Mówca: Sprawozdawca Bożenna Bukiewicz
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji Infrastruktury i Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o projekcie ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi, druk nr 3246. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 18 marca br. skierował przedmiotowy projekt do prac połączonych komisji. 9 kwietnia powołano podkomisję nadzwyczajną do spraw rozpatrzenia niniejszego projektu. Podkomisja przeanalizowała przedłożony projekt oraz wniesione poprawki. Ostateczny projekt ustawy został przyjęty przez komisję w dniu 23 czerwca. Niniejszy projekt wprowadza kilka istotnych zmian w stosunku do projektu rządowego. Wysoka Izbo! Przepisy ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych umożliwiły od 1 stycznia 2014 r. składanie wniosków o dofinansowanie wkładu własnego przy zaciąganiu kredytów na zakup pierwszego mieszkania na rynku pierwotnym. Analiza funkcjonowania programu i jego efektów, a także doświadczeń płynących od beneficjentów tego programu pozwoliła na określenie obszarów wymagających wprowadzenia zmian, tak aby program zapewniał jeszcze lepsze osiągnięcie celów zakładanych przez ustawodawcę, czyli aby umożliwić jak największej grupie młodych ludzi zakup pierwszego własnego mieszkania. Aby ułatwić potencjalnym beneficjentom dostęp do programu, strona rządowa w przedstawionym projekcie zaproponowała, po pierwsze, umożliwienie udziału w programie osobom, które realizują swoje potrzeby za pośrednictwem spółdzielni, oraz likwidację warunku ograniczającego krąg osób, które mogą wziąć kredyt. A więc z dofinansowania wkładu własnego będą mogły skorzystać osoby, które chcą kupić mieszkanie w spółdzielni mieszkaniowej. Limitem oczywiście jest cena. W trakcie rozmów z zainteresowanymi skorzystaniem z programu i ze spółdzielniami mieszkaniowymi podnoszono właśnie ten problem. W związku z tym młodzi ludzie będą mieli lepszy dostęp do mieszkań. W ramach zmian zwiększono wysokość finansowego wsparcia dla rodzin z większą liczbą dzieci, to jest z 15 do 20% dla rodzin z 2 dzieci i z 15 do 30% dla rodzin z 3 dzieci. Zrezygnowano również z warunku pierwszego mieszkania i limitu wieku w przypadku nabywców wychowujących co najmniej 3 dzieci. W przypadku rodzin wychowujących przynajmniej 3 dzieci zwiększono też parametr stanowiący podstawę do wyliczenia wysokości wsparcia z dzisiejszych 50 m 2 do 65 m 2 . Projekt daje również możliwość ubiegania się o wsparcie przy zakupie mieszkania, które zostało nabyte w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, czyli można teraz kupić mieszkanie od osoby, która w ramach prowadzenia działalności gospodarczej wybudowała mieszkanie, które teraz można kupić i skorzystać z pomocy państwa. Można także skorzystać z możliwości dofinansowania do mieszkania nowo utworzonego w wyniku przebudowy. Dotychczas tych możliwości nie było. W wyniku prac podkomisji i komisji wprowadziliśmy zmiany, których nie przewidywał projekt rządowy i które teraz Wysokiej Izbie przedstawię. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom beneficjentów programu ˝Mieszkanie dla młodych˝, w trakcie prac komisji przyjęliśmy pakiet poprawek, które umożliwią uzyskanie wsparcia państwa przy zakupie pierwszego mieszkania nie tylko na rynku pierwotnym, lecz także na rynku wtórnym. Rozszerzenie programu o rynek wtórny z pewnością umożliwi większej liczbie osób skorzystanie ze wsparcia państwa przy zakupie pierwszego mieszkania. Zmiany te będą ponadto spójne z innymi realizowanymi działaniami w zakresie polityki prorodzinnej czy społecznej. Jednocześnie jako komisja przegłosowaliśmy podwyższenie współczynnika przy dofinansowaniu wkładu własnego przy zakupie mieszkania z rynku wtórnego z 0,8 proponowanego przez rząd do 0,9. Współczynnik 0,9 będzie obejmował wszystkie przypadki poza nowo wybudowanymi mieszkaniami, gdzie współczynnik ten pozostaje bez zmian, czyli 1,1. Ta poprawka da szanse na określenie wyższej podstawy przy udzielaniu kredytu, a zatem pomoc państwa będzie większa. Proponujemy również, czego nie przewidywał projekt rządowy, uwzględnienie w projekcie ustawy, w całym jej tekście, zmian związanych z obowiązywaniem od 28 czerwca 2015 r. przepisów znowelizowanej ustawy Prawo budowlane. Zmiany te dotyczą wprowadzenia możliwości realizacji inwestycji mieszkaniowej bez wymogu uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie warunkowo w oparciu o zgłoszenie budowy. W tym kontekście podkomisja proponuje, aby zmiany te zostały również uwzględnione w niniejszym projekcie. Ponadto jako komisja proponujemy także, aby obowiązek niezwłocznego zwrotu do funduszu dopłat kwoty równej środkom dofinansowania wkładu własnego wypłaconego przez instytucję kredytującą dotyczył również przypadku spłaty kredytu przed dniem zawarcia umowy ustanowienia lub przeniesienia prawa własności mieszkania, to znaczy w takim przypadku, gdy osoba wzięła kredyt i dofinansowanie i dokonała spłaty tego kredytu przed przeniesieniem prawa własności mieszkania. Będą to wyjątkowe sytuacje, ale warto, aby również ta szczególna sytuacja została uregulowana. Wysoka Izbo! Mając na uwadze, że celem proponowanych rozwiązań jest zwiększenie dostępności lokali mieszkalnych na rynku dla osób młodych nabywających pierwsze mieszkanie i niedysponujących zdolnością kredytową, a także realizacja polityki mieszkaniowej i prorodzinnej, połączone komisje wnoszą o przyjęcie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu. Dziękuję bardzo.