Mówca: Elżbieta Gapińska
Data: 2013-02-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie dotyczące rozpatrzenia informacji ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania o stanie przygotowań organów prowadzących do objęcia obowiązkiem szkolnym dzieci 6-letnich. Informacja ta jest zawarta w druku nr 1019. Obowiązek szkolny dla dzieci 6-letnich został wprowadzony do polskiego systemu edukacji ustawą z dnia 19 marca 2009 r., a ustawą z dnia 27 stycznia 2012 r. wydłużono czas, w którym o podjęciu nauki w szkole przez dziecko 6-letnie decydują rodzice, zaś obowiązek edukacji dla tej grupy wiekowej zostanie wprowadzony od 1 września 2014 r. Minister edukacji, zgodnie z ustawą z dnia 19 marca 2009 r., corocznie składa Wysokiej Izbie informację o stanie przygotowania organów prowadzących do objęcia obowiązkiem szkolnym dzieci 6-letnich. Objęcie obowiązkiem szkolnym tej grupy wiekowej to zmiana, którą należy rozpatrywać w kontekście innych zasadniczych zmian, dotyczących kształcenia, wychowania i edukacji dziecka młodszego. Zmiana polega na umożliwieniu jak największej grupie dzieci udziału w edukacji przedszkolnej i wykorzystaniu szansy szybszego rozwoju, jaką niesie korzystanie z wcześniej rozpoczętej edukacji szkolnej. Celem działania, jak podkreślała pani podsekretarz stanu w MEN Joanna Berdzik, jest umożliwienie wszystkim dzieciom w Polsce uczestnictwa w wychowaniu przedszkolnym w wymiarze trzech lat. Działania takie zostały podjęte z przekonaniem, które potwierdzają badania, że wcześniejsze podjęcie nauki warunkuje sukces edukacyjny i życiowy dziecka. Ministerstwo zleciło CBOS badania, których celem było poznanie stosunku rodziców do edukacji szkolnej dziecka 6-letniego. Analiza wyników wskazuje, że 93% rodziców odpowiada pozytywnie na pytanie, czy dzieci chętnie uczestniczą w zajęciach, 83% rodziców odpowiada, że dzieci nie nudzą się na zajęciach, a 92% rodziców uważa, że dzieci młodsze nie czują się zdominowane przez starsze. 80% rodziców uważa, że dzięki dobremu podejściu nauczycieli ich dziecko zostało bardzo zachęcone do chodzenia do szkoły, 80% rodziców sześciolatków, które rozpoczęły naukę, jest zadowolonych z edukacji dzieci w szkole. Badania, o których mówię, zostały przeprowadzone w roku 2011. Jednym z najważniejszych czynników wpływających na rozwój edukacji jest demografia. Zmiana liczby i struktury ludności, jaka dokonała się w Polsce w ciągu ostatnich lat, spadek dzietności spowodowały, że między rokiem szkolnym 2005/2006 a rokiem 2011/2012 liczba uczniów w szkołach podstawowych zmalała o 415 tys. O tym mówiła już dzisiaj pani minister Szumilas. A gdyby nie decyzja o podjęciu nauki przez dzieci 6-letnie, spadek wyniósłby 482 tys. Decyzje rodziców spowodowały, że w roku szkolnym 2011/2012 70 tys. sześciolatków znalazło się w szkole podstawowej, co stanowi prawie 19,5% tej grupy wiekowej. Obniżenie wieku to wpływanie na zwiększenie szans edukacyjnych dzieci, złagodzenie skutków niżu demograficznego, zwiększenie liczby miejsc pracy dla nauczycieli i zmniejszenie liczby likwidowanych szkół. System Informacji Oświatowej pokazuje, że z powodu niżu demograficznego w szkołach podstawowych znajduje się 23 511 powierzchni dydaktycznych wolnych i gotowych do wykorzystania. W roku 2013 do samorządów trafi dotacja w kwocie 320 mln zł na wszystkie dzieci objęte wychowaniem przedszkolnym, a w roku 2016, tak jak już mówiła pani minister, będzie to 1,7 mld zł. Docelowo wychowaniem przedszkolnym zostaną objęte wszystkie dzieci. Przedstawiciele ministerstwa podkreślali, że celem jest korzystanie przez dzieci przez trzy lata z wychowania przedszkolnego w celu osiągnięcia przez nie w wieku 6 lat gotowości do uczestniczenia w edukacji szkolnej. Przedstawiciele samorządów terytorialnych już w 2011 roku wskazywali na gotowość do podjęcia edukacji przez sześciolatków w klasach pierwszych i negatywnie zaopiniowali przesunięcie terminu na rok 2014. Podobnie wskazała Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego i dyrektorzy szkół zrzeszeni w Ogólnopolskim Stowarzyszeniu Kadry Kierowniczej Oświaty. Na potrzebę obniżenia wieku szkolnego wskazuje także ZNP i inne organizacje. W celu przygotowania edukacji dzieci 6-letnich od roku 2009 do roku 2012 przekazano 1448 mln zł części oświatowej subwencji ogólnej na edukację szkolną dzieci 6-letnich. 49 mln zł przeznaczono na doposażenie sal lekcyjnych i gimnastycznych w szkołach podstawowych. Na bieżące remonty szkół podstawowych przeznaczono 157 mln zł. Rządowy program ˝Radosna szkoła˝ to kwota 244 mln zł, co pozwoliło na wyposażenie 88% szkół w pomoce dydaktyczne, a 61% szkół - w place zabaw. Do kwot, jakie przeznaczył rząd, należy dodać środki wyegzekwowane przez samorządy, więc te kwoty będą oczywiście jeszcze większe. Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało projekt ˝Indywidualizacja procesu nauczania i wychowania uczniów klas I-III szkół podstawowych˝, który jest dedykowany uczniom klas młodszych, na co przeznaczono 624 mln zł. Uruchomiono dodatkowe zajęcia dla dzieci młodszych. 7 mln zł przeznaczono na podniesienie efektywności kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. W świetlicach szkolnych nastąpił wzrost zatrudnienia o 10%. Poprawiono poziom bezpieczeństwa w szkołach. Spadła liczba wypadków o 40%. Zmniejszyło się zjawisko agresji i przestępczości w szkołach, na co wskazują badania CBOS i UW. (Poseł Zbigniew Dolata: Dokładnie się zwiększyła.) Panie pośle, na ten temat dyskutowaliśmy na jednym z posiedzeń komisji... (Poseł Zbigniew Dolata: Mieliśmy spotkanie w podkomisji. Niech pani mówi prawdę.) Prosiłabym bardzo pana posła, żeby mi teraz umożliwił... Pani marszałek...