Mówca: Sławomir Jan Piechota
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za te pytania, bo one pokazują, jak sprawa jest ważna, jak wiele szczegółowych wątpliwości budzi, dlatego wymaga tak starannej, szczegółowej analizy. Jak pokazałem, długie prace nad tym projektem były spowodowane wolą jak najlepszego dopracowania projektu. Pani poseł Gosiewska wspomniała, że może nie spieszmy się, może jeszcze doprecyzujmy niektóre zapisy. A więc to jest ostatni moment. Zgodnie z regulaminem Sejmu to jest moment, w którym ktoś, kto ma lepszy pomysł, może jeszcze złożyć poprawkę. Jeżeli nie składa poprawki, to znaczy, że akceptuje fakt, że w tej wersji ustawa powinna być przyjęta, bo z drugiej strony nie możemy dreptać w miejscu i czekać w nieskończoność, bo być może kiedyś nam się urodzi lepszy pomysł. A więc albo jest propozycja lepszego rozwiązania, albo - jeśli tej propozycji nie ma - bazujemy na tym, co zostało wypracowane, a zostało wypracowane bez pośpiechu, tylko w toku wielomiesięcznych prac, podczas wielu posiedzeń podkomisji i komisji. Nie ma poprawek, przyjmujemy zatem projekt w tej wersji. Pani poseł Gosiewska powiedziała, że w szczególności niewystarczająca jest dzisiaj liczba miejsc parkingowych rezerwowanych dla pojazdów osób niepełnosprawnych. Dzisiaj, według obecnego uregulowania, wyznaczanie tych miejsc zależy wyłącznie od dobrej woli wyznaczającego. Wprowadzamy pewne minimalne ilości i dopiero od tego momentu zarządca terenu, drogi, parkingu, obszarów, na których są miejsca postojowe, będzie musiał wyznaczyć pewną minimalną liczbę tych miejsc, a jednocześnie w planach zagospodarowania przestrzennego dokonać analizy, czy ta liczba miejsc zarezerwowanych jest wystarczająca. A zatem dopiero teraz będziemy mieli zagwarantowane pewne minima. Pan poseł Żaczek chyba, mam wrażenie, pomylił pewne kwestie i chciałbym je sprostować, żeby z tej sali nie wyszedł mylny komunikat mogący budzić obawę zainteresowanych - wymieszał bowiem kwestię karty wydawanej na osobę z kwestią karty wydawanej na placówkę. Nie będzie tak, że karta ma i nazwisko, i numer rejestracyjny pojazdu, dlatego że jeżeli karta jest wydawana osobie niepełnosprawnej, to wydawana jest dla tej osoby i niezależnie od tego, jakim ona pojazdem jedzie, posiada swoją imienną kartę. Natomiast jeśli chodzi o pojazd i wpisywanie w numer karty numeru rejestracyjnego pojazdu, karta wydawana jest tylko w przypadku placówki prowadzącej działalność na rzecz osób niepełnosprawnych, a zatem jeżeli karta wydawana jest dla placówki, to wtedy w numerze tej karty jest numer rejestracyjny pojazdu. Chodzi bowiem o ukrócenie przypadków, w których kierowca takiej placówki dowolnie dysponuje tą kartą, bierze ją sobie nawet na weekend do swojego prywatnego pojazdu. A więc będzie to jednoznacznie uniemożliwione. Pan poseł Woźniak pytał, czy wystarczy czasu na sprawną wymianę tych kart. Mamy nadzieję, że tak. To jest rok na przygotowanie. Ustawa wejdzie w życie w lipcu przyszłego roku, a więc jest wystarczająco dużo czasu, żeby się do tego przygotować, a potem będzie lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad - pięć miesięcy, żeby wymienić te karty. I tu ważna sprawa, szacujemy, że z 650 tys. dzisiejszych kart w obiegu po nowelizacji będzie poniżej 200 tys. kart, ok. 180 tys. To są szacunki sporządzone na podstawie analiz przeprowadzonych w powiatowych zespołach orzekania o niepełnosprawności w dużych miastach, a w szczególności w Poznaniu. I tu znowu podziękowania dla pani dyrektor powiatowego zespołu w Poznaniu, która wykonała mrówczą robotę, żeby pomóc nam w przygotowaniu tych regulacji. Po pierwsze, nie będą uprawnione do posiadania takich kart osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności. Uważamy, że są to osoby, które nie mają znacznych problemów z samodzielnym poruszaniem się. Po drugie, jeżeli to jest osoba o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, to oprócz tego musi mieć dodatkową barierę - znaczne utrudnienia w samodzielnym poruszaniu się. A