Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej w sprawie zawartego w druku nr 3460 projektu ustawy o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, ustawy Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw. Co do zasady, generalnie jeżeli chodzi o wszystkie zapisy, stanowisko klubu będzie pozytywne, bo należy ocenić pozytywnie zarówno przewidywane w projekcie rozszerzenie uprawnień KNF, wprowadzenie postępowań wyjaśniających dla podmiotów wykonujących swoją działalność licencjonowaną bez wymaganych zezwoleń, jak i zaostrzenie sankcji za gromadzenie środków finansowych innych osób bez zezwolenia, ograniczenie kosztów kredytów konsumenckich poprzez wprowadzenie maksymalnej wysokości odsetek za czas opóźnienia, która nie będzie mogła przekraczać sześciokrotności wysokości stopy lombardowej NBP, to także jest korzystna zmiana, a także te zmiany budzące najwięcej kontrowersji, dotyczące wprowadzenia instytucji pożyczkowej oraz rygorów i wymogów w zakresie kapitału i form organizacyjno-prawnych, które firma pożyczkowa musi spełniać. Jeżeli chodzi o główną zasadę, to na pewno jesteśmy za tym, aby procedować dalej nad tym projektem w komisji sejmowej. Natomiast duże zastrzeżenia budzi coś innego, już tutaj z ust posła Łopaty padło słowo ˝lobbing˝. Jeżeli na to spojrzymy, cofniemy się o dwa lata, do etapu konsultacji założeń ustawy z organizacjami społecznymi, to wówczas pojawia się bardzo wiele zachowań ze strony ministerstwa budzących duże zastrzeżenia różnych podmiotów funkcjonujących na rynku. 27 sierpnia 2013 r. ministerstwo zaproponowało sumę kosztów pozaodsetkowych w wysokości 30%. Zarówno będąca partnerem w tych konsultacjach Konfederacja Lewiatan, jak i inni partnerzy ocenili, że taki poziom w przypadku firm pożyczkowych jest poziomem zbyt niskim, i w związku z tym 16 grudnia 2013 r. ministerstwo zaproponowało podwyższenie kosztów pozaodsetkowych do wysokości 50%. I gdy wydawało się, że bliski jest konsensus, jeżeli chodzi o wysokość maksymalnych kosztów pozaodsetkowych, nagle pojawił się zaproponowany przez największą firmę pożyczkową wzór naliczania kosztów pozaodsetkowych uwzględniający długość okresu udzielanego kredytu, 25% plus 30% za każdy rok, wzór, który zdaniem wielu uczestników tego rynku w sposób ewidentny preferuje jedną z firm, natomiast działa na niekorzyść pozostałych mniejszych firm, w szczególności tych, które oferują kredyty krótkoterminowe. Wzór zaproponowany przez firmę, która będzie podlegała regulacjom, zapisom tej ustawy, został wprost wpisany do zapisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. i wówczas Konfederacja Lewiatan, której członkiem jest największa firma pożyczkowa, z zadowoleniem zaakceptowała zapisy ustawy. Będę starał się wyjaśnić tę sprawę, dlatego że gdzieś w tle jest to słowo, które pan poseł Łopata wspomniał - lobbing. To będzie wymagało wyjaśnienia, dlatego że procedowanie w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z pieniędzmi, musi być absolutnie przejrzyste, absolutnie transparentne. To po pierwsze. Po drugie, musi uwzględniać interes wszystkich firm, bo okazało się, że po wprowadzeniu korzystnych dla tej firmy zapisów ˝Puls Biznesu˝ 6 sierpnia opublikował tekst, w którym napisano: Provident zastrzega, że zmiany proponowane przez rząd wpłyną też na jego biznes, jednak uważa, że rynek musi być lepiej regulowany. Natomiast ten sam zapis w wersji angielskiej, firma ta ma swoją siedzibę w Wielkiej Brytanii i bazuje na kapitale brytyjskim, brzmiał zupełnie inaczej: Przewidujemy, że proponowane zmiany nie będą miały istotnego wpływu na naszą działalność w Polsce. Pytanie jest proste. Czy ten projekt ustawy został napisany dla wszystkich firm pożyczkowych i właściwie wyważony, jeżeli chodzi o interesy wszystkich firm, czy działa na rzecz jednej firmy? Chciałbym jeszcze zapytać o sposób liczenia kosztów pozaodsetkowych. Czy faktycznie jest tak, że koszty pozaodsetkowe nie obejmują tzw. obsługi domowej stosowanej przez niektóre firmy czy może stosowanej wręcz sporadycznie przez niektóre firmy? Jeżeli koszty (Dzwonek) obsługi domowej nie są wliczane, dlaczego ministerstwo zrezygnowało z ich wliczania? Ponieważ czas mi się kończy, w czasie przeznaczonym na zadawanie pytań będę również pytał o sprawę wycofania się ministerstwa z pomysłu utworzenia odrębnego rejestru firm pożyczkowych. To już w trakcie zadawania pytań. Konkluzja jest taka, że musimy przepracować ten projekt ustawy w trakcie obrad komisji. Przede wszystkim musimy wyjaśnić wątpliwości dotyczące czystości i niepoddawania się naciskom...