Mówca: Krzysztof Lipiec
Data: 2017-09-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Rzecznik nie każdą sprawę, która jest kierowana do rzecznika, musi podjąć ze skargi obywatela. Często tak się zdarza, że te zarzuty nie do końca mają uzasadnienie, ale obywatele mają swoje prawa i okazuje się, że w tej materii też wiele spraw podlega uregulowaniu w polskim prawodawstwie. Jestem przekonany co do tego, że pan rzecznik, składając to sprawozdanie, mówił o tych sprawach, które są powszechnie znane. O tych sprawach, które są przedmiotem polityki, panu rzecznikowi było bardzo trudno dzisiaj powiedzieć. Jest podstawowy problem. Czy rzeczywiście rzecznik praw obywatelskich w naszym kraju jest rzecznikiem wszystkich obywateli? Ten problem jest postrzegany w sposób następujący: dzisiaj tak naprawdę działalność rzecznika praw obywatelskich postrzegana jest raczej jako działalność idąca w kierunku działania na rzecz różnych mniejszości, a prawa większości, które są naruszane, przez rzecznika są traktowane jako sprawy drugiej kategorii. Można tutaj przywołać kilka takich spraw, np. kwestie dotyczące wolności sumienia i wyznania. Okazuje się, że w wolnym kraju istnieje bardzo rozległa działalność kulturalna, również działalność związana z prawami autorskimi, gdzie naruszana jest podstawowa wolność obywatela dotycząca jego wyznania. Naruszane są tego typu wolności. Tutaj trudno jest dostrzec tę aktywność rzecznika praw obywatelskich. Zazwyczaj te sprawy traktowane są, pozostają na uboczu, natomiast jeśli chodzi o tego typu prawa dotyczące mniejszości, rzecznik staje zawsze na wysokości zadania. Jest kolejny problem, w działalności międzynarodowej. Problem, który jest nie bardzo zrozumiały. W jaki sposób można ocenić działalność rzecznika związaną z kwestią wsparcia dokumentu wydanego przez Komitet Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych, który zarzuca, że w Polsce naruszone są podstawowe prawa i wolności obywateli. Chciałbym, żeby pan rzecznik potrafił wskazać, jakie to prawa i wolności obywateli są w Polsce naruszane przez Rzeczpospolitą Polską. (Poseł Marta Golbik: Wskazał.) To są rzeczy, które wymagają pewnych wyjaśnień i nie można przejść nad nimi do porządku. (Poseł Marta Golbik: Nie można.) Te sprawy powinny być dogłębnie wyjaśnione. Kolejną sprawą, która w jakimś sensie budzi poważne wątpliwości, pan rzecznik mówił dzisiaj o sumieniu, o godności, to jest rzecz, która dotyczy sprawy związanej... Niestety była taka wypowiedź, rzecznik praw obywatelskich za nią przeprosił, ale mleko się rozlało - naród polski został obarczony przez rzecznika praw obywatelskich współudziałem w zbrodni Holokaustu. To są rzeczy, które nie powinny mieć miejsca, i jestem przekonany co do tego, że z całą pewnością tego typu działania nie powodują, że obywatele mogą mieć zaufanie do konstytucyjnych organów państwa. Chciałbym również zwrócić uwagę na te kwestie, o których dzisiaj pan rzecznik nie powiedział. Nie chcę polemizować z rzecznikiem praw obywatelskich, staram się mówić o tym, o czym rzecznik dzisiaj nie powiedział. Mamy świadomość, że wielu ludzi zostało skrzywdzonych przez wiele afer tzw. III RP, na które wówczas rządzący przymykali oko. To jest afera Amber Gold, to jest afera reprywatyzacyjna. (Poseł Grzegorz Furgo: Igor Stachowiak.) Jest pytanie: Gdzie jest rzecznik? O Igorze Stachowiaku zaraz powiem, jeśli państwo sobie tego życzycie. Gdzie jest rzecznik praw obywatelskich w przypadku ludzi, którzy zostali pokrzywdzeni wskutek afery Amber Gold? Ta afera miała miejsce kilka lat temu, poszkodowani są do dnia dzisiejszego. Niestety, trzeba było dopiero komisji śledczej, której prace trwają. Z tego, czego należy się spodziewać z samych efektów pracy komisji śledczej, nie będziemy w stanie zabezpieczyć wszystkich roszczeń, których w ramach tej afery obywatele będą się domagać, już się domagają, przed polskim wymiarem sprawiedliwości. (Poseł Marta Golbik: A SKOK-i?) Sprawa reprywatyzacji - nie tylko w Warszawie, ale i w innych wielkich miastach, która też tak naprawdę była potraktowana przez rzecznika praw obywatelskich z przymrużeniem oka. Trzeba było dopiero powołać odpowiednią komisję weryfikacyjną, która dochodzi tych wszystkich praw, która przywraca mienie samorządom. Jestem przekonany, że będą dobre efekty, jeśli chodzi o to, aby można było z tej afery, w którą zostało wplątane państwo polskie, wyjść z twarzą. Sprawa, która w moim przekonaniu jest sprawą dotkliwą i w jakimś sensie skutkuje tym, że rzecznik praw obywatelskich jest tutaj postrzegany jako główny aktor wielu gier politycznych, które w Polsce mają miejsce... (Poseł Grzegorz Furgo: Wy nie potrzebujecie rzecznika.) W moim przekonaniu występowanie zawczasu, w trakcie trwania procesu legislacyjnego, a więc w trakcie trwania debaty politycznej, wygłaszanie stanowisk, jak być powinno, jak być nie powinno, to jest rzecz, która również kładzie się cieniem na działalności rzecznika praw obywatelskich. Uważam, że powinno to być czynione w ten sposób: w granicach obowiązującego prawa rzecznik winien stanowczo występować w obronie praw i wolności tam, gdzie te prawa są zagrożone. (Poseł Grzegorz Furgo: Igor Stachowiak.) Tak jak w przypadku wspomnianego Igora Stachowiaka. I jest pytanie: Gdzie był rzecznik praw obywatelskich... (Poseł Grzegorz Furgo: Już czas się kończy.) ...kiedy jeszcze gorsze afery miały miejsce na komisariatach w Legionowie, w Kaliszu, w Lublinie? (Poseł Grzegorz Furgo: Tam zginął człowiek. Nie ma nic gorszego.) A jeśli chodzi o tę dotkliwą dla państwa polskiego sytuację związaną ze wspominaną tutaj osobą i z sytuacją na posterunku, która miała miejsce we Wrocławiu, to pojawiła się ostatnio opinia biegłych, że akurat niekoniecznie musiało być tak... (Poseł Grzegorz Furgo: Widział pan film?) ...że na skutek działania służb policyjnych śp. Igor Stachowiak poniósł śmierć. Jest opinia biegłych... (Poseł Grzegorz Furgo: Waszych biegłych.) ...i jestem przekonany, że ta sprawa zostanie dokładnie wyjaśniona przed wymiarem sprawiedliwości, i chcę (Dzwonek) zadeklarować - to, o czym mówił minister Błaszczak w tej Izbie - że polski rząd jest za wyjaśnieniem tej afery i uczyni wszystko, aby tak się stało, co jest przeciwieństwem tego, co miało miejsce w latach 2015... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Jasne, dlatego ma etat w Żandarmerii Wojskowej.)