zatem może to być osoba niewidoma, może to być osoba z niepełnosprawnością mentalną. Tu nie ma ograniczenia tylko do niepełnosprawności ruchowej czy neurologicznej. Jednym z przyczynków do takiej, powiedziałbym, zmiany, zwłaszcza wyeliminowania z tego osób z lekkim stopniem niepełnosprawności, była głośna sprawa medialna, kiedy Policja, nie, dziennikarze ujawnili, że pewna znana celebrytka bez skrupułów parkowała na takich kopertach. Kiedy zweryfikowaliśmy jej orzeczenie, okazało się, że kiedyś miała wypadek, jakiś uraz kręgosłupa, lekki stopień niepełnosprawności, a teraz lekko sobie zajeżdżała, lekko parkowała. Tak jak wielu z państwa tu podkreślało, widzimy na tych miejscach parkingowych wysiadające z samochodów osoby, co do których trudno mieć przypuszczenie, że są osobami niepełnosprawnymi. Może są, ale ja czasami obserwuję też zawstydzonych na mój widok ludzi spuszczających wzrok i próbujących przemknąć pod ścianą, tak aby nie zostali zauważeni, bo wiedzą, że tak naprawdę nie powinni byli użyć tej karty parkingowej. A więc znacznie ograniczymy krąg uprawnionych i uważamy, że wtedy realnie zapewnimy dostęp do tych miejsc tym, którym najbardziej takich miejsc potrzeba. Czy są wystarczające zabezpieczenia? One są kilkustopniowe, ale oczywiście nie mamy aż tak naiwnej wiary, że to całkowicie wyeliminuje wszelkie możliwe bezpodstawne wykorzystania takich kart. Bo choćby tłumaczenie przez kierowcę, że on tu przyjechał po kogoś albo odwiózł kogoś, jest często trudne do zweryfikowania. Przecież trudno, żeby policjant stał przy takim kierowcy i czekał, aż pojawi się osoba, po którą ten kierowca niby przyjechał. Pierwszym ograniczeniem jest okres pięciu lat. Co pięć lat karty muszą być wymieniane i to jest najtwardsza weryfikacja, czy osoba posiada uprawnienia. Druga kwestia, wprowadzamy zabezpieczenia elektroniczne, które w zasadzie będą uniemożliwiały zeskanowanie i wydrukowanie tego z własnym zdjęciem. To m.in. temu poświęcone były ekspertyzy prof. Kutyłowskiego z Politechniki Wrocławskiej, jednego z najwybitniejszych polskich kryptografów i informatyków, który w zasadzie społecznie, jako wolontariusz wykonał dla nas ogromną pracę, pokazując, jak można taką kartę zabezpieczyć folią, hologramem i elektronicznym kodem, który przy pomocy prostej aplikacji na telefon komórkowy umożliwi policjantowi czy strażnikowi gminnemu sprawdzenie, czy zdjęcie i dane widoczne na karcie są identyczne z danymi zakodowanymi w kodzie plamkowym, QR kodzie. Do tego będzie folia załamywana wewnętrznie, która tak naprawdę uniemożliwia zeskanowanie i wydrukowanie własnej karty. A więc zakładamy, że w zasadzie niemożliwe będzie podrobienie tej karty, natomiast oczywiście mogą być sytuacje, w których ktoś będzie używać karty kogoś bliskiego bez związku z przywożeniem tej osoby. Kolejna kwestia to używanie tych kart poza Polską. Tak, te karty są wydawane zgodnie z europejskim wzorem, natomiast mają pewne elementy, powiedziałbym, nasze, oryginalne, ale w ramach europejskiego wzoru. Tak jak wspominali mówcy podczas tej dyskusji, chodzi też o to, aby te karty były w pełni szanowane poza Polską. Na przykład w Szwecji uważa się, że karta musi być wydana na czas określony, tak aby mogła podlegać weryfikacji. Stąd zdarzenia, że posiadaczom polskich kart parkingowych wymierzano w Szwecji mandat, uznając, że nie jest to karta parkingowa spełniająca wymogi tamtejszego prawa. A więc ta karta po zmianie będzie w pełni upoważniać naszych obywateli do parkowania poza granicami Polski na takich kopertach. To zresztą jest sprawa, która pojawiła się także w Parlamencie Europejskim, gdzie podczas debaty zainicjowanej przez nas i naszych europarlamentarzystów mówiono o narastającej irytacji, zwłaszcza w okręgach turystycznych, w różnych miejscach Europy, wobec używania kart parkingowych przez osoby, co do których przypuszczano, że w ogóle nie powinny mieć do tego prawa. Tam pojawiały się pomysły, żeby wprowadzić własne lokalne karty parkingowe, jakby eliminujące tych spoza danego kraju. Uznajemy więc, że trzeba to zawęzić właśnie po to, żeby polskie karty były też w pełni honorowane poza Polską. Natomiast osoby spoza Polski, jeżeli mają karty, oczywiście w Polsce mają prawo do parkowania na równych prawach i my nie mamy tu żadnych uprawnień, żeby ograniczać tę możliwość. Natomiast tak naprawdę nie mamy też możliwości zweryfikowania prawdziwości tych kart. Z tym że oczywiście osoby przyjeżdżające z zagranicy to jest drobny odsetek parkujących. Przypomnę, że w ogóle kiedyś zaczęliśmy - pytał o to pan poseł Rojek, dlaczego te zmiany - od zaostrzenia kary za parkowanie bez uprawnień. Kiedyś ta kara wynosiła 50 zł. Wprowadziliśmy karę 500 zł i 5 punktów karnych. I co zobaczyliśmy? Że tak naprawdę dzisiaj w zasadzie każdy pojazd tam parkujący ma kartę parkingową, tylko że osoby, które wysiadają z tych pojazdów, niekoniecznie wyglądają na potrzebujące parkowania w takim miejscu. Stąd dzisiaj plan kolejnych, dalszych kroków, żeby ograniczyć używanie kart parkingowych, również prawdziwych kart parkingowych, przez osoby, które nie powinny mieć do tego prawa. Pan minister wyjaśniał już, czy kara dotknie również osoby, których karty utraciły ważność. Myślę, że ogromną rolę mają tu do spełnienia organy kontroli. Mianowicie jeżeli ta osoba spełnia wszystkie wymogi, a jedynym uchybieniem jest upływ daty ważności, to tak naprawdę ta osoba nie popełniła tego wykroczenia, nie jest tak, że używała karty w sposób nieuprawniony, tylko jej karta wymaga aktualizacji. Nie sądzę, żeby w takich przypadkach nakładano tę karę. Ta kara ma działać wobec tych, którzy w sposób arogancki i bezwzględny ignorują obowiązujące w Polsce prawo. Pan poseł Aleksandrzak pytał o opłatę. Dzisiaj wynosi ona 25 zł. Według naszych ocen wprowadzenie tego jednolitego blankietu i tych wszystkich zabezpieczeń, mimo że jest to skomplikowane technicznie, sprawi, że cena utrzyma się na tym poziomie, bowiem teraz ten blankiet będzie drukowany centralnie. Dotychczas był drukowany lokalnie, w poszczególnych powiatach. Będzie drukowany centralnie, z tymi wszystkimi zabezpieczeniami. Według szacunków, również przeprowadzonych przez pana prof. Kutyłowskiego, wyprodukowanie i wydanie takiej karty nie powinno kosztować więcej niż 25 zł, do tego ta opłata ewidencyjna w wysokości 50 eurocentów za umieszczanie tych wpisów w systemie CEPiK. Była dyskusja, czy w ogóle zwolnić z tych opłat. Uważamy, że jednak nie powinniśmy płacić tego z budżetu, który ma ogromne braki, są ogromne potrzeby. Uważamy, że wnoszenie opłaty na poziomie równowartości poniżej 5 l paliwa raz na 5 lat przez osobę, która używa pojazdu, jest uzasadnione i nie przekracza jakichś rozsądnych proporcji. Jeśli chodzi o pytanie pana posła Ostrowskiego dotyczące tej odpłatności w różnych samorządach, to na to nie mamy wpływu. To rzeczywiście samorządy regulują te kwestie. Jest to dotkliwe, zwłaszcza w przypadku gdy samorządy oddają tereny parkingowe w dzierżawę podmiotom gospodarczym i wtedy jeszcze bardziej jest to ograniczone, jeśli chodzi o wydzielone miejsca. W centrach handlowych też generalnie przewidziana jest odpłatność za korzystanie z parkingów. Natomiast najważniejsze jest, żeby była wydzielana ta minimalna liczba kopert rezerwowanych, żeby rzeczywiście umożliwiało to osobom niepełnosprawnym wysiadanie jak najbliżej wejścia. I to m.in. ma zagwarantować ta regulacja doprecyzowywana teraz przez nas, a więc wyznaczenie tych minimalnych proporcji miejsc, które na każdym terenie powinny się znaleźć. Pan poseł Szeliga pytał o te różnice, jeśli chodzi o liczbę kart po zmianie. Tak jak wspomniałem, będzie to teraz poniżej 200 tys., ok. 180 tys. kart parkingowych. Odpowiedziałem chyba na wszystkie pytania, które padły w tej debacie. Jeszcze raz dziękuję wszystkim państwu za tak aktywny udział i jednoznaczne poparcie tej regulacji, która tak naprawdę służy praktycznemu wprowadzeniu w Polsce Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, jest kolejnym etapem wprowadzania jej w Polsce. Dziękuję. (Oklaski)