Mówca: Marek Sowa
Data: 2018-10-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Może nie będę przytaczał długiego tytułu tego projektu, bo nie w tym tkwi problem. Ważne, żeby się skupić na tym, co w tym projekcie jest najistotniejsze. Pan minister, prezentując projekt tej ustawy, przywołał program ˝Czyste powietrze˝ i stwierdził, że to jest priorytet tego rządu. Chciałbym, żeby to był, panie ministrze, priorytet tego rządu i żeby wreszcie zostały podjęte realne działania w zakresie poprawy jakości powietrza, bo start nie był najlepszy. Przypomnę, że narodowy fundusz ochrony środowiska przez lata miał programy ˝Kawka˝ i ˝Ryś˝. Z programu ˝Ryś˝ można było np. finansować wszelkie działania termomodernizacyjne. Natomiast pierwsze decyzje tego rządu i nowego kierownictwa narodowego funduszu ochrony środowiska wiosną 2016 r. wiązały się z likwidacją tych programów. Po prostu te programy zostały wygaszone. To był błąd, to trzeba powiedzieć, to był bardzo duży błąd, ponieważ spowodowało to niejako zaprzestanie i przerwanie działań, które naprawdę były bardzo istotne. W pełni zgadzam się z tym, że kwoty wówczas przeznaczane na te programy były oczywiście niesatysfakcjonujące, być może należało poprawić warunki. Skoro pan minister przywołał program ˝Czyste powietrze˝, to ja chciałbym też od niego rozpocząć. Przypomnę, że w programie ˝Czyste powietrze˝, który ma obowiązywać do roku 2029, na działania związane z poprawą jakości powietrza powinny być przeznaczone 103 mld zł, w tym 63 mld w ramach dotacji, od 30 do 90%, 40 mld w ramach pożyczek. Niestety do dzisiaj nie możemy się dowiedzieć, w jaki sposób ten program ma zostać sfinansowany, zwłaszcza w tej części dotacyjnej. Co prawda od 19 września ogłoszony jest konkurs, nabór do 2027 r., ale o tym konkursie nie można powiedzieć nic poza tym, że to była po prostu jakaś zagrywka wyborcza. Żaden wojewódzki fundusz ochrony środowiska nie wie, jakimi środkami będzie dysponował na cele związane z dotacjami dla poszczególnych beneficjentów w poszczególnych latach. Państwo również. Pytamy o to w interpelacjach - co prawda to jest, z tego co wiem, inny resort, ale przedmiot sprawy jest dokładnie ten sam - i nie możemy się dowiedzieć, z czego będą zasilane środki narodowego funduszu ochrony środowiska. 3 miesiące temu przy wprowadzaniu podatku emisyjnego była dyskusja, że 85% z opłaty emisyjnej, z paliw, która wpłynie do narodowego funduszu ochrony środowiska, będzie przeznaczone na działania antysmogowe. Nie upłynęły więcej niż 2-3 miesiące... Dokładnie dzisiaj te środki zostaną zabrane. Środki w wysokości 1400 mln zł rocznie zostaną przesunięte na Fundusz Dróg Samorządowych. Państwo w ogóle macie nieskorelowaną politykę w zakresie działań antysmogowych. Naprawdę tak nie można robić. Jeśli się przygotowuje program na 100 mld zł, to nie wyobrażam sobie, aby ten program nie był przyjmowany przez posłów jako program wieloletni. Żaden poseł PiS-u nie ma o tym zielonego pojęcia. My też, bo chociaż chcemy, nie możemy się o tym niczego dowiedzieć. To jest czysta amatorszczyzna. I patrząc, jak wygląda to działanie antysmogowe, to jest to - pierwsze pozytywne słowo - przynajmniej realna pomoc dla tych, którzy mają pieniądze, którzy chcą zainwestować. Dla państwa, mówiąc szczerze, to żaden koszt, bo tak naprawdę zachęcacie państwo do działań propopytowych, które zwiększą wydatki na nasze gospodarstwa domowe, które przyczynią się do poprawy efektywności energetycznej naszych obiektów, które pewnie też w wielu przypadkach pozwolą dokonać niezbędnych remontów, które też mogą być rozliczone w ramach poprawy efektywności energetycznej, i pozwolicie te 23%, czyli dokładnie wysokość podatku VAT, odliczyć od dochodu, a tak naprawdę zwolnić go z opodatkowania. Nie dziwię się, że posłowie zgłaszają... Ja też muszę przywołać ten przykład. Obowiązkiem przy każdej ustawie jest finansowanie ubytków jednostek samorządu terytorialnego. Trzeba powiedzieć, że jest to niedopatrzenie z państwa strony. Tu powinna być wprowadzona jakaś korekta, np. powinien być jednak uzupełniony ten 2-miliardowy ubytek w jednostkach samorządu terytorialnego, które - państwo też doskonale to wiecie - wspierają działania antysmogowe w dużo większym wymiarze. Nie chcę przywoływać przykładu Krakowa, bo państwa kandydatka chce wymieniać kotły w momencie, kiedy wszystkie tak naprawdę zostały już wymienione, bo zostało 4 tys. z ponad 30 tys. Te działania po prostu są realizowane. Duże samorządy wykładają na to po kilkadziesiąt milionów rocznie (Dzwonek), małe też się dokładają. Reasumując, powiem, że oczywiście będziemy pracować nad tym projektem, bo on idzie w kierunku jakiegoś realnego wsparcia. W przeciwieństwie do programu ,,Czyste powietrze˝ daje nadzieję, że te pieniądze można będzie zainwestować w nasze gospodarstwa domowe, nasze domy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)