Mówca: Paweł Hreniak
Data: 2020-12-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt zabrać głos w ramach procedowanego obecnie punktu dzisiejszego porządku obrad. Pan minister spraw wewnętrznych i administracji, wypełniając zobowiązanie zawarte w ustawie, przedstawił sprawozdanie, w którym w szczególności znalazły się informacje o wydanych zezwoleniach, ich rodzaju oraz terytorialnym rozmieszczeniu nabytych nieruchomości. Przedłożył również informację na temat transakcji w zakresie nieruchomości dokonanych przez obywateli m.in. państw Unii Europejskiej. Należy przypomnieć, że co do zasady obowiązek uzyskania zezwolenia dotyczy cudzoziemców spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Szwajcarii, ale w sprawozdaniu przedłożonym przez pana ministra, jak już wspomniałem, znalazły się również informacje o transakcjach dotyczących nieruchomości nabytych przez obywateli, którzy nie muszą uzyskać zezwolenia u ministra właściwego. Z przedstawionego dokumentu wynika, że w 2019 r. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęło 767 wniosków o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach. W porównaniu z rokiem 2018 odnotowano 19-procentowy wzrost liczby wniosków. Jest to poziom wzrostu, który jest stały od kilku ostatnich lat. Spośród wniosków o udzielenie zezwolenia ponad 400 dotyczyło nieruchomości gruntowych, 108 zezwoleń zostało wydanych na nabycie nieruchomości rolnych i leśnych, a 171 zezwoleń - na nabycie lokali mieszkalnych. We wszystkich tych zestawieniach przeważającą grupę stanowili obywatele Ukrainy. Widać, że obywatele tego państwa coraz bardziej wiążą się z Polską, m.in. poprzez zakup nieruchomości. Należy nadmienić, że największe zainteresowanie zezwoleniami na zakup nieruchomości gruntowych przez obywateli państw trzecich dotyczyło województw lubelskiego i mazowieckiego, a pod względem kryterium zakupu lokali były to województwa pomorskie i zachodniopomorskie. Podstawowym źródłem informacji, o tym już mówił pan minister, o nabytych przez cudzoziemców nieruchomościach są dla ministerstwa wypisy aktów notarialnych przesyłanych przez notariuszy. Na notariuszy nałożono obowiązek przesyłania ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wypisów takich aktów. I jak wynika ze sprawozdania dużą niedogodnością dla systemu jest nawet kilkuletnie opóźnienie w przesyłaniu tych dokumentów. To tworzy oczywiste problemy. W roku 2019 w stosunku do 2018 liczba aktów przesyłanych przez notariuszy po terminie niestety wzrosła. Jak wynika z wyjaśnień, podjęto już za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości odpowiednie środki dyscyplinujące w stosunku do notariuszy. Myślę, że ważne jest, żeby zaznaczyć w tym miejscu, że problem został zauważony i jest w trakcie rozwiązywania. Druga część sprawozdania dotyczy przede wszystkim obywateli państw Unii Europejskiej, którzy co do zasady nie muszą ubiegać się o zezwolenie. To oni stanowią główną grupę osób, które nabywają w Polsce nieruchomości. Jak wynika z przedstawionych informacji, w zdecydowanej większości grunty zakupione przez tę grupę osób są przeznaczone na inwestycje, ale też na cele mieszkaniowe. W tej grupie transakcji w porównaniu z 2018 r. odnotowano 4-procentowy wzrost liczby dokumentów od notariuszy. Ten wskaźnik jest podobny, na poziomie ostatnich kilku lat. Ze zgromadzonych danych wynika, że w roku 2019 najwięcej nieruchomości gruntowych nabyli nasi zachodni sąsiedzi. Zresztą podobnie jest w przypadku zakupu przez osoby prywatne. Niezwykle ważne jest, aby monitorowanie odbywających się transakcji z udziałem cudzoziemców, zarówno tych, którzy muszą posiadać zezwolenie, jak i tych, których zakup jest rejestrowany, odbywało się w sposób rzetelny i na podstawie aktualnych danych. Dlatego też klub Prawo i Sprawiedliwość przyjmuje pozytywnie wszelkie działania Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji i Ministerstwa Sprawiedliwości, które w tym obszarze dyscyplinują notariuszy. W imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości rekomendujemy przyjęcie sprawozdania. Panu ministrowi chciałbym bardzo podziękować za przedstawienie dokumentu. Dziękuję bardzo.