Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2016-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawię stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zasadach rozliczeń w podatku VAT - już nie będę tej całej długiej nazwy czytała - z druku nr 709. Projekt tej ustawy, mówiąc tak w największym skrócie, dotyczy centralizacji rozliczeń w zakresie podatku VAT w samorządach. Proponowane zmiany wynikają z rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dotychczasowe rozliczenia podatku VAT prowadzone były samodzielnie przez jednostki i zakłady budżetowe utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego. Jednostki te były traktowane jako odrębni podatnicy. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że podmioty prawa publicznego, właśnie takie jak gminne jednostki budżetowe, nie mogą być uznane za podatników podatku VAT, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności. Stąd samorządowe jednostki budżetowe powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła. Centralizacja obejmuje utworzone przez samorząd jednostki organizacyjne, a więc jednostki budżetowe, zakłady budżetowe, a także urzędy gmin, starostwa powiatowe i urzędy marszałkowskie. Zgodnie z projektem ustawy scentralizowanie rozliczeń nastąpi w przód. Samorządy będą mogły jednak podjąć decyzję o dokonaniu korekt rozliczeń. Uwzględniając model scentralizowany, gmina rozlicza VAT jako podatnik. Samorządy same zdecydują, jaki okres objąć scentralizowanym modelem rozliczeń, składając korekty deklaracji podatkowych za wszystkie okresy rozliczeniowe, w których jednostki organizacyjne rozliczały odrębnie podatek, licząc od najwcześniejszego okresu rozliczeniowego, za jaki zostały złożone te korekty, do momentu wprowadzenia modelu scentralizowanego, oczywiście uwzględniając przedawnienie. Nie będzie możliwe, co jest oczywiste, sporządzenie korekt wybiórczych, czyli tylko za wybrane przez samorządy okresy rozliczeniowe. Zgodnie z projektem ustawy ta obowiązkowa centralizacja rozliczeń nastąpi od 1 stycznia 2017 r. Do końca tego roku, 2016 r., nie będą kwestionowane rozliczenia dokonywane przez samorządy z zastosowaniem dotychczasowego modelu rozliczeń. Podsumowując, należy podkreślić, że zmiany są konieczne. Wynikają one z prawa nadrzędnego, z wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 29 września 2015 r. w sprawie C-276/14 gmina Wrocław przeciwko ministrowi finansów oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2015 r. Pragnę jednak wyrazić zaniepokojenie. Szkoda, że w przedmiocie niniejszego projektu, tych proponowanych rozwiązań szczegółowych nie mamy żadnej opinii ze strony bezpośrednio zainteresowanej, czyli jednostek samorządu terytorialnego, ich organizacji czy związków. Nie ma nawet opinii ze strony komisji wspólnej rządu i samorządu. Pan minister mówił dzisiaj, że samorządy oczekują na te rozwiązania. Rzeczywiście były liczne kontrowersje związane z rozliczaniem VAT-u przez gminy, niemniej jednak tego dokumenciku nam tutaj zabrakło. Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego jest za przekazaniem projektu do prac w komisji. Dziękuję.