Mówca: Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz
Data: 2018-03-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Przede wszystkim chciałam podziękować serdecznie za szczegółową, detaliczną lekturę ustawy. Mam nadzieję, że to dobrze wróży, jeśli chodzi o tempo prac nad ustawą na kolejnych etapach sejmowych. Odpowiem szczegółowo zarówno na wystąpienia, jak i na pytania. Zacznę od pytania pani poseł Nykiel dotyczącego tego, jak będzie wyglądał szczegółowo system ulg, jak będą wyglądały kryteria jakościowe i jakie będziemy stosować obligacje ustawowe w zakresie powoływania rady, kto to będzie oceniał. Od razu, wracając do pytania dotyczącego rozporządzenia, zadanego już później, w serii pytań szczegółowych, powiem tak: rozporządzenie jest już dostępne, ono wisi w RCL-u i jesteśmy przed konsultacjami przewidzianymi na 7 dni. Powiem jednocześnie, że ta ustawa była opracowywana naprawdę, również metodologicznie, w bardzo dobry sposób, tzn. pracowaliśmy zarówno z zarządami spółek strefowych, jak i z przedsiębiorcami - z tymi, którzy już dzisiaj korzystają z tych przywilejów strefowych, jak i z potencjalnymi - jak również z samorządami, panie pośle. Ostatnio osobiście, u siebie w gabinecie, odbyłam spotkanie z przedstawicielami samorządów dwóch województw. Tak że mam poczucie, że tę ustawę rzeczywiście skonsultowaliśmy. Jeśli chodzi o rozporządzenie, to - tak jak mówię - ono w tej chwili wisi w RCL-u. Jest 7-dniowy termin konsultacji. To na pewno wejdzie w życie równo z ustawą, nie będzie tutaj żadnego opóźnienia. Zachęcam państwa do lektury. Kryteria jakościowe, które tam przyjmujemy, są podzielone na cztery kategorie uwzględniające rozwój strukturalny, rozwój naukowy, zrównoważony rozwój, rozwój zasobów ludzkich. Minimalne kryteria wejścia to uzyskanie 6 punktów, przy czym obniżono to do 5 punktów dla obszarów z intensywnością pomocy publicznej do 35% i do 4 punktów - z intensywnością pomocy publicznej, która może być 50-procentowa. Wśród tych kryteriów jakościowych, jakie wymieniliśmy, jest utworzenie przez inwestora centrum badawczo-rozwojowego czy utworzenie centrum usług wspólnych. Jak wiemy, Polska - dwa polskie miasta - w ostatnio opublikowanym raporcie zajmuje 9. pozycję, jeżeli chodzi o lokalizację centrów usług wspólnych. To są coraz bardziej zaawansowane, nie front office’owe, a coraz bardziej back office’owe usługi, zatem je też honorujemy odpowiednią punktacją. Następnie przynależność do klastrów. Chcemy, aby przedsiębiorcy w Polsce współpracowali, tworząc te łańcuchy wartości dłuższe, stąd też to jedno z kryteriów. Zatem rozporządzenie jest i określa w sposób precyzyjny, jak przedsiębiorca będzie ubiegał się o pomoc i na jaką pomoc będzie mógł liczyć. Następna wątpliwość zgłoszona w wystąpieniu to to, czy nie obawiamy się tego, że przedsiębiorcy nie wybiorą tych najlepszych, i tak atrakcyjnych miejsc. Jeżeli mówimy o mapie pomocy publicznej, to ona sama w sobie w pewnym stopniu te ograniczenia tworzy. Jak dobrze wiemy, inwestorom spełniającym te kryteria, o których tutaj mówimy, coraz trudniej jest wybrać np. Warszawę, Wrocław czy Kraków, dlatego że możliwość uzyskania pomocy publicznej w przypadku tych obszarów jest mało atrakcyjna - jeśli to miałoby być podstawowym kryterium. A zatem rzeczywiście instrument strefowy nie odstraszy tych, którzy chcą przyjść do Krakowa czy do Warszawy, ze względu na pomoc