Mówca: Jarosław Żaczek (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu KP Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych (druk nr 1576). Polska jest liderem wśród państw Europy pod względem liczby zawodów regulowanych - 330, do których dostęp jest utrudniony, co ma ogromne znaczenie dla rynku pracy. Liczne wymogi w postaci uzyskanych certyfikatów, licencji, egzaminów ograniczają dostęp do danego zawodu, podwyższają koszty świadczonych usług i zamykają możliwość tworzenia nowych miejsc pracy. Otwarcie ścieżki zawodowej poprzez znaczne uproszczenie obowiązujących procedur, likwidację nadmiernych uprawnień samorządów zawodowych przyczyni się do wzrostu liczby osób zatrudnionych w danym zawodzie i wzrostu konkurencyjności, również w stosunku do państw UE, które nie mają tak restrykcyjnych przepisów regulujących wykonywanie zawodów, na przykład architekta, rewidenta czy też brokera. Uwolnienie 91 zawodów daje szansę na nowe możliwości dla obywateli i gospodarki. Zgodnie z projektem ustawy największe zmiany dotkną urbanistów. W tym zawodzie proponuje się likwidację wymogu odbycia praktyki zawodowej i zdania egzaminu, a także wskutek likwidacji izby zawodowej urbanistów zniesiony zostanie obowiązek przynależności do tegoż samorządu zawodowego. W związku z tym nastąpi scedowanie odpowiedzialności za określenie wymogów (na przykład doświadczenia) wobec projektantów na zamawiającego. Istotną kwestią poza oczywistymi korzyściami wypływającymi z samego uwolnienia zawodów jest zapewnienie należytej jakości świadczonej pracy i bezpieczeństwa obywateli, co nabiera szczególnego znaczenia wobec zawodów takich jak wspomniany już urbanista, architekt, agent celny czy też pilot, w odniesieniu do którego zmiany wydają się niewielkie, ale myślę, że w praktyce jednak mogą okazać się znaczące. Uwalniając zawody wymienione w ustawie, należy uwzględnić również system kształcenia oraz wydłużyć okres praktyk zawodowych, tak by szkoły zawodowe czy technika przygotowywały młodych ludzi do wykonywania odpowiedzialnych funkcji, co postuluje między innymi Polska Izba Inżynierów Budownictwa. Poziom przygotowania do wykonywania pracy w uwolnionym już zawodzie odegra niezwykle istotną rolę w zakresie jakości wykonywanej pracy i bezpieczeństwa. To są kluczowe kwestie, które należy przeanalizować i zabezpieczyć odpowiednimi przepisami. Konieczne jest znalezienie takiego rozwiązania, które nie spowoduje strat dla gospodarki i obywateli. Nie jest sztuką dopuścić 18-letniego niedoświadczonego człowieka do kierowania remontem i cieszyć się, że uwolniliśmy zawód, a że przy tym spadnie coś robotnikowi albo inwestorowi na głowę, ściana będzie krzywa albo płytka będzie odstawała, to już nieważne. To oczywiście tylko drobny sarkazm, ale sprawa jest poważna, bo mówimy także o pilotach, architektach, których zawód wymaga szczególnych umiejętności i predyspozycji, bo od ich wyszkolenia i umiejętności zależy życie wielu osób. Deregulacja sama w sobie nie rozwiązuje problemów społeczno-gospodarczych, ponieważ wymaga również przeprowadzenia zmian systemowych, jak choćby we wspominanej już sferze edukacji. Prowadzenie zmian równolegle na kilku płaszczyznach może zapewnić korzystne efekty odczuwane przez społeczeństwo, a także sprowadzić do kraju rzesze młodych wykształconych, którzy, by zapewnić sobie jakiekolwiek źródło utrzymania, wyjechali do Irlandii czy też Wielkiej Brytanii myć naczynia po tych, o których przyszłość ich państwo dba i nie czyni z nich służących innych narodów. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub SP dostrzega korzyści płynące z działań zmierzających do ułatwienia wykonywania zawodów dotychczas zamkniętych dla wielu chętnych ze względów formalnych i finansowych, jednakże opowiada się za skierowaniem projektu do prac w Komisji Nadzwyczajnej, tak by przyjęte regulacje w sposób możliwie najlepszy i najpełniejszy rozwiązywały bolączki społeczne i gospodarcze kraju, ograniczając do minimum negatywne skutki powyższych rozwiązań, które, jak wiemy, są już wynikiem I deregulacji.