PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Wojciech Król
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Jestem posłem z Mysłowic, właśnie w moim rodzinnym mieście latem 1919 r. wybuchło I powstanie śląskie. Poprzedziły je aresztowania polskich działaczy, niemieckie represje, strajki i masakra właśnie w Mysłowicach. Dokładnie 16 sierpnia 1919 r. kiedy robotnicy w towarzystwie rodzin oczekiwali na wypłatę przed bramą mysłowickiej kopalni, padły strzały. Od niemieckich kul zginęło sześć osób, a wiele osób zostało rannych. Mieszkańcy Śląska chwycili za broń. Rok później rozpoczęło się II powstanie śląskie, w kolejnym roku największe - III powstanie. W rezultacie powstańczych zrywów duża część Śląska znalazła się w granicach Rzeczypospolitej. Dnia 20 czerwca 1922 r. wojska polskie dowodzone przez gen. Stanisława Szeptyckiego przekroczyły granicę koło Szopienic i wkroczyły na Śląsk. Warto w tym miejscu przypomnieć, że pierwszym śląskim wojewodą został Józef Rymer, działacz społeczny, jeden z przywódców III powstania śląskiego. 16 lipca 1922 r. w Katowicach podpisano dokument upamiętniający przejęcie części Śląska przez Rzeczpospolitą Polską. Tak oto spełniły się marzenia kilku pokoleń mieszkańców śląskiej ziemi o wolności i niepodległości. Odradzał się Śląsk i odradzała się po 123 latach zaborów niepodległa Rzeczpospolita. (Oklaski) Takie refleksje towarzyszą mi za każdym razem, kiedy w moim rodzinnym mieście, w Mysłowicach, składam kwiaty pod tablicą upamiętniającą te powstańcze wydarzenia z 1919 r. W okresie międzywojennym Śląsk cieszył się autonomią, miał własny Sejm, organ ustawodawczy, miał autonomicznego wojewodę śląskiego, miał policję śląską, skarb śląski. Ślązacy byli i nadal są dumni z własnej tożsamości. (Oklaski) W spisie powszechnym ok. 800 tys. mieszkańców zadeklarowało narodowość śląską, co pokazuje wyjątkową, skomplikowaną, piękną historię śląskiej ziemi. Tym bardziej bohaterom tamtych trudnych i bolesnych czasów, czasów powstań z lat 1919-1921, należy się hołd i szacunek. Najlepszym tego wyrazem będzie ustanowienie dnia powstań śląskich jako święta państwowego. Klub Koalicji Obywatelskiej będzie głosował za poparciem ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Powstań Śląskich. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Dobromir Sośnierz
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Proszę państwa, wszystko fajnie, niech jest święto powstań śląskich, jak najbardziej, ale dlaczego 20 czerwca? 20 czerwca, ale rok później, to data wkroczenia wojsk polskich. Tradycyjnie rocznice powstań śląskich na Śląsku obchodzi się raczej 2 maja, w dniu wybuchu III powstania, w nocy z 2 na 3 maja. Zresztą taka niepisana zasada jest przyjęta też przy innych powstaniach, rocznice powstań: wielkopolskiego, warszawskiego czy listopadowego obchodzimy w dniu ich wybuchu. Dlaczego więc 20 czerwca? Sprawa jest prozaiczna. Państwo inicjatorzy przespali w zeszłym roku okrągłą 100. rocznicę - a nawet 101. rocznicę w tym roku, bo 2 maja już minął - i teraz na siłę znaleźliście jakąś inną datę, żeby załapać się na okrągłą 100. rocznicę jeszcze w tym roku. Ale na miłość boską, przecież to ma być święto na lata. Nie twórzmy prowizorki pod jednorazową gafę. I tak prędzej czy później będzie trzeba to skorygować, więc naprawdę nie twórzmy prowizorki. Została złożona poprawka Konfederacji w tej sprawie. W komisji poparli nas tylko przedstawiciele PSL-u i Lewicy, inni widocznie potrzebują więcej czasu do namysłu, ale zachęcamy do tej refleksji. Poza tym to ma inne zalety, jest długi weekend, dzień flagi. To dużo bardziej pasuje. Poza tym jest jeszcze jedna ważna okoliczność przemawiająca za 2 maja. 2 maja powstanie wybuchło na Śląsku, a 20 czerwca 1922 r. wojska przyjechały z Sosnowca. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Tuduj
