Mówca: Sprawozdawca Wojciech Zubowski
Data: 2015-12-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt zaprezentowania stanowiska Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa, z druku nr 139, wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii. Posiedzenie komisji, podczas którego omawialiśmy wspomniany druk, odbyło się dzisiaj z przerwami, tak to określę, pojawiły się też poprawki do tekstu pierwotnego. Jeżeli chodzi o założenia, o przyczyny, dla których zdecydowaliśmy się wnieść projekt, chciałbym państwu powiedzieć, że spowodowane to było koniecznością wprowadzenia nowych rozwiązań związanych z potrzebą uregulowania kwestii dotyczących odnawialnych źródeł energii obowiązujących w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. To była pierwsza przyczyna, natomiast w czasie prac komisji okazało się, że pojawiły się jeszcze kolejne kwestie, które wymagały uregulowania. Komisja rozpoczęła prace nad ustawą. Pierwszą zmianą, którą poruszyliśmy w art. 1, była zmiana w art. 41 ust. 12, który otrzymał brzmienie: Ceny zakupu energii elektrycznej instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy do 3 kW, o których mowa powyżej, obowiązują do momentu, gdy łączna moc oddawanych do użytku źródeł nie przekroczy 300 MW lub do zmiany ich wysokości rozporządzeniem ministra właściwego do spraw energii. Ust. 17 otrzymał brzmienie: Ceny zakupu energii elektrycznej instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 3 kW do 10 włącznie, o których mowa powyżej, obowiązują do momentu, gdy łączna moc oddawanych do użytku źródeł nie przekroczy progu 500 MW lub do zmiany ich wysokości rozporządzeniem ministra właściwego do spraw energii. Zmieniono również art. 222 i art. 223. Szanowni Państwo! Powody, dla których zdecydowaliśmy się na zaproponowanie tych zmian, to przeprowadzenie dodatkowej oceny skutków regulacji i wprowadzenie mechanizmów umożliwiających uniknięcie upadłości obecnie funkcjonujących biogazowni rolniczych i ich dalszy rozwój oraz przygotowanie niezbędnych regulacji w zakresie zasad lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych na lądzie. Jest to też postulat, który pojawia się ze strony wielu środowisk zainteresowanych energią wytwarzaną z elektrowni wiatrowych. Zdajemy sobie sprawę z konieczności uregulowania tego i deklarujemy, że w najbliższym czasie zostanie to zrobione. Niezależnie od tego w naszej ocenie odroczenie wejścia w życie ustawy umożliwi ministrowi energii zakończenie prac legislacyjnych związanych z nowelizacją ustawy tzw. technicznej mającej na celu usunięcie wątpliwości interpretacyjnych prawnych i redakcyjnych przepisów rozdziału 4, w szczególności w części umożliwiającej skorzystanie przez prosumentów, czyli mikrowytwórców wytwarzających energię elektryczną w mikroinstalacji, z mechanizmu wsparcia określonego w art. 41 w kontekście możliwości i dopuszczalności korzystania z pomocy publicznej. Ponadto w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw, na podstawie której nastąpiło wyodrębnienie działu: Energia oraz przekazanie ministrowi właściwemu do spraw energii spraw dotyczących rozwoju i wykorzystania odnawialnych źródeł energii, powstała konieczność zmiany nazwy organu wydającego przepisy wykonawcze wydane na podstawie upoważnień zawartych w ustawie. Są to, proszę państwa, te przyczyny, dla których rozpoczęliśmy pracę nad ustawą, natomiast w trakcie pojawiły się kolejne, o których zaraz będę mówił dalej. Jeżeli chodzi o przewidywane skutki społeczne i gospodarcze, to naszym zdaniem projekt zawiera rozwiązania, które wywołują pozytywne skutki. Jego uchwalenie doprowadzi do przeprowadzenia dodatkowej oceny skutków regulacji i wprowadzenia mechanizmów umożliwiających dalszy rozwój oraz utrzymania działania obecnych biogazowni rolniczych. Odroczenie wejścia w życie rozdziału 4 ustawy umożliwi również przygotowanie niezbędnych regulacji w zakresie zasad lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych. Ponadto wejście w życie zaproponowanej nowelizacji pozwoli na dokończenie procesów inwestycyjnych, które z przyczyn niezależnych od inwestorów nie mogły