Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2024-04-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga mam przyjemność przedstawić nasze stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej oraz ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Projekt wpłynął do Sejmu w dniu 12 marca. Skierowany został do pierwszego czytania w Komisji Finansów Publicznych 18 marca. W dniu wczorajszym, 9 kwietnia, odbyło się pierwsze czytanie powyższego projektu. Omawiany projekt wprowadza zmiany przepisów w ustawie z dnia 9 października 2015 r. oraz w ustawie z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Projekt ustawy przewiduje czasowe przedłużenie obowiązywania okresu osłonowego dla kredytobiorców w postaci tzw. wakacji kredytowych. Wprowadzone w związku z pojawieniem się pandemii COVID-19 ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej oraz wykonywaniu pracy zarobkowej skutkowały w wielu wypadkach obniżeniem dochodu poszczególnych gospodarstw domowych. W efekcie spadła realna możliwość regulowania zobowiązań o charakterze kredytowym szczególnie przez osoby, które straciły pracę lub źródło utrzymania, i w odpowiedzi na te sytuacje banki wprowadziły do swojej oferty możliwość zawieszenia spłat rat kredytów lub pożyczek w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19. Musimy zdawać sobie sprawę z tego, że wakacje kredytowe, mimo że nie obciążają bezpośrednio budżetu państwa, mają jednak skutki budżetowe. Zastosowanie poprzednich przepisów o wakacjach kredytowych skutkowało ubytkiem we wpływach z CIT ok. 3 mld zł. Chodzi o koszt 15 mld zł dla sektora bankowego. Celem wprowadzonych przepisów w proponowanej ustawie jest rozszerzenie możliwości skorzystania z rozwiązań, jakie proponuje Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, oraz zapewnienie kontynuacji wakacji kredytowych. Te oba mechanizmy - zarówno wakacje kredytowe, jak i możliwość skorzystania z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców - mają za zadanie realne wsparcie tych kredytobiorców. Zgodnie z projektem mechanizm wakacji kredytowych ma zostać przedłużony na rok 2024. Nowa propozycja przewiduje możliwość zawieszenia spłaty raty w wymiarze 1 miesiąca na kwartał, czyli 2 miesięcy od 1 maja, bo tak planujemy, że proponowany projekt ustawy wejdzie do 30 czerwca, a w przypadku kolejnych kwartałów na 1 miesiąc w każdym kwartale. Jednocześnie zostało wprowadzone kryterium, zgodnie z którym zawieszenie spłaty kredytu będzie możliwe, jeżeli wartość kredytu nie przekroczy 1,2 mln zł. W przypadku wyższych kredytów nie będzie można skorzystać z tej formy pomocy. Ponadto z wakacji kredytowych będzie można skorzystać, jeżeli rata przekroczy 30% dochodów gospodarstwa domowego liczonego jako średnia za poprzednie 3 miesiące albo jeśli kredytobiorca ma na utrzymaniu co najmniej troje dzieci. Jednocześnie dalsza liberalizacja przepisów dotyczących pomocy z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców polegająca na obniżeniu współczynnika rata do dochodu, zwiększeniu kwoty maksymalnego wsparcia oraz wydłużeniu okresu zwrotu tego wsparcia przyczyniają się do wykorzystania tego instrumentu wsparcia w większym stopniu przez kredytobiorców borykających się z problemem wysokich rat kredytowych. Kwalifikacja wniosku o zawieszenie spłaty rat kredytu i udzielenie wakacji kredytowych będzie odbywać się na dotychczasowych zasadach. Konsument, składając wniosek, będzie musiał zadeklarować spełnienie przesłanki odnośnie do wartości wskaźnika rata do dochodu lub posiadania na utrzymaniu trojga dzieci. Druga część projektu jest to realizacja przesłanek, jeśli chodzi o wsparcie z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Jest to zmniejszenie wielkości wskaźnika rata do dochodu z 50% do 30%; zwiększenie kwoty dochodu uprawniającego do wsparcia, czyli miesięczny dochód gospodarstwa domowego pomniejszony o miesięczne koszty obsługi kredytu mieszkaniowego, który nie będzie przekraczał dwuipółkrotności kryterium określonego w ustawie o pomocy społecznej; wydłużenie okresu spłaty do 40 miesięcy z obecnych 36; zwiększenie wartości maksymalnego wsparcia z 2 tys. zł do 3 tys. zł; wydłużenie okresu spłat z obecnych 144 rat do 200 rat - dzięki temu maksymalna wysokość wsparcia lub pożyczki wyniesie 120 tys. zł - oraz umorzenie pozostałych 66 rat zwrotu wsparcia lub pożyczki. Zgodnie z przepisami ustawa wchodzi w życie z dniem 1 maja 2024 r. Uwzględniając treść proponowanej regulacji, która będzie miała korzystny wpływ na sytuację ekonomiczną kredytobiorców, trzeba dodać, że zasady demokratycznego (Dzwonek) państwa prawnego nie stoją na przeszkodzie wejścia w życie projektowanych rozwiązań w zaplanowanym terminie. Biorąc powyższe pod uwagę, klub Polskiego Stronnictwa Ludowego - Trzeciej Drogi będzie głosował za przyjęciem proponowanego projektu ustawy z poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)