Mówca: Gabriela Lenartowicz
Data: 2016-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska co do projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach. Jest to kolejny projekt autorstwa PiS zawłaszczający kolejne obszary państwa. Tym razem wprawdzie rządowy, a nie poselski, ale też procedowany ekspresowo. Jego pierwsze czytanie odbyło się dzisiaj w komisji i niedawno je zakończyliśmy, a proponowany termin wejścia w życie to, ni mniej, ni więcej, 30 kwietnia, czyli raptem za 2 tygodnie. Projekt służy de facto przymusowej nacjonalizacji gruntów leśnych i przeznaczonych do zalesienia, będących w rękach prywatnych, na rzecz Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe reprezentującego w tej kwestii Skarb Państwa. To już druga taka ustawa, gdzie państwo władczo ingeruje w, chciałoby się rzec: święte, prawo własności pod płaszczykiem ochrony przed nabywaniem przez cudzoziemców gruntów, tym razem leśnych. Jednak skierowana właśnie do Senatu ustawa o wstrzymaniu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa choć w części ma na celu ograniczenie zbywania gruntów państwowych, ta natomiast dotyczy tylko prywatnych lasów, które z chwilą decyzji o ich zbyciu będą z mocy prawa podlegały prawu pierwokupu lub odkupu przez Lasy Państwowe, i to nie za ustaloną przez strony cenę transakcji - klasyczny pierwokup - a cenę zaakceptowaną przez nadleśniczego bądź rzeczoznawcę powołanego przez Lasy bądź, w razie rozbieżności, ustaloną przez sąd. Oczywiście jest to pewien skrót tych uregulowań, które znalazły się w ustawie. Ustawa natomiast nie mówi nic o ograniczeniu obrotu gruntami przez same Lasy Państwowe, w tym ich zbywania w przetargu przecież, więc może także cudzoziemcom. Kuriozalne jest uzasadnienie wnioskodawców, zresztą cytowane w części przed chwilą, że ˝projektowane rozwiązanie nie ingeruje w konstytucyjną istotę prawa własności˝, bo - sic! - ˝w przypadku chęci zbycia gruntu właściciel zachowuje podstawowy atrybut swojego prawa własności, tj. prawo do rozporządzania rzeczą - w przypadku bowiem woli zbycia rzecz zostanie zbyta, tyle że nabywcą zostanie Skarb Państwa˝ - i to za cenę, którą tenże, a nie strony, zaakceptował. To tak jakby powiedzieć, że wola narzeczonej zostanie wypełniona i wyjdzie ona za mąż, tyle że zostanie jej wyznaczony inny małżonek. Natomiast wynikające z Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zasady, w tym zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, zasady swobody przedsiębiorczości i swobody przepływu kapitału, zostaną spełnione zdaniem wnioskodawców, bo ˝każda osoba fizyczna będąca obywatelem dowolnego państwa członkowskiego, także każdy podmiot niebędący osobą fizyczną, mający siedzibę w dowolnym państwie członkowskim będzie mógł przystąpić do procedowania nabycia gruntu leśnego bez żadnych ograniczeń co do ceny˝ - do procedowania... - przy czym ˝każda osoba fizyczna będąca obywatelem dowolnego państwa członkowskiego, także każdy podmiot niebędący osobą fizyczną, mający siedzibę w dowolnym państwie członkowskim będzie musiał w równym stopniu liczyć się z tym, że nie nabędzie niepaństwowego gruntu leśnego, jeśli Skarb Państwa skorzysta z prawa pierwokupu nabycia tego gruntu˝ - i oczywiście odpowiednio podyktuje cenę. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej dopuszcza wprawdzie wprowadzanie na poziomie krajowym ograniczeń w wykonywaniu podstawowych swobód ustanowionych w traktacie, jeśli służy to osiągnięciu celu leżącego w interesie ogólnym, a środki konieczne do realizacji tego celu są równe dla wszystkich, adekwatne i proporcjonalne. Najważniejszym jednak zarzutem z naszej strony wobec projektu ustawy jest jego nieadekwatność w stosunku do publicznego celu, w którym jest wnoszony. Tym celem publicznym, na który powołują się wnoszący projekt ustawy, jest zawarty w zmienianej właśnie ustawie o lasach wymóg wzrostu lesistości kraju. Leży on zdaniem wnioskodawców w żywotnym interesie Rzeczypospolitej Polskiej jako wspólnoty narodowej. Tyle że, po pierwsze, zmiana właściciela gruntów leśnych i przeznaczonych do zalesienia, niezależnie, czy to będzie obrót prywatny, czy upaństwowienie, w niczym nie zmienia charakteru tych gruntów ani nie zwiększa, ani nie zmniejsza lesistości, po drugie, w celu zwiększenia lesistości wystarczy nabywanie przez Lasy Państwowe odpowiednich w tym celu gruntów na zasadach ogólnych, jak to do tej pory miało miejsce, lub zalesianie gruntów, obecnie w ich dyspozycji, już do tego przeznaczonych bądź odpowiednie zachęty dla innych niż Lasy Państwowe właścicieli. Niestety cel publiczny, przywołany w projekcie (Dzwonek) bez przekonującego uzasadnienia, utożsamiony został z ˝powiększaniem areału lasów narodowych˝, cokolwiek by to znaczyło (nie wiadomo bowiem, czy chodzi o narodowość drzew, czy właścicieli). Można jednak konkludować, że jedynym narodowym lasem w rozumieniu ustawy jest las państwowy we władaniu Lasów Państwowych, ale i tu ustawowa nacjonalizacja nie jest ˝jedynym instrumentem˝, jak to określono. Projekt nie odpowiada też na wspomnianą wcześniej obawę co do wykupowania lasów przez cudzoziemców, bo w ogóle tej kwestii nie dotyka. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska wnosić będzie o odrzucenie projektu ustawy w całości. W razie dalszego procedowania będziemy składać wnioski mniejszości zmierzające do ograniczenia regulacji do prawa pierwokupu prywatnych lasów i gruntów na rzecz Skarbu Państwa tylko na zasadach ogólnych, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, i proponować wydłużenie vacatio legis. Dziękuję.