zostać zakończone do końca bieżącego roku. Tekst, nad którym rozpoczynaliśmy pracę, nie pociągał, naszym zdaniem, za sobą skutków finansowych dla budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Szanowni państwo, to był projekt, nad którym dzisiaj komisja rozpoczęła pracę, natomiast w czasie prac komisji pojawiły się też poprawki, które zostały uwzględnione przez komisję i które zawarte są w tym momencie w opinii komisji zawartej w druku nr 134. Pozwolę sobie teraz, proszę państwa, brzmienie tych poprawek, przynajmniej w części, przytoczyć. Zakładam, że omówione zostaną jeszcze później, w dalszej części drugiego czytania. Art. 1. W ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii wprowadza się następujące zmiany - w art. 41 (zmiana 1a): ust. 12 otrzymuje brzmienie: ˝Ceny zakupu energii elektrycznej instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy do 3 kW, o których mowa w ust. 10, obowiązują do dnia, gdy łączna moc oddawanych do użytku źródeł nie przekroczy 300 MW lub do zmiany ich wysokości rozporządzeniem ministra właściwego do spraw energii˝. Ust. 17 otrzymuje brzmienie: ˝Ceny zakupu energii elektrycznej instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 3 kW do 10 kW włącznie, o których mowa w ust. 15, obowiązują do dnia, gdy łączna moc oddawanych do użytku źródeł nie przekroczy progu 500 MW lub do zmiany ich wysokości rozporządzeniem ministra właściwego do spraw energii˝. Po art. 188 dodaje się art. 188a w brzmieniu: ˝1. Za pierwsze półrocze 2016 r. odbiorca przemysłowy, przedsiębiorstwo energetyczne, odbiorca końcowy oraz towarowy dom maklerski lub dom maklerski, o których mowa w ust. 2, w zakresie określonym w ust. 7, są zobowiązani: 1) uzyskać i przedstawić do umorzenia Prezesowi URE świadectwo pochodzenia lub świadectwo pochodzenia biogazu rolniczego wydane odpowiednio dla energii elektrycznej lub biogazu rolniczego, wytworzonych w instalacjach odnawialnego źródła energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub zlokalizowanych w wyłącznej strefie ekonomicznej lub 2) uiścić opłatę zastępczą, obliczoną w sposób określony w ust. 6 - do dnia 30 czerwca 2017 r. 2. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, wykonują: 1) odbiorca przemysłowy, o którym mowa w art. 188 ust. 3, który w roku kalendarzowym poprzedzającym rok realizacji obowiązku zużył nie mniej niż 100 GWh energii elektrycznej, a także złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 199 ust. 1; 2) przedsiębiorstwo energetyczne wykonujące działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania energii elektrycznej lub obrotu tą energią i sprzedające tę energię odbiorcom końcowym niebędącym odbiorcami przemysłowymi, o których mowa w pkt 1; 3) odbiorca końcowy, inny niż odbiorca przemysłowy, o którym mowa w pkt 1, będący członkiem giełdy w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych lub członkiem rynku organizowanego przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany, w odniesieniu do transakcji zawieranych we własnym imieniu na giełdzie towarowej lub na rynku organizowanym przez ten podmiot; 4) odbiorca końcowy, inny niż odbiorca przemysłowy, o którym mowa w pkt 1, będący członkiem giełdowej izby rozrachunkowej w rozumieniu przepisów ustawy o giełdach towarowych, w odniesieniu do transakcji zawieranych przez niego poza giełdą towarową lub rynkiem, o których mowa w pkt 3, będących przedmiotem rozliczeń prowadzonych w ramach tej izby przez spółkę prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową, przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. lub przez spółkę, której Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A. przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi; 5) towarowy dom maklerski lub dom maklerski w rozumieniu ustawy o giełdach towarowych, w odniesieniu do transakcji zawieranych na zlecenie odbiorców końcowych, innych niż odbiorcy przemysłowi, o których mowa w pkt 1, na giełdzie towarowej lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany. 3. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, w odniesieniu do odbiorców przemysłowych, którzy złożyli oświadczenie, o którym mowa w art. 199 ust. 1, i dla których wartość współczynnika intensywności zużycia energii elektrycznej, o którym mowa w art. 188 ust. 8, wyniosła: 1) nie mniej niż 3% i nie więcej niż 20% - wykonywany jest w odniesieniu do 80% ilości energii elektrycznej zakupionej przez odbiorcę przemysłowego na własny użytek w pierwszym półroczu 2016 r.; 2) powyżej 20% i nie więcej niż 40% - wykonywany jest w odniesieniu do 60% ilości energii elektrycznej zakupionej na własny użytek przez odbiorcę przemysłowego w pierwszym półroczu 2016 r.; 3) powyżej 40% - wykonywany jest w odniesieniu do 15% ilości energii elektrycznej zakupionej na własny użytek przez odbiorcę przemysłowego w pierwszym półroczu 2016 r. 4. Odbiorca przemysłowy, który złoży oświadczenie, o którym mowa w art. 199 ust. 1, jest obowiązany do dnia 31 sierpnia 2017 r., przekazać Prezesowi URE: 1) informację o: a) ilości energii elektrycznej zakupionej na własny użytek w roku realizacji obowiązku, b) spełnianiu warunków, o których mowa w ust. 3, c) wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 1 - w przypadku odbiorców przemysłowych, o których mowa w ust. 2 pkt 1; 2) oświadczenie następującej treści: 'Świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia wynikającej z art. 233 § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny oświadczam, że: 1) dane zawarte w informacji, o której mowa w art. 188a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, są zgodne z prawdą; 2) znane mi są i spełniam warunki określone w art. 188a ust. 3 ustawy, o której mowa w pkt 1.'; klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. 5. Odbiorca przemysłowy, który nie przekazał Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki w terminie informacji oraz oświadczenia, o których mowa w ust. 4, podał w tej informacji nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd dane lub skorzystał z uprawnienia, o którym mowa w ust. 3, nie spełniając określonych w tym przepisie warunków, nie może skorzystać z uprawnienia, o którym mowa w art. 53 ust. 1, oraz w art. 96 ust. 2, w latach 2007-2021. (...) 7. Obowiązek za pierwsze półrocze 2016 r., o którym mowa w ust. 1, uznaje się za spełniony przez podmioty, o których mowa w ust. 2, jeżeli udział ilościowy sumy energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach odnawialnego źródła energii wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia lub ekwiwalentnej ilości energii elektrycznej wynikającej z umorzonych świadectw pochodzenia biogazu rolniczego, lub uiszczonej opłaty zastępczej, w: 1) sprzedaży energii elektrycznej odbiorcom końcowym niebędącym odbiorcami przemysłowymi, o których mowa w ust. 2 pkt 1, albo 2) całkowitej ilości energii elektrycznej wynikającej z zakupu energii elektrycznej na własny użytek, na podstawie transakcji zawieranych we własnym imieniu na giełdzie towarowej lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany, albo 3) całkowitej ilości energii elektrycznej wynikającej z zakupu energii elektrycznej na podstawie transakcji zawieranych na zlecenie odbiorców końcowych na giełdzie towarowej lub na rynku organizowanym przez podmiot prowadzący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rynek regulowany, albo 4) ilości energii elektrycznej zakupionej na własny użytek - za pierwsze półrocze 2016 r. wynosi 15%. 8. Do realizacji obowiązku, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 173 niniejszej ustawy oraz art. 9a ust. 7-9 i 15 ustawy zmienianej w art. 179 stosuje się odpowiednio. 9. Do wypełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie zalicza się umorzonych świadectw pochodzenia, o których mowa w art. 9e ust. 1 ustawy zmienianej w art. 179, wydanych dla energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii wykorzystującej w procesie przetwarzania energię pozyskiwaną z biogazu rolniczego, dla którego przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się wytwarzaniem biogazu rolniczego wystąpiło lub wystąpi z wnioskiem, o którym mowa w art. 9o ust. 3 tej ustawy. 