Mówca: Łukasz Schreiber
Data: 2016-05-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość związane z rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy Prawo celne oraz niektórych innych ustaw. W zasadzie wszystko to, co przekazał nam pan minister, sprawia, że moglibyśmy niemalże zamknąć dyskusję, ale postaram się powiedzieć kilka rzeczy i nie powtarzać się. Tak jak to zostało powiedziane, z dniem 1 maja wszedł w życie unijny kodeks celny, który zastąpił Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowiony rozporządzeniem Rady Unii Europejskiej w 1992 r. W 2008 r. w ramach reformy prawa celnego ustanowiony został właśnie Wspólnotowy Kodeks Celny, ale - poza jego art. 30 - nie był on stosowany ze względu na brak przepisów wykonawczych. W 2011 r. zapadła decyzja o przekształceniu zmodernizowanego kodeksu celnego w unijny kodeks celny ze względu na konieczność implementacji zmian wynikających z traktatu lizbońskiego. W ten sposób unijny kodeks celny został ustanowiony w 2013 r. Jako ratio legis przedmiotowej nowelizacji przepisów Prawa celnego wskazuje się uproszczenie i przyspieszenie operacji celnych, a także uszczelnienie całego systemu celnego Unii Europejskiej. Powyższe ma zostać zrealizowane poprzez informatyzację obrotu celnego w każdym kraju członkowskim Unii Europejskiej, przy czym docelowo Unia Europejska dąży do całkowitego odejścia w tym zakresie od dokumentów papierowych na rzecz infrastruktury elektronicznej opartej na specjalistycznych systemach informatycznych. Nie wchodzę w te zmiany, bowiem co do ogółu zmiany i postanowienia unijnego kodeksu celnego wymienione w preambule zostały omówione przez pana ministra. Na bardzo szczegółowe opisy nie ma w tym momencie czasu, jednakże chciałbym i pozwolę sobie zwrócić uwagę na wynikające z tego korzyści, także dla przedsiębiorców, bo dzisiaj regulacje wprowadzone przez unijny kodeks celny upoważniają przedsiębiorców posiadających status. Wskazano dodatkowe warunki, od których spełnienia zależeć będzie przyznanie przedsiębiorcy tego statusu, ale także dotyczące długu celnego i zabezpieczeń celnych. Chodzi o możliwość korzystania z zabezpieczenia w obniżonej wysokości oraz zwiększenie przypadków wygaśnięcia długu celnego. W przypadku postępowania celnego nastąpi harmonizacja trybów postępowania organów celnych państw unijnych związanych z wydawaniem decyzji. Wreszcie w przypadku procedur uproszczonych zmiany dotyczą instytucji uproszczonego zgłoszenia celnego oraz wpisu do rejestru zgłaszającego, a także nowych ułatwień, takich jak samoobsługa celna i to, że organ celny na wniosek upoważnionego przedsiębiorcy o statusie może zezwolić, aby pewne formalności celne były załatwiane przez przedsiębiorcę. Jeżeli możemy mówić o jakichś niedogodnościach, to pewnie będą one wynikały ze skomplikowanych procedur związanych z reżimem prawnym okresu przejściowego, w trakcie którego kraje członkowskie zobligowane będą dostosowywać swoją dotychczasową infrastrukturę celną do wymogów unijnego kodeksu. Ale wdrożenie wszystkich przewidzianych systemów informatycznych powinno umożliwić sprawne działanie poszczególnych instytucji, mających łącznie funkcjonować jako nowoczesny, sprawnie działający unijny system celny. Pewnie jednym z najważniejszych - jeżeli nie najważniejszym - efektów znowelizowania przepisów ustawowych będzie uproszczenie postępowania celnego. Do ustawy wpisano pozwolenie na stosowanie uproszczonego postępowania przy obejmowaniu towarów procedurą TIR, co dotyczy międzynarodowego przewozu towarów. W praktyce formalności tranzytowe zostaną zredukowane do minimum dla wiarygodnych przedsiębiorców. Dlatego też Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość w pełni popiera przedłożony rządowy projekt ustawy. Dziękuję bardzo.