Mówca: Paweł Arndt
Data: 2014-10-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Debata nad budżetem państwa ma niewątpliwie charakter polityczny. To jest jak gdyby oczywiste, jak gdyby normalne. Ale nie wiem, czy już do końca normalne jest używanie różnych argumentów, argumentów również demagogicznych. Takich argumentów w czasie dzisiejszej dyskusji nie brakowało. Jeśli przedstawiciel opozycji stwierdza, że nasza dyskusja, przynajmniej w niektórych momentach, jest mało merytoryczna, to coś w tym jest. Porównanie sytuacji Polski do filmu katastroficznego jest według mnie dość osobliwym stwierdzeniem. (Poseł Beata Szydło: Ale malowniczym.) Malowniczym, może i malowniczym, ale dość osobliwym. Jeśli potem, za chwileczkę, słyszymy również ze strony opozycji, może nie z tej samej strony sali, propozycje, które należałoby w budżecie uwzględnić: wzrost płacy minimalnej, wzrost emerytury, obniżenie wieku emerytalnego, obniżenie podatku - to są piękne postulaty, tyle tylko że rzeczywiście wprowadzenie tych postulatów w życie spowodowałoby, że sytuację Polski można byłoby porównać do filmu katastroficznego. Zresztą jeśli chodzi o wzrost płacy minimalnej, o wzrost emerytury, myślę, że tutaj sporo informacji przedstawi nam pan przewodniczący Sławomir Piechota, i myślę, że warto o tych elementach pamiętać i informacji o tych elementach wysłuchać. Budżet wyborczy - też takie określenie padło i to niejednokrotnie. Zastanawiam się, czy to jest zarzut, czy to jest komplement wobec tego budżetu. Jeśli to jest budżet wyborczy, to jest budżet dla wyborców, czyli budżet dla naszego społeczeństwa... (Poseł Elżbieta Rafalska: Dla Platformy.) ...czyli jeżeli to jest budżet dla społeczeństwa, to jest to budżet dobry. Tu nie padły właściwie takie słowa, ja przynajmniej nie słyszałem, żeby budżet był nie do zrealizowania, przynajmniej jeśli chodzi o dochody. Dochody planowane w 2015 r. rosną o 3,9% w stosunku do tych planowanych w roku 2014 r. Jest to zupełnie realistyczne podejście do tych dochodów. Gdybyśmy spojrzeli na poszczególne grupy dochodów, to tutaj również trudno znaleźć takie elementy, które byłyby nie do wykonania. Dochody podatkowe rosną o 4,6%, podatek od towarów i usług - o 6,8% To jest może dość optymistyczne założenie, ale to nie jest założenie, które jest nie do zrealizowania. Wiemy, że to zależy od poziomu i struktury popytu krajowego, głównie od spożycia prywatnego. To spożycie prywatne nominalnie ma wzrosnąć o 4,2%, w związku z tym i dochody w tej mierze są do zrealizowania. Jeśli chodzi o podatek akcyzowy, tutaj za wiele nie zmieniamy. W latach poprzednich zmienialiśmy akcyzę na tytoń dość często. W tym roku, jak pan minister powiedział, jeśli chodzi o tytoń, zmieniamy jedynie sposób podejścia do cygar. Nie będziemy liczyli akcyzy od sztuk, tylko od wagi. Myślę, że to jest bardzo racjonalne podejście. Generalnie dochody z podatku akcyzowego w tym roku specjalnie nie wzrosną. 0,9% to jest bardzo racjonalne zaplanowanie tego podatku, podobnie zresztą jak w podatku dochodowym od osób prawnych i od osób fizycznych. Myślę, że to specjalnie nie budzi emocji i nie potrzeba tego nadzwyczajnie uzasadniać i tych punktów bronić. Jeśli chodzi o wydatki, chciałbym powiedzieć o kilku sprawach. Pierwsza sprawa to obrona narodowa. Wydatki w tym zakresie są niezwykle istotne, zresztą dla tego rządu wydatki na obronność są jednym z priorytetów i świadczą o tym również zapisy w budżecie. Na obronę narodową w 2015 r. planujemy wydać ponad 38 mld zł. To jest 2,27% przewidywanego wykonania produktu krajowego brutto w 2014 r. Takich wydatków na obronność jeszcze w Polsce nie było. Oczywiście w tej kwocie są również wydatki przeznaczone na sfinansowanie wykupu odroczonych płatności za zakup samolotów wielozadaniowych, to jest kwota