Mówca: Sprawozdawca Piotr Cieśliński
Data: 2015-09-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu trzech połączonych komisji, mianowicie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wspieraniem innowacyjności (druk nr 3286). Celem przedmiotowego projektu ustawy jest wsparcie innowacyjności polskiej gospodarki zarówno od strony sektora nauki, jak i przedsiębiorstw. Proponowane zmiany powinny spowodować usunięcie wielu istotnych barier prawnych napotykanych przez polskie instytucje naukowe, a także stworzyć zachęty fiskalne dla przedsiębiorców do podejmowania większego ryzyka. Główne obszary, których dotyczą proponowane zmiany, to: wspieranie prowadzenia działalności badawczo-rozwojowej w Polsce; zniesienie opodatkowania aportu własności intelektualnej i przemysłowej; rozwój inwestycji venture capital; ułatwienie rozporządzania majątkiem przez uczelnie, instytuty badawcze, PAN i instytuty naukowe; ułatwienie zatrudniania w instytutach badawczych i uczelniach młodych naukowców oraz zagranicznych specjalistów, a także ułatwienie podejmowania studiów w Polsce przez obcokrajowców. Z kolei celem wniesionych poprawek do pierwotnego projektu ustawy było dokonanie zmian proponowanych przepisów, tak aby wychodziły one naprzeciw oczekiwaniom przedsiębiorców, a jednocześnie uwzględniały też interes finansów publicznych oraz doprecyzowywały zawarte w projekcie regulacje, tym samym rozwiewając wszelkie wątpliwości, jakie pojawiały się podczas prac podkomisji i połączonych komisji. W ogólnym zarysie w porównaniu z projektem z druku nr 3286 niniejsze poprawki wprowadzają: zamknięty katalog kosztów kwalifikowalnych podlegających odliczeniu (projekt prezydencki nie zawierał właśnie takiego doprecyzowującego katalogu); odliczenie kosztów kwalifikowalnych od podstawy opodatkowania; inne limity kosztów działalności B+R podlegające odliczeniu; utrzymanie istniejącego stanu (brak zmian) w zakresie obecnie obowiązujących przepisów dotyczących kosztów prac rozwojowych; okresowe rozwiązania dla komercjalizacji własności intelektualnej oraz tzw. spółek podwyższonego ryzyka - venture capital - oraz wykreślenie zmian w ustawie o rachunkowości. Na uwagę zasługuje fakt, iż pożądane jest, mając w szczególności na uwadze doświadczenia innych państw oraz płynące z nich dobre praktyki, wyspecyfikowanie kategorii wydatków, które powinny podlegać wsparciu przez ulgę. W przedłożonej propozycji prezydenckiej ulgą taką objęte były wszystkie koszty związane z działalnością B+R, a więc także koszty inwestycyjne, np. dotyczące nabycia nieruchomości, czy też ogólne koszty funkcjonowania zarządu. Dlatego uzasadnione było przyjęcie założeń, że rozwiązanie takie byłoby zbyt daleko idące. Z uwagi na powyższe uzasadnione było wprowadzenie do rozwiązań podatkowych kosztów kwalifikowanych. Zróżnicowano również procentowy limit odliczanych kosztów kwalifikowanych, tj. 30% kosztów wynagrodzeń dla wszystkich podatników, 20% pozostałych kosztów dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz 10% dla podatników niebędących małymi i średnimi przedsiębiorstwami, oczywiście niereprezentujących ich. Poprzez przyjęcie poprawek wprowadzono regulacje przejściowe, które dotyczą komercjalizacji własności intelektualnej, a także wspierania rynku venture capital w Polsce. W przypadku rynku venture capital spółki podwyższonego ryzyka, które w 2016 r. tudzież 2017 r. nabędą udziały lub akcje innych spółek, będą mogły skorzystać ze zwolnienia dla dochodów ze zbycia takich udziałów bez względu na termin dokonania takiej operacji. Natomiast w przypadku komercjalizacji własności intelektualnej proponuje się wprowadzenie przepisów, na podstawie których wyłączona z przychodów byłaby nominalna wartość udziałów objętych przez podmiot komercjalizujący w zamian za aport w postaci komercjalizowanej własności intelektualnej, pod warunkiem iż aport w takiej postaci zostałby wniesiony właśnie w roku 2016 lub 2017. Chciałbym serdecznie podziękować wszystkim, którzy swoją pracą, opiniami, zaangażowaniem, wsparciem, uwagami kierowanymi do podkomisji i do komisji przyczynili się do tego, że dziś projekt ustawy znajduje się właśnie w tym miejscu. Mam głęboką nadzieję i mocno wierzę w to, że zostanie on przegłosowany podczas piątkowego głosowania i następnie ustawa zostanie skierowana do Senatu, tak aby od stycznia 2016 r. te przepisy mogły już wejść w życie i aby z korzyścią mogli je stosować polscy przedsiębiorcy, naukowcy, jak również młodzi innowatorzy. Wyrażam również nadzieję, że wprowadzone zmiany i przyjęcie procedowanego projektu ustawy znacząco zmieni też podejście polskich inwestorów do polskich innowatorów, co jest bardzo ważne. Jestem również przekonany, iż zniesienie właśnie opodatkowania wnoszonego do spółki aportu, własności intelektualnej, czy też zniesienie podwójnego opodatkowywania funduszy venture capital spowoduje, iż inwestorzy dużo chętniej będą inwestować właśnie w start-up i tym samym wspierać polskich, bardzo często bardzo młodych, zdolnych innowatorów, którzy swoją myślą, talentem przyczynią się do szerszego zainteresowania również firm zagranicznych naszą myślą innowacyjną. Kończąc, drodzy państwo, swoje wystąpienie, chciałbym poinformować, iż komisje na dzisiejszym wspólnym posiedzeniu pozytywnie rozpatrzyły omawiany projekt ustawy, i rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie projektu zawartego w sprawozdaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)