Mówca: Edukacji Narodowej Joanna Kluzik-Rostkowska
Data: 2014-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

...decydować o tym przed 15 czerwca? I oczywiście jest tak, że co do zdecydowanej większości podręczników czy szkół nie ma żadnego powodu, żeby dyrektor robił to co roku przez parę lat. Przecież nie jest tak, że 15 czerwca to jest coś, co obowiązuje od dwudziestu paru lat, działałoby to parę lat. Wcześniej nie było tej decyzji co do 15 czerwca i świat też istniał. Rozumiem, że dyrektorzy szkół, dbając o interes rodziców i komfort nauczycieli, w wielu przypadkach po prostu te listy wywieszą przed 15 czerwca. Tutaj ograniczenia nie ma. Natomiast uważam, że są sytuacje, w których nauczyciel potrzebuje więcej czasu. Świat się zmienia i tak naprawdę jest coraz więcej nauczycieli, którzy nie korzystają z podręczników w ogóle. Mam na myśli to, że nauczyciel powinien mieć prawo zdecydowania o tym później. Naprawdę, jedynymi szczęśliwymi dzisiaj są wydawcy, bo mają nadzieję, że a nuż się uda i ten 15 czerwca wróci. Doskonale, tylko uważam, że wydawca, skoro jest na wolnym rynku, powinien ponosić takie samo ryzyko, jak inni uczestnicy otwartego rynku, którzy po prostu przygotowują jakiś produkt i liczą, że się sprzeda. To wcale nie oznacza, że ktoś ma mieć 300% pewności, że tyle sprzeda, ile wyprodukuje, bo po prostu 16 czerwca wie wszystko. I powiem, tutaj mówiła o tym pani poseł Łybacka, że akurat ta kwestia 15 czerwca to był jeden z pierwszych znaków zapytania, które się pojawiły, kiedy zaczęłam się zajmować tymi podręcznikami. Tutaj kwestia tych dwóch ustaw, o których była mowa, jest kompletnie drugorzędna. Naprawdę, już kończąc ten wątek, nie widzę żadnego powodu, żeby kosztem komfortu pracy nauczyciela 15 czerwca wydawcy wiedzieli wszystko. Praktyka jest taka, że zdecydowana większość rodziców i tak wybiera te podręczniki na początku września, ponieważ jest ich taka mnogość, że zdarzały się często sytuacje, iż rodzic chciał coś kupić wcześniej, a potem się okazywało, że to jednak miała być wersja B, a nie wersja A. To jest jedna rzecz. Rzecz druga - tutaj się pojawiały pytania, tak naprawdę rozmawiamy o małej noweli, ale z tyłu głowy mamy tę nowelę dużą. Rzeczywiście, zanim weszliśmy na salę, w BIP tego projektu jeszcze nie było, ale o godz. 13.16 ten projekt ukazał się w BIP. Ja przed spotkaniem z państwem w komisji dwa tygodnie temu myślałam o trochę innym trybie pracy, chciałam przedstawić mechanizmy i mieć trochę więcej czasu na wyliczenia, ale po spotkaniu z państwem w komisji uznałam, że muszę pokazać całość, bo inaczej ciągle będziemy się obracać w sferze pewnych domysłów. A więc jest całościowy projekt, on dotyczy finansowania edukacji na różnych etapach, zaczynamy od klasy I, kończymy na III klasie gimnazjum. Będziemy na ten temat rozmawiać szczegółowo. Idea jest taka: Podręcznik jest wieloletni, powinien służyć przynajmniej trzy lata, stanowi własność szkoły i jest wypożyczany uczniom. Oczywiście musi on spełnić ten wymóg, musi być wieloletni, bo dzisiaj, sami państwo wiecie lepiej niż ja, wydawnictwa naprawdę starają się zrobić bardzo wiele, żeby ten podręcznik był jednoroczny. Wprowadzamy również mechanizm dotyczący możliwości zakupu dodatkowych materiałów. Mam na myśli nie tylko takie materiały, jak zeszyty do ćwiczeń, bo nauczyciele mogą mieć różne pomysły. Mogą nie chcieć takich zwyczajnych zeszytów do ćwiczeń, tylko zechcą mieć dostęp do jakichś płatnych treści w Internecie i po prostu kupić sobie porządną drukarkę, aby te różne treści drukować. Zostawiamy im tutaj wolność. Na pewno będziemy się spierać na ten temat jeszcze długo. Projekt w tej chwili trafił do konsultacji, dzisiaj wychodzi, więc najbliższych kilka tygodni poświęcimy rozmowie na ten temat. Czy mamy już