Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2012-09-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pragnę w imieniu Klubu Poselskiego SLD zaprezentować stanowisko, które wyrażałem już wcześniej, między innymi w dyskusji na wspólnym posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji do Spraw Unii Europejskiej, a także w głosowaniu w wymiarze komisyjnym, które zakończyło się wynikiem 29 do 13. Ale to nie jest najistotniejsze. Otóż dyskutujemy dzisiaj, w dwóch odsłonach, na temat akcesji Chorwacji do Unii europejskiej z pewnym opóźnieniem. Być może należy żałować, że tak się stało, choć na szczęście jest to sytuacja, o której mówi plastycznie piękne francuskie powiedzenie: Ce qui est différé - co jest odłożone - est perdu - jest stracone. Plusem tego rozwiązania, w wyniku zbiegu okoliczności, jest to, że widać, jak wielkie toczą się dyskusje, jakie są wielkie wyzwania, które stoją przed Unią Europejską. Moim zdaniem, Unia jest na zakręcie, na jakim nigdy nie była, i chodzi o to, żeby tak jak samochód, który wpadł w poślizg, wyszła z tego zakrętu, a nie rozbiła się o drzewo. Zatem dyskusja powinna być skoncentrowana na tym, a nie na sporze. Mówię o tym z żalem jako jedyny chyba w tej Izbie poseł, który przez 4 lata zasiadał w Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego, która przyjęła konstytucję, te 243 artykuły, jak również art. 89 i 90. Uważam - i cały nasz klub uważa - że należy dokonać ratyfikacji w oparciu o art. 89, ponieważ w tym wypadku chodzi o przekazanie kompetencji już wcześniej przekazanych przez Polskę w traktacie o przystąpieniu do Unii, w traktacie lizbońskim. Prawdą jest, że zmienia się pewien układ instytucjonalny i że w związku ze zwiększeniem liczby członków Parlamentu Europejskiego o 12 osób z Chorwacji całkowita liczba deputowanych do Parlamentu Europejskiego wzrośnie i nasz udział zmniejszy się o 0,1%, tak że jeżeli chodzi o liczbę głosów ważonych w związku z przyznaniem 7 Chorwacji, nasz udział zmniejszy się o 0,15%, ale to nie zmienia kwestii zasadniczych. Chciałbym przywołać wyrok Trybunału z Lizbony z listopada 2010 r., który zapadł w związku z oceną konstytucyjności, w którym jest mowa o konkretnych warunkach dotyczących takiego przekazania. Ująłbym to tak, jak powiedział i napisał - moim zdaniem najtrafniej, jeśli chodzi o wszystkie rozmaite ekspertyzy - prof. Zbigniew Czachór z Uniwersytetu im. Mikołaja... (Poseł Krzysztof Szczerski: Adama Mickiewicza w Poznaniu.) ...przepraszam, im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, że zmiana dotycząca instytucji oraz polityki i innych form aktywności w Unii zawarta w traktacie akcesyjnym dotyczącym Chorwacji nie zmienia zakresu kompetencyjnego Unii, nie modyfikuje zakresu kompetencji uprzednio przekazanych, nie narusza struktury kompetencyjnej Unii, nie prowadzi do zmian systemowych w Unii Europejskiej, czyli nie zachodzą przesłanki, które kwalifikowałyby do zastosowania trybu zapisanego w art. 90 konstytucji. I gdyby nawet przyjąć to, co zaprezentowano w części opinii, iż treść traktatu dotyczącego przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii wpływa na treść przekazanych wcześniej w traktacie akcesyjnym, traktacie lizbońskim kompetencji, to nie jest to równoznaczne z samym przekazaniem, które przesądziłoby o konieczności zastosowania trybu art. 90. Aby to podsumować ludzkim językiem, powiedziałbym tak, nawiązując do wystąpienia pana posła Szczerskiego: To jest ten sam samochód i to jest ten sam bagażnik. Może się on różnić w sensie marki, ale nie różni się merytorycznie, więc nie ma tu żadnego powodu. Jakościowo sytuacja się nie zmienia, o czym dyskutowaliśmy przy okazji sprawy akcesji Bułgarii i Rumunii. Art. 90 - dobrze pamiętam, kiedy nad tym debatowaliśmy na posiedzeniu Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego - musi być stosowany w sytuacjach nadzwyczajnych. Akcesja Chorwacji nie jest wydarzeniem nadzwyczajnym. Kończąc, chciałbym powtórzyć propozycję, którą zgłaszałem na wspólnym posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji do Spraw Unii Europejskiej. (Dzwonek) Panie marszałku, dosłownie kilkanaście sekund. Otóż powinno się odbyć odrębne posiedzenie obu komisji, z udziałem ekspertów, na temat mechanizmów i tego, kiedy stosować ten artykuł, a kiedy inny, bo za chwilę będziemy stykali się z tym w wielu innych przypadkach. Nieważne, czy to będzie Islandia, czy to będzie pakt fiskalny, czy to będą inne kwestie. To wymaga bardzo spokojnej, merytorycznej rozmowy. Uważam, że warto tak czynić, bo chodzi o to, żebyśmy potrafili różnić się pięknie. W sprawie Chorwacji - mówię to z przykrością - nie potrafimy różnić się pięknie. Dziękuję bardzo.