Mówca: Elżbieta Zielińska
Data: 2022-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości w sprawie rządowego projektu ustawy o ekonomii społecznej, druki nr 2321 i 2413. W czasie prac Komisji Polityki Społecznej i Rodziny zostały wprowadzone przede wszystkim poprawki o charakterze legislacyjnym, zaś główne założenia ustawy nie zostały zmienione. Projekt ustawy kompleksowo reguluje obszar ekonomii społecznej, w szczególności funkcjonowania przedsiębiorstw społecznych, oraz wsparcie dla całego sektora. Warto podkreślić, że proces budowania ekonomii społecznej został zaprojektowany na wielu poziomach. W ustawie zostało również nałożone na Radę Ministrów zobowiązanie przedstawienia Sejmowi i Senatowi Rzeczypospolitej sprawozdania z wykonywania ustawy, co z pewnością pozwoli na właściwą realizację założeń zawartych w ustawie. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego będzie mógł opracowywać programy wspierania ekonomii społecznej oraz finansować je. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego będzie pełnił również pieczę nad krajowym komitetem rozwoju ekonomii społecznej, który będzie organem opiniodawczo-doradczym. Jego kadencja będzie trwała 3 lata. W podobny sposób będą funkcjonowały regionalne komitety rozwoju ekonomii społecznej. Podmioty ekonomii społecznej będą mogły również skorzystać z dedykowanych usług wsparcia zapewnianych przez marszałka województwa świadczonych przez akredytowane przez ministra właściwego ośrodki wsparcia ekonomii społecznej w zakresie animacji lokalnej, tworzenia podmiotów ekonomii społecznej i przedsiębiorstw społecznych, wspierania prowadzonej przez nie działalności oraz finansowania powstawania w nich miejsc pracy, podejmowanych przez te podmioty działań reintegracyjnych, wsparcia w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego, wzmacniania potencjału kadrowego, finansowego i innowacyjnego oraz udzielania wsparcia biznesowego. Również kreowanie polityki w zakresie ekonomii społecznej zostało przekazane samorządom poprzez umożliwienie im włączenia we własną politykę założeń ustawy i stworzenie własnych programów i strategii, odpowiednich dla warunków społecznych, jakie występują w danym regionie. Realizowane zasady solidarności społecznej umożliwią większą aktywizację i integrację społeczno-zawodową osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, czyli przede wszystkim bezrobotnych i niepełnosprawnych. Rynek usług społecznych dzięki tym zmianom może w dużym stopniu poszerzyć swoją ofertę, jak również wpłynąć pozytywnie na takie zjawiska jak budowanie więzi lokalnych w mniejszych środowiskach. Jednoczesne zadania na poziomie rządowym i samorządowym pozwalają na zachowanie spójności i komplementarności z innymi politykami publicznymi oraz na właściwe skoordynowanie programów rozwoju na rzecz ekonomii społecznej. Bardzo ważne jest również to, aby polityka w zakresie ekonomii społecznej była w stanie reagować na potrzeby społeczne właśnie na tym najniższym szczeblu, a jednocześnie żeby stworzyć przejrzyste ramy funkcjonowania tak, by nie dochodziło do nadużyć w zakresie korzystania przez przedsiębiorstwa i organizacje z udzielanego wsparcia. Sporo uwagi w ustawie poświęcono reintegracji społecznej i zawodowej, której zadaniem jest pomoc w uzyskaniu i utrzymaniu samodzielności na rynku pracy. Co więcej w odróżnieniu od przepisów o zatrudnieniu socjalnym pojęcie reintegracji objęło również osoby niepełnosprawne. Reintegracja opiera się z jednej strony na budowaniu lub odtworzeniu kompetencji niezbędnych do podjęcia aktywności zawodowej, a z drugiej strony - do pełnienia ról społecznych i ponownego włączenia się w społeczność, z której z różnych przyczyn osoby te były wykluczone. Pozytywny wpływ ponownego włączenia w życie społeczne pośrednio łączy się również ze zmniejszeniem obciążeń socjalnych gmin, a także ze zmniejszeniem skali takich zjawisk jak wykluczenie społeczne, długotrwałe bezrobocie czy uzależnienia. Omawiany projekt bez wątpienia jest potrzebny, wypełnia istniejącą lukę prawną, a pomyślnym skutkiem wprowadzenia tych zmian będzie nie tylko reintegracja wykluczonych, ale również zapewnienie usług społecznych w społecznościach lokalnych, choćby takich jak opieka przedszkolna, żłobkowa czy usługi opiekuńcze. Dzięki temu możliwe będzie utrwalenie mechanizmów, które sprawdzały się do tej pory na gruncie projektów współfinansowanych z budżetu unijnego. Klub Prawa i Sprawiedliwości pozytywnie ocenia przedstawiony projekt ustawy i zapewnia o wsparciu podczas dalszego procedowania w komisji sejmowej. A w imieniu klubu, co zostało przez panią minister już zapowiedziane, chciałabym zgłosić sześć poprawek. (Oklaski)