publiczną, bo na tę w zbyt dużej wielkości w tych miastach liczyć nie mogą. On istotnie ma przyciągnąć ich w te miejsca, gdzie ta pomoc publiczna jest i tak oferowana. Chodzi o wysokość. Pojawiła się wątpliwość dotycząca intensywności pomocy publicznej liczonej per powiat. Taki zapis jest dzisiaj w ustawie. Przypomnę jeszcze raz, że nakładamy ją na mapę, która wszystkim w Polsce jest dzisiaj znana, z mapy pomocy publicznej przyjętej przez Komisję Europejską. W wystąpieniu pana posła Meysztowicza, jak rozumiem, popierającego ideę nowej ustawy strefowej, pojawiło się odwołanie do Czech i do Słowacji. Kiedy prezentowaliśmy w ogóle założenia do ustawy, wskazywaliśmy właśnie na te dwa modele takiego dynamicznego udzielania pomocy publicznej w zależności od zapotrzebowania inwestorów. Rzeczywiście patrzyliśmy na to, co robią nasi południowi sąsiedzi w zakresie tych prac. Patrzyliśmy również na to, co robią nasi bałtyccy sąsiedzi, którzy przedłużyli swoje pozwolenia. Łotwa w ubiegłym roku przedłożyła działającą ustawę strefową o kolejne 10 lat, a Litwa w ogóle taki instrument niedawno wprowadziła. Odpowiadając na uwagę pana posła Kasprzaka, muszę powiedzieć, że modestia, a zatem pokora, jest tą cnotą, którą staram się kierować w swojej pracy codziennie i każdego dnia. W swoim wystąpieniu nie powiedziałam, że dotychczasowa ustawa była zła. Powiedziałam tylko, że wyczerpał się model, dlatego zajęliśmy się przygotowaniem nowego, doceniając to, co w strefach się działo. Wielokrotnie mówiłam o tym również tutaj, w Sejmie, składając sprawozdania z działania ustawy o polityce strefowej. A zatem modestia naprawdę tak, ale dziękuję, bo nigdy dość przypominać o niej. Natomiast odwołując się już do precyzyjnego pytania dotyczącego tego, co zrobić z terenami, które są uzbrojone i przeznaczone pod inwestycje, które znajdą się na terenie specjalnych stref ekonomicznych, chcę powiedzieć, że to jest właśnie ten problem, panie pośle, który mamy i który możemy wskazać na podstawie obowiązującej obecnie ustawy. Poza tym wielokrotnie wspominałam - myślę, że jest to praktyka, o której możemy sobie tutaj ponad podziałami politycznymi jasno powiedzieć - że bardzo często instrument strefowy był wykorzystywany, zwłaszcza w pewnych sekwencjach przedwyborczych, jako pewien instrument dodatkowo wzmacniający bądź osłabiający kampanie wyborcze i ochoczo włączano do terenów strefowych tereny zalewowe, tereny pod dużą trakcją elektryczną. Mamy takie. Jeden z najniższych poziomów wykorzystania terenów strefowych jest w strefie warmińsko-mazurskiej, która obfituje w tzw. tereny inwestycyjne, gdzie inwestor nigdy nie przyjdzie, choćbyśmy zaoferowali mu nie wiem jak wysoką pomoc publiczną, ponieważ nie będzie tam w stanie zbudować ani hali, ani centrum badawczo-rozwojowego, ani centrum usług wspólnych. A zatem te tereny są nadal terenami inwestycyjnymi, nowa ustawa ich nie wyłącza, one nadal będą mogły być oferowane, natomiast siłą nie zmusimy nikogo do tego, aby na tych terenach się pojawił. Pytanie pani poseł Pępek dotyczące tego, czy nie obawiamy się o to, że ustawa sprawi, iż pojawią się kłopoty, jeśli chodzi o rynek pracy i kwestię zatrudnienia. Albo jeszcze inaczej: pani poseł wątpi w założony w ustawie, w ocenie skutków regulacji przyrost liczby miejsc pracy w strefach. Na jakiej podstawie przedstawialiśmy te szacunki? Przedstawialiśmy je na podstawie wiedzy i danych, bo