Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2014-01-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Panie Premierze! Pani Premier! Wysoka Izbo! Biorę dziś udział w tej debacie, by wyrazić moje ogromne rozczarowanie wobec polityki zdrowotnej prowadzonej przez ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza. Przyznam, że miałam nadzieję na to, że obejmując stanowisko ministra, Bartosz Arłukowicz, szczycący się tym, że ma serce po lewej stronie, szybko i sprawnie przystąpi do reformy polskiej służby zdrowia. Dziś nie mam już jednak wątpliwości, że nie zajmuje się on służbą zdrowia w taki sposób, jak oczekuje tego nasze społeczeństwo, z pełną wrażliwością na potrzeby społeczne, zwłaszcza tych najbardziej doświadczonych i bezradnych. W systemie opieki zdrowotnej nie nastąpiły żadne istotne zmiany, tak bardzo pożądane przez społeczeństwo. Zabrakło oczekiwanych i zdecydowanych działań ministerstwa. W szczególności widać bezradność, indolencję i niemoc. Mimo szumnych zapowiedzi nie wprowadzono żadnych zmian, które zmniejszyłyby kolejki do lekarzy. Wprost przeciwnie, trwający rok lub dwa lata okres oczekiwania na wizytę u specjalisty stał się ponurym standardem. Podam tylko parę przykładów z dzisiejszej prasy. Czas oczekiwania na wizytę u ortodonty w Łomży - 2 lata, czas oczekiwania na zabieg stawu biodrowego we Wrocławiu - ponad 7 lat. Symbolem funkcjonowania służby zdrowia pod rządami Bartosza Arłukowicza staje się opisany przez prasę przypadek pacjenta z pilnym skierowaniem na operację z powodu złamania z przemieszczeniem, który w poznańskim szpitalu klinicznym usłyszał, że na ten zabieg przyjdzie mu czekać aż 10 lat - 10 lat, panie ministrze. Panie ministrze, nie rozwiązał pan również problemu zadłużenia szpitali - planowano nawet w tej sprawie ustawę, ale nic z tego nie wyszło. Wydłużające się kolejki do lekarzy sprawiają, że chorzy zmuszeni są do płacenia za prywatne wizyty. Chcąc zmniejszyć ich koszty, zaczynają kupować dodatkowe polisy ubezpieczeniowe, które pokryją koszty leczenia - wolą płacić niż stać w kolejkach. Już dziś zgodnie z danymi Eurostatu wiedziemy prym wśród europejskich społeczeństw, które wydają pieniądze na ten cel. Zmuszanie ludzi do kupowania dodatkowych ubezpieczeń zdrowotnych to jedyne dokonanie ministra Arłukowicza, to nie jest jednak sukces, na który czekają pacjenci. Panie ministrze, chciałabym w szczególności zwrócić uwagę na dwie kwestie. Pierwsza to sprawa in vitro. Przyjęcie ustawy o in vitro było jednym z haseł wyborczych Platformy. Przez pierwszy rok swych rządów Platforma konsekwentnie twierdziła, że będzie projekt ustawy w tej sprawie. W tym czasie inne przygotowane projekty zostały ˝zamrożone˝ w Sejmie i leżakują od początku kadencji właśnie w konsekwencji tych deklaracji. Rząd zapowiedział przygotowanie i wprowadzenie własnej ustawy, która miała regulować wszystkie sporne kwestie. Na obietnicach poprzestano. Minister zdrowia wprowadził wprawdzie program leczenia niepłodności, ale on jest tylko kroplą w morzu potrzeb. Rządowy program powinien być jednak tylko uzupełnieniem ustawy, nie powinien jej zastępować. Powinien też obejmować wszystkich potrzebujących leczenia tą metodą. Nie wolno nikogo wykluczać z tej grupy, bo to jest nierówność wobec prawa. Wobec powyższego zwracam się tym razem też do pana premiera. Panie premierze, czy rząd złoży projekt ustawy o in vitro? Jeśli nie, to proszę poinformować panią marszałkinię Kopacz, że można już procedować