Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt w imieniu klubu parlamentarnego Lewicy przedstawić założenia projektu nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 17 grudnia 2021 r. Sejm przyjął ustawę dotyczącą ochotniczych straży pożarnych. Na podstawie tej ustawy strażakom, którzy biorą udział w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach i ćwiczeniach - to po nowelizacji późniejszej ustawy - przysługuje świadczenie ratownicze, jeśli choć raz brali udział w tych wydarzeniach przez okres 20 lat, kobiety, lub 25 lat, mężczyźni, i nabyli prawo do świadczenia emerytalnego, czyli ukończyli 60 lat, kobiety, lub 65 lat, mężczyźni. Aktualnie ten dodatek, to świadczenie ratownicze wynosi 273 zł miesięcznie i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. To świadczenie ratownicze, oprócz strażaków ochotników, przysługuje również ratownikom z GOPR i TOPR. Naszym zdaniem po wprowadzeniu tego świadczenia... Chodzi o symboliczne uhonorowanie wieloletniej, bezinteresownej służby na rzecz bezpieczeństwa lokalnych społeczności, często z narażeniem własnego zdrowia i życia. W praktyce to świadczenie jest traktowane jako dodatkowy dochód i włączone do podstawy opodatkowania, co skutkuje pomniejszeniem jego realnej wartości. Stanowisko to zostało potwierdzone w interpretacjach Krajowej Informacji Skarbowej oraz w odpowiedziach Ministerstwa Finansów na interpelacje poselskie. W efekcie strażacy ochotnicy otrzymują świadczenie netto niższe od kwoty określonej w ustawie, a dodatkowo obciążone obowiązkami sprawozdawczymi po stronie jednostek wypłacających - wystawianie PIT-11, rozliczenia roczne. Ta sytuacja powoduje, iż od tego świadczenia nie pobiera się zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych co miesiąc, tylko łącznie z informacją roczną przesyła się świadczeniobiorcom... Znaczna część świadczeniobiorców ze względu na niskie dochody nie płaci podatku, ale część z nich, zwłaszcza osoby starsze, które odwiedzają nas na dyżurach poselskich, na spotkaniach sprawozdawczych w ochotniczych strażach pożarnych, podnosi, że otrzymują zaproszenia lub wezwania z urzędów skarbowych mówiące o tym, że muszą dopłacić podatek, dlatego że otrzymują to świadczenie ratownicze, a jako osoby pobierające np. emerytury z KRUS-u czy inne świadczenia byli zwolnieni z podatku. W tej sprawie jestem konsekwentny w postępowaniu. W czasie pracy nad ustawą o ochotniczych strażach pożarnych również ten problem zgłaszałem. Były stosowne poprawki. Wówczas nie uzyskały one poparcia większości parlamentarnej. Jeśli chodzi o ewentualne skutki wprowadzenia tych rozwiązań, naszym zdaniem są one niewielkie. To jest ewentualnie skala ubytku w systemie dochodów z PIT-u dla budżetu państwa w granicach 25 mln zł. Na przyszły rok planuje się wpływy z PIT-u w wysokości 32 mld zł. To jest tego typu porównanie, jeśli chodzi o koszty z tym związane. Naszym zdaniem świadczenie ratownicze to jest świadczenie honorowe. Polski system prawny przewiduje zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych takich świadczeń honorowych. Dwa punkty wcześniej na tym posiedzeniu omawialiśmy nowelizację ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Wprowadzamy świadczenia, i słusznie, dla wdów i wdowców. Tam mamy dodatek energetyczny i dodatek kompensacyjny. Wprowadzamy też systemowe zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku tychże świadczeń. Świadczenia dla kombatantów, świadczenia dla medalistów olimpijskich i szereg innych świadczeń honorowych jest zwolnionych z podatku dochodowego od osób fizycznych. Pod koniec ubiegłego roku było 112 tys. osób, które posiadały te uprawnienia. Moim zdaniem ta liczba osób uprawnionych nie będzie już lawinowo rosła, dlatego że to był ten pierwszy okres, kiedy przyznawano te świadczenia. W tej chwili, tak można powiedzieć, rocznikowo te wnioski są rozpatrywane. Dlatego klub parlamentarny Lewicy wystąpił z tą inicjatywą ustawodawczą i wnosi, aby Wysoka Izba pozytywnie rozpatrzyła ten projekt. Symboliczny wymiar tego projektu dotyczy tego, czym na co dzień są ochotnicze straże pożarne czy TOPR i GOPR. Po pierwsze, ochotnicze straże pożarne, włączone do krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego, od 30 lat są fundamentem bezpieczeństwa państwa. Nowa ustawa dotycząca ochrony ludności i obrony cywilnej mówi, że wszystkie ochotnicze straże pożarne są podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej. Po drugie, liczba zdarzeń dzisiaj obsługiwanych samodzielnie przez ochotnicze straże pożarne sięga 40-60%. Wiele z tych ochotniczych straży pożarnych w ciągu roku interweniuje, ratując zdrowie i życie oraz mienie, np. OSP Trzemeszno czy OSP Witkowo w powiecie gnieźnieńskim - ponad 130 razy. Nie można też nie zauważyć tej działalności ratowniczej, która dzisiaj jest też, można powiedzieć, elementem dbania o przyszłość strażacką, czyli pracy z dziećmi i młodzieżą w ramach dziecięcych i młodzieżowych drużyn pożarniczych. Wszystko to powoduje, że jest ten aspekt społeczny dotyczący również tego projektu, projektu, w którym jest ten wyraz uznania państwa dla strażaków ratowników. Często niektórzy mówią: dobrze, ale w podobnym czasie powstała ustawa, która przyznaje świadczenia sołtysom. Trzeba zauważyć, że sołtysi te świadczenia otrzymują po 8 latach. Tutaj kobieta otrzymuje je po 20 latach służby z narażeniem zdrowia i życia, a mężczyzna - po 25 latach, więc zapewne nie jest to porównywalna sytuacja. Wnioskuję do Wysokiej Izby o skierowanie tego projektu do stosownych komisji i dalszą pracę nad tym projektem. Liczę również na życzliwe stanowisko rządu. Dziękuję.