Mówca: Piotr Walkowski
Data: 2013-04-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Odniosę się do ostatnich słów kolegi z klubu Ruch Palikota, który chciałby z uśmiechem i z aprobatą przyjąć następne sprawozdanie. Myślę, że sprawozdanie za rok 2012 będzie wymagało zebrania danych, więc dzisiejsze wystąpienie nie będzie miało na nie wpływu. Powiem, że troszeczkę żałuję, że to sprawozdanie jest dosyć późno, bo w tym momencie prowadzimy dyskusję nad sprawozdaniem za rok 2011, a zachodzą, że tak powiem, dość duże zmiany, i to nie tylko w zakresie prawnym, ale chociażby w samej sytuacji. Pani profesor Hrynkiewicz na pewno miała rację, mówiąc, że sytuacja ekonomiczna powoduje nasilanie się zjawiska przemocy w rodzinie. Powiem jednak, że ekonomiczne usytuowanie rodziny, zarówno niekorzystne, jak i korzystne, czyli zbyt duże środki finansowe w rodzinie, może również spowodować tego rodzaju nadużycia i zjawiska społeczne. Powiem, że dyskutujemy tutaj w sprawie bardzo delikatnej. Krajowy program powstał w roku 2006. Dyskutujemy o sprawach, które jeszcze 10-15 lat temu były tabu i pozostawały w czterech ścianach domostwa. Dość często ofiary przemocy nie miały możliwości zwrócenia się do kogokolwiek. Również kwestie naszej mentalności i wychowania powodowały, że zjawiska te nie były upubliczniane, bo co by powiedzieli sąsiedzi, co by powiedziała rodzina. Dlatego też, dyskutując dzisiaj nad sprawozdaniem za rok 2011, który jest praktycznie czwartym czy piątym rokiem obowiązywania tego programu, my jako posłowie zdajemy sobie sprawę, podobnie jak strona rządowa, że to sprawozdanie ma posłużyć jako monitoring. Na podstawie tego sprawozdania powstaną propozycje zmian, o których zresztą pani minister w swoim wystąpieniu mówiła, chociaż wykroczyła poza samo sprawozdanie. Myślę, że takie zmiany są konieczne. Tak się składa, że akurat pracowałem w podkomisji, która przyjmowała zmiany w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, i wiem, jakie kontrowersje towarzyszyły tworzeniu tej ustawy. Wracała ona do podkomisji mimo wcześniejszych uzgodnień, gdyż dotyczyła między innymi właśnie tych spraw. Dlatego też myślę, że nasza publiczna dyskusja na ten temat również jest potrzebna, ponieważ powoduje, że wiele przypadków praktycznie nieujawnionych, tych, które mają miejsce, chciałoby się powiedzieć, w ciszy domowej, ale tam właściwie tej ciszy domowej nie ma, gdzie ofiara nie ma możliwości czy nie ma odwagi mówić o tych swoich problemach rodzinnych... Myślę, że ta dyskusja, ten program, te instrumenty, które zostały stworzone, również te instrumenty, które zostały stworzone nowelizacją ustawy, które wprowadzono w życie w roku 2011... Myślę, że w roku 2012 sprawozdanie będzie już to uwidaczniało. I też kwestia, myślę, zrozumienia przez nas, parlamentarzystów, pewnych instrumentów, bo pamiętam, że jak była dyskusja, często myliliśmy kwestię zabierania dzieci nakazem sądowym z kwestią, kiedy następowało to na skutek sytuacji, która się wydarzyła, a która wymagała zagwarantowania bezpieczeństwa i życia tych ofiar przemoc. Myślę, że my też powoli dochodzimy do tego i dyskusja, która będzie się toczyła w kwestii projektu nowego, znowelizowanego programu, pozwoli nam, że tak powiem, przyjąć te propozycje zmian, które dwa lata temu czy trzy lata temu były niemożliwe do przyjęcia, ponieważ wraz z ewolucją przekazu tej informacji pewne zmiany zachodzą również w nas, osobach, które decydują o stworzeniu prawa. Zdaję sobie sprawę z tego, że środki, które są skierowane na te działania, są niewystarczające i praktycznie trudno byłoby określić granicę, kiedy one byłyby wystarczające. Jest również kwestia, zdaję sobie doskonale z tego sprawę... Przecież jak rozmawialiśmy o tych zespołach interdyscyplinarnych, pamiętamy, ile było problemów z każdej strony. Okazuje się, że mimo wszystko powstały one w ponad 90% gmin, przynajmniej na koniec 2011 r., i różnymi sposobami funkcjonują, jedne lepiej, drugie gorzej, ale funkcjonują. Jest wymiana doświadczeń między sąsiadami poprzez proponowane programy szkoleniowe, programy edukacyjne. Jest możliwość zdobycia pewnej wiedzy, jak również zdobycia tego doświadczenia. Doświadczenie, które jest zdobywane podczas tych szkoleń, na szczęście jest doświadczeniem nabytym przez kogoś, a nie na własnych błędach, bo takie błędy, podejrzewam, w momencie kiedy mamy do czynienia z ofiarami przemocy... Ciemna noc, zdarza się, że liczniki elektryczne od kilku dni nie pracują, więc również ciemność, chłód, brak żywności, niejednokrotnie zaniedbane małe dzieci, w stosunku do których są pewne przestarzałe wskazania, że jest brak pielęgnacji. W tym momencie następuje podejmowanie decyzji, które potem praktycznie poddawane są publicznej ocenie. Pod tym ostrzałem opinii publicznej osoby, które podejmują decyzje, pracując w zespołach interdyscyplinarnych, są na to narażone. Dlatego też z pewnym takim zrozumieniem i z pewną satysfakcję przyjąłem zapowiedź zmian w krajowym programie. Jesteśmy na początku tej drogi, bo jak mówię, dokonujemy tutaj oceny piątego roku, a w tej chwili jesteśmy w siódmym, ósmym roku funkcjonowania, więc ucząc się na błędach, które wynikały z wprowadzania tego programu, będziemy dążyli do tego, żeby skuteczniej udzielać pomocy osobom poszkodowanym. Szanowni Państwo! Jeżeli chodzi o bulwersujące opinię publiczną kwestie, kolega mówił o Inowrocławiu, Pucku i Sosnowcu, powiem tak: widzę, że przekaz informacyjny związany z tym wszystkim jest za bardzo wyolbrzymiony w stosunku do sytuacji i nie idzie w kierunku, w którym powinien iść. W związku z tym taki jest odbiór służb socjalnych, służb gminnych, powiatowych, jak również pracowników Policji i innych służb do tego przygotowanych. W wyniku takiego nagłośnienia tych tematów powstaje niezbyt korzystny obraz funkcjonowania służb, które polski rząd powołał poprzez obowiązujące prawo, wykonujących bardzo odpowiedzialne zadania. Zgadzam z kolegą, pod jego nieobecność, jeżeli chodzi o to, że są one niedofinansowane. Panie Marszałku! Jako Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego jesteśmy za przyjęciem sprawozdania za rok 2011, jesteśmy także chętni do podjęcia prac nad projektem dotyczącym zmian, które zapowiedziała pani minister. Dziękuję bardzo. (Oklaski)