Mówca: Sprawozdawca Andrzej Matusiewicz
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1260. Marszałek Sejmu zgodnie z art. 54 ust. 1 regulaminu Sejmu skierował w dniu 7 lutego 2017 r. uchwałę Senatu w powyższej sprawie do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach w celu jej rozpatrzenia. Komisja rozpatrzyła tę uchwałę na posiedzeniu w dniu 8 lutego 2017 r. i wnosi, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć tę jedną poprawkę Senatu. Na czym ta poprawka polega? Poprawka dotyczy zmiany treści art. 237 § 3 Kodeksu postępowania karnego i zmierza do tego, by wyłączyć prawo stosowania kontroli i utrwalania treści rozmów telefonicznych, gdy toczące się postępowanie lub uzasadniona obawa popełnienia nowego przestępstwa dotyczy przestępstw z art. 234, art. 235 lub art. 236 Kodeksu karnego, w zakresie, w jakim dotyczą one popełnienia wykroczenia lub przewinienia dyscyplinarnego. Art. 234 to fałszywe oskarżenie, art. 235 to fałszywe przedstawienie dowodów, a art. 236 to zatajenie dowodów uniewinniających. Komisja podzieliła stanowisko Senatu, że tak bardzo szeroka kontrola dotycząca również wykroczeń lub przewinień dyscyplinarnych naruszać będzie prawo do prywatności osoby w sposób nieproporcjonalny w stosunku do naruszanego przez tę osobę dobra, co budzi wątpliwości w świetle zasad wywodzących się z art. 2 i art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czyli zasady demokratycznego państwa prawnego i zasady dotyczącej ochrony życia prywatnego w związku z zasadą proporcjonalności. Ten ostatni przepis stanowi, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą jednak naruszać istoty wolności i praw. Stwierdzenie, że ograniczenia mogą być ustanawiane tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie, nakazuje ustawodawcy rozważyć, czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków, czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest połączona, i trzecia przesłanka - czy efekty wprowadzonej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela. Zasada proporcjonalności stawia przed ustawodawcą, na co wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 września 2005 r., sygn. Kp 1/05, z jednej strony wymóg stwierdzenia rzeczywistej potrzeby dokonania w danym stanie faktycznym ingerencji w zakres prawa bądź wolności jednostki, z drugiej zaś winna ona być rozumiana jako wymóg stosowania takich środków prawnych, które będą skuteczne, a więc rzeczywiście służące realizacji zamierzonych przez prawodawcę celów. Z kolei art. 47 konstytucji statuuje prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Prawo to jest ściśle powiązane z tzw. autonomią informacyjną jednostki, która sprowadza się do samodzielnego decydowania o ujawnieniu innym podmiotom informacji dotyczących swojej osoby. Pozyskiwanie przez władze publiczne informacji o jednostkach jest możliwe, ale przy spełnieniu wymogów płynących z art. 51 ust. 2 konstytucji, tzn. gdy dotyczy to informacji niezbędnych w demokratycznym państwie prawnym, a ponadto z zachowaniem warunków przewidzianych w wyżej wskazanym przepisie art. 31 ust. 3, chodzi o zasadę proporcjonalności. Komisja Nadzwyczajna wnosi o poparcie tej poprawki. Dziękuję bardzo.