Mówca: Marek Suski
Data: 2023-07-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zacznę, panie marszałku, od drobnej polemiki z panem marszałkiem, ponieważ pan marszałek przytoczył punkt regulaminu Sejmu dotyczący sprawozdawcy i jego powinności. Ja mówiłem o tym, że będąc przewodniczącym komisji regulaminowej, pracowałem nad regulaminem i również do tego punktu była wzięta ekspertyza, która właśnie, jak przytaczałem, mówi o tym, że poseł sprawozdawca ma, i tu podkreślam jeszcze raz, to jest cytat z tej ekspertyzy: nie tylko prawo, ale i obowiązek przedstawienia przebiegu dyskusji, oddania atmosfery, nie tylko powiedzenia, jakie były zgłoszone poprawki czy na czym polega projekt zgłoszony, ale również jak przebiegała dyskusja. I ja o tej dyskusji opowiadałem. Tak że oczywiście to jest kwestia ocenna, według mnie dopełniłem swoich obowiązków jako sprawozdawca. A jeżeli już nawet może się to wydarzyło, to dlatego że sala reagowała i trochę musiałem sali przypomnieć, jak to wyglądało, kiedy rządziła opozycja. Wracając do tej debaty, szanowni państwo - tutaj pani minister mówiła o tym, że padło wiele kłamstw, nieprawd, manipulacji. Odniosę się tylko do kilku. Otóż jeśli chodzi o cenę energii elektrycznej, to była tu mowa o tym, że są marże, które ściągały spółki energetyczne i te marże były po prostu gigantyczne, obciążające kieszenie Polaków. Owszem, to trzeba powiedzieć, marże były wysokie, ale z czego wynikały te marże, tego już tutaj nie powiedziano, tylko przedstawiono, że to spółki ściągały marże. Otóż w czasie, kiedy wybuchła wojna i rozpoczęła się również wojna energetyczna, marża wynikała z kilku czynników. Jednym z czynników, wtedy najważniejszych, była marża z obrotu na Towarowej Giełdzie Energii. Nie ma tutaj posła Wieczorka... A, jest. (Poseł Dariusz Wieczorek: Jestem, jestem. Czekałem na tę odpowiedź.) Panie pośle, więc na posiedzeniu komisji o tym mówiliśmy - ta marża wynikała z tego, że na Towarowej Giełdzie Energii nagle pojawiły się gigantyczne ceny, w peaku nawet ponad 4 tys. za 1 MWh. Podczas posiedzenia innej komisji mówiliśmy o tym, dlaczego te ceny są takie wysokie i co się stało, bo tutaj podkreślano wielokrotnie, że ceny by nie były takie, gdyby było dużo więcej OZE. Co się stało takiego, że najwyższe ceny na Towarowej Giełdzie Energii właśnie wystawiały spółki OZE-owe? W większości prywatne spółki. Ja wtedy zadawałem im pytanie: Dobrze, a dlaczego takie wysokie ceny wystawiacie? Przecież ani słońce, ani wiatr nie zdrożał. JEDNAK odpowiedzi nie było. Więc jeżeli gdzieś występowała pazerność, to u tych, których koszty produkcji nie wzrosły, a ceny bardzo wysoko skoczyły. Wtedy przyszedł mi do głowy pomysł, że jednak trzeba z tym procederem drenażu polskich kieszeni skończyć i zaproponowałem zniesienie obligatoryjnego handlu na giełdzie energii. I co się stało? Te ceny spadły. Ale pan poseł tutaj też raczył powiedzieć, że myśmy zlikwidowali handel. Nie, my nie zlikwidowaliśmy, my zliberalizowaliśmy. Dzisiaj na giełdzie handel energią również się odbywa. Ale ponieważ nie ma przymusu, więc jak ktoś może nabyć energię taniej poza giełdą, to nabywa poza giełdą. Te ceny naprawdę bardzo spadły, to było, można powiedzieć, posunięcie bardzo rozsądne w sytuacji, kiedy po prostu drenowano polskie kieszenie. A jak sięgnąć do tego, jakie to spółki obracały na tej giełdzie, to większość z nich miała siedziby gdzieś w jakichś rajach podatkowych. (Poseł Izabela Leszczyna: To się panu z Bieleckim pomyliło.) Jeden z dociekliwych dziennikarzy twierdził nawet, że udziały w tych spółkach mają rosyjscy oligarchowie. Więc jeżeli mówimy o wpływie na cenę energii, to na pewno miało to wpływ, rzutowała na to wojna, oczywiście w różny sposób. Kolejną składową marży jest zależna od Unii