Mówca: Michał Tomasz Pacholski
Data: 2015-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Projekt zmian tych ustaw został złożony przez rząd w związku z koniecznością dostosowania prawa krajowego w zakresie niezbędnym do usunięcia naruszenia prawa Unii Europejskiej wskazanego przez Komisję Europejską. Zgodnie z oceną Komisji Polska nie wdrożyła do prawa krajowego przepisów regulujących warunki prowadzenia rachunkowości przez przewoźników kolejowych i zarządców infrastruktury, określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2012/34/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie utworzenia jednolitego europejskiego obszaru kolejowego. Ponadto stwierdzono, iż niektóre polskie przepisy w zakresie dotyczącym rachunkowości są sprzeczne z tą dyrektywą, bo przewidują odstępstwo od wymogów prowadzenia odrębnej rachunkowości przy wykonywaniu działalności przewoźnika kolejowego i zarządcy infrastruktury przez jednego przedsiębiorcę. W nowelizowanej ustawie o transporcie kolejowym dokonano rozdziału podmiotów wykonujących działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą od podmiotów wykonujących przewozy kolejowe oraz jednoznacznie określono zakaz łączenia funkcji zarządcy i przewoźnika. Zgodnie z ustawą o rachunkowości każdy z nich ma obowiązek prowadzenia własnej rachunkowości, a jej prowadzenie w sposób określony w tej ustawie i w przepisach projektowanej ustawy o transporcie kolejowym powinno umożliwić monitorowanie zakazu przenoszenia funduszy publicznych. Przepisów wprowadzających zakaz łączenia działalności przewoźnika kolejowego i zarządcy infrastruktury, a także ustanawiających szczególne zasady prowadzenia rachunkowości, nie stosuje się do przedsiębiorców wykonujących działalność przewozową i zarządzających infrastrukturą na sieciach kolejowych, wyodrębnionych funkcjonalnie i ograniczonych terytorialnie, na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 2 ust. 1 i 3 dyrektywy 2012/34/UE. Zastosowanie tego wyjątku ograniczono w przypadku udostępniania zarządzanej przez przedsiębiorcę infrastruktury kolejowej innym przewoźnikom kolejowym na zasadach komercyjnych, pobierając opłaty za korzystanie z tej infrastruktury. Do takiego przedsiębiorcy stosuje się szczególne wymogi dotyczące rachunkowości przy jednoczesnym zachowaniu możliwości łączenia przez niego działalności przewoźnika kolejowego i zarządcy infrastruktury. W omawianych nowelizacjach znalazły się także przepisy wprowadzające szczególne zasady prowadzenia rachunkowości w przypadku, w którym przedsiębiorca pozostaje pod kontrolą przedsiębiorstwa lub innego podmiotu wykonującego lub integrującego usługi transportu kolejowego inne niż przewozy miejskie, podmiejskie lub regionalne. Z uwagi na konieczność wprowadzenia formalnych gwarancji uniemożliwiających dokonywanie transferów środków publicznych pomiędzy przedsiębiorcami kolejowymi powiązanymi kapitałowo ustanowiono zakazy przenoszenia środków publicznych pomiędzy określonymi grupami przedsiębiorców. Istotnym novum jest także uchylenie art. 52 ust. 4 w ustawie o publicznym transporcie zbiorowym stanowiącego upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw finansów publicznych do wydania rozporządzenia w sprawie sposobu określenia wysokości rozsądnego zysku. Na gruncie przepisów unijnych nie wydaje się zasadne regulowanie tej kwestii w prawie krajowym. Zasady odnośnie do prowadzenia rachunkowości mogą obowiązywać dopiero od nowego roku obrachunkowego, tj. od 2016 r. Komisja Infrastruktury pozytywnie zaopiniowała projekt przedmiotowej ustawy jako dostosowującej prawo krajowe do wymogów prawa Unii Europejskiej. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za przyjęciem projektu zawartego w sprawozdaniu komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)