Mówca: Jan Warzecha (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-05-11 (Sejm RP, kadencja 7)

W dzisiejszym oświadczeniu poselskim chciałbym zwrócić uwagę na projekt nowelizacji ustawy o działalności leczniczej zaproponowany przez rząd, który bardzo niepokoi środowisko wolontariuszy, czyli wszystkich ludzi dobrej woli świadczących nieodpłatnie pomoc ludziom jej potrzebującym. Domagają się oni zmiany tych zapisów w ustawie o działalności leczniczej, które mają wejść w życie l lipca 2012 r., a które znacząco utrudnią organizacjom pozarządowym, fundacjom, kościołom, kościelnym osobom prawnym i związkom wyznaniowym prowadzenie tego typu działalności. Na zmianach ucierpią pacjenci hospicjów, stacji opieki, placówek opieki paliatywnej. Według przepisów ustawy wszelka tego typu działalność jest działalnością leczniczą, polega bowiem na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (art. 3). Zgodnie z art. 2 ust. l pkt 5 działalność taką mogą prowadzić jedynie podmioty wymienione w art. 4 ust. l ustawy oraz podmioty realizujące praktykę zawodową, czyli lekarze i pielęgniarki. Podmioty lecznicze dzielą się na przedsiębiorców i podmioty niebędące przedsiębiorcami, co wynika z art. 4 ust. l w związku z art. 2 ust. l pkt 4. Według przedmiotowej nowelizacji organizacje pozarządowe, takie jak fundacje czy stowarzyszenia oraz kościoły, kościelne osoby prawne lub związki wyznaniowe mogłyby prowadzić działalność leczniczą, ale tylko jako przedsiębiorcy. Niestety, przepisy zawarte w ustawie o działalności leczniczej nie odzwierciedlają stanu faktycznego i prawnego, w jakich działają aktualnie organizacje pozarządowe prowadzące tego typu działalność, która ma charakter charytatywny i od pacjentów nie są pobierane opłaty. Istnieje duże ryzyko, że znaczna część organizacji będzie zmuszona zlikwidować swoją działalność leczniczą lub ograniczyć liczbę objętych opieką chorych. To spowoduje przejęcie obowiązku opieki nad ludźmi ciężko chorymi przez państwo. Nowa ustawa uniemożliwi również organizacjom zajmowanie się osobami bezdomnymi, nad którymi opieka finansowana była z darowizn. Ponadto zastosowanie zapisów obowiązującej ustawy o działalności leczniczej wykluczy możliwość angażowania w działalność leczniczą wolontariuszy przez organizacje pozarządowe oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Wprowadzenie ustawy leczniczej w życie w zaproponowanym kształcie doprowadzi do tego, że w organizacjach tych wolontariusze nie będą mogli wykonywać świadczeń na rzecz chorych, ponieważ działalność lecznicza będzie działalnością gospodarczą. Poważnym problemem jest także brak spójności legislacyjnej stanu prawnego stworzonego przez ustawę o działalności leczniczej z szeregiem innych ustaw i z wolnością zrzeszania się, a w szczególności z prowadzeniem działalności leczniczej na zasadzie non profit, czyli de facto w celu nieodpłatnego pomagania najbardziej potrzebującym. Ministerstwo Zdrowia powinno zmienić przepisy w ustawie o działalności leczniczej w taki sposób, by organizacje mogły ją prowadzić nadal, jak dotychczas, nie czerpiąc z niej zysków, natomiast pokrywając koszty działalności z wpłat pochodzących z 1% podatku przekazywanego OPP, darowizn i zbiórek publicznych oraz angażując w tę działalność wolontariuszy. Należy bezwzględnie umożliwić pracę wolontariuszy w szpitalach i hospicjach, a przepisy dotyczące wolontariatu powinny być opracowane i wdrożone w taki sposób, aby jak największa liczba osób mogła udzielać pomocy potrzebującym. Dlaczego Polska nie miałaby skorzystać z przykładu kanadyjskich szpitali, w których spotyka się powszechnie wolontariuszy, których zadaniem jest informowanie i pilotowanie pacjentów oraz osób ich odwiedzających? Dzięki ich pomocy nikt nie jest zostawiony w korytarzach szpitalnych samemu sobie, personel medyczny nie musi się angażować w działania, do których nie potrzeba specjalnych kwalifikacji, a szpital oszczędza na pensjach dla szatniarzy i recepcjonistów. Powinien więc istnieć jakiś sposób prawny, który pozwoli usytuować wolontariat w ramach działalności szpitali, przychodni i hospicjów. Dziękuję. Przebieg posiedzenia