nad tymi projektami, które od początku kadencji znajdują się w Sejmie. Jeśli zaś Platforma zamierza jednak złożyć swój projekt, oczekuję publicznej deklaracji, kiedy to nastąpi. Drugą sprawą, niezwykle palącą i bulwersującą, jest sprawa implementacji, a może nawet powiedziałabym: nieimplementacji, dyrektywy o leczeniu transgranicznym. Dyrektywa transgraniczna Parlamentu Europejskiego w sprawie stosowania praw pacjentów i pacjentek w transgranicznej opiece zdrowotnej zaczęła obowiązywać w Unii Europejskiej już trzy miesiące temu. Zakłada ona, że pacjent czy pacjentka, którzy wyjadą ze swojego kraju leczyć się w innym państwie, dostaną od narodowego płatnika zwrot części kosztów leczenia, w kwocie, jaką płaci ubezpieczyciel za tę samą usługę w kraju. Do dziś Ministerstwo Zdrowia nie przygotowało projektu ustawy implementującej dyrektywę do polskiego porządku prawnego. Zapowiedziało również, że część jej postanowień zostanie uregulowana w rozporządzeniach wykonawczych, które mogą być wydane do końca 2015 r. Czyli w tej kadencji rząd nie ma zamiaru uregulować tej sprawy, a uregulować należy m.in. kwestię listy świadczeń medycznych, jakie można uzyskać za granicą bez uprzedniej zgody NFZ. Nie wprowadzono nawet jasnych i zrozumiałych dla każdego pacjenta i pacjentki kryteriów wyceny świadczeń gwarantowanych przez NFZ, na podstawie których mogliby się oni starać o zwrot kosztów za leczenie w innych krajach Unii Europejskiej na drodze sądowej. Ministerstwo Zdrowia próbuje zniechęcić polskich pacjentów i pacjentki do korzystania z transgranicznej opieki zdrowotnej. Najwyraźniej minister zdrowia wystraszył się, że (Dzwonek) Polki i Polacy - jeszcze chwila, pani marszałkini - zamiast czekać w niekończących się kolejkach do rodzinnych specjalistów, zdecydują się na leczenie poza granicami kraju. Z tego też powodu nałożył na polskich pacjentów i pacjentki cały szereg ograniczeń, które utrudnią im korzystanie z należnych im praw. Jest to działanie skierowane przeciwko społeczeństwu i pozbawia Polaków i Polki możliwości skorzystania z praw, które należą się wszystkim obywatelom i obywatelkom Unii Europejskiej. Co więcej jednak, blokując implementację tej dyrektywy, minister zdrowia naraża Polskę na sprawy przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości oraz wysokie kary ze strony Komisji Europejskiej. Minister zdrowia nie widzi też możliwości, które daje nam pełne wprowadzenie dyrektywy o transgranicznej opiece medycznej. Nie można przecież zakładać, że ruch pacjentów i pacjentek będzie odbywał się tylko w jedną stronę. Nie tylko polscy pacjenci będą wyjeżdżali, ale również obywatele i obywatelki innych krajów będą do nas przyjeżdżać, na czym my również moglibyśmy zarabiać. Tym właśnie powinien zająć się rząd, a nie wprowadzaniem ograniczeń, które są jedynie ucieczką przed koniecznymi zmianami systemowymi. Doświadczenia innych unijnych krajów, jak również badania opinii przeprowadzone wśród Polek i Polaków, jednoznacznie wskazują, że nie musimy się obawiać masowych wyjazdów na zagraniczne leczenie. Niewiele mówi się też o tym, że wiele cenników naszych usług medycznych jest źle oszacowanych, na przykład w okulistyce ceny są przeszacowane w porównaniu z innymi europejskimi krajami. Dyrektywa urealni ceny, więc może okazać się, że koszty dla NFZ jeszcze się obniżą. Niestety, z przykrością i z zawiedzionymi złudzeniami, panie ministrze, muszę zadeklarować, że będę głosować za pana odwołaniem. Dziękuję.