Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-05-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni po raz pierwszy mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw, druk nr 476. Polska przekroczyła półmetek realizacji zobowiązań wynikających z dyrektywy unijnej 2009/28/WE w sprawie promowania produkcji energii ze źródeł odnawialnych. Na koniec 2014 r. osiągniemy poziom 11,45% udziału energii ze źródeł odnawialnych w perspektywie 15,85% do roku 2020 zgodnie z krajowym planem działań. Jednak osiągnięcie minimalnego celu nie jest tak pewne. Już teraz branża energetyczna stawia pod wielkim znakiem zapytania możliwość rozwoju OZE w trzech rozliczanych przez Unię Europejską sektorach, to jest ciepłownictwie i chłodnictwie, elektroenergetyce i transporcie. Dalsze lekceważenie realnego już problemu coraz bardziej przybliża Polskę do niewypełnienia unijnych zobowiązań do 2020 r. Szacuje się, że może zabraknąć ok. 3% udziału energii z OZE w całkowitym zużyciu energii brutto, to jest 30% poniżej celu. Taki deficyt zielonej energii może mieć dwojakie konsekwencje. Pierwszą jest konieczność dokonania transferu statystycznego energii z innych krajów, którego koszty mogą opiewać na ok. 8 mld zł. W drugim przypadku przeciwko Polsce zostanie wszczęte postępowanie w przedmiocie naruszenia unijnych zobowiązań, co może skutkować nałożeniem na Polskę kar finansowych. W związku z powyższym przedłożenie Wysokiej Izbie przedmiotowego projektu ustawy, podjęcie prac legislacyjnych oraz przyjęcie ustawy, która uruchomi długo oczekiwaną przez obywateli możliwość inwestowania w odnawialne źródła energii, jest sprawą niezwykle pilną. W projekcie ustawy podmiot posiadający prawo wytwarzania energii został nazwany prosumentem, co oznacza jednocześnie producenta i konsumenta energii. Prosumentem będzie np. osoba fizyczna, szkoła, przychodnia, rolnik, wspólnota mieszkaniowa, firma i wiele innych podmiotów, które będą wytwarzać energię w instalacjach do 40 kW na swoje własne potrzeby, ale nie na sprzedaż. Nadwyżkę energii będzie można odprowadzić do sieci i następnie odebrać w rozliczeniu rocznym, tzw. net metering, w określonych ilościach w zależności od wielkości instalacji czy pozyskanej pomocy publicznej. Tym samym sieć energetyczna będzie dla prosumenta magazynem energii. Po przechowaniu energii prosument odbierze jej stosunkową ilość określoną w ustawie. Ponieważ nie wystąpi sprzedaż energii, nie będzie z tego tytułu podatku. Będą mogły być stosowane instalacje hybrydowe, np. wiatrak plus panele fotowoltaiczne. Prosument nie będzie musiał być właścicielem instalacji. Wystarczy, że będzie użytkownikiem, dzięki czemu otworzą się szerokie możliwości finansowania. W zasadzie każdy licznik będzie mógł stanowić podstawę do zafunkcjonowania energetyki prosumenckiej, nie będzie limitu ilości instalacji ani limitu czasu przystąpienia do nowego systemu, nie będzie limitu mocy sumarycznej instalacji jak w przypadku słynnego kazusu 800 MW, o czym jest mowa w dotychczasowym brzmieniu ustawy. Już działający prosumenci będą mogli przystąpić do nowego systemu, ale nie będą mieli takiego obowiązku, funkcjonując w ramach tzw. małego trójpaku, ale również późniejsza zmiana decyzji będzie w ich przypadku możliwa. Brak limitu 800 MW w połączeniu z taryfami gwarantowanymi spowoduje, że prosument będzie mógł z pełną dowolnością decydować, kiedy zamontuje instalację, co ma znaczenie np. przy budowie domu. Prosument będzie mógł zaplanować inwestycję w OZE bez ścigania się z innymi o udział w rynku ograniczonym limitem 800 MW. Gminy będące właścicielami wielu obiektów będą mogły planować inwestycje w OZE długoterminowo, a nie na zasadzie akcyjności. Dzisiaj można już otwarcie powiedzieć, że taryfy gwarantowane były etapem w walce o energetykę rozproszoną w Polsce. Mimo że zostały przyjęte w lutym 2015 r., poprzednia ekipa PO-PSL nie uczyniła nic, aby ustawa weszła w życie. Wystarczyło wydać kilka rozporządzeń wykonawczych, lecz ówczesne ministerstwo już w miesiąc po podpisaniu ustawy przez prezydenta zaskoczyło rynek niezbędną nowelizacją, a potem przypomniało sobie, aby przedmiotowy rozdział o aukcjach i prosumentach wysłać do notyfikacji. Chyba wszystko po to, aby energetyka obywatelska nie zaistniała. (Poseł Zbigniew Babalski: Tak.) PO i PSL przez 8 lat blokowały w istocie wejście w życie przepisów o prosumencie i w obliczu dzisiejszych wystąpień posłów Platformy Obywatelskiej i PSL trzeba powiedzieć, że nadal to czynią. Taryfy gwarantowane są przeżytkiem i niesprawiedliwym wsparciem, gdyż wszelkie możliwe instalacje bardzo staniały. Ponadto limit 800 MW narzucony 2-3 lata temu oznaczałby zaledwie 150 tys. instalacji dla garstki uczestników na zasadzie: kto pierwszy, ten lepszy. (Poseł Zbigniew Babalski: Tak jest.) Zostało już mało czasu, nie zdążę wszystkiego... Rozwój odnawialnych źródeł energii powinien iść jednak w parze z restrukturyzacją polskiego górnictwa (Dzwonek) i polskiej energetyki konwencjonalnej, których funkcjonowanie stanowi podstawę bezpieczeństwa energetycznego Polski. Koło Poselskie Wolni i Solidarni rekomenduje skierowanie projektu ustawy do dalszych prac w Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa. Dziękuję.