Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowni Seniorzy ze Środy Wielkopolskiej! Pozdrawiamy jeszcze raz. Mam zaszczyt w imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki przedstawić sprawozdanie o projekcie ustawy o zmianie ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, druk nr 2572. Pan marszałek skierował ten druk do pierwszego czytania w komisji. Komisja odbyła pierwsze czytanie 27 kwietnia i przedstawia Wysokiemu Sejmowi to sprawozdanie. W związku z sytuacją na Bliskim Wschodzie i wybuchem wojny w dniu 28 lutego 2026 r. na terenie Iranu ruch turystyczny w tym kierunku był bardzo poważnie zakłócony. Wstępne szacunki zakładały, że ponad 15 tys. obywateli Rzeczypospolitej wymagało pilnej ewakuacji z terenów objętych czynnym konfliktem zbrojnym. Czynnikiem utrudniającym przeprowadzenie działań związanych z zapewnieniem powrotu do Polski był fakt wstrzymania ruchu lotniczego w przypadku większości portów na terenie Bliskiego Wschodu. Sytuacja od pierwszego dnia konfliktu powodowała konkretne i wymierne obciążenie organizatorów turystyki kosztami dalszego zakwaterowania podróżnych, a także obowiązkiem pokrycia kosztów alternatywnego powrotu podróżnych do kraju. Dynamiczna sytuacja na Bliskim Wschodzie wywołała ponadto falę odstąpień od umów tych, które miały być realizowane w odległych terminach. Z perspektywy organizatorów turystyki skuteczne i uzasadnione nieuniknionymi i nadzwyczajnymi okolicznościami odstąpienie od umowy udziału w imprezie turystycznej skutkuje koniecznością zwrotu podróżnemu środków z tytułu zawartej umowy w terminie 14 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu. Biorąc pod uwagę skalę zjawiska oraz podobne doświadczenia z okresu pandemii COVID-19, koniecznie było podjęcie działań legislacyjnych dotyczących m.in. utrzymania płynności finansowej przedsiębiorców. W związku z sytuacją na rynku turystycznym odnośnie do tego kierunku, czyli Bliskiego Wschodu, w dniu 4 marca minister sportu i turystyki oraz minister finansów i gospodarki we wspólnym komunikacie podali, w jaki sposób będą realizowane wypłaty dla podróżnych ze środków Turystycznego Funduszu Pomocowego. Komunikat jednoznacznie określił wymogi, jakie należy spełnić, wnioskując o wypłatę środków podróżnemu, daty graniczne oraz terminy rozpoczęcia imprezy turystycznej czy też złożenia wniosku przez podróżnego i organizatora turystyki. Należy podkreślić, że ogólne wymogi uruchomienia wypłat zostały określone w ustawie powołującej Turystyczny Fundusz Pomocowy. Doświadczenie dotyczące poprzedniego okresu kryzysowego, okresu pandemii COVID, pokazało, że wielu podróżnych, którzy wybrali konkretny cel podróży oraz pokryli wszystkie koszty imprezy, która nie mogła się odbyć, nie było zainteresowanych natychmiastowym zwrotem środków finansowych, a uzyskaniem możliwości zrealizowania imprezy turystycznej w pierwotnie zakładanej destynacji, w określonym kraju, ale w innym, bezpiecznym terminie. Te wnioski w 2020 r. zachęciły ustawodawcę do wprowadzenia czasowej możliwości korzystania przez organizatora turystyki oraz podróżnego z instytucji vouchera. Zgodnie ze stwierdzeniami przedstawicieli branży turystycznej, jak i samych podróżnych było to rozwiązanie satysfakcjonujące obie strony. Należy wskazać, że aktualne kryzysowe warunki prowadzenia działalności organizatora turystyki, szczególnie zorientowanego na organizację imprez w krajach Zatoki Perskiej, uzasadniają ponowne wprowadzenie do ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych instytucji vouchera. Projektowana regulacja umożliwi podróżnemu wybór najbardziej dogodnego dla niego rozwiązania, natomiast organizatora turystyki uchroni przed utratą płynności finansowej. Wiele umów o imprezy turystyczne zostanie przeniesionych na przyszłe terminy, co w konsekwencji ma szansę ochronić większość organizatorów turystyki i rozłożyć w czasie skutki ekonomiczne obecnego kryzysu. Klient będzie mógł skorzystać z propozycji organizatora turystyki dotyczącej otrzymania vouchera na realizację imprezy turystycznej w przyszłości w ciągu... W naszym, komisyjnym projekcie przewidziano 2 lata, ale w wyniku prac w czasie pierwszego czytania w sprawozdaniu jest: w ciągu 1 roku od dnia, w którym pierwotnie miała się odbyć impreza turystyczna. Niezbędną przesłanką w tym zakresie będzie zgoda podróżnego na otrzymanie odpowiedniego vouchera. Przyjęcie przez klienta vouchera nie spowoduje rozwiązania umowy z organizatorem turystyki, dlatego środki wpłacone przez klienta będą podlegały ochronie przed niewypłacalnością organizatora turystyki. Voucher ma umożliwić istotną zmianę warunków umowy między organizatorem a klientem. Chodzi np. o możliwość zmiany terminu. Dodatkowo wpłacone przez podróżnego środki nie będą traktowane jako nowe wpłaty klientów, stąd nie znajdzie zastosowania regulacja dotycząca przedpłat na poczet modyfikacji gwarancji ubezpieczeniowych, bankowych czy ubezpieczeń na rzecz klientów przez organizatorów turystyki - czyli zmniejszy się koszt. Vouchery dla podróżnych będą więc w pełni chronione i umożliwią sprawne przekładanie imprez turystycznych na korzystniejszych warunkach. Zaoferowanie vouchera będzie możliwe tylko w sytuacji związanej z uruchomieniem komunikatu o rozpoczęciu wypłat z Turystycznego Funduszu Pomocowego. To pozwoli na rozsądne traktowanie klientów w sytuacji wymagającej nadzwyczajnych działań. W związku z dynamiczną sytuacją powodującą realną groźbę utraty płynności finansowej po stronę organizatorów turystyki proponuje się skrócenie terminu wejścia ustawy w życie. Komisja proponowała, żeby było to zaraz po jej opublikowaniu, jednak po rozmowie z legislatorami uznaliśmy, że 14-dniowe vacatio legis jest zasadne, i obecnie w sprawozdaniu przewidziano taki czas na wejście ustawy w życie. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki wnoszę o przyjęcie projektu ustawy o zmianie ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych, zawartego w druku nr 2572. Dziękuję.