Mówca: Jolanta Zięba-Gzik
Data: 2025-12-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zabrać głos w imieniu klubu Polskie Stronnictwo Ludowe w sprawie projektu ustawy budżetowej na rok 2026. Projekt budżetu to dokument, który w sposób podstawowy określa ramy funkcjonowania państwa. To nie tylko zbiór liczb i tabel, to strategiczny plan działania państwa w warunkach dużej zmienności gospodarczej, globalnych napięć, nowych wyzwań, które wymagają stabilności finansów, ale także odzwierciedlający determinację w prowadzeniu polityki prorozwojowej. Budżet ten, zgodnie z obowiązującymi przepisami, został przekazany Sejmowi do 30 września 2025 r. Zawiera wyszczególnienie dochodów, wydatków, ale także plany finansowe funduszy celowych, agencji wykonawczych oraz pozostałych jednostek wchodzących w skład sektora finansów publicznych. Dzięki temu stanowi pełne odzwierciedlenie kondycji i kierunku polityki państwa oraz zapewnia przejrzystość i spójność finansów publicznych. Fundamentem każdej ustawy budżetowej są założenia makroekonomiczne. W przypadku budżetu na 2026 r. oparto je na danych realistycznych, ale też- sformułowano w ambitny sposób. Zakłada się, że PKB wzrośnie o 3,5% w 2026 r. Te dane jednoznacznie wskazują, że Polska utrzymuje silną pozycję w Unii Europejskiej. To ważny sygnał dla inwestorów, przedsiębiorców i całej gospodarki. Według rządowych prognoz inflacja w 2026 r. osiągnie średniorocznie 3%, stopa bezrobocia spadnie do 5%, a przeciętne wynagrodzenie wzrośnie o 6,4% nominalnie, co oznacza 3,3% wzrostu realnego. Te parametry, które pozwalają mówić o stabilizacji sytuacji ekonomicznej, dają również podstawy do kontynuowania inwestycji i wzmacniania kapitału społecznego. Największym i najbardziej wrażliwym obszarem wydatkowym jest ochrona zdrowia - sektor wymagający stałych nakładów, modernizacji i dostosowania do rosnących potrzeb społeczeństwa. W 2026 r. na ochronę zdrowia przeznaczonych zostanie 250 mld zł. To rekordowy poziom finansowania, o ponad 25 mld zł wyższy niż w roku 2025. Środki te zostaną przeznaczone na kontynuację Narodowej Strategii Onkologicznej, realizację Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia, modernizację infrastruktury szpitalnej zarówno klinicznej, jak i powiatowej, rozbudowę zaplecza medycznego w największych miastach akademickich, takich jak Warszawa, Gdańsk, Szczecin, Białystok czy Łódź. Budżet zakłada również rozwój nowoczesnych rozwiązań medycznych, w tym diagnostyki i technologii, wspierających leczenie chorób cywilizacyjnych, zwiększenie finansowania programu in vitro do 600 mln zł, co jest ważnym sygnałem dla wsparcia polityki prorodzinnej. Na działania w obszarze zdrowia psychicznego, w tym na telefon zaufania, przeznacza się 30 mln zł. To trzykrotnie więcej niż w roku 2025. To odpowiedź na wzrost liczby zgłoszeń, rosnący problem zaburzeń psychicznych, szczególnie wśród młodzieży. W obszarze edukacji państwo konsekwentnie zwiększa nakłady finansowe. Budżet na naukę i szkolnictwo wyższe wzrośnie o ok. 1 mld zł, a łącznie wydatki na edukację przekroczą 100 mld zł, z czego ponad 80 mld zł trafi do samorządów. Utrzymane zostaną podwyżki dla nauczycieli. Kontynuowane będą inwestycje w infrastrukturę dydaktyczną uczelni i szkół. Ponadto budżet przewiduje dalszy rozwój szkolnictwa zawodowego, w tym modernizację pracowni, rozwój kształcenia dualnego oraz kontynuację cyfryzacji szkół. Jest to kluczowe w kontekście potrzeb rynku pracy, zwłaszcza w branżach technicznych i przemysłowych. Jednym z głównych filarów budżetu jest również infrastruktura. To inwestycje transportowe, infrastrukturalne. Przeznaczonych zostanie na to ponad 130 mld zł, co umożliwi kontynuację największych projektów publicznych w Polsce - chodzi o pieniądze na rozwój dróg i kolei, gospodarkę morską i śródlądową. Będą kontynuowane programy budowy dróg krajowych do 2030 r., ˝Krajowy program kolejowy˝, modernizacja portów morskich, rozbudowa infrastruktury żeglugi śródlądowej, wsparcie inwestycji lokalnych w infrastrukturę drogową, mostową i wodno-kanalizacyjną. Ważnym elementem budżetu jest również finansowanie projektów strategicznych. Rząd utrzymuje środki na rozwój Centralnego Portu Komunikacyjnego, kontynuację prac nad energetyką jądrową, a także działania wspierające rozwój technologii sztucznej inteligencji, robotyki i nowoczesnego przemysłu. Wysoka Izbo! Nie można pominąć kwestii związanych z polityką społeczną, zwłaszcza wsparcia dla osób starszych. Od 1 marca 2026 r. przewidziana jest waloryzacja świadczeń emerytalno-rentowych. Jest to koszt wynoszący ponad 40 mld zł, a chodzi o działanie zapewniające realną ochronę świadczeń przed wzrostem kosztów życia oraz gwarantujące utrzymanie siły nabywczej emerytur i rent. To jeden z największych tego typu pakietów w historii. Drugim kluczowym obszarem jest mieszkalnictwo. W budżecie przewidziano 8,7 mld zł na programy mieszkaniowe, w tym ponad 6 mld zł z budżetu centralnego. Środki te pozwolą na rozwój społecznych inicjatyw mieszkaniowych, budowę mieszkań o umiarkowanych czynszach, realizację projektów w partnerstwie z samorządami czy zwiększenie dostępności mieszkań dla młodych ludzi i rodzin. Celem tych działań jest zmniejszenie presji na rynku mieszkaniowym oraz zapewnienie stabilnych warunków do rozpoczęcia samodzielnego życia. W budżecie jest wyraźnie podkreślone, że mieszkania traktowane są jako dobro podstawowe, a nie luksusowe, zgodnie z europejskimi standardami polityki społecznej. Projekt ustawy budżetowej na 2026 r. stanowi spójny, logiczny i realistyczny plan. Łączy stabilność makroekonomiczną i odważną politykę inwestycyjną. Zawiera wyraźne priorytety: zdrowie, edukację, infrastrukturę, mieszkalnictwo, wsparcie dla seniorów, a przede wszystkim bezpieczeństwo militarne. Wzmacnia zdolność państwa do reagowania na wyzwania globalne, ale przede wszystkim odpowiada na potrzeby polskich rodzin, samorządów i przedsiębiorców. Jest to budżet, który stawia na rozwój, a nie stagnację, na inwestycje, a nie krótkotrwałe rozwiązania, na przyszłość, a nie jedynie na bieżące potrzeby. Dziękuję bardzo. (Oklaski)