podręcznik? Gdyby fakty medialne przekładały się na życie w taki prosty sposób, może byłoby nam łatwiej, ale oczywiście nie jest to takie proste. Nie jest tak, że można wziąć podręcznik przygotowany dla dzieci polskich za granicą, w którym nie ma całości, nie ma matematyki, bo jest ona w formie szczątkowej. Na pewno nie jest tak, że można wyjąć coś, co już istnieje, i automatycznie uznać, że mamy podręcznik, jak to zostało napisane w jednej z gazet. Jak mówię, gdyby fakty prasowe tak łatwo przenosiły się do rzeczywistości, byłoby nam pewnie łatwiej, ale nie jest to takie łatwe, niestety. Jeśli chodzi o kwestię finansowania, to zarówno jeżeli chodzi o ten podręcznik, jak i o finansowanie, o którym będziemy rozmawiać, mam nadzieję, niebawem, przy okazji tej dużej noweli, w budżecie ministerialnym, w rezerwie, mamy ponad 330 mln zł na wyprawkę szkolną i tego nawet w całości dzisiaj nie wydajemy. Żeby była jasność, absolutnie w przypadku tych roczników, które mają dostęp do wyprawki szkolnej, do momentu, kiedy przejmiemy całkowicie finansowanie, to będzie. Absolutnie nie zakłóca nam to tego nowego modelu finansowania, bo po prostu i tak tego wszystkiego nie wydawaliśmy, więc będzie to z rezerwy celowej. Co jeszcze miałam państwu powiedzieć? Pan poseł Olejniczak pytał o szkolnictwo zawodowe. To jest bardzo ważna rzecz. Mówię to też w kontekście swoich wcześniejszych zainteresowań, czyli rynku pracy. Na pewno musimy się tym zająć. Co to znaczy ˝jeden podręcznik˝? To tak naprawdę znaczy jeden darmowy podręcznik do I klasy. Mam wrażenie, że PiS jest za, a nawet jeszcze bardziej. Chcecie państwo, żeby to był w ogóle jeden podręcznik. (Poseł Lech Sprawka: Bo tak premier mówił.) Będziemy o tym szczegółowo rozmawiać. Tak naprawdę mam przeświadczenie, że ta poprawka, o której państwo mówicie, pasuje bardziej do tego dużego projektu niż do tego małego, gdzie dajemy sobie tylko możliwość dopuszczania i drukowania podręcznika. Było też pytanie, czy będziemy przygotowywać podręcznik również do klasy II i klasy III. Tak, to jest naturalna konsekwencja, chodzi o cały etap nauczania, w dorozumieniu o klasy II i III. Było pytanie, czy to dobrze, że w 2008 r. dokonaliśmy wpisu do podstawy programowej. Z dzisiejszej perspektywy to był błąd i właśnie się z tego wycofujemy. Powiem tak: Od bardzo wielu lat ten rynek podręczników się rozwijał, miał coraz więcej pomysłów. Nie wiem, czy ktoś był w stanie sobie wyobrazić, że kiedykolwiek będzie aż tak. Mam do czynienia z podręcznikami nie tylko jako minister, który się tym zajmuje, ale również jako zwykły rodzic. Pomysłowość wydawnictw polegająca na tym, żeby te podręczniki nie były wielokrotnego użytku, żeby były jednorazowe, żeby było ileś tam różnych rzeczy dodatkowych, żeby to było spaczkowane, żeby nie można było kupić podręcznika, tylko trzeba go było kupować razem z zeszytami ćwiczeń, sprawdzianami, jest niewyobrażalna. W pewnym momencie po prostu mówimy ˝dość˝. Nie mam żadnych wątpliwości, że musimy to zrobić. Nie mam również żadnych wątpliwości, że wydawnictwa już wystawiają armaty, to znaczy współpracują z agencjami PR-owymi, robią wszystko, żeby sypać w te tryby piach. Jesteśmy gotowi przetrwać wszystko i podręcznik będzie. Uważamy, że nie możemy czekać z tymi zmianami do roku 2015 z bardzo prozaicznego powodu. Gdybyśmy nie zaczęli tej operacji w tej chwili, trzeba byłoby się spodziewać, że ceny podręczników w roku 2014 byłyby jeszcze wyższe, bo wydawcy mieliby tę świadomość, że mają ostatni taki rok, kiedy naprawdę mogą bardzo wiele. Uznaliśmy, że najwyższy czas z tym skończyć i stąd ta prośba do państwa o zaakceptowanie tej krótkiej noweli, która pozwala nam się po prostu wtrącić wprost w ten rynek. Dziękuję państwu bardzo. (Poseł Maria Nowak: A źródła finansowania?)