Mówca: Maciej Tomczykiewicz
Data: 2025-09-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Trzeba zacząć od historii, i to historii dalszej. Przepisy Kodeksu postępowania karnego są bardzo niedoskonałe od lat, od zarania istnienia tego kodeksu. On zbyt wiele czerpał z poprzedniego ustroju. Jakimś cudem Prawo i Sprawiedliwość w trakcie swoich rządów wpadło na pomysł, żeby te przepisy jeszcze bardziej zepsuć, żeby jeszcze bardziej ograniczyć gwarancje procesowe dla osób podejrzanych, dla osób oskarżonych, żeby jeszcze bardziej przykręcić śrubę w tymczasowym aresztowaniu. PiS zdawał sobie sprawę, że w praktyce przy politycznych postępowaniach czasem na drodze do celu może im stanąć sąd. W związku z czym zwiększył uprawnienia prokuratorów wobec uprawnień sądów. Nadszedł w końcu czas, po długich pracach ministerstwa, po wielu naszych debatach w komisji sprawiedliwości, żeby ten stan rzeczy diametralnie zmienić, żeby wiele przepisów Kodeksu postępowania karnego poprawić, żeby gwarancje procesowe dla osób podejrzanych przywrócić i rozszerzyć, żeby wprowadzić cywilizację i XXI w. do Kodeksu postępowania karnego. Zacznę od tymczasowego aresztowania. Tu wielu kolegów z prawej strony pewnie teraz analizuje, jak szybko kupią bilety do Budapesztu, i rozmarza się, myśląc o apartamentach z widokiem na Dunaj. Natomiast my tę instytucję cywilizujemy. Zastosowanie tymczasowego aresztu w przypadkach błahych będzie zdecydowanie trudniejsze. Aby przedłużyć tymczasowe aresztowanie, prokurator będzie obowiązany wykazywać, że faktycznie wykonywał rzetelnie swoją pracę i faktycznie wykonywał czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy. Dotąd na porządku dziennym niestety były sytuacje, w których po zastosowaniu tymczasowego aresztowania na 3 miesiące prokurator znikał na urlopie - mój osobisty przypadek z kariery adwokackiej - i nie wykonał przez 3 miesiące żadnych czynności, a mimo to sąd później przedłużył tymczasowe aresztowanie. Takich sytuacji niestety mieliśmy na pęczki. Głęboko wierzę, że po przepracowaniu tego projektu w komisji zagwarantujemy to, żeby takie sytuacje już nie miały miejsca. Pan poseł grzmiał tutaj o złych rzeczach, które rzekomo robimy. Oczywiście absolutnie się z tym nie zgadzam. Dajmy na to, ochrona osób poniżej 18. roku życia. Byliśmy świadkami, pan minister wspominał o tym, do jakiej tragedii może doprowadzić sytuacja, w której osoba nieletnia, której rodzice nie są poinformowani o czynnościach, w postępowaniu przygotowawczym nie ma obrońcy. Wielogodzinne przesłuchania. Ktoś wyjątkowo wrażliwy mógłby nawet pokusić się o stwierdzenie, że może to zahaczało o tortury czy wymuszanie zeznań. Nie jest to niestety obce praktyce polskiego postępowania karnego. Teraz na takie rzeczy już nie będzie miejsca. Takiej osobie będzie zagwarantowany obrońca, który dopilnuje, żeby wszystkie prawa przesłuchiwanej nieletniej osoby zostały zachowane. Już kończę. Niestety czas ucieka, a projekt jest olbrzymi. Z równie ważnych rzeczy jest zakaz korzystania z nielegalnych dowodów, co Prawo i Sprawiedliwość absolutnie sobie umiłowało (Dzwonek), bo mogło nielegalnie wykorzystywać służby, żeby pozyskiwały dowody w sposób bezprawny, bez podstawy prawnej, za pomocą nielegalnych narzędzi, i te dowody później wykorzystywać przeciwko przeciwnikom politycznym. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)