagowanie na zaistniałe sytuacje, ale przede wszystkim jest również systemem cały czas rozwijanym, i jest sporo nieporozumień przy tej okazji. Chciałbym zacząć może od najdalej idącego pytania pana posła Rojka z PiS, który zapytał, a właściwie powiedział, że jest to standard europejski. A więc chciałbym zapytać: W którym kraju jest podobny system? (Poseł Piotr Krzysztof Ćwik: Poseł Rojek nie jest z PiS.) Nie jest z PiS? (Poseł Piotr Krzysztof Ćwik: Nie jest.) To przepraszam, tak mi się wydawało, ale oczywiście pomyliłem albo autora pytania, albo klub. W każdym razie wydawało mi się, że to pytanie padło z tej strony. Chciałbym powiedzieć, że nie ma takiego kraju, w którym istnieje tego rodzaju system. Stąd delegacje nie tylko z krajów europejskich bardzo żywo się interesują tym, żeby przenieść ten system do swoich krajów - Niemcy, Francuzi, ale także Amerykanie czy nawet Japończycy, którzy raczej w zakresie technologii są zaawansowani i są z nią na co dzień. System wygląda tak, żebyśmy wiedzieli, o czym mówimy, jeżeli chodzi o aplikację: To jest mapa Polski, kontur, czerwony trójkąt ostrzegawczy. Tę aplikację można ściągnąć czy to w systemie Windows, czy iOS, czy Android za darmo. I oczywiście tylko ta aplikacja dzisiaj odpowiada nam w systemie push, czyli powiadamiania, że mamy w telefonie nową informację. Ktoś zapytał o użytkowników, nie chcę pomylić, ale chyba poseł Zieliński, tym razem już na pewno z PiS, pytał, jak duża jest rzesza odbiorców, użytkowników. Jeszcze na początku, przed wakacjami, mieliśmy ok. 100 tys. użytkowników, dziś wiemy, że jest ich ok. 0,5 mln. A więc jest to - a także, myślę, te spotkania regionalne, również powiatowe, bo właśnie poprzez powiadamianie powiatowe wojewodowie mogą podejmować decyzje w wojewódzkich centrach zarządzania kryzysowego - jest skuteczną metodą rozpowszechnienia tej informacji. Aplikacja, jeszcze raz powiem, jest darmowa, ale ściągnie ją tylko ten, kto chce. W związku z tym można być lepiej poinformowanym, jeżeli chce się być lepiej poinformowanym. To jest tylko przywilej, a nie coś, co, że tak powiem, możemy nakazać. Że aplikacja jest pożyteczna, nie muszę chyba mówić, wszyscy, którzy z niej skorzystali, mogą tego doświadczyć. Ona ma nie tylko charakter ostrzegawczy, ale ma również charakter informacyjny, także edukacyjny, o co poseł Zieliński pytał. W tej chwili jest 19 poradników. Poseł Rząsa - tu już się na pewno nie pomylę - pytał o dopalacze. Dopiszemy ten poradnik jako dwudziesty, już od razu to deklaruję, bo to jest problem społeczny. To są nie tylko ostrzeżenia meteorologiczne, hydrologiczne czy tego rodzaju. To są także - mówiłem o zablokowanych drogach - ostrzeżenia, które dotyczą przejezdności dróg. To także mogą być poradniki dotyczące sytuacji od ataku terrorystycznego, którego na pewno nie można przewidzieć - chodzi o zachowania i linki do instytucji - przez skażenia chemiczne, różnego rodzaju zdarzenia, które mogą nas zaskoczyć. Mogą one być rozbudowywane i będą rozbudowywane. Kto aplikację stworzył? W gruncie rzeczy, jak powiedziałem, Telewizja Polska, dlatego że wyszliśmy od cyfryzacji Telewizji Polskiej i umożliwienia tego, i jej specjaliści. Dyrektor Łodzikowski, dyrektor pionu technicznego, współpracując z nami bezpośrednio, w gruncie rzeczy nadzorował stworzenie tego systemu. Do niego dochodzą inni partnerzy. Wszyscy partnerzy dochodzą na zasadzie misji dobrej woli. Żaden teleoperator nie bierze pieniędzy za usługę, którą deklaruje, również ci, o których mówiłem, czyli komercyjni nadawcy, operatorzy telewizyjni, czyli kablowi w tym wypadku. Chcemy rozszerzać system i, jak powiedziałem, jeśli chodzi o cały rok, wydaliśmy czy wydamy, zablokowaliśmy kwotę 880 tys. Sama aplikacja - pytał o to chyba poseł Ćwik, a może znowu mogę się pomylić - to 100 tys. zł. Nie jest to aplikacja podobna do żadnej innej, bo ona, jeszcze raz powtarzam, służy obywatelom, nie ma podobnej, nie jest porównywalna z ISOK czy z żadnym innym systemem ostrzegania, bo one są systemami wewnętrznymi, systemami dla służb. Notabene nie będę pytał, ile kosztuje ISOK ani żaden inny z tych systemów, a skala zasięgu i ostrzegania, przypuszczam, w tym wypadku jest niewspółmierna. Tak więc nie wchodząc w polemikę, czy