Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2014-06-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym serdecznie podziękować za tę bardzo merytoryczną debatę. Można tutaj z wieloma stwierdzeniami i propozycjami się zgodzić, z wieloma pewnie nie. Chciałbym także serdecznie podziękować panu ministrowi za te deklaracje, które przed chwilą zostały złożone, i informację, że niebawem pojawi się projekt, który w jakimś stopniu wyjdzie naprzeciw naszym oczekiwaniom, naszym może mniej - pracowniczym oczekiwaniom. Powiem, że nasza cierpliwość została już poważnie nadwerężona. W tej kadencji zostało nam jeszcze kilkanaście miesięcy, a zapowiedź dokonania niezbędnych zmian, jeśli chodzi o indywidualne stosunki pracy, słyszymy już od ponad dwóch lat, nawet z ust pana premiera Donalda Tuska, tutaj, z tej mównicy. I co? I nic. Przecież nie bylibyśmy aż tak nadgorliwi, żeby samoczynnie, z własnej, nieprzymuszonej woli próbować dzisiaj zastępować rządzącą koalicję. Gdyby taki projekt się pojawił, to pewnie pochylilibyśmy się nad nim i na pewno nie składalibyśmy wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu, jest to bowiem potrzeba chwili, a tych chwil zostało już niewiele. Ta patologia się pogłębia. Chciałbym także serdecznie podziękować panu marszałkowi Zychowi za odniesienie się do opinii Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego. Jest ona bardzo obszerna w treści, niemniej jednak nie widzę tam ani jednego elementu, w którym w sposób konstruktywny podchodzi się do problemu. Tam jest cały czas udowadnianie czegoś, czego nie da się udowodnić. Powiem, że nie miałem odwagi w pierwszym swoim wejściu, w imieniu wnioskodawców, krytycznie odnieść się do tej opinii czy też w ogóle do innych opinii, nie chciałem bowiem zostać pomówiony o to, że próbuję dezawuować opinie osób znających się, mam nadzieję, na prawie pracy. Jeżeli jednak z ust pana marszałka, wybitnego specjalisty, jeśli chodzi o prawo pracy, jest potwierdzenie tego, co miałem w głębi duszy, to bardzo się z tego cieszę i za to chciałbym panu marszałkowi serdecznie podziękować. Chciałbym także zapewnić pana marszałka, że jesteśmy skłonni, nie jest to bowiem regulacja, która jest tutaj najważniejsza w tym projekcie, pójść nawet na to - myślę, że uwzględniając słuszną uwagę pana marszałka - żeby wyeliminować wyjątki w zasadzie. Jeżeli jest zasada, że mają być 24 miesiące, to niech to będą 24 miesiące i niech żadne lokalne umowy nie burzą tej konstrukcji. Myślę, że ta uwaga jest słuszna i godna poważnego potraktowania. Chciałbym także, jeżeli już mówimy o Kodeksie pracy, wyrazić pewną wątpliwość, kolejne miesiące bowiem, kolejne lata rządów Platformy Obywatelskiej powodują, że Kodeks pracy przestaje odgrywać rolę, do jakiej został stworzony. Kodeks pracy jest zbiorem przepisów ochronnych regulujących indywidualne stosunki pracy i jest to tak właściwie część Kodeksu cywilnego, część wyciągnięta z Kodeksu cywilnego, to jest specjalna regulacja dotycząca sfery zatrudnieniowej. Jeżeli dzisiaj, mimo że ten kodeks funkcjonuje, przenosimy ciężar indywidualnych stosunków pracy na drugą stronę, do kodeksu, do tego zasadniczego Kodeksu cywilnego, to pewnie za chwilę pojawi się pomysł, żeby w ogóle zlikwidować Kodeks pracy, bo tak właściwie za chwilę stanie się on wydmuszką. Pytanie, czy taka jest idea rządzących, bo jeżeli tak, to my protestujemy. Wyraźnie chciałbym z tej oto mównicy jednoznacznie zaprotestować. Kodeks pracy ma być zbiorem norm ochronnych we wzajemnych indywidualnych stosunkach pracy, zarówno dla pracodawcy, jak i dla pracobiorcy. To nie działa tylko w jedną stronę, żeby sprawa była jasna. Jeśli chodzi o ponadnormatywne, ponadkodeksowe rozwiązania, mamy dział jedenasty Kodeksu pracy: Układy zbiorowe pracy. A więc w układach zbiorowych pracy, w tych porozumieniach między pracodawcami a pracobiorcami, można zapisać regulacje korzystniejsze dla pracowników, ale przecież musi być na to zgoda pracodawcy. Powiem, że ta konstrukcja jest konstrukcją, która funkcjonuje od wielu