Mówca: Ewa Czeszejko-Sochacka
Data: 2015-05-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko klubu w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie ustawy o muzeach, druki nr 3112 i 3371. Projekt dotyczy zmian ustaw z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z dnia 21 listopada 1996 r. o muzeach. Celem projektu jest umożliwienie prowadzenia skutecznej polityki ochrony zabytków poprzez ustanowienie specjalnych instrumentów ochrony najcenniejszych dóbr kultury. Zmiana ustawy o ochronie zabytków zakłada rozszerzenie katalogu form ochrony zabytków o nową kategorię: wpis na Listę Skarbów Dziedzictwa. Projekt obejmuje również dopracowanie reguł dotyczących sposobów ochrony zabytków, reguł sprawowania nadzoru konserwatorskiego, zasad wywozu zabytków za granicę, finansowania opieki nad zabytkami i prac konserwatorskich oraz przepisów karnych. Szacuje się, że w Polsce jest 60 tys. zabytków nieruchomych i 240 tys. zabytków ruchomych. W naszym kraju od lat trwa debata na temat konieczności stworzenia szczególnej formy ochrony najbardziej wartościowych zabytków ruchomych ze względu na ich wartość artystyczną, historyczną i archeologiczną. Proszę zwrócić uwagę, że zabytki nieruchome należą do specjalnych kategorii wartościujących. Mogą być one wpisywane na listę światowego dziedzictwa UNESCO lub listę pomników historii. Zabytki ruchome takiego szczęścia nie mają. Zgodnie z projektem ustawy najwybitniejsze zabytki ruchome będą wpisywane na Listę Skarbów Dziedzictwa, a sporządzenie listy i sama lista w założeniu ma być prestiżowa i służyć promocji polskiej kultury w świecie. O wpisie na listę będzie decydował minister kultury i dziedzictwa narodowego z urzędu lub na wniosek właściciela obiektu, natomiast generalny konserwator zabytków będzie decydował o tym, w jaki sposób powinny być prowadzone prace konserwatorskie obiektów znajdujących się na liście. Inne założenia projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie ustawy o muzeach są niezwykle istotne. W projekcie zakłada się możliwość wywożenia zabytków, ale nie dłużej niż na 3 lata. Utrzymuje się wymóg przedstawienia pozwolenia na wywóz dóbr kultury za granicę. Ponadto zakłada się opracowanie internetowego systemu informacji o zabytkach, a także ujednolicenie zasad wpisu do rejestru zabytków ruchomych i nieruchomych. Wysoka Izbo! Biorąc pod uwagę, iż projekt ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie ustawy o muzeach nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej, że porządkuje ważny obszar dziedzictwa narodowego, kreuje nieistniejącą wcześniej w Polsce formę ochrony konserwatorskiej, a co najważniejsze, poszerza ustanowione kategorie wartościujące dla zabytków ruchomych o zabytki nieruchome, sejmowy klub Platforma Obywatelska rekomenduje głosowanie za przyjęciem projektu. Może dzięki ustawie przybliży się wizja Norwidowska z ˝Menego˝: Nic tu nie zginęło, co prawdziwie piękne, bo to ma w sobie nieśmiertelną iskrę. W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej również dziękuję Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz pani poseł Urszuli Pasławskiej za przygotowanie tak ważnego projektu ustawy. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)