Mówca: Jacek Protas
Data: 2022-04-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozpoczynamy procedowanie nad kolejną nowelizacją ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terenie tego państwa. O tym, że będą potrzebne nowelizacje, wiedzieliśmy od samego początku, bowiem sytuacja jest bardzo dynamiczna i w tej pierwszej, przygotowanej bardzo szybko ustawie trudno było przewidzieć, uwzględnić wszystkie potrzeby, wszystkie potrzebne rozwiązania. Natomiast tych nowelizacji, nad którymi procedowaliśmy chociażby na poprzednim posiedzeniu Sejmu, mogłoby nie być, gdybyście nie odrzucili państwo naszych poprawek, wszystkich właściwie poprawek opozycji. Tymczasem wy założyliście, że macie monopol na mądrość. Chodzi tu chociażby o wykreślenie słowa ˝bezpośrednie˝ w art. 1. Gdybyście tego nie zrobili, nie trzeba by tej ustawy nowelizować. Ale dzisiaj rozmawiamy na temat nowelizacji, która moim zdaniem ma głównie na celu zabezpieczenie interesu i sposobu funkcjonowania administracji rządowej i jej instytucji. Natomiast w niedostateczny sposób zabezpiecza interesy dotyczące funkcjonowania samorządu terytorialnego. Uważam wręcz, że powinniśmy przygotować ustawę o wsparciu samorządów w pomaganiu obywatelom Ukrainy, bowiem to samorządy przyjęły na siebie od samego początku, od pierwszych godzin cały ciężar organizacji pomocy Ukraińcom przybywającym do Polski, ale również Ukraińcom dzielnie walczącym o swoją ojczyznę. Tymczasem, niestety, chociażby uładzając tzw. Polski Ład, zafundowaliście samorządom dalsze straty w dochodach na lata 2023-2031, szacowane na kolejne 11 mld zł. Tak po prostu nie można robić. W tej noweli jest szereg poprawek porządkujących działania administracji, to jest zrozumiałe. Poprawki dotyczące dystrybucji leków - o tym też mówiliśmy od samego początku, że będą potrzebne. Dalsze regulacje statusu uchodźcy i praw z tego wynikających również są zrozumiałe. Fundusz Gwarancji Kryzysowych przy Banku Gospodarstwa Krajowego - wydaje mi się, że to jest dobry pomysł, natomiast będziemy dopytywali o szczegóły. Ułatwienia w zatrudnianiu obywateli Ukrainy w administracji zarówno rządowej, jak i samorządowej też uważam za dobry kierunek. Określenie kosztów obsługi zadań realizowanych przez samorządy - pojawiają się koszty obsługi - o tym będziemy, panie ministrze, rozmawiali w komisji. Według mnie te koszty są niedoszacowane i będziemy prosili czy postulowali o korekty w tym zakresie. Zmiany w polityce społecznej, a szczególnie pieczy zastępczej wydają się również w pełni uzasadnione. Ułatwienia w zatrudnianiu lekarzy i pielęgniarek - zwracam na to uwagę, bo to jest bardzo ważny i istotny kierunek. Tego wymaga interes społeczny, interes pacjenta, żeby wszyscy lekarze i pielęgniarki, którzy przyjechali do nas z Ukrainy, znaleźli zatrudnienie w naszych instytucjach opieki medycznej, ochrony zdrowia. Potrzebujemy pilnie kadry, szczególnie w szpitalach powiatowych i w przychodniach. Trzeba wykorzystać tę trudną dla Ukraińców i również dla nas sytuację, ale jednak reagować na to dość energicznie. To jest dobry kierunek. Nie do przyjęcia natomiast są poprawki idące w kierunku dalszego wyłączania spod kontroli społecznej, szczególnie sejmowej Komisji Finansów Publicznych, kolejnych wydatków. Natworzyliście wiele różnych funduszy pozabudżetowych, miliardy już idą poza budżetem państwa, poza kontrolą i w tej ustawie niestety podtrzymujecie ten trend. Wstawiacie kolejne rozwiązania, które wyjmują spod kontroli kolejne wydatki, kolejne miliardy złotych. To jest naprawdę niczym nieuzasadnione, panie ministrze, bardzo proszę, żebyście nie szli w tym kierunku. Jesteśmy jako klub Koalicji Obywatelskiej gotowi na merytoryczną dyskusję, o to apeluję, panie ministrze. Naprawdę nikt nie ma monopolu na mądrość. (Dzwonek) Jeżeli chcemy rozmawiać merytorycznie, przydadzą się i nasze poprawki, i nasze sugestie. Będziemy oczywiście dopytywać w komisjach o szczegóły. Już dzisiaj zapowiadam, że na pewno złożymy też w drugim czytaniu poprawki, mam nadzieję, że będą wysłuchane i rząd również bardzo poważnie się nad nimi pochyli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)