Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2018-10-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Kontynuując ten wątek, dziękuję panu posłowi Piechocie za to wsparcie właśnie w tej dyskusji, która się nam odwlekła o 2 lata i nic z tego nie wyniknęło. A więc rzeczywiście jest taka potrzeba, żeby zacząć dyskutować nad tym, jak to rozwiązać. Ja chcę znowu odnieść się do własnych doświadczeń, bo to jest jakby coś, o czym mogę mówić z całą pewnością. Prowadząc zakład pracy dla osób niepełnosprawnych, a mam do czynienia z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie, które chciałam zatrudnić, po wielkich prawniczych perturbacjach, przebojach często walczyłam z lekarzami medycyny pracy, którzy mieli nie zwracać uwagi na zapisy krzywdzące - praca żadna. Jak to się już udało, okazało się, że te osoby niepełnosprawne intelektualnie, które mogą pracować, ale np. nie potrafią pisać, nie potrafią zgodzić się na dobrowolne leczenie, choć mogą robić pierogi, bo tym się zajmowały. I one chciały podjąć pracę. Okazało się, że trafiają, ale są ubezwłasnowolnione, więc ciężko zawrzeć z nimi umowę o pracę. Po sądowych zgodach kuratorów i chodzeniu po sądach, kiedy z rodzicem, z opiekunem prawnym udało się jakoś nawiązać pewne relacje, on się zgodził, okazywało się, że wypłatę trzeba przelewać temu opiekunowi. I okazało się, że opiekun okazywał się nieodpowiedzialny i np. brał kredyty na tę osobę niepełnosprawną. Naprawdę jest bardzo dużo problemów. Jeżeli osoba niepełnosprawna intelektualnie potrafi pracować, ale nie chce wyrazić zgody na leczenie, to niestety w obecnym stanie prawnym po prostu trzeba ją ubezwłasnowolnić. Dlatego jest prośba o tę dyskusję. W uzasadnieniu rząd mówi i powołuje się na to, że sąd będzie musiał sprawować nadzór. Właśnie nie, bo sąd nie musi sprawować nadzoru nad wykonywaniem czynności wynikających z funkcji opiekuna medycznego z uwagi na to, że to nie jest ubezwłasnowolnienie. W przypadku ubezwłasnowolnienia sąd, państwo będzie sprawowało opiekę. Funkcją, do której pełnienia miał być powołany opiekun medyczny, jest po prostu wyrażenie zgody na naprawę, na wyleczenie zęba, na leczenie skręconej nogi, na tego typu zabiegi. To osoba, która cały czas żyje z tą osobą, będzie mogła szybko wyrazić zgodę. Ja wiem, że jest rozwiązanie prawne, ale proszę również przeczytać opinię izby lekarskiej, która wskazuje, że ono jest niewystarczające. Ja spotykałam się z lekarzami i oni mówili, że to jest jednak kłopot: wzywanie przez sąd na rozprawy. Strona rządowa mówi również o tym, że będzie mogło dochodzić do przypadków, kiedy będzie stygmatyzacja osób niepełnosprawnych intelektualnie. Moim zdaniem stygmatyzacją jest właśnie ubezwłasnowolnienie, a nie nadanie funkcji opiekuna medycznego, a więc tutaj w ogóle jest jakieś pomieszanie pojęć. Jeszcze raz, proszę państwa, jest prośba, aby rzeczywiście tę dyskusję kontynuować, aby kontynuować ją w komisji, aby rzeczywiście w Ministerstwie Sprawiedliwości powstał projekt, który będzie odpowiedzią, albo aby poprawić ten projekt lub zaproponować inny, który będzie miał szerszy zasięg, ale rzeczywiście, by tego tematu nie zarzucać na kolejne 2 lata, bo kadencji zostało niedużo. I tak naprawdę to są kolejne lata oczekiwania na te rozwiązania prawne. A wytłumaczenie w wypadku tej szanownej Izby, ministerstwa, że to jest skomplikowana materia prawna, a my przez tyle lat nie potrafimy na nią odpowiedzieć, jest po prostu porażką. To jest porażka, dlatego że jesteśmy po prostu nieudolni. Dziękuję bardzo. (Oklaski)