Mówca: Sprawozdawca Henryk Kowalczyk
Data: 2020-05-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z pracy Komisji Finansów Publicznych nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych, zawartym w druku nr 383, sprawozdanie komisji to druk nr 392. Pani marszałek Sejmu skierowała rządowy projekt ustawy do pracy w Komisji Finansów Publicznych w celu odbycia pierwszego czytania, jak również rozpatrzenia tego projektu. Projekt dotyka finansów publicznych, a właściwie dotyka reguły stabilizacyjnej, reguły wydatkowej, która jest zawarta w ustawie o finansach publicznych, a która zabezpiecza finanse publiczne państwa polskiego przed nadmiernym zadłużaniem się, przed nadmiernym wydatkowaniem. Można by powiedzieć, że ta reguła wydatkowa w sposób stabilny rozkłada równomiernie na wszystkie lata wydatki, czyli przy dobrej koniunkturze te wydatki poniekąd hamuje, przy gorszej pozwala jednak na dokonywanie tych wydatków, bo odnosi się do lat wstecz, do wydatków z lat poprzednich. Reguła wydatkowa oczywiście przynosi znakomite efekty budżetowe, czyli malejący z roku na rok przez ostatnich 5 lat deficyt sektora finansów publicznych, malejący z ponad 55% w stosunku do PKB do obecnych 43,6% w stosunku do PKB za rok 2019. Widać bardzo wyraźnie, że zarówno reguła wydatkowa, polityka fiskalna, jak i polityka wydatkowa rządu są tutaj bardzo skuteczne. Niestety obecny rok jest rokiem wyjątkowym, i to nie tylko ze względu na to, że musimy w sposób ograniczony się poruszać czy że mamy zdrowotne skutki pandemii koronawirusa, ale przede wszystkim dlatego, że te skutki pandemii odbijają się na gospodarce. Wszyscy jesteśmy przekonani, że wydatki będą jednak nieporównywalnie wyższe w stosunku do wydatków w przeciętnym roku, choćby z tego względu, że już w wielu wymiarach została uruchomiona tarcza antykryzysowa, że przedsiębiorcy otrzymują bardzo szeroką pomoc w postaci dotacji, subwencji, umorzenia składek ZUS-u i umarzalnych pożyczek. Wszystko w celu zachowania miejsc pracy, obudzenia i podtrzymania rozwoju gospodarczego. Z drugiej strony oczywiście są ulgi w ZUS-ie, umorzenia tego typu. Chodzi także o konieczność zamrożenia gospodarki, szczególnie w dziedzinach turystyki, transportu publicznego czy usług. Faktem jest, że przychody budżetowe na pewno będą w tej dziedzinie mniejsze. Stąd widać bardzo wyraźnie, że bez zamrożenia czy zawieszenia reguły wydatkowej bardzo trudno byłoby zrealizować w roku 2020 wydatki budżetowe i zrealizować ambitny, zrównoważony budżet. To jest problem, który jest powszechny w całej Europie. Na podstawie rekomendacji Komisji Europejskiej wszystkie kraje mogą te wydatki poluzować. Korzysta z tego również Polska. Stąd ustawa, która de facto zawiesza stosowanie reguły wydatkowej na okres 2020 r. Co bardzo istotne, nie jest to trwałe zawieszenie. Wręcz pokazuje się ścieżkę powrotu do reguły wydatkowej. W zależności od rozwoju sytuacji powrót ten będzie trwał 2 lata, maksimum do 4 lat. To jest niezwykle cenne. Komisja finansów rozpatrzyła ten projekt ustawy. Dyskusja była bardzo długa, merytoryczna. Często schodziło na dyskusję o poziomie długu publicznego. (Dzwonek) Na podstawie sugestii Biura Legislacyjnego przyjęto poprawki legislacyjne, ale ustawa została zaprezentowana Wysokiej Izbie tak naprawdę w niezmienionym kształcie. W imieniu Komisji Finansów Publicznych wnioskuję, aby Wysoka Izba uchwaliła ustawę o zmianie ustawy o finansach publicznych w przedłożonym zakresie, druk nr 392. Dziękuję bardzo.