Mówca: Wojciech Zubowski
Data: 2022-01-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Dziś główne tematy rozmów w polskich domach to korzyści wynikające z Polskiego Ładu i obawy spowodowane rosnącymi cenami energii elektrycznej i gazu czy też inflacją. Dlatego też chcemy porozmawiać o działaniach osłonowych polskiego rządu oraz wprowadzeniu tarczy antyinflacyjnej w związku z międzynarodową sytuacją na rynku energii i gazu. Wysoka Izbo! W obliczu stale rosnących na światowych rynkach cen energii elektrycznej i gazu, a także kosztów uprawnień do emisji CO 2 wynikających z polityki klimatycznej Unii Europejskiej dla milionów Polaków i setek tysięcy polskich firm ważne są działania mające przeciwdziałać podwyżkom, dać możliwość uzyskania rekompensat finansowych, a także w perspektywie długofalowej - reforma unijnego systemu ETS. Kluczowym czynnikiem wpływającym na wzrost ceny gazu w całej Europie, nie tylko w Polsce, co trzeba podkreślić, jest stosowanie niezgodnych z zasadami konkurencji praktyk przez rosyjski Gazprom, którego celem jest wymuszenie certyfikacji gazociągu Nord Stream 2, i chyba dla nikogo, kto nie jest unijnym urzędnikiem, nie jest to zaskoczeniem. Dodatkowo w przypadku Polski, której miks energetyczny oparty jest w głównej mierze, choć to się w ostatnich latach bardzo mocno zmienia, na węglu, wpływ kosztów uprawnień do emisji na cenę energii jest olbrzymi. Przypomnę, że ich cena ostatnio wynosi między 80 a 90 euro za tonę. W przypadku polskich gospodarstw domowych odpowiada to za ok. 60% końcowej ceny za energię elektryczną. System ETS powinien zostać sprawdzony przez Komisję Europejską i wyposażony w mechanizmy efektywnie i szybko reagujące na gwałtowne wahania cen. Dlaczego? Bo mimo gigantycznego wzrostu cen uprawnień do emisji w ciągu krótkiego czasu mechanizmy zawarte obecnie w dyrektywie nie zadziałały. Dodam, że szkoda, iż podczas niedawnego głosowania w Sejmie posłowie opozycji postulatu, by system ten zreformować, nie poparli. A patrząc w przyszłość, należy szczegółowo już przeanalizować wszystkie elementy proponowanego przez Komisję Europejską pakietu Fit for 55 pod kątem ich wpływu na wzrost kosztów zarówno energii, jak i innych produktów, bo są głosy, że wprowadzenie tych propozycji w życie może spowodować tak wielką skalę podwyżek i obciążeń dla gospodarki, że będziemy z rozrzewnieniem wspominać obecne ceny gazu czy prądu. Natomiast w obliczu obecnych wyzwań rząd przygotował rządową tarczę antyinflacyjną zawierającą dodatek osłonowy, który ma skierować strumień ponad 4,7 mld zł do blisko 7 mln polskich gospodarstw domowych. Tarcza ta została też poszerzona o nowe rozwiązania w ramach tzw. tarczy antyinflacyjnej 2.0. Równocześnie rząd przygotował ustawę o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców paliw gazowych w związku z sytuacją na rynku gazu - nad ustawą tą właśnie pracuje komisja - a także przedłożył Komisji Europejskiej propozycję reformę systemu EU ETS. Trzeba jasno i wyraźnie powiedzieć, że wzrost inflacji spowodowany jest m.in. właśnie cenami nośników energii, prądu, ropy czy gazu, i jeszcze raz podkreślić, że rząd podjął i podejmuje nadal skuteczne działania, by ich wzrost ograniczyć. I choć inflacja osiąga obecnie nienotowane od wielu lat poziomy na terenie całej Europy, to nie wszędzie zdecydowano się na tak szybką i kompleksową reakcję, nawet mimo ryzyka konfliktu z unijnymi organami. Mam tu na myśli choćby chęć obniżenia stawek VAT poniżej unijnych poziomów minimalnych. Zdecydowano się na to, choć nasi poprzednicy w analogicznej sytuacji nie zrobili nic. Minister finansów Rostowski mówił, że zniesienie akcyzy na benzynę to błąd. Donald Tusk szukał magicznego przycisku, by obniżać ceny produktów. Ewa Kopacz zapewniała, że po 2019 r. wzrostu cen nie będzie, w międzyczasie oddając 1 mld zł Gazpromowi i kompletnie, jak wykazał odtajniony raport Najwyższej Izby Kontroli, zawalając kwestię negocjacji dostaw gazu z Rosją. Mówię o tym, bo dziś rozmawiamy o skutkach, efektach, o przeciwdziałaniu wysokim cenom, a trzeba też pamiętać o przyczynach, z powodu których znaleźliśmy się w obecnej sytuacji. Pani Minister! Proszę też o informację na temat rozwoju odnawialnych źródeł energii w Polsce. Z ust niektórych polityków opozycji padają tezy, jakoby za rządów Prawa i Sprawiedliwości ten rozwój zahamował. Wydaje mi się, że jest inaczej. Proszę więc o informację, czy prawdą jest, że chociażby pod koniec 2015 r. mieliśmy w Polsce ok. 4 tys. prosumentów, a obecnie jest ich ok. 800 tys., co oznaczałoby ok. 200-krotny wzrost? I jak wygląda realizacja zaplanowanych wcześniej wskaźników dotyczących realizacji miksu energetycznego? Dziękuję bardzo. (Oklaski)