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Po pierwsze, cześć i chwała bohaterom, powstańcom śląskim! Zdolność do czynu zbrojnego jest jednym z warunków utrzymania niepodległości czy jej wywalczenia. Warto o tym pamiętać. Chciałbym też wspomnieć, że w Katowicach od ponad dekady przez środowisko narodowe jest organizowany marsz powstańców śląskich, społeczna inicjatywa podnosząca rangę tych bohaterów. Korzystając z okazji, w kontekście 100. rocznic, chciałbym ze smutkiem skonstatować przeszły już fakt, że na 100. rocznicę Bitwy Warszawskiej, bardzo ważnego wydarzenia w skali Polski i świata, jednej z najważniejszych bitew światowych, jak mówią niektórzy, 18. najważniejszej bitwy światowej, nie udało się wybudować pomnika. Państwo polskie pod rządami PiS-u nie podołało temu zadaniu. Pisałem interpelację z pytaniem, czy może na 2022 r. zdążymy z tym pomnikiem. Dostałem rozbrajająco szczerą odpowiedź, że nie, więc nie wiem, na kiedy zdążymy. Odpowiedzialność za to ponosi z jednej strony państwo i rząd Prawa i Sprawiedliwości, z drugiej strony samorząd warszawski. Jeżeli chcielibyśmy szukać prawdziwej ruskiej onucy, to myślę, że właśnie (Dzwonek) tam, wśród tych ludzi, którzy blokują powstanie tego bardzo ważnego pomnika, ją znajdziemy. (Oklaski)
Mówca: Michał Gramatyka
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za to święto. Dziękuję panu prezydentowi za inicjatywę. Bardzo dziękuję paniom i panom radnym i marszałkowi województwa śląskiego. Ten gest jest bardzo ważny i bardzo potrzebny - potrzebny Polsce i Śląskowi. Czuję się Polakiem i Ślązakiem jednocześnie. Mam takie marzenie i głęboką nadzieję, że przy okazji świętowania znajdzie się czas, polityczna wola i przekonanie, jeśli chodzi o załatwienie kilku spraw, które dla Śląska są ważne, takich jak sprawa śląskiej godki, śląskiego języka regionalnego. Jeden z polskich europosłów pytał ostatnio w Parlamencie Europejskim: Dlaczego Polska twierdzi, że nie istnieje język, którym od dzieciństwa posługuję się ja i cała moja rodzina? Takich rodzin i takich ludzi na polskim Śląsku są dziesiątki tysięcy, od Opola po Mysłowice, od Lublińca po Tarnowskie Góry, a nawet dalej, po Opawę czy Frydek-Mistek. Może znajdzie się czas, ochota i polityczna wola, by pielęgnować pamięć o tragicznych losach Ślązaczek i Ślązaków, ludzi, którzy od zawsze tu żyli i którym nagle kazano się określać, braci, którzy walczyli przeciwko braciom, Ślązaków, których Niemcy prześladowali za polskość, a komunistyczna Polska nazywała Niemcami, i o dziesiątkach tysięcy ofiar tragedii górnośląskiej dogorywających w sowieckich kopalniach. Może znajdzie się czas na szacunek dla setek, a może tysięcy, ludzi, którzy na Śląsku po prostu czują się tutejsi i tacy właśnie chcą pozostać, niekoniecznie w opozycji do polskości. Czasem wystarczy im zwykłe uznanie. Czasem wystarczy po prostu tę tutejszość uszanować. ˝Nie okazała się Polska taką, o jakiej marzyliśmy, ale nie ustajemy w pracy i poświęceniu, aby z niej zrobić Polskę godną naszych marzeń˝ - te słowa Wojciecha Korfantego pomimo całej ich goryczy rozumiem dziś jako zachętę do pracy i spełniania marzeń, również tych, o których przed chwilą wspomniałem. Oczywiście wraz z całym Kołem Parlamentarnym Polska 2050 poprę tę ustawę. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Rafał Adamczyk
