Mówca: Sprawozdawca Grzegorz Lorek
Data: 2023-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Wielce Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Pragnę przedstawić sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3216 i 3365. Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach po rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniach w dniach 1 i 15 czerwca 2023 r. rekomenduje projekt pod obrady Wysokiej Izby. Wielce Szanowni Państwo! Ponieważ przede mną są posłowie, którzy czynnie brali udział w pracach, więc pozwolicie państwo, że streszczę sprawozdanie dla przypomnienia kilku ważnych zagadnień związanych z tą ustawą. Akt składa się z czterech kodeksów. Ma on na celu przede wszystkim szeroko rozumiane zwiększenie dostępu obywatela do wymiaru sprawiedliwości. Tu jest wykorzystanie funkcji narzędzi IT. Wiąże się to z dobrymi praktykami wypracowanymi w trakcie pandemii COVID-19. Chodzi o posiedzenia zdalne. To się sprawdziło. Da to możliwość przyspieszenia procedowania nad sprawami w sądach. To bardzo ciekawe zagadnienie i bardzo dobre rozwiązanie, które może przyspieszyć procedowanie nad sprawami. W zakresie zmian ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych należy zwrócić uwagę na to, że są one wynikiem realizacji postulatów wyrażonych w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 grudnia 2018 r. w sprawie Słomka przeciwko Polsce, skarga nr 68924/12, które poruszają zagadnienie właściwości sądu orzekającego o pozbawieniu wolności w trybie policji sesyjnej. Nowelizacja Prawa o ustroju sądów powszechnych rozwiązuje tę kwestię. To rozwiązanie w pełni wypełnia wytyczne Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i zasługuje na pełne poparcie. Nowelizacja przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych prowadzi także do zwiększenia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odbyła się bardzo długa, rzeczowa dyskusja na ten temat. To bardzo ważne, istotne zagadnienie. Kolejne zmiany dotyczą ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego i mają na celu urzeczywistnienie naczelnej zasady postępowania karnego, jaką jest zasada trafnej reakcji karnej, jak również realizacji prawa do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. Proponowane w Kodeksie postępowania karnego zmiany przewidują prawidłowe ukształtowanie i stosowanie instytucji łączenia spraw do wspólnego postępowania oraz instytucji wyłączania spraw do odrębnego rozpoznania, co służyć będzie skróceniu procesu karnego i przyspieszeniu jego biegu. Ponadto w projekcie przewidziano wprowadzenie w procedurze karnej doręczeń pism sądowych oraz pism procesowych, które sąd posiada w wersji elektronicznej, poprzez portal informacyjny sądów powszechnych. Zmiany w Kodeksie postępowania karnego obejmują także umożliwienie przeprowadzenia czynności przesłuchania świadka w postępowaniu przygotowawczym przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie tej czynności na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, co będzie miało znaczenie z punktu widzenia ekonomiki procesowej. W rządowym projekcie ustawy, który właśnie prezentuję, przewiduje się także wprowadzenie nowego rozwiązania służącego zapewnieniu ofierze przestępstwa przesłuchiwanej w postępowaniu sądowym w charakterze świadka możliwości składania zeznań w warunkach wykluczających bezpośredni kontakt z oskarżonym, co jest bardzo istotne zarówno w sferze proceduralnej, sądowej, jak i dla tego pokrzywdzonego. Za pozytywne należy również uznać zmiany przewidziane w Kodeksie karnym wykonawczym, mające na celu ukształtowanie efektywnego mechanizmu zaliczania mienia objętego zabezpieczeniem majątkowym na poczet zaspokojenia tytułów zabezpieczenia. Mechanizm ten polega na wprowadzeniu do porządku prawnego regulacji, które z zabezpieczonego mienia pozwolą wykonać zawarte w wyroku rozstrzygnięcia o charakterze majątkowym. Taka zmiana zwiększy efektywność i szybkość zaspokojenia należności na poczet ofiar przestępstw. Reasumując, przedłożony projekt zawiera zmiany dotyczące funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, które przede wszystkim mają wymiar praktyczny i realnie usprawniają procesy karne i cywilne, a tym samym przyczyniają się do zapewnienia jeszcze lepszego dostępu obywatela do sądu. Wielce Szanowni Państwo! Panowie Posłowie! Chciałem bardzo podziękować za czynny udział w dyskusji, za bardzo ciekawą i rzeczową dyskusję, mam nadzieję, również przy następnych czytaniach, co się za chwilę wydarzy. Przyczyni się to do powstania dobrego projektu. Dziękuję. (Oklaski)