ponad 5 mld zł, ale ta kwota bezpośrednio wpisana na obronę narodową, ponad 33 mld zł, stanowi rzeczywiście 1,95% PKB z roku 2014. Jest to zgodne z ustawą o przebudowie i modernizacji Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Jeśli porównamy wydatki Polski na obronność z wydatkami w innych krajach, to okaże się, że są one bardzo wysokie. Jakiś czas temu słyszeliśmy z ust opozycji, że już w 2015 r. wydatki na obronność powinny wynieść co najmniej 2% PKB. Spójrzmy, jak jest w innych krajach. Swego czasu poprosiłem Biuro Analiz Sejmowych o przygotowanie takiej opinii na temat wydatków na obronność w poszczególnych krajach NATO. Mam dane z 2012 r., bo ta ekspertyza była przygotowywana już jakiś czas temu. Jak wyglądają wydatki na obronność w innych krajach? W krajach z naszej części Europy: Bułgaria - 1,31% PKB, Czechy - 1,12% PKB, Węgry - 0,8% PKB, Rumunia - 1,27% PKB, Słowacja - 1,11% PKB. Można by tak przytaczać dalej. Są to kraje ze wschodniej Europy, ale możemy też spojrzeć, jak kraje z zachodniej Europy, kraje bogatsze, wydają swoje pieniądze na obronność. We Francji jest to 1,86% PKB i to stosunkowo dużo. Kiedy spojrzymy na naszych sąsiadów zza zachodniej granicy, to Niemcy w roku 2012 na obronność wydały tylko 1,2% PKB, czyli dużo mniej niż Polska, a np. Włochy - 1,19% PKB. Najbogatsze kraje europejskie: Luksemburg - 0,47% PKB, Holandia - 1,36% PKB, Norwegia - 1,37% PKB. Oczywiście są kraje, które wydają więcej niż Polska: Wielka Brytania - 2,63% PKB, USA - 4,12% PKB. Porównując wydatki naszego kraju na obronność z innymi krajami NATO, musimy powiedzieć, że jesteśmy zdecydowanie w czołówce. To, co chciałbym podkreślić, jeśli chodzi o wydatki na obronność, to nie tylko fakt, iż planujemy, że od roku 2016 będziemy wydawali 2% PKB na obronność, ale też to, że rok temu Rada Ministrów przyjęła program wieloletni o dość skomplikowanej nazwie ˝Priorytetowe zadania modernizacji technicznej Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2022˝. Nie chodzi tu o nic innego, jak tylko o unowocześnienie armii. Na mocy tego programu w latach 2014-2022 na obronę narodową, na unowocześnienie armii wydamy 91,5 mld zł. Na jeden rok wypada więc statystycznie ponad 10 mld zł. Chcę tylko przypomnieć, że ta decyzja została podjęta jeszcze przed tym, zanim rozpętał się konflikt na wschodzie Europy. Świadczy to jednak o dalekowzroczności naszego rządu. (Głos z sali: Jak w to wierzyć?) Pani poseł może w niewiele rzeczy uwierzy, ale myślę, że tutaj akurat dane są dość jednoznaczne. Zacząłem mówić o programach wieloletnich, bo ten program unowocześniania armii będzie realizowany w ramach programów wieloletnich. Na ten temat chciałbym powiedzieć też kilka zdań więcej, także o tych programach wieloletnich dotyczących innych części budżetowych. Zresztą wydatki majątkowe, wydatki na inwestycje w roku 2015 są wyjątkowo wysokie. Stosunek wydatków na inwestycje do PKB jest najwyższy od wielu, wielu lat. Z pewnością są to wydatki prorozwojowe i co do tego nie ma żadnych wątpliwości. Tych inwestycji realizowanych w ramach programów jest bardzo wiele, nie mam czasu, żeby oczywiście wszystkie omówić, do wszystkich się odnieść, ale o kilku chciałbym powiedzieć. Pierwsza sprawa to wydatki na programy wieloletnie w ramach szkolnictwa wyższego. W ogóle na szkolnictwo wyższe i na naukę wydajemy dużo, dużo więcej pieniędzy, ok. 7% więcej niż w roku bieżącym, i to jest dość istotne. Jeśli chodzi o te wydatki na programy wieloletnie w ramach szkolnictwa wyższego, są realizowane dwa zadania. Pierwsze zadanie to budowa Kampusu 600-lecia Odnowienia Uniwersytetu Jagiellońskiego. Na ten cel przeznaczone w budżecie jest 120 mld zł. To jest olbrzymia kwota, która jak gdyby zamyka całe to przedsięwzięcie. Mam nadzieję, że uda się to wydać w roku 