Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2015-05-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowna Pani Minister! Sejm rozpatruje informację o funkcjonowaniu centrów i klubów integracji społecznej za okres 2012-2013, ale pierwszą informację w tej sprawie minister przygotował za okres od 2004 do 2011 r. CIS-y i KIS-y powstały na podstawie ustawy z 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym. Można powiedzieć, że zajmują się osobami zagrożonymi wykluczeniem społecznym, czyli osobami długotrwale bezrobotnymi, niepełnosprawnymi, powracającymi z leczenia uzależnień, również powracającymi z zakładów karnych. To jest możliwość, instrument prawny dany zarówno jednostkom samorządu terytorialnego, jak i organizacjom pozarządowym, by mogły podejmować działania na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem, o których mowa w ustawie o zatrudnieniu socjalnym. W 2011 r. wspólnie z ministrem pracy i polityki społecznej, ale także z przedstawicielami strony pozarządowej, gdy nowelizowaliśmy ustawę o finansach publicznych, daliśmy im też możliwość funkcjonowania, tak żeby nie utracić dotychczasowego dorobku. Łatwiej było nam zrobić to razem w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny niż w Komisji Finansów Publicznych, ale przecież chodziło o to, żeby zachować ciągłość działania i utrzymać dorobek wynikający z pozyskania środków europejskich. Jeśli chodzi o centra integracji społecznej, to jednak są to podmioty bardziej zinstytucjonalizowane. Są one prowadzone zarówno przez samorządy, jak i podmioty pozarządowe. W początkowej fazie zdecydowanie więcej tych centrów było prowadzonych przez sektor pozarządowy, z czasem jest ich trochę więcej, ale samorząd również włączył się w tworzenie CIS-ów. Podstawowe źródło finansowania w pierwszym okresie, m.in. w latach 2012-2013, o których mówimy, to są środki z Funduszu Pracy, z Europejskiego Funduszu Społecznego i środki własne. Fundusz Pracy finansuje oczywiście elementy aktywizacji, ale też wsparcie uczestników CIS-ów w okresie ich funkcjonowania. Jeden z moich przedmówców, pan poseł Andzel stwierdził, że wnosi o odrzucenie sprawozdania ze względu na wysokie koszty. Myślę, że to jest mimo wszystko pewne niezrozumienie. Pan poseł chyba mówił to pod wpływem raportu NIK-u, który stwierdził, że to są wysokie koszty. Szanowni Państwo! Uczestnikami są osoby długotrwale bezrobotne, niepełnosprawne, powracające z zakładów karnych, po leczeniu, o bardzo niskich kwalifikacjach, czyli osoby najbardziej oddalone od rynku pracy. Są to osoby, które potrzebują wsparcia na wielu płaszczyznach. W związku z powyższym koszt jest inny niż w urzędzie pracy. Gdyby oczywiście nie trzeba było tego stosować, to ustawodawca nie uruchomiłby poza urzędem pracy innych, nowych podmiotów, czyli CIS i KIS. Zgoda, jest wyższy koszt, kiedy popatrzymy na te dane, natomiast sami uczestniczący w zajęciach CIS i KIS twierdzą, że dla nich jest to bardzo pomocna forma reintegracji społecznej i zawodowej, powrót do samodzielności ekonomicznej. To jest oczywiście bardzo ważne, jeśli uczestnicy mają poczucie powrotu do normalnego funkcjonowania, a więc do tego, aby myśleć o rozpoczęciu własnej działalności gospodarczej, o rozpoczęciu wspólnej działalności gospodarczej w ramach, na przykład, spółdzielni socjalnych, o podjęciu pracy na otwartym rynku pracy. Z tego powodu Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem projektu, uznając, że te podmioty należy wzmacniać. Dla tych podmiotów, była o tym mowa, należy szukać bardziej stabilnych źródeł finansowania, zwłaszcza jeśli chodzi o centra integracji społecznej. Tutaj nie powinniśmy ich poddawać, tak jak było niestety w 2011 r., o czym wspominałem, pewnym zmianom organizacyjnym, które mogą zakończyć się porażką, jeżeli chodzi o ich dotychczasowy dorobek. Dlatego z jednej strony powinniśmy poszukiwać nowych stabilnych źródeł finansowania, a z drugiej strony mówić, że jest to ważny element uzupełniający system urzędów pracy, który jest związany z reintegracją zawodową i społeczną osób oddalonych od rynku pracy. (Dzwonek) Jest on bardzo potrzebny, bo nadal są wysokie napięcia na rynku pracy. Nadal mamy szereg powiatów, gdzie bezrobocie jest stosunkowo wysokie, a wśród bezrobotnych dominującą grupę stanowią osoby o niskich kwalifikacjach, osoby długotrwale bezrobotne, dlatego też te podmioty powinny być wzmacniane. Dziękuję uprzejmie.