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Państwo Ministrowie! Projekt dotyczy propozycji ustanowienia dnia 20 czerwca świętem państwowym - Narodowym Dniem Powstań Śląskich, dla upamiętnienia trzech zrywów z lat 1919-1921. Mam następujące pytanie: W jaki sposób władze państwa mają zamiar celebrować to święto w przypadku przyjęcia tego projektu ustawy? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wszyscy bohaterowie poświęcający swoje zdrowie oraz życie w walce o wolność naszej ojczyzny zasługują na szacunek oraz upamiętnienie. Powstania śląskie zapisały się w historii Polski i powinny być celebrowane na takich samych zasadach, na jakich celebrowane są wszystkie inne powstania, a ich uczestnicy powinni być upamiętnieni w taki sam sposób, w jaki upamiętniamy bohaterów 13 innych powstań, które miały miejsce w naszej historii. Niestety głównie za sprawą obecnego rządu także powstańców podzielono na lepszy i gorszy sort. Świętami narodowymi uczciliśmy pamięć bohaterów powstań warszawskiego, wielkopolskiego, a teraz i powstań śląskich, natomiast cała reszta nie doczekała się podobnego uhonorowania. Dlaczego?
Mówca: Maciej Kopiec
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To, co wydarzyło się ponad 100 lat temu na Śląsku, polska propaganda nazywa powstaniami śląskimi. Historycy mówią jednak o hybrydowej, niewypowiedzianej wojnie polsko-niemieckiej, a także nazywają to wojną domową. (Oklaski) Tak też widzą te wydarzenia Ślązacy niezależnie od tego, jak zagłosowali w plebiscycie, w którym zabrakło pytania dla nas fundamentalnego, czy chcemy, aby Śląsk został niepodległą republiką. Trzecie powstanie śląskie było walką zbrojną w poprzek śląskich serc, wojną, w której brali udział polscy żołnierze, w której wykorzystywano polski sprzęt i strzelano polską amunicją, co przyczyniło się do niezliczonych dramatów, w imię włączenia Śląska do Polski. Takie są fakty. Jako Ślązak zagłosuję przeciwko, dlatego że moja mniejszość etniczna jest w Polsce nadal dyskryminowana i pozbawiona prawa choćby do własnego języka. Mam do pana prezydenta pytanie, bo z projektu wynika, że Ślązaków jako obywateli Polski szanuje: Czy możemy liczyć na inicjatywę uznania języka śląskiego za język regionalny, abyśmy nadal mogli ubogacać kulturowo Polskę? Dziękuję bardzo.
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To jest mało znany fakt, ale myślę, że warto wiedzieć, że powstania śląskie miały swoje miejsce, a nawet w przypadku pierwszego swój początek, na Śląsku Cieszyńskim. Ten wysiłek powstańczy wspierali również powstańcy z Pszczyny, skąd wymaszerowały oddziały powstańcze. Oczywiście myślę, że data 2 maja byłaby z punktu widzenia tej tradycji, która się ukształtowała, ważna, natomiast jeżeli to święto będzie celebrowane 20 czerwca, to myślę, że też będzie to taki moment, w którym ta okoliczność historyczna związana z udziałem mieszkańców ziemi pszczyńskiej, Śląska Cieszyńskiego w tych wydarzeniach będzie mogła zostać na nowo naświetlona i uświadomiona mieszkańcom całej Polski. Dzisiaj oddajemy cześć (Dzwonek) powstańcom. Dziękuję bardzo.
