Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2019-09-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu grupy posłów Prawa i Sprawiedliwości wnoszę i przedstawiam projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, druk nr 3813. W ustawie z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym wnoszę o dokonanie zmian w art. 105 dotyczącym stawki akcyzy na samochody osobowe. I tak dyrektywa Unii Europejskiej 94 z 2014 r. nałożyła na państwa członkowskie obowiązek opracowania ˝Krajowych ram polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych˝. Dokument ten stanowi strategię wyznaczającą cele w zakresie rozwoju rynku i infrastruktury paliw alternatywnych w transporcie. Zgodnie z wymaganiami dyrektywy 94 z 2014 r. oraz przewidywaniami dotyczącymi rozwoju rynku paliw alternatywnych w Polsce dokument wyznacza cele dla infrastruktury służącej do ładowania pojazdów elektrycznych, tankowania gazem ziemnym pojazdów oraz bunkrowania gazem ziemnym jednostek pływających. Jednocześnie w ˝Krajowych ramach polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych˝ wskazano komplementarne środki w zakresie stymulacji rozwoju transportu niskoemisyjnego niezwiązane bezpośrednio z infrastrukturą paliw alternatywnych, spełniające jednak wymóg przynajmniej częściowego zastępowania źródeł energii pochodzących z ropy naftowej. W powołanym dokumencie wskazano na możliwość wykorzystania alternatywnych pojazdów hybrydowych jako jednego ze środków rozwoju rynku pojazdów napędzanych paliwami alternatywnymi, wskazując na obniżenie stawek podatku akcyzowego jako metodę realizacji tego celu. Niniejsza regulacja wdraża postanowienia ˝Krajowych ram polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych˝ w tym zakresie. W ˝Planie rozwoju elektromobilności w Polsce˝, dokumencie strategicznym przyjętym przez Radę Ministrów w dniu 16 marca 2017 r., zidentyfikowano szereg barier rozwoju elektromobilności. Stwierdzono, że równie ważne w kontekście wspierania budowy infrastruktury paliw alternatywnych jest jednoczesne promowanie całego ekosystemu elektromobilności, w tym przede wszystkim tworzenie zachęt dla nabywców pojazdów napędzanych paliwami alternatywnymi oraz producentów tego typu pojazdów. Wspomniany ekosystem nie będzie prawidłowo funkcjonował, jeżeli wraz z rozwojem infrastruktury i wzrostem podaży pojazdów nie zostanie zwiększona promocja w zakresie ich wykorzystania, co przyczyni się do wzmocnienia społecznej świadomości dotyczącej zmiany modelu transportu na nisko- i zeroemisyjny. Przewidziano, że tworzenie się ekosystemu elektromobilności będzie procesem długotrwałym, który musi uwzględniać istniejące w Polsce bariery. Zidentyfikowane problemy wynikają nie tylko z aktualnej fazy rozwoju rynku, ale w wielu aspektach z jego faktycznych braków lub zbyt wolnego rozwoju w perspektywie potrzeb i celów związanych z upowszechnieniem stosowania paliw alternatywnych w transporcie. Dodatkowo pożądane jest wprowadzenie dodatkowych instrumentów służących redukcji emisji tlenku węgla z sektora transportu przy konieczności wspomnianej m.in. w ˝Polityce energetycznej Polski do 2030 r.˝ i dokumentach Unii Europejskiej znaczącego zmniejszenia emisji tlenku węgla. Ustawa o elektromobilności i paliwach alternatywnych wprowadziła katalog pojazdów zero- i niskoemisyjnych związanych bezpośrednio z wykorzystaniem infrastruktury przygotowanej dla tych paliw, tj. pojazd elektryczny, pojazd hybrydowy, napędzany wodorem oraz napędzany gazem ziemnym. Pojazd hybrydowy został zdefiniowany jako pojazd samochodowy w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym o napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania. Zgodnie z celem tej regulacji ograniczono definicję wyłącznie do modelu plug-in. Tymczasem najbardziej dostępną grupą pojazdów niskoemisyjnych na polskim rynku są pojazdy o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania. Dane rynkowe wskazują, że w Polsce zarejestrowano ok. 90 tys. tego typu pojazdów oraz że ten segment rynku stwarza poważne możliwości dla znacznego zmniejszenia emisji pochodzącej z transportu samochodowego i dalszej stymulacji stopniowego przechodzenia do większego udziału w rynku pojazdów zeroemisyjnych. Zwiększenie liczby tych pojazdów w sektorze transportu będzie miało pozytywny wpływ na przyspieszenie procesu poprawy jakości powietrza w Polce, szczególnie w zakresie zmniejszenia emisji tlenków azotu i węgla. Z tego względu wdrożenie ograniczonego wsparcia przewidzianego dla tego typu pojazdów w ˝Krajowych ramach polityki rozwoju i infrastruktury paliw alternatywnych˝ oraz w ˝Planie rozwoju elektromobilności w Polsce˝ jest w pełni uzasadnione. Dotychczas obowiązujące instrumenty w tym zakresie wprowadzone ustawą o elektromobilności przewidywały czasowe zwolnienie z podatku akcyzowego pojazdów hybrydowych. Projektowane przepisy stanowią uzupełnienie tego instrumentu. Wprowadzane są w celu przyspieszenia pożądanych zmian rynkowych oraz dostosowania stosownych środków do właściwości