Europejskiej opłata za emisję CO 2 i ona w stosunku do kosztów wytwarzania z węgla przekracza te koszty. Dzisiaj można powiedzieć, że w cenie wytworzenia energii, plus ta marża, nawet ok. 60% to są opłaty z tych różnych parapodatków wynikających z walki z polskim węglem, dlatego że w Unii Europejskiej praktycznie tylko Polska ma pokłady węgla i 70%, ok. 70%, to się tam troszkę waha, raz mniej, a raz więcej, energii pochodzi z węgla. Jeżeli mówimy o tym, kto tak naprawdę drenował polskie kieszenie, to są to te unijne opłaty i te marże giełdowe, które były horrendalne, które zlikwidowaliśmy dzięki zniesieniu tego obliga. Stąd ten spadek energii. To są działania rządu Prawa i Sprawiedliwości, a nie opozycji, bo opozycja nie zgłaszała takich pomysłów, a nawet do dzisiaj krytykuje to, że zlikwidowaliśmy ten obowiązek, i pyta, kiedy do niego wrócimy. Można by odpowiedzieć tak: jeżeli będzie to racjonalne i będzie to mogło spowodować spadek cen energii, to wrócimy, a jeżeli nie, to nie. To jest odpowiedź na pytanie pana posła. Szanowni Państwo! Przechodzę teraz do drugiego elementu tego wielkiego kłamstwa, które jest ciągle powtarzane, wmawiane. Myślę, że ci, którzy to powtarzają, mają po prostu nadzieję, że Polacy uwierzą w to kłamstwo, że to my zniszczyliśmy OZE. Szanowni państwo, tego rodzaju argumenty są powtarzane po tysiąckroć. Szczególnie podziwiam wytrwałość PSL-u, ale Platforma Obywatelska też jest w tym dobra. Przypomnę, szanowni państwo, o rozwoju OZE - największy wzrost prosumentów, ponad 1 mln prosumentów. Kiedy się to stało? Wydarzyło się to w czasie rządów Prawa i Sprawiedliwości. (Poseł Izabela Leszczyna: Ale nie odbieracie od nich energii.) Szanowni Państwo! Kiedy przejmowaliśmy rządy, to ci obrońcy OZE, ci, którzy mówią, że to my to zlikwidowaliśmy... My przejęliśmy tylko ok. kilkudziesięciu tysięcy instalacji, więc, szanowni państwo, można powiedzieć, że oni weszli i nic nie zrobili w tej kwestii, a za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości zostały stworzone programy wsparcia, z których Polacy bardzo chętnie skorzystali. Można powiedzieć, że korzystają z nich tak chętnie, że sieci nie są w stanie przyjąć tyle energii. To nastąpiło za naszych czasów, a nie za waszych, więc jeżeli macie uderzyć w czyjeś piersi, to w swoje, a nie w nasze, bo to za naszych rządów powstało w Polsce najwięcej fotowoltaiki. (Poseł Jarosław Wałęsa: Przez was...) Jeżeli chodzi o wiatraki, to niedawno zwiększyliśmy możliwość budowania wiatraków. Byłem za to bardzo krytykowany, bo dzięki mojej poprawce... (Poseł Jarosław Wałęsa: Nie pisze się prawa na kolanie.) ...wydłużyliśmy odległość do 700 m, ale nie w taki sposób, żeby budować ludziom wiatraki w ogródkach, bo jednak nasi obywatele chcą mieszkać w sposób godny. Nie chodzi o to, że każdy postawi wiatrak, gdzie chce. Rozumiem, że w tej sytuacji jest potrzebna pewnego rodzaju liberalizacja, ale nie może być też tak, że nie będzie żadnych zasad, że to będzie wolna amerykanka. Tak samo będzie w tym zakresie. Ochronimy nasze zasoby. Jeżeli są gdzieś pokłady cennych surowców, to ochronimy te miejsca i nie pozwolimy tam stawiać wiatraków, bo po postawieniu wiatraków te złoża są wyłączone z eksploatacji na kilkadziesiąt lat, co jest bardzo niedobre dla rozwoju naszego państwa. Szanowni Państwo! Oczywiście pojawiają się tutaj też takie zarzuty, że nie przewidzieliśmy wojny, COVID-u, że inflacja to wynik naszych działań. Eurostat i chociażby Międzynarodowy Fundusz Walutowy potwierdzają, że największym kryzysem, można powiedzieć, chyba od 1945 r. czy 1946 r. jest obecny kryzys związany z dwoma czynnikami - z pandemią i z wojną na Ukrainie. Czegokolwiek byście tu nie mówili, nie wmawiali Polakom, nie jest to wina Prawa i Sprawiedliwości, a to, co robi