Mówca: Jerzy Szmit
Data: 2015-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Goście! Według informacji zawartych w Informatorze Urzędu Zamówień Publicznych nr 6 z 2014 r. wartość zamówień publicznych pozyskanych przez polskie firmy w roku 2014 na rynkach Unii Europejskiej wyniosła 309 mln euro, natomiast kwota zamówień publicznych zrealizowanych przez firmy zagraniczne na polskim rynku - 13,5 mld zł, a więc 11 razy więcej. Jeżeli weźmiemy pod uwagę jeszcze to, że na rynku polskim, a szczególnie przy wielkich kontraktach w zakresie infrastruktury transportowej, kontraktach o wartości często kilku miliardów złotych, kluczową rolę odgrywają firmy, które są co prawda zarejestrowane w Polsce, a zatem w statystykach traktowane jako polskie, ale które tak naprawdę są własnością przedsiębiorstw zagranicznych, to ta dysproporcja jest kilkadziesiąt razy większa. Przy tej okazji należy przypomnieć, że za taki stan rzeczy odpowiada cały system zamówień publicznych, a w znacznym stopniu również najwięksi polscy zamawiający: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad oraz Polskie Linie Kolejowe. Swoimi działaniami doprowadzili oni do sytuacji, w której na rynku firm będących w stanie składać największe zlecenia pozostały niemal wyłącznie firmy z kapitałem zachodnim. Wiele polskich firm zbankrutowało, a w ostatnich latach nie brakowało przykładów bardzo dramatycznych sytuacji, ludzkich nieszczęść, gdyż sposób funkcjonowania tych dwóch największych polskich zamawiających był rzeczywiście skandalicznie zły. Oznacza to, że dziesiątki miliardów złotych i euro, które pochodzą z polskiego budżetu oraz z programów współfinansowanych przez Unię Europejską, wypływa z Polski. Winę za to ponosi również premier Ewa Kopacz. Od grudnia 2013 r., a więc przez 19 miesięcy, nie potrafi podjąć decyzji w sprawie powołania prezesa Urzędu Zamówień Publicznych mimo rozstrzygniętego konkursu na to stanowisko. Urzędem kieruje osoba pełniącą obowiązki prezesa, podobnie zresztą trzy kolejne osoby kierują Generalną Dyrekcją Dróg Krajowych i Autostrad, największego polskiego zamawiającego. Dlaczego to takie ważne? Urząd Zamówień Publicznych odpowiada za cały system zamówień publicznych w Polsce. Z urzędu powinny wychodzić inicjatywy budujące zdrowe zasady i dobrą praktykę obowiązującą na tym gigantycznym i tak ważnym rynku. Do tego urząd zamówień zobowiązuje ustawa - również do przygotowywania projektów ustaw wprowadzających do polskiego systemu prawnego prawo uchwalone na szczeblu Unii Europejskiej. Bez silnego i jednoznacznie umocowanego kierownictwa zadanie to będzie bardzo trudno wykonać, czego dowodzi praktyka ostatnich miesięcy. Niestety bardzo dotkliwie odczuwamy tego skutki. 18 kwietnia przyszłego roku minie termin wprowadzenia do polskiego porządku prawnego dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2014/23, 2014/24 i 2014/25, które bardzo poważnie zmieniają regulacje dotyczące zamówień publicznych. Projekt stosownej ustawy nie wpłynął jeszcze do Sejmu, a biorąc pod uwagę obszerność i skomplikowany charakter materii nie ma szans, aby w tej kadencji przyjąć ustawę odpowiadającą standardom, które są niezbędne, gdy chodzi o regulowanie rynku o wartości około 220 mld zł. Jest to bardzo szkodliwe. Dyrektywy odnoszą się do wielu zagadnień, ale szczególnie akcentują wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw, a przecież na polskim rynku właśnie te przedsiębiorstwa to nasz lokalny polski biznes. Dyrektywy chcą je wspierać w rywalizacji z zagranicznymi kolosami, mają też bardzo głęboki wymiar społeczny, zakładają obronę pracowników i interesów osób zatrudnionych, również ochronę środowiska i elastyczność procesów decyzyjnych przy podejmowaniu decyzji o rozstrzyganiu przetargów. Według opinii ekspertów mogą one posłużyć jako dobry materiał do rekonstrukcji polskiego prawa zamówień publicznych w kierunku, który będzie odpowiadał naszym potrzebom. Niestety do przygotowanego przez Urząd Zamówień Publicznych projektu w ramach konsultacji wniesiono z różnych stron blisko tysiąc poprawek, w tym są to poprawki z innych ministerstw, co jednoznacznie określa jego jakość, niestety negatywnie. Szanowni Państwo! W krajach Unii Europejskiej prawo zamówień publicznych to instrument równych szans, interesu publicznego, wsparcia gospodarki, transparentności procedur. (Dzwonek) Niestety w Polsce doszliśmy do sytuacji, w której obecne prawo takich warunków nie spełnia, a szczególnie nie spełnia ich cały system, który nie funkcjonuje, aby wspierać polską gospodarkę przy zachowaniu jednocześnie konkurencyjności i transparentności. Dziękuję bardzo.