2015. Trudno o jakiś taki bardziej ciekawy, korzystny przykład, jeśli chodzi o wydatki prorozwojowe. Wydatki na szkolnictwo wyższe pociągają za sobą inne, wydatki na przemysł, innowacje, co jest nam niezwykle potrzebne. Drugą inwestycją w ramach szkolnictwa wyższego jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, chodzi o lata 2004-2017. Tu kwota jest już mniejsza. Również to zadanie się kończy. W roku 2015 mamy 6,5 mln zł do wydania. Na rok 2016 zostało niewiele ponad 1 mln zł. Państwo z pewnością sobie przypominają, że w tym roku przyjęliśmy ustawę przedłużającą czas realizacji tego zadania do roku 2017, ale nie zwiększyliśmy udziału budżetu państwa w finansowaniu tego zadania. W roku 2017 zadanie to będzie realizowane jedynie ze środków własnych uniwersytetu. Zresztą jeśli chodzi o szkolnictwo wyższe i wydatki majątkowe, to pewnie w każdym mieście można zobaczyć, jak pieniądze są wydawane, jak rozwijają się nasze szkoły wyższe. Na przykładzie Poznania mogę powiedzieć, że właściwie nie ma uczelni wyższej, która by się nie rozwijała. Nie tylko Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, ale też Politechnika Poznańska ma wspaniałe nowe obiekty, podobnie uniwersytet medyczny i uniwersytet ekonomiczny. Uczelnie rozwijają się wszędzie, w całym kraju. Są więc to wydatki niezwykle potrzebne. Myślę, że również istotne są inwestycje realizowane w części: Zdrowie. Mamy tu również budowy szpitali. Takich, które realizujemy w ramach programów wieloletnich, jest pięć. Są to dwa szpitale w Krakowie, szpital w Warszawie, szpitale w Białymstoku i w Bydgoszczy. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że jest to niezwykle ważne, że inwestycje, które oprócz tego, że służą przede wszystkim zdrowiu, są również elementem prorozwojowym. Dwa szpitale powinniśmy zakończyć w tym roku, tj. szpital pediatryczny w Warszawie, na który to cel wydamy ponad 76 mln zł, i szpital, którego budowa jest realizowana przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, ale mieszczący się w Bydgoszczy, czyli szpital uniwersytecki, na który wydamy ponad 32 mln zł. Obydwa te szpitale powinny zostać zakończone w roku 2015. Jeśli chodzi o pozostałe szpitale, szpital w Białymstoku i dwa szpitale w Krakowie, to są już bardziej odległe daty. Na każdy z tych szpitali przeznaczona jest kwota kilkudziesięciu milionów złotych. Szpital kliniczny w Białymstoku, szpital w Krakowie-Prokocimiu i szpital dziecięcy w Krakowie to są niezwykle potrzebne i ważne inwestycje. Inwestujemy nie tylko w szkolnictwo wyższe, nie tylko w zdrowie, ale też w kulturę. Zresztą w ogóle wydatki na kulturę w 2015 r. wzrosną o około 10%, i bardzo dobrze. Myślę, że cenne jest to, że inwestujemy także w kulturę. W zakresie kultury są również wydatki majątkowe, które rosną. Budujemy muzea, m.in. Piłsudskiego w Sulejówku, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, to również są niezwykle potrzebne inwestycje. Jeśli chodzi o kulturę, to mam pewien niedosyt, bo jako gnieźnianin, mieszkaniec Gniezna, pierwszej stolicy Polski, zawsze staram się o to, żeby było jak najwięcej pieniędzy na zabytki. Odczuwam pewien niedosyt, jeśli chodzi o wydatki majątkowe w obszarze kultury. Niestety więcej pieniędzy na zabytki nie ma. Zdaję sobie sprawę, że pieniądze mogą pochodzić również z zewnątrz, nie tylko z budżetu. Z pewnością one będą, ale gdyby tych pieniędzy na zabytki było więcej w całej Polsce, oczywiście byłoby dobrze. Chodzi również o inwestycje w zabytki, które mają być realizowane w Krakowie, a tam jest zapisana trochę mniejsza kwota niż do tej pory. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że zgadzam się z tymi wszystkimi, którzy uważają, że projekt budżetu na 2015 r. jest projektem budżetu stabilnego, bezpiecznego i racjonalnego. Dziękuję.