Mówca: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data: 2016-09-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam przyjemność przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o ratyfikacji poprawek z 2014 r. do Konwencji o pracy na morzu. Poprawki do Konwencji o pracy na morzu z 2006 r. zostały przyjęte w dniu 11 kwietnia 2014 r. przez specjalny komitet trójstronny Międzynarodowej Organizacji Pracy, a następnie zatwierdzony przez Międzynarodową Konferencję Pracy w dniu 11 czerwca 2014 r. Zgłoszone one zostały wspólnie przez przedstawicieli marynarzy oraz armatorów. W pracach specjalnego komitetu trójstronnego brali udział przedstawiciele m.in. Międzynarodowej Izby Żeglugi, klubów, ubezpieczycieli morskich ubezpieczających ponad 90% światowej floty, BIMCO - Baltic and International Maritime Council, czyli Bałtyckiej i Międzynarodowej Rady Morskiej, oraz związków zawodowych ITF. Za przyjęciem poprawek opowiedziały się również polskie związki zawodowe oraz Związek Armatorów Polskich. Mają one zatem poparcie wszystkich stron dialogu społecznego. Poprawki zmieniają prawidło 2.5: Repatriacja oraz prawidło 4.2: Odpowiedzialność armatorów w zakresie konwencji MLC, oraz jej załączniki, wprowadzają obowiązek posiadania przez armatorów ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego roszczeń marynarzy na wypadek ich porzucenia przez armatora oraz w przypadku śmierci lub długotrwałej niepełnosprawności powstałej w wyniku wypadku przy pracy lub choroby zawodowej. Ponadto poprawki z 2014 r. wprowadzają obowiązek przewożenia na statku w miejscu widocznym dla marynarzy dokumentów poświadczających posiadanie przez armatora takiego zabezpieczenia finansowego i określają wymagania dla tych dokumentów. Zgodnie z procedurą określoną w konwencji MLC poprawki wejdą w życie 18 stycznia 2017 r. Konwencja o pracy na morzu z 2006 r. weszła w życie 20 sierpnia 2013 r. Stronami konwencji są 74 państwa reprezentujące łącznie 91% światowego tonażu. Konwencja została wdrożona do polskiego prawa dopiero w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu. Ustawa ta weszła w życie w listopadzie 2015 r., co oznacza, iż polscy marynarze pozbawieni byli ochrony przewidzianej w konwencji przez ponad 2 lata. Co więcej, ustawa z 2015 r. o pracy na morzu przygotowana została z naruszeniem zasad dialogu społecznego, bez wsłuchania się w postulaty stron tego dialogu, zarówno strony pracodawców, jak i pracowników. W efekcie przyjęta w 2015 r. ustawa o pracy na morzu wymaga zmiany. Z tego względu przy Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej powstał zespół roboczy do spraw nowelizacji ustawy o pracy na morzu. Podkreślić należy również uchwalenie przez rząd Prawa i Sprawiedliwości ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym. Przez 8 lat rządów Platformy Obywatelskiej nie podjęto kroków mających na celu stworzenie warunków umożliwiających rejestrację statków w Polsce. Z tego względu podmiotowe poprawki dotyczyć będą zaledwie kilku statków, które podnoszą obecnie biało-czerwoną banderę. (Dzwonek) Z tego względu jednym z pierwszych kroków rządu PiS było przyjęcie przygotowanej przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Ustawa ta pozwoli na reaktywację polskiego przemysłu okrętowego i budowanie w Polsce statków, które następnie będą podnosić polską banderę. Wytyczne przewidują stosowanie wobec przedsiębiorstw żeglugowych środków pomocowych, przede wszystkim w zakresie podatków oraz kosztów pracy. O ile w zakresie podatkowym postulaty przewidziane w wytycznych wypełnia wspomniana ustawa o podatku tonażowym, o tyle przeszkodą w rejestracji statków pod polską banderą pozostają wysokie w porównaniu do światowej konkurencji koszty zatrudnienia marynarzy, przede wszystkim w zakresie ubezpieczeń społecznych. Nad rozwiązaniami w tym zakresie pracuje obecnie wspomniany zespół roboczy z udziałem przedstawicieli pracowników, pracodawców oraz właściwych ministerstw. Dziękuję bardzo. (Oklaski)