Mówca: Wojciech Saługa
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To bardzo potrzebna, ważna i wyczekiwana przez wiele środowisk, większość środowisk na Górnym Śląsku ustawa. Takiego święta po prostu oczekiwaliśmy, licząc na to, że w końcu Wysoka Izba, polski parlament, podejmie inicjatywę i uchwali taką ustawę. Z pewnością tak jak i w sejmiku - padły tu podziękowania dla sejmiku, że wystąpił z inicjatywą, tam przyjęto to jednogłośnie - przyjmiemy to, na to liczę, jednogłośnie, może poza jednym głosem. Natomiast prawdziwe są te słowa, że trochę za szybko, trochę za późno, trochę na kolanie. O co chodzi? Instytut Pamięci Narodowej, Instytut Śląski, środowiska kombatanckie nie miały szans się wypowiedzieć. Obawiam się, że ta dyskusja, która toczy się w Wysokiej Izbie, na temat tych dat, przetoczy się (Dzwonek) też po przyjęciu tej ustawy, natomiast instytucje kultury, związki kombatanckie itd. nie miały niestety szansy...
Mówca: Wojciech Saługa
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

...wziąć w niej udziału, jeśli chodzi o ten projekt ustawy. Dziękuję.
Mówca: Ryszard Wilczyński
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako poseł ziemi opolskiej z satysfakcją przyjmuję inicjatywę prezydenta RP w sprawie ustanowienia święta narodowego upamiętniającego powstania śląskie. Trzeba za to podziękować. Niemniej data 20 czerwca budzi zaskoczenie, bo miejscem egzemplarycznym dla powstań śląskich pozostaje Góra Świętej Anny, a taką datą - 2 maja, co sam potwierdził pan prezydent, goszcząc tam rok temu i upamiętniając powstania śląskie właśnie w tej dacie. Myślę, że tradycja na Opolszczyźnie, co do której istnieje przy złożoności etnicznej naszego regionu konsensus, nie ulegnie zmianie i data 2 maja pozostanie. Sądzę, że popełniono błąd, nie wpisując tego święta ważnego dla dwóch regionów w polskie triduum narodowe, które rozpoczyna się 1 maja, a więc w dniu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, a kończy się - po Dniu Flagi RP - datą 3 maja. Byłoby to takie (Dzwonek) silne, regionalne wzmocnienie. Niestety obawiam się, że data 20 czerwca, do tej pory niekojarzona z powstaniami śląskimi, rozmyje tę kwestię...
Mówca: Ryszard Wilczyński
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

...bo właśnie wtedy kończy się rok szkolny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marek Dyduch
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Jeszcze przed 1000 r. Śląsk był bardzo atrakcyjny dla wielu narodów Europy: dla Polaków, których nowe państwo powstawało, Germanów, Czechów. Tak toczyły się losy Śląska przez ponad 1000 lat. Pamiętajmy o tym. Ślązacy jako nacja również ukształtowali się przez te lata. Dolny Śląsk, Górny Śląsk i Śląsk Opolski dopiero po wojnie zostały przydzielone Polsce. Pamiętajmy o tym. Fakt, nie lubicie komuchów, ale to się stało właśnie wtedy. Dzisiaj jako Polska mamy cały Dolny Śląsk, Śląsk Opolski i Górny Śląsk. Musimy uszanować historię tego regionu, 1000 lat, i uszanować mniejszości, które dzisiaj są na Śląsku. Popełnimy błąd, wykluczając ich z życia publicznego. Będą dzisiaj pyszałkami... (Głos z sali: Co pan opowiada za bzdury?) (Poseł Bożena Borys-Szopa: Bzdury!) Nie opowiadam bzdur. Sięgnij sobie chociażby do Wikipedii. (Dzwonek)
Mówca: Marek Dyduch
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pamiętajmy o tym. Dziękuję.
