Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2016-10-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Polskiego Stronnictwa Ludowego do tych dwóch projektów: ustawy budżetowej i ustawy okołobudżetowej. Już na wstępie analizy budżetu na 2017 r. należy zauważyć, że rząd rozmija się z prawdą pomiędzy stawianymi celami polityki budżetowej a planowaną realizacją budżetu, i to zarówno po stronie dochodowej, jak i wydatkowej. Większość parametrów i wielkości przyjętych w projekcie budżetu nie ma nic wspólnego z przyjętymi celami polityki budżetowej, tj. utrzymaniem stabilności finansów publicznych przy jednoczesnym wspieraniu wzrostu gospodarczego. Projekt nie daje żadnej gwarancji stabilności finansów publicznych ani żadnych szans na wzrost gospodarczy naszego kraju. Najbardziej kontrowersyjny i nie do przyjęcia jest deficyt budżetu państwa, który na koniec grudnia 2017 r. ustala się na kwotę prawie 60 mld zł. To rekordowa wartość nienotowana dotychczas w historii Polski. Deficyt stanowi aż 2,9% PKB przy 3-procentowym progu zagrażającym wprowadzeniem procedury nadmiernego deficytu. Dla porównania przypomnę deficyt za rok 2015, który wyniósł 42,6 mld, przy czym PiS powiększył jego wysokość w połowie grudnia o 3600 mln, przerzucając celowo dochody uzyskane ze sprzedaży częstotliwości LTE na 2016 r. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia wzrostu deficytu o prawie 30% w stosunku do 2015 r., a deficyt całego sektora finansów publicznych w 2017 r. planowany jest na poziomie prawie 65 mld zł. Rząd zapewnia, że będą respektowane regulacje unijne zapisane w pakiecie stabilności i wzrostu, a także w przepisach krajowych, w tym ograniczenia wynikające ze stosowania stabilizującej reguły wydatkowej. Szkoda, że niestety są to tylko puste słowa niemające odzwierciedlenia w budżecie. Zresztą reguła wydatkowa została poluzowana jeszcze w ubiegłym roku, a z analizy budżetu wynika, że nie widać tendencji do oszczędzania przy w miarę korzystnym w obecnej chwili rozwoju gospodarczym, co jest podstawową zasadą stabilizującej reguły wydatkowej. W tym budżecie nie ma oszczędzania, a jeżeli jest, to na najsłabszych. Wiele wątpliwości budzą przyjęte w budżecie wskaźniki makroekonomiczne, w oparciu o które opracowano ten projekt budżetu. Najistotniejszy ze wskaźników, czyli produkt krajowy brutto, ma wynieść 3,6%. Jest zdecydowanie przeszacowany. Według prognoz Banku Światowego wyniesie on 3,2%, a Międzynarodowy Fundusz Walutowy określa, szacuje go na 3,1%. Przy czym PKB w cenach bieżących, tutaj jest również zdecydowany wzrost, przypomnę, rośnie z 1789 mld zł w 2015 r. do prawie 2 bln zł planowanych na 2017 r. Prognoza eksportu jest malejąca. W 2015 r. eksport wynosił 6,8%, planowane na bieżący 5,8%, w 2107 r. to już tylko 5%. Prognoza importu z kolei niestety z tendencją wzrastającą kolejno: 6,3%, 6,4% i znowu 6,3%. Popyt krajowy według planu wzrośnie o 3,7% w bieżącym roku do 4,2% w roku przyszłym. Inflacja planowana na 2017 r. to 1,3% przy deflacji w roku bieżącym 0,5% i 0,9% w roku ubiegłym. Potrzeby pożyczkowe netto budżetu państwa wyniosą 79 mld zł przy planowanych w 2016 r. w wysokości 64 720 mln i to jest wzrost o 22,1%. Potrzeby te wynikają ze znaczącego wzrostu poziomu państwowego długu publicznego, który na koniec 2015 r. wynosił 877 mld, co stanowiło 49% PKB, a w 2016 r. wyniesie prawie 954 mld zł i to jest 51,4% PKB, a plan na 2017 r. to kwota 1 021 400 mln i będzie to już 52,3% PKB. Wysoka Izbo! Jak wynika z tego wstępnego zestawienia wskaźników, w oparciu o które opracowano budżet na 2017 r., projekt budżetu przyjmuje pochopne, zbyt optymistyczne prognozy gospodarcze. Nie ma w tym budżecie marginesu błędu. PiS zdaje się nie zauważać, że wartość spółek notowanych na giełdzie, w których udział ma Skarb Państwa, spadła aż o 40 mld zł. Dochody w projekcie budżetu zostały wyraźnie zawyżone, są przeszacowane nieomal w każdej pozycji dochodów podatkowych. Po przyjęciu pewnych rozwiązań uszczelniających należy się spodziewać zmniejszenia luki podatkowej, ale przyjęcie wartości dochodów zbyt