Mówca: Łukasz Schreiber
Data: 2017-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Padło wiele pytań w trakcie tej dyskusji i pozwolę sobie zacząć odpowiadać najpierw na wystąpienia klubowe, przynajmniej pojedyncze pytania, a potem odpowiem na te pytania, które padały najczęściej. Natomiast na końcu odniosę się do kilku dobrych propozycji, które usłyszeliśmy. Wysoka Izbo! Można powiedzieć - to tak aby trochę rozładować atmosferę - że każdy w Polsce, jak wiemy, zna się na piłce nożnej, a każdy parlamentarzysta, co wynika z tej dyskusji, zna się na ordynacji i na samorządzie. (Poseł Piotr Apel: Nie, autorzy na pewno nie.) Prawie 1/3 posłów Wysokiej Izby zabrała głos podczas tej dzisiejszej debaty. Myślę, że to jest jeden z rekordów Wysokiej Izby. A teraz odpowiem na pytania, najpierw pana posła Neumanna. No, muszę powiedzieć, że pan poseł Neumann zaczął z grubej rury, mianowicie od tego, że projekt jest antyobywatelski. No to jest informacja, która musi dotrzeć do mieszkańców. Otóż okazuje się, że antyobywatelskie zapisy to jest m.in. podniesienie do rangi ustawy obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej, wprowadzenie budżetów obywatelskich dla miast na prawach powiatu, dopuszczenie obywateli do udziału w debatach w radzie gminy, w radzie powiatu i w sejmiku wojewódzkim, zagwarantowanie powstania komisji skarg, petycji i wniosków. Ciekawy jestem, jak to wytłumaczy, także to, że radni będą mieli większą kontrolę. Ale to już jest pytanie pewnie do niego. Powiedział też, że chodzi o upolitycznienie samorządu. To jest bardzo ciekawa uwaga, bo ja ją odczytuję w ten sposób, że Platforma nie wystawi list w najbliższych wyborach do żadnych organów samorządowych. W końcu nie chodzi o to, aby upolityczniać samorząd. (Oklaski) Sprawa trzecia: próg wyborczy. Próg wyborczy w okręgach trzymandatowych podobno wynosi 20%. To nie jest prawda, bo tutaj gra matematyka, więc on różnie może wynosić (Poruszenie na sali), natomiast warto zwrócić uwagę na logikę tegoż sposobu myślenia. Otóż tak: okręgi jednomandatowe trzeba zostawić, czyli tam relatywnie ten próg jest siłą rzeczy dużo wyższy, ale okręgi trzymandatowe są złe, bo próg wyborczy jest wyższy. Pomijam już to, że w Kodeksie wyborczym przygotowanym przez PO są trzymandatowe okręgi do rad powiatu i jakoś wtedy to... (Poseł Anna Kwiecień: Nie przeszkadzało.) ...Platformie nie przeszkadzało, ale widocznie czasy się zmieniły. Idźmy dalej. Co tutaj jeszcze? Aha, i na koniec było najbardziej... Tak muszę trochę dowcipnie, zakończył pan poseł, że Platforma coś obiecuje, a jak Platforma obiecuje, to wszyscy wiemy, jak to się kończy. (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: Jak z pana ustawą 5000 dla swoich. Koryto+.) Następnie pan poseł, pan przewodniczący Kukiz. Muszę powiedzieć, że tutaj mam pewien problem, żeby odpowiedzieć. Pominę oczywiście tę taką warstwę związaną z rzucaniem jakichś takich mniej czy bardziej niesmacznych inwektyw. Skupmy się i spróbujmy wycisnąć z tego minimum treści. Zacznijmy od tego, że skoro pan przewodniczący już wszedł w rolę takiego mentora, to mógłby wiedzieć, czym się różni - po 2 latach pracy w parlamencie - poseł sprawozdawca od posła wnioskodawcy. Wydaje się, że to powinno zostać opanowane, ale rozumiem, że nie. (Poseł Błażej Parda: On już przewidział przyszłość.) Następna sprawa. O spotkaniach z Nowogrodzkiej. No nie wiem, skąd informacje. Rozumiem, że można opowiadać wszystko. Następna sprawa, która wymaga wyjaśnienia, bo to padało także, jak sobie policzyłem, w prawie kilkudziesięciu pytaniach, to to, że ten radny będzie teraz spadochroniarzem z województwa. (Głos z sali: Może być.) Proszę państwa, to jest... To znaczy ja rozumiem, że przeczytanie tego projektu ustawy, wcale niedużego, może stwarzać jakieś problemy, natomiast skoro mamy taką dyskusję i skoro to wszystko było wyjaśniane, to wydaje się, że można byłoby spróbować zrozumieć, o co chodzi. Wyjaśnię raz jeszcze. Wysoka Izbo! Przecież celem tej zmiany nie jest to, żeby radny spod Radomia zdobywał mandat w Warszawie ani odwrotnie, bo