Mówca: Monika Rosa
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Historia nie jest czarno-biała. Hybrydowa wojna domowa na Śląsku, powstania śląskie albo wojna polsko-niemiecka - nazewnictwo zależy od perspektywy, ale także od historii rodziny, przodków. Historia Śląska jest wieloaspektowa, zwłaszcza jeśli chodzi o wydarzenia z 1921 r. Często centralistyczna narracja historyczna nie idzie w parze z prawdą historyczną. Dlatego pytam: Czy państwo rozmawialiście z rodzinami Ślązaków, którzy walczyli po drugiej stronie, którzy marzyli o autonomii regionu śląskiego? Czy przeczytaliście książkę ˝Powstania Śląskie 1919-1920-1921. Nieznana wojna polsko-niemiecka˝ prof. Kaczmarka? To co dla jednych będzie uhonorowaniem, w innych będzie wywoływało smutek, będzie tragedią, powodem do powstawania podziałów pomiędzy rodzinami, miastami, wioskami, a często także domami. Historyj? niy ma cz?rno-bioł?. (Dzwonek) Nie ma naszej zgody, żeby nadawać jej taki czarno-biały wyraz. (Oklaski) Dlatego prosimy pana prezydenta o jedną rzecz: o uznanie języka śląskiego za język regionalny.
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Chciałbym zapytać, czy przygotowując ten projekt ustawy i odpowiadając na uchwałę sejmiku śląskiego oraz postulaty innych organizacji, pan prezydent i Kancelaria Prezydenta prowadzili konsultacje, jeśli chodzi o termin, o którym tutaj dzisiaj rozmawiamy, czyli termin, w którym ma wypadać Narodowy Dzień Powstań Śląskich. Kiedy 1 października ub.r. uchwalaliśmy ustawę o ustanowieniu Narodowego Dnia Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego data 27 grudnia nie budziła żadnych wątpliwości. Mało tego, pod tamtym projektem ustawy podpisało się 8 tys. obywateli, w tym przedstawiciele instytucji kultury, organizacji pozarządowych, samorządów. Był pełen konsensus. Było to widać również na sali w czasie debaty. Dzisiaj jesteśmy troszkę w innej sytuacji, dlatego chciałem zadać pytanie. Czy ten projekt ustawy był przedmiotem konsultacji? Czy decyzja dotycząca daty (Dzwonek) była podjęta w konsensusie? Dziękuję.
Mówca: Dariusz Olszewski
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Wielce Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przedstawiony przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudę projekt ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Powstań Śląskich w dniu 20 czerwca jest inicjatywą godną pochwały. Trzy powstania śląskie odegrały niezwykle ważną rolę w procesie jednoczenia ziem polskich po okresie zaborów. Celem powstania dnia powstań śląskich jako nowego święta państwowego jest oddanie hołdu bohaterom, których męstwo umożliwiło powrót części Górnego Śląska do odrodzonej Rzeczypospolitej. Jest także kultywowaniem pamięci o Polakach walczących o niepodległość na terenach Śląska. Inicjatywa, co należy podkreślić, jest wspólnym głosem obywateli, samorządu województwa śląskiego oraz przedstawicieli organizacji pozarządowych, m.in. Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Polski Śląsk. Pytanie: Czy nowe podstawy programowe w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych (Dzwonek) będą uwzględniać nowo ustanowione święta państwowe, czyli Narodowy Dzień Powstań Śląskich i Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego? Chodzi o to, aby krzewić postawy patriotyczne i wiedzę historyczną wśród najmłodszych Polaków. Dziękuję bardzo.
