Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2017-06-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wobec słów pana ministra, które niedawno usłyszeliśmy, pozwolicie państwo, że jeszcze raz zacytuję słowa pana Jarosława Kaczyńskiego. Dlaczego? Dlatego, proszę państwa, że dzisiaj PiS wprowadza ustawę, która wprost jest sprzeczna z tymi słowami. A oto cytat: Kwestia mianowania prezesów sądów bez udziału samorządu sędziowskiego jest jedną z furtek pozwalających władzy na uzależnienie poszczególnych sędziów w wyrokowaniu. Warto się spieszyć, żeby te wszystkie furtki zamknąć. Ja się zgadzam z tymi słowami pana Jarosława Kaczyńskiego, ale posłowie Prawa i Sprawiedliwości nie, skoro wprowadzają ten projekt. I, panie ministrze, tutaj nie ma żadnego porozumienia z ówczesną władzą, tu są słowa przeciwko tamtej władzy i metodom stosowanym przez tamtą władzę, sprzeciw wobec sytuacji, w której to rządząca partia miała znaczący, decydujący wpływ na wybór sędziów. Temu pan Jarosław Kaczyński się sprzeciwiał. A teraz wracamy do czasów sprzed 1989 r.? Co się dzieje dzisiaj? Dzisiaj wymiar sprawiedliwości to tak naprawdę ostatnia reduta obrony demokratycznego państwa prawa. (Poseł Janusz Sanocki: Ha, ha, ha.) PiS chce przejąć całkowicie państwo. Jak inaczej mamy określać działania podejmowane od początku sprawowania władzy przez PiS? PiS zawłaszczył już prokuraturę, Trybunał Konstytucyjny, teraz Krajową Radę Sądownictwa i oczywiście sądy powszechne. Jak inaczej nazwać prawo ministra sprawiedliwości do powoływania i odwoływania prezesów, wiceprezesów i zgodnie z wcześniej uchwaloną ustawą dyrektorów sądów według własnego uznania? W praktyce to jedna osoba, minister sprawiedliwości, będzie decydować o wszystkim, i to bez potrzeby uzasadnienia. Bo jak inaczej nazwać możliwość odwołania prezesa w przypadku stwierdzenia szczególnie niskiej efektywności działań w zakresie pełnionego nadzoru administracyjnego lub organizacji pracy w sądzie lub sądach niższych? Można podpiąć pod to wszystko, co podejmujący decyzję sobie wymyśli. Jakby tego było mało, również wizytatorzy będą zależeć od ministra sprawiedliwości - wizytatorzy, którzy oceniać będą pracę sądów i sędziów. Zgodnie z projektem rola samorządu sędziowskiego ograniczona będzie do zapoznania się z ministerialną kandydaturą. To gorzej niż przed 1989 r., bo wtedy minister sprawiedliwości przynajmniej wysłuchiwał opinii kolegium, a teraz wcale. Nie proponujecie państwo żadnych rozwiązań dotyczących reformy wymiaru sprawiedliwości, ograniczenia co do rodzaju spraw wpływających do sądu, propagowania mediacji. Minęło 1,5 roku i nie ma w ogóle żadnego projektu rozporządzenia obniżającego opłaty sądowe, a są one jednymi z najwyższych w Europie w porównaniu do dochodów obywateli. To właśnie opłaty sądowe uniemożliwiają w wielu przypadkach wnoszenie spraw do sądu. Tak naprawdę wprowadzone projekty są niezgodne z konstytucją. Wy nie reformujecie wymiaru sprawiedliwości, wy wprowadzacie ustawy kadrowe, by podporządkować sobie ludzi. Nie to obiecywaliście w kampanii wyborczej. My nie kwestionujemy tego, że macie większość w Sejmie, nie kwestionujemy tego, że wygraliście wybory, ale jako obywatele nie zgadzamy się na łamanie prawa. I wy nie dostaliście prawa do tego, wygrywając wybory. (Oklaski) Nie prowadzicie konsultacji, nie chcecie rozmawiać o zmianach. Projekt złożony przez opozycję opierał się na zmianach opracowanych i proponowanych przez stowarzyszenie Iustitia. Odrzuciliście je państwo w pierwszym czytaniu, a tam była m.in. kwestia udziału obywateli w zgłaszaniu kandydatów do Krajowej Rady Sądownictwa. Odrzuciliście to w pierwszym czytaniu. To jest wasz sposób na reformowanie wymiaru sprawiedliwości? Tą drogą chcecie go zmieniać? A tak w ogóle, panie pośle, sędzia przejmujący sprawę w toku jej trwania może się zapoznać z przebiegiem przesłuchania świadków, bo dzisiaj przebieg rozprawy jest nagrywany. Pomijam już kwestię tego, że jest to obraźliwe dla sędziów, których jest prawie 10 tys., przy czym załatwionych spraw jest prawie 15 mln, jeśli pan mówi, że gdy nowy sędzia będzie rozpoznawał, to się może pomylić lub nie zapoznać. No, jeżeli pan uważa, że tak funkcjonuje (Dzwonek) wymiar sprawiedliwości, to proszę wybaczyć, ale takie słowa, podobnie jak słowa przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, wskazują, że państwo w ogóle nie czujecie wymiaru sprawiedliwości i tak naprawdę nie macie sposobu na jego reformę. Dziękuję bardzo. (Oklaski) A jeszcze, pani marszałek - wobec treści tego projektu klub Nowoczesna składa wniosek o odrzucenie go w drugim czytaniu, a gdyby wniosek nie został przyjęty, składamy szereg poprawek, które naszym zdaniem ten projekt chociaż w części mogą uratować. (Oklaski)