Mówca: Anita Czerwińska
Data: 2019-01-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu posłów wnioskodawców przedstawię uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych, druk nr 3123. Potrzeba wydania projektowanej ustawy wynika z braku adekwatnego, stabilnego, przewidywalnego i długofalowego publicznego finansowania mediów publicznych w Polsce. Na niedostatek ten w dłuższej perspektywie składa się m.in. narastające przez lata od 1993 r. poszerzanie kręgu osób zwolnionych z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Do największego poszerzenia tych zwolnień doszło na mocy ustawy z dnia 13 czerwca 2008 r. o zmianie ustawy o opłatach abonamentowych, która weszła w życie w dniu 1 marca 2010 r. W toku dyskusji nad tą ustawą wskazywano, że godzi ona w konieczność zapewnienia adekwatnego finansowania realizacji misji publicznej radiofonii i telewizji oraz, konsekwentnie, że ewentualnemu poszerzeniu zwolnień z opłat abonamentowych powinno towarzyszyć zrekompensowanie ubytku wpływów wynikających z takiego zabiegu. W przeciwnym razie nie zostanie wykonany obowiązek państwa w zakresie zapewnienia warunków finansowych dla realizacji misji publicznej radiofonii i telewizji. Elementy te skłoniły prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do skierowania powołanej ustawy do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał w wyroku z dnia 4 listopada 2009 r. stwierdził niezgodność z konstytucją tylko części ustawy, uznając, że poszerzenie zwolnień od opłat abonamentowych co do zasady mieści się w swobodzie ustawodawcy w zakresie wyboru formy finansowania mediów ze środków publicznych, wysokości tego finansowania i jego szczegółowych zasad. Trybunał Konstytucyjny zauważył przy tym, cytuję: Swoboda wyboru formy finansowania publicznej radiofonii i telewizji nie zwalnia jednocześnie ustawodawcy z obowiązku ustalania właściwych zasad finansowania. Realizacja misji publicznej przez media publiczne nie jest bowiem możliwa bez zapewnienia odpowiednich nakładów finansowych pochodzących ze środków publicznych. Koniec cytatu. Pomimo tego, że według danych GUS 96,4% gospodarstw domowych posiada odbiornik telewizyjny, ok. połowa polskich gospodarstw nie zarejestrowała odbiornika telewizyjnego lub radiowego, a wśród samych zarejestrowanych większość stanowią zwolnieni z opłaty. Według Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na koniec 2017 r. wśród 6,7 mln zarejestrowanych abonentów, gospodarstw domowych było 3,6 mln zwolnionych... (Poseł Piotr Zgorzelski: Skracamy, skracamy.) ...na 13,6 mln gospodarstw domowych w Polsce ogółem. Innymi słowy, w ramach 50% gospodarstw domowych, które zarejestrowały odbiorniki, 53,7% korzysta ze zwolnień, realnie zatem opłaty abonamentowe wnoszone są przez ok. 13% społeczeństwa. W rezultacie finansowanie mediów publicznych w Polsce od lat utrzymuje się na niedostatecznym poziomie. Poszerzanie kręgu osób zwolnionych z opłat abonamentowych i ułatwienie korzystania przez niektóre z tych osób ze zwolnień zasadniczo pogłębiło ten niedostatek i przyczyniło się do stanu systematycznego, kumulującego się niedofinansowania polskiej publicznej radiofonii i telewizji. Zbliżone do proponowanego rozwiązanie zostało już jednorazowo zastosowane na mocy art. 16a ustawy z dnia 2 grudnia 2016 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2017 dodanego ustawą z dnia 9 listopada 2017 r. o zmianie powołanej ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Przepisem tym wprowadzono rekompensatę w wysokości 980... (Poseł Piotr Zgorzelski: Kończymy.) Słucham? (Poseł Piotr Zgorzelski: Kończymy, kończymy wypowiedź.) Pan kończy coś? Ja przepraszam, ale...