Mówca: Elżbieta Achinger
Data: 2013-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Platforma Obywatelska wobec projektu ustawy o ratyfikacji Protokołu nr 13 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dotyczącego zniesienia kary śmierci we wszystkich okolicznościach, sporządzonego w Wilnie dnia 3 maja 2002 r., druk nr 1409. Życie ludzkie stanowi wartość o randze najwyższej w naszej cywilizacji i w kulturze prawnej. Wartość tego dobra prawnego, jakim jest życie ludzkie, nie podlega przy tym, szczególnie na gruncie naszej konstytucji, zróżnicowaniu. W polskim i zagranicznym orzecznictwie konstytucyjnym podkreśla się wielką rangę prawa do ochrony życia jako podstawowego prawa jednostki, warunkującego posiadanie i realizację wszelkich innych praw i wolności. Protokół nr 13 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności dotyczący zniesienia kary śmierci we wszystkich okolicznościach został sporządzony 3 maja 2002 r. w Wilnie. Wszedł w życie 1 lipca 2003 r. Polska podpisała ten protokół 3 maja 2002 r. Protokół znosi karę śmierci we wszystkich okolicznościach i wyłącza możliwość skazania na taką karę i wykonania jej wobec kogokolwiek, wzmacnia zatem ochronę prawa do życia z art. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, rozszerzając zarazem zakres zakazu stosowania kary śmierci określonego w protokole nr 6 do konwencji, dopuszczającym karę śmierci za czyny popełnione w czasie wojny lub w okresie bezpośredniego zagrożenia wojną. Protokół przewiduje możliwość ograniczenia przez państwa jedynie terytorialnego zakresu stosowania i każde państwo określi, wskaże terytorium lub terytoria podlegające jego jurysdykcji. Projekt ustawy obejmuje wyrażenie zgody na dokonanie przez prezydenta Rzeczypospolitej Polski ratyfikacji tego protokołu. Polska, będąc stroną Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, zobowiązała się na forum komitetu do przestrzegania postanowień wskazanej umowy i do dokonania ratyfikacji Drugiego Protokołu Fakultatywnego w sprawie zniesienia kary śmierci. W związku z faktem, iż materia protokołu nr 13 dotyczy praw i obowiązków określonych w rozdziale II konstytucji, prawa do życia - art. 38 konstytucji, jego ratyfikacja powinna odbyć się w trybie przewidzianym w art. 89 ust. 1 konstytucji. Związanie się przez Polskę postanowieniami protokołu nr 13 przyczyni się do umocnienia naszej pozycji na arenie międzynarodowej, do wzmocnienia naszej wiarygodności jako państwa, które stoi na straży przestrzegania praw człowieka, będąc jednocześnie wyrazem zaangażowania Polski w ich ochronę. Ratyfikacja protokołu, tak jak powiedział kolega sprawozdawca, nie pociągnie za sobą negatywnych stosunków społecznych, gospodarczych ani obciążeń finansowych, nie będzie również konieczności dokonywania zmian w prawie krajowym. Art. 38 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. stanowi, że Rzeczpospolita Polska zapewnia każdemu człowiekowi prawną ochronę życia, przepisy Kodeksu karnego również nie przewidują kary śmierci. W świetle wyżej przedstawionych przeze mnie faktów Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska pozytywnie opiniuje wymienioną ustawę i rekomenduje Wysokiej Izbie jej uchwalenie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)