Mówca: Maciej Małecki
Data: 2016-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu wnioskodawców mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Celem proponowanych zmian jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski oraz uporządkowanie rynku paliw. Projekt ma również za zadanie wyeliminować uchybienia i niedostatki legislacyjne obowiązujących przepisów ustawy Prawo energetyczne, które sprawiają wątpliwości interpretacyjne lub powodują trudności w procesie stosowania prawa. Przyjęcie rozwiązań zawartych w tym projekcie pozwoli na wprowadzenie większej przejrzystości na rynkach paliw i gazu ziemnego, przyczyni się też do poprawy konkurencyjności i uszczelnienia systemu koncesyjnego, a tym samym ograniczy szarą strefę w paliwach ciekłych. Zjawisko szarej strefy uderza bowiem w rozwój gospodarczy i bezpieczeństwo energetyczne Polski, zakłóca prawidłowe funkcjonowanie rynku i utrudnia równą konkurencję. Zgodnie z dostępnymi danymi skala szarej strefy w Polsce w latach 2012-2013 wynosiła 13-15% całkowitego zużycia oleju napędowego. Nasze państwo straciło z tytułu wyłudzeń w tym obszarze co najmniej 3-4 mld zł. Na mniejszą skalę to zjawisko występuje w obszarze handlu benzyną silnikową i gazem płynnym LPG. Problemem są nieuregulowane i nieregulowane w zasadzie dostawy paliw głównie z obwodu kaliningradzkiego, z terytorium Litwy, Białorusi i Niemiec. Główne obszary zjawiska szarej strefy na rynku paliw to: wyłudzenia podatku VAT z wykorzystaniem znikających podmiotów, sprzedaż oleju opałowego na cele napędowe, sprzedaż olejów smarowych na cele napędowe, przemyt oleju opałowego. W przypadku LPG Polska Organizacja Gazu Płynnego szacuje, że w samym tylko sektorze autogazu zjawisko tzw. szarej strefy wynosi 5-7% całości obrotu, a roczna sprzedaż autogazu to ok. 1,9 mln ton. Trudno tu jednak uzyskać dokładne i wiarygodne dane, bowiem część sprowadzana jest ze wschodu. Główne obszary przestępstw w zakresie LPG dotyczą wykorzystywania różnicy w opodatkowaniu LPG na cele trakcyjne i opałowe, sprzedaży paliw niespełniających wymagań jakościowych i zgłaszania reeksportu LPG do państw, które nie zużywają znacznych ilości tego paliwa. Najważniejsze zmiany, które są proponowane w tej ustawie i ograniczą te zjawiska, obejmują: uszczelnienie systemu koncesyjnego i zapewnienie realnej kontroli ze strony prezesa URE, wprowadzenie jednolitej definicji paliw ciekłych, uszczelnienie procesu pierwszego wprowadzenia paliw ciekłych na krajowy rynek, uszczelnienie systemu utrzymywania obowiązkowych zapasów gazu ziemnego, co pozwoli zabezpieczyć polskie państwo przed omijaniem obowiązku podatkowego i zabezpieczy polskich konsumentów przed przerwami dostaw gazu. Obecna regulacja niestety umożliwia omijanie tego obowiązku, dlatego projekt zakłada jego rozszerzenie, przewidując jednocześnie uelastycznienie w zakresie realizacji obowiązku zapasów gazu. Pozostałe zmiany w projekcie, niektóre. Projekt znosi bariery prawne dotyczące dostarczania skroplonego gazu do terminala gazowego w Świnoujściu, wprowadza nadzór ministra energii nad planowaną budową lub rozbiórką gazociągów przesyłowych i wyposaża polskie państwo w narzędzia do skutecznego rozstrzygania konfliktów pomiędzy właścicielem sieci a operatorem na tym systemie. Skutki finansowe ustawy, ok. 4,5 mln zł, dotyczą etatów w Urzędzie Regulacji Energetyki służących realizacji zadań ustawy, a wpływy do budżetu państwa szacowane są na od kilkuset milionów złotych do kilku miliardów złotych. Praktyka dokładnie pokaże skutki tej ustawy. Podsumowując, ustawa przywróci mechanizmy uczciwej konkurencji na rynkach paliw ciekłych, w tym gazu ziemnego, zapewni zwiększenie wpływów do budżetu państwa. Ustawa zapewni też większą ochronę konsumentów przed nieuczciwymi podmiotami działającymi na rynku, uczyni rynek bardziej transparentnym i pozwoli podmiotom gospodarczym weryfikować swoich kontrahentów. Ustawa zlikwiduje też, a przynajmniej bardzo ograniczy szarą strefę i przywróci zasady uczciwej konkurencji, zwiększy bezpieczeństwo energetyczne Polski. Dlatego rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie projektu ustawy, a wcześniej zachęcam do merytorycznej pracy nad projektem w Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa. Dodam jeszcze, że przedstawiony projekt jest zgodny z prawem unijnym. Ustawa, nad którą będziemy pracowali, jest spójna, jest uzupełnieniem rozwiązań zawartych w procedowanym w Senacie rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług, w zasadzie już ustawie, bo Sejm przyjął ten dokument. I tyle uzasadnienia ze strony wnioskodawców. Bardzo dziękuję. (Oklaski)