Mówca: Piotr Głowski
Data: 2026-05-27 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wsparcia przedsiębiorstw żeglugowych oraz stworzenia warunków ich funkcjonowania pod polską banderą. Jest to ustawa rewolucyjna, z kategorii: robimy, nie gadamy. Przywracamy warunki do funkcjonowania polskiej bandery na morzu. Po latach opowiadania o tym, jak to zrobić, rząd premiera Donalda Tuska po prostu to robi. Projektowana ustawa zapewnia, że Polska w pełni wprowadzi rekomendowane przez Komisję Europejską środki pomocy publicznej dla branży żeglugowej, dzięki czemu polska branża nie będzie w niekorzystnej względem innych państw członkowskich sytuacji konkurencyjnej. Środki pomocowe to podatek tonażowy oraz zwolnienie dochodów marynarzy od podatku PIT. Podatek tonażowy jest podstawowym środkiem pomocowym zapewniającym obniżone opodatkowanie dla mierzącej się z międzynarodową, pozaunijną konkurencją branży. Podatek jest przy tym skonstruowany w taki sposób, by zachęcać właścicieli i armatorów do jak największej aktywności gospodarczej, bo wysokość należnego podatku zależy od tonażu eksploatowanych statków, a nie od dochodów opodatkowanego. Proponowane zmiany w zakresie podatku nie dotyczą jedynie zapewnienia funkcjonowania tego środka na nowo, dzięki uzyskaniu decyzji Komisji Europejskiej. Zmiany obejmują również szereg propozycji mających zapewnić szczególne, atrakcyjne warunki dla branży w Polsce, w tym dostosowanie przepisów do bieżących potrzeb gospodarczych, np. w branży offshore, oraz różnych modeli biznesowych prowadzonej działalności, takich jak czarter, zarządzanie statkiem. Pozwoli to na stworzenie korzystnych warunków fiskalnych dla zapewnienia local content, m.in. w kluczowej dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej dynamicznie rozwijającej się branży morskiej energetyki wiatrowej. (Poseł Kacper Płażyński: No właśnie to nic nie zmienia...) Projekt przewiduje zatem umożliwienie objęcia podatkiem tonażowym dochodów osiąganych z żeglugi krajowej pomiędzy portami a sztucznymi wyspami, instalacjami lub konstrukcjami położonymi na polskich lub zagranicznych obszarach morskich lub na morzu pełnym. Należy podkreślić, że w odniesieniu do statków o tonażu netto 10-30 tys. t proponowany sposób obliczenia podatku gwarantuje najniższe w całej Unii Europejskiej kwoty podatku, korzystniejsze niż te na Cyprze, Malcie czy w Chorwacji. Polscy armatorzy eksploatują przede wszystkim statki o właśnie takim tonażu. Ponadto projekt przewiduje poszerzenie zakresu stosowania zwolnienia marynarzy z podatku dochodowego od osób fizycznych. Proponuje się, żeby zrezygnować z wymagania, aby marynarz przepracował w danym roku co najmniej 183 dni. Do dzisiaj to oznaczało, że tak naprawdę marynarz nie wiedział, czy będzie płacił podatek, czy go nie będzie płacił, bo nie był pewien swojego zatrudnienia w danym roku. Proponuje się również zrezygnować z uzależnienia zwolnienia podatkowego od obywatelstwa marynarza. Takie rozwiązanie pomoże armatorom zatrudniać na niższych, niskopłatnych i niewzbudzających zainteresowania polskich marynarzy stanowiskach obywateli krajów azjatyckich. Oprócz tego projektowana ustawa przewiduje rozwiązania dotyczące - może to mniej ważne, ale niezwykle ważne z punktu widzenia funkcjonowania statków - zaopatrywania ich w leki, co było okresowo niemożliwe ze względu na sprzeczność polskich przepisów. Łączy się to również z wprowadzeniem poprawek do Konwencji o pracy na morzu. Poprawki te zapewniają polskim marynarzom wyższe standardy życia i pracy na statku dotyczące m.in. jakości i różnorodności wyżywienia, rozwiązań w zakresie odzieży roboczej, zapewnienia marynarzom dostępu do Internetu. Zastosowanie tych wszystkich rozwiązań w ramach szerszego planu odbudowy polskiej bandery, obejmującego również obowiązującą już ustawę o ubezpieczeniach społecznych marynarzy, powinno poskutkować rejestracją większej liczby statków w polskim rejestrze okrętowym oraz repatriację polskich przedsiębiorstw żeglugowych. Oznacza to również nie tylko rozwój branży transportu, ale też i branż powiązanych z transportem morskim, ilościowy i jakościowy rozwój rynku pracy, rozwój krajowych kompetencji i wpływów w organizacjach międzynarodowych. Poprawi to także sytuację dużej, liczącej 35 tys. osób grupy, zawodowej polskich marynarzy. Klub Koalicja Obywatelska oczywiście poprze ten projekt ustawy i jednocześnie apeluje do innych: jeżeli chcecie powrotu biało-czerwonej bandery na statki morskie, uczyńcie podobnie. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)