Mówca: Sprawozdawca Jan Szopiński
Data: 2022-12-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych na posiedzeniu w dniu 14 grudnia zajęła się z woli Sejmu projektem ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej w latach 2007-2022. Jak już wcześniej poinformowało kierownictwo PiS-u, organ ten ma funkcjonować na zasadach podobnych do funkcjonowania komisji weryfikacyjnej do spraw reprywatyzacji warszawskiej. Komisja ma składać się z dziewięciu członków powoływanych i odwoływanych przez większość sejmową, a na jej czele ma stanąć przewodniczący wybierany spośród członków komisji. W tym projekcie nie pada słowo: energetyka. Jest pytanie, przed którym stanęła komisja, czy ten zespół ma być elementem politycznej większości sejmowej, organem, który w ramach partyjnej dyspozycji miałby zająć się dowolną sprawą i dowolnie wybierać podejrzanych, czy też byłoby jakieś inne zadanie. O tym, przed jak trudnym zadaniem stanęła Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, świadczą oceny tego projektu dokonywane zewnętrznie przez prawników, polityków i społeczników. Otóż komisja weryfikacyjna ma za zadanie m.in. podejmować sprawy z urzędu, wyłącznie z urzędu, a to oznacza dowolność i arbitralność w podejmowaniu spraw. Co ciekawe, za przeprowadzenie czynności sprawdzających mogliby się brać nie tylko członkowie komisji, ale także uprawnieni pracownicy KPRM-u, oddelegowani do obsługi komisji. W celu szukania rosyjskich wpływów posłowie PiS-u w komisji oraz pracownicy pana premiera z KPRM-u mieliby do swojej dyspozycji wszystkie najważniejsze organy państwa: śledcze, wywiadowcze, sądowe i administracyjne. Na pytania komisji musiałby odpowiadać m.in. szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, szef Agencji Wywiadu, szef kontrwywiadu wojskowego, prokurator, prezes NIK, pierwszy prezes Sądu Najwyższego, prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego i prezesi sądów powszechnych, sądów wojskowych oraz sądów administracyjnych. Ale to nie wszystko. Mianowicie komisja mogłaby zdobywać na potrzeby postępowań także dane telekomunikacyjne obywateli, a także wnioskować do prokuratora o przeszukiwanie pomieszczeń i zajęcie rzeczy w celu zabezpieczenia dowodów. Mogłaby przeprowadzać rozprawy, które byłyby transmitowane. Miałaby też prawo wzywać do przesłuchania stronę postępowania pod groźbą grzywny wynoszącej nawet do 50 tys. zł. Przewodniczący oraz członkowie komisji mieliby mieć zapewnioną bezkarność, a dokumentacja prac komisji nie stanowiłaby informacji publicznej, czyli nad komisją nie byłoby kontroli. Dlatego m.in. ocenia się, że komisja jest niekonstytucyjna i bezprawna. Jak mówiłem, ma się składać z dziewięciu członków powoływanych i odwoływanych przez większość sejmową, a na jej czele ma stanąć przewodniczący wybierany spośród członków komisji. Katalog i sposób prowadzenia spraw ma być realizowany według, jak się wydaje, zapewnianych już wzorców w historii Polski, do których w tym projekcie nawiązują politycy PiS-u. Według tej ustawy podejrzanym może być każdy, a jeżeli chodzi o wpływ spraw do komisji, rozpatrywane przez komisję może być wszystko. Zgodnie z projektem głównym zadaniem komisji jest prowadzenie postępowań wobec funkcjonariuszy publicznych, którzy brali udział w takich czynnościach jak negocjowanie umów międzynarodowych, wydawanie różnych decyzji administracyjnych, zatrudnienie pracowników, wybór kontrahentów czy po prostu podejmowanie czynności urzędowych. Katalog jest tak szeroki i ogólny, że dotyczyć może właściwie każdego urzędnika czy przedsiębiorcy wykonującego zadania