PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Władysław Teofil Bartoszewski
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Koalicja Polska chciałem zająć stanowisko w sprawie ustawy o ratyfikacji porozumienia między Rzeczpospolitą Polską a Republiką Austrii o wygaśnięciu skutków prawnych art. 11 ust. 3 umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Austrii z listopada 1988 r. Jest rzeczą oczywistą, że umowy zawarte przez konający ustrój komunistyczny w roku 1988 należy rozwiązywać i że nie ma najmniejszych wątpliwości co do tego, że Republika Austrii nie była zainteresowana rozwiązaniem tej umowy, ponieważ była ona podpisana w sytuacji, gdy Austriacy mogli od nas domagać się najrozmaitszych rzeczy, niekoniecznie korzystnych dla naszego państwa, bo po prostu byli silniejsi. Bo w listopadzie 1988 państwo PRL-owskie dogorywało. W związku z tym oczywiście jest w interesie Rzeczypospolitej Polskiej, żeby taką umowę rozwiązać. Co więcej, Komisja Europejska uważa, że Austria narusza prawo, i rozpoczęła właściwą procedurę. Natomiast muszę zauważyć pewną hipokryzję rządu Zjednoczonej Prawicy, który przystępuje do postępowania razem z Trybunałem Sprawiedliwości, gdyż twierdzi, że ta umowa narusza autonomię prawa Unii Europejskiej. Polska przystąpiła do postępowania i przedstawiła, cytuję z uzasadnienia: stanowisko wskazujące na sprzeczność takich umów z prawem unijnym i ma zbliżone podejście do Komisji Europejskiej do tej sprawy. Tak się składa, że wybiórczo traktujemy Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, bo w pewnych zakresach uważamy, że niektóre umowy czy ustalenia naruszają autonomię prawa unijnego, a inne wyraźnie nie naruszają, jeżeli one uderzają akurat nie w Republikę Austrii, tylko w Rzeczpospolitą Polską - za to, że prawa unijnego, które ma tutaj autonomię, nie stosuje. Ale oczywiście Klub Parlamentarny Koalicja Polska poprze wniosek i poprze tę ustawę. Zakładamy, że ta umowa zostanie jak najszybciej rozwiązana i zastąpiona normalnym prawem unijnym, zgodnie z tym, co wyznacza TSUE. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Krystian Kamiński
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy nad drukiem nr 2430. Jest to ustawa o ratyfikacji Porozumienia między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii o wygaśnięciu skutków prawnych artykułu 11 ustęp 3 Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Austrii w sprawie popierania i ochrony inwestycji, sporządzonej w Wiedniu 1988 r. Długa nazwa. W skrócie dotyczy to umowy inwestycyjnej określanej jako intra-EU BIT. Jest to jedna z wielu tego typu umów, jakie zawierały między sobą państwa europejskie w celu popierania i ochrony inwestycji. Te umowy zapewniały nie tylko ochronę inwestycjom zagranicznym w Polsce, w tym przypadku austriackim, lecz także polskim przedsiębiorcom poza granicami kraju, w tym przypadku w Austrii. Obowiązywanie tych umów jest kwestionowane przez Komisję Europejską z uwagi na ich rzekomą niezgodność z prawem Unii Europejskiej. Normalnie powiedziałbym, żebyśmy się tym nie przejmowali, bo co mnie obchodzi zdanie Komisji Europejskiej, ale w tym wypadku ta umowa jest po prostu dla nas niekorzystna. Jest to umowa z czasów PRL-u, a obecnie poziom prawodawstwa w Rzeczypospolitej daje inwestorom zagranicznym gwarancję ochrony inwestycji z możliwością dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Pozostałe porozumienia o ochronie inwestycji, którymi Polska była związana z innymi państwami członkowskimi, przestały obowiązywać na podstawie wypowiedzenia tych umów bądź w następstwie przystąpienia państw Unii Europejskiej do porozumienia o wygaśnięciu dwustronnych traktatów inwestycyjnych. W związku z tym uważamy, że to porozumienie, tę umowę należy rozwiązać. W czasie prac komisji pytaliśmy, jak to wpłynie na stan prawny firm, które operują w Polsce, bo spółek austriackich w Polsce jest sporo. Są spółki budowlane typu: Strabag, Leier, banki: Raiffeisen Bank czy towarzystwa ubezpieczeniowe. Ale minister zapewniał nas, że nie będzie miało to żadnego wpływu na ich funkcjonowanie, w związku z tym nie ma żadnych obaw, że złego to cokolwiek spowoduje. Tak że Konfederacja będzie popierała ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoka Izbo! Koło Parlamentarne Polskiej Partii Socjalistycznej popiera rządowy projekt ustawy o ratyfikacji Porozumienia między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii o wygaśnięciu skutków prawnych artykułu 11 ustęp 3 Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Austrii w sprawie popierania i ochrony inwestycji, sporządzonej w Wiedniu 1988 r. Komisja Europejska kwestionuje zgodność umowy z prawem Unii. W sprawie dwustronnych umów inwestycyjnych Komisja Europejska prowadzi nieformalne postępowanie wobec Polski i formalne wobec siedmiu innych państw. Dlatego dobrze się dzieje, że będziemy wypowiadać tę umowę. Jest to właściwy krok w kierunki harmonizacji prawa państw członkowskich i poprawy funkcjonowania wspólnego rynku Unii Europejskiej. Dziękuję.