lat, sprawdza się i jest znakomitym rozwiązaniem. Chodzi o to, żeby doskonalić prawo. Mało tego, chodzi o to, żeby zadbać o to, aby to prawo było przestrzegane, a nie omijane. Żadnych furtek, żadnych regulacji, które dawałyby szanse obchodzenia tych przepisów i stosowania praktyk, z którymi mamy dzisiaj do czynienia. Także chciałbym podziękować panu marszałkowi Zychowi za deklarację, że Polskie Stronnictwo Ludowe chce dalej pracować nad tym projektem, bowiem także zauważa tę ogromną patologię, która na naszych oczach się rozwija, bo to dobrze rokuje, jeśli chodzi o głosowania. A więc, panie marszałku, wszystko w waszych rękach. Mam nadzieję, że cały klub zagłosuje przeciwko odrzuceniu w pierwszym czytaniu tegoż projektu ustawy. Jeśli chodzi o indywidualne pytania, to pani poseł Joanna Bobowska zadała retoryczne pytanie, na które już odpowiedziałem, ale powtórzę to. Gdzie są zasady zdrowej gospodarki? Słusznie. Gdzie są zasady zdrowej gospodarki? Nie będzie zdrowej gospodarki, jeżeli nie będzie zdrowych stosunków pracy. Przecież mówiłem w swoim pierwszym wystąpieniu, że chodzi o to, żeby nie zdobywać lepszej, bardziej konkurencyjnej pozycji poprzez omijanie norm prawnych, a tym sposobem pomniejszanie swoich kosztów osobowych na otwartym rynku, bo to nie jest żadna konkurencyjność. To jest patologia, która powoduje, że nawet uczciwy pracodawca po paru przegranych, widząc, kto z nim wygrywa, zastanawia się, czy mu się to opłaca, i rozdziera się wewnętrznie, bo chce pracować zgodnie z prawem, chce być uczciwy w stosunku do swoich pracowników, ale nie ma wyboru. Wybór jest taki: albo pada firma, albo zaczyna robić tak jak oni. A więc ta sytuacja się pogarsza i oczywiście wpływa na kondycję Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. O tym pan minister wie pewnie jeszcze lepiej ode mnie. (Poseł Anna Grodzka: Na demografię.) Gdybym policzył tych wszystkich, którzy są zatrudniani w różnych formach, które nie przysparzają budżetowi korzyści, a szczególnie wpłat na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, to summa summarum doliczyłbym się około 5 mln obywateli Rzeczypospolitej. Ponad 2 mln na zarejestrowanym bezrobociu, nie mówię o niezarejestrowanym bezrobociu, 1300 tys. na tzw. śmieciówkach, ileś tam jeszcze. Razem około 5 mln. Zakładając, że zarabiają średnią krajową, wychodzi, że składka roczna na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych to jest około 10 tys. zł razy 5 mln, a więc 50 mld zł. Tu są pieniądze na zasypanie dziury budżetowej. Przypomnę, że w planie budżetu państwa na rok 2014 jest dziura budżetowa czy deficyt budżetowy wynoszący 47,7 mld zł. Bilansujemy się, panie ministrze, jesteśmy na zero. A więc może zadbajmy o to, żeby uporządkować tę sferę, bo to naprawdę wszystkim, a szczególnie rządzącym, będzie się opłacać. Kolejna sprawa. Myślę, że pan Szymański próbuje mnie trochę prowokować, mówiąc o posłach, że wracają po 20 czy 48 miesiącach, i pytając, co z nimi. Przecież my tu nie mamy stosunku pracy. Dla nas marszałek Sejmu nie jest pracodawcą. (Poseł Tomasz Szymański: Nie, my jesteśmy pracodawcami dla naszych pracowników.) Aha, dla naszych pracowników. To jest oddzielna sytuacja. (Poseł Tomasz Szymański: O to pytałem.) Nie wiem jak pan, ale ja mam pracownika zatrudnionego na umowę o pracę, oczywiście na czas określony - 48 miesięcy. To jest jedna umowa. Może pan cały czas, co miesiąc albo co pół roku, zmienia tę umowę, to rzeczywiście zachowuje się pan tak jak ci, o których dzisiaj tutaj mówimy. Oświadczam: jestem szóstą kadencję w Sejmie i u mnie nigdy pracownik nie był zatrudniony na umowę krótszą niż na czas trwania kadencji. I nie mam tu problemu. Pan sam stwarza sobie ten problem, a my chcemy właśnie tej patologii przeszkodzić i tak będziemy działać. Dalej: pan poseł Szwed sprowokował mnie do tego, żebym powiedział coś na temat opinii. (Poseł Tomasz Szymański: 48 miesięcy, a tu jest mowa o 24 miesiącach.) Dobrze. U mnie jest jedna umowa na 48 miesięcy. (Poseł Tomasz Szymański: Przecież sam pan powiedział.)