Mówca: Arkadiusz Sikora
Data: 2024-02-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam dzisiaj zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie rządowego projektu ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Już prawie 2 lata temu, 24 lutego 2022 r., rozpoczęła się pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę. Wszyscy pamiętamy, jak wyglądał ten dzień, jak wszyscy śledziliśmy kolejne doniesienia o atakach na ukraińskie miasta i cywilach uciekających przed agresorem. Miliony uciekinierów dotarły do polskiej granicy w poszukiwaniu schronienia, a polskie społeczeństwo stanęło na wysokości zadania, oferując pomoc w każdej możliwej formie. Polki i Polacy zachowali się tak, jak trzeba. W kolejnych miesiącach Sejm przyjmował przepisy wprowadzające różnego rodzaju mechanizmy mające na celu usprawnienie niesienia pomocy uchodźcom, ale też przygotowanie narzędzi włączających ich w poszczególne aspekty życia w Polsce. Na podstawie przepisów zawartych w procedowanym tu projekcie obowiązywanie rozwiązań prawnych przewidzianych w ustawie o pomocy obywatelom Ukrainy ma zostać wydłużone do 30 czerwca tego roku. Chodzi tutaj choćby o utrzymanie ułatwień w zakresie legalizacji pobytu w Polsce, uznawania kwalifikacji zawodowych osób, które kształciły się w Ukrainie, czy też o zachowanie przepisów umożliwiających korzystne rozliczenie darowizn i pomocy humanitarnej przekazanych na cele związane ze wsparciem uchodźców. Zdaniem klubu Lewicy proponowany w projekcie rządowym ruch polegający na wydłużeniu obowiązywania tych rozwiązań jest konieczny. Nie możemy pozostawić bez wsparcia dużej grupy osób przebywających w Polsce, a według danych Eurostatu chodzi tutaj o grupę blisko miliona ludzi, którzy byli zmuszeni uciekać ze swoich domów przed agresją rosyjską. Jednocześnie uważamy, że mechanizmy wsparcia uchodźców w Polsce muszą mieć charakter kompleksowy i systemowy. Konieczne jest wypracowanie spójnego programu pomocy i ochrony tych osób, w porozumieniu ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, a zwłaszcza z organizacjami pozarządowymi oraz samorządami. Oczekujemy, że w najbliższych tygodniach i miesiącach będą się toczyły intensywne prace mające na celu wdrożenie rozwiązań, które ułatwią integrację uchodźców z resztą społeczeństwa. Liczymy, że w drugiej połowie roku będą już obowiązywały nowe przepisy, już nie przejściowe i tymczasowe, a zapewniające realizację najważniejszych celów w kolejnych latach. Przygotowując pakiet rozwiązań mających wejść w życie po 30 czerwca, należy wziąć pod uwagę szereg spraw kluczowych dla zapewniania godnych warunków życia uchodźcom, przy jednoczesnym uwzględnieniu interesów pozostałej części polskiego społeczeństwa. Polski rząd musi przygotować narzędzia włączające dzieci i młodzież z Ukrainy do polskiego systemu edukacyjnego. Nie możemy godzić się na pozostawienie tysięcy młodych osób bez dostępu do szkoły, gdyż właściwie uniemożliwia im to skuteczne włączenie w grono rówieśników i efektywną integrację w lokalnej społeczności. Konieczne jest również stymulowanie wzrostu odsetka osób aktywnych zawodowo wśród osób, które uciekły z Ukrainy i osiedliły się w Polsce. Wiele polskich zakładów pracy boryka się obecnie z problemem braku rąk do pracy. Należy zadbać o włączenie kolejnych osób na rynek pracy, dbając jednocześnie o godne warunki pracy i płacy dla polskich pracowników i pracownic. Musimy przygotować się na każdy scenariusz, pamiętając, że do zakończenia wojny w Ukrainie, a zwłaszcza do zakończenia procesu odbudowy tego kraju, może upłynąć wiele lat. Polska jako państwo sojusznicze Ukrainy, która dzielnie broni naszych interesów w starciu z rosyjską agresją, musi wspierać uchodźców, zapewniając działanie państwa w sposób kompleksowy i systemowy. Klub Lewicy będzie głosował za tym projektem ustawy. Dziękuję bardzo.