PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Sprawozdawca Tomasz Zieliński
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego, druk nr 1562. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 25 lipca 2025 r. powyższy projekt uchwały do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Podczas prac komisji, które odbyły się 4 sierpnia 2025 r., wniesiono drobne poprawki do projektu i ostatecznie został on przez komisję jednogłośnie przyjęty. Pozwolę sobie przedstawić Wysokiej Izbie proponowany projekt uchwały: ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego We wrześniu 2025 roku przypada 150. rocznica śmierci Albina hrabiego Węsierskiego, wielkopolskiego ziemianina, polskiego patrioty, opiekuna piastowskiej spuścizny na Ostrowie Lednickim. Albin Węsierski urodził się 12 kwietnia 1812 roku w Zakrzewie pod Gnieznem. W wieku niespełna dwudziestu lat wziął udział jako ochotnik w Powstaniu Listopadowym, podczas którego służył w Pułku Jazdy Poznańskiej. Za męstwo na polu bitwy został odznaczony Orderem Virtuti Militari. Był jednym z liderów społeczności polskiej w Wielkopolsce. Dożywotnio zasiadał w pruskim parlamencie, reprezentując w nim Koło Polskie. Pod jego rządami rodzinny majątek Zakrzewo stał się modelowym przykładem wielkiej własności rolno-hodowlanej. Szczególnie jednak zasłużył się dokonaniami na rzecz ratowania polskiego dziedzictwa kulturowego. W 1856 r. Albin Węsierski odkupił od rządu pruskiego wyspę Ostrów Lednicki, siedzibę pierwszych polskich władców, a być może także miejsce chrztu księcia Mieszka I. Ocalił tym samym od postępującej degradacji ruiny wczesnopiastowskiej rezydencji (Gwar na sali, dzwonek), które wcześniej służyły władzom niemieckim jako źródło surowca budowlanego. Zapoczątkował tam prace porządkowe i badania naukowe. Jednocześnie skutecznie zabiegał o zainteresowanie najwybitniejszych polskich uczonych znaczeniem tamtejszych ruin. To dzięki jego staraniom Ostrów Lednicki stał się obecny w polskiej kulturze narodowej, w tym w 'Starej baśni' Józefa Ignacego Kraszewskiego, dramacie 'Bolesław Śmiały' Stanisława Wyspiańskiego czy na obrazie 'Zaprowadzenie chrześcijaństwa R.P. 965' Jana Matejki. W 1000. rocznicę koronacji królewskich Bolesława Chrobrego i Mieszka II Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje cześć Albinowi Węsierskiemu, który dzięki własnym staraniom uratował istotną część wczesnopiastowskiego dziedzictwa przed całkowitym zniszczeniem˝. Pani Marszałek! Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu wnosi, aby Wysoki Sejm podjąć raczył załączony projekt uchwały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bartłomiej Wróblewski
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do tej uchwały. (Gwar na sali, dzwonek) Oczywