Mówca: Arkadiusz Mularczyk
Data: 2012-09-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Witam serdecznie także w imieniu klubu Solidarnej Polski, wszystkich parlamentarzystów delegację Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce. Witamy serdecznie. Panie Ministrze! Bezpieczeństwo na kolei, bezpieczeństwo pasażerów, bezpieczeństwo maszynistów, bezpieczeństwo wszystkich Polaków, którzy korzystają z usług Polskich Kolei Państwowych, powinno być priorytetem naszego rządu i ministerstwa. Wiemy, jak olbrzymie szkody na kolei, w ruchu wywołane są brakiem właściwych standardów bezpieczeństwa. Nie tak dawno, bo w marcu, mieliśmy przykład: tragedia pod Szczekocinami, 16 osób zabitych, 50 osób rannych. W tamtym czasie wiele się mówiło o bezpieczeństwie. Wydaje się, że ten problem cały czas należy monitorować i pytać pana ministra, co się dzieje w tej sprawie. Dlatego Solidarna Polska domaga się, żeby pan minister transportu, budownictwa i gospodarki morskiej przedstawił, jakie są efekty działań pracy Zespołu do Spraw Bezpieczeństwa w Transporcie Kolejowym, który na posiedzeniu w dniu 31 maja wskazał pewne priorytety, które powinny być realizowane w związku z bezpieczeństwem na kolei. Wśród tych priorytetów znalazły się rozwiązania mające zasadnicze znaczenie dla poprawy bezpieczeństwa w tym sektorze. Należą do nich m.in. wzmocnienie roli prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwiększenie kontroli czasu pracy pracowników spółek kolejowych związanych bezpośrednio z ruchem pociągów, ujednolicenie instrukcji i przepisów bezpieczeństwa ruchu kolejowego dla wszystkich przewoźników oraz ujednolicenie wymogów dla szkolnictwa kolejowego, a także poprawa dyscypliny pracy wraz z wdrożeniem e-licencji, tj. centralnego rejestru maszynistów. Wymienię kilka kluczowych spraw, co do których Wysoka Izba musi dostać informacje, musi wiedzieć, co się dzieje w tych sprawach. One mają kluczowe znaczenie dla naszego bezpieczeństwa. Najważniejszą sprawą, wymagającą pilnego uregulowania i ujednolicenia, są zasady oraz czas szkolenia maszynistów. Projektowana rządowa nowelizacja ustawy o transporcie kolejowym przewiduje 1,5-roczny okres szkolenia, aby uzyskać świadectwo maszynisty, tymczasem nadal są pozytywnie opiniowane programy szkoleń tej grupy zawodowej o znacznie krótszym zakresie czasowym i programowym, niż przewidują to zaprojektowane rozwiązania. Obecnie bowiem żadne przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie regulują czasu i trybu szkolenia maszynistów, co prowadzi do kompletnego chaosu w zakresie wykształcenia osób odpowiadających w znacznym stopniu za bezpieczeństwo dziesiątek tysięcy pasażerów. Prezes Urzędu Transportu Kolejowego wydał zalecenia dotyczące zakresu i czasu szkolenia maszynistów, jednakże nie dysponuje on narzędziami prawnymi, by uczynić je obowiązkowymi dla wszystkich przewoźników, a tym samym takimi, by je egzekwować. Niestety coraz częściej najważniejsze staje się zbilansowanie ekonomiczne kolejowych spółek, które odbywa się poprzez cięcie kosztów, co uwidacznia się właśnie w sferze bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Oszczędzając na wyszkoleniu maszynistów, stwarza się ogromne zagrożenie dla pasażerów i innych uczestników ruchu kolejowego. Solidarna Polska uważa, że należy też zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenia przejazdów kolejowych i ta kwestia również powinna być priorytetem podczas tej debaty sejmowej. Według danych Biura Bezpieczeństwa PKP dochodzi do dziesiątek, setek wypadków i kolizji na tych przejazdach. W wielu miejscach w Polsce zostały zlikwidowane przejazdy obsługiwane przez dróżnika, co w znacznym stopniu przyczyniło się do obniżenia bezpieczeństwa nie tylko pojazdów samochodowych, ale i samych pociągów. Kolejna sprawa to rozdrobnienie spółek, istnienie rozmaitych spółek w PKP. Należy zwrócić uwagę na to, że instrukcje bezpieczeństwa powinny mieć rangę rozporządzenia ministra właściwego do spraw transportu, tak by wszystkich przewoźników obowiązywały jednolite standardy bezpieczeństwa ruchu kolejowego. Taki stan prawny przyczyniłby się do znacznej poprawy w zakresie bezpieczeństwa na kolei. W obecnym stanie prawnym ani prezes Urzędu Transportu Kolejowego, ani minister nie dysponują takimi możliwościami i nie wydali aktów prawnych, które byłyby aktami powszechnie obowiązującymi. Kolejną sprawą, na którą należy zwrócić uwagę, jest to, co dzieje się na obszarze województwa śląskiego, gdzie w wyniku decyzji marszałka województwa o odwołaniu przetargu na obsługę połączeń kolejowych i powierzeniu wykonywania całości połączeń na tym obszarze Kolejom Śląskim, a tym samym likwidacji Śląskiego Zakładu Przewozów Regionalnych i zwolnieniu prawie 2 tys. pracowników Przewozów Regionalnych, wystąpiła sytuacja, która również może mieć olbrzymi wpływ na bezpieczeństwo na kolei. Nadmieniamy, że obecnie województwo śląskie nie dysponuje ani odpowiednim taborem, który gwarantowałby utrzymanie obecnej siatki połączeń kolejowych, ani też odpowiednią liczbą wykwalifikowanych pracowników. Istnienie Przewozów Regionalnych, spółki mającej kilkunastu właścicieli, jest poważnie zagrożone, co też może skutkować poważnym zagrożeniem dla bezpieczeństwa pasażerów. Powolna agonia Przewozów Regionalnych (Dzwonek) widoczna jest w planowanych zwolnieniach pracowników często z wieloletnim doświadczeniem oraz w pogarszającym się stanie taboru. Dla wielu miast i miejscowości kolej regionalna to jedyne połączenie z większymi miastami, z aglomeracjami. Dalsze likwidowanie linii kolejowych będzie skutkować ograniczeniem możliwości rozwoju gospodarczego. Klub Parlamentarny Solidarna Polska wyraża głębokie zaniepokojenie stanem bezpieczeństwa na szlakach kolejowych w Polsce, dlatego też oczekuje konkretnych i realnych działań oraz propozycji, które uzdrowią tę sytuację i podwyższą standardy bezpieczeństwa na polskiej kolei. Bardzo dziękuję.