Mówca: Maria Nowak
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako poseł ziemi śląskiej na początku grudnia ubiegłego roku wygłaszałam z tej mównicy oświadczenie w sprawie planowanych masowych zwolnień w tyskiej fabryce Fiat Auto Poland. Pod koniec grudnia stały się one faktem i - jak przewidywaliśmy - na nic zdały się bardzo spóźnione, nieudolne, a w sumie pozorowane rządowe próby zapobiegnięcia temu dramatowi, a przynajmniej ograniczenia jego zasięgu. W efekcie 1450 osób najlepszej fabryki koncernu Fiat znalazło się bez pracy. Nie koniec jednak na tym. Jak wiadomo, przemysł motoryzacyjny cechuje się m.in. tym, że tworzy system naczyń połączonych, kłopoty jednej dużej fabryki powodują kryzys w wielu innych, w małych i średnich przedsiębiorstwach na co dzień z nią kooperujących. I tak się dzieje. Dam przykład. Zakłady Nexteer Automotive Poland w Tychach i Gliwicach zatrudniają łącznie ok. 1300 osób. Firma produkuje układy i kolumny kierownicze m.in. do produkowanych w Polsce samochodów Fiat i Opel. Jesienią tego roku z fabryki Nexteer w Tychach zwolniono 45 osób. Załogi obawiają się, że to dopiero początek. W firmie Johnson Controls w Bieruniu 120 osób zagrożonych jest zwolnieniem. W podobnej sytuacji jest kilkanaście innych zakładów kooperujących z tyską fabryką w całym województwie śląskim. W sumie, jak się oblicza, pracę może stracić od 4 do 6 tys. osób. Niestety na Śląsku, w regionie najgęściej zaludnionym i najbardziej uprzemysłowionym, takich nowych problemów jest coraz więcej. Niedawno pracę straciło ponad 1 tys. kolejarzy ze Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych. Zostali zwolnieni w związku z powołaniem spółki Koleje Śląskie, która w swoim grudniowym debiucie poniosła spektakularną klęskę, powodując kompletną dezorganizację w przewozach lokalnych. Sprawa stała się głośna w całej Polsce, a w efekcie skutkowała dymisją marszałka województwa i zarządu spółki. Źle się dzieje także w górnictwie, złą koniunkturę zwiastuje obecne załamanie się rynku sprzedaży węgla. Grozi to ograniczeniem produkcji, a w ślad za tym zmniejszeniem zatrudnienia w spółkach węglowych. Od lat w polskim górnictwie nie odnotowano tak ogromnych zwałów węgla, a związkowcy wskazują, że problemu by nie było, gdyby nie ok. 10 mln t węgla z importu, co jest ilością porównywalną z zalegającą na zwałach. Rząd nie chroni rynku rodzimego, tak jak dzieje się to w innych państwach Unii. To powtórzę. Państwa Unii, rządy państw Unii potrafią zadbać o swój interes, o rodzimy przemysł. Jednak najgorsze dla przemysłu węglowego nadejdzie dopiero wraz z realizacją zapisów unijnego pakietu klimatyczno-energetycznego. Z góry wiadomo, że ograniczenie emisji CO 2 spowoduje ograniczenie wydobycia węgla i utratę miejsc pracy. Dotyczy to nie tylko górnictwa, bo pakiet będzie sukcesywnie uderzał we wszystkie branże energochłonne, a więc w przemysł cementowy, chemiczny, motoryzacyjny czy stalowy. O swoje miejsca pracy już teraz obawiają się hutnicy. Polskie zakłady przemysłowe płacą za energię najwięcej w Europie, a zakłady z branży hutniczej pracują poniżej swoich mocy produkcyjnych. Załogi obawiają się kolejnych przerw w produkcji i dalszych zwolnień w hutach, bo ubiegły rok większość hutników zakończyła właśnie na przymusowych przerwach, na płatnych, a najczęściej bezpłatnych urlopach. Z kolei w służbie zdrowia rok 2012 upłynął pod znakiem likwidacji placówek medycznych i przekształceń własnościowych kolejnych szpitali. Według danych GUS pracownicy służby zdrowia w ubiegłym roku stanowili jedną z najliczniejszych grup nowych bezrobotnych. O tym problemie także mówiłam m.in. na przykładzie wojewódzkiego szpitala w Tychach, gdzie wskutek zmiany właściciela pracę stracili lekarze, pielęgniarki, a także pracownicy administracji. Bezrobocie na Śląsku rozkłada się dość nierównomiernie. Przy krajowym wskaźniku przekraczającym już 13% są miasta czy były miasta, tak jak np. Tychy, które do tej pory miały niską stopę bezrobocia, nieprzekraczającą 7%. Dzisiaj jest to już nieaktualne. Są jednak i takie, np. Bytom czy Świętochłowice, gdzie wskaźnik ten jest obecnie trzykrotnie wyższy. Rozpoczynający się rok nie wróży nam niestety poprawy sytuacji. Z dużym niepokojem będziemy obserwować to, co nam przyniesie. (Dzwonek) Z tego miejsca apeluję do premiera rządu koalicji PO-PSL pana Donalda Tuska, aby zaprzestał mamić pustymi obietnicami i PR-owskimi poczynaniami, a zajął się rozwiązywaniem palących problemów Polaków, szczególnie utrzymaniem obecnych miejsc pracy i stwarzaniem warunków do powstawania nowych. Praca i godziwa płaca to konstytucyjne prawo każdego obywatela. Dziękuję bardzo.