Mówca: Ireneusz Zyska (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-04-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec poselskich projektów ustaw o zmianie ustawy o ochronie przyrody i sprawozdań o tychże projektach przedłożonych przez Komisję Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, druki nr 1334, 1337, 1317, 1335, 1361 i 1411. Przypomnijmy, że inicjatywy poselskie są odpowiedzią na medialną krytykę rozwiązań wprowadzonych ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. W dalszym ciągu pomimo szerokiej dyskusji trudno ustalić dokładnie skalę zjawiska wycinki drzew dokonanej po wejściu w życie tych przepisów. Odnosząc się do antyobywatelskiej inicjatywy posłów PO, druk nr 1317, podzielamy pogląd Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, aby odrzucić ten projekt w pierwszym czytaniu, druk nr 1335. Należy zaznaczyć, że radykalne zaostrzenie obowiązujących przepisów pozwalających na dokonywanie wycinki drzew oraz krzewów jest fatalnym rozwiązaniem, gdyż ogranicza sferę wolności obywateli. Uważamy, że pojedyncze wycinki drzew mają charakter lokalnych zmian krajobrazowych i nie wpływają znacząco na stan środowiska. Inicjatywę posłów Nowoczesnej, druk nr 1361, należy ocenić jako próbę wyważenia proporcji pomiędzy obowiązującymi przepisami a zbyt restrykcyjnymi zdaniem wnioskodawców przepisami obowiązującymi przed dniem 1 stycznia 2017 r. Inicjatywa ta jest jednak bardzo niespójna oraz wprowadza ponownie instytucję zezwoleń, co ogranicza w zasadniczy sposób prawa i wolności obywatelskie. Koło Poselskie Wolni i Solidarni zgadza się z rekomendacją Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, aby odrzucić ten projekt w pierwszym czytaniu, druk nr 1411. Podtrzymujemy pogląd, że tereny zielone na obszarach zurbanizowanych odgrywają ważną rolę, wpływają na poczucie dobrostanu mieszkańców i kształtują zharmonizowaną przestrzeń miejską, która pozytywnie oddziałuje na kreatywność i zwiększa motywację ludzi do działania. Jakość życia w mieście powinna być kształtowana przede wszystkim za pomocą planów przestrzennego zagospodarowania będących w gestii jednostek samorządu terytorialnego. Wzmocnienie tego instrumentu powinno być inspiracją do przyszłych prac legislacyjnych. Bardzo cenne uwagi w trakcie dyskusji o ochronie przyrody wniósł Kongres Ruchów Miejskich. Należy wziąć je pod uwagę na etapie monitorowania obecnych rozwiązań i prac nad przyszłymi zmianami w prawie ochrony przyrody. Musimy jednak mocno zaakcentować, że widzimy zasadniczą różnicę między systemem generalnego zakazu i udzielania zezwoleń administracyjnych na wycinkę drzew a systemem ochrony cennych przyrodniczo i krajobrazowo obszarów. Opowiadamy się za tym drugim rozwiązaniem. Podczas prac komisji zgłoszone zostały liczne wątpliwości interpretacyjne dotyczące zapisów proponowanych w trzeciej inicjatywie, posłów PiS, druk nr 1334. Przewiduje ona, że nieruchomość, na której dokonano usunięcia drzew lub krzewów, nie może być wykorzystana na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej przez okres 5 lat. Wydaje się, że ten przepis może negatywnie wpłynąć na rozwój gospodarczy kraju. Jeśli przykładowo właściciel nieruchomości, na której posadowiony jest dom jednorodzinny z urządzonym ogrodem, usunie drzewo, a za 2 lata będzie chciał otworzyć jednoosobową działalność gospodarczą o charakterze biurowym, to rejestrując działalność pod adresem miejsca zamieszkania, popełni delikt określony w ustawie o ochronie przyrody albo zostanie zmuszony do wynajęcia biura, na starcie podnosząc koszty prowadzonej działalności. Ten zapis projektu ustawy z druku nr 1334 jest całkowicie nieracjonalny, z góry ograniczający swobodę prowadzenia działalności gospodarczej. Może wnioskodawcom bardziej chodziło o wprowadzenie zakazu działalności deweloperskiej na działce, na której dokonano wycinki drzew, a nie działalności gospodarczej jako takiej w ogóle, jednakże taki zapis nie znalazł się w projekcie ustawy. Niezależnie od rodzaju prowadzonej działalności proponowane rozwiązanie budzi duże wątpliwości co do jego zgodności z konstytucją. Istnieje też wysokie prawdopodobieństwo, że powstaną zgodne z prawem sposoby ominięcia proponowanego zakazu, co może prowadzić do podważenia sensu i praktyki stanowienia prawa. Ponadto administracyjne kary pieniężne za niedokonanie zgłoszenia do organu usunięcia drzewa lub krzewu wydają się zbyt surowe. Skutki społeczno-gospodarcze przedstawionego projektu budzą zasadnicze wątpliwości. Nie można też zignorować negatywnej opinii Związku Powiatów Polskich, który zwrócił uwagę na liczne mankamenty proponowanych rozwiązań legislacyjnych. Powinno to skłonić do refleksji przede wszystkim nad trybem prac legislacyjnych będącym w naszej opinii zbyt chaotycznym. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni ze względu na liczne wątpliwości wstrzymają się od głosu odnośnie do projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody z druku nr 1334 oraz zagłosują za odrzuceniem projektów ustaw zawartych w drukach nr 1317 i 1361.