Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2012-11-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Otóż rzeczywiście ta nowelizacja ustawy o VAT jest niezwykle istotna, ale - co podkreślano już wcześniej i w czasie ostatniej debaty - odrobinę spóźniona. To spóźnienie powoduje, że niestety pewne aspekty, które powinny być uregulowane chociażby w ustawie o VAT, pojawiają się w innych ustawach. Szkoda, bo był na to czas, były dwa lata, żeby przygotować zmiany w ustawie o VAT, właśnie te, które dotyczą implementacji dyrektyw Rady. Otóż to powoduje, że dzisiaj, gdy patrzymy na zmiany w ustawie o VAT, dochodzimy do konkluzji, że dotyczą one tak naprawdę trzech projektów ustaw. Zmiana zasadnicza dotyczy ustawy o podatku od towarów i usług, to obszerna zmiana, o której dzisiaj rozmawiamy. Zmiana, która znajduje się też w projekcie ustawy przed chwileczką procedowanym, czyli w druku nr 833, dotyczy też istotnych zmian w ustawie o VAT. Szkoda, bo to można było rzeczywiście - mając na uwadze czas, jaki był, a był - ująć w jednej ustawie. Oczywiście jest jeszcze kwestia trzeciej ustawy, nad którą też debatowaliśmy, chodzi o ustawę okołobudżetową, a mianowicie sprawy odliczania VAT w przypadku samochodów osobowych i paliw do tychże pojazdów. Więc tutaj ta jakby komplementarność pojawia się w wielu ustawach. Szkoda. Rozumiem, że ustawa okołobudżetowa ma też aspekty dochodowe, mam na myśli dochody budżetu państwa, więc jakieś tam racje za tym by poniekąd przemawiały. Natomiast mówię, był czas na to, żeby wiele kwestii uregulować i zrobić to w jednej ustawie. A ma to o tyle istotne znaczenie dla osób stosujących prawo, że ta różnorodność zapisów w różnych przepisach prawnych czy w różnych aktach prawnych powoduje pewien niepotrzebny mętlik. Otóż cieszę się niezmiernie, że ta implementacja w końcu miała miejsce. Wynika to z dyrektywy, ale też z kwestii dotyczących orzecznictwa Trybunału. Gdy tak się przyglądamy tej nowelizacji, to dochodzimy do wniosku, że w niektórych wypadkach - i dobrze - wychodzimy ponad te implementacje, wyciągając rękę do polskich przedsiębiorców, słusznie i zasadnie uznając, że rzeczywiście ta ustawa o VAT, mimo iż jest skomplikowana, może być uproszczona, może być łatwiejsza do stosowania. Stanowi to istotę rzeczy, dlatego że obrót gospodarczy jest często obrotem bardzo szybkim, wymagającym od przedsiębiorcy i całej jego obsługi niezwykłej sprawności. Im bardziej więc ta ustawa będzie ustawą przyjazną dla przedsiębiorcy, tym lepiej dla naszego kraju, tym przecież lepiej, jeżeli chodzi chociażby o kwestię dochodów do budżetu, a jeśli chodzi o ustawę o VAT, to dochody z VAT są najistotniejszymi dochodami dla naszego budżetu. Tak że podkreślam, jest wiele dobrze idących, dobrze rokujących regulacji, chociażby kwestia definicji faktury, w tym faktury elektronicznej, kwestia nieruchomości, uregulowań dotyczących definicji nieruchomości, która jest przeznaczona na cele budowlane. Przy zwolnieniu przedmiotowym ma to niezwykle istotne znaczenie. Chodzi o ujęcie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy. Gdy na to popatrzmy, to oczywiście dochodzimy do takiej konkluzji, że te zmiany idą w dobrym kierunku. Jest oczywiście wątpliwość, która pojawia się przy okazji tej nowelizacji - nie powiem, że zostaje to wprowadzone kuchennymi drzwiami, ale jednak mimo wszystko - a mianowicie związana ze stawką podstawową na niektóre produkty czy na niektórą działalność. Chodzi tu o to, o czym wspominał szanowny przedmówca, chociażby o wyroby sztuki ludowej, rękodzieło, rzemiosło ludowe, artystyczne. Gdy patrzymy