Mówca: Jan Łopata
Data: 2012-02-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Szanowny Panie Przewodniczący! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić opinię do obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pan marszałek przypomniał zapisy regulaminu, zgodnie z którymi jest to pierwsze czytanie i pierwotna treść jest zawarta w druku nr 25. O ile wiem, praca w podkomisji w VI kadencji nie zakończyła się nawet przyjęciem wspólnego sprawozdania. W związku z powyższym zasadne jest, żebyśmy pracowali nad tym, co wynika z regulaminu i co jest dostępne posłom, czyli drukiem nr 25. Na wstępie chciałem zauważyć, że ta inicjatywa została zmaterializowana, to znaczy ten projekt został złożony do laski marszałkowskiej 31 grudnia 2008 r. Istotna jest to, myślę, uwaga, bo ten ponad 3-letni okres to czas w gospodarce, w finansach światowych wyjątkowy, w Polsce zresztą również. To co do roku 2008 wydawało się stabilne, pewne, dające realne dochody i zysk, okazało się budowlą opartą w dużej części na hipokryzji i iluzji. Zmieniły się również realia budżetowe. Równocześnie warto zauważyć, że dyskusję nad tym zagadnieniem rozpoczynamy w momencie, gdy dyskutujemy, konsultujemy fundamentalne zmiany w powszechnym systemie emerytalnym dotyczące wydłużenia wieku przechodzenia na emeryturę. Wracając do istoty proponowanego uregulowania zawartego w omawianym projekcie, inicjatywa obywatelska zmierza do dodania pkt 2a w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, czego konsekwencją byłaby zmiana odliczania od dochodu ustalonego zgodnie z przepisami ustawy kwot wpłat dokonanych przez podatnika w danym roku podatkowym bezpośrednio na własne dobrowolne zabezpieczenie emerytalne w instytucjach finansowych nadzorowanych lub notyfikowanych przez Komisję Nadzoru Finansowego w kwocie maksymalnej, tak jest w tej proponowanej, dostępnej nam wersji, 12 tys. zł rocznie. Wnioskodawcy przewidują waloryzację tej kwoty. Poprzez dodanie ust. 15-19 w tymże art. 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wnioskodawcy proponują ustalenie zasad i warunków dokonywania przewidzianego w projekcie odliczenia. Wysoki Sejmie! Zmiany demograficzne, jakie zachodzą w polskim społeczeństwie, zmiany niestety niekorzystne, te proporcje padały przed chwilą z mównicy, stopy zastąpienia, czyli relacja wysokości emerytury do otrzymanego ostatniego wynagrodzenia, sprawiają, że rodzą się różne pomysły, jak to w nieodległej przyszłości rozwiązać. Na takim tle trzeba widzieć zarówno propozycje wydłużenia wieku przechodzenia na emeryturę, jak i tę omawianą propozycję, którą można określić jako próbę reanimacji tzw. III filara systemu ubezpieczeń społecznych. Kilkunastoletnie doświadczenia funkcjonowania w Polsce nowego systemu emerytalnego wskazują, że zarówno II filar - otwarte fundusze emerytalne, o czym za chwilę, jak również indywidualne konta emerytalne oraz pracownicze programy emerytalne nie spełniły pokładanych w nich nadziei. W uzasadnieniu do tej propozycji zmiany, do tego projektu ustawy, podano, że aktywa zgromadzone w pracowniczych programach emerytalnych to kwota 2793 mln zł, zaś indywidualnych kont emerytalnych było 886 509 o łącznych aktywach wynoszących 1770 mln zł, to oczywiście dane na dzień 31 grudnia 2007 r. Sprawdziłem, po pierwszym półroczu 2011 r. instytucje finansowe prowadziły 798 912 indywidualnych kont emerytalnych. Widać wyraźny regres, ale nie ma się czemu dziwić, ponieważ indywidualne konta emerytalne to taka trochę lajtowa forma otwartych funduszy emerytalnych, dodatkowo dobrowolna. Wysoki Sejmie! O otwartych funduszach emerytalnych wielokrotnie już się wypowiadałem, ale przy tej sposobności jeszcze raz chcę powtórzyć, że szkodliwość otwartych funduszy emerytalnych dla Polski wynika z tego, że nasz kraj nie miał i nie ma nadwyżek budżetowych, by tworzyć rezerwę w postaci otwartych funduszy emerytalnych, ma natomiast od dawna dług publiczny. Oddłużeniu kraju powinny służyć środki z realizowanych i planowanych podwyżek obciążeń podatkowych oraz cięć wydatków budżetowych, tymczasem duża część tych dodatkowych ciężarów pójdzie (Dzwonek) na utrzymanie otwartych funduszy emerytalnych, które nie są warte tych wyrzeczeń. Nie tylko nie zapewniają propagowanego przez ich zwolenników większego bezpieczeństwa przyszłych emerytur, ale wręcz drastycznie je zmniejszają. A rok 2011 można zaliczyć do najgorszych w historii tych funduszy. Składka przekazana w 2011 r. z ZUS-u do OFE to ponad 14,5 mld zł, a faktyczne straty w 2011 r. to ok. 13 mld zł. Te kwoty winny jednoznacznie świadczyć o wadliwości systemu. Wysoki Sejmie! Opracowany przez Obywatelski Komitet Inicjatywy Ustawodawczej ˝Razem˝ na rzecz zmiany ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych projekt ustawy powielać będzie te same błędy, które omówiłem czy starałem się omówić przy OFE. Jest on również w wielu miejscach nieprecyzyjny i niespójny z dotychczasowym systemem emerytalnym. Nie odbierając jednak należnego komitetowi uznania za wysiłek, proponujemy przekazać projekt do komisji wskazanych wcześniej przez kolegów z innych klubów. Dziękuję za uwagę.