w zakresie handlu i spraw zagranicznych. To jednak nie wszystko, bo w obszarze zainteresowania komisji są nie tylko te sprawy. Może ona również badać i karać osoby, które miałyby wpływ na, po pierwsze, informacje medialne, po drugie, stowarzyszenia, po trzecie, działalność związków zawodowych, po czwarte, politykę czy opiekę zdrowotną. Oznacza to, że komisja może badać i wzywać: dziennikarzy, lekarzy, wolontariuszy, związkowców i samorządowców, którzy muszą tłumaczyć się przed komisją. Pod pretekstem wpływów rosyjskich można będzie oskarżać w praktyce każdego, kogo działanie zostanie uznane za szkodliwe dla PiS-u, bo zgodnie z art. 2 pkt 8 projektu wpływem rosyjskim może być właściwie każdy kontakt z przedstawicielami Rosji. Jeśli strona rosyjska negocjowała ze stroną polską warunki jakiegoś kontraktu, to negocjujący ten kontrakt już podpadają pod zapisy tej ustawy. Chciałem powiedzieć właśnie w ten sposób, przed jak trudnym zadaniem stanęła wczoraj komisja. Na posiedzeniu komisji wczoraj, głosując nad tym projektem, za odrzuceniem tego projektu ustawy opowiedziało się 20 posłów, a 17 posłów było przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu. Uzasadniając złożenie wniosku o odrzucenie tej ustawy, pan poseł Szymański ocenił, że jest to skandaliczna regulacja i, jak zauważył w trakcie posiedzenia komisji, celem projektu nie jest rozliczanie odpowiedzialnych za obecny stan naszej energetyki, natomiast jest zbadanie spraw przed przyszłorocznymi wyborami. Jak powiedział, cytuję: Ta ustawa ma uczynić zadość temu, o czym mówił prezes Kaczyński w Chojnicach, żeby pozamykać wszystkich tych, którzy nie utożsamiają się z politykami PiS. Politykom PiS w tym projekcie nie zależy na niczym oprócz politycznej hucpy, którą chcą urządzać. Poseł Szymański zarzucił również, że projekt narusza zasadę trójpodziału władzy, ponieważ zakłada, że organ administracji publicznej będzie osądzał i rozliczał inny organ administracji publicznej. Jeśli natomiast komisja ma badać sprawy od 2007 r., a nie od 2005 r., to jest to niewątpliwie wpływ na to, że PiS ma w tamtym okresie czasu coś do ukrycia. Na zarzuty posłów opozycji odpowiedział pan poseł Kaleta, który stwierdził, że pierwszym wnioskodawcą powołania tej komisji był pan Donald Tusk. Podkreślił, że jeśli opozycja ma zarzuty wobec PiS, to tym bardziej powinna poprzeć powstanie komisji. Według pana posła PiS jest transparentny i chce dyskutować o wszystkim, co było w czasie rządów PiS, a także rządów PO i PSL. Występująca pani poseł Paulina Hennig-Kloska z klubu 2050 stwierdziła, że PiS, powołując komisję, chce kręcić polityczny bat na opozycję w czasie kampanii wyborczej, zatrzymywać ludzi, zabierać im prawa wyborcze i temu służyć ma ta komisja weryfikacyjna, a nie temu, żeby ścigać jakichś rosyjskich agentów czy dochodzić prawdy. Wskazała, że komisja w sprawie badania rosyjskich wpływów weszłaby w rolę sądów i trybunałów, a PiS mógłby obsadzić cały skład swoimi nominatami. Powiedziała też, że państwo polskie musi oczyścić się ze wszystkich rosyjskich agentów, ale spektakl, który chce PiS urządzić w trakcie kampanii wyborczej, doprowadzi jedynie do tego, że PiS będzie ośmieszać nasze państwo w oczach sojuszników i dostarczać Kremlowi informacji o słabości państwa polskiego. (Oklaski) Tę opinię potwierdził również pan poseł Krutul, który stwierdził, że komisję powołuje się po to, aby była maczugą wyborczą, którą PiS będzie okładał swoich oponentów. Taką komisję można by powołać w zeszłym roku, 2 lata temu bądź 3, jak stwierdził pan poseł, natomiast w roku wyborczym będzie to wykorzystywane wyjątkowo przeciwko pozycji. Wysoka Izbo! Od lutego br. ze strony rządów PiS płynie jeden komunikat odmieniany przez wszystkie przypadki. Otóż mamy dramatycznie wysokie ceny węgla, gazu oraz paliw. W ślad za tym idą dramatyczne dla Polaków, a zwłaszcza dla drobnych przedsiębiorców, ceny prądu i paliw. Rząd twierdzi, że nie jest winien inflacji czy karkołomnym, oderwanym od życia programom gospodarczym, zadłużeniu kraju. Opozycja przyjmuje te argumenty i powiada, że oczywiście po części winna jest Rosja, ale w wielu kwestiach jest to wina rządu, który po prostu jest niewiarygodny. Zjednoczona Prawica wie, że zbliżają się wybory, i w ramach tych zbliżających się wyborów usiłuje dokonać polowania na czarownice. Czarownicami były już w PiS-ie osoby LGBT, nauczyciele, lekarze, pielęgniarki, panie walczące o prawa kobiet, dzieci z in vitro, a teraz czarownicami mają być rosyjscy agenci, których będzie się szukać wszędzie, pod warunkiem że nie będzie się zaglądać na ul. Nowogrodzką, na ul. Mokotowską, do spółek Skarbu Państwa oraz do innych środowisk związanych z Solidarną Polską i PiS. (Oklaski) Nie ma na to zgody w Sejmie. Dlatego chciałbym poinformować Wysoką Izbę, że sejmowa Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych po rozpatrzeniu na posiedzeniu w dniu wczorajszym poselskiego projektu ustawy o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Polski w latach 2007-2022 wniosła, aby Wysoki Sejm ww. projekt ustawy zechciał odrzucić. (Oklaski) Jak powiedziałem, w głosowaniu 20 parlamentarzystów zagłosowało za absolutnym odrzuceniem tego projektu, przeciw było 17, nikt się nie wstrzymał. Natomiast, co ciekawe, wśród tych, którzy byli za przyjęciem tego projektu, są posłowie PiS-u. Również posłowie PiS-u nie głosowali za tym projektem. Zatem, jak sądzę, panie i panowie zrozumieli, że nie godzi się, aby tego typu walkę polityczną prowadzić w roku 2023, w roku, w którym będą wybory. Natomiast należy oczywiście usiąść nad tym projektem i zastanowić się, w jaki sposób można go wprowadzić do polskiej przestrzeni publicznej... (Głos z sali: Gdzie go wrzucić.) ...ale nie w ciągu 1 dnia, w ciągu jednego czytania, po nocy, i nie tak jak chce PiS, i nie z takimi zapisami, jakie tutaj zaproponował wszystkim. Ustawa o Państwowej Komisji do spraw badania wpływów rosyjskich na bezpieczeństwo wewnętrzne Rzeczypospolitej Polskiej w latach 2007-2022 jest niezgodna z polskim prawem, jest niezgodna z zapisami polskiego prawa. Część posłów PiS-u to zrozumiała i zagłosowała razem z nami, za co im bardzo serdecznie dziękujemy. Mam nadzieję, że państwo dzisiaj w tej debacie i w debacie, która jeszcze nas czeka, nie będziecie powracali z tym projektem do powtórnego procedowania, że uszanujecie wolę komisji, która stwierdziła, że miejsce tego projektu jest w koszu, bo tak on został napisany. (Oklaski) Wszyscy w Polsce powinni wiedzieć, że piszecie tego typu projekty, które nadają się do kosza. Zamiast rozwiązywać sprawy Polaków tu, w tej Izbie, sprawy związane z cenami prądu, cenami węgla, wszystkie problemy, które związane są z utrzymaniem Polaków, chcecie szczuć jednego na drugiego, i to jeszcze w takim wymiarze, w którym wy powołacie sobie całość tej komisji, będziecie przed tę komisję wzywać, kogo wam się tylko podoba, będziecie pozbawiać tych ludzi praw obywatelskich na 10 lat, bo tak się wam podoba. Ten projekt jest dzisiaj w koszu. Mam nadzieję, że PiS nie będzie tego projektu z kosza wyciągał. Tak zadecydowała komisja. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo, Jasiu!) (Głos z sali: Nareszcie.)