Mówca: Dominik Tarczyński
Data: 2016-10-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Na ostatnim posiedzeniu połączonych komisji: rolnictwa i ds. Unii Europejskiej mieliśmy okazję wysłuchać krytyki ze strony pana ministra Sawickiego, który to chce bronić Polski, krytykując rząd Prawa i Sprawiedliwości, który de facto jeszcze nie podjął decyzji co do tego, czy ta umowa będzie ratyfikowana czy nie, czy parlament ją przyjmie czy jej nie przyjmie. Wszyscy wiemy, że jest to umowa mieszana. Dziwi mnie trochę to, że poseł Sawicki, były koalicjant Platformy Obywatelskiej, która to zawsze powoływała się na dobre kontakty w Unii Europejskiej, na przyjaciół, na kontakty w Komisji Europejskiej, na możliwości, na pozycję tego rządu, mówi teraz o tym, że warunki, które są wynegocjowane w zakresie rolnictwa, nie są dobre dla nas, dla Polski. Sami negocjowali, a teraz to krytykują, więc troszkę mnie to dziwi. Jeżeli chodzi o samą uchwałę, oczywiście zawarliśmy w niej odniesienie do charakteru i wezwanie rządu do działań związanych z intensyfikacją prac, które nam pozostały, czyli tak naprawdę z walką o to, aby w sądzie arbitrażowym był Polak. Wiemy o tym, że sąd arbitrażowy to będzie 15 sędziów: 5 z Unii Europejskiej, 5 z Kanady i 5 z państw trzecich. Uchwała mówi o tym, jakie są tu konsekwencje i w jakiej formule umowa powinna być ratyfikowana. W związku z tym, że jest to umowa mieszana, co Komisja Europejska zatwierdziła, powinna być ona ratyfikowana przez parlamenty. W związku z tym, pani marszałek, od razu chciałbym zgłosić poprawkę mówiącą o tym, że w związku z tym, że jest to umowa mieszana, zgodnie z art. 90 ust. 2 Konstytucji RP powinna być ona ratyfikowana przez większość kwalifikowaną, czyli przez 2/3 posłów w obecności połowy ustawowej liczby posłów, a podobnie jest w przypadku Senatu - chodzi o 2/3 głosów senatorów, tak aby ta ewentualna ratyfikacja miała mandat społeczny i aby nie było dyskusji na temat tego, że została przyjęta przez małą ilość reprezentacji. Prezentując nasze stanowisko, chciałbym podkreślić ważny element. W związku z tym, że umowa jest umową mieszaną, jak państwo wiecie, będzie obowiązywać okres przejściowy. W okresie przejściowym głównym elementem, częścią tej umowy jest część handlowa. I tutaj chciałbym, aby nasza dyskusja - bo na pewno ona jest, tu argumenty się już pojawiały - tak naprawdę dotyczyła faktów. Chciałbym wspomnieć o tym, że bilans naszej wymiany handlowej wychodzi na plus. Jeżeli chodzi o eksport z Polski do Kanady, w 2015 r. osiągnął on poziom 1200 mln dolarów. Import zaś to 372,8 mln. Nadwyżka wyniosła 865,7 mln dolarów, a więc w tej części przejściowej, w pierwszej, czyli handlowej, sytuacja jest in plus dla nas i jest to taki okres, szansa na to, aby zobaczyć, jak ta część umowy funkcjonuje. Oczywiście dużo elementów dotyczących niepewności i braku odpowiedzi odnosi się do kwestii inwestycyjnych, ale część inwestycyjna umowy będzie obowiązywać dopiero po ewentualnej ratyfikacji. Nie mamy nadal jeszcze stanowiska rządu, w tej kwestii rząd jeszcze nie podjął decyzji, ale uważam, że trzeba na tym etapie, przed 27 października, brać pod uwagę wszystkie zagrożenia i ewentualne korzyści. Jeżeli chodzi o to, co według mnie, według nas jest najważniejszym z elementów, to tak naprawdę - konkludując - w tym momencie, po pierwsze, musimy być gotowi na to, aby zadbać o bezpieczeństwo rolników. Tutaj kwestie GMO często są poruszane. Faktycznie, te kwoty sprzedażowe, o których mówi umowa, muszą być respektowane, ewentualnie muszą powrócić stawki 3-procentowe. Jeżeli chodzi o drugi element, czyli starania, obecność Polaka w sądzie arbitrażowym jest absolutnym priorytetem. Wśród 5 sędziów ze strony Unii Europejskiej powinien znajdować się Polak. No i oczywiście istotny jest dodatni bilans po pierwszej części, części handlowej, czyli bilans handlowy powinien potwierdzić, że ta liberalizacja jest dla Polski dobra. Jeżeli ta umowa w jakikolwiek sposób nie będzie spełniać naszych oczekiwań, nie może być ratyfikowana i podpisana. Okres przejściowy będzie czasem na to - a mówi się, że to może trwać 2-3 lata - aby ocenić zagrożenia i ewentualne korzyści. Dziękuję bardzo. (Oklaski)