tylko tym się posługujemy. Dynamika wzrostu liczby miejsc pracy pomimo kłopotów na rynku pracy, jakie dzisiaj są z siłami, rękami do pracy, jest taka, iż w ubiegłym roku zanotowaliśmy wzrost o 13 tys., tj. było tych miejsc 30% więcej w stosunku do poprzedniego roku. A zatem myślę, że tutaj sprzężenie atrakcyjnych warunków lokowania inwestycji z dobrą obsługą przez spółki strefowe inwestorów we współpracy z samorządami, bo bez niej - powiedzmy to sobie otwarcie - te strefy nie będą działać, sprawia, że rzeczywiście pojawiają się tam wysokowolumenowe inwestycje, które oferują dużo atrakcyjnych, nowych miejsc pracy. Na pytanie pani poseł Nykiel odpowiedziałam wcześniej. Jeśli chodzi o to, czy będzie to system jednolity w całej Polsce, to chcę powiedzieć, że jednolite warunki będą uzależnione od kryteriów, o których powiedziałam, czyli jeżeli pomoc publiczna wyniesie 50%, to ilość punktów, które inwestor tam uzyska, będzie odpowiednio niższa. Szczególnie wrażliwe pytanie dotyczyło braku filozofii rozwoju. Nie ma czegoś takiego jak filozofia rozwoju, powinna być filozofia klasyczna, ale powiedzmy sobie, że chodzi o pewną metodę podejścia do polityki rozwojowej. Myślę, że ta ustawa jest właśnie wprost przede wszystkim realizacją założeń polityki rozwojowej wpisaną w ˝Strategię na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. To właśnie w kryteriach znajdujących się w rozporządzeniu oraz w zapisanych celach, jakie przyświecały nam w przypadku tej ustawy, wprost mówimy o tym, jakiego rodzaju inwestycje i jakiego rodzaju miejsca pracy chcemy stworzyć w Polsce w horyzoncie 10-15 najbliższych lat. To, że mówimy: cała Polska, naprawdę oznacza, że nie dzielimy, nie rysujemy kreską plam. Odwołując się do kolejnego pytania, dotyczącego troski o ubytek we wypływach z podatku, które byłyby wyższe, gdyby teren nie został objęty strefą, chcę powiedzieć, że mówimy o tym, że gdyby tego przywileju nie było, danej inwestycji nie byłoby w ogóle. A zatem nie mówimy o jakimś ubytku, tylko mówimy o tym, że wpływy będą obniżone, ale w ogóle będą. Taka jest percepcja, taka jest ocena działania specjalnych stref ekonomicznych przez ostatnie lata. A zatem wydaje się, że w bardzo precyzyjny sposób określiliśmy, jaką przyjmujemy politykę rozwojową. Mamy nadzieję, że poprzez to, że nie limitujemy obszarów, te cele zostaną osiągnięte. Odpowiadam na pytanie dotyczące mapy intensywności pomocy publicznej i jej wysokości. Jeżeli mówimy o miejscach, w których pomoc publiczna może sięgać 50%, wówczas pozwolenia będą udzielane na 15 lat, jeśli mówimy o terenach objętych pomocą publiczną do 35% - wówczas 12 lat i poniżej tej wartości - pozwolenia na 10 lat. Odpowiadając zaś na ostatnie pytanie pana posła Warzechy, dotyczące tego, jak ta ustawa wpisuje się w inne elementy ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝ - pan poseł wymienił trzy obszary: jeden z nich to innowacje, drugi to kwestia średnich miast i trzeci stanowią ośrodki akademickie i ich współpraca -powiem, że, po pierwsze, punkty, które będziemy przyznawać potencjalnym inwestorom, wskazują już na to, że utworzenie centrum badawczo-rozwojowego jest bardzo wysoko punktowane. Przypomnę jednak również, że nie jest to ustawa, która rozwiązuje, adresuje wszystkie problemy zdefiniowane w ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. Kwestie wsparcia i rozwoju prac badawczo-rozwojowych w