10. Podmiot wykonujący zadania sprzedawcy z urzędu w pierwszym półroczu 2016 r. jest obowiązany do zakupu energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach odnawialnych źródeł energii przyłączonych do sieci dystrybucyjnej lub przesyłowej znajdującej się na terenie obejmującym obszar działania tego sprzedawcy, oferowanej przez przedsiębiorstwo energetyczne, które uzyskało koncesję na jej wytwarzanie lub zostało wpisane do rejestru, o którym mowa w art. 23; zakup ten odbywa się po średniej cenie sprzedaży energii elektrycznej w poprzednim roku kalendarzowym, o której mowa w art. 23 ust. 2 pkt 18 lit. b ustawy zmienianej w art. 179. 11. Obowiązek zakupu energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach odnawialnych źródeł energii, o którym mowa w ust. 10, uznaje się za spełniony, jeżeli podmiot wykonujący zadania sprzedawcy z urzędu zakupił całą oferowaną mu ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacjach odnawialnych źródeł energii, przyłączonych do sieci przesyłowej lub dystrybucyjnej elektroenergetycznej znajdującej się na terenie obejmującym obszar działania tego sprzedawcy. 12. Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się obrotem ciepłem i sprzedające to ciepło w pierwszym półroczu 2016 r. jest obowiązane do zakupu oferowanego ciepła wytwarzanego w przyłączonych do sieci instalacjach odnawialnych źródeł energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w ilości nie większej niż zapotrzebowanie odbiorców tego przedsiębiorstwa, przyłączonych do sieci, do której są przyłączone odnawialne źródła energii. 13. Obowiązek, o którym mowa w ust. 12, uznaje się za spełniony, jeżeli oferowane do sprzedaży ciepło, wytworzone w instalacjach odnawialnych źródeł energii, zakupiono w ilości: 1) w jakiej je oferowano lub 2) równej zapotrzebowaniu odbiorców przedsiębiorstwa energetycznego realizującego ten obowiązek i przyłączonych do sieci ciepłowniczej, do której jest przyłączona instalacja odnawialnego źródła energii, proporcjonalnie do udziału mocy zainstalowanej tej instalacji w całkowitej mocy zamówionej przez odbiorców, z uwzględnieniem charakterystyki odbioru oraz możliwości przesyłania ciepła wytwarzanego w tym źródle - pod warunkiem, że koszty zakupu tego ciepła nie spowodują wzrostu cen ciepła lub stawek opłat za ciepło dostarczone odbiorcom w danym roku o więcej niż wartość średniorocznego wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym, określonego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej 'Monitor Polski'. 14. W przypadku gdy więcej niż jedno przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w ust. 12, zajmuje się obrotem ciepłem i sprzedaje to ciepło odbiorcom przyłączonym do połączonych i współpracujących ze sobą sieci ciepłowniczych, obowiązek zakupu dotyczy ciepła wytworzonego w przyłączonych do tych sieci instalacjach odnawialnych źródeł energii, proporcjonalnie do udziału mocy zainstalowanej każdej instalacji odnawialnego źródła energii tych przedsiębiorstw w łącznej mocy zamówionej przez odbiorców z uwzględnieniem charakterystyki odbioru oraz możliwości przesyłania ciepła wytwarzanego w tych instalacjach przez wszystkie przedsiębiorstwa energetyczne dostarczające ciepło do odbiorców przyłączonych do tych sieci˝. Art. 222 otrzymuje brzmienie: ˝Art. 222. Przepisy art. 9e i art. 9e 1 ustawy zmienianej w art. 179 tracą moc z dniem 30 czerwca 2016 r.˝. W art. 223 w pkt 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie: ˝rozdziału 4, art. 130, art. 178, art. 179 pkt 11 w zakresie uchylenia art. 9o, pkt 13 w zakresie uchylenia art. 9v, pkt 20, 21 i 29 oraz art. 182 pkt 1 lit. a, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2016 r., z wyjątkiem:˝. Tutaj po lit. b średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. c w brzmieniu: ˝art. 53c ust. 4, art. 72, art. 73 ust. 7 oraz art. 77 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.