Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2016-12-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie tak szczerze uśmiechający się! Panie i Panowie Posłowie! (Poseł Robert Telus: Ale my też się szczerze uśmiechamy.) Faktycznie dzisiejszy dzień jest dobrym momentem, żeby spojrzeć na to, co działo się w rolnictwie przez rok, ale też na to, żeby przypomnieć pewne obietnice wyborcze szumnie składane w kampanii wyborczej rolnikom. Jedną z nich było bardzo głośne hasło wyborcze dotyczące wyrównywania dopłat dla rolników w Polsce z dopłatami dla rolników w pozostałych krajach europejskich. I chciałam przy tej okazji zapytać, bo pan minister nic o tym nie powiedział, jaki jest stan, jeżeli chodzi o realizację tej obietnicy. Należy przypomnieć, że rolnik w Polsce otrzymuje średnio za każdy hektar 207 euro dopłaty, a rolnicy w Niemczech ok. 100 euro więcej, w Danii to jest różnica prawie 150 tys. euro. Brak jakichkolwiek ograniczeń w przepływie środków... (Poseł Zbigniew Dolata: Pani poseł, tysięcy?) Przepraszam, 100 i 150 euro, rozpędziłam się. Brak jakichkolwiek ograniczeń w przepływie środków i usług powoduje, że koncentracja na rynkach rolnych jest dla polskich rolników coraz trudniejsza, a opłacalność produkcji coraz niższa, dlatego spełnienie tego postulatu jest wyczekiwane przez wielu polskich rolników. Ziemia - wiele było tutaj o tym mówione. Celem strategicznym polityki rolnej jest ochrona i rozwój rodzinnych gospodarstw rolnych, które łączą elementy: pracy, kapitału, wychowania, wzajemnej pomocy oraz przekazywania wartości religijnych i kultury polskiej. To wstęp do dzisiejszego, dzisiaj omawianego dokumentu. Ale chciałabym zadać pytanie: Jakie to mają być gospodarstwa? Ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości zasobów rolnych Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw po prostu tylko zabetonowała rozwój gospodarstw rolnych w Polsce - to trzeba powiedzieć wprost - a średnia powierzchnia gospodarstw rolnych w Polsce wynosi wciąż niewiele ponad 10 ha i od lat nikt nie znalazł sposobu, jak ten problem rozwiązać. Dla przykładu podam, że w Niemczech to jest 56 ha, Danii - 63 ha, we Francji - 54 ha, a w Kanadzie - aż 300 ha. Stąd uzasadniony lęk polskich rolników przed konkurowaniem z rolnikami, z gospodarstwami w Kanadzie. Jeśli nie zmienimy tego faktu, nigdy nie zmniejszymy lęku polskich rolników. Co więcej, dobrze państwo wiecie, że 90% gospodarstw w Polsce to gospodarstwa mniejsze niż 20 ha i nie są to gospodarstwa towarowe. W jaki sposób te gospodarstwa rodzinne mają jednak spróbować jakoś konkurować na rynkach rolnych? Jaki ma pan minister na to pomysł? Chciałabym też zapytać: Jak ustawa o ziemi wpływa na rozwój programu ˝Młody rolnik˝? Gdzie i jak młodzi rolnicy mają możliwość kupowania ziemi? Jaki jest stan realizacji właśnie tego programu? Ostatnio było również dużo obnażeń, jeżeli chodzi o ubezpieczenia upraw rolnych. Jesienią tego roku prowadzony przez ministerstwo rolnictwa system ubezpieczeń upraw obnażył jego słabość. Stawki ubezpieczeń są astronomicznie wysokie. Rolnicy nie mogli się ubezpieczyć, a wielu ubezpieczycieli w ogóle nie miało dostępu do ubezpieczeń. Preferowane były banki, które otrzymały największą część środków. Zmiana ustawy i zwiększenie kwoty dopłat do ponad 800 mln zł bez wprowadzenia kompleksowego programu ubezpieczeń to jest po prostu marnowanie środków publicznych, bo wiemy, że nie doprowadzi to do tego, że ubezpieczenia będą tańsze dla rolników, tylko że więcej zarobią ubezpieczyciele. Taka była główna myśl tej ustawy. W jaki sposób pan minister planuje wdrożyć obowiązujący w Polsce od 8 lat obowiązek ubezpieczenia minimum 50% upraw rolników otrzymujących dopłaty obszarowe? Ten problem wciąż jest nierozwiązany. Sprzedaż bezpośrednia. Na początku grudnia pan prezydent podpisał ustawę o sprzedaży bezpośredniej. Dlaczego wciąż nie są przygotowane rozporządzenia ministra? Czy prawdą jest, że przynajmniej do końca roku nie zostaną one przygotowane? Po co tak bardzo spieszyliśmy się z tą ustawą? Można również pytać o wypłatę. Mówił pan o tym, o płatnościach obszarowych dla rolników. Obiecywał pan przyspieszenie wypłat zaliczek dla wszystkich rolników w wysokości 70% całkowitej kwoty. Wielu rolników informuje, że nie otrzymało lub otrzymało znacznie niższe niż 70% wypłaty. Jak ma to funkcjonować? Według jakiego klucza były podejmowane decyzje? Kto otrzymał, a kto nie? Jaki jest dzisiaj stan wypłat? Niepokój budzą znaczne opóźnienia w realizacji programów (Dzwonek) modernizacji rolnictwa i ˝Młody rolnik˝ oraz sytuacja z ptasią grypą i ASF-em, w przypadku których, jak słyszymy, wciąż nie działają ustawy i nie są rozwiązywane podstawowe problemy. Wiele by można o tym jeszcze powiedzieć. Nieprawdą jest też, panie ministrze - chodzi o przewagę kontraktową - że ta ustawa rozwiąże jakiekolwiek problemy w polskim rolnictwie, bo pan minister dobrze wie, że ta ustawa w ogóle nie obejmuje większości rolników. To chyba, tak myślę, podstawowe pytania w zakresie pana wcześniejszego wystąpienia. Dziękuję bardzo.