Mówca: Sprawozdawca Dariusz Kubiak
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W dniu dzisiejszym odbyło się posiedzenie Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa, na którym miało miejsce pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw, ustawę o efektywności energetycznej oraz ustawę o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Przede wszystkim chciałbym wskazać, że zaproponowane zmiany wymienionych przeze mnie ustaw mają charakter wysoce prospołeczny. Pierwsza z nich pozwala na kontynuację w II półroczu 2019 r. ochrony odbiorców energii elektrycznej w Polsce przed wzrostami cen energii. Druga z nich to wyciągnięcie pomocnej dłoni do podmiotów, które zainwestowały w efektywność energetyczną, licząc na wsparcie państwa, lecz z różnych przyczyn tego wsparcia jeszcze nie otrzymały. Trzecia zmiana umożliwi ubieganie się o wsparcie na zakup samochodów elektrycznych przez osoby fizyczne, czyli tzw. zwykłych obywateli. Teraz chciałbym przejść do szczegółowego omówienia przepisów projektu ustawy oraz zmian dokonanych w komisji. W art. 1 proponowana jest zmiana ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, czyli tzw. ustawy o cenach prądu. Nowelizacja koryguje funkcjonujący mechanizm stabilizacji cen energii elektrycznej, wyjaśniając wątpliwości co do zgodności ustawy z prawem europejskim. W efekcie projekt wprowadza zróżnicowanie mechanizmu na I i II półrocze 2019 r. W I półroczu 2019 r. wszyscy odbiorcy końcowi energii elektrycznej nie zapłacą wyższych cen niż w roku 2018. W II półroczu 2019 r. aż 98% odbiorców końcowych, czyli ponad 17 mln odbiorców, nie odczuje wzrostu cen energii elektrycznej. Tymi odbiorcami będą m.in.: gospodarstwa domowe, których jest około 15 mln, mikroprzedsiębiorcy, których jest około 2 mln, małe przedsiębiorstwa, których jest około 57 tys., szpitale i jednostki sektora finansów publicznych, w tym samorządy. Średni i duzi przedsiębiorcy w II półroczu zostaną objęci tak jak pozostali odbiorcy redukcją opłaty przejściowej o 95% oraz obniżką podatku akcyzowego. Dodatkowo proponowane przepisy wprowadzają dla średnich i dużych przedsiębiorstw możliwość ubiegania się o dofinansowanie naliczane w stosunku do zużytej w II półroczu 2019 r. energii elektrycznej w ramach mechanizmu pomocy de minimis. Podczas prac komisji zostały zgłoszone dwie poprawki do art. 1 projektu, których celem jest powiązanie terminu zmiany dotychczas niezmienionych umów zawartych pomiędzy przedsiębiorstwami obrotu a odbiorcami końcowymi z terminem wydania rozporządzenia przez ministra energii. Tego typu powiązanie istnieje już w obecnie obowiązujących przepisach ustawy z dnia 28 grudnia 2018 r. i nie ma potrzeby wprowadzania dodatkowych terminów zmiany tych umów. W efekcie wprowadzonych poprawek w art. 1 w pkt 2 skreślono lit. a oraz zmieniono brzmienie dodawanego w art. 6 ust. 5. W art. 2 proponowana jest zmiana ustawy o efektywności energetycznej. Zmiana polega na wydłużeniu terminu ważności świadectw efektywności energetycznej. Jest to o tyle ważne, że część z nich nawet nie została wydana przez Urząd Regulacji Energetyki, a więc podmioty, którym się one należą, nie miały możliwości sprzedaży tych świadectw na giełdzie. Niektórzy energetycy wskazują, chyba słusznie, że pierwszym paliwem, które powinno być wykorzystywane w miksie energetycznym, jest efektywność energetyczna. A więc proponujemy nie pozostawiać z tak dużym problemem podmiotów, które w tę efektywność zainwestowały, bo w przyszłości mogą nie podjąć kolejnych decyzji w tym zakresie. Podczas prac komisji zostały wprowadzone zmiany do art. 2 poprzez skreślenie w art. 2 pkt 1 i 2 w celu uniknięcia wątpliwości w zakresie zgodności przepisów projektu z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej, tym samym nadano temu artykułowi nowe brzmienie. W art. 3 zmieniona jest ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych. Zmiana ta ma umożliwić ubieganie się o wsparcie zakupu pojazdów elektrycznych oraz pojazdów wykorzystujących wodór przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej. Art. 4 oraz art. 5 są przepisami technicznymi dotyczącymi Funduszu Wypłaty Różnicy Ceny. Z kolei art. 6 wprowadza dla ministra energii obowiązek wydania rozporządzenia do ustawy o cenach prądu w ciągu 21 dni od dnia wejścia w życie ustawy, dzięki czemu ruszy cała procedura wypłat z funduszu dla przedsiębiorstw energetycznych oraz zostaną zmienione umowy z odbiorcami końcowymi, które do tej pory nie zostały jeszcze zmienione. Proponujemy, aby ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Wejście w życie ustawy w dniu następującym po dniu ogłoszenia ma swoje uzasadnienie ze względu na podział roku 2019 na dwa mechanizmy stabilizacji cen energii elektrycznej dla odbiorców końcowych. Wyjątkiem jest art. 55 ust. 1 ustawy zmienionej w art. 2, który stosuje się od dnia 30 czerwca 2019 r. Ten termin wynika z konieczności zachowania ważności świadectw efektywności energetycznej. Podczas prac Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa zostały wprowadzone, poza wymienionymi przeze mnie zmianami merytorycznymi, również zmiany o charakterze legislacyjnym zgłoszone przez Biuro Legislacyjne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)