Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2026-04-30 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wobec poselskiego projektu nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług zawartego w druku nr 2444. Przedłożony projekt stawia diagnozę problemu dotyczącego niedostosowania obecnych przepisów podatkowych do realiów współczesnego systemu oświaty. Załącznik nr 8 do ustawy o VAT, określający wykaz towarów objętych stawką 0% przy darowiznach na rzecz placówek oświatowych, w swoim obecnym brzmieniu opiera się na technologiach stacjonarnych, które przestały pełnić dominującą rolę w procesie dydaktycznym. Jednakże, mimo słuszności i intencji wnioskodawców, musimy zwrócić uwagę na fundamentalne wady prawne i merytoryczne tego projektu, które uniemożliwiają jego poparcie w obecnym kształcie. Analiza sporządzona przez Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu wskazuje jednoznacznie, że projektowana ustawa jest niezgodna z art. 98 ust. 2 oraz art. 105a ust. 1 dyrektywy VAT. Unijny system określa kategorię towarów, do których państwa członkowskie mogą stosować stawkę obniżoną lub zerową. Sprzęt komputerowy i multimedialny dla szkół nie został ujęty w tym katalogu zamkniętym, co oznacza, że jednostronne rozszerzenie preferencji przez polski parlament stanowiłoby bezpośrednie naruszenie unijnego porządku prawnego. Projekt wprowadza do załącznika nr 8 pojęcia o bardzo szerokim zakresie, takie jak urządzenia audio-wideo wykorzystywane w procesie dydaktycznym czy chociażby sprzęt do zdalnej edukacji. W toku konsultacji słusznie podniesiono, że brak precyzyjnych kryteriów funkcjonalnych oraz mechanizmów weryfikacji faktycznego przeznaczenia tego sprzętu stwarza istotne ryzyko sporów interpretacyjnych oraz nadużyć fiskalnych. Istnieje obawa, że preferencyjna stawka mogłaby być wykorzystywana w obrocie komercyjnym, co naruszałoby zasady uczciwej konkurencji i bezpieczeństwa dochodów budżetowych. Choć wnioskodawcy oceniają wpływ regulacji sektora finansów publicznych jako marginalny, to analizy eksperckie wykazują, że przy szerokiej skali doposażenia szkół, np. w laptopy, ubytek dochodu z tytułu podatku VAT mógłby wynieść setki milionów złotych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polska 2050 opowiada się za cyfrową transformacją polskiej szkoły, ale proces ten musi przebiegać w granicach obowiązującego prawa i z poszanowaniem standardów legislacyjnych. Rozwiązaniem problemu zdezaktualizowanego wykazu sprzętu nie powinno być uchwalenie regulacji sprzecznych z dyrektywami unijnymi, lecz podjęcie aktywnych działań na forum Rady Unii Europejskiej w celu aktualizacji wspólnotowych przepisów o stawkach VAT. Z uwagi na przedstawione powyżej, krytyczne uchybienia prawne, Klub Parlamentarny Polska 2050 złożyłby wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu, ale taki wniosek został już złożony przez Koalicję Obywatelską, dlatego będziemy popierać taki wniosek. Jednocześnie apelujemy o wypracowanie systemowych rozwiązań wspierających cyfryzację oświaty, które będą zgodne z dorobkiem prawnym Unii Europejskiej i bezpieczne dla systemu podatkowego Rzeczypospolitej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)