Mówca: Elżbieta Rafalska
Data: 2012-01-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W przyszłym roku czteroosobowa rodzina będzie płaciła miesięcznie ponad 70 zł więcej za żywność oraz utrzymanie mieszkania. Od stycznia wzrastają ceny węgla, odzieży niemowlęcej, VAT rośnie z 8% do 23%, galopują ceny oleju napędowego. Skok cen paliw skutkuje kolejnymi podwyżkami, już niekontrolowanymi. Fundusz płac gwałtownie hamuje. W trudnej sytuacji będą osoby, które nie dostają podwyżek, a są tacy, którzy mają zamrożone wynagrodzenia już od 3 lat. Nie wspominam już o tym, że bezrobotni, a mamy ich w Polsce 1900 tys., są w większości bez prawa do zasiłku - bezrobotni bez prawa do zasiłku stanowią 80% wszystkich osób bezrobotnych. Rosną też podatki lokalne, średnio o 4,2%, rośnie podatek od nieruchomości. Większą daninę zapłacą właściciele i przedsiębiorcy. Rośnie też podatek od środków transportu. W tej sytuacji, Wysoka Izbo, jak najbardziej uprawnione są pytania: Jak polska rodzina wytrzyma te narastające obciążenia? Jaką politykę w czasach kryzysu proponuje rząd? Czy w napiętym budżecie 2012 r. obciążenia są dzielone solidarnie? Szukanie oszczędności w wydatkach społecznych poprzez zmianę składki rentowej, ograniczenie wydatków na edukację, szkolnictwo wyższe, zdrowie, rynek pracy, bez istotnych zmian systemowych powoduje, że obciążenia te w największym stopniu dotyczą rodzin o niskich dochodach, rodzin wielodzietnych, osób wykluczonych z rynku pracy, ludzi młodych emigrujących za pracą i gospodarstw osób na emeryturze, które są obciążone wysokimi kosztami stałego utrzymania. Rząd nie przeprowadza reform systemowych, wprowadza zmiany, które mają prowadzić tylko do oszczędności. Żaden kryzys nie tłumaczy braku rządowych programów osłonowych dla osób z niskimi dochodami. Dlatego też klub Prawo i Sprawiedliwość składa poprawki dotyczące obszaru społecznego. W 2011 r. zostało zlikwidowanych 300 szkół. W tym roku ma zostać zlikwidowanych kolejnych 800 szkół i będzie to nowy polski rekord. Samorządy są przyparte do muru ze względu na trudną sytuację finansową i brak pomocy ze strony rządu, ale również niż demograficzny. Budżetowa subwencja jest za niska i nie uwzględnia podwyżek dla nauczycieli. Do Federacji Inicjatyw Oświatowych wpływają informacje o zamiarze likwidacji szkół wiejskich. Takich wniosków jest już około 100, a termin mija dopiero w lutym, więc można sobie wyobrazić, że ich liczba będzie większa. W związku z tym proponujemy poprawkę zwiększającą wysokość subwencji oświatowej o 500 mln zł. Za nienormalną, nie do zaakceptowania uważamy sytuację, w której rodzice zrzucają się na kredę, a premier obiecuje wszystkim dzieciom laptopy. Subwencja oświatowa powinna uwzględniać skutki finansowe obiecanych przez rząd podwyżek, wzrost składki rentowej, wzrost kosztów utrzymania szkół. Chcemy po prostu chronić przed likwidacją szkoły wiejskie, które ciągle dla swoich środowisk pełnią też rolę okna na świat. Proponujemy, Wysoka Izbo, uruchomienie nowej rezerwy celowej pod nazwą: Wieloletni krajowy program wprowadzenia gabinetów lekarskich i stomatologicznych w szkołach. Uważamy, że obowiązkiem państwa jest zapewnienie dostępu do usług stomatologicznych i pielęgniarskich dla dzieci i młodzieży. Bez szkolnych gabinetów sprawowanie tej opieki jest niemożliwe. Proponujemy 150 mln zł na uruchomienie tego programu. Chcemy, żeby docelowo w każdej szkole był gabinet pielęgniarki i dentysty. W celu zagwarantowania wypłaty zwaloryzowanych świadczeń rodzinnych oraz nowych progów dochodowych proponujemy poprawkę zwiększającą rezerwę celową na to zadanie oraz zwiększenie wydatków na wieloletni program dożywiania dzieci, na który od 5 lat przeznaczana jest ta sama kwota, a więc nie jest uwzględniana inflacja i te naprawdę skokowo rosnące koszty żywności. Nowy system płatności w przedszkolach, do których dostęp jest i tak ograniczony, spowodował w 2011 r. wzrost opłat, a już rząd zapowiada ograniczenie o 