Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Państwo Ministrowie! Tak jak w przypadku każdego zakończenia okresu prezydencji każdego z krajów członkowskich Unii Europejskiej, i tym razem oceniamy prezydencję duńską. Prezydencja duńska jest w gronie trójki, w której znajdowała się Polska, Dania i - obecnie tę część trójki wykonujący - Cypr. Dania zaproponowała mocno w swojej prezydencji, aby to silna Europa w zmieniającym się świecie była podstawą ich programu. Te cele są zbliżone do celów prezydencji polskiej, w szczególności zaś w zakresie priorytetów dotyczących bezpieczeństwa. Przede wszystkim kwestia wzmocnienia europejskiej obronności głównie przez rozwój zdolności przemysłowych. Oczywiście możemy różnie oceniać program SAFE, ale wypracowanie ponad 150 mld na rzecz akurat tych możliwości wydaje mi się ważnym elementem. Zresztą umowy SAFE z Komisją Europejską zostały też podpisane przez stronę Polską. Była również praca nad wsparciem dla Ukrainy, co też mieści się w katalogu spraw związanych z bezpieczeństwem Polski. Oczywiście blokada pomocy makrofinansowej dla Ukrainy w wysokości 90 mld euro ze strony Węgier była faktem, ale to się zmieniło w czasie obecnej, już cypryjskiej prezydencji, i dobrze. Mamy dokończenie prac w Radzie Unii i uzgodnienie z Parlamentem Europejskim programu na rzecz europejskiego przemysłu. Wydaje mi się, że ta sprawa jest kluczowa z punktu widzenia regulacji, które w przyszłości w tym zakresie będą wprowadzone. Kontynuowano też prace nad białą księgą, w której ważnym elementem jest m.in. straż wschodniej flanki. Na tym nam najbardziej zależy ze względu na to, że bezpieczeństwo granicy wschodniej i Polski, i Unii Europejskiej, i NATO jest kluczową rzeczą dla przyszłości bezpieczeństwa całego kontynentu. Chciałbym też wskazać na przyjęcie pakietu farmaceutycznego. Polska wniosła bardzo wiele w okresie swojej prezydencji do uzgodnień, które finalnie zostały przyjęte w ramach wspólnego uzgodnienia pomiędzy stanowiskami Rady Unii Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego. Trzecim elementem, na który chciałbym zwrócić uwagę, jest implementacja strategii jednolitego rynku. Ta sprawa jest kluczowa, bo to największe transfery dla wszystkich krajów członkowskich, ale mam nadzieję, że przede wszystkim dla Polski. Gdy podsumowaliśmy okres dwudziestolecia polskiej obecności w Unii Europejskiej, to zobaczyliśmy, że transfery wynikające z polskiej obecności w ramach jednolitego rynku były 3-krotnie wyższe niż transfery finansowe, na których najczęściej się koncentrujemy. One są najważniejsze z punktu widzenia rozwoju gospodarczego, choć nie deprecjonuję oczywiście tych funduszy, które są przekazywane w ramach wieloletnich ram finansowych. Bardzo nam zależy na tym, aby zostały zmniejszone obciążenia administracyjne związane w szczególności ze sferą usług. Rynek usług jest tym wyzwaniem, które w ramach jednolitego rynku powinno być radykalnie zmienione. To są oczekiwania, które oczywiście mają konsekwencje w zakresie przekonania w szczególności partnerów społecznych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, ale to trzeba kontynuować. Czwarta jest praca nad wieloletnimi ramami finansowymi na lata 2028-2034. Szczególne priorytety to nie tylko bezwzględna kwota transferów, które w ramach tego wieloletniego budżetu będą kierowane na rzecz Polski, ale również kwestia proponowanych dochodów własnych. Niewątpliwie rząd ma absolutną rację, że nie mogą w to wchodzić m.in. kwestie transferu pieniędzy z dochodów z ETS-u czy z wprowadzenia dodatkowych elementów z tytułu zużytego sprzętu elektroenergetycznego. Uważamy, że np. korporacje międzynarodowe, które pozyskują wiele swoich dochodów z tytułu udziału w naszym jednolitym rynku, powinny być podmiotami wnoszącymi wkład na rzecz wspólnego budżetu. Wspólnotowa polityka rolna. Sprawa i ta gra się dopiero rozpoczęły. Nie zgadzam się akurat z panem posłem reprezentującym Prawo i Sprawiedliwość, że sprawa jest przegrana. Nie, te negocjacje dopiero się tak naprawdę rozpoczęły. Kwestia łączenia wspólnotowej polityki rolnej i polityki spójności (Dzwonek) to nie jest dobra sprawa. Chcę jeszcze, pani marszałek, podać dwa przykłady. Zmniejszenie barier biurokratycznych, a więc kolejne projekty Omnibus w ramach Reality Checks, to jest coś, czego oczekują przede wszystkim interesariusze. Są też transfery finansowe. W ramach wieloletnich ram finansowych do Polski wpłynęło w ubiegłym roku 60 mld, a w ramach KPO - 26,2 mld euro.