Mówca: Gabriela Lenartowicz
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Będę mówiła tu do państwa jako urodzona w Katowicach Ślązaczka od wielu pokoleń po mieczu i po kądzieli. Chcę powiedzieć, że cieszymy się z tego, że to święto zostało ustanowione. Cieszymy się dlatego, że uznajemy, że ten zaproponowany dzień pamięci powstań śląskich będzie de facto świętem Śląska. Tak chcielibyśmy to widzieć. Myślę, że wszystkim nam należą się święta, które podkreślają bogactwo kulturowe oraz wkład pokoleń nie tylko Ślązaczek i Ślązaków, lecz także innych grup etnicznych i grup regionalnych w budowę naszej ojczyzny. Myślę, że Ślązaczki i Ślązacy to nie jest podmiot zbiorowy. (Dzwonek) Każdy z nas ma swoją historię, każdy z nas ma swoje doświadczenia. Ze względu na skomplikowane losy Śląska te doświadczenia są bardzo zróżnicowane. Potraktujmy to jako nasze wspólne bogactwo. Tak postrzegam propozycję ustanowienia tego święta. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Bardzo dobrze.)
Mówca: Janusz Kowalski
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Tak ważna inicjatywa jak ustanowienie Narodowego Dnia Powstań Śląskich powinna łączyć wszystkich Polaków. Może poza panem Ryszardem Gallą, który jest w mniejszości niemieckiej i w zeszłym roku atakował pana prezydenta Andrzeja Dudę właśnie z powodu pięknego święta upamiętniającego stulecie powstań śląskich. Tę ustawę, tę uchwałę należy poprzeć, nawet jeżeli są takie prowokacyjne, antypolskie i proniemieckie wystąpienia jak pana posła Macieja Kopca z postkomunistycznej Lewicy, który mówił o jakiejś mniejszości śląskiej. Nie, panie pośle, nie ma żadnej mniejszości śląskiej. Śląskość to jest polskość i o tym wszyscy tutaj wiemy. Poprzyjmy tę uchwałę i proszę nie wykorzystywać dyskusji nad tą uchwałą do żadnych takich antypolskich prowokacji. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Franciszek Sterczewski
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Cieszę się, że po upamiętnieniu powstania wielkopolskiego dostrzegacie także, jak ważne były dla nas wydarzenia bratobójczej wojny domowej, która miała miejsce na Górnym Śląsku w latach 1919-1921, zwanej niekiedy powstaniami śląskimi. Mam jednak wrażenie, że to z waszej strony tylko gra pod publiczkę, ponieważ każdego dnia pokazujecie, jak ignorujecie samorządność i nie szanujecie lokalnej kultury. Ślązacy i Ślązaczki od dekad czekają na to, żeby język śląski został uznany oficjalnie przez państwo polskie. (Głos z sali: Co za bzdura!) (Poseł Bożena Borys-Szopa: Chłopie, co ty godosz?) Po śląsku mówi ponad 0,5 mln osób. Ponad 800 tys. osób w spisie powszechnym przyznało się czy określiło swoją tożsamość, swoją narodowość jako śląską. Kiedy dostrzeżecie tych ludzi? Kiedy przestaniecie ich ignorować? (Poseł Bożena Borys-Szopa: Tam nas jest 4 mln.) Szanowni Państwo! Panie Prezydencie! Jak długo ci ludzie mają czekać na uznanie języka śląskiego? (Dzwonek) Tak więc szacunek dla historii i języka Śląska to jedno, ale wraz z nim powinien iść szacunek dla żyjących tu i teraz. Fest pozdrowi?m cołki Śl?nsk i winszuja wom, coby śl?nska gotka wartko zyskoła status, kery jej się przynoleży. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Mieszkowski
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Nie lubię słowa ˝narodowy˝. Uważam, że jest to słowo, zwłaszcza w interpretacji Prawa i Sprawiedliwości, zdruzgotane, rozbite, unieważnione. (Poseł Barbara Bartuś: A zna pan konstytucję?) Jednak w przypadku tego święta słowo ˝narodowe˝ może być bardzo użyteczne i przydatne. Może być przydatne do tego, byśmy uznali kulturę śląską, żebyśmy uznali autonomię Śląska, by podkreślić siłę języka śląskiego jako języka autonomicznego. Dla tych 800 tys. ludzi żyjących na Śląsku język śląski jest czymś istotnym i niezbywalnym, tak jak język polski dla nas tutaj. Z tej mównicy powinny padać słowa po śląsku, ale także po polsku. Musimy mieć tego świadomość, żeby ta otwartość była naszą normą, a nie przeciwwagą dla narodowych, nacjonalistycznych pomysłów na rzeczywistość polską. (Oklaski) (Poseł Bożena Borys-Szopa: Aleś nam dyrechtor teroz nagodoł.)