200-300 zł dotacji na każde dziecko w niepublicznych przedszkolach od następnego roku. Gminy likwidują żłobkowe oddziały dla dwulatków, a ustawa o opiece nad dzieckiem do lat 3, poza szumnymi zapowiedziami, ciągle pozostaje tylko koncertem życzeń. Rząd zapomina, że każda złotówka zainwestowana we wczesną edukację dziecka do 5. roku życia daje w przyszłości wielokrotność zysków. Jak się nie ma pieniędzy, to po prostu trzeba je liczyć zdecydowanie lepiej. Szczególnie ważne dla Prawa i Sprawiedliwości są ochrona i wspieranie rodzin z dziećmi, w szczególności rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Stąd propozycje zmian budżetu w zakresie wsparcia rodzin świadczeniami rodzinnymi, w zakresie edukacji, opieki zdrowotnej, dożywiania, niepełnosprawności czy rynku pracy. Za ważne uznajemy funkcjonowanie edukacji, jakość kształcenia, w tym również szkolnictwa wyższego. Nie można co roku tłumaczyć kryzysem braku podwyżek płac kadry naukowo-dydaktycznej uczelni, bo doprowadzi to do odpływu kadry, najbardziej obiecujących pracowników i obniży poziom kształcenia wyższego. 7,5 mld zł, czyli nominalny wzrost o 0,8%, a więc realny spadek o 2%, to kolejny krok, jeśli chodzi o marginalizowanie problemów środowisk związanych ze szkolnictwem wyższym. Nasza poprawka ma na celu zwiększenie wynagrodzenia pracowników szkół wyższych od nowego roku akademickiego. Rząd buduje ˝Orliki˝, to sztandarowy program, tylko że dzisiaj z powodu mniejszych nakładów na upowszechnianie sportu dzieci i młodzieży wiele z tych boisk jest niedostępnych, a to z powodu braku oświetlenia, a to z powodu braku właściwej opieki wychowawczej. Poprawa infrastruktury sportowej musi skutkować efektywniejszym wykorzystaniem tej bazy. Nie ma naszej zgody na to, żeby środki były mniejsze, a w tym budżecie rząd proponuje 36 mln mniej na wydatki Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej. W związku z tym proponujemy poprawkę równoważącą ten ubytek. Wszystkich problemów polskiego sportu nie rozwiąże nam Euro 2012. Zostaniemy z obiektami, które po prostu muszą być wykorzystane. Polityka oszczędnościowa rządu doprowadziła także do ograniczenia środków przeznaczonych na aktywne przeciwdziałanie bezrobociu. W tym roku do urzędów pracy znowuż trafi mniej pieniędzy niż w 2010 r. I to jest kolejny rok ratowania budżetu państwa przez ograniczanie wydatków na aktywizację bezrobotnych. W efekcie nie wszyscy zainteresowani otrzymają pomoc w szukaniu zatrudnienia czy zakładaniu własnej firmy. Fundusz Pracy kolejny już rok jest źródłem zaskórniaków rządu zapominającego o tym, że długotrwale bezrobotna osoba z każdym rokiem traci realne szanse powrotu na rynek pracy. Dlatego klub parlamentarny przygotował w tym zakresie poprawkę zwiększającą wydatki na, podkreślam, aktywną politykę rynku pracy, poprawkę w rozsądnym zakresie, niewykorzystującą wszystkich środków tego funduszu. Chcemy w ten sposób pokazać, jak ważny dla nas jako ugrupowania politycznego jest powrót bezrobotnych na rynek pracy, szczególnie osób młodych. Z tegorocznego spisu powszechnego wynika, że ponad milion Polaków wyjechało z kraju na dłużej, Polaków mobilnych, dobrze wykształconych, zdeterminowanych w poszukiwaniu pracy. Prawo i Sprawiedliwość mówi po prostu: Nas na to nie stać. Nie stać nas na utratę tych młodych ludzi. Uważamy, że powinny być rządowe programy finansowane z Funduszu Pracy, które wspierałyby obecność ludzi młodych na rynku pracy. Szukanie oszczędności doprowadziło też ministra do zmiany sposobu waloryzacji rent i emerytur. Odniosę się też do tego, co powiedział minister finansów, że wszystkie środki przeznaczone na waloryzację kwotową zostaną przeznaczone na tę waloryzację. Otóż to nie jest prawda, na pewno będą oszczędności, ponieważ jeśli chodzi o rzeczywistą waloryzację, wszystkie dane zawsze znane są dopiero po pełnym roku, a od trzech czy czterech lat ZUS więcej wydawał na waloryzację niż wynikałoby to z założeń budżetowych. Dziękuję za uwagę.