Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2017-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec zmian do Kodeksu cywilnego, wobec noweli. Jeżeli chodzi o zmianę, to przedmiotowa zmiana dotyczy modyfikacji najsurowszej zasady reguły odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi ukształtowanej w trybie odpowiedzialności absolutnej. Jest to odpowiedzialność za sam skutek. Przedmiotowa zmiana dotyczy jednego z czterech uprawnień, jakie kupujący może realizować z tytułu rękojmi w przypadku wady fizycznej lub wady prawnej rzeczy. Analiza tego bardzo lakonicznego przepisu, jak mówili przedmówcy, mogłaby wskazywać na to, że wydłużenie zasadniczo czasu, w jakim konsument będzie mógł realizować swoje uprawnienia z tytułu rękojmi, będzie dla niego dużą korzyścią, bo teoretycznie może zdarzyć się tak, że konsument korzystający z tego prawa będzie mógł w ramach przysługującego mu uprawnienia kilkakrotnie korzystać z prawa do wymiany rzeczy na wolną od wad. Teoretycznie zatem w tej sytuacji może tak się zdarzyć, że czas trwania odpowiedzialności sprzedawcy będzie się wydłużał, ilekroć kupujący skorzysta z przysługującego mu uprawnienia, razy dwa. Teoretycznie rzecz biorąc, czas ten może być wydłużany w nieskończoność. Przypomnę, że dzisiaj to uprawnienie jest ograniczone 2-letnim terminem zawitym. Dzisiaj każdy, zarówno konsument, jak i sprzedawca, wie o tym, że każde z tych czterech uprawnień może być realizowane maksymalnie w terminie 2-letnim, bo mamy 2-letni termin na wykrycie wady. Równocześnie chcę zwrócić uwagę, że można sobie wyobrazić sytuację tego typu, że kupujący przez kilka lat będzie korzystał z prawa do wymiany rzeczy na wolną od wad, a na koniec skorzysta ze swego najdalej idącego uprawnienia, polegającego na odstąpieniu od umowy. Zatem zmiana tego przepisu wskazująca na korzyści, które osiągnie konsument, rodzi jednak pewne wątpliwości, że tak naprawdę to, co dla konsumenta miało być tą dodatkową korzyścią, może się obrócić przeciwko konsumentowi. Proszę zauważyć, po pierwsze, że przedsiębiorca będący sprzedawcą, mając świadomość możliwych uprawnień, z jakich będzie korzystał kupujący, zrobi wszystko, a może to zrobić w świetle obecnych przepisów prawa, żeby uniemożliwić mu prawo do skorzystania z wymiany rzeczy na rzecz wolną od wad, i nigdy tego roszczenia nie zrealizuje. Proszę zwrócić uwagę również na drugą okoliczność. Jeżeli sprzedawca obserwujący rynek dojdzie do wniosku, że tego typu ryzyko jego odpowiedzialności z tytułu rękojmi będzie trwało czy będzie mogło trwać w nieskończoność, musi to uwzględnić w kosztach swojej działalności. Jeżeli kilka razy będzie musiał udostępnić rzecz i nie wiadomo, kiedy to się ma skończyć, to w swoim rachunku ekonomicznym to zdarzenie również musi uwzględnić. Trzeba chyba również, jak się wydaje, wziąć pod uwagę to ryzyko przedsiębiorcy. W sytuacji gdy tego typu zachowania konsumentów będą powszechne, a skala tej odpowiedzialności i ponoszonych kosztów będzie coraz większa, może dojść nawet do niewydolności finansowej przedsiębiorcy. Chcieliśmy niby chronić tego konsumenta i ta ochrona miała trwać przez dłuższy przedział czasu, ale z powodu braku tego przedsiębiorcy, który z uwagi na ryzyka finansowe zostanie wyeliminowany z rynku, faktycznie konsument z tych możliwości nie skorzysta. Myślę, że również ważną rzeczą w toku dyskusji - bo jesteśmy za tym, żeby ten projekt ustawy został przekazany do właściwej komisji - jest to, żeby wyeliminować to przerwanie biegu terminu korzystania z prawa z rękojmi, z jakim w tym nowelizowanym przepisie mamy do czynienia. Wydaje się, że należy zastanowić się nad tym, na ile ograniczyć uprawnienia konsumenta korzystającego z prawa do wymiany rzeczy na wolną od wad i jak te uprawnienia pozostałe miałyby być realizowane w sytuacji, gdyby konsument chciał korzystać z przysługujących mu uprawnień z tytułu rękojmi. Stąd wnoszę o przekazanie projektu do prac we właściwej komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)