Mówca: Krystyna Sibińska
Data: 2021-03-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rzeczywiście procedowany projekt zastąpi wprowadzoną w 2011 r. ustawę o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Jak sam pan prezes UOKiK-u przyznał, był to krok milowy, jeśli chodzi o stworzenie bezpiecznych warunków dla nabywców lokali mieszkalnych. To, co przedstawił pan prezes, mam wrażenie, jest stanem właśnie sprzed tych 10 lat, bo trzeba przyznać, że dzisiaj mamy zupełnie inny obraz. Przez te 10 lat zaobserwowaliśmy zaledwie dwie upadłości firm, z których tak naprawdę jedna nie była nawet firmą deweloperską. Instrumenty, które zmierzają do tego, żeby jeszcze podnieść bezpieczeństwo nabywców, a przede wszystkim ich środków, są dobre. To, co państwo przedstawiacie jako Deweloperski Fundusz Gwarancyjny, bez wątpienia zabezpieczy i w znaczny sposób jeszcze ochroni nabywców lokali. Natomiast myślę, że warto w tym miejscu powiedzieć również o tym, że jeśli tworzymy takie instrumenty, to one powinny być równoważne dla obu stron takiego przedsięwzięcia. Dzisiaj wygląda na to, że wszystkie koszty tej ochrony będzie ponosił przedsiębiorca, a trzeba przyznać, że akurat budownictwo dosyć łagodnie przeszło ten okres pandemii: uchroniło się przed upadłościami, zatrudnia ludzi, nawet takich, którzy stracili pracę w innych miejscach, w innych zakładach pracy, stanowi w granicach 14-15% PKB. Natomiast jest dodatkowo obciążane takim parapodatkiem. Trzeba o tym powiedzieć. Z oceny skutków regulacji wynika, że na ewentualne zabezpieczenie tych upadłości potrzebne jest ok. 140 mln zł, podczas gdy z prostego przeliczenia, jeśli chodzi o te 2% zakładanej górnej wysokości składki, wynika, że przy obecnym rynku budowlanym na poziomie 55-60 mld to będzie ok. 1 mld zł rocznie. A więc może trzeba myśleć o tym, żeby ta składka była na innym poziomie. Ja bym chciała zapytać o jeszcze jedną rzecz. Ten fundusz deweloperski będzie również służył zabezpieczeniu wtedy, kiedy bank obsługujący klientów upadnie, natomiast zgodnie z zapisami tej ustawy bank dzisiaj nie będzie ponosił żadnych kosztów. Wręcz odwrotnie, dzięki temu, że będą dodatkowe ruchy na rachunkach zarówno dewelopera, jak i nabywcy, bank będzie otrzymywał dodatkowe pieniądze. Poprawią się wyniki finansowe banku, a bank nie partycypuje w żaden sposób w tych środkach ochrony. Wszelkie koszty związane z obsługą, czyli z kontrolami, sprawozdawczością, dodatkową rachunkowością, będą obciążały przedsiębiorców, to będą dodatkowe koszty. Moja obawa jest jedna: z jednej strony tworzymy instrument, który poprawi bezpieczeństwo nabywców, ale z drugiej strony otwieramy furtkę, która może spowodować, że dzisiaj te wszystkie koszty przedsiębiorcy przeniosą właśnie na nabywców lokali mieszkalnych, bo to są pieniądze, być może nawet dodatkowe etaty, które w związku z procedurami administracyjnymi będą musieli uruchomić. Kierunek jest dobry, tym bardziej że tak jak powiedział pan prezes, jest to też kontynuacja tego, co rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u przedstawił w 2011 r. Trochę długo to trwało. Przypomnę, że my już w 2015 r. zostawiliśmy państwu niejako w spadku projekt zmian i założeń do tej ustawy. Kilka lat upłynęło i ten instrument jest wprowadzany. Kierunkowo popieramy te zmiany. Mamy oczywiście trochę pytań szczegółowych, będziemy je zadawali w trakcie dalszych prac nad ustawą, ale generalnie każda inicjatywa, która ma (Dzwonek) na celu ochronę nabywców, jest jak najbardziej pożądana. Natomiast, tak jak powiedziałam, powinno być to przemyślane, aby nie godzić w interesy innych. Chodzi o to, żeby były to przepisy równoważne. Dziękuję. (Oklaski)