Mówca: Żaneta Cwalina-Śliwowska
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn zawartego w druku nr 2489. Zacznę od przypomnienia, czego ta ustawa tak naprawdę dotyczy, bo za suchą formułą stoją bardzo konkretni ludzie. Ludzie, którzy we wrześniu 2024 r. w ciągu kilkudziesięciu godzin stracili dorobek życia. Mieszkańcy Kotliny Kłodzkiej, Dolnego Śląska, Opolszczyzny, Lubuskiego - dziesiątki gmin, tysiące rodzin, których domy, gospodarstwa, warsztaty, sklepy zostały zniszczone lub poważnie uszkodzone przez wielką wodę. Polska wtedy stanęła na wysokości zadania. Stanęły samorządy, służby, wojsko, organizacje pozarządowe, ale też, i to chciałabym mocno podkreślić - zwyczajni obywatele. I właśnie po to, by tej solidarności państwo nie karało podatkiem, w 2024 r. wprowadzono zwolnienie z podatku od spadków i darowizn przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi. Zwolnienie to wygasło 31 grudnia 2025 r. Problem, Wysoka Izbo, polega na tym, że odbudowa nie wygasła razem z nim. Każdy, kto był w dolinie Nysy, w Lądku-Zdroju, w Głuchołazach, wie, że odbudowa zniszczonych domów, mostów, dróg, gospodarstw to praca na lata, a nie na kilkanaście miesięcy. Część poszkodowanych nadal mieszka w prowizorycznych warunkach. Część darowizn nie została jeszcze wykorzystana, bo nie sposób było odbudować wszystkiego w 1 rok. Dlatego rozwiązanie, które dzisiaj przedkłada Rada Ministrów, jest dla nas oczywiste. Projekt po prostu przedłuża o rok zwolnienie z podatku od spadków i darowizn dla darowizn przeznaczonych na usuwanie skutków powodzi z 2024 r. Obejmuje zarówno darowizny już otrzymane, jak i te, które trafią do poszkodowanych w 2026 r. Daje też podatnikom realne proceduralne narzędzia. Możliwość zawieszenia toczących się postępowań, przesunięcia terminu zeznania podatkowego, a także, co bardzo istotne, możliwość uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. To ustawa prospołeczna. Nie obciąża powodzian, nie każe darczyńców, nie tworzy biurokratycznej pułapki. To ustawa neutralna budżetowo. W ocenie skutków regulacji rząd jasno wskazuje: 0 zł ubytków w dochodach budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Gdyby nie powódź tych darowin po prostu by nie było. To ustawa postulowana oddolnie. Inicjatywa pochodzi od wójtów, burmistrzów, prezydentów miast z terenów powodziowych. To także ustawa redukująca obciążenia administracyjne: mniej dokumentów, mniej procedur, krótszy czas załatwiania spraw. Powodzianie nie będą musieli ubiegać się o indywidualne ulgi w trybie Ordynacji podatkowej. Wysoka Izbo! Są w polityce momenty, w których nie ma co się spierać. To jeden z takich momentów. Klub Parlamentarny Centrum w pełni popiera projekt ustawy zawarty w druku nr 2489 i będzie głosował za skierowaniem go do dalszych prac w komisji. Jednocześnie apelujemy do rządu o to, by równolegle do tej regulacji nie zwalniał tempa, jeśli chodzi o pozostałe instrumenty pomocy powodzianom w kwestii odbudowy infrastruktury, w wypłatach świadczeń, w realnym wsparciu samorządów, które wciąż dźwigają ciężar tej tragedii. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)