Mówca: Czesław Siekierski
Data: 2023-03-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Projektowana ustawa określa zasady emisji nowej kategorii obligacji, czyli obligacji kapitałowych, które mogą być emitowane przez banki, domy maklerskie, zakłady ubezpieczeń oraz zakłady reasekuracji. Rozwiązanie to przyczyni się do zwiększenia bazy kapitałowej tych instytucji. Innymi słowy te nowe obligacje kapitałowe będą mogły być wliczane przez te instytucje do kapitałów własnych, co zdaniem projektodawców tej ustawy ma pozytywnie oddziaływać na konkurencyjność oraz poziom stabilności finansowej. Tak jak wspomniano wcześniej podczas dyskusji na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, przepisy te funkcjonują z powodzeniem w pozostałych krajach europejskiego obszaru gospodarczego, a więc jeszcze w szerszym ujęciu niż Unia Europejska, przyczyniają się do wzmocnienia bazy kapitałowej oraz podniesienia zdolności absorpcji strat przez funkcjonujące tam podmioty rynku finansowego. Ponadto zgodnie z zapisami projektowanej ustawy emisja instrumentów kapitałowych na prawie polskim umożliwi także rozstrzyganie kwestii spornych między emitentami a nabywcami przed sądami polskimi, a nie sądami innych państw członkowskich Unii. Dzięki temu wzmocniona zostanie ochrona polskich konsumentów w tym zakresie. Omawiana ustawa wprowadza również inny instrument finansowy, który może zostać użyty w sytuacji niedoborów kapitałowych we wspomnianych wcześniej instytucjach finansowych. Ma on umożliwić pokrycie niedoborów kapitałowych poprzez zasilanie przez Skarb Państwa funduszy własnych. Takie czasowe objęcie przez Skarb Państwa akcji lub obligacji danej instytucji finansowej będzie miało charakter zapobiegawczy oraz nakładać będzie na instytucje obowiązek realizacji planu mającego zapobieżenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Natomiast niezrozumiałe jest wprowadzenie do ustawy, poprawnej, celowej, merytorycznej, dodatkowych poprawek. Chodzi tu o zwiększenie o 8 mln wydatków Narodowego Instytutu Wolności, które mają zostać przeznaczone na rozwój organizacji obywatelskich. Wydaje się, że przy procedowaniu nad tą ustawą takie wrzutki czy też poprawki nie powinny mieć miejsca. Ale wiemy z doświadczenia, że rządzący zgłaszają poprawki ad hoc, które w wielu przypadkach nijak się mają do zapisów merytorycznych różnych ustaw. Podobnie jest właśnie z przegłosowaną w komisji poprawką zwiększającą budżet instytutu wolności. Zaprezentowane na posiedzeniu komisji przez wiceministra finansów uzasadnienie zwiększenia wydatków instytutu wolności, delikatnie mówiąc, było niewystarczające. A przypomnijmy, że instytut wolności został powołany w 2017 r. po to, aby wspierać społeczeństwo obywatelskie i realizować programy, które służyć mają m.in. włączeniu i angażowaniu organizacji pozarządowych w życie publiczne. Niby okej, ale przyjrzyjmy się wydatkom w latach 2019-2021. Z samego ˝Programu rozwoju organizacji obywatelskich˝ instytut wsparł ok. 1100 organizacji. Nie było w tym nic dziwnego, wręcz byłoby to pozytywne, gdyby środki trafiały tam, gdzie powinny trafiać, a okazuje się, że najbardziej hojnie z tego programu opłacane są organizacje mniej lub bardziej powiązane z PiS-em. W ich władzach, zarządach, komisjach rewizyjnych oraz radach zasiadają członkowie partii, kandydaci na radnych i posłów z listy PiS, doradcy ministrów. Obecnie pieniądze instytutu trafiają głównie do organizacji, do których nie zawsze powinny trafić. Oceniając całokształt omawianej ustawy, chcę ponownie potwierdzić pozytywną ocenę ustawy w części zasadniczej, w części poruszającej problemy związane ze zmianami, jeśli chodzi o nową kategorię obligacji, czyli obligacji kapitałowych. Tu nie mamy uwag, tę część popieramy, ale nie popieramy tych zmian, które dotyczą finansowania instytutu wolności w takim zakresie, w jakim są proponowane. Bardzo dziękuję za uwagę.