Mówca: Edward Czesak
Data: 2012-11-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o odpadach (druki nr 456 i 853). Projekt dotyczy zasad postępowania z odpadami, zgodnie z którymi ma zostać zapewniona ochrona życia i zdrowia ludzi oraz ochrona środowiska, z uwzględnieniem zasady zrównoważonego rozwoju, przed różnego rodzaju zanieczyszczeniem czy skażeniem. Stanowi też transpozycję postanowień dyrektyw ramowej. Choć uchyla obowiązującą ustawę, to w części powiela dotychczas obowiązujące przepisy. W sposób szczególny ma zapobiec powstawaniu odpadów, przyczynić się do ograniczenia ilości wytwarzanych odpadów, zmniejszenia negatywnego oddziaływania na środowisko, a także przygotować do ponownego ich użycia i wykorzystania. Rządowy projekt ustawy zawarty w druku nr 456 był procedowany w powołanej podkomisji, której sprawozdanie zostało przyjęte na posiedzeniu w dniu 8 listopada br., a dzisiaj zaprezentowane było przez posła sprawozdawcę Tadeusza Arkita. Podczas posiedzeń podkomisji i komisji do projektu rządowego wniesiono szereg poprawek zmieniających pierwotne zapisy. Jednak wprowadzone zmiany nie spełniły oczekiwań środowisk, które podczas pierwszych posiedzeń podkomisji oraz w trakcie prac nad projektem zgłaszały uzasadnione propozycje zmian dotyczące poszczególnych artykułów projektu ustawy. Należy podkreślić, że odrzucono większość zgłoszonych uwag i propozycji środowisk gospodarczych czy organizacji pozarządowych, realizując z góry założone tezy zbieżne z zapisami dyrektywy ramowej i innych dyrektyw unijnych, bez uwzględnienia możliwości wykorzystania odstępstw, które dopuszcza Komisja Europejska, a które mogłyby ułatwić działalność polskim przedsiębiorcom. Kierowano się zasadą, że jeśli zgłaszana poprawka nie jest zbieżna z przedłożeniem rządowym, to jest zła i należy ją odrzucić. W tym miejscu nasuwa się pytanie o sens deklaracji gotowości do dyskusji z opozycją czy z przedstawicielami organizacji pozarządowych, jaką złożyła koalicja rządząca. Proponowane w projekcie ustawy zmiany w wielu przypadkach z powodu nadmiernej biurokracji utrudnią poszczególnym branżom funkcjonowanie. Konieczność prowadzenia ewidencji, na przykład w przypadku złomu, zrównując go tym samym z odpadami niebezpiecznymi, jest konkretnym przykładem zgłaszanym przez stronę społeczną jako rozwiązanie niekorzystne. Zmiany w obszarze pozwoleń na składowanie i przetwarzanie, które utracą ważność po wejściu w życie ustawy, i potrzeba uzyskania na przestrzeni dwóch lat nowych pozwoleń, przy jednoczesnym uzyskaniu kolejnych decyzji środowiskowych, budzi uzasadnione obawy i sprzeciw. Wykreowane zostaną w ten sposób kolejne dodatkowe obciążenia, jeśli chodzi o poszczególne urzędy administracji państwowej. Nie zagwarantuje to sprawnego wdrożenia ustawy, a spowoduje konkretne kłopoty firm objętych ustawą w tym kształcie, a także narazi je na dodatkowe koszty. Uzasadnione są więc obawy, iż powyższe zmiany wpłyną niekorzystnie na naszą gospodarkę, kreując dodatkowe obszary dla nowych graczy rynku, którzy mogą zagrozić naszym krajowym przedsiębiorcom. Kolejnym przykładem budzącym wątpliwości jest chociażby końcowy wers zapisu w art. 20 ust. 6, cytuję: lub gdy istniejące instalacje nie mają wolnych mocy przerobowych. W naszej ocenie zapis ten może dopuszczać różnego rodzaju, w cudzysłowie, kombinacje pomiędzy właścicielami podmiotów gospodarczych, którzy na przykład nastawiają się wyłącznie na określony rodzaj odpadów, a tym samym nie poprawi bezpieczeństwa w obrocie odpadami, co stanowi jedną z idei zawartych w dyrektywie ramowej. Również w art. 25 ust. 2 dopuszcza się mieszanie odpadów niebezpiecznych z innymi, co w kontekście szczątków ludzkich, które są zakwalifikowane jako zakaźne, budzi sprzeciw, ponieważ godzi w zasadę okazywania szacunku ludzkim szczątkom i jest sprzeczne z zapisem w ustawie o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Kolejną wątpliwość budzi art. 95 ust. 4 będący w sprzeczności z zapisami ust. 2 i 3. Dopuszczenie innych metod niż spalanie nie spowoduje, że odpady przestaną być odpadami zakaźnymi i nie będą stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi. Ustawa w swych założeniach ma służyć poprawie ochrony życia i zdrowia, ale rozwiązania te nie będą temu w pełni służyć, a wręcz noszą znamiona uprzywilejowania innych podmiotów gospodarczych. Wprowadzono zapis w art. 170, który budzi nasze poważne zastrzeżenia co do jego zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej - na pewno ograniczy on możliwość wpływu obywateli na wydawanie decyzji, jeśli chodzi o instalacje unieszkodliwiające odpady w inny sposób niż spalanie. Szczególnie istotne wydaje się niedookreślenie odległości lokalizacji instalacji do unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych w stosunku do osiedli mieszkaniowych i zakładów spożywczych. Przedstawione przykłady stanowią uzasadnienie dla stanowiska klubu Prawo i Sprawiedliwość. W sytuacji gdy (Dzwonek) w ustawie nie zostały uwzględnione proponowane przez stronę społeczną oraz środowiska związane z odpadami zapisy wypełniające dyrektywę ramową - tj. ochrona życia i zdrowia, negatywne oddziaływanie na środowisko, ograniczenie powstawania odpadów - ale też uwzględniające nasze lokalne uwarunkowania i możliwości wprowadzenia korzystnych odstępstw ułatwiających działalność gospodarczą w tym obszarze polskim firmom, klub Prawo i Sprawiedliwość nie poprze tej ustawy. Dziękuję.