technologii hybrydowych. Zespół napędowy w elektrycznych pojazdach hybrydowych opiera się w przeważającej większości na jednostkach elektrycznych dużej mocy oraz współpracujących z nimi silnikach o dużej sprawności cieplnej w mniejszym stopniu sprężania i niższych temperaturach pracy. Taki układ napędowy zapewnia znaczne obniżenie emisji szkodliwych substancji. Dotychczasowa regulacja nie uwzględniała specyfiki tych napędów i stanowiła barierę dla rozwoju rynku napędów niskoemisyjnych w tym zakresie. Projektowana zmiana jest także realizacją rekomendacji Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów w sprawie działań niezbędnych do podjęcia w związku z występowaniem na znaczącym obszarze kraju wysokiego stężenia zanieczyszczeń powietrza ze stycznia 2017 r., które zawierały wykorzystanie mechanizmów podatkowych w celu wprowadzenia zachęt dla transportu niskoemisyjnego, w tym niskiej stawki akcyzy dla samochodów hybrydowych. Projektowane przepisy wprowadzają zmiany do ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Chodzi o obniżoną o 50% stawkę tego podatku dla pojazdów o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania. Jeżeli chodzi o pojazdy samochodowe w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, tj. samochody o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w którym energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, o pojemności silnika wyższej niż 2000 cm 3 , ale nie wyższej niż 3500 cm 3 , proponowana jest obniżona stawka 9,3% podatku akcyzowego. Natomiast w pojazdach do 2000 cm 3 ta stawka jest proponowana na poziomie 1,55% podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym. Rozwiązanie to jest spójne z obowiązującym i utrzymanym w mocy całkowitym zwolnieniem z podatku elektrycznych pojazdów zeroemisyjnych. Zdaniem projektodawcy zmiana korzystnie wpłynie na wzrost użytkowania pojazdów niskoemisyjnych i przyczyni się do upowszechnienia i przyspieszenia transformacji rynkowej w kierunku dalszego rozwoju rynku pojazdów napędzanych paliwami alternatywnymi, a w konsekwencji - ograniczenia emisji szkodliwych substancji i poprawy jakości powietrza w Polsce. Ustawa ma również ograniczony wpływ na sektor małych i średnich przedsiębiorstw. Przemysł samochodowy ze względu na swój rozmiar jest strategiczną gałęzią polskiej produkcji. Motoryzacyjne zakłady produkcyjne zlokalizowane są w całej Polsce. Stanowią nie tylko centra lokalnej przedsiębiorczości, ale także generują wiele miejsc pracy wysokiej jakości zarówno w bezpośredniej produkcji pojazdów, części i podzespołów, jak również w jej otoczeniu. Istotna część produkcji komponentów samochodowych jest wykonywana przez rodzime małe i średnie przedsiębiorstwa. Zwiększenie popularności napędów niskoemisyjnych może doprowadzić do rozwoju nowego, innowacyjnego otoczenia produkcyjnego i serwisowego. Włączenie polskich producentów w produkcję komponentów nowoczesnych napędów alternatywnych przyczyniłoby się do transferu technologii oraz podniesienia pozycji krajowego przemysłu w globalnych łańcuchach wartości. Jeżeli chodzi o wpływ projektu ustawy na sektor finansów publicznych, to dokładny wpływ tej regulacji na dochody budżetu państwa pozostaje trudny do oszacowania. Zakłada się jednak brak wpływu na dochody budżetu ze względu na przesunięcie popytu w ramach tych samych linii pojazdów. Pojazdy o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w których energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, ze względów technologicznych wymagają większej pojemności silnika przy podobnej mocy i istotnie obniżonej emisyjności. Obecna wyższa stawka akcyzy obniża jednak znacząco popyt na tego typu samochody pomimo dużo niższego śladu emisyjnego. Dlatego też przewiduje się, że dzięki obniżeniu obciążenia akcyzowego na pojazdy hybrydowe o napędzie spalinowo-elektrycznym pomimo wyższej ceny będą one w długiej perspektywie ze względu na obniżoną konsumpcję paliwa równie atrakcyjne cenowo jak pojazdy o klasycznym napędzie spalinowym. Spowoduje to przesunięcie zainteresowania rynku na pojazdy o hybrydowym napędzie spalinowo-elektrycznym, w których energia elektryczna nie jest akumulowana przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania, i wyrównanie dochodów budżetu przy jednoczesnym obniżeniu emisji szkodliwych substancji w transporcie. Przedstawiony przeze mnie projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z uwagi na to, że ów projekt ustawy w założeniu znacząco oddziałuje na środowisko w taki sposób, że wzrost popularności napędów hybrydowych i zwiększenie udziału tego typu pojazdów w rynku spowodują zmniejszenie emisyjności, a także z uwagi na to, że rozwiązania w nim zaproponowane są zgodne z prawem Unii Europejskiej i z dokumentami strategicznymi, o których mówiłem, przedstawionymi przez Radę Ministrów, również jeżeli chodzi o krajową politykę transportu, a także ˝Plan rozwoju elektromobilności w Polsce˝, bardzo proszę Wysoką Izbę o poparcie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.