Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Koła Poselskiego Ruch Palikota wobec sprawozdania Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o przedstawionym przez rząd projekcie ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, zawartym w drukach nr 3244 i 3563. W lutym ubiegłego roku minął termin wdrożenia nowej dyrektywy unijnej dotyczącej zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Tradycyjnie już nie udało się uchwalić nowelizacji na czas. Tak samo było z pierwszą ustawą o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, która weszła w życie dopiero 3 lata po terminie. Nowe przepisy miały pierwotnie obowiązywać od początku 2015 r., ale stopień skomplikowania, wydawałoby się, dość łatwego tematu, długotrwałe konsultacje społeczne oraz roszady kadrowe na szczeblach rządowych spowodowały, że zmiany prawa prawdopodobnie wejdą w życie dopiero od 2016 r., przy czym te bardziej istotne z punktu widzenia przedsiębiorców - dopiero od roku 2018. Projekt ustawy pozwala domniemywać, że modyfikacje w przepisach będą miały charakter raczej ewolucyjny niż rewolucyjny, ale z pewnością wpłyną na cały rynek zużytego sprzętu elektronicznego i elektrycznego w Polsce, także na sytuację wprowadzających taki sprzęt producentów i importerów. Zgodnie z rządową propozycją tylko trzy rodzaje podmiotów (zakłady przetwarzania, punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych w gminie oraz odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości) będą mogły zbierać niekompletne elektroodpady oraz ich części. Takie rozwiązanie ma minimalizować nielegalny demontaż zużytego sprzętu w celu sprzedaży pewnych jego elementów np. do skupu złomu i uzyskiwania z tego procederu korzyści finansowych. Podkomisja nadzwyczajna rozpatrywała rządowy projekt ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym na siedmiu posiedzeniach. Do czerwca były to dyskusje nad ogólną koncepcją gospodarowania takim zużytym sprzętem, na ostatnich posiedzeniach zostały doprecyzowane artykuły ustawy pod względem merytorycznym, językowym i redakcyjnym. Członkowie podkomisji ostatecznie nie przegłosowali poprawek dotyczących m.in. monitorowania przepływu odpadów oraz zapisów obligujących organizacje odzysku do działalności non profit. W trakcie prac komisji zgłoszono poprawkę, która dotyczyła obowiązkowej kontroli przeprowadzanej przez wojewódzki inspektorat ochrony środowiska z udziałem przedstawiciela organu wydającego decyzję dotyczącą przetwarzania odpadów przed wydaniem takiej decyzji. Projektowany przepis miał na celu zapobieganie nieprawidłowościom związanym z wydawaniem decyzji w zakresie przetwarzania odpadów bez sprawdzania, przypomnę, czy podmiot składający wniosek o wydanie takiej decyzji faktycznie dysponuje możliwościami technicznymi prowadzenia takiej działalności w zgodzie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska. Poprawka została przyjęta. Reszta poprawek miała charakter głównie legislacyjny. Pomimo mnogości modyfikacji zawartych w projekcie ustawy rewolucji na rynku zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego z pewnością nie będzie, co potwierdzają wypowiedzi podsekretarza stanu pana Janusza Ostapiuka, odpowiedzialnego z ramienia Ministerstwa Środowiska za nowelizację przepisów. Autorzy projektu wybrali metodę małych kroków i ewolucyjnych zmian, tłumacząc swoje stanowisko opóźnieniem w implementacji dyrektywy i zagrożeniem, że gruntowna przebudowa systemu byłaby procesem niezwykle trudnym i z pewnością czasochłonnym, a czasu nie mamy. Komisja Europejska wystąpiła w kwietniu do Trybunału Sprawiedliwości z wnioskiem o ukaranie Polski za opieszałość we wdrażaniu nowych przepisów, za co grozi kara w wysokości 70 tys. euro dziennie, zatem sytuacja robi się poważna. Biorąc powyższe pod uwagę, koło Ruchu Palikota opowie się za przyjęciem przedstawionego przez rząd projektu ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, który jest zawarty w sprawozdaniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Dziękuję bardzo.