Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr nr 2206, oraz sprawozdania Komisji Finansów Publicznych, druk nr nr 2234. To jest projekt techniczny w formie, ale systemowy w skutkach. Rząd wskazuje, że projekt ten to element realizacji kamienia milowego KPO dotyczącego reformy systemu budżetowego i ma uporządkować klasyfikację wydatków, poprawić zarządzanie budżetem oraz wprowadzić bardziej przejrzyste zasady oceny dużych inwestycji publicznych. Dla Polskiego Stronnictwa Ludowego kluczowe są trzy pytania: Czy dzięki temu budżet będzie bardziej zrozumiały? Czy państwo będzie sprawniej działało? I czy ta reforma nie uderzy rykoszetem w samorządy oraz lokalny rozwój? Punkt pierwszy - nowe grupy wydatków. Popieramy większą czytelność, ale chcemy stabilności wdrożenia. Projekt tej ustawy porządkuje prezentację wydatków budżetu państwa przez wprowadzenie nowego układu grup ekonomicznych, m.in. poprzez rozdzielenie inwestycji jednostek od transferów majątkowych, tak aby dotacje inwestycyjne były widoczne osobno, a nie zlane w jednej kategorii. To kierunek racjonalny. Podatnik ma prawo zrozumieć, na co idą pieniądze. Jako Polskie Stronnictwo Ludowe uważamy, że wdrożenie nie może wywołać chaosu w sprawozdawczości i planowaniu. Skoro projekt przewiduje nowe rozporządzenie dotyczące klasyfikacji i wytyczne dotyczące przypisywania paragrafów do kont, to muszą być one opublikowane odpowiednio wcześnie, przetestowane na danych oraz przygotowane w dialogu z jednostkami, które robią budżet w praktyce. Punkt drugi - zarządzanie budżetem. W projekcie są rozwiązania usprawniające: krótsze terminy w obiegu planów i harmonogramów oraz większa elastyczność przesunięć w wydatkach majątkowych, limit wydatków możliwych bez zgody ministra - do 500 tys. zł. To może realnie skrócić procedury i odciążyć administrację. Jednocześnie pragniemy przypomnieć, że usprawnienie nie może oznaczać, że ryzyko płynności i odpowiedzialności operacyjnej spadnie na wojewodów czy jednostki terenowe, bez jasnych zasad i narzędzi kontrolnych. Jeżeli wojewodowie mają sprawniej przesuwać środki na zadania zlecone, to chcielibyśmy oczekiwać równolegle transparentnych reguł raportowania, czytelnego śladu audytowego oraz jednoznacznej odpowiedzialności za decyzje. Punkt trzeci - inwestycje publiczne. Przejrzystość tak, papierologia nie. Najważniejsza politycznie część tej nowelizacji to ocena inwestycji publicznych i publikowanie informacji w BIP-ie. Projekt zakłada obowiązek oceny inwestycji od 10 mln zł, publikacje oceny w BIP-ie powyżej 500 mln zł oraz coroczne publikowanie informacji o realizowanych inwestycjach powyżej 100 mln zł. Polskie Stronnictwo Ludowe popiera ten kierunek, bo w Polsce za często bywało tak, że wielkie projekty startowały bez porządnej odpowiedzi na pytania, po co, za ile, z jakimi efektami i w jakim terminie. Mamy jednak również dwa konkretne oczekiwania. Po pierwsze, kryteria oceny mają być jednolite, ale praktyczne. Jeżeli ministerstwa mają publikować opisy kryteriów BIP, to niech to będą narzędzia do podejmowania decyzji, a nie tylko dokumenty odkładane na półkę. Po drugie, inwestycje lokalne nie mogą utknąć w procedurach. Próg 10 mln zł obejmuje wiele inwestycji ważnych dla powiatów i dla gmin: drogowych, wodociągowych, przeciwpowodziowych i zdrowotnych. Jeżeli chcemy modernizacji Polski lokalnej, to ocena musi być szybka, proporcjonalna i cyfrowa, inaczej damy samorządom kolejne obowiązki bez realnej wartości dodanej. Punkt czwarty - fundusze przy BGK. Popieramy większą kontrolę parlamentarną. Projekt przewiduje także obowiązek ujawnienia w uzasadnieniu do ustawy budżetowej planów finansowych funduszy ulokowanych w BGK. To krok w stronę zasady, że budżet to jedna prawda o finansach państwa, a nie wiele równoległych szuflad. Polskie Stronnictwo Ludowe od lat jasno mówi: wydatki publiczne mają być w świetle dziennym, niezależnie od tego, czy przechodzą przez część budżetową, fundusz czy inną konstrukcję. Wysoka Izbo! Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego widzi w tym projekcie realne plusy: większą czytelność budżetu, lepszą informację o inwestycjach i więcej przejrzystości w finansach, państwo bardziej sprawne, a pieniądze publiczne wydawane bardziej odpowiedzialnie. W związku z tym popieramy ten projekt i będziemy za jego wprowadzeniem. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)