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo uprzejmie dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Parlamentarnego Polska 2050 w sprawie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Porozumienia między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii o wygaśnięciu skutków prawnych artykułu 11 ustęp 3 Umowy między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Austrii w sprawie popierania i ochrony inwestycji, sporządzonej w Wiedniu dnia 24 listopada 1988 r. Szanowni Państwo! Jak mówi sam tytuł ustawy, umowa o ochronie inwestycji została zawarta jeszcze za czasów PRL-u w 1988 r. i miała znaczenie dla prowadzenia inwestycji, zwłaszcza zagranicznych inwestycji w Polsce, ale na zasadach równości obejmowała również polskie inwestycje w Austrii. Oczywiście te umowy zawierane z wieloma państwami spowodowały, że w Polsce pojawili się zagraniczni inwestorzy, a ich działalność była gwarantowana pewną formą rozwiązywania sporów, właściwą dla tego typu umów. Te umowy były kwestionowane przez Komisję Europejską w ramach pewnej procedury, która została wszczęta wobec niektórych państw, tak jak w przypadku Austrii. Państwa Unii Europejskiej doszły do wniosku, że doprowadzą do zawarcia traktatu, do wielostronnego porozumienia, które na zasadzie wielostronnej doprowadzi do uchylenia tych umów. Austria nie podpisała tego porozumienia, w związku z tym Rzeczpospolita Polska w 2019 r. wypowiedziała tę umowę. Natomiast art. 11 tej umowy przewidywał, że ochrona tych inwestycji będzie realizowana przez 10 lat po wypowiedzeniu tego traktatu. W związku z tym, że Rzeczpospolita Polska zadeklarowała, iż te skutki prawne nie będą obowiązywać, należało wypowiedzieć również skutki prawne art. 11. Ta ustawa dąży do wyrażenia zgody na wypowiedzenie obowiązywania tych skutków prawnych. Jest to oczywiście rzecz, powiedziałbym, którą należy poprzeć. Wypowiedzenie skutków prawnych jest oczywistą konsekwencją funkcjonowania Polski w Unii Europejskiej, w związku z tym Koło Parlamentarne Polska 2050 będzie tę ustawę popierać. Dziękuję bardzo.
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo się cieszę, że nasz kraj zdecydował się na ratyfikację porozumienia, które było kwestionowane przez Komisję Europejską. Cieszę się, gdyż w ostatnich latach mamy zwyczaj kwestionowania zdania tego organu prawie we wszystkich sprawach. Wprost niesamowite jest to, że w uzasadnieniu rząd powołał się na wyrok TSUE, które uznawane jest przez część ministrów za grupę towarzyską działającą w ramach administracji okupanta, który zniewolił nasz kraj. Jest to bardzo miła odmiana, która być może stanowi punkt zwrotny w naszych stosunkach z Unią Europejską. Chciałem zapytać pana ministra: Dlaczego polski rząd tak długo zwlekał z zawarciem tego porozumienia, pozwalając na niejednoznaczność naszego prawa w kwestiach współpracy gospodarczej z Austrią? Uprzejmie poproszę o odpowiedź na piśmie. Dziękuję bardzo.
Mówca: Rafał Adamczyk
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Sprawa dotyczy porozumienia z Republiką Austrii. Panie ministrze, proste pytanie: Czemu tak późno realizowane są tego typu sprawy, po co tak długo czekać z tak prostymi sprawami? Dziękuję.
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Oczywiście pytań jest wiele, dlatego że to jest niezwykle ważny obszar. Chodzi o to, żeby firmy mogły na stabilnych warunkach, mając pewność prawa, inwestować w różnych państwach, w tym także w Polsce. To, co robi rząd Zjednoczonej Prawicy, nie pomaga tym inwestycjom. Widzimy, że ten poziom inwestycji, najniższy od kilkudziesięciu lat, ok. 16%, to jest skutek niewłaściwych rządów Prawa i Sprawiedliwości. To szkodzi Polsce. Natomiast, panie ministrze, mam pytanie, ponieważ polskie inwestycje w Austrii też nie są jakoś wybitnie, jeżeli chodzi o skalę, oszałamiające. W związku z tym jakie działania planuje podjąć rząd, aby zachęcić polskich inwestorów do wychodzenia za granicę, także na rynek austriacki? To jest bardzo interesujący rynek, w związku z czym jakie działania zamierza podjąć rząd, żeby pomóc (Dzwonek) polskim przedsiębiorcom tam zaistnieć? Dziękuję bardzo.
Mówca: Grzegorz Braun
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szczęść Boże! Panie Ministrze! Dziele porządkowania tych jeszcze post-PRL-owskich remanentów... Przy okazji, skoro już robimy te remanenty w relacjach polsko-austriackich, chciałem zapytać o sprawę obozu Mauthausen-Gusen. Proszę docenić, że nie pytam o to, dlaczego nie dochodzimy reparacji także od Austriaków. Z pełną powagą poodchodzimy do tej sprawy i nie chcemy komplikować procesu egzekwowania reparacji od Niemców, ale bądź co bądź całym tym interesem zawiadował pewien Austriak. W historii mojej rodziny także znamienne były przypadki kontaktów z Austriakami w mundurach rozmaitych nazistowskich formacji. Sprawa obozu Mauthausen-Gusen, głównego obozu, porównywalnego, przewyższającego skalą zagłady polskiej inteligencji Katyń (Dzwonek) i inne miejsca na wschodzie. Wiadomo, że Austriacy lekce sobie ważą te rzeczy.
Mówca: Grzegorz Braun
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Myśmy wystąpili o przekazanie czy też zgodę na zakup terenu. Jak te sprawy się mają? Proszę o relację na piśmie, czego dokonało MSZ w sprawie... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie) ...upamiętnienia morderstw na Polakach w Mauthausen-Gusen? Czego MSZ dokonało i co planuje?
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozwiązanie umów BIT zakończyło pewien etap w historii biznesowej pomiędzy państwami Europy. Jak wiemy, największym problemem tych umów były zbyt wysokie odszkodowania orzekane przez sądy polubowne. Z czasem budziły one coraz więcej zastrzeżeń, obaw i publicznej krytyki. Dobrze się stało, że Trybunał Sprawiedliwości zajął stanowisko w kwestii BIT, a umowy te stały się przeszłością. Jedynym ich plusem było szybkie rozwiązywanie sporów przez sądy, co dalej jest w naszym kraju piętą achillesową. Spory u nas toczą się niestety latami, często doprowadzając firmy w tym czasie do upadków. To jest problem, którym rząd powinien się zająć, aby biznes w naszym kraju był stabilny i bezpieczny dla inwestorów. Dlaczego tak późno? (Oklaski) Dziękuję. (Poseł Paweł Poncyljusz: Brawo!)
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szeregowy Pośle Kaczyński! Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Korzystając z okazji, że rozmawiamy o umowie, która została podpisana w Wiedniu w 1988 r., chciałabym przypomnieć tej Izbie, że chwilę później stolicę Austrii odwiedził prezes Jarosław Kaczyński i, jak stwierdził, zobaczył, że jest w innej strefie kulturowej. Znamy Wiedeń z bogato zdobionych kamienic, Mozarta, fenomenalnych koncertów noworocznych. Ale chciałabym spytać posła Kaczyńskiego, co takiego tam zobaczył, że poczuł się wyobcowany kulturowo. Panie pośle, gdzie pan tam się zapodział? (Głos z sali: Obsesja. Obsesję się leczy.) Niech się pan podzieli tym doświadczeniem, bo to nie jest pana prywatna sprawa. Być może ta jedna wiedeńska trauma sprzed 33 lat wpływa teraz na antyeuropejską politykę, którą uprawiacie pan i pańska ekipa. Mamy prawo to wiedzieć. (Głos z sali: Obsesję się leczy.)
Mówca: Grzegorz Wojciechowski
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! O ile mi wiadomo, w 2018 r. ta umowa została wypowiedziana przez prezydenta i przez premiera. Natomiast art. 11 ust. 3 dotyczy przedłużenia tej umowy o dalsze 10 lat od chwili wypowiedzenia. Czyli, jak rozumiem, ta umowa nie obowiązuje, natomiast obowiązują skutki prawne tej umowy i należy teraz, że tak powiem, wypowiedzieć skutki prawne tej umowy. Czy dobrze zrozumiałem? Dziękuję bardzo.
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowni Panowie Ministrowie! Z uzasadnienia ustawy wynika, że polscy inwestorzy nie kierowali roszczeń do Republiki Austrii, natomiast jest jeden przypadek inwestora austriackiego, który skierował to roszczenie również do trybunału arbitrażowego. Jak po wejściu w życie tego wypowiedzenia będą toczyć się te sprawy, według jakiego stanu prawnego? Drugie pytanie: Czy państwo dokonywali przeglądu podobnych umów, które mogą funkcjonować, wcześniej zawartych i niekorzystnych dla Rzeczypospolitej Polskiej? Czy jest wykaz tych umów i czy przygotowuje się podobne postępowanie? Dziękuję.
Mówca: Sprawozdawca Władysław Teofil Bartoszewski
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przedstawić nasze stanowisko wobec projektu ustawy o wypowiedzeniu Porozumienia między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Ludową Republiką Angoli o przyjaźni i współpracy z 4 grudnia 1978 r. Komisja Spraw Zagranicznych rozpatrzyła projekt tej ustawy i zwróciła uwagę na dość szczególny jej charakter. Jest to ustawa, która została podpisana, kiedy rządy pierwszego sekretarza PZPR Gierka chyliły się ku upadkowi. Był to okres, kiedy niezależna opozycja działała bardzo prężnie w celu osłabienia, a de facto obalenia tego reżimu. Jednocześnie ten rząd schyłkowego Edwarda Gierka podpisuje umowę o przyjaźni i współpracy z rządem Angoli, która w 1978 r. była de facto państwem marksistowskim, współrządzonym przez żołnierzy z Kuby i wspomaganym przez żołnierzy z GRU. Jest to bardzo kuriozalny moment na podpisywanie takich umów i z takim partnerem. Biorąc pod uwagę, że w preambule tego porozumienia z 1978 r. jako cel tej umowy było wskazane: ˝mając na uwadze dalsze utrwalanie stosunków w oparciu o zasady marksizmu-leninizmu i proletariackiego internacjonalizmu˝, jest to wyraźnie troszkę nie na czasie, żeby taka umowa dalej obowiązywała. W związku z tym, że porozumienie to, pomimo statusu umowy obowiązującej, w roku 2022 nie jest wykonywane, a jego postanowienia budzą poważne zastrzeżenia Komisji Spraw Zagranicznych, renegocjowanie takiego porozumienia, które nie jest wykonywane i w treści którego są sformułowania nieprzystające do obecnego systemu polityczno-prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, jest bezcelowe. W związku z tym Komisja Spraw Zagranicznych jednogłośnie popiera projekt ustawy, żeby takowe porozumienie wypowiedzieć jak najszybciej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Monika Pawłowska
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowego projektu ustawy o wypowiedzeniu Porozumienia między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Ludową Republiką Angoli o przyjaźni i współpracy, podpisanego w Luandzie dnia 4 grudnia 1978 r. Są to druki nr 2431 i 2605. Porozumienie między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Ludową Republiką Angoli o przyjaźni i współpracy, podpisane w Luandzie dnia 4 grudnia 1978 r. pomimo statusu umowy obowiązującej nie jest faktycznie wykonywane, a niektóre jego postanowienia budzą poważne zastrzeżenia co do ich zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej i tym samym budzą wątpliwości co do zasadności utrzymywania porozumienia w polskim porządku prawnym. Renegocjowanie porozumienia, które nie jest wykonywane i w którego treści są sfomułowania nieprzystające do obecnego systemu polityczno-prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, jest