Mówca: Bernadeta Krynicka
Data: 2016-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Rozwód jest jedną z najbardziej traumatyzujących sytuacji w życiu dziecka i dorosłych. Zawsze niesie ryzyko poważnych zaburzeń w funkcjonowaniu dziecka. To nie tylko stres i negatywne emocje, ale też zmiana wielu aspektów życia. Dziecko musi zmierzyć się z trudnymi sytuacjami, to niejednokrotnie przeprowadzka w nowe miejsce, zmiana organizacji czasu czy sposobu spędzania wakacji. Już od wielu lat na zachodzie Europy, w Skandynawii, w USA i w Australii sądy przyznają rodzicom opiekę naprzemienną. Regułą stało się pozostawienie władzy rodzicielskiej obojga rodziców. Polskie prawo nie reguluje wyraźnie kwestii opieki naprzemiennej, ale przepisy kodeksu rodzinnego są tak sformułowane, że dają możliwość jej orzekania przez sądy. Warunkiem jest zgodny wniosek obojga rodziców, wyrażony w porozumieniu co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywania kontaktów z dzieckiem, tzw. plan wychowawczy. Generalnie w Polsce regułą jest powierzanie pełni władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców, co w pewnym stopniu ogranicza władzę drugiego rodzica. Standardowy podział opieki nad dzieckiem po rozwodzie wygląda tak, że dziecko zostaje przy matce, a ojciec ma prawo do opieki nad dzieckiem jeden, dwa razy w tygodniu przez 2 godziny, co drugi weekend, w czasie części świat, wakacji czy ferii zimowych. W praktyce wygląda to tak, że wyroki sądowe nie są realizowane. Matki często utrudniają lub uniemożliwiają kontakt dziecka z ojcem albo odwrotnie, ojcowie nie zajmują się dziećmi i nie realizują wyroku sądu. Należy też wspomnieć o problemach związanych ze ściągalnością zobowiązań alimentacyjnych. Przesłanką orzeczenia opieki naprzemiennej jest posiadanie przez obojga rodziców pełnej władzy rodzicielskiej. Opieka naprzemienna jest najbardziej odpowiednia dla dziecka, gwarantuje też interesy obojga rodziców, polegające na utrzymaniu więzi z dzieckiem. W przypadku opieki naprzemiennej władza rodzicielska przysługuje zawsze obojgu rodzicom, a miejsce zamieszkania dziecka ustala się tak przy matce, jak i przy ojcu. Ponadto, aby sąd wyraził zgodę na orzeczenie opieki naprzemiennej, rodzice powinni mieszkać blisko siebie albo co najmniej w tym samym mieście, tak by dziecko mogło uczęszczać do jednego przedszkola czy szkoły. Co więcej, rodzice powinni umieć się ze sobą porozumieć, aby sąd mógł pozytywnie ocenić prognozę ich współdziałania w sprawach dziecka. Rodzice powinni stać na straży dobra dziecka. Każde z rodziców utrzymuje dziecko przez połowę miesiąca, poza tym odpada konieczność płacenia alimentów. Obecne uregulowania prawne powodują zaostrzenie konfliktu między rodzicami. Konflikt ten przejawia się wieloletnią walką o dzieci, wzajemnymi pomówieniami skonfliktowanych rodziców czy to o znęcanie, czy o molestowanie, które prowadzą do wieloletnich procesów sądowych. Sądy w sytuacji braku porozumienia między rodzicami dotyczącego sprawowania opieki nad dziećmi powierzają dzieci jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiemu. Najczęściej, bo w 97% przypadków, pieczę obejmuje matka, niezależnie od tego, czy zachodzi uzasadniona obawa o realizowanie postanowienia sądu dotyczącego kontaktów ojca z dziećmi, czy nie. Pragnę zaapelować do rodziców, którzy powinni stanąć na wysokości zadania i zadbać przede wszystkim o dobro psychiczne dziecka. Wszyscy wiemy, jak trudne jest to w obliczu rozwodu. Poza zapewnieniem możliwie dużego bezpieczeństwa emocjonalnego rodzice muszą ustalić techniczne aspekty opieki nad dzieckiem po rozwodzie, co niekiedy przysparza wielu problemów. Zachęcam rodziców do opieki naprzemiennej. Opieka naprzemienna jest rozwiązaniem technicznym, tydzień lub dwa z mamą, tydzień lub dwa z tatą. Równoważność rodzicielska jest pojęciem bardziej złożonym, nie chodzi bowiem o organizację czasu, ale o założenie współpracy i równego zaangażowania obojga rodziców w sprawowanie pieczy nad dzieckiem. Podstawą dobrze funkcjonującego modelu naprzemiennego jest równoważność, która zakłada wzajemny szacunek i przyjazną atmosferę zapewnianą dziecku. W równoważnym rodzicielstwie nie ma miejsca na manipulacje uczuciami dziecka, na przytyki i krytykę drugiego rodzica w obecności pociechy, na alienację, na negatywny wpływ osób trzecich na relację dziecka z rodzicem tzw. drugiego obozu, na zazdrość o miłość dziecka. Nie ma też miejsca na wygodnictwo, podrzucanie sobie dziecka, które szybko zacznie się czuć jak niepotrzebna walizka. (Dzwonek) Opieka naprzemienna ma służyć dziecku, nie rodzicom. Szanowni Państwo! Opieka naprzemienna to wartościowy sposób rozwiązania problemu opieki nad dzieckiem w przypadku rozwodu jego rodziców. Dziękuję.