na uzasadnienie, to rzeczywiście po stronie dochodowej dla budżetu są to śmieszne wielkości. Natomiast może to być, mówiąc wprost, zabójcze dla tych osób, które z tego korzystają, dlatego że jeżeli mówimy o dochodzie rzędu od 900 tys. zł do 1 mln zł dla naszego budżetu, to jest to żaden dochód przy jego wielkości, natomiast sygnał, który idzie do środowiska, jest po prostu negatywny. Mówię to jako mieszkaniec południa Polski, gdzie rękodzieło, rzemiosło ludowe jest mocno rozwinięte, bardzo wiele osób z tego korzysta, po prostu się z tego utrzymuje. Mielibyśmy więc ten aspekt na uwadze. Pomijam już kwestię kawy i kawy z mlekiem, bo jest to sprawa, o której tu mówiliśmy. Czasami wygląda i brzmi to troszeczkę komicznie, jeżeli przy takich ważnych sprawach debatujemy o takim aspekcie, acz warto też na ten temat porozmawiać, bo rzeczywiście przy okazji istotnych zmian w ustawie o VAT wprowadzamy, tak jak podkreślam, kuchennymi drzwiami zmiany, które tak naprawdę zwiększają dochody budżetu, a obciążenie po stronie podatników, o czym tak naprawdę się nie mówi, bo jest to jakby mało istotne, mało ważne. Chcę zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt. Otóż wielka szkoda wynika z tego, że rzeczywiście rząd przewiduje (Dzwonek), że w 2013 r., a być może w 2014 r., ale mówimy tu o 2013 r., może być kiepsko. Mianowicie mam na uwadze art. 146 ustawy o VAT. Ten przejściowy przepis dawał na dwa lata możliwość podwyższenia do 2013 r. stawek VAT, w tym podstawowej, do 23%. Co istotne, bo na to też trzeba zwrócić uwagę, jeżeli nic by się nie zmieniło, szczególnie chodzi tu o kwestie dotyczące prognozowanego czy państwowego długu publicznego w relacji do PKB i tych 55%, to pozostaje to. Istnieje więc ryzyko i niebezpieczeństwo, że w roku 2013 stawka ta może wzrosnąć, bo to zostaje, panie ministrze. Tu się nic nie zmieniło. Szkoda, bo o tym nie mówimy, nie zwracamy na to uwagi. Gdy patrzymy na prognozy, oczywiście jeszcze na plan finansowy, to wydawać by się mogło, że nie ma zagrożenia i w 2014 r. powrócimy, a przynajmniej powinniśmy powrócić do stawki 22%, tej, która była przed zmianą, ale... (Poseł Maria Zuba: Obniżony VAT powinien być już w 2013 r.) W 2014 r. ...dzisiaj, gdy patrzymy na te kwestie - już kończę, pani marszałek - to widzimy, że wentyl bezpieczeństwa, który pozostawił sobie pan minister, oczywiście wiem, że było to wprowadzone w 2011 r., który daje mu szansę na podwyższenie podatku do 24%, podatku VAT w skali, stawce podstawowej, jest takim wentylem ostrożnościowym, ale dającym nam też do myślenia, że niekoniecznie, jeśli chodzi o plany, które przedstawia pan minister czy państwo przedstawiacie, jest aż tak dobrze, jak mówimy. Sytuacja w Europie jest rzeczywiście trudna - u nas widać już kryzys po PKB, po wzroście gospodarczym - jest naprawdę skomplikowana, a robi się coraz gorsza. Jest więc prawdopodobne, że ta regulacja jest wentylem dającym szanse ministrowi finansów na to, żeby w roku następnym, w 2013 r. ta podstawowa stawka VAT wzrosła nawet do 24%. Tak więc na to też zwracam uwagę. Szkoda, że tu nie mamy charakterystycznego cięcia pana ministra, bo często takie cięcia pan minister stosuje, a że w tym wypadku nie zastosował, to też jest takie troszkę dające do myślenia. Tak bym powiedział. I do tej kwestii chciałbym się też ustosunkować, ale w rundzie pytań. Tak że serdecznie dziękuję. Podkreślam, to zmiany oczekiwane przez środowisko, dobrze, że były poprawki, nie wszystko nam się podoba, ale zasadnicze rozwiązania idą naprawdę w dobrym kierunku. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)