Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Padło tutaj bardzo wiele pytań. Głównie koncentrowały się one wokół kwestii finansowych. Ja chciałem na początku wyjaśnić jedną bardzo istotną kwestię, której, jak myślę, znaczna część państwa posłów po prostu nie rozumie. Otóż prowadzenie szkół to jest zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego. Finansowanie tego zadania własnego pochodzi z dwóch źródeł: są to dochody własne JST i subwencja. Czym jest subwencja? Z języka łacińskiego: subventio... (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Ale proporcje się zmieniają.) (Poseł Elżbieta Gapińska: Oj, nieładnie, nieładnie.) Niech pani posłucha, bo pani tego nie wie. ...to jest zapomoga, czyli bezzwrotna, nieodpłatna pomoc państwa udzielana różnym podmiotom: jednostkom samorządu terytorialnego, partiom politycznym. W związku z czym, proszę państwa, naprawdę nie można sprawy stawiać w ten sposób, że to państwo ma utrzymywać oświatę, bo ustawa stanowi inaczej. I teraz padały tutaj pytania dotyczące tego, czy subwencja będzie zwiększona. (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Postawmy sprawę jasno: Ile dają samorządy?) Oczywiście, że subwencja jest zwiększona. Nie będzie, tylko jest zwiększona. Porównajmy. W roku 2015, czyli w ostatnim roku rządów Platformy, było to 40 mld zł, a w roku 2019 - 46 mld zł, czyli subwencja wzrosła w ciągu tych kilku lat o 6 mld zł. I to jest jedna kwestia. Druga kwestia. Wzrosły dochody własne jednostek samorządu terytorialnego. Porównajmy. W roku 2016 było to 107 mld zł, a w 2018 r. - 124 mld zł. Mogę podać państwu konkretne przykłady poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego i tego, w jakim stopniu wzrósł tam choćby udział w PIT... (Poseł Elżbieta Gapińska: Dobrze, ale co to zmienia? Co to zmienia?) Jestem posłem z Wielkopolski, mieszkam w Gnieźnie. Udział w PIT Poznania w roku 2015 wyniósł 666 mln zł, w roku 2018 - 879 mln zł, czyli o 213 mln zł więcej. Moje miasto, Gniezno: udział w PIT w 2015 r. wyniósł 45 mln zł, w 2018 r. - 62 mln zł. Spójrzmy na powiaty. Powiat gnieźnieński: udział w PIT w 2015 r.- 22,6 mln zł, w 2018 r. - 31 mln zł, czyli o 8,5 mln zł więcej. Gmina wiejska Gniezno: udział w PIT w 2015 r. - 7,4 mln zł, w roku 2018 r.- 11,3 mln zł, czyli blisko o 4 mln zł więcej. Tak więc, proszę państwa, mit o tym, że samorządy mają jakieś ogromne problemy z finansowaniem zadań oświatowych, jest absolutnie nieuprawniony. (Poseł Elżbieta Gapińska: A samorządy finansują tylko oświatę?) Państwo doskonale o tym wiecie. Słyszę udzielane z tej trybuny wypowiedzi, że lepiej przeznaczać środki budżetowe samorządów na inwestycje infrastrukturalne niż na oświatę. To jest moim zdaniem naprawdę niedopuszczalne, bo przecież środki przeznaczane na oświatę są najlepszą możliwą inwestycją. To jest inwestycja w naszą młodzież, w nasze dzieci. Nie ma lepszej inwestycji. (Poseł Elżbieta Gapińska: To niech rząd inwestuje, jak to jest taka dobra inwestycja.) Jeśli rady gmin, rady powiatów decydują, na co wydać środki, to powinny oceniać, co jest najbardziej istotne z punktu widzenia mieszkańców, którzy ich wybierają. (Poseł Elżbieta Gapińska: Tak samo jak rząd, panie pośle.) Mieszkańcy wybierają ich również po to, aby finansowali zadania oświatowe, ponosili z tego tytułu koszty. Jest to, jak powiedziałem, najlepsza możliwa inwestycja. Tak więc po pierwsze, jeśli chodzi o źródła, to nie jest tak - o czym mówiła pani minister - że koszty podwyżek przerzucamy na jednostki samorządu terytorialnego. Jest to nieprawda. Środki na te podwyżki są zapewnione w budżecie państwa... (Poseł Krystyna Szumilas: Gdzie?) Mówiła o tym pani minister. (Poseł Krystyna Szumilas: W którym miejscu?) Teraz kolejna kwestia. Pan poseł Galla pytał o to, ile będą kosztowały podwyżki. Pani minister powiedziała, że powyżej 1 mld zł, 1,2 mld zł. Pan poseł Galla, jeśli już przy jego pytaniach jesteśmy, wskazał