Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2025-11-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw to długo wyczekiwany akt prawny, który umożliwia rzeczywistą modernizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego i kształcenia ogólnego zgodnie z kierunkami wypracowanymi w szerokich konsultacjach społecznych i przedstawionymi w dokumencie pt. ˝Profil absolwenta i absolwentki. Droga do zmian w edukacji˝. Kluczowa zmiana polega na przejściu od sztywnych treści nauczania - wymagań szczegółowych do oczekiwanych efektów uczenia się oraz wymagań dotyczących doświadczeń edukacyjnych. Jak podkreślono w uzasadnieniu, nie jest to rezygnacja z wiedzy, wiedza pozostaje fundamentem, lecz wyraźnie przesunięcie akcentu na to, co uczeń potrafi zrobić z tą wiedzą - potrafi ją stosować i łączyć z innymi dziedzinami i potrafi rozwijać kompetencje i sprawczość. Chodzi o stworzenie szkoły przyjaznej i wymagającej, dzięki której każdy uczeń zdobędzie wiedzę, zrozumie świat, zdobędzie kompetencje, zdolność działania oraz sprawczość, siłę i motywację do działania. Nowa podstawa programowa będzie spójna wewnętrznie i międzyprzedmiotowo, a także napisana językiem efektów uczenia się. Doceniamy rozsądny harmonogram wdrażania reformy: od 1 września 2026 r. w przedszkolach oraz w klasach I i IV szkoły podstawowej, rok później w szkołach ponadpodstawowych, z pełnym zachowaniem dotychczasowych podstaw programowych do końca cyklu kształcenia w pozostałych klasach. Szczegółowe przepisy przejściowe dotyczące egzaminu ósmoklasisty - ostatni raz na starych zasadach w roku 2029/2030 - i matury - ostatni raz na starych zasadach w latach 2034-2037, w zależności od typu szkoły - gwarantują stabilność i przewidywalność dla uczniów, rodziców i nauczycieli. Pozytywnie oceniamy także pozostałe rozwiązania porządkujące i uzupełniające: precyzyjną definicję ramowych planów nauczania, która obejmuje m.in. minimalny wymiar godzin pomocy psychologiczno-pedagogicznej i w której widzimy realne wzmocnienie wsparcia dla uczniów; stworzenie ogólnopolskiego systemu teleinformatycznego dla młodzieżowych ośrodków wychowawczych, który usprawni koordynację i nadzór pedagogiczny i zapewni lepsze wykorzystanie bazy resocjalizacyjnej; rozszerzenie katalogu osób posiadających wykształcenie średnie branżowe, co otwiera absolwentom starszych typów szkół zawodowych drogę do matury; uproszczenia proceduralne, takie jak już wcześniej wspomniana rezygnacja z obowiązku opiniowania arkuszy organizacji szkół przez kuratorów czy jasne zasady finansowania w okresie przejściowym. Wszystkie te zmiany są bezpośrednią odpowiedzią na diagnozę zawartą w uzasadnieniu: polska szkoła skutecznie buduje wiedzę przedmiotową, ale musi znacznie wzmocnić i rozwijać umiejętności korzystania z tej wiedzy w praktyce oraz sprawczość młodego człowieka. Projekt został przygotowany w oparciu o szerokie konsultacje, jest zgodny z prawem Unii Europejskiej i nie generuje dodatkowych obciążeń. W imieniu Klubu Parlamentarnego PSL deklaruję poparcie dla tej ustawy w całości. To krok w stronę szkoły wymagającej, ale przyjaznej, szkoły, która przygotuje nasze dzieci nie tylko do egzaminów, ale przede wszystkim do życia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)