Mówca: Andrzej Adamczyk
Data: 2014-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Szanowni Państwo! Niepokój związany z zakupem pociągu Pendolino, warunkami jego zakupu, przetargiem, a szczególnie przygotowaniem do jego eksploatacji, wyrażany jest nie tylko na salach komisji sejmowych, sprawy te są nie tylko przedmiotem obrad sejmowej Komisji Infrastruktury, troski posłów opozycji, ale również przewijają się w mediach. Należy wyraźnie powiedzieć, że wszystko to, co dzieje się wokół tego projektu, każe twierdzić, że jest to projekt nieprzemyślany, nieprzygotowany, grozi on nie tylko kłopotami technicznymi, związanymi z brakiem pełnej liczby pociągów, które 14 grudnia powinny wjechać na tory, ale może on być również zagrożeniem dla pasażerów. Cokolwiek historii, bo trzeba pamiętać, że rząd postanowił kupić pociąg za olbrzymią kwotę, zamawiając go u zagranicznego wykonawcy, wydatkując ostatecznie na ten cel bez mała 2,7 mld zł. Trzeba pamiętać, że te pociągi mogły być wyprodukowane w Polsce. Przedstawiciele Newagu stwierdzili, że mogli wyprodukować za tę kwotę 80 pociągów typu Impuls, osiągających prędkość 200 km/h. Zarząd PESA, pytany na wyjazdowym posiedzeniu Komisji Infrastruktury, czy może zrealizować taki kontrakt, stwierdził, że mógł realizować taki kontrakt. Z przyczyn niewiadomych, mówi się tylko i wyłącznie o parametrach prędkościowych, czyli możliwości uzyskania prędkości 250 km/h, zamówienie zostało złożone za granicą. Tam popłynęły nasze i pomocowe, ale generalnie nasze pieniądze. Szanowni Państwo! Tych pociągów miało być 20, 14 grudnia miało wyjechać na tory 20 pociągów typu Pendolino. Panie ministrze, mamy wątpliwość, bo jeszcze niedawno mówiliście, że wyjedzie ich 17, a w rezerwie będą 3 pociągi. Na posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury we wrześniu mówiliście, że będzie to 13 składów, 5 w rezerwie. Dzisiaj mówi się o tym, że być może będzie 9 składów tych pociągów. Wielokrotnie mówiliśmy o problemach związanych z odbiorami końcowymi, dokumentacją systemu utrzymania ruchu, zatwierdzoną przez Urząd Transportu Kolejowego. Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Dzisiaj nie wiemy, na jakim etapie jest wdrożenie i uruchomienie systemów zarządzania ruchem kolejowym, systemów, które mają bezpośrednio wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Mam tutaj na myśli Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym i te podsystemy ETCS. Na posiedzeniach Komisji Infrastruktury przedstawiciele PKP PLK zapewniali, czy przedstawiciele Grupy PKP, zapewniali, że sprawa jest pod kontrolą. Jeżeli mówimy o kontroli, to sytuacja jest taka, że mamy grafy raportu, który ukazał się w mediach. Na tych grafach jasno i wyraźnie widać, że systemu ERTMS dla pociągów Pendolino brakuje na ponad połowie szlaków kolejowych, którymi ten pociąg ma się przemieszczać. To kwestia bezpieczeństwa, ale to kwestia przygotowania infrastruktury kolejowej. Jaka jest prawda, panie ministrze, o stanie przygotowania szlaków kolejowych, bo jeszcze przed paroma miesiącami na posiedzeniach Komisji Infrastruktury przedstawiciele Grupy PKP, a pan to żyrował, będąc obecny na tych posiedzeniach, pan, że tak powiem, dawał gwarancję prawdomówności pana podwładnych, mówiono, że trwają ostatnie prace na szlakach kolejowych, a już w grudniu wszystkie te prace będą ukończone. Mam tutaj kserokopię rozkazu wyjazdu dla maszynisty i uwzględnia się w nim polecenia wynikające ze stanu szlaku kolejowego. Ten szlak kolejowy między Warszawą a Gdańskiem jest w stanie opłakanym, wręcz tragicznym. Mamy informacje, że na skutek złych badań geologicznych czy ich braku (Dzwonek) osuwają się nasypy kolejowe. Mamy informacje o tym, że wręcz na niektórych odcinkach zamiast dwóch torów funkcjonuje tylko jeden tor. Panie ministrze, na czym opiera się twierdzenie, że podróż tym pociągiem będzie bezpieczna, skoro on stale będzie przejeżdżał w sąsiedztwie modernizowanych szlaków kolejowych, a tam konieczne będzie zmniejszanie jego prędkości? Kto dzisiaj odpowie za to, że pociąg ten będzie jeździł na 10% szlaku kolejowego z prędkością 200 km/h, a na 90% będzie to prędkość mniejsza od zakładanej, od wymaganej w przetargu? Jest tutaj absurd i niepewność goni absurd, niepewność za niepewnością. Już na pewno zbłaźniliście się państwo, mówię o nadzorze ze strony ministra infrastruktury, ale przede wszystkim Grupy PKP SA, przy sprzedaży biletów. To, co się działo parę dni temu, to jest wstyd i hańba. Mówicie o tym, że projekt Pendolino jest waszym wielkim sukcesem. Pytanie, co się musi stać, żebyście się przyznali do porażki za państwowe pieniądze? Dzisiaj mówi się o tym, że w pociągu Pendolino będą nakładane kary rzędu 650 zł za brak biletu. Panie ministrze, pan może o tym nie wiedzieć. Kiedyś, w czasach archaicznych, 20, 25 lat temu, gdy ekspres Kraków - Gdańsk zatrzymywał się w Warszawie, wychodziła bileterka i dawała karteczki kierownikowi pociągu, informując go o pustych miejscach, o tym, ile osób z peronu może wejść do pociągu. Dzisiaj zamówiliście dynamiczny system sprzedaży biletów, który nie pozwoli kierownikowi, konduktorowi widzieć, ile ma wolnych miejsc w pociągu. Za ile zamówicie, za jaką kwotę zamówicie nakładkę na ten system dynamicznej sprzedaży biletów? O ile on jest dynamiczny, bo wielu mówi, że jest to absolutna nieprawda. Zapewnialiście sejmową Komisję Infrastruktury i społeczeństwo jeszcze we wrześniu, że cena biletu będzie wynosiła 49 zł. Można wam wierzyć jak Radiu Erewań, wasza wiarygodność jest na tym poziomie. Bo owszem bilet na Pendolino kosztuje 49 zł, ale w tej cenie jest tylko kilka biletów, zaś średnia cena większości biletów to koszt powyżej 100 zł. Można by jeszcze wymienić wiele powodów, dla których wnosiliśmy o przedstawienie tej informacji bieżącej, i zapewne w pytaniach moich kolegów, koleżanek te wątki się pojawią. Ale dzisiaj trzeba zapytać wprost: Kiedy zostaną uruchomione te pociągi, które na pewno nie wyjadą 14 grudnia? Jakie konsekwencje wyciągnie pan wobec osób, które ewidentnie zawiniły w tej sprawie? Czy premier tego rządu, minister, szefowa resortu infrastruktury wyciągną wobec nich jakiekolwiek konsekwencje? Jakie są wreszcie koszty tej niedbałości? Jaki jest rachunek ekonomiczny szkód, które wyrządziliście poprzez źle przygotowany i źle wdrożony projekt Pendolino? Dziękuję bardzo.