Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Projekt jest zawarty w druku nr 3412, a sprawozdanie komisji w druku nr 3464. Omawiany projekt ustawy precyzuje przepisy dotyczące funkcjonowania bazy danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, zwanej w skrócie bazą danych odpadowych. W art. 1-9 wprowadza się zmiany do dziewięciu ustaw, a w szczególności oczywiście przede wszystkim do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, ale także do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, ustawy o bateriach i akumulatorach, ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw oraz do ostatniej ustawy o zmianie ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw. Wysoka Izbo! Baza danych odpadowych po zmianach dokonanych w listopadzie 2017 r. posiada trzy moduły: rejestr bazy danych odpadowych, sprawozdawczość oraz moduł ewidencji odpadów. Pierwszy z nich, wpis do rejestru, został uruchomiony w dniu 23 stycznia 2018 r., a kolejne moduły zostaną uruchomione od 1 stycznia 2020 r. Wówczas będzie możliwa wyłącznie elektroniczna obsługa wniosków o wpis do rejestru, a funkcjonowanie systemu w odniesieniu do podmiotów wpisanych do tejże bazy będzie w formie elektronicznej, za pomocą indywidualnego konta. Wówczas w odniesieniu do przedsiębiorców będzie możliwe zniesienie obowiązku dołączania do wniosku oryginałów dokumentów, takich jak dowód uiszczenia opłaty rejestrowej, zaświadczenia wydawane przez banki prowadzące rachunki organizacji odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego o wpłacie kwoty na pokrycie kapitału zakładowego organizacji odzysku, a także dokument potwierdzający wniesienie zabezpieczenia finansowego. Będzie również możliwość przekazywania przez bazę danych odpadowych dokumentów potwierdzających zbieranie, odzysk i recykling odpadów opakowaniowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i akumulatorów oraz odpadów powstałych z olejów smarowych i z opon. W przepisach zmieniających ustawę o odpadach, zawartych w art. 1 omawianego projektu, wzory formularzy rejestrowych sprawozdań i dokumentów, które dotychczas były określane w rozporządzeniach do ustawy odpadowej, zostaną zastąpione przez określenie zakresu informacji tych formularzy i dokumentów bezpośrednio w ustawie odpadowej, tj. w art. 52 ust. 1, art. 67 ust. 4, art. 73 ust. 2, art. 74 ust. 2, art. 74a, art. 75 ust. 2 - to są przepisy, których dotyczą kolejne zmiany w art. 1. Te zmiany, odpowiadające wymogom w cytowanych przeze mnie przepisach, będą dostępne wyłącznie za pośrednictwem systemu bazy danych odpadowych. Zmiana 28. w art. 1 zawiera z kolei zmianę reguły wydatkowej obejmującej koszty wytworzenia i utrzymania bazy danych odpadowych w latach 2019-2028. Ta kwota jest tam rozbita na poszczególne kwoty, ale łącznie to jest 45 444 tys. zł. Analogicznie będzie zmieniona ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zmiany są dokonywane w art. 9n ust. 3, art. 9na ust. 3, art. 9nb ust. 3, art. 9o ust. 3, art. 9oa, art. 9p ust. 1, art. 9q ust. 3, art. 9s ust. 3, art. 9t. Te zmiany mają na celu sprawowanie skutecznej kontroli nad gospodarką odpadami komunalnymi w gminach, jeżeli chodzi o ilość tych odpadów, sposób ich zagospodarowywania. Ponadto prowadzenie ewidencji sprawozdawczości w zakresie odpadów komunalnych w formie elektronicznej, tzn. przez bazę danych odpadowych, umożliwi zarówno rzetelną analizę sytuacji w tej dziedzinie, jak również ocenę realizacji celów związanych z recyklingiem odpadów wyznaczonych w przepisach europejskich. Zawsze elektroniczna forma obiegu dokumentów ułatwia wszelkie czynności analityczne. Wysoka Izbo! W art. 4, 5, 6 i 7 następuje również wprowadzenie przepisów rozszerzających bazę danych odpadowych o moduł obejmujący zbieranie, odzysk i recykling zużytych baterii i akumulatorów, odpadów opakowaniowych, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odpadów powstałych z olejów smarowych i opon. Nowelizowane przepisy umożliwią identyfikację podmiotów wprowadzanych do bazy danych odpadowych na podstawie numeru PESEL, co ma znaczenie w przypadku drobnych wytwórców odpadów, tzn. takich podmiotów jak osoby fizyczne wykonujące działalność, z której dochód nie przekracza 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia, albo np. rolnicy ryczałtowi, którzy wytwarzają odpady opakowaniowe czy związane z samodzielnym serwisowaniem maszyn lub urządzeń, które to podmioty są zobowiązane do prowadzenia ewidencji odpadów, a tym samym są zobowiązane do uzyskania wpisu do rejestru jako wytwórcy odpadów. Tacy właśnie drobni wytwórcy odpadów nie zawsze posiadają numer identyfikacji podatkowych, a - jak wiadomo - ustawa o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników wymaga, żeby to był albo numer NIP, albo numer PESEL. A więc tych drobnych wytwórców odpadów będzie można identyfikować na podstawie numeru PESEL. Te zmiany są zawarte w art. 9 i 10 omawianego tutaj przeze mnie projektu zawartego w sprawozdaniu komisji środowiska. Kolejne artykuły projektu, tzn. art. 11-20, zawierają przepisy przejściowe i dostosowujące. Art. 11-14 zawierają przepisy dotyczące zmian w zakresie rejestru, prowadzenia ewidencji odpadów i sposobu sporządzania i składania sprawozdań, dla których do końca 2019 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, przy czym dla ewidencji odpadów, o których mowa w art. 67 ust. 1 ustawy odpadowej, przepisy dotychczasowe będą stosowane także po roku 2019. Zgodnie z przepisami przejściowymi zawartymi w art. 15-18 zasady dotychczasowe będą stosowane do końca 2020 r. w odniesieniu do dokumentów potwierdzających odrębnie odzysk i odrębnie recykling, a to na podstawie ustaw obowiązujących przedsiębiorców w zakresie gospodarowania odpadami, na podstawie ustawy o bateriach i akumulatorach, ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym oraz na podstawie ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Jak stanowi art. 21 projektu, ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem przepisów zawartych w zmianach od 1. do 3. lit. a, od 4. do 11., od 13. do 16., od 18. do 20., 21. lit. a, 22., 23. i 26. To są zmiany w art. 1, które są wyjątkiem dotyczącym terminu wejścia w życie. Również wyjątkiem będą przepisy zawarte w art. 2 pkt 5, art. 8 i 9, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Kolejnym wyjątkiem są zmiany zawarte w art. 4-7, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r. Wysoka Izbo! W największym skrócie tak przedstawia się projekt ustawy, który przedstawiam w imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W imieniu tejże komisji bardzo proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu komisji z druku nr 3464. Dziękuję bardzo.