Mówca: Robert Biedroń
Data: 2014-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Panie Prezesie! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Twój Ruch mam przyjemność przedstawić oświadczenie naszego klubu w sprawie przedstawionej przez prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego ˝Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2012 roku.˝ (druk nr 1301) oraz przedstawionej przez prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego ˝Informacji o działalności sądów administracyjnych w 2013 roku.˝ (druk nr 2346). Chciałbym na wstępie pogratulować panu prezesowi, wszystkim sędziom sądownictwa administracyjnego, pracownikom administracji tych sukcesów, którymi dzisiaj tylko po części pan prezes zdołał się z nami podzielić, bo z pewnością reforma i działalność sądów administracyjnych są dobrym przykładem, jak powinien funkcjonować wymiar sądownictwa. Bardzo się cieszę, że naszej dyskusji przysłuchuje się pan minister sprawiedliwości, bo jeśli chodzi o wymiar sprawiedliwości, to pomimo że sądownictwo administracyjne funkcjonuje całkiem nieźle - pan minister wie o tym doskonale, ale my jako osoby zajmujące się tą tematyką też to wiemy - pozostało nam jeszcze bardzo wiele do nauczenia się, a sądownictwo administracyjne może być tutaj dobrym przykładem. Ta dwukadencyjność, która została zaadaptowana do polskiego prawa w 2001 r. - jak zostało tu powiedziane, konstytucja z 1997 r. dała taką możliwość - w przypadku sądownictwa administracyjnego na pewno się sprawdziła. Średni okres oczekiwania na rozstrzygnięcie sprawy jest bardzo krótki. Pan prezes podawał dzisiaj przykłady, że jeśli chodzi o standardy Unii Europejskiej, to nasz wymiar sprawiedliwości w zakresie należącym do sądów administracyjnych na pewno jest w czołówce. Jednak nadal nie mamy chyba z czego się cieszyć, bo zawsze sądy są dla obywatela ostatecznością. Kiedy obywatel czy obywatelka, starając się rozwiązać swój problem, ucieka się do rozstrzygnięcia sądowego, to oznacza, że w tym przypadku coś zawiodło gdzieś na etapie administracji. Po prostu państwo nie funkcjonuje, nie udaje się rozstrzygnąć sprawy na szczeblu administracyjnym i potrzebne jest rozstrzygnięcie sądu. To takie ultima ratio, ostateczny środek. Dobrze by było... Żałuję, że tutaj nie ma większej liczby posłów Platformy Obywatelskiej i PSL, bo to państwo sprawujecie dzisiaj władzę i to państwo bierzecie tak naprawdę odpowiedzialność. Pan poseł Kropiwnicki dzisiaj wyliczał, że tych spraw jest coraz więcej, ale one narastają wraz z kolejnymi latami waszych rządów. To nie jest tak, że... przecież one nie spadają do nas z innych krajów, z kosmosu, one... (Poseł Robert Kropiwnicki: Nowe regulacje.) No, ale one to mają to do siebie, że to nie funkcjonuje, że obywatel musi iść do sądu, żeby rozstrzygnąć swoją sprawę, że administracja gdzieś zawodzi obywateli, że jest niesprawna, że obywatel musi uciekać się do sądu. I tu jest clou całej sprawy. Jeżeli administracja działałaby idealnie, to obywatel nie musiałby z tego korzystać. Przecież to jest proste, więc to jest tak naprawdę taki obraz kondycji administracji, echo jakiejś niesprawności administracji publicznej, które tutaj się przejawia. Jestem bardzo zainteresowany, jak pan prezes się odnosi do tej sprawy. Pan prezes, pamiętam, podczas jednej z debat proponował, że żeby ograniczyć ilość spraw, być może warto byłoby skorzystać z zagranicznych przykładów, nie wiem, powoływał się pan chyba na Francję, że potrzebne jest ustanowienie jakiejś kwoty minimalnej za wniesienie sprawy do sądu. Ja jestem wielkim przeciwnikiem tego. Zresztą pamiętam, jako członek Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy, że przy reformie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka były też takie pomysły, żeby taka symboliczna opłata była wnoszona. Ta propozycja upadła, ale ciekaw jestem, jaką pan prezes ma odpowiedź, jeśli chodzi o tę jednak wzrastającą liczbę spraw. Wspomniał pan prezes także o jednolitości orzecznictwa. To jest kolejny problem. Trzeba pamiętać, że tego orzecznictwa jest bardzo dużo, to orzecznictwo się powiększa, mamy coraz grubsze uzasadnienia w tym orzecznictwie. Przeciętny obywatel nie jest w stanie tego pojąć. Oczywiście w ramach sądownictwa administracyjnego, i o tym pan prezes powiedział, istnieje chyba modelowa baza orzecznicza. Jeżeli wejdziemy na stronę internetową, to znajdziemy tam chyba ponad milion tych spraw. To jest też przykład, jak ułatwiać obywatelom dostęp do orzecznictwa sądowego, dobry też przykład dla innych instytucji. Ale jeśli chodzi o jednolitość orzecznictwa, może warto zastanowić się nad szkoleniami dla sędziów. Interesujące jest, ilu sędziów jest szkolonych, jeśli chodzi o te kwestie. Pan prezes mówił, że często składane są pytania prejudycjalne do ETS, Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, i że jest ich coraz więcej. To dobrze, ponieważ utrwala się jakaś linia orzecznicza. Trzeba korzystać z Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, bo to sprawia, że mamy coraz więcej orzeczeń, które budują jakiś model, dają nam jakąś linię spójną w jakichś sprawach i to całkiem interesujące działanie. Pytania do Trybunału Konstytucyjnego, jest ich też coraz więcej ze strony sądownictwa administracyjnego. Niestety, i tu też pan prezes wspomniał o tym, okres oczekiwania się wydłuża i to jest też interesująca kwestia dla nas jako ustawodawców, jak usprawnić te kwestie. Bardzo ważne jest to, że wszystkie pytania prejudycjalne, które zostały złożone do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w omawianym zakresie, były przyjmowane i wysoko oceniane i zawsze otrzymywano na nie merytoryczną wypowiedź Trybunału. To nie jest standardem, jeśli chodzi o pytania kierowane do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, i to na pewno cieszy. Jeśli chodzi o szkolenia, chciałbym zapytać pana prezesa także w kontekście prawa unijnego, w jakim zakresie, ilu sędziów jest szkolonych. Czy także administracja sądowa jest w jakiś sposób angażowana w te szkolenia? Ponieważ, jak sami państwo piszecie w swojej informacji, coraz częściej sądy powołują się na przepisy prawa pierwotnego i pochodnego Unii Europejskiej, można domniemywać, i widać taką tendencję, że będziemy coraz częściej opierali się na prawodawstwie Unii Europejskiej, a więc umiejętność korzystania wymiaru sprawiedliwości, sądownictwa administracyjnego z wiedzy w tym zakresie jest bardzo ważna. Chciałbym zapytać, co państwo robicie, to jest bardzo interesujące, co państwo robicie w tym zakresie, żeby tę wiedzę sędziom i administracji dostarczać. Kończąc, chciałbym jeszcze raz bardzo serdecznie panu prezesowi podziękować, pogratulować. Uważam, że to jest bardzo dobry przykład, jak sprawnie może funkcjonować wymiar sprawiedliwości Chciałbym też zachęcić pana ministra, żeby ten dobry przykład został wdrożony także w innych organach wymiaru sprawiedliwości, a my jako opozycja chętnie w tym pomożemy. Serdecznie dziękuję. (Oklaski)