Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam ogromny zaszczyt w imieniu klubu parlamentarnego Lewicy przedstawić stanowisko dotyczące ustawy o zmianie ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, druk nr 1076. Tym bardziej się cieszę, że pełniąc funkcję przewodniczącej Komisji Mniejszości Narodowych i Etnicznych, zresztą już drugą kadencję, wiem, jak bardzo ten projekt ustawy jest mniejszościom potrzebny, jak bardzo potrzebują one większego wsparcia, niż dawała im ustawa, notabene bardzo dobra ustawa, która została przyjęta 20 lat temu. 20 lat to już jest czas, który pozwala na ewaluację skuteczności tejże ustawy w pomaganiu i wspieraniu mniejszości narodowych i etnicznych, bo są jeszcze problemy, które należy rozwiązywać. Notabene warto pamiętać, że projekt tej ustawy był najdłużej procedowanym i przygotowywanym przez Sejm projektem ustawy, który rodził mnóstwo kontrowersji i wątpliwości, i fakt, że ta ustawa została przyjęta, jest również przejawem i dowodem na to, że Sejm w latach 90. i później potrafił mimo różnic w poglądach przyjąć dobre rozwiązania. Ale to jest, jak już mówiłam, ten czas, żeby można było ocenić, czy coś w tej sprawie powinno się zrobić. Co więcej, jest to ponadpartyjny projekt poselski, co też podkreśla, że Sejm poczuwa się do odpowiedzialności za ustawę, którą przygotował i przyjął, i przede wszystkim za sytuację mniejszości narodowych i etnicznych. Proszę państwa, choć oczywiście komisja wspólna jest ciałem, które działa w ramach ministerstwa administracji, jest teoretycznie miejscem, gdzie to wsparcie powinno się znajdować, praktyka pokazała również i to, że urzędy... Pamiętajmy, że komisja wspólna to jest komisja z jednej strony rządu, a z drugiej strony mniejszości, a zatem uzgadnianie wspólnych stanowisk czasem jest trudne i pokazuje, że każda ze stron ma troszkę inną perspektywę. A zatem każda ze stron musi mieć również pełną autonomię i swobodę wyrażania swoich poglądów. Tak jak już wcześniej zostało powiedziane, wyobrażenie, że jakiś urzędnik ministerstwa administracji, choćby najbardziej zaangażowany, będzie w stanie w pełni reprezentować interes tychże mniejszości - okazało się - nie zawsze funkcjonuje. Dlatego też fakt, że taki projekt powstał w Sejmie, jest projektem ponadpartyjnym, który ma wesprzeć funkcjonowanie mniejszości w ich codziennych sprawach... Naprawdę mniejszości narodowe i etniczne w Polsce mają dużo problemów, proszę mi wierzyć, które wymagają rozwiązania. Pomoc, która będzie pomocą ze strony Sejmu, w bardzo istotny sposób poprawi jakość funkcjonowania przedstawicieli mniejszości reprezentujących mniejszości w ramach komisji wspólnej, ale przede wszystkim będzie miała ogromny wpływ na poprawę jakości sytuacji mniejszości w Polsce. Dlatego Lewica będzie popierała ten projekt ustawy. Oczywiście liczymy też na to, że cały Sejm, najlepiej jednogłośnie, przychyli się do przyjęcia tej ustawy, która poprawi sytuację obywateli i obywatelek polskich, którzy również są reprezentantami określonych mniejszości funkcjonujących w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)