Mówca: Maria Nowak
Data: 2012-09-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! We wtorek w moim oświadczeniu podzieliłam się z Wysoką Izbą swoimi wrażeniami, jakich doznałam w czasie wyprawy na Spitsbergen. Przypomniałam postać Czesława Centkiewicza i historię początków polskich badań polarnych. Dziś pragnę powiedzieć państwu o współczesności, o pracy naukowców na polskiej stacji polarnej w Hornsundzie i o roli, jaką ta stacja pełni w światowych badaniach rejonów polarnych. Stacja polarna Instytutu Geofizyki Polskiej Akademii Nauk znajduje się niedaleko ujścia fiordu Hornsund w południowej części wyspy Spitsbergen Zachodni. Jej historia sięga roku 1957, zaś od roku 1978 pracują tu całoroczne ekspedycje organizowane przez Zakład Badań Polarnych Instytutu Geofizyki PAN. Dzięki wysiłkom pokoleń polskich naukowców stacja ta jest obecnie uznawana za wzorcową stację naukowo-badawczą w całym rejonie Spitsbergenu. Niemała w tym zasługa obecnego kierownika Zakładu Badań Polarnych Instytutu Geofizyki PAN prof. Piotra Głowackiego oraz jego współpracowników. Prof. Piotr Głowacki jest nie tylko cenionym na arenie międzynarodowej naukowcem, ale i świetnym organizatorem, który potrafi zadbać zarówno o rozwój bazy materialnej polskiej stacji polarnej, jak i o wysoki poziom prowadzonych tam badań, w tym licznych projektów międzynarodowych. W ciągu minionych lat udało się wyremontować i zmodernizować budynki stacji, zarówno te stanowiące zaplecze socjalne dla polarników i naukowców, jak i laboratoria i infrastrukturę techniczną. Stacja spełnia najwyższe standardy ochrony środowiska, między innymi posiada własną oczyszczalnię ścieków i bezpieczne zbiorniki paliwa, co jest tym istotniejsze, że znajduje się ona na terenie objętym szczególną ochroną przyrody, bo w norweskim parku narodowym. Latem w ciągu dnia polarnego przez stację przewijają się dziesiątki naukowców z różnych dziedzin, między innymi biologów, geologów, glacjologów, geofizyków, ekologów, klimatologów. Są to nie tylko przedstawiciele polskich jednostek naukowych - polska stacja polarna z uwagi na jej wysoki standard chętnie wykorzystywana jest przez naukowców z całego świata. Zimną, gdy nastaje noc polarna i warunki pogodowe ulegają znacznemu pogorszeniu, na stacji pozostaje szczątkowa załoga, która prowadzi konieczne prace konserwacyjne oraz prace badawcze prowadzone w systemie ciągłym. W tym roku na zimowanie zostanie w stacji 10 osób. Stacja ta niewątpliwie przyczynia się do podnoszenia prestiżu polskiej nauki, zwłaszcza w zakresie badań polarnych i badań geofizycznych, jest także bardzo dobrą wizytówką naszego kraju w Norwegii i w całym rejonie arktycznym. O pozycji naszych naukowców zajmujących się problemami polarnymi miałam okazję przekonać się także w czasie międzynarodowej konferencji naukowej, która odbyła się w Longyearbyen, nieformalnej stolicy Svalbardu. Na konferencji tej poświęconej problematyce glacjologicznej spotkali się naukowcy z wielu krajów świata. Byli tam przedstawiciele świata nauki USA, Kanady, wielu krajów europejskich, a nawet Afryki. Muszę zaznaczyć, że z wielkim zadowoleniem obserwowałam, z jakim szacunkiem ci naukowcy odnoszą się do swoich polskich kolegów, między innymi do prof. zw. Jacka Jani z Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Praca polskich naukowców i polarników, choć ciężka i nie zawsze doceniana, zwłaszcza z odległości 2771 km, bo tyle dzieli naszą stację polarną od Warszawy, przynosi Polsce wiele korzyści na różnych płaszczyznach i jest godna szczególnego uznania i wszelkiego możliwego wsparcia. Mówię to, bo wiem, jak ważny jest fakt, aby posłowie, podejmując decyzje, zwłaszcza te dotyczące finansów, decyzje budżetowe, mieli tę świadomość i tę wiedzę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)