jako przykład kłopotów samorządów z finansowaniem zadań oświatowych gminę Komprachcice, bo tam mieszka, ale to jest akurat szczególny przykład, bo ta gmina została zmniejszona, więc i środki, którymi dysponuje urząd gminy, są po prostu mniejsze. Inne gminy, powiaty i województwa są beneficjentami wzrostu gospodarczego, który mamy dzięki rządom Prawa i Sprawiedliwości. Kolejne pytania. Pani poseł Wróblewska pytała, jaki procent nauczycieli otrzyma wyższy dodatek za wychowawstwo. Będzie to ogromna większość, 97% nauczycieli otrzyma ten wyższy dodatek, bo tylko w przypadku 3% nauczycieli ten dodatek wynosi powyżej 300 zł, a takie minimum wprowadzamy w tej nowelizacji. Kolejne pytanie. Pan poseł Krząkała... Na to już odpowiadałem. Pytanie dotyczyło tego, dlaczego rząd realizuje podwyżki kosztem samorządów. Jak już powiedziałem, nie odbywa się to kosztem samorządów. Pani poseł Małgorzata Pępek pytała, dlaczego ta podwyżka jest tak niska. Takie pytanie z ust pani poseł, polityka, posła, który jest tutaj nie pierwszą kadencję... Pani poseł była w parlamencie w czasach rządów Platformy i PSL, w czasach, kiedy płace w sferze budżetowej były zamrożone. Dzisiaj dajemy podwyżkę rzędu 15% w skali roku 2019. Jest to, tak jak powiedziałem, największa podwyżka w historii. Nigdy żaden inny rząd nie dał mojemu środowisku, moim koleżankom i kolegom nauczycielom większej podwyżki. (Poseł Krystyna Szumilas: Ale przez 3 lata marnie dawaliście. Teraz gonicie.) Teraz pytanie pana posła Wojciecha Króla, który obawia się, że podwyżka będzie wypłacana tylko do 31 grudnia. Panie pośle, uspokajam. To jest podwyżka, która przechodzi oczywiście na kolejne lata, i tak jak powiedziała pani minister Marzena Machałek, ministerstwo edukacji i rząd pracują nad tym, aby w kolejnych latach, oczywiście jeśli wyborcy ponownie zaufają Prawu i Sprawiedliwości, w co głęboko wierzę, były kolejne podwyżki, w latach 2020, 2021, 2022 itd., itd. Pani poseł Krystyna Szumilas. Właściwie to nie było pytanie, tylko takie stwierdzenie, że zbyt szybko ta ustawa jest procedowana. To jest kwestia ocenna, czy zbyt szybko. Myślę, że z punktu widzenia nauczycieli akurat w sam raz. Bo chyba o to chodzi nam wszystkim, aby te podwyżki można było wypłacać od 1 września, w związku z czym trzeba było nad tą ustawą tak procedować, żebyśmy zdążyli na czas z wypłaceniem nauczycielom tych środków. Więc myślę, że ten zarzut jest chybiony. I pojawił się też w ustach pani poseł Szumilas zarzut, że wycofujemy się z własnych pomysłów. (Poseł Krystyna Szumilas: A co, a nie wycofujecie się?) Ja powiem, nawiązując do tego, o czym mówiła już pani minister Machałek, że naprawdę trzeba doceniać to, że potrafimy się wycofać z rozwiązań, które się nie sprawdziły, w odróżnieniu od formacji, którą pani poseł Szumilas reprezentuje i która nigdy się nie wycofywała z zupełnie fatalnych pomysłów, chociażby z podwyższenia wieku emerytalnego, z narzucenia obowiązku szkolnego 6-letnim dzieciom. Wtedy Polacy mobilizowali się, zbierali podpisy pod wnioskami o referendum. Te podpisy po prostu wyrzucaliście do kosza. I efekt polityczny był taki, że przegraliście wybory w 2015 r. (Poseł Krystyna Szumilas: 900 tys. podpisów w sprawie gimnazjów wyrzuciliście do kosza.) My wsłuchujemy się w głosy społeczeństwa, w głosy Polaków i dlatego korygujemy te rozwiązania, które, tak jak powiedziałem, w tym akurat przypadku się nie sprawdziły. Pozostałe pytania właściwie się powtarzały. To, co jest najistotniejsze, to to, że te podwyżki są konieczne. Na takie stać aktualnie budżet państwa, są najwyższe w historii. Zmierzają do tego, aby zwiększyć prestiż zawodu nauczyciela, a nauczyciel, który będzie odpowiednio zmotywowany, również biorąc pod uwagę wysokość pensji, będzie nauczycielem, który będzie dobrze pracował i będzie dbał o jakość kształcenia, wychowania naszych dzieci. Myślę, że koniec końców wszystkim na tej sali o to chodzi. Dziękuję bardzo.