Polsce czy też komercjalizacji tych wyników realizują też przyjęte przez państwa w ubiegłym roku tzw. pierwsza i druga ustawa o innowacyjności, które weszły w życie 1 stycznia tego roku, według których przedsiębiorca może uzyskać 100% zwrotu kosztów wydanych na badania i rozwój. Jeśli chodzi o deprecjację czy też miasta, które mogą w horyzoncie czasu tracić swoje funkcje społeczne, to jest specjalny program dla średnich miast, do których kierujemy pomoc zarówno z takiego programu jak ˝Inteligentny rozwój˝ czy właśnie wspierającego innowacje Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝, a także Programu Operacyjnego ˝Wiedza, edukacja, rozwój˝. Wreszcie jeżeli chodzi o aktywność i obecność ośrodków akademickich, to tak jak państwo sobie doskonale zdają sprawę, przedsiębiorców, inwestorów, którzy chcą lokować, i to gdziekolwiek na mapie świata, wysoko zaawansowane technologicznie przedsięwzięcia, zawsze interesuje ich dobra lokalizacja i sprawne połączenie z dobrym ośrodkiem akademickim. I tego nurtu spraw nie zmienimy, choćbyśmy nie wiem jakiego typu regulacje stworzyli. Staramy się pokazywać np. centrum usług wspólnych. Po to robiliśmy przez półtora roku ostatnie analizy i aktywnie pracowaliśmy z tymi, którzy są już w Polsce i którzy tego typu inwestycje zrealizowali, co zrobić, aby ich drugie lokalizacje nie były po raz kolejny w Warszawie, Krakowie czy Wrocławiu, ale aby były one w Opolu czy Łowiczu, czyli pokazywaliśmy, że tam również są ośrodki akademickie, gdzie kształci się studentów w kilku językach, gdzie ceny nieruchomości są nieco inne, a kulturalnie miasto jest również atrakcyjne. I to w ten sposób się nam udaje. Jeśli dzisiaj dołączymy do tego szybko możliwość złożenia dodatkowej oferty, takiej jak ta dotycząca specjalnej strefy ekonomicznej, to myślę, że zrealizujemy te cele z sukcesem. Były jeszcze pytania dotyczące sektorów kreatywnych. One rzeczywiście są z tej ustawy wyłączone, choć, jak państwo doskonale wiedzą, wspieramy je na różne inne sposoby, zarówno poprzez specjalne programy z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, bardzo duże transfery są adresowane do tych sektorów, jak i wprost środkami z programów ministra kultury i sztuki - one są wyłączone znowu ze względu na regulacje wspólnotowe. Jeśli chodzi o pytanie pana posła Meysztowicza dotyczące terenów wokół specjalnych stref ekonomicznych, to właśnie tak będzie, panie pośle, tzn. dzisiaj rzeczywiście zarządy są do płotu, a to, co za płotem, już nikogo nie interesuje. (Dzwonek) Zarząd będzie mógł oferować tereny znajdujące się poza, które nie są w strefie, które są w sąsiedztwie zrealizowanych inwestycji. Jeśli chodzi o pytania dotyczące połączenia ustawy strefowej - to pan poseł Biernat - z planami zagospodarowania przestrzennego i tego, na ile one powinny być sprzęgnięte, to tutaj, jak państwo wiedzą, pan minister Kwieciński jest tym, który w tej chwili odpowiada, po pierwsze, za nowelizację ustawy o planowaniu przestrzennym, po drugie, przede wszystkim za wzmożenie intensywności prac nad tym, aby znacząco większe tereny w Polsce były pokryte takimi planami zagospodarowania przestrzennego, tak aby ten spontaniczny rozwój, zwłaszcza w wielu miastach w Polsce, przebiegał w sposób bardziej... Chodzi o to, aby przywrócić w Polsce w ogóle urbanistykę, po prostu. Więc to się dzieje, a zatem prace te toczą się równolegle. Pytanie o pomoc...