Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Wobec zaatakowanej przez putinowską Rosję Ukrainy Polska kolejny raz w historii zachowała się jak trzeba. Wtedy nie wszystko było takie oczywiste. Putin liczył na to, warto przypomnieć tamten czas, że zajmie Ukrainę, i to całą, w ciągu krótkiego czasu, kilku, kilkunastu dni. Nie było wiadomo, jak się zachowają Europa i świat, czy przyjdą z konkretną pomocą, czy, mówiąc za Zbigniewem Herbertem, będzie słać worki otuchy i dobre rady. Pamiętamy, jak Niemców było stać tylko na to, jak na szyderstwo, żeby zadeklarować przekazanie Ukraińcom 5 tys. hełmów ochronnych. Polski rząd pospieszył natychmiast z pomocą Ukraińcom. Zaangażowały się w tę pomoc samorządy, organizacje pozarządowe, swoje gościnne domy i serca otworzyli obywatele. Polacy nie zastanawiali się, po czyjej stronie stanąć i ile nas to będzie kosztować. Nie oglądaliśmy się na innych, choć jednocześnie apelowaliśmy - apelował o to polski rząd, apelował prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Andrzej Duda - o wsparcie innych państw i całego wolnego świata. Polska dobrze wiedziała z doświadczeń historycznych, czym jest rosyjski imperializm i co to jest ruski mir. Na szczęście mieliśmy wtedy odpowiedzialny rząd Prawa i Sprawiedliwości. Zakres, tempo i sprawność zaoferowanej pomocy Ukraińcom, a zwłaszcza uchodźcom wojennym z Ukrainy i państwu ukraińskiemu w jego walce z rosyjskim agresorem, to działania bez precedensu, które powinny być opisane w podręcznikach i przekazywane światu jako wzór reagowania tam, gdzie dochodzi do napaści jednego państwa na drugie, gdzie jest przemoc, okrucieństwo, cierpienie i śmierć. Naszą empatię, humanitaryzm i takie ludzkie zrozumienie tej sytuacji wzmacniała polska racja stanu i świadomość, że Ukraińcy, broniąc niepodległości własnego państwa, walczą o wolność swoją i naszą. I niezależnie od późniejszych okoliczności, choćby tych, które dzisiaj znamy, i współczesnych problemów, postawę oraz działania Polski i Polaków w tamtym czasie trzeba oceniać właśnie z tej perspektywy. Nie wolno o niej zapominać. Rząd Prawa i Sprawiedliwości błyskawicznie przygotował, a Sejm uchwalił ustawę z dnia 12 marca - pan minister o tym wspominał, popatrzmy, że to było niecałe 3 tygodnie po agresji 24 lutego na Ukrainę - o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W miarę doświadczeń i rozwoju wydarzeń, a te doświadczenia narastały bardzo szybko, przepisy te były wielokrotnie, szybko i sprawnie nowelizowane w poprzedniej, a także w obecnej kadencji parlamentu i rządu. W okresie od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2024 r., bo za ten okres mamy sprawozdanie, schronienie w Polsce znalazło, o tym też wspominał pan minister, ok. 1,6 mln uchodźców z Ukrainy, głównie kobiet i dzieci. A granicę, co dzisiaj może wydaje się niewyobrażalne, przekroczyło ze strony Ukrainy do Polski prawie 25 mln osób. Zakres wsparcia i pomocy na terytorium państwa polskiego dla obywateli Ukrainy jest imponujący. Obejmował wszystkie możliwe formy, aspekty i dziedziny. Na podkreślenie zasługuje to, że uchodźcy ukraińscy nie byli w Polsce kierowani do obozów przejściowych, lecz staraliśmy się im stworzyć godne warunki pobytu i życia, takie jakie odnoszą się do polskich obywateli. Tu można by wymienić cały szereg tych dziedzin, naprawdę jest ich bardzo dużo. Można powiedzieć, że właściwie prawie, że niewyobrażalnie wszystko zostało objęte tymi ustawami, tą pomocą. Czasem dochodziło nawet do tego, że nasi przyjaciele, tak możemy powiedzieć, uchodźcy z Ukrainy mieli lepsze warunki w niektórych dziedzinach niż Polacy. To zaczynało budzić dyskusję. Ale trzeba było tej pomocy udzielić, bo taka była potrzeba czasu, potrzeba tych wydarzeń, które groziły śmiercią Ukraińcom. Właściwie jeżeli chodzi o to sprawozdanie, to ono szczegółowo przedstawia te działania i ja będę rekomendował naszemu klubowi zagłosowanie za przyjęciem tego sprawozdania, tym bardziej że ono dotyczy czasów i rządów Prawa i Sprawiedliwości i obecnych, Ale chciałbym też zwrócić się do pana ministra z kilkoma apelami, można powiedzieć. Po pierwsze, warto podsumować całość tej pomocy, żeby to podsumowanie objęło również działania samorządów, organizacji pozarządowych, bo tutaj mamy do czynienia ze sprawozdaniem z działań rządu, taki jest tytuł, takie jest zadanie tego sprawozdania, tej ustawy. Warto podsumować i obliczyć te koszty. To może mieć znaczenie dla przyszłości w perspektywie historycznej, bo potem będą dyskusje. Wojna zakończy się niebawem, mamy nadzieję, ale dyskusje będą powracały. (Dzwonek) Druga rzecz. Warto też... Już kończę, pani marszałek. ...objąć tym podsumowaniem - przygotować taki raport, tego bym oczekiwał - pomoc dla państwa ukraińskiego, nie tylko dla obywateli Ukrainy, pomoc wojskową, pomoc cywilną, wszelkie formy pomocy, bo polskie państwo podjęło ogromny wysiłek.