Mówca: Grzegorz Braun
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szczęść Boże wszystkim Polakom, Ślązakom. GrüŮ Gott tym, którzy Polski nie kochają, niemniej pozostają naszymi sąsiadami w historii i współczesności. Cieszę się, że wychodzimy z pokoju dziecinnego, przeszliśmy do pokoju dla dorosłych i rozumiemy, że polityka narodowa, państwowa może i czasem powinna być realizowana również poprzez projekcję siły poza aktualne granice, jak to wydarzyło się na Śląsku. Tu mały przypis: mówiono, że powstania śląskie i powstanie wielkopolskie, jeszcze powstanie sejneńskie są na tej krótkiej liście powstań, które zakończyły się względnym sukcesem, osiągnęły jakieś cele. (Dzwonek) Tak więc przeszliśmy do pokoju dla dorosłych i dlatego pytanie: Czy na obchody tego święta, czy w maju, czy w czerwcu, zaprosimy przedstawicieli republik ługańskiej i donieckiej? To przecież ten sam mechanizm.
Mówca: Grzegorz Braun
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Wypadałoby, czcząc takie piękne epizody z naszej historii, wydorośleć także w naszym stosunku do wydarzeń, które rozgrywają się współcześnie.
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Świat cały, a więc i Śląsk, miał za sobą straszną I wojnę światową. Nie było może wtedy ludobójstwa, nie było faszyzmu, nie wymordowano całego narodu, ale żołnierzy - w tym Ślązaków - zginęły miliony. A mimo wszystko w powstaniu śląskim, tym III powstaniu, brało udział 50 tys. żołnierzy Ślązaków, którzy tęsknili za Polską. Mimo wszystko odniosło ono olbrzymie sukcesy - to powiedział kiedyś przed pomnikiem Lech Kaczyński. Ustanowienie święta będzie oddaniem czci tym ludziom i przypomnieniem w naszej pamięci historycznej tego bardzo ważnego wydarzenia. To święto powinno, szczególnie teraz w związku z tą agresją, którą wszyscy widzimy, nas łączyć, chyba że ktoś jest przeciwko Polsce. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Barbara Bartuś: No chyba tak jest.)
Mówca: Maciej Konieczny
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Powstania śląskie, stosunek do nich dzieliły Ślązaków, także tych polskojęzycznych. Również dzisiaj stosunek do tych wydarzeń na Śląsku jest daleki od jednoznaczności. (Poseł Bożena Borys-Szopa: Chłopie, co ty godosz?) Dla mnie jako Ślązaka, socjalisty, polskiego patrioty najbliższa jest ta opcja, która w powstaniach śląskich i w nowej, demokratycznej Polsce widziała nadzieję na sprawiedliwość społeczną, na poprawę losu ludu śląskiego. Ale w żaden sposób nie potrafię zrozumieć, w jaki sposób czyn zbrojny ludu śląskiego ma być upamiętniany poprzez wkroczenie na Śląsk Wojska Polskiego. Dlaczego żadna data związana z powstaniami śląskimi nie spotkała się z państwa uznaniem, a ta konkretna 20 czerwca - tak? To nie jest podmiotowe traktowanie Ślązaków, to nie jest uczciwe podejście do historii, to na pewno nie jest godne i uczciwe (Dzwonek) upamiętnienie tych wydarzeń, dlatego nie będę mógł poprzeć tej ustawy. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Bożena Borys-Szopa: To jest uchwała sejmiku, proszę pana.)