Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2022-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu swojego klubu, klubu Koalicji Polskiej - PSL, Unii Europejskich Demokratów, Konserwatystów Marka Biernackiego, wygłosić stanowisko w odniesieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, który zawarty jest w druku sejmowym nr 1891. Wysoka Izbo! 27 kwietnia 2016 r. weszła w życie dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej 2016/681 w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażerów, tzn. przekazywania danych PNR, w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych i ich ścigania oczywiście. Nasze polskie prawodawstwo zostało dostosowane do tej dyrektywy poprzez ustawę z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Na podstawie tej ustawy przewoźnicy wykonujący loty pasażerskie przekraczające przestrzeń powietrzną polską, startujące bądź lądujące na naszych lotniskach, zobowiązani byli do przekazywania danych PNR do Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało nakładaniem kar pieniężnych na przewoźników. Dokonywał tego komendant główny Straży Granicznej. Gotowość przystąpienia do przygotowania programu służącego do przekazywania danych PNR w terminie zgodnym z art. 76 ustawy zgłosiło tylko 38 przewoźników. Reszta była zobligowania do przekazywania danych w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy, o której wspomniałam. Obecnie w systemie PNR jest już 152 przewoźników - zostało to powiedziane na tej sali - co generalnie zaspokaja potrzeby dotyczące ok. 99% pasażerów, którzy przybywają na teren Rzeczypospolitej Polskiej. Za te niedopełnienia zostały zatem nałożone kary, których suma wyniosła 2197 mln zł, ale nie są one karami administracyjnymi, tylko wynikają z naruszenia art. 10 ustawy. Art. 14 dyrektywy Unii Europejskiej mówi bowiem, że państwa członkowskie zostały zobligowane, zobowiązane do ustanowienia sankcji, ale niekoniecznie finansowych. Dyrektywa mówi, że te sankcje mają być skuteczne, proporcjonalne, odstraszające. Zgodnie z informacją stowarzyszenia międzynarodowych przewoźników przewoźnikom grozi nałożenie kar proporcjonalnych do okresu niewdrożenia w wysokości 4 mld zł, z czego nałożonych zostało już 60... Wysoka Izbo! Wiemy doskonale, że nakłada się te kary w dobie pandemii, a jest to skutkiem niedopełniania tych obowiązków wynikających z ustawy w ciągu 3 ostatnich lat. Wiemy, że generalnie może to pogrążyć przewoźników lotniczych, którzy i tak znajdują się w dość fatalnej sytuacji finansowej. Warto też powiedzieć, że przed pandemią każdy rejs generował ok. 3 tys. zł zysku, natomiast w 2021 r. każdy rejs generował straty w wysokości 17,5 tys. zł. W 2020 r. na 13 portów regionalnych tylko cztery generowały zyski. Ten głęboki kryzys jeszcze bardziej pogłębiło podwyższenie opłat terminalowych o ok. 40%, co weszło w życie kilka miesięcy temu. Wokół lotnisk, Wysoka Izbo, tworzy się życie gospodarcze. Powstają firmy i miejsca pracy. Upadek przewoźników lotniczych spowoduje wycofanie z rynku polskiego ich oferty, co znacznie ograniczy ruch pasażerski, jak również znacznie wpłynie na ograniczenie przewozów cargo, co może zaburzyć łańcuchy dostaw. Wydaje nam się, że skoro inne państwa członkowskie nie nakładają na przewoźników dodatkowych kar liczonych w miliardach złotych za przewinienia sprzed 3 lat, to i my powinniśmy inaczej podejść do sprawy: przekazać prośbę o interpretację do Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego i zmierzać raczej w kierunku odstąpienia od nałożenia tych kar czy też ich umorzenia lub symbolicznego karania, a nie przedłużania terminu o kolejne lata. Mówię o terminie przedawnienia. Wczoraj na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych przedstawiciele branży lotniczej poinformowali o tym, że nie były prowadzone z nimi konsultacje, ale równocześnie powiedzieli, że są otwarci na rozmowy i zadeklarowali współpracę z ministrem w tym zakresie. Reasumując, w trosce o bezpieczeństwo pasażerów, jak również o bezpieczeństwo naszego kraju popieramy oczywiście obowiązek przekazywania informacji, danych PNR, ale w dobie kryzysu gospodarczego, przewidując skutki tych regulacji wynikające z nakładania kar, nie poprzemy tego projektu. Mamy równocześnie nadzieję, że ministerstwo, pan minister podejmie decyzję o dialogu z branżą lotniczą i znajdzie rozwiązanie tego problemu. Uprzejmie dziękuję, panie marszałku.