Mówca: Adam Gawęda
Data: 2022-04-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Współcześnie jednym z podstawowych filarów bezpieczeństwa państwa jest bezpieczeństwo energetyczne. Na przestrzeni ostatnich lat jego znaczenie wzrastało. W dobie okrutnej wojny putinowskiej Rosji na Ukrainie zmieniało się także jego pojmowanie. Bezpieczeństwo energetyczne i surowcowe państwa oraz stabilne i niezakłócone dostawy energii są podstawą rozwoju każdego kraju, filarem funkcjonowania nie tylko w obszarze gospodarczym, ale również w perspektywie funkcjonowania poszczególnych społeczeństw, instytucji, szkół czy szpitali. Zauważalne i podkreślane przez wielu ekspertów rosnące zapotrzebowanie na energię, surowce energetyczne i paliwa staje się jednym z głównych tematów politycznej refleksji strategicznej, a w kontekście wojny na Ukrainie stawia przed nami nowe wyzwania i zadania. Strategicznym interesem Polski powinna być stabilizacja wydobycia węgla kamiennego i brunatnego w kraju. W szczególności koniecznością jest wypracowanie modelu polegającego na dopasowaniu potencjału wydobywczego do potrzeb energetyki zawodowej, ciepłownictwa oraz odbiorców indywidualnych oczekujących szczególnie węgli sortowanych potrzebnych do kotłów piątej generacji, do kotłów ekologicznych spełniających wszystkie wymogi środowiskowe. To zadania, które winny być stawiane jako strategicznie ważne i pilne do realizacji. Odpowiadając za sektor wydobywczy, doprowadziłem do stworzenia w Ostrowie Wielkopolskim magazynu centralnego. Utrzymanie potencjału wydobywczego na właściwym poziomie, okresowe magazynowanie surowców energetycznych oraz utrzymanie ich rezerwy to wymóg dynamicznie zmieniających się uwarunkowań na rynkach europejskim i światowym. To warunek, który pozwoli w przyszłości, aby energetyka przemysłowa, zawodowa i ciepłownictwo nie były narażone na problemy z dostawą surowców kopalnych. Rosnące od dekad coraz większe uzależnienie Unii Europejskiej od dostaw gazu z Rosji, przed czym mocno przestrzegaliśmy kraje Europy Zachodniej, doprowadziło do tragedii na Ukrainie. Doprowadziło to do największego od czasu II wojny światowej przesilenia oraz stanu zawałowego w systemach energetyczno-paliwowych. W obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę tym bardziej musimy zwiększyć potencjał wydobywczy polskiego górnictwa węgla kamiennego oraz węgla brunatnego. Polskie górnictwo powinno zabezpieczyć 100% dostaw do odbiorców krajowych. Potrzeba możliwie optymalnego wykorzystania posiadanych złóż w odpowiednich warunkach gospodarczych. Jednocześnie należy rozpocząć budowę instalacji nisko- i zeroemisyjnych, które w jakiejś części również wykorzystują węgiel, czyli budowę elektrowni i instalacji do produkcji nie tylko energii, ale również paliw towarzyszących, gazu syntezowego, wodoru czy metanolu, oraz wykorzystującej np. gaz koksowniczy. To dzisiaj zadania wychodzące na plan pierwszy. Tego typu modele muszą być w coraz większej skali wprowadzane. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! (Dzwonek) Proszę mi pozwolić dokończyć, to jest jeszcze bardzo ważna część mojego oświadczenia. Smutek, żal i niedowierzanie towarzyszą mi, gdy myślę o wypadkach, jakie miały miejsce w ubiegłym tygodniu w kopalni Pniówek i Ruch Zofiówka. Po raz kolejny tragiczne wypadki w Jastrzębskiej Spółce Węglowej przypominają nam, jak ciężka i niebezpieczna jest górnicza praca. Ogarniam modlitwą oraz wsparciem wszystkich poszkodowanych oraz ich rodziny i najbliższych. Premier Mateusz Morawiecki zapowiedział kontrolę kopalń. Powołane przez prezesa Wyższego Urzędu Górniczego komisje pod kontrolą prokuratury muszą wnikliwie zbadać wszelkie okoliczności tych dwóch katastrof oraz przyczyny wybuchów i wstrząsu, aby w przyszłości zapobiec podobnym tragediom. Premier również zapewnił, że państwo polskie nie zostawi rodzin górników samych sobie. Szczęść Boże. Bardzo dziękuję.