Mówca: Jacek Tomczak
Data: 2013-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dzisiaj na forum Wysokiej Izby informację Rady Ministrów o realizacji rządowego programu preferencyjnych kredytów mieszkaniowych ˝Rodzina na swoim˝ oraz zamierzenia w sprawie wprowadzenia po dniu 31 grudnia 2013 r. systemów wspierania rodzin w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Przypomnijmy, iż rządowy program preferencyjnych kredytów mieszkaniowych w ramach tzw. programu ˝Rodzina na swoim˝ funkcjonuje na podstawie ustawy z dnia 8 września 2006 r. o finansowym wsparciu rodzin i innych osób w nabywaniu własnego mieszkania. Program preferencyjnych kredytów mieszkaniowych ˝Rodzina na swoim˝ przewidywał dopłaty ze środków budżetu państwa do oprocentowania kredytów preferencyjnych zaciągniętych przez osoby fizyczne między innymi na zakup lokalu mieszkalnego na własność, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zakup lub budowę domu jednorodzinnego. Dopłaty są stosowane w okresie pierwszych 8 lat spłaty kredytu preferencyjnego. Pierwsze kredyty preferencyjne zostały udzielone w lutym 2007 r. Zgodnie z warunkami ustawy kredyty preferencyjne mogły być udzielane na finansowanie inwestycji polegających na zakupie mieszkania na rynku pierwotnym lub rynku wtórnym lub też inwestycji w postaci budowy własnego domu. Beneficjentami finansowego wsparcia w postaci dopłat do oprocentowania kredytów preferencyjnych w początkowym okresie były małżeństwa i osoby samotne wychowujące dziecko, bez ograniczeń wiekowych. Zmiany wprowadzone w dniu 31 sierpnia 2011 r. rozszerzyły katalog beneficjentów, umożliwiając korzystanie z kredytu preferencyjnego także bezdzietnym osobom samotnym. Zmianie tej towarzyszyło wprowadzenie ograniczenia wieku do 35 lat, z wyłączeniem osób samotnie wychowujących dzieci. Co dalej? Zamknięcie programu ˝Rodzina na swoim˝ nie zmniejsza bynajmniej aktywności rządu w poszukiwaniu kolejnych narzędzi wsparcia Polaków w zakupie mieszkań, narzędzi jeszcze skuteczniejszych, skrojonych na miarę potrzeb młodych Polaków i możliwości państwa polskiego. W najbliższym czasie podstawowe instrumenty wspierania dążeń rodzin do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych będą wprowadzone nową ustawą o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi. Mówimy tutaj oczywiście o programie ˝Mieszkanie dla młodych˝. Zapowiedź tej propozycji została wyartykułowana przez premiera Donalda Tuska już w ramach informacji o planowanych działaniach rządu w zakresie przeciwdziałania spowolnieniu gospodarczemu i jego skutkom. Wśród działań zmierzających do poprawy sytuacji polskich rodzin i wzrostu dzietności przedstawiono także wiele innych propozycji, takich jak chociażby wydłużenie urlopu macierzyńskiego czy ułatwienia w dostępie do żłobków i przedszkoli. W uzupełnieniu do wspomnianej informacji minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej Sławomir Nowak określił zespół konkretnych rozwiązań składających się na program ˝Mieszkanie dla młodych˝. Zapowiedziany program uzupełnia w istocie propozycje prezesa Rady Ministrów w zakresie polityki prorodzinnej. Projektowane rozwiązania mieszczą się również w priorytecie rządu dotyczącym zwiększenia wolumenu inwestycji. Nowy instrument będzie działać korzystnie na branżę budowlaną. Program ˝Mieszkanie dla młodych˝, tak jak w przypadku ˝Rodziny na swoim˝, jest kierowany zarówno do rodzin, jak i osób samotnych. Będzie on stanowił wsparcie w zakupie własnego mieszkania dla potencjalnych beneficjentów, w tym przypadku, jak sama nazwa wskazuje, młodych ludzi. Wedle założeń programu będą mogły skorzystać z niego osoby do 35. roku życia. Dopłaty mają przysługiwać tylko przy zakupie mieszkania na rynku pierwotnym, gdyż istotnym, dodatkowym celem będzie - poprzez ułatwienie nabycia nowego mieszkania - także zwiększenie popytu, a przez to wsparcie rynku, który tworzyć będzie nowe miejsca pracy. Maksymalna powierzchnia mieszkania objętego programem ˝Mieszkanie dla młodych˝ ma wynosić 75 m 2 . Beneficjenci otrzymają jednorazową dopłatę do wkładu własnego w wysokości 10%, liczoną według wartości odtworzeniowej metra kwadratowego mieszkania. Dopłatą zostanie objętych 50 m 2 zakupionego mieszkania o powierzchni maksymalnej 75 m 2 . Pomoc państwa w ramach programu ˝Mieszkanie dla młodych˝ może dodatkowo wzrosnąć, gdyż rodziny z dziećmi skorzystają z dodatkowej kwoty dopłaty, tj. kolejnych 5%. Jeżeli w ciągu 5 lat w zakupionym mieszkaniu urodzi się trzecie dziecko, rodzina otrzyma dodatkowe 5% dopłaty. Istotną różnicą w przypadku tego programu jest to, że dopłata państwa do wkładu własnego ułatwi młodym Polakom uzyskanie kredytu poprzez zmniejszenie jego wielkości, a przez to mniejsze obciążenie z tytułu spłaty rat i odsetek. Warto podkreślić, że w ramach ˝Mieszkania dla młodych˝ przewidziana jest też znacznie większa skala wsparcia finansowego dla rodzin posiadających dzieci niż w ramach ˝Rodziny na swoim˝. Dla przykładu, przy założonych parametrach: mieszkanie 50 m 2 , kredyt na 25 lat, wartość odtworzeniowa 3445 zł, skala korzyści dla beneficjentów ˝Rodziny na swoim˝ wynosiła około 43 tys. zł, natomiast dla małżeństwa z jednym dzieckiem w programie ˝Mieszkanie dla młodych˝ będzie to 53 tys. zł, a dla rodziny z trójką dzieci będzie to aż 71 tys. zł. Mimo wielu uwag kierowanych pod adresem programu ˝Rodzina na swoim˝ nie ulega dzisiaj wątpliwości, że było to narzędzie, które ułatwiło wielu rodzinom i osobom podjęcie decyzji o zakupie własnego mieszkania lub budowie domu. Zamykając dzisiaj jeden rozdział, otwieramy następny, w którym damy Polakom do dyspozycji kolejne, jeszcze lepsze rozwiązanie w zakresie wsparcia w uzyskaniu własnego mieszkania. Klub Platforma Obywatelska wnosi, zgodnie z opiniami komisji, o przyjęcie przez Sejm przedstawionej przez Radę Ministrów informacji. Dziękuję.