rząd, to próba jak największego złagodzenia tego kryzysu w Polsce. Co prawda Eurostat wskazuje, że koszty życia w Polsce są najniższe w Europie, bo koszty związane z mieszkaniami i samochodami są najniższe. One są oczywiście wysokie. Można powiedzieć tak: one są dokuczliwe, ale najniższe w Europie. Szanowni państwo, one są najniższe w Europie właśnie dlatego, że rząd wspiera polskie rodziny, że rząd udziela wsparcia, na ile tylko jest to możliwe, wsparcia tym wszystkim ludziom, którzy w sytuacji, gdyby władzę miały liberalne rządy, które mówiły: pieniędzy nie ma i nie będzie, na pewno nie otrzymaliby takiego wsparcia, bo nie byłoby pieniędzy. Poruszę jeszcze jedną kwestię. Chodzi o ciągły atak na Orlen. Przypomnę, szanowni państwo, że za waszych czasów Orlen nawet w czasie jednego roku miał prawie 2 mld strat. Rzeczywiście były to skutki fatalnego zarządzania. (Poseł Izabela Leszczyna: Ile benzyna kosztowała wtedy, a ile teraz?) Dzisiaj? Za waszych czasów Tusk mówił, że może kosztować 7 zł czy 8 zł, ale po wyborach. Tak, szanowni państwo... (Poseł Izabela Leszczyna: 8 zł to za waszych czasów kosztowała.) Dobrze, ale z czego to wynika? (Poseł Izabela Leszczyna: Z marży pana Obajtka.) Z embarga na ropę rosyjską, a nie jakiejś tam marży. Co pani opowiada? Jeśli spojrzymy na wykres zysków Orlenu i na marże związane ze sprzedażą surowców energetycznych, to jest to chyba ok. 2%. Dochody Orlenu pochodzą z innych działań, a nie z tego, o czym państwo mówicie, nie z drenaży kieszeni polskich kierowców. Otóż prezes Obajtek uruchomił różnego rodzaju mechanizmy. Jeżeli jedziemy dzisiaj na stację benzynową, to możemy dokonać zakupu wszelkich towarów. Kiedyś tego nie było. Wasi prezesi... (Poseł Izabela Leszczyna: Szczególnie w niedzielę, jak sklepy zamknęliście.) Pamiętam takiego jednego prezesa Orlenu za czasów rządów opozycji, który był szefem klubu palaczy cygar. To za waszych czasów palili cygara, haratali w gałę i pili koniaczki, a Polska była państwem z tektury. (Głos z sali: Nie kradli, a wy kradniecie.) Jeżeli chodzi o to, kto kradnie, to proszę zobaczyć, jakie trwają postępowania. Przypomnę wam Nowaka i Burego. (Głos z sali: Ale nie kradli.) (Poseł Małgorzata Pępek: Za swój zegarek był skazany.) Proszę powiedzieć: A co ja, droga pani poseł, ukradłem? Komu ukradłem? Jeżeli formułuje pani takie oskarżenia, to proszę podać konkretny przykład, bo pójdę z panią do sądu. Nikogo nie okradłem i nie życzę sobie tego rodzaju inwektyw. Po prostu podłe jest to, co robicie, mówiąc, że my kradniemy. (Poseł Izabela Leszczyna: Ma pan rację, podłe jest to, co robicie.) Za waszych czasów, szanowni państwo, Orlen miał straty, bo przez granicę ze Wschodu płynęła rzeka paliwa, nie wiadomo jakiego pochodzenia, ale podejrzewam, że z Rosji. Żadnych cystern nie wolno było kontrolować. Kiedy my wprowadziliśmy kontrolę na granicy od... (Poseł Izabela Leszczyna: Niech pan nie kłamie.) (Głos z sali: To są dane Eurostatu.) Szanowna pani, ja rozumiem, że prawda w oczy kole, ale tak to wyglądało. Za waszych czasów płynął nieustanny strumień nieopodatkowanego paliwa z zagranicy i kiedy my zlikwidowaliśmy mafie paliwowe, nagle okazało się, że Orlen ma ogromne zyski. (Poseł Izabela Leszczyna: Pakiet paliwowy to my wprowadziliśmy.) Bardzo przepraszam, pani poseł, w ten sposób to się na targu prowadzi dyskusję. Tu jest parlament i proszę mi nie przerywać. (Poseł Izabela Leszczyna: Pan to robi, bo pan jest sprawozdawcą.) Proszę mi nie przerywać. Prawda, szanowni państwo, jest taka, że Prawo i Sprawiedliwość dba o Polaków, że Prawo i Sprawiedliwość potrafi zarządzać polską gospodarką, potrafi wspierać naszych obywateli, a wy potraficie tylko donosić do Unii Europejskiej na Polskę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)