i państwo doskonale wiecie, i ja wiem, że jeżeli ktoś startuje w lokalnych wyborach i nie jest kompletnie związany z daną gminą, to nie ma absolutnie żadnych szans. (Poruszenie na sali) (Poseł Piotr Apel: Chyba że jest na jedynce z listy PiS-u.) To, że on będzie sobie startował, no to, mój Boże, będzie. Natomiast chodzi o coś zupełnie innego: o skończenie z fatalną zasadą, która ma miejsce dzisiaj, która zakazuje de facto radnemu, także temu, który przeprowadza się w trakcie kadencji, a z różnych powodów się ludzie przeprowadzają, zwłaszcza w dużym mieście, do sąsiedniej gminy, czasem z powodów zdrowotnych, czasem z powodów rodzinnych, a czasem są to sytuacje zupełnie życiowe... I oni wówczas powinni tracić takie mandaty. Nie mogą, pomimo że też wiele lat są również zaangażowani, wówczas de facto kandydować. Stąd są później te zupełnie absurdalne, fikcyjne zameldowania u babci, u cioci, u znajomych, udawanie, że mieszka się z żoną, ale w sumie się z nią nie mieszka i w sumie się z nią widuje. Takie argumentacje wówczas padają. Ponadto jest jeszcze jedna sytuacja, i taka też ma miejsce, że człowiek spędza prawie cały czas, mieszkając w jednej miejscowości, ale de facto później pracuje od wielu lat w innej, nie przeprowadza się, ale jest z nią bardziej związany i chce z niej kandydować i ubiegać się o mandat. Wysoka Izbo! Oczywiście jesteśmy tu otwarci na pełną dyskusję, tylko że zwrócę uwagę, że macie mnóstwo radnych jako PO. I zwrócę uwagę, że w mojej Bydgoszczy toczy się właśnie sprawa jednego z takich radnych. Tak więc jeżeli jesteście tak bardzo pryncypialni, że to jest taki skandal... (Poseł Jakub Rutnicki: A co tam u radnego PiS, który miał problemy z przemocą w domu?) ...to absolutnie musicie ich wszystkich w trybie natychmiastowym usunąć. Ale ja bym nie chciał ich usuwać, bo to są często ludzie, którzy są zaangażowani w życie swojego miasta. No dobrze. I oczywiście generalnie słyszeliśmy o JOW-ach. Wysoka Izbo! Można przyjąć tego rodzaju poziom argumentacji, który się tu przejawiał w wielu wystąpieniach, że brak JOW-ów to jest w zasadzie w tych jednomandatowych okręgach brak demokracji. Jest to pomysł cokolwiek oryginalny. Każe też zadać pytanie, co państwo, którzy go wypowiadają z tej mównicy, tutaj robią. Ale rozumiem. Wysoka Izbo! Przecież starałem się to wyjaśnić w sposób zupełnie precyzyjny i jasny. Mamy dzisiaj do czynienia, i to doskonale wiecie, z jednomandatowymi okręgami tylko i wyłącznie w gminach poza miastami na prawach powiatu. I doskonale zdajecie sobie państwo sprawę, że w tychże gminach, w większości są to małe gminy, to prowadzi, dość często niestety, do jednej z dwóch sytuacji. Przede wszystkim skład rady nie jest zwierciadłem wyniku wyborczego. Te przykłady podawał... (Poseł Jacek Protas: Po tej zmianie też nie będzie.) ...pan poseł Marcin Horała w sposób bardzo jasny i interesujący, myślę. I oczywiście on nigdy w taki sposób nie będzie... (Poseł Jacek Protas: Likwidacja JOW- ów też nic nie zmieni.) ...ale jednak jest różnica, gdy komitet, który zdobywa, nie wiem, nawet 40%, dostaje 50% miejsc w radzie, w porównaniu z tym, że komitet zdobywający 28% otrzymuje komplet radnych w danej gminie i ma sytuację, w której nie ma opozycji, nie ma nikogo, kto patrzy na ręce władzy. No, jeżeli jest tak, że ktoś dostaje 90%, to można powiedzieć, że super, ale jeżeli jest tak, że to są, a są przecież takie gminy, zwycięstwa zupełnie minimalne w każdym z okręgów, a handicapem de facto jest to, że startuje się z listy wójta bądź burmistrza, który obiecuje, że jeżeli będzie ten radny, to zrobimy to i to, no to jest to, Wysoka Izbo, chyba poważny argument do dyskusji. (Poseł Jakub Rutnicki: Czy to jest źle?) Panie pośle, macie prawo wszyscy mieć swoje zdanie w tej sprawie, ale dlaczego używacie tak mocnych, tak zupełnie nieuprawnionych argumentów w dyskusji na ten temat? Mamy prawo się różnić, mamy prawo mieć inny pomysł. (Poseł Jakub Rutnicki: Upolityczniacie samorząd.) Przejdźmy dalej, bo będzie trochę bardziej wesoło. Nowoczesna. W imieniu Nowoczesnej wypowiadał się pan poseł