Mówca: Sprawozdawca Krzysztof Janusz Kozik
Data: 2021-09-29 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia sprawozdania z prac Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych w dniu 28 września 2021 r. nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz niektórych ustaw, druk nr 1503. Ustawa ma na celu wprowadzenie zmian w przepisach dotyczących górnictwa węgla kamiennego. Umożliwią one prowadzenie działań związanych z dalszą restrukturyzacją i transformacją sektora węgla kamiennego w Polsce oraz finansowanie skutków tych procesów. Celem zmian jest również umożliwienie skorzystania z instrumentów osłonowych i związanych z nimi świadczeń socjalnych przez pracowników kopalni, zakładu górniczego lub jego oznaczonej części nabytych od dnia 1 grudnia 2021 r. przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń. Nowe przepisy są kontynuacją działań rozpoczętych przez rząd w 2015 r. po przyjęciu planu naprawczego dla Kompanii Węglowej SA. Dotyczą one wydłużenia okresu zbywania mienia przez przedsiębiorstwa górnicze na rzecz przedsiębiorstwa zajmującego się likwidacją, a także wydłużenia terminu umożliwiającego skorzystanie ze świadczeń osłonowych przez pracowników przechodzących wraz z mieniem do Spółki Restrukturyzacji Kopalń. Konieczność kontynuacji restrukturyzacji polskiego sektora górnictwa węgla kamiennego w dużej mierze wynika z utrzymującej się od dłuższego czasu trudnej sytuacji na międzynarodowym rynku węgla. Jednocześnie projekt ustawy uwzględnia zapisy umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego, która została podpisana 28 maja 2021 r. w Katowicach. Zaplanowany plan naprawczy ma na celu zapewnienie szeroko rozumianego bezpieczeństwa energetycznego państwa, jak również kontynuację wydobycia węgla w sposób ekonomicznie uzasadniony i zgodny z harmonogramem zawartym w umowie społecznej. Zaniechanie procesu restrukturyzacji, a w konsekwencji upadłość przedsiębiorstw węglowych mogłyby spowodować bardzo poważne reperkusje społeczno-gospodarcze dla Górnego Śląska. To m.in. brak możliwości realizacji zobowiązań finansowych, zagrożenie bezpieczeństwa energetycznego kraju, skutki społeczne upadłości oraz szeroko rozumiane skutki dla kooperantów przedsiębiorstw węglowych. Najważniejsze rozwiązania zaproponowane w ustawie są następujące. Spółka Restrukturyzacji Kopalń będzie mogła nabyć kolejne kopalnie od funkcjonujących spółek węglowych oraz finansować ich likwidację ze środków pochodzących z budżetu państwa. Chodzi o kopalnie, których likwidacja rozpocznie się w okresie od 1 grudnia 2021 r. do 31 grudnia 2023 r. Ponadto projekt ustawy umożliwia w okresie do końca 2027 r. dalsze finansowanie z budżetu państwa zadań obecnie realizowanych przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń. Umożliwiono skorzystanie z instrumentów osłonowych i należnych z tego tytułu świadczeń socjalnych pracownikom zatrudnionym w kopalni, zakładzie górniczym lub jego oznaczonej części nabytych przez SRK po 1 grudnia 2021 r. Dotyczy to osób, które nie posiadają uprawnień emerytalnych. Wsparcie dla pracowników będzie przewidywać urlop górniczy lub urlop dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej, lub jednorazową odprawę pieniężną. W trakcie prac komisji zgłoszono siedem poprawek o charakterze porządkowym, legislacyjnym i uzupełniającym. Komisja pozytywnie zaopiniowała poprawki do art. 3 pkt 2, art. 6 oraz art. 8. Pozostałe poprawki dotyczące zmian zapisów art. 1 komisja zaopiniowała negatywnie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja rekomenduje projekt ustawy w obecnym brzmieniu i wnosi o jego przyjęcie. Dziękuję.