optymistycznie, w oparciu o nierealne wskaźniki prowadzi do błędu. Dochody podatkowe wyniosą 301 155 mln zł, tj. o 9,4% nominalnie więcej w stosunku do prognozowanego wykonania w 2016 r. Nie widzę możliwości i potrzeby odnoszenia ich do wartości PKB, ponieważ PKB zostało również zdecydowanie zawyżone. Zwracałam już na to uwagę w poprzedniej części wystąpienia. Wydatki budżetu państwa w 2017 r. wyniosą 384, prawie 385 mld zł i będą wyższe od planowanych o ponad 16 mld, tj. o 4,4%. Na program ˝Rodzina 500+˝ planuje się kwotę ponad 23 mld, tj. o 6 mld więcej niż w 2016 r. Założenia programu pozostają nadal niesprawiedliwe, nie uwzględniają tej prostej zasady ˝złotówka za złotówkę˝ w rodzinach o małych dochodach, nie rozszerzono zakresu o dzieci niepełnosprawne, nie obejmują również dzieci pełnoletnich, ale uczących się. Osobiście znam rodzinę z pięciorgiem dzieci, która nie otrzymuje ani złotówki z tego względu, że czworo uczy się w szkole średniej i na studiach, a to piąte jest pierwsze i nie otrzymuje ani złotówki. Wzrost wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz wynagrodzeń nauczycieli będzie na poziomie inflacji, czyli 1,3%. Dofinansowanie do leków dla seniorów powyżej 75. roku życia wzrośnie faktycznie o ok. 400 mln, przy czym chcę powiedzieć, że w porównaniu z tym, że 125 mln obowiązywało w tym roku od 1 września, proporcjonalnie jest to w zasadzie na tym samym poziomie, tutaj nic się nie zmienia. Jest wzrost, ale bez efektu dla seniorów. A więc tak wygląda ta zapowiedź bezpłatnych leków: pozostaje nadal listek witaminy C za kilka złotych dla każdego uprawnionego seniora. Uzupełnieniem tej ˝pomocy˝ dla ludzi starszych, dla ludzi w podeszłym wieku jest również gwarantowana podwyżka waloryzacyjna na poziomie 10 zł miesięcznie. Pytam, czy nie jest to żart. Tak właśnie wygląda oszukiwanie ludzi, i to najczęściej właśnie tych najsłabszych, tych, którzy ze względu na swój wiek mogą sobie zwyczajnie nie radzić. I nie sposób w tym miejscu nie zadać również pytania, dlaczego w tym budżecie nie ma ni słowa na temat kwoty wolnej od podatku dla osób, które żyją poniżej współczynnika minimum egzystencji. Jakby na dodatek okrojono również w tym projekcie środki w programie ˝Senior-WIGOR˝ przyjętym jeszcze w 2015 r. Tam, przy planowanych ogółem 340 mln zł, na 2017 r. zaplanowano okroić wydatki do 30 mln. Na uwagę przy realizacji budżetu zasługuje 35 programów wieloletnich, których celem jest zabezpieczenie środków na inwestycje pobudzające gospodarkę. Niektóre z nich zostały bardzo mocno okrojone. Podsumowując, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego tak przygotowanego projektu budżetu nie może zaakceptować. Ten budżet jest po prostu nieodpowiedzialny, zresztą został przygotowany zgodnie z filozofią rządzenia realizowaną przez PiS. W waszych ustach, w waszych wypowiedziach jest moc frazesów mówiących o wzniosłych ideałach, ale nie mają one zupełnie odzwierciedlenia w rzeczywistości. Nawet dzisiaj rano słuchałam, jak pani minister Kempa zapewniała Polaków, że nie ma żadnych podwyżek podatków, wręcz przeciwnie, jest obniżka dla przedsiębiorców z 19 na 15%. Powtarzacie to jak mantrę, że obniżacie, a dlaczego nie mówicie prawdy, że za tę obniżkę zapłacą sami przedsiębiorcy, bo nawet ustawa wprowadzająca obniżenie tych stawek niesie ze sobą takie zmiany w opodatkowaniu, że w efekcie jest dochód dla budżetu państwa, za który zapłacą właśnie sami przedsiębiorcy, i to jeszcze z nadwyżką. Trudno dopatrzeć się w tym budżecie wsparcia dla rozwoju, dla przedsiębiorczości, gospodarki czy inwestycji. Rządzący zapomnieli o słabszych, niepełnosprawnych, emerytach, rencistach, o tych żyjących pomiędzy minimum egzystencji a minimum socjalnym. Analizując ten projekt, ma się wrażenie, że opracowano go właśnie (Dzwonek) tylko na dzisiaj, tu i teraz, nie zastanawiając się w ogóle, co będzie jutro czy pojutrze, co zostawimy naszym dzieciom i wnukom. Zadłużenie Polski rośnie w tempie zatrważającym. Tak prowadzona gospodarka finansowa nie ma żadnej przyszłości i budzi ogromny niepokój. Dziękuję bardzo. (Oklaski)