Sowa. No, pan poseł Sowa, delikatnie mówiąc, nie tylko nie zna zapisów tej ordynacji... (Poseł Marek Sowa: Którego punktu?) ...niestety nie zna także zapisów obecnie obowiązujących i widział spadochroniarza kandydującego na burmistrza takiego czy innego miasta. Otóż informuję wielce szanownego pana posła, że w świetle obecnie obowiązujących przepisów można być spadochroniarzem, kandydując na wójta, burmistrza bądź prezydenta... (Poseł Elżbieta Stępień: Co za hipokryzja.) ...i że nikt tego nie zabrania. I państwo to w Kodeksie wyborczym przecież wprowadziliście w życie. Idźmy dalej. Jest problem, że głosy będą dłużej liczone, ale to też argumentowaliśmy. Z kolei pani poseł Scheuring-Wielgus stwierdziła, że to wszystko, co mówiliśmy, gdy chodzi o ten proobywatelski pakiet demokratyczny, w zasadzie już obowiązuje. Szkoda, że w takim razie nie pojawia się na sesjach naszego wspólnego sejmiku wojewódzkiego, Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego, bo tam przecież regularnie na przykład punkty porządku wnoszone przez radnych opozycji są odrzucane i nie ma w ogóle dyskusji nad nimi. Nie mówimy o tym, że uchwała jest odrzucana, ale że nie da się nawet przeprowadzić dyskusji nad jakimś punktem. (Poseł Jacek Protas: Podobnie jak obecnie w Sejmie.) Tak, tak, tak jak w Sejmie. Ta debata temu służy, na pewno. (Poseł Jakub Rutnicki: W Sejmie karze się finansowo opozycję za zabieranie głosu.) Przypominam, że debatujemy także nad projektem klubu Kukiz’15. Wysoka Izbo! Jeszcze jedno dość ciekawe stwierdzenie, że mieszkaniec Torunia będzie mógł wystartować w Bydgoszczy. No, będzie mógł. Jak sądzę, na starcie się skończy. Cóż, jeżeli chce próbować sił, pani poseł, to może spróbować. Myślę, że wtedy już z tej mównicy nie wystąpi po prostu. I jeszcze lider PSL. Stwierdził, bardzo odważnie zaczął, że boimy się wyborów. To jest odważne, muszę powiedzieć, stwierdzenie w ustach lidera partii, która przegrała z Prawem i Sprawiedliwością 5 do 38. To, muszę powiedzieć, rzeczywiście brzmi groźnie. (Poseł Zbigniew Sosnowski: W wyborach samorządowych?) Następna sprawa. PKW - porównywanie tego, jak to wygląda, do 1947 r. Nie wiem, zaczęto też budować szkoły, też jest to... też można uznać, że to byłby jakiś problem, że w taki, a nie inny sposób szkoły budowano. Natomiast zwrócę uwagę, że miałem trochę żalu i uczucie smutku, że już o tym, co po 1947 r., do 1989 r. nie było ani słowa, bo też się działy ciekawe rzeczy. (Poseł Jakub Rutnicki: Piotrowicz dużo wie na ten temat.) Następnie padło takie pytanie, taki zarzut, który później kilkoro z państwa powtórzyło: gdzie są akty oskarżenia z 2014 r., nie ma, nikt nie został skazany, nie ma żadnego procesu. Pomijając już to, co padało m.in. z ust pana posła Skurkiewicza, jednak przypomnę państwu... (Głos z sali: Gdzie są wyniki z 2014 r.?) ...bo taki krótki research tylko zrobiłem: Domaszowice, Tarłów, a skazani - w Pyrzycach, Jedlni-Letnisku. Wysoka Izbo, więc nie jest prawdą, że nie toczą się żadne procesy. I to są procesy, w których oskarżonymi albo już skazanymi są wójtowie, sekretarze gmin, a także członkowie obwodowych komisji wyborczych, którzy uczestniczyli w fałszerstwach. I co tutaj jeszcze było... No tak, jeszcze kwestia systemu informatycznego, Wysoka Izbo, system informatyczny. To się zresztą przejawiało także w wystąpieniach Państwowej Komisji Wyborczej. O tym świetnie mówił poseł Horała, faktycznie tutaj to pytanie należy zadać. Nie ma w tym żadnej złośliwości, ale myślę, że intencją wszystkich w Wysokiej Izbie jest to, by dowiedzieć się od Państwowej Komisji Wyborczej - myślę, że będzie ku temu okazja podczas prac komisji, która będzie procedowała projekty - czy faktycznie, jak pytał pan poseł Horała, te dane są zaszyte, czy tak zakupiono system. Zwrócę uwagę państwa, przecież chyba większość z was doskonale wie, że nigdy nie da się z dużym wyprzedzeniem zakupić systemu i wiedzieć, jakie są wszystkie dane, bo okręgi się zmieniają. (Poseł Marek Sowa: Ale kiedy się zmieniają?) Zmieniłyby się niezależnie od tego, czy przyjęlibyśmy tę ustawę, czy nie.