Mówca: Sprawozdawca Zdzisław Sipiera
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! ˝Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2020 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ wygląda w skrócie w następujący sposób. W 2020 r. Skarb Państwa udzielił gwarancji na łączną kwotę 193 199 717 654 zł, w tym na podstawie ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne, zwanej dalej ustawą o poręczeniach i gwarancjach, udzielono czterech gwarancji na łączną kwotę 5 094 341 tys. zł, na podstawie art. 67 ust. 4 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 oraz innych chorób zakaźnych gwarancjami Skarbu Państwa zostały objęte zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego z obligacji wyemitowanych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania COVID-19 na łączną kwotę 116 933 mln zł oraz na podstawie art. 21aa ust. 2 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju gwarancjami Skarbu Państwa zostały objęte zobowiązania Polskiego Funduszu Rozwoju SA wynikające z obligacji wyemitowanych na realizację programów rządowych: tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla małych i średnich firm, tarcza finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla dużych firm, tarcza finansowa 2.0 Polskiego Funduszu Rozwoju dla mikro-, małych i średnich firm, a także ˝Programu wsparcia Polskich Linii Lotniczych LOT SA˝ na łączną kwotę 71 171 mln zł. Potencjalne i niewymagalne - powtarzam - niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji na dzień 31 grudnia 2020 r. wyniosły łącznie 302 875 056 817 zł. Pozwolą państwo, że przedstawię kilka informacji szczegółowych z tej kwoty 302 mld zł. Przedstawia się to następująco. Pierwszy panel to poręczenia i gwarancje krajowe. Jest to łączna kwota 198 mld zł z taką lokacją: Bank Gospodarstwa Krajowego - 116 mld zł, Polski Fundusz Rozwoju SA - 70 mld zł - czytam główne kwoty, nie czytam już tych szczegółowych - Bank Gospodarstwa Krajowego, wsparcie KFD - 9,8 mld zł, PKP Polskie Linie Kolejowe SA - 998 mln zł, Agencja Rozwoju Przemysłu - 48 mln zł. Drugi panel to gwarancje zagraniczne na łączną kwotę 104 596 mln zł z następującym podziałem: Bank Gospodarstwa Krajowego - 75 mld zł, PKP Polskie Linie Kolejowe SA - 13 mld zł, Gdańsk Transport Company - 7 mld zł, Autostrada Wielkopolska - 5,9 mld zł, PKP Intercity - 1,5 mld zł, Polski Fundusz Rozwoju - 700 mln zł, Polskie Koleje Państwowe SA - 38 mln zł, pozostałe gwarancje - 2830 mln zł. Daje to łączną kwotę 104 596 mln zł, czyli razem, tak jak mówiłem, to 302 875 056 817 zł. Kwota zobowiązań Skarbu Państwa wynikająca z udzielonych poręczeń i gwarancji na podstawie ustawy o poręczeniach i gwarancjach wyniosła 114 769 mln zł. Natomiast kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych gwarancji na podstawie art. 67 ust. 4 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z COVID-19 wyniosła 116 933 mln zł. Z kolei kwota zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych gwarancji na podstawie art. 21aa ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju to 71 171 mln zł. W roku 2020, podobnie jak w roku 2019, Skarb Państwa nie wydatkował środków na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań. W 2019 r. Skarb Państwa poniósł jedynie wydatki w wysokości 106 266 zł z tytułu rozliczenia kosztów związanych z zakończonym postępowaniem sądowym dotyczącym udzielonego poręczenia Skarbu Państwa. Na dzień 31 grudnia 2020 r. relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń do PKB za 2020 r. wyniosła ok. 13,1%, tj. nastąpił wzrost w stosunku do wysokości tej relacji według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r., kiedy wynosiła 4,9%. W 2020 r. nastąpił spadek średniego ryzyka portfela udzielanych poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa w stosunku do roku 2019: z 4,8% do 2,2%. Należności z tytułu udzielonych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń według stanu na dzień 31 grudnia 2020 r. wyniosły 28 205 tys. zł, co oznacza, że w stosunku do 2019 r. pozycja ta odnotowała spadek o 4,8%, gdyż ten stan wynosił na dzień 31 grudnia 2019 r. 29 600 tys. zł. W rezultacie działań windykacyjnych podjętych w roku 2020 oraz w latach poprzednich, których skutkiem był zwrot do budżetu kwot wierzytelności Skarbu Państwa, w 2020 r. uzyskano kwotę w wysokości 6958 zł. Ponadto do budżetu państwa wpłynęły środki w wysokości 2500 zł z tytułu ostatecznego rozliczenia kosztów związanych z zakończonym postępowaniem sądowym dotyczącym udzielonego poręczenia Skarbu Państwa. Reasumuję, proszę państwa, przed odczytaniem sprawozdania i głosowaniem. Stwierdzam po dyskusji, która była dyskusją dość długą, szczegółową - było bardzo wiele pytań, było też wiele wątpliwości, bo pieniądze są ogromne i ten rok był niebywały - że konkluzja jest taka, że na dzień dzisiejszy te zobowiązania, które państwo polskie zaciągnęło, nie stanowią zagrożenia dla funkcjonowania naszego państwa. Komisja Finansów Publicznych sporządziła sprawozdanie o przedstawionej przez prezesa Rady Ministrów ˝Informacji o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2020 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ z druku nr 1232. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejm, skierowała w dniu 28 maja tego roku powyższą informację do Komisji Finansów Publicznych w celu jej rozpatrzenia. Jeżeli chodzi o przebieg posiedzenia komisji i główne informacje, to odbyła się długa dyskusja, często bardzo emocjonalna, z licznymi zarzutami, które były stawiane, w związku z różnymi aspektami. Mam też przeświadczenie, że informacja przedstawiona przez ministra finansów była absolutnie wyczerpująca. Komisja po swoim posiedzeniu w dniu 24 czerwca 2021 r. wnosi, aby Wysoki Sejm przyjął informację z druku nr 1232. Bardzo dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)