Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2013-05-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym bardzo serdecznie podziękować za tę debatę. Myślę, że jest to bardzo ważna debata dotycząca najważniejszego chyba problemu w naszym kraju, jakim jest brak pracy, jakim jest bezrobocie. Oczywiście ten projekt ustawy nie jest odpowiedzią na wszystkie problemy, o których państwo mówiliście w swoich wystąpieniach, bo potrzeba budowy dróg, innowacji. To wszystko jest potrzebne, konieczne do rozwoju gospodarczego naszego kraju. Ustawa o Narodowym Programie Zatrudnienia, którą zaproponowaliśmy, zmierza w kierunku jednego, żebyśmy mieli tutaj jasność: ona nie zastępuje obecnie funkcjonującej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, nie likwiduje Funduszu Pracy, ale jest odpowiedzią na sytuację, jaka panuje wśród ludzi młodych i na terenach, gdzie jest bardzo wysokie bezrobocie, jest odpowiedzią na brak naszych działań. To, o czym mówił pan minister, co dotyczy staży, dotacji, pożyczek i stypendiów, działa, tylko działa tak, że w dalszym ciągu są powiaty, gdzie bezrobocie wynosi powyżej 35%, są gminy, gdzie bezrobocie sięga 50%. Naszą odpowiedzią jest to, że szukamy rozwiązań dodatkowych, aby móc jeszcze wzmocnić te działania, stąd nasze propozycje. Pani poseł, która występowała w imieniu klubu, pani poseł Katarzyna Mrzygłocka tak właściwie oprócz jakichś szczegółów nie podała argumentów za wnioskiem o odrzucenie tego projektu. Można mieć uwagi do poszczególnych zapisów, ale myślę, że każdą taką uwagę można rozpatrywać, i tutaj nie ukrywam, że z dużym zdziwieniem przyjąłem wniosek o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu, bo jest tam wiele konkretnych propozycji, tak jak mówił pan poseł Dorn. Są tam propozycje spięte w całość, rozwiązania są dosyć proste i czytelne. Jeżeli chcesz skorzystać z ulgi i nie płacić np. składki na fundusz wspierania przedsiębiorczości, to zatrudniaj młodych ludzi, skorzystasz z tego, masz tę zachętę. Cały ten mechanizm jest tak pomyślany, że jeżeli zatrudniasz młodych ludzi, jeżeli zatrudniasz na tych terenach, gdzie jest najtrudniejsza sytuacja, to masz możliwość skorzystania z różnych preferencji. To też jest odpowiedź na to, co tutaj, z tej mównicy, wielokrotnie padało: dajcie jakieś projekty, to będziemy rozmawiać. Daliśmy projekt, a wy zgłaszacie wniosek o odrzucenie go w pierwszym czytaniu, i to, jak mówiłem w swoim wystąpieniu, mam wrażenie, że tylko dlatego, iż został on zgłoszony przez Prawo i Sprawiedliwość. Odrzucacie go w pierwszym czytaniu. Mam nadzieję, że drugi klub rządzący, czyli PSL, zachowa się roztropnie i nie zagłosuje za wnioskiem o odrzucenie w pierwszym czytaniu, bo to są konkretne propozycje, które można rozpatrywać. Pan poseł z Ruchu Palikota mówił o przykładzie Tychów. Nikt nie neguje pomocy dla zakładu w Tychach, te instrumenty istnieją. Jeżeli jest taka sytuacja, to po to są dzisiejsze zapisy ustawy, które mogą pomóc. Nasz projekt idzie w innym kierunku. Ta pomoc tak, ale jeszcze dodatkowo inne propozycje. Jak oszacowaliśmy 1200 tys. miejsc pracy w ciągu 10 lat? To nie jest jakaś astronomiczna suma. Posłowie przedstawiali różne propozycje. Mogę powiedzieć jeszcze raz: za naszych 2-letnich rządów stworzyliśmy 1200 tys. miejsc pracy. Oczywiście, ktoś mi powie, że był inny wzrost gospodarczy. W porządku, ale można stosować różne instrumenty, zachęty, żeby te miejsca pracy powstawały. Teraz szczegółowe pytania, które do tego się odnosiły. Pan poseł Pawlak pyta, dlaczego na 10 lat. Oczywiście jesteśmy otwarci, ten program można rozszerzyć, można do niego dokładać. Ktoś zgłaszał propozycję, któryś z posłów PSL, żeby objąć nim też bezrobocie wśród młodych w dużych miastach. Może trzeba jeszcze dodatkowych instrumentów, żeby ten młody człowiek na starcie miał jak najwięcej możliwości uzyskania wsparcia. Powtórzę tylko, jeśli chodzi o zawieranie umów na czas krótszy, 2-letni, może faktycznie trzeba się zastanowić, czy to nie ma być krótszy okres, 1 rok, ale jesteśmy zdecydowanymi przeciwnikami, aby były to umowy cywilnoprawne, czyli tzw. umowy śmieciowe, mówimy o umowach na konkretny czas i wtedy ta pomoc trafia. Pan poseł Sztorc pytał, dlaczego do 35. roku życia? To jest ta grupa osób... Pierwsza grupa do 25 lat, gdzie mamy prawie 0,5 mln bezrobotnych, druga to 700 tys. czy 600 tys. bezrobotnych do 35. roku życia. Jeżeli na starcie nie ma się pracy, to nie ma żadnych szans rozwoju, nie ma możliwości założenia rodziny. Stąd taka armia młodych ludzi wyjeżdża za granicę. Jeszcze w dwóch zdaniach odniosę się do tego, o czym mówił pan minister. Oczywiście każde działania interwencyjne jak najbardziej będziemy wspierać, ale pamiętamy, panie ministrze, sprawę związaną z ustawą o łagodzeniu skutków kryzysu. Przekazaliśmy środki z Funduszu Pracy na pomoc dla przedsiębiorców. Przedsiębiorcy z tego nie skorzystali, procedura była tak zawiła, że nikt z tego nie skorzystał. Jeżeli dzisiaj będzie tak, jak pan minister mówi, że to zadziała, to bardzo dobrze. Będziemy mieć 500 mln, niech i więcej, żeby te środki były na stałe wpisane, żeby można było pomagać. Jeśli chodzi o wsparcie, jeżeli mówimy o utworzeniu dwóch nowych funduszy, jeżeli będą takie możliwości, to oczywiście jesteśmy za tym, żeby część środków, które są w tej chwili zamrożone, przesuwać na te fundusze i tam udzielać wsparcia. Najgorszą rzeczą jest to, gdy środki, które są przeznaczone na tworzenie nowych miejsc pracy czy na walkę z bezrobociem, są zamrażane tylko dlatego, że minister finansów ratuje sobie przez to liczenie długu publicznego. Te środki muszą być w obrocie i to pokazuje, co zrobiono w tym roku, czyli uruchomienie środków w styczniu spowodowało, że bezrobocie nie wzrosło tak gwałtownie, jak w innych miesiącach, bo dzisiaj, jeśli nie uruchomilibyście państwo środków w styczniu, a w marcu, to bezrobocie byłoby na poziomie 15 czy 16%, ale uruchomiliście, i dobrze, bo poszło do przodu. Oczywiście, że jest problem, bo pan minister mówi, że środki są w urzędach pracy. Środki w urzędach pracy są, ale po prostu nie starczają, tych zapotrzebowań jest tak dużo, że jeżeli zgłasza się kilkadziesiąt osób po dotację, to wybiera się kilka, jeżeli dotacje dla przedsiębiorców itd., tych przykładów jest wiele. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o czym mówił pan minister, że będą dokonywane zmiany. Zmiany, jeżeli pójdą w dobrym kierunku, nie będą szły tylko w kierunku, że tak powiem, poprawy statystyki, oczywiście będziemy wspierać. Każde działania, czy to ministerstwa, czy to, co proponujemy, jeżeli ułatwią młodym, bezrobotnym ludziom znalezienie pracy, jak najbardziej będziemy wspierać. Oczywiście nie zamykamy programów dla ludzi starszych, programów 50+, 60+ czy innych programów, jak pan minister proponuje, dotyczących kształcenia ustawicznego; to wszystko jak najbardziej. Nasz projekt jest skierowany do określonej grupy, do określonych miast, miasteczek, gdzie jest największe bezrobocie, gdzie znalezienie pracy od wielu, wielu lat jest potężnym problemem. Musimy coś z tym zrobić i to jest nasza propozycja, którą przedkładamy. Jak powiedziałem na początku, z zaskoczeniem przyjąłem informację, że klub Platformy Obywatelskiej nie chce popracować nad tymi rozwiązaniami. Zgłosił on wniosek o odrzucenie projektu ustawy. Mam nadzieję, że ten wniosek nie uzyska większości Wysokiej Izby. Dziękuję bardzo. (Oklaski)