jest to mało użyteczny i kosztowny dodatkowy element, czy odwrotnie, uważam, że powinniśmy wszyscy jak najbardziej upowszechniać ten system dla własnego dobra, bez względu na to, kto i w jaki sposób będzie go doposażał czy używał. Może mieć on bowiem również swoją regionalną specyfikę. Nad wodą będą to na przykład kąpieliska niebezpieczne czy też dostępne, w górach - na przykład GOPR, jeżeli chodzi o informacje ostrzegawcze, itd. Ta specyfika regionalna też powoduje, że na przykład, nie wiem, w województwie lubuskim ta informacja może być również niemieckojęzyczna, jeżeli rozwiniemy drugą wersję językową, czy nie tylko, mówię o przygranicznych terenach. Mamy również kilka pomysłów technicznych. Na przykład możliwe jest wzbudzanie telewizora w stanie spoczynku, czyli wtedy kiedy jest w sieci, by napis ukazywał się na ekranie telewizora, którego nie oglądamy. Są i inne możliwości techniczne, które będziemy wprowadzać, bo było pytanie o dalszy rozwój. Co do pytania o SMS-y nieporozumienie polega na tym, że tego stopnia zagrożenia do tej pory nie mieliśmy w Polsce. Od 1 lipca rzeczywiście technicznie ta możliwość powiadamiania SMS-owego istnieje. Jeżeli chodzi o szybkość powiadamiania, jest ono natychmiastowe. Moment wydania decyzji wojewody i uruchomienie operatorów telekomunikacyjnych oznacza, że odbiorcy, i to wszyscy odbiorcy na danym terenie, jeszcze raz to powtórzę, wszyscy, to nie jest zapisywanie się do tego, nie ci, którzy mają aplikację, tylko wszyscy, którzy posiadają telefon, odbierają to w ciągu dwóch sekund. To jest SMS, który idzie przed wszystkimi innymi, nie czeka w kolejce tak jak SMS-y komercyjne. Jest to możliwe dzięki temu porozumieniu. Nie nadużywamy, jak poseł Ajchler słusznie przestrzegał, nie możemy nadużywać tych narzędzi, żeby ich nie zdewaluować. Powiem jeszcze jedno, bo padł tu pomysł, by poinformować, że istnieje taka możliwość, drogą SMS-ową. Zastanawiamy się nad tym. Są przeszkody formalne, omijamy je w tej chwili poprzez stworzenie procedury prawnej, by taki SMS nadany przez wszystkich operatorów rzeczywiście mógł wyjść. Myślę, że w ciągu dwóch-trzech tygodni będziemy do tego gotowi. Chcemy o tym informować, w związku z tym ruszyła kampania informacyjna w telewizji publicznej - to jest ok. tysiąca emisji informacyjnych - że taki system istnieje. Jeżeli uznamy, że warto dodatkowo nadać informację SMS-ową, być może namówimy do tego naszych partnerów, a na pewno nakłaniamy naszych partnerów - i to się w gruncie rzeczy już dzieje - do tego, by w momencie, kiedy przychodzi nowy klient, w ramach umowy aplikacja mogła być zainstalowana automatycznie, czyli na prośbę. To jest kolejny sposób upowszechniania systemu, jeżeli chodzi o jego odbiorców. Niezależnie od tego oczywiście władze wszystkich szczebli oraz wszystkie służby mogą i powinny propagować używanie systemu, bo jest to również dla nich pomocne. Muszę jednak rozczarować posła Olejniczaka, to nie jest system powiadamiania strażaków. Ten system łączności jest wewnętrzny i owszem, możemy usprawnić tę wewnętrzną łączność, ale to jest zupełnie inny temat, inna sprawa. Ona oczywiście powinna być sprawna, nie ma to związku z prądem ani z wyłączeniami prądu, jeszcze raz to przypomnę. Owszem, z prądem ma to coś wspólnego o tyle, że telewizory wtedy nie działają, ale jeżeli mówimy o telefonii komórkowej, to są to dwie niezależne rzeczy. Nie wiem, czy były jeszcze jakieś pytania o system, sprawdzę to, ale wydaje mi się, że mówiliśmy naprawdę bardzo dużo na ten temat. Warto o tym systemie mówić dobrze, także w poczuciu odpowiedzialności publicznej. Było konkretne pytanie, jak system funkcjonował podczas ostatnich burz. Otóż było 121 komunikatów zawartych w aplikacji, 75 meteorologicznych, w woj. kujawsko-pomorskim i oczywiście także w wielkopolskim. Z wyjątkiem pięciu województw były to dwa-trzy komunikaty dziennie. Te pozostałe, czyli ok. 50, to komunikaty dotyczące (Dzwonek) nieprzejezdnych dróg i trakcji kolejowych. Były dwa wyłączenia z ruchu kolejowego. Padły też ważne pytania dotyczące działań, współpracy rządu z Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju oraz sfinansowania projektów przeciwpowodziowych. Jeżeli mógłbym odpowiedzieć na nie dwoma zdaniami...