Mówca: Paweł Krutul
Data: 2022-07-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Sprawozdania ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2020 r. i w 2021 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, druki nr 1103, 1670, 2155 i 2355. W związku z kolejnymi podwyżkami stóp procentowych, a tym samym zmniejszeniem dostępności kredytów hipotecznych zacznie spadać zainteresowanie nabywaniem nieruchomości w naszym kraju. Niemniej jednak z uwagi na licznie przybywających obecnie do Polski obcokrajowców ważnym tematem staje się zagadnienie możliwości nabywania przez cudzoziemców polskich nieruchomości. Zgodnie z ogólną regułą nabycie nieruchomości w Polsce przez cudzoziemca wymaga uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Nieruchomością, dla której ustawa zastrzega obowiązek uzyskania zezwolenia, jest m.in. nieruchomość gruntowa niezabudowana lub zabudowana budynkiem. Zezwolenie jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra, jeżeli sprzeciwu nie wniesie minister obrony narodowej, a w przypadku nieruchomości rolnych - również minister właściwy do spraw rozwoju wsi. Takiego zezwolenia wymaga również nabycie lub objęcie przez cudzoziemca udziałów lub akcji w spółkach z siedzibą na terytorium Polski, a także każda inna czynność dotycząca udziałów lub akcji, jeżeli w ich wyniku spółka będąca właścicielem lub wieczystym użytkownikiem nieruchomości położonych w Polsce stanie się spółką kontrolowaną lub gdy udziały lub akcje spółki nabywa cudzoziemiec niebędący jej udziałowcem lub akcjonariuszem. Ustawa przewiduje szereg odstępstw od obowiązku uzyskania zezwolenia. Odstępstwem, które ma największe znaczenie praktyczne, jest zwolnienie z wymogu uzyskania zezwolenia przez cudzoziemców będących obywatelami lub przedsiębiorcami państw stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym, EOG, albo Konfederacji Szwajcarskiej, zważywszy na to, że stronami EOG są obecnie Unia Europejska, państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz Norwegia, Islandia i Lichtenstein. Nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wbrew przepisom ustawy jest nieważne. Jest to nieważność bezwzględna, co oznacza, że czynność jest nieważna już od momentu jej dokonania, nie wywoła żadnych skutków prawnych i nie może zostać konwalidowana, tj. uznana z mocą wsteczną za czynność ważną w następstwie zdarzeń późniejszych. W razie nabycia nieruchomości wbrew przepisom ustawy o nieważności nabycia orzeka sąd. Chciałbym zaznaczyć, iż w roku 2021 liczba zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni ponad 45 ha wyniosła 598. Analogicznie do lat ubiegłych największe zainteresowanie wykazywali cudzoziemcy z EOG. To prawie 96% powierzchni wszystkich nabytych w tym roku nieruchomości gruntowych. Są one pozyskiwane przede wszystkim przez przedsiębiorców, pod inwestycje gospodarcze, a także do stałego zamieszkania przez osoby żyjące i pracujące w Polsce. Zmiany w ustawie z 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, które weszły w życie 1 stycznia 2017 r., spowodowały, że dane wprowadzane do rejestru nieruchomości, udziałów i akcji nabywanych przez cudzoziemców dokładniej oddają rzeczywisty poziom zainteresowania nieruchomościami w Polsce, a także udziałem w polskim rynku kapitałowym. Sprawozdania ministra spraw wewnętrznych poprzemy jako klub Lewicy. Dziękuję bardzo.