Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2015-01-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej przedstawić stanowisko dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy budżetowej na rok 2015. Na początek taka refleksja ogólna. Patrząc na jakość i liczbę poprawek, które Senat zgłosił do budżetu, a więc najważniejszego dokumentu poddawanego obradom parlamentu, mającego obowiązywać przez cały rok budżetowy, powiem, że Senat się tu nie napracował. Zgłosił 9 poprawek, z których co najmniej 7 dotyczy kwestii technicznych, legislacyjnych albo porządkujących, a 2 mają charakter merytoryczny, aczkolwiek nie mają one wielkiego znaczenia. (Poseł Kazimierz Plocke: To znaczy, że budżet jest dobry, panie pośle.) Myślę, że nie jest to wymiar, jakiego oczekiwalibyśmy, a i pojawia się pytanie o potrzebę funkcjonowania Senatu. Być może Senat powinien funkcjonować w zupełnie innym składzie, nie powinien być kalką Sejmu. Myślę, że wtedy byłaby poważniejsza, bardziej merytoryczna debata. A ta debata staje się debatą wyłącznie polityczną, oczywiście z udziałem Senatu, który - jak powiedziałem - jest kalką polityczną Sejmu. Powiem, że Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej głosował przeciwko temu budżetowi z tych oto powodów, które tylko przypomnę, nie będę wchodził w szczegóły, będę mówił o zagadnieniach makroekonomicznych, o głównych przyczynach, które legły u podstaw naszego negatywnego stanowiska do tegoż projektu i do ustawy budżetowej, którą w ostateczności przyjęła Wysoka Izba. Otóż budżet ten nadal - powtarzam to jak mantrę - jest budżetem bardzo konserwatywnym, mało ambitnym, antyrozwojowym i antyspołecznym. Te wszystkie wątki mógłbym obszernie rozwinąć, tak jak rozwijałem podczas pierwszego i drugiego czytania. Odniosę się tylko do niektórych. Jeśli chodzi o to, że jest on antyrozwojowy czy antyspołeczny, antyobywatelski, to powiem, że otwarte fundusze emerytalne można było znacjonalizować raz, kolejny raz już się nie uda, bowiem otwarte fundusze emerytalne nie są zaangażowane w obligacje Skarbu Państwa. A więc zdematerializowano z tego tytułu ok. 130 mld zł długu publicznego. Bacząc tylko i wyłącznie na wielkość długu czy deficytu budżetowego tego roku, bo to jest już budżet na rok 2015, i pewnie kolejnych, powiem, że to, co uzyskano z tytułu nacjonalizacji 130 mld zł z otwartych funduszy emerytalnych, zostanie odrobione w niespełna 3 lata. A więc tak naprawdę za niespełna 3 lata będziemy dokładnie w tym samym miejscu, w którym byliśmy przed rokiem czy pół roku temu. A więc pytanie: co dalej? Na to pytanie pewnie nie jesteście w stanie dzisiaj odpowiedzieć. Kolejna kwestia to kwestia funduszy celowych: Funduszu Pracy, Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Co z tego, że pracodawcy obciążeni są składką na te fundusze celowe? Jak sama nazwa wskazuje, fundusze celowe powinny być w danym roku obrachunkowym wykorzystane albo trzeba obniżyć składkę, skoro środków jest za dużo. Tyle że tu nie jest za dużo środków, tylko one są zamrożone po to, żeby zgadzały się rachunki w budżecie państwa. Co z tego, że zamrożono z tych funduszy łącznie 7 mld zł czy ponad 7 mld zł? Ich tam fizycznie nie ma. To są wyłącznie zapisy księgowe po to, żeby się wzajemne relacje między długiem publicznym a PKB zgadzały, żeby nie przekroczyć tego wskaźnika 3%. A więc także z tego powodu nie możemy wypowiadać się pozytywnie na temat tego budżetu. Kolejna kwestia - budżet antyrozwojowy. Jak można potraktować budżet państwa, z którego wynika, że spółki Skarbu Państwa czy spółki, w których zaangażowany jest Skarb Państwa, i przedsiębiorstwa państwowe nadal będą drenowane z zysków w formie dywidend? Przecież tym sposobem ogranicza się możliwości rozwojowe tych firm i pogarsza ich konkurencyjność na wolnym rynku w zderzeniu z firmami prywatnymi. Za chwilę będziemy obserwowali zapaści podobne do tych, jakie mamy w kopalniach węgla kamiennego, w innych miejscach, choćby w Polskiej Miedzi. Mam tu na myśli podatek od miedzi i od srebra. Już dzisiaj mogę państwu powiedzieć, że na 3 kopalnie 1 kopalnia wykreowała wynik finansowy za rok 2014 ze stratą, po raz pierwszy w 50-letniej historii tejże firmy, i ten stan się pogłębia. W kolejnym roku może być jeszcze gorzej. A więc nie jest to budżet, który jest budżetem naszych oczekiwań i który daje nadzieję. To jest budżet konserwatywny, to jest stagnacja i zamrożenie płac, zamrożenie Funduszu Świadczeń Socjalnych, a więc właściwie wszyscy tu ubożeją. Odnosząc się do samych poprawek, odniosę się praktycznie do 4 poprawek, choć tak na dobrą sprawę to są 2 poprawki. Jedna z nich dotyczy zapewnienia środków na realizację ustawy o pomocy dla działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych. Ustawa ta ma wejść w życie w połowie bieżącego roku. Jest to kwota być może 25 mln zł, tak to oszacował Senat. Nie wiem, o jaką kwotę chodzi, ale Senat proponuje zobowiązać Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa do tego, żeby zechciała pozyskać kwotę 25 mln z rynku. W jaki sposób? Trzeba sprzedać kolejne tysiące hektarów ziemi. Naszej zgody na to nie ma. Tej poprawki nie będziemy popierać. Nie dlatego, że cel jest nieodpowiedni, tylko dlatego, że źródło finansowania jest nieodpowiednie. Śmiem twierdzić, że ten obowiązek państwa w stosunku do tej grupy osób, a wynika to z ustawy, jesteśmy w stanie sfinansować z zupełnie innych źródeł, choćby z rezerwy ogólnej państwa. To po pierwsze. Po drugie, nie poprzemy poprawek, które dotyczą Polskiej Agencji Kosmicznej. Oczywiście mógłbym mieć poważne zastrzeżenia do kierunków wydatkowania tych środków, ale pozostawiam to obok. Uważamy bowiem, że Polska Agencja Kosmiczna powinna być poważnie dokapitalizowana, a nie tylko lekko dokapitalizowana, bo przecież chodzi tam o nowe techniki, o nowe technologie, o innowacyjność polskiej gospodarki. Chodzi o to, żebyśmy byli poważnym graczem na rynku technologii i technik kosmicznych w Unii Europejskiej i na świecie. Zadatki ku temu mamy znakomite. Śmiem twierdzić, że będą potrzebne większe pieniądze, niż zadysponowano, niż chciałby Senat zadysponować w swoich poprawkach. Nakłady na techniki i technologie kosmiczne zwrócą się nam z wielokrotnością, bo to są techniki przyszłości, XXI i XXII w. Reasumując, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej nie poprze czterech poprawek, o których przed chwilą powiedziałem, pozostałe oczywiście są do przyjęcia. Dziękuję.