˝. W art. 6 ust. 5, art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 5, art. 17 ust. 3 pkt 1, art. 32 ust. 3, art. 35 ust. 4, art. 39 ust. 7, art. 41 ust. 13 i 18, art. 53 ust. 4, art. 60, art. 61, art. 62, art. 69 ust. 1, art. 73 ust. 7, art. 77 ust. 1-4, art. 78 ust. 10, art. 81 ust. 7, art. 110 pkt 1, art. 113, art. 114, art. 119, art. 126 ust. 1 i 3-5, art. 127 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 128 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 129 ust. 3, art. 131 ust. 1, 2, 4 i 5, art. 132 ust. 1, art. 133, art. 134, art. 152, art. 154 ust. 5 i 6, art. 157 ust. 2, art. 162, art. 164 ust. 3, art. 165 ust. 1 i 4-6, art. 166, art. 167, art. 171, art. 209, art. 211, art. 212 oraz art. 218 użyte w różnych przypadkach wyrazy ˝minister właściwy do spraw gospodarki˝ zastępuje się użytymi w odpowiednich przypadkach wyrazami ˝minister właściwy do spraw energii˝. W art. 2 w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne wprowadza się zmiany. I, szanowni państwo, zmiany te są następujące - w art. 9e po ust. 1a dodaje się ust. 1b i 1c w brzmieniu: ˝1b. Świadectwo pochodzenia nie przysługuje dla energii elektrycznej wytworzonej od dnia 1 stycznia 2016 r. w instalacji odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej większej niż 5 MW, wykorzystującej do wytworzenia tej energii hydroenergię w rozumieniu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. 1c. Dla energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnego źródła energii w instalacji spalania wielopaliwowego w rozumieniu ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, z wyłączeniem energii elektrycznej z odnawialnego źródła energii wytworzonej w dedykowanej instalacji spalania wielopaliwowego w rozumieniu tej ustawy, przysługuje świadectwo pochodzenia skorygowane współczynnikiem 0,5˝. Szanowni państwo, komisja wnosi o przyjęcie wszystkich tych rozwiązań, które możecie państwo znaleźć już od niedawna w druku numer - zaraz państwu podam, on dopiero niedawno pojawił się w systemie - 139. Natomiast chciałbym jeszcze złożyć dwie poprawki. (Poseł Andrzej Czerwiński: Jeszcze?) Czego one dotyczą? Tego, by w art. 1 po pkt 2 dodać następujący pkt 2a: po art. 194 dodaje się art. 194a w brzmieniu: Na potrzeby ustalenia średniej rocznej, o której mowa w art. 44 ust 8 pkt 2, uwzględnia się ilość energii elektrycznej wytworzonej w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia wejścia w życie rozdziału 4. Jest to, proszę państwa, poprawka, której zadaniem... Może przeczytam uzasadnienie: Wytwórcy w instalacjach spalania wielopaliwowego, w tym w dedykowanych instalacjach spalania wielopaliwowego, o których mowa w art. 44 ust. 8 pkt 2, zgodnie z przepisem art. 44 ust. 8 będą mogli uzyskać świadectwo pochodzenia potwierdzające wytworzenie energii elektrycznej w danym roku wyłącznie w ilości nie większej niż średnia roczna, określona zgodnie z art. 44 ust. 8 pkt 2 ustawy. Zatem dopuszczalny wolumen świadectw pochodzenia przysługujący instalacjom, o których mowa w tym przepisie, powinien zostać wyliczony w odniesieniu do średnich rocznych. W przypadku wejścia w życie rozdziału 4 ustawy z dniem 1 lipca 2016 r. będzie to jednak średnia z okresu 2,5 roku. Mając na uwadze powyższe, należy wprowadzić regulacje w brzmieniu zaproponowanym w art. 194a w celu wyeliminowania wątpliwości związanych z wyliczaniem wolumenu energii, za który dany wytwórca będzie uprawniony uzyskać świadectwo pochodzenia. To jest poprawka nr 1. I jest poprawka nr 2, by w ustawie o odnawialnych źródłach energii po art. 2 dodać art. 2a w brzmieniu: Zatwierdzone decyzjami prezesa Urzędu Regulacji Energetyki taryfy dla energii elektrycznej albo zmiany tych taryf ustalone przez przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej w części dotyczącej opłaty związanej z zapewnieniem przez operatora rozliczeń energii odnawialnej dostępności energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym obowiązują od dnia wejścia w życie przepisów rozdziału 4 ustawy, o której mowa w art. 1 niniejszej ustawy, dotyczących sposobu obliczania i pobierania powołanej opłaty. Tutaj, proszę państwa, ze względu na to, że chcemy o 6 miesięcy przesunąć wejście w życie rozdziału 4, konieczne jest w tym momencie też uregulowanie taryf i rozliczeń, jeżeli chodzi o operatora rozliczeń energii odnawialnej. Stąd poprawka nr 2.