Mówca: Adam Gawęda
Data: 2022-12-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie pilnego rządowego projektu ustawy o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. w związku z sytuacją na rynku gazu. Potrzeba wprowadzenia ustawy wynika z bardzo dynamicznych wzrostów cen paliw gazowych na rynku krajowym i zagranicznym w bieżącym roku. Jest to wynikiem oddziaływania kilku nakładających się na siebie czynników, wśród których głównym jest zbrojna agresja Rosji na Ukrainę. Na wzrost cen gazu niewątpliwie również ma wpływ zauważalny trend ożywienia gospodarczego po pandemii COVID-19. Działania Federacji Rosyjskiej miały jednak znaczący wpływ na wysokość i nieprzewidywalność cen gazu, jak również innych surowców. Trwająca przebudowa w zakresie źródeł i kierunków dostaw paliw gazowych powoduje dodatkową presję wynikającą z kosztów dostosowania się przedsiębiorców do nowej sytuacji. Wysokie ceny paliw gazowych mają wpływ nie tylko na cały sektor gazowy, energetyczny i ciepłowniczy, ale także bezpośrednio na wszystkich obywateli oraz instytucje użyteczności publicznej, skutkując koniecznością pokrywania wyższych, często nieakceptowalnych wydatków na surowce niezbędne do systemów grzewczych. Przedkładany projekt jest kontynuacją rozwiązań na 2023 r., obejmujących ochroną odbiorców w gospodarstwach domowych, jak również odbiorców realizujących ważne zadania z zakresu użyteczności publicznej, przy jednoczesnym wprowadzeniu ekwiwalentu finansowego dla przedsiębiorstw energetycznych. Projekt wprowadza m.in. maksymalną cenę za paliwa gazowe na poziomie ok. 200 zł za MWh, zamraża wysokość stawek opłat dystrybucyjnych, a dla najbardziej wrażliwych odbiorców paliw gazowych zużywających paliwa gazowe do celów grzewczych wprowadza dodatkowo mechanizm refundacji poniesionych kosztów podatku VAT. Ustawą z 26 stycznia br. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu wprowadzono rozwiązania mające na celu ochronę w bieżącym roku odbiorców końcowych paliw gazowych, którzy są objęci taryfą dla paliw gazowych zatwierdzoną przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W celu dalszego zminimalizowania podwyżek cen paliwa gazowego dla najbardziej wrażliwych odbiorców, a także w celu zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego państwa istnieje konieczność utrzymania tych rozwiązań osłonowych, które obowiązują w bieżącym roku. Przedkładany projekt pozwala na zapewnienie dostaw paliw gazowych na stabilnym poziomie cenowym oraz stanowi instrument służący zabezpieczeniu i utrzymaniu płynności finansowej przedsiębiorstw energetycznych. Do najważniejszych rozwiązań projektu ustawy należą: ustalenie ceny maksymalnej paliw gazowych, stosowanie stawek opłat w zakresie usług dystrybucji paliw gazowych na poziomie z roku 2022 oraz system rekompensat dla przedsiębiorstw energetycznych, a także system refundacji podatku VAT. Projekt doprecyzowuje przepisy dotyczące współpracy mikroinstalacji z magazynem energii elektrycznej. Projekt ten obejmuje również zmiany w ustawie - Prawo geologiczne i górnicze. Bardzo ważna zmiana jest podyktowana koniecznością zapewnienia przedsiębiorcom górniczym możliwości nieprzerwanego prowadzenia ruchu zakładu górniczego w sytuacji, w której w trakcie wykonywania koncesji rzeczywiste wpływy prowadzonych robót górniczych przekroczą granice terenu górniczego wyznaczone w koncesji. Sytuacje takie nie należą do wyjątkowych i mogą być skutkiem zdarzeń niezależnych od przedsiębiorcy i sposobu prowadzenia przez niego działalności, taki jak np. wygaśnięcie, cofnięcie, bądź ograniczenie sąsiadującej koncesji. Obowiązująca regulacja nie dostrzega bowiem problemów w prowadzeniu przez przedsiębiorcę zakładu górniczego, które powstają w okresie pomiędzy złożeniem przez niego wniosku o zmianę koncesji a wydaniem przez organ koncesyjny decyzji zmieniającej koncesję i wyznaczającą granice terenu górniczego odpowiadające rzeczywistym szkodliwym wpływom robót górniczych. W szczególności w okresie tym niemożliwe jest uzyskanie decyzji organu nadzoru górniczego, który jest od zatwierdzania planu ruchu zakładu górniczego. W konsekwencji proponowanych zmian możliwe będzie również zatwierdzenie przez organ nadzoru górniczego planu ruchu zakładu górniczego uwzględniającego rzeczywiste wpływy robót górniczych tego zakładu, zanim dojdzie do zmiany koncesji wyznaczającej nowe granice terenu górniczego. Projektowana zmiana w pełni zabezpieczy możliwość prowadzenia ruchu zakładu górniczego i zatwierdzenia planów ruchu zakładu górniczego uwzględniających rzeczywisty wpływ tych robót do czasu zmiany koncesji i wyznaczenia nowych granic terenu górniczego. Omawiana regulacja jest niezbędna z uwagi na konieczność prowadzenia działalności w sposób zgodny z interesem publicznym, w szczególności związanym z bezpieczeństwem energetycznym państwa (Dzwonek), w tym z ustawą o racjonalnej gospodarce złożem. Szanowny Marszałku! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za przyjęciem omawianego projektu ustawy i niniejszym przedkładam poprawki w drugim czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)