Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2021-06-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Ponad 12 tys. gatunków obcych mamy na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Wiemy, że przynajmniej 10-15% tych gatunków to są gatunki, które przyczyniają się do szkód środowiskowych, ale też musimy sobie powiedzieć, że wprowadzanie do środowiska obcych gatunków też przynosi straty, i to olbrzymie straty, częstokroć materialne. Oczywiście są też gatunki obce, które mają charakter gatunków wykraczających poza dane środowisko, ale one nie wywołują takich szkód. Natomiast są takie, m.in. tutaj wskazywane były rośliny, mówimy o barszczach, ale są też i zwierzęta, są również mikroorganizmy. Z historycznej przeszłości wiemy, że takim gatunkiem inwazyjnym stała się m.in. stonka ziemniaczana. Więc jakie gospodarcze znaczenie mogą mieć tego typu zawleczenia do środowiska, to możemy tutaj podać szereg przykładów. Natomiast to rozwiązanie prawne, które jest prezentowane przez rząd, w pierwszym czytaniu było prezentowane na posiedzeniu komisji środowiska, jest związane z implementacją prawa europejskiego do polskiego prawa, bowiem rozporządzenie wymaga pewnych ram prawnych, które musimy w polskim systemie prawnym wprowadzić, mimo że rozporządzenia stosuje się wprost. Ponadto, jak wspomniała pani poseł sprawozdawca, dotyczy to również pewnych postanowień z dyrektywy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Tutaj mamy do czynienia oczywiście z pozytywnym działaniem, które jest związane z Europejską Strategią Bioróżnorodności, która została przyjęta przez Komisję Europejską i odnosi się do horyzontu czasowego do roku 2030. Ta strategia oczywiście dotyczy różnych obszarów naszej działalności, w tym również np. działalności rolniczej, leśnej czy też innych podmiotów. Chciałbym wskazać na to, że ustawa dokonuje zmian w szeregu innych ustaw. Tutaj mamy wymienione 12 ustaw, więc to pokazuje, jakie jest spektrum oddziaływania tej regulacji na różne podmioty oraz instytucje. Nakłada również zobowiązania na przedsiębiorców, bowiem przedsiębiorcy m.in. zajmujący się obrotem towarami i materiałami też mogą być źródłem zawleczenia określonych gatunków, które mogą mieć charakter inwazyjny, na teren czy to Polski, czy innych państw członkowskich Unii Europejskiej, w szczególności tych, które mają charakter szkodliwy czy są szkodnikami. Takie przykłady również mamy w naszej praktyce i działalności. Przedsiębiorcy są zobowiązani do tego, aby produkty i materiały, które są czy będą przedmiotem ich obrotu, nie zawierały unijnych czy krajowych obcych gatunków inwazyjnych. Natomiast, tak jak już wspomniano, pewne zadania zostały postawione również przed myśliwymi w ramach Prawa łowieckiego, poprzez które wskazuje się, że właśnie oni są odpowiedzialni za redukcję w szczególności zwierząt i ptaków. Ustawa wskazuje podmioty, na które nakłada również obowiązki, czyli liczne instytucje, jakimi są generalna i regionalne dyrekcje ochrony środowiska, parki narodowe, wojewódzkie inspekcje ochrony środowiska, urzędy morskie, regionalne dyrekcje Lasów Państwowych, ale przede wszystkim wskazuje na samorządy gminne oraz wojewódzkie. To sprawia, że ten katalog zobowiązanych do wykonywania określonych czynności - czy to kontrolnych, czy to związanych z reakcją na potwierdzone zjawiska występowania organizmów inwazyjnych - też łączy się z pewnymi obowiązkami. Tam, gdzie jest administracja państwowa, tego nie chcę tutaj poruszać, ale tam, gdzie dotyczy to kompetencji czy obowiązków, które nakładamy na samorządy, to powinno być to połączone z rekompensatą, nawet jeżeli one nie będą miały rozległego (Dzwonek) stosowania. Projekt - to chcę na koniec podkreślić, pani marszałek - jest dosyć dobrze skonsultowany, bo te konsultacje były prowadzone od 2019 r. zarówno z Komisją Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego, jak i z licznymi instytucjami. I tu jest pozytywna jego rekomendacja. Rzadko mamy do czynienia tutaj, w Wysokiej Izbie, z tak szeroką konsultacją, co wcale nie oznacza, że wszystkie elementy związane z tą ustawą zostały w niej zawarte, bowiem jak przegląda się ten długi katalog uwag, który został wniesiony przez konsultowane strony, to tam jest bardzo wiele...