Mówca: Sławomir Nitras
Data: 2018-03-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Jestem jeszcze pod wrażeniem tego błyskotliwego wystąpienia i potrzebuję chwili, aby ochłonąć. Dziękuję, pani marszałek. (Oklaski) Panie ministrze, chciałbym zwrócić pana uwagę na problem, którego chyba pan nie zauważył, dziwię się temu, bo cały świat go dostrzegł, problem z polską ustawą o Instytucie Pamięci Narodowej. Pan praktycznie, gdyby nie jedno zdanie poświęcone Izraelowi, de facto nie zająknął się o tej ustawie. Najgorsze nie jest to, że pan nic nie powiedział o tej ustawie, za chwilę zacytuję pana, ale że pan nie wskazał drogi wyjścia z tego problemu. Oczekiwałem, myślę, że nie tylko ja, Polacy oczekują, że minister spraw zagranicznych, który przemawia i mówi w exposé... Przypomnę, to nie jest diagnoza sytuacji, to jest wskazanie kierunków, sposobów rozwiązania problemów. Co najmniej Polacy, co najmniej Stany Zjednoczone, pan o tym nie wspomniał, nie powiedział o tym ani jednego słowa, co najmniej Izrael i co najmniej Ukraina czekają na jakiś ruch ze strony Polski, czekają na jakiś ruch ze strony ministerstwa, jakiś ofensywny ruch. My potrzebujemy... Wielokrotnie to dzisiaj padało, mamy bardzo dobre doświadczenia w budowie zaufania, wzajemnych relacji z Ukrainą, Izraelem, ze Stanami Zjednoczonymi, które nazywacie, i słusznie, naszym głównym partnerem i gwarantem naszego bezpieczeństwa, ale potrzeba jakiegoś gestu ze strony ministerstwa. A co pan daje, panie ministrze? Pan powiedział jedno zdanie w kontekście Izraela, że konflikt dotyczący IPN-u uświadomił nam różnicę pamięci historycznej Polaków i Żydów. Ale jakie różnice? Że my za 1968 r. nie odpowiadamy albo że jesteśmy z niego dumni? To się z panem nie zgadzam. To nie jest różnica między Polakami a Żydami, bo wielu Polaków uważa, tak samo jak Żydzi, że nie mamy być z czego dumni, jeśli chodzi o rok 1968. A już na pewno, panie ministrze, nie jest różnicą między nami i Żydami mówienie... Nie zgadzamy się z polskim premierem, który mówi, że Żydzi są współwinni Holocaustu. Nie zgadzamy się też, na szczęście, z jego ojcem, który mówił, że Żydzi sami chętnie szli do gett. Już nie będę wspominał tych mądrali z telewizji publicznej, którzy atakują i muzeum Polin, i pana dyrektora Cywińskiego. Przecież nazwisko Cywiński to nie jest byle jakie nazwisko w polskiej kulturze, w polskiej nauce. Jak można? Przecież to są wszystko gesty, które są odbierane. Panie ministrze, proszę posłuchać, gdyby to były pojedyncze gafy i gdyby był jakiś sygnał ze strony polskiej dyplomacji, ze strony ministra spraw zagranicznych tu, dzisiaj, że pan się nie zgadza, że nie wolno atakować dyrektora muzeum Auschwitz, że pan się odcina od tego, to byłby to sygnał dla polskiej dyplomacji. Pan przyczynia się do tworzenia atmosfery przyzwolenia, a my potrzebujemy powrotu do języka dialogu, do normalnego dialogu. To samo dotyczy Ukraińców. Pan powiedział jedno prawdziwe zdanie, że Niemcy zablokowali nam badania w Charkowie, ale przecież to się nie stało kiedyś, to nie stało się 10, 20 lat temu. My to badaliśmy. Pamiętam, nawet byłem tam, widziałem, jak prowadzono tam badania, zresztą na innych cmentarzach ukraińskich również. Są powody, dla których tak się stało. Nie musi pan z mównicy mówić, że pański rząd czy poprzedni rząd, poprzedniej pani premier, cofnął Ukraińcom w Polsce dofinansowanie i patronat obchodów akcji Wisła. Jeżeli jesteśmy tak wrażliwi, i słusznie, w kwestiach Wołynia, to pamiętajmy, że Jaworzno to wtedy też była Polska, komunistyczna, ale Polska. Bądźmy wrażliwi na wrażliwość naszych partnerów, wtedy będzie znacznie łatwiej. Państwo przerabiacie lekcje, jesteście w takiej sytuacji, że zarządzacie państwem, które jest już po maturze, jest dorosłe, a wy się zachowujecie, jakbyście byli w I klasie. Przerabiacie lekcje, które my już dawno przerobiliśmy. My te lekcje z Ukraińcami, z Żydami po prostu dawno przerobiliśmy. Nie przerabiajcie I klasy, II klasy, tylko korzystajcie z dorobku, który mamy, bo rzeczywiście, jak powiedział poseł Schetyna, chodzi o to, co po sobie zostawicie. Każdy z nas, panie ministrze, każdy rząd, każdy minister ma obowiązek dołożyć kolejną cegiełkę. Obawiam się, że państwo zostawicie, przynajmniej w tych obszarach, chodzi o Ukraińców, Żydów, po prostu gruzy. Bardzo pana proszę, żeby pan nie bał się takich deklaracji, bo słowa w dyplomacji są rzeczą kluczową. Z pana strony zabrakło pozytywnego komunikatu do naszych partnerów, a ten komunikat powinien usłyszeć również polski parlament. Bardzo dziękuję. (Oklaski)