Mówca: Dariusz Joński (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-02-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Projekt ustawy określony w druku nr 121 (autorstwa posłów PiS) jest niemalże tożsamy z projektem, który w poprzedniej kadencji został wniesiony do laski marszałkowskiej przez SLD (druk nr 4250). Z uwagi na to, że: - w ostatnich latach zwiększa się deficyt finansów publicznych oraz - całkiem realne jest zagrożenie przekroczenia progu ostrożnościowego, - brak jest ze strony ministra finansów jakichkolwiek propozycji polegających na systemowych rozwiązaniach (oczywiście innych niż ˝zaciskanie pasa˝ przeciętnemu Polakowi), konieczne staje się podjęcie takich działań legislacyjnych, które przyczynią się do zmniejszenia tego zagrożenia. Należy zaznaczyć, że kraje UE podejmują określone działania systemowe w celu zapobieżenia skutkom kryzysu. Brak radykalnych działań może doprowadzić do zbliżenia się do lub przekroczenia wszelkich granic i progów ostrożnościowych, co będzie oznaczać katastrofę dla budżetu państwa i jeszcze większe konsekwencje w obszarach społecznych. Podejmowane przez rząd z inicjatywy ministra finansów działania polegające na podwyżce podatku VAT nie tylko nie rozwiązują narastającego zagrożenia, ale także uderzają one w warstwy najuboższe. W związku z tym słuszniejsze jest wprowadzenie opodatkowania instytucji finansowych, a nie kolejne podwyżki podatku od towarów i usług, które obciążają osoby najmniej zarabiające. Zauważyć należy, że w okresie gdy obniżono podatek dochodowy od osób prawnych do 19% (od 2004 r.), instytucje finansowe nie tylko nie zwiększyły zatrudnienia, a wręcz przeciwnie - dokonywały jego systematycznej redukcji. Będący przedmiotem dzisiejszych obrad projekt autorstwa posłów PiS jest niemalże tożsamy z projektem SLD z poprzedniej kadencji Sejmu, który niestety nie doczekał się skierowania pod obrady Sejmu. Zaznaczam, że w zakresie: - określenia instytucji podlegających temu podatkowi, - sposobu wpłaty podatku i jego obliczania co do zasady propozycje SLD nie różniły się od propozycji PiS. Jednakże: - SLD proponowało wprowadzenie podatku od instytucji finansowych na czas określony (na czas kryzysu). Okres obowiązywania tego podatku był zakładany na 4 lata (od 2012 do 2015 r.). Tymczasem PiS proponuje wprowadzenie ustawy na czas nieokreślony. A zatem miałaby ona mieć trwały charakter w polskim systemie podatkowym, a nie pełnić roli rozwiązania tymczasowego na okres kryzysu. - SLD proponowało mniejszą stawkę opodatkowania, 0,25% (PiS proponuje opodatkowanie stawką 0,39%) sumy aktywów wykazanych w rocznym sprawozdaniu finansowym. - SLD proponowało składanie zeznania podatkowego w terminie 30 dni od zatwierdzenia sprawozdania finansowego (PiS - 10 dni). Zważywszy na konieczność prawidłowego obliczenia zobowiązania podatkowego, termin miesięczny na sporządzenie zeznania podatkowego jest racjonalny. Zdaniem SLD termin do składania zeznania (10-dniowy) proponowany przez PiS w projekcie jest zbyt krótki. Ponadto PiS używa pojęcia ˝deklaracja˝, a nie zeznanie podatkowe. Brak jest tu doprecyzowania, co ma zawierać ta deklaracja, czy ma być ona rozliczeniem podatkowym (zeznaniem), czy też ma tylko charakter informacyjny dla celów ustalenia zaliczek podatkowych na kolejny okres sprawozdawczy - wymaga to doprecyzowania. - Obydwa projekty zawierają delegację dla MF w celu wydania rozporządzenia w zakresie sposobu rozliczania podatku i składania deklaracji podatkowej. Delegacja w projekcie SLD jest bardziej poprawna, gdyż jest ona zgodna z zasadą konstytucyjną formułowania ˝wytycznych˝ dla organu wydającego akt wykonawczy. Projekt SLD rozpisuje w delegacji, co ma zawierać akt wykonawczy i jaki cel ma spełniać. W projekcie PiS ten zapis jest lakoniczny. - Obydwa projekty zawierają zapis, że: ˝Wprowadzenie podatku określonego niniejszą ustawą nie może stanowić podstawy zmiany warunków świadczenia usług finansowych i ubezpieczeniowych wykonywanych w oparciu o umowy cywilnoprawne˝. Zapis SLD jest lepszy. Chodzi o to, żeby wprowadzenie podatku od instytucji finansowych nie powodowało ˝przerzucenia˝ ciężaru podatku na klientów tych instytucji oraz aby nie zmieniano masowo z tego powodu umów cywilnoprawnych z tymi instytucjami. Projekt PiS proponuje zbyt ˝miękkie˝ warunki w tym zakresie. Jest możliwość bowiem przerzucania podatku, jeśli została ona przewidziana w umowach cywilnoprawnych. - Propozycja PiS-u w art. 12 i 13 projektu jest nielogiczna z systemem ustawy, gdyż uznaje się za podstawę wyliczenia zaliczki poprzednie sprawozdanie finansowe, jeszcze sprzed wejścia w życie ustawy. Takie rozwiązanie budzi wątpliwości prawne. Informacje finansowe o wynikach finansowych sprzed wejścia w życie ustawy nie mogą mieć wpływu na podstawę wymiaru podatku. Takie rozwiązanie może budzić wątpliwości z punktu widzenia zgodności z Konstytucją RP. Również należy zwrócić uwagę na fakt, że w art. 6 ust. 2 PiS określił, że w przypadku podatników nowo rozpoczynających działalność w roku podatkowym nie odprowadzają oni zaliczek za pierwszy rok podatkowy. Analogiczną zasadę konsekwentnie należy przyjąć w przypadku wejścia w życie ustawy w roku podatkowym. W projekcie SLD nie zaproponowano takiego zapisu. Przyjęto w nim bowiem zasadę, że w pierwszym roku podatkowym podlegania ustawie zaliczki nie będą odprowadzane. Dopiero w kolejnym roku podatkowym wprowadza się obowiązek odprowadzania zaliczek na podatek. Podstawą do wyliczenia tych zaliczek jest ostatnie rozliczenie podatkowe (zeznanie podatkowe). Podstawą wyliczenia zaliczek powinno być więc ostatnie złożone zeznanie podatkowe. - Obydwa projekty proponują uregulowanie zwolnień podatkowych w odmienny sposób. Co do zasady projekty te są zbieżne. Zważywszy na trudną sytuację finansową oraz problemy w zakresie stabilności finansów państwa, wprowadzenie takiego podatku może przyczynić się do polepszenia kondycji finansów publicznych (szczególnie w okresie kryzysu finansowego). Jednakże konieczne jest uwzględnienie szczegółowych i systemowych rozwiązań zaproponowanych przez SLD. Projekt powinien zostać skierowany do Komisji Finansów Publicznych celem jego dopracowania.