Mówca: Bolesław Grzegorz Piecha
Data: 2012-01-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Panie pośle, tak procedować i tak reformować ochronę zdrowia musicie sami, my do tego ręki nie przyłożymy, to już panu obiecuję. To jest pierwsza sprawa. (Oklaski) Tematem dzisiejszego posiedzenia i tego punktu jest informacja prezesa Rady Ministrów o sposobie wdrożenia ustawy refundacyjnej. Co państwo po tej informacji złożonej przez jednego ministra, drugiego wiceministra, trzeciego wiceministra wiecie, co widzicie? (Głos z sali: Nic. ) Powiem wprost, skoro pan poseł Katulski cytował tutaj klasyka i moje słowa, to ja też zacytuję klasyka: Ciemność widzę, panie pośle, ciemność. (Wesołość na sali, oklaski) To jest jasne. Pani marszałek, rozumiem, że pani nie ma już dzisiaj wpływu na ministra zdrowia, ale przyznam się, że w najczarniejszych snach nie myślałem o tym, żeby informacja była dezinformacją. Przecież nikt nie wie, jak została wdrożona ustawa refundacyjna. Wiemy tylko jedno: jaki był kalendarz różnych dziwnych działań, łącznie z tym, czy minister w dniu 14 lutego któregoś tam roku wyszedł z posiedzenia komisji wcześniej, czy poszedł, czy spotkał się, czy się nie spotkał. Panie ministrze, to nie ma nic do rzeczy, jeżeli chodzi o wdrażanie ustawy refundacyjnej. Każdy przeciętny obywatel, a jest ich w Polsce 38 mln z hakiem, widział, jak było. Pacjenci, którzy 1, 2 czy 3 stycznia poszli do apteki, wiedzą, jak było. Dobrodziejstwo tej ustawy doskonale potrafią zobaczyć w swoich portmonetkach. Po wprowadzeniu tej ustawy tam też widzą ciemność, czyli dno. Prawda jest następująca. Ta ustawa nie składa się tylko z refundacji recept. Ta ustawa ma wiele różnego rodzaju bardzo poważnych założeń i wezwań, które popieramy. Przecież każdy rozsądny poseł w tej Izbie chce, żeby dostęp do leków był pełny. Przecież to są banalne stwierdzenia. Każdy chce, żeby lek był za rozsądną cenę, to znaczy najtańszy. Wszyscy doskonale wiedzą, że należy leczyć nowocześnie, najlepiej i że nie należy traktować rynku leków jako rynku manipulacji i gry w grze biznesowej, zwłaszcza kiedy są w to uwikłane niemałe środki publiczne. Każdy również wie, że trzeba stosować transparentne przepisy. Teraz muszę sprostować parę nieprawd, które tu padły, niestety. Panie ministrze Szulc, do pana mam zastrzeżenia, bo pan jest najdłużej w ministerstwie. Pan minister Włodarczyk był z przerwami. Przecież pan doskonale wie, że historia refundacji w Polsce nie zaczęła się w 2011 r. dokładnie 12 czy 13 maja, tylko trwała przez wiele lat. Obowiązywały w Polsce przepisy regulujące dostępność leków dla polskich pacjentów. (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Jakub Szulc: Mówiłem o tym.) Przepisy dotyczące współfinansowania, czyli refundowania leków polskim pacjentom, obowiązywały nie tylko od czasów transformacji, ale również za słusznie minionego systemu, proszę państwa, tam też były przepisy refundacyjne. Nie wiem, czy państwo o tym pamiętacie. Panie ministrze, czy pan pamięta, że tak było? Było tak. (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Jakub Szulc: Mówiłem o tym, trzeba było słuchać.) Teraz druga rzecz, o której pan mówił. To nie jest prawda, że jakieś ogromne zadanie stanęło nagle przed tą nową listą refundacyjną z powodów europejskich. Otóż Unia Europejska miała jedno zastrzeżenie. Chodziło o to, że do 31 grudnia nie było w Polsce decyzji refundacyjnej, ponieważ był opublikowany powszechnie obowiązujący akt prawny zwany rozporządzeniem. Decyzja administracyjna to całkiem inna rzecz. Podstawowy dylemat polskiej refundacji był taki, czy rozporządzenie, czyli akt prawny bardzo wysokiego rzędu, może być zbiorem decyzji administracyjnych. Nie da się tego pogodzić i wie o tym przeciętnie wyszkolony prawnik, który ma świadomość, co to jest prawo cywilne, co to jest prawo administracyjne i jakie są źródła prawa w Polsce. Nie da się rozporządzenia cytować jako poszczególnych decyzji administracyjnych i kwestionować lub nie kwestionować tych decyzji administracyjnych dotyczących pkt 1. To był główny problem. Od dawna, panie ministrze, obowiązywały w Polsce decyzje niedopuszczające leków do systemu refundacji. Była to decyzja, która musiała być uzasadniona. Z tym uzasadnieniem firma X i podmiot odpowiedzialny Y mogli iść do sądu. Nikt mu tej drogi nie blokował, więc nie odkrywaj pan Ameryki i nie mów, że dopiero teraz to jest możliwe. Pytanie, czy obwieszczenie jest lepsze od rozporządzenia, jest jednym z trudniejszych i proszę tego nie lekceważyć, bo to jest bardzo trudna decyzja. Rozporządzenie było przede wszystkim źródłem prawa ogólnie obowiązującego i było tworzone z podniesioną kurtyną. Nie da się zrobić rozporządzenia tak jak obwieszczenia. Obwieszczenie 23 grudnia wyglądało w ten sposób, że państwo nagle podnieśli kurtynę i wszyscy zobaczyli, jakie mamy leki. Każde rozporządzenie zanim zostało uchwalone i podpisane przez Radę Ministrów czy właściwych ministrów musiało być zgłoszone jako projekt, zamieszczone na stronach internetowych, trzeba było wysłać setki zaproszeń i różnego rodzaju próśb o uwagi. Napływały setki uwag do projektu tego rozporządzenia, były konferencje uzgodnieniowe, a dopiero później były decyzje. Nie jest tak, że one były ukrywane gdzieś w ciemności i nie były transparentne. Otóż były transparentne. Czy można było doprecyzować przepisy dotyczące tworzenia cen? A jakże, można było i dobrze, że urząd się z tym zmierzył. Co by tam bowiem robił departament polityki lekowej przez 4 lata czy dłużej? Nie jest prawdą, że dopiero teraz będą co chwilę publikowane nowe listy, bo tak nakazuje prawo. Państwo przyjęli, że co dwa miesiące ma być obwieszczenie. A czy pan wie, jak było w poprzedniej ustawie? Co kwartał. Czy pan wie - ja się uderzę w swoją pierś - kto to kiedykolwiek zastosował? Nikt. Czy pan wie, ile pana rząd, w którym pan był - pani marszałek to pamięta -wydał takich rozporządzeń w ciągu 4 lat? Miało być 16. Czy było wydanych 16? Możemy zacząć liczyć... Brakuje. Więc proszę nie zrzucać tego na poprzedników, bo taka była prawda. Prawdą jest również, że wdrożenie tej ustawy nie poprawiło dostępu pacjentów do leków. Stara się zwalczyć podstawowy postulat, który był - również opozycja o tym mówiła - koniec z turystyką refundacyjną. Nie jest dobrze, że schorowany pacjent biega po całym mieście albo po powiecie i szuka apteki, która mu zrealizuje tańszy lek, ale zamiast tego państwo zafundowali turystykę refundacyjną w ogóle, bo teraz pacjent szuka w ogóle apteki, która mu zrealizuje receptę z odpowiednim poziomem refundacji. Owszem, można było przyjść do każdej apteki i ona zrefundowała mu ją - przy tym proteście, który trwał - w 100%, a jeżeli chciał, żeby mu to zrefundowano w taki sposób, jak nakazuje ustawa, to musiał do niejednej apteki uderzać, potem z powrotem iść do lekarza i tak dalej, dopiero się najeździł. To jest właśnie owoc tego modelu wdrożenia ustawy refundacyjnej, a nie mówienie, jak to było kiedyś. Oszczędności. Czy są oszczędności? Są. Narodowy Fundusz Zdrowia ma 700 mln zł oszczędności. Jak może nie być oszczędności, skoro z listy leków refundowanych znika 800 pozycji? Przecież ktoś te leki przepisywał, ktoś te leki refundował, czyli przypuszczam, że refundowano te leki. Jak się zmieniło współpłacenie pacjenta? Otóż, zmieniło się. I tutaj kieruję to do pana posła, który ciągle wyciąga jakieś dziwne akta i mówi, że firma jest niewiarygodna. Ta firma bada rynek leków od wielu lat i nie tylko w Polsce jest uważana za dobrego, rzetelnego audytora. Stwierdziła wprost: 300 mln zł pacjenci dopłacą więcej, i to jest prawda. Tu mam wzory recept, które to pokazują. Nie mówię, że nie można czegoś zamienić, ale każdy lekarz wie, że stosowanie zamiennika nie jest proste, zwłaszcza w chorobach przewlekłych, kiedy pacjent ustawiony jest na leku, to z dnia na dzień nie można mu dać zamiennika, bo to jest niemożliwe. (Dzwonek) Są zaś takie przypadki w tym obwieszczeniu, panie ministrze, kiedy zamienników nie ma, a lek był na moczówkę prostą za 3,20 zł, dzisiaj jest za 300 czy tam za 200 zł. Proszę więc o tym też pamiętać. I ostatnia sprawa. Chciałbym zaapelować do pani marszałek, żeby to, co naprodukowali tutaj - mówię wprost: naprodukowali - zwłaszcza państwo wiceministrowie, było jednak na piśmie. Chciałbym te cytaty widzieć również na piśmie. I jeszcze jedno. Panie ministrze - do pana ministra Włodarczyka się zwracam - jeśli się kogoś cytuje, to grzeczność nakazuje podać imię i nazwisko, a nie cytować anonimy. Nie wiem, kto czyta anonimy. Mam nadzieję, że ten ostatni cytat, który był, nie był anonimowy. Oczywiście, pochwalmy. Kończąc, Prawo i Sprawiedliwość nie może przyjąć takiej informacji prezesa Rady Ministrów, który wyręczył się ministrem, a minister - wiceministrami. Dziękuję. (Oklaski)