Mówca: Sprawozdawca Jerzy Kozdroń
Data: 2012-07-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach mam przyjemność przedstawić sprawozdanie o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego (druk nr 547). Senat Rzeczypospolitej w uchwale z 6 lipca 2012 r. zgłosił poprawkę do uchwalonej przez Sejm ustawy w dniu 15 czerwca 2012 r. Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach po rozpatrzeniu zgłoszonej poprawki na swoim posiedzeniu w dniu 11 lipca rekomenduje Wysokiej Izbie jej przyjęcie. Czego ta poprawka dotyczy i w ogóle czego ta nowelizacja dotyczy? Jest to taka specyficzna sytuacja, jako że nowelizacja dotyczy jednego dodanego paragrafu, a teraz dotyczy to art. 632b. Problem polegał na tym, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku zakwestionował konstytucyjność art. 632 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego, polegającego na tym, że wprowadza zasadę, że w sprawach z oskarżenia prywatnego w razie uniewinnienia lub umorzenia postępowania koszty procesu ponosi oskarżyciel prywatny, a w sprawach z oskarżenia publicznego - Skarb Państwa, z pewnym wyjątkiem. I tutaj chodziło o ten wyjątek, a ten wyjątek obejmował wydatki poniesione przez oskarżyciela posiłkowego, pokrzywdzonego czy powoda cywilnego związane z ustanowieniem pełnomocnika. Tych wydatków nie zwracał Skarb Państwa. Rozpatrując to, Trybunał Konstytucyjny doszedł do wniosku, że tu już zostało naruszone prawo obywatela do sądu, że w sytuacji kiedy uniewinnia się kogoś albo umarza się postępowanie, to oskarżonemu przyznaje się koszty poniesionej przez niego uzasadnionej obrony i Skarb Państwa zwraca mu te koszty obrony, natomiast oskarżycielowi posiłkowemu, który ustanowił sobie pełnomocnika w tej sprawie, już kosztów pełnomocnika się nie zwraca. Dlatego Senat zgłosił ten projekt nowelizacji, komisja kodyfikacyjna pochyliła się nad nim i przyjęła takie oto rozwiązanie w pierwszej wersji ustawy, którą Sejm uchwalił - jeżeli przyczyny umorzenia postępowania powstały w toku postępowania, to sąd może orzec od Skarbu Państwa zwrot uzasadnionych wydatków z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika. Koniec, kropka. Pod pojęciem pełnomocnika rozumiemy pełnomocnika pokrzywdzonego, powoda cywilnego czy oskarżyciela posiłkowego. I tylko z jednego tytułu. Natomiast Senat doprecyzował ten przepis. Mówi, żeby nie pojmować go zbyt szeroko, ponieważ możemy mieć również sytuację taką, że będzie sprawa z oskarżenia prywatnego, którą oskarżeniem obejmie prokurator, i w tym momencie oskarżyciel prywatny będzie oskarżycielem posiłkowym i będzie miał pełnomocnika. Gdybyśmy przyjęli ten przepis w wersji zaproponowanej przez Sejm i przyjętej ustawą sejmową, to wtedy, gdyby nastąpiło uniewinnienie albo umorzenie postępowania, zwrot wydatków z tytułu ustanowienia jednego pełnomocnika przysługiwałby też oskarżycielowi posiłkowemu w sprawie z oskarżenia prywatnego, którą objął prokurator. I dlatego Senat mówi: nie, poszliśmy za daleko. Ponieważ Trybunał Konstytucyjny mówił tylko o sprawach z oskarżenia publicznego, to zajmijmy się tylko sprawami z oskarżenia publicznego. I dookreślono ten przepis poprzez wskazanie: jeżeli zachodzą sytuacje z art. 632 pkt 2 K.p.k., a więc w sprawach z oskarżenia publicznego. Myśleliśmy nad tym na posiedzeniu komisji kodyfikacyjnej i dla świętej zgody, nieraz tak trzeba, przyznaliśmy Senatowi rację, nie będziemy o ten jeden paragraf się spierać. Wnosimy o przyjęcie tej poprawki. To wszystko.