bezcelowe, a ze względu na realia negocjowania umów międzynarodowych z partnerami afrykańskimi byłby to proces wieloletni. Z tego samego powodu - z powodu długości procesu negocjacyjnego - najlepszym rozwiązaniem wydaje się wypowiedzenie porozumienia, a następnie negocjowanie nowej umowy, której treść będzie uwzględniać obecny system polityczno-prawny Rzeczypospolitej Polskiej i będzie dawać możliwość jej faktycznego wykonywania. Ponadto strona angolska została poinformowana o zamiarze wypowiedzenia porozumienia przez Rzeczpospolitą Polską i odniosła się do tego ze zrozumieniem oraz wyraziła chęć zawarcia nowej umowy międzynarodowej dotyczącej przyjaźni i współpracy. Jako Prawo i Sprawiedliwość oczywiście będziemy za przyjęciem projektu ustawy w całości. Należy podkreślić, że wypowiedzenie porozumienia nie wywoła negatywnych skutków społecznych, gospodarczych, finansowych, politycznych ani prawnych. Strona angolska poinformowana o zamiarze wypowiedzenia porozumienia przez Rzeczpospolitą Polską odniosła się do tego zamiaru ze zrozumieniem i akceptacją, więc wypowiedzenie porozumienia nie wpłynie negatywnie na relacje dwustronne, które przez obie strony oceniane są bardzo dobrze. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Mówca: Robert Tyszkiewicz
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić w imieniu klubu Koalicja Obywatelska stanowisko w sprawie projektu ustawy o wypowiedzeniu Porozumienia między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Ludową Republiką Angoli o przyjaźni i współpracy, podpisanego w Luandzie dnia 4 grudnia 1978 r. To wypowiedzenie zwraca uwagę na poważny problem - oczyszczenie archiwów umów międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej z komunistycznych złogów, które zalegają, jak widać, od wielu, wielu lat, z aktów prawa międzynarodowego podpisywanych przez PRL w oparciu o doktrynę komunistyczną. Wydaje się, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych powinno przyjąć za poważne zadanie przeprowadzenie solidnej kwerendy infrastruktury umów międzynarodowych z okresu PRL-u i konsekwentnie usunąć z obrotu międzynarodowego, właśnie poprzez akty wypowiedzenia czy też poprzez zawieranie porozumień dwustronnych, tego typu skandaliczne i sprzeczne z polską konstytucją akty prawne. Jestem przekonany, panie ministrze, że jeszcze coś z tego typu kuriozów prawa międzynarodowego może pozostawać w szafach MSZ. Ta umowa została podpisana w 1978 r., można powiedzieć, w szczycie obowiązywania doktryny Breżniewa, więc trudno się dziwić, że zawiera postanowienia o porządku świata opartym na zasadach marksizmu, leninizmu, proletariackiego internacjonalizmu. Jasne jest, że tego typu zwroty, tego typu stwierdzenia pozostają w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych powodów Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy o wypowiedzeniu porozumienia między Polską Rzeczpospolitą Ludową a Ludową Republiką Angoli. Jednocześnie klub zdecydowanie opowiada się za tym, aby w to miejsce wynegocjować z ważnym krajem afrykańskim, jakim jest Angola, nowe porozumienie czy nową umowę z korzyścią dla polskich interesów politycznych i gospodarczych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Maciej Gdula
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie wypowiedzenia porozumienia zawartego w roku 1978 pomiędzy Polską Rzecząpospolitą Ludową a Ludową Republiką Angoli. Prawdą jest, że ta umowa zawiera wiele bardzo archaicznych sformułowań. Trzeba przyznać, że od tamtej pory czasy się zmieniły. Myślę, że zmieniły się podwójnie, znaczy zmiana nastąpiła dwa razy - pierwszy raz, kiedy nasza część Europy straciła zainteresowanie Afryką. Był taki moment dekolonizacji. Polska była tym autentycznie zainteresowana, także dlatego że była w obozie socjalistycznym, który popierał dekolonizację, uniezależnienie się od zachodnich państw kolonialnych. To zainteresowanie wyrażało się w tym, że studenci z Afryki bardzo chętnie przyjeżdżali studiować w Polsce. W moim macierzystym instytucie socjologii studiował Paulo Carvalho, który został bardzo ważnym socjologiem właśnie w Angoli, tworzył tam socjologię, a socjologia polska była dla niego dużą inspiracją, naprawdę. I ten moment zainteresowania Afryką minął. W latach 90. tego nie było, w zasadzie przez 15 lat po roku 1990 my się w ogóle nie interesowaliśmy Afryką. Mieliśmy takie trochę poczucie wyższości, co tu dużo mówić, myśleliśmy, że to my się zmieniamy w dobrą stronę, a Afryka nie nadąża, ma swoje problemy itd. Dzisiaj patrzymy na państwa afrykańskie w zupełnie inny sposób i może państwa zaskoczę, ale cieszę się z tego, że prezydent Duda odwiedził Afrykę. Myślę, że to była ważna, istotna wizyta. Trzeba się interesować państwami afrykańskimi, bo świat się zmniejszył, a my już nie mamy też tego poczucia wyższości. Problemy z demokracją mają nie tylko państwa afrykańskie, mają je też państwa bardzo stabilne, takie, które uważaliśmy w ogóle za ostoję demokracji, nie mówiąc już o Polsce, gdzie też mamy problemy z podtrzymywaniem demokratycznych standardów, jeżeli chodzi o praworządność, jeżeli chodzi o prawa człowieka. Przypomnę sytuację na granicy polsko-białoruskiej. Świat się zmniejszył także ze względu na wojnę w Ukrainie. To też jest coś, co sprawia, że nagle Afryka staje się istotna. Afryka może być źródłem destabilizacji dla Europy, ale może też być źródłem stabilności, bo Afryka może dostarczać Europie surowce. A więc naturalne jest to, że dzisiaj powinniśmy się bardziej interesować Afryką, i bardzo cieszy mnie to, że pojawia się pomysł, żeby nawiązać nowe porozumienie. Apeluję tutaj do pana ministra, żeby dopilnował tego, aby rzeczywiście nastąpiło to nowe porozumienie (Dzwonek) z Angolą. Dziękuję bardzo. Poprzemy oczywiście ten projekt.
Mówca: Władysław Teofil Bartoszewski
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - PSL chciałbym zająć stanowisko w sprawie projektu ustawy o wypowiedzeniu porozumienia między Polską Rzecząpospolitą Ludową a Republiką Angoli z 1978 r. Oczywiście popieramy rozwiązanie tego porozumienia, ale chciałbym zwrócić uwagę na dość kuriozalny aspekt tej ustawy. Otóż porozumienie, o którym mówimy, jest ostatnią obowiązującą obecnie umową międzynarodową dotyczącą przyjaźni i współpracy, na której tak zależy panu posłowi Gduli, która została zawarta w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. 25 lat temu, w 1997 r. uchwaliliśmy Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej. Zobowiązano wtedy Radę Ministrów, żeby w ciągu 2 lat sporządziła wykaz wszystkich umów międzynarodowych, które są niezgodne z nową konstytucją. W ciągu 2 lat rzeczywiście Rada Ministrów przedstawiła spis, który zawierał pięć umów dwustronnych zawartych przez Polskę w latach 1970-1987. Zostało to opublikowane i te umowy zostały rozwiązane. Ale wykaz z 1999 r. nie zawierał porozumienia, o którym dzisiaj debatujemy, co wskazuje na pewien bałagan, który istniał albo w MSZ-ecie, albo w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Istniał on przez wiele lat, ponieważ dopiero 25 lat po tym, jak uchwaliliśmy konstytucję i ówczesny rząd miał zidentyfikować umowy, a następnie je rozwiązać, w tym roku zorientowaliśmy się, że takowa umowa jeszcze istnieje. Czyli ewidentnie istniał jakiś bałagan w instytucjach państwowych do roku bieżącego. Skutkiem tego jest to, że ponieważ początkowo umowa była zawarta na 20 lat, a potem odnawiana co 5 lat, będzie ona obowiązywała do 11 kwietnia 2024 r., czyli po tym, jak nasza kadencja już się skończy. Jest to dość kuriozalne. Dlatego popieram wystąpienie pana posła Tyszkiewicza, żeby zarówno MSZ, jak i KPRM zrobiły porządną kwerendę archiwalną w swoich pieczarach i zidentyfikowały inne takie kwiatki, które mogą się tam znajdować - uschnięte, jakiekolwiek by one były. Dziękuję bardzo. (Oklaski)