Mówca: Janusz Dzięcioł
Data: 2013-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy Kodeks wykroczeń zakłada zmiany, które opierają się na rozszerzeniu dotychczas określonego katalogu broni białej o noże, siekiery, tasaki, inne przedmioty mające charakter broni ofensywnej, z wyjątkiem noży o jednej krawędzi roboczej i długości ostrza nieprzekraczającej 8 cm. Według omawianego projektu ustawy zabronione jest posiadanie wymienionych narzędzi w miejscu publicznym. W tym przypadku wyłącza się jednak sytuacje, w których narzędzia te są transportowane po zakupie lub nabyciu w inny sposób, lub też są w posiadaniu w celu wykonania obowiązków zawodowych, sportowych lub rekreacyjnych. Określone w projekcie ustawy wymiary kar obejmują sytuacje powyższe, a także sytuacje posiadania broni w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowych, lub środka zastępczego. Jednocześnie skreśla się pkt 4 w art. 51 ust. 2 ustawy określający wykroczenie polegające na noszeniu broni w stanie po użyciu alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowych, lub środka zastępczego. Skreśleniu podlega również art. 50a, który penalizuje posiadanie w miejscu publicznym noża, maczety lub innego podobnego narzędzia w okolicznościach wskazujących na zamiar jego użycia. Sam fakt podjęcia prac nad tą ustawą wydaje się być słuszny, jednak ich rezultat, choć objętościowo nieznaczny, co do meritum budzić musi poważne wątpliwości. Pierwsza z nich, nasuwająca się automatycznie, pojawia się już przy analizie pierwszej poprawki. Otóż określenie ˝inne przedmioty mające charakter broni ofensywnej˝ jest mocno nieprecyzyjne. Co stanowi inny przedmiot mający charakter ofensywny? Proponowany projekt ustawy nie określa tego wprost, więc prawdopodobnie jest to każdy przedmiot mogący być użyty w celach ofensywnych. Każdy z nas potrafi wyobrazić sobie w zasadzie dowolny przedmiot, który spełnia to kryterium. Jeśli jednak przyjmiemy, że zapis ten mówi o przedmiotach, które stworzone zostały jako broń, czyli z założenia używane są w celach ofensywnych, to nadal pojawia się ogromny problem z posiadaniem w miejscu publicznym na przykład maczety. Nie została ona stworzona jako broń, więc mimo teoretycznych obostrzeń ustawy będzie to przedmiot, który proponowanymi zapisami nie jest objęty. Wprowadzenie w życie tak nieprecyzyjnego zapisu spowoduje zapewne ogromne kłopoty interpretacyjne. Kolejną kwestią, która budzi wątpliwości merytoryczne, jest wprowadzenie zapisu ˝są w posiadaniu w celu wykonania obowiązków zawodowych, sportowych lub rekreacyjnych˝. W świetle tego zapisu nie podlega karze osoba, która w miejscu publicznym posiada tasak w celach zawodowych, sportowych lub rekreacyjnych. Nieokreślenie wprost, o jakich sytuacjach konkretnie mowa, prowadzi do skrajności. Dla przykładu może się okazać, że obywatel posiadał w miejscu publicznym tasak w celu przez niego określonym jako rekreacyjny. Czy projektodawca jest w stanie określić granice tej rekreacji? Jak w tej sytuacji uniknąć ewentualnej uznaniowości organów prowadzących postępowanie? Ponadto proponowane zmiany dotyczące posiadania broni w stanie po użyciu alkoholu, środków odurzających i psychotropowych są również wątpliwe. Ocierają się wręcz o granice absurdu. W praktyce oznacza to, iż każdy, kto jest w posiadaniu broni, niekoniecznie ma ją przy sobie, a znajduje się pod wpływem alkoholu, jest zagrożony karą pozbawienia wolności do lat trzech. Należy zauważyć, że przy takim zapisie jednocześnie wykreślony zostaje racjonalny zapis, który mówi wprost o sytuacji noszenia broni przy sobie. Nie można pominąć również kwestii reglamentacji pozwoleń na broń. Poszerzenie katalogu broni białej o nóż, siekierę czy tasak powoduje konieczność uzyskania na nie pozwolenia zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy. Analizując zaistniałą sytuację, nie sposób oprzeć się wrażeniu, iż projekt ustawy został przygotowany w sposób nieodpowiedni i nie spełnia kryteriów przejrzystości i precyzyjności aktów prawnych. Nie można dopuścić do sytuacji, w której ustawodawca stawia nie tylko organy prowadzące postępowania, ale przede wszystkim samego obywatela przed faktem domyślania się, co jest dozwolone, a co jest zagrożone karą. Tu nie powinno być miejsca na tak daleko idące niedomówienia i uznaniowość, tym bardziej że mowa o bezpieczeństwie ogółu obywateli. Omawiany projekt ustawy został również negatywnie zaopiniowany przez Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego oraz Prokuraturę Generalną. (Dzwonek) Szanowna Pani Marszałek! Mimo iż należy uznać za słuszną drogę prac legislacyjnych w omawianym obszarze, w związku z uwagami merytorycznymi klub Platforma Obywatelska wnosi o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu ustawy o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy Kodeks wykroczeń. Dziękuję.