Mówca: Patryk Wicher
Data: 2021-09-29 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu dzisiejszym chciałem poruszyć bardzo ważny temat związany z archiwami narodowymi, których siedziby intensywnie rozwijają się na terenie naszego kraju. To właśnie nasz rząd Prawa i Sprawiedliwości i pan profesor, pan premier Piotr Gliński bardzo dbają właśnie o rozwój tej infrastruktury, która tak naprawdę staje się centrum nie tylko analityki i nauki czy też promocji wiedzy o poprzednich latach i wiekach, ale także centrum wymiany myśli. Moi drodzy państwo, do tej refleksji skłoniła mnie okoliczność dotycząca mojego miasta rodzinnego, czyli Nowego Sącza, gdzie faktycznie w tym momencie trwa już zaawansowana budowa nowoczesnej, supernowoczesnej, można też tak to określić, siedziby oddziału Archiwum Narodowego w Krakowie. I Kraków, który już ma piękną siedzibę, i Nowy Sącz, który praktycznie w przyszłym roku dołączy do miast o wysokich standardach archiwaliów, można powiedzieć, są naszą dumą. Moi drodzy państwo, właśnie rozwój archiwistyki, rozwój tej dziedziny jest bardzo istotny dla funkcjonowania państwa. To nie tylko łatwy dostęp do dokumentacji, łatwy dostęp do informacji, choćby o katastrze, o podziale działek - to także te centra, jak wspomniałem już przed chwilą, naukowe, gdzie młodzi naukowcy, ludzie z lokalnych środowisk, pasjonaci historii mogą spokojnie siąść w czytelniach i zapoznawać się czy też wgłębiać się w piękno historii, w piękno tych pożółkłych kart zarchiwizowanych czy też zdjęć i innych materiałów, które są oczywiście zgromadzone właśnie w tych archiwach. Drodzy państwo, jako pasjonat historii, też osoba, która wielokrotnie korzystała z archiwów narodowych czy też współpracowała z ich oddziałami, powiem, że ich funkcjonowanie powinno dynamicznie, w takim tempie jak teraz, rozwijać się nadal. Przypominam sobie wiele akcji realizowanych przez te placówki, chodzi m.in. o różnego rodzaju konkursy. W Nowym Sączu to był np. konkurs o Barbackim. W tym roku obchodzimy 130-lecie jego narodzin, mija też 80 lat od śmierci tego wielkiego malarza pochodzącego z Nowego Sącza, który został rozstrzelany. Właśnie dzięki oddziałowi nowosądeckiemu Archiwum Narodowego mogliśmy pamiętać o tej osobie i przeżywać to wyjątkowe wydarzenie wspominkowe. A więc, moi drodzy państwo, zachęcam państwa do korzystania z tych placówek, które są tworzone dla państwa, dla poszerzania wiedzy, żebyście mogli realizować swoje pasje, są tworzone dla pamięci i porządku de facto prawnego, a także dla zachowywania tej skarbnicy wiedzy, jaką są akta i dokumenty, mapy i zdjęcia. Warto sięgnąć właśnie do archiwów narodowych, które są bardzo blisko państwa, ale także warto pamiętać o tym, żeby o archiwaliach, które często są u państwa w domu czy też w gminach, czy też w parafiach, poinformować najbliższą jednostkę, która, jeśli posiada możliwości gromadzenia tych archiwaliów, na pewno przystąpi do ich opracowania, spisania i przejmie je dla dobra przyszłych pokoleń. Moi drodzy państwo, nie warto pozostawiać tego w domu. Warto podzielić się kawałkiem historii, kawałkiem tradycji, bo właśnie ci młodzi ludzie, ci pasjonaci może dotrą dzięki temu do informacji im potrzebnych czy napiszą artykuły, wydadzą publikacje, książki, które będą nie tylko upamiętniały naszych przodków, ale także pozwolą promować nasze regiony. W związku z tym oczywiście zachęcam też do tego wszystkie placówki samorządów terytorialnych, tam, gdzie macie państwo nowoczesne archiwa, tak jak w Nowym Sączu - za chwilę to będzie 10 km akt, które będą mogły być tam zarchiwizowane, będą czytelnie, będą tam przestrzenie do digitalizacji zasobów. A więc, moi drodzy państwo, to jest właśnie ta nowoczesna nauka, to jest ta nowoczesna archiwistyka, to jest właśnie ta przyszłość, w którą powinniśmy inwestować. Bardzo chciałbym z tej mównicy w parlamencie podziękować panu premierowi, podziękować wszystkim innym osobom, też pani minister Gawin, która zajmuje się tymi sprawami, za to, że możemy się cieszyć tymi wspaniałymi nowymi obiektami, takimi jak wspomniane już właśnie obiekty w Krakowie i Nowym Sączu. A więc jeszcze raz serdecznie dziękuję, a państwa wszystkich zachęcam do korzystania z tego i do współpracy z oddziałami archiwów narodowych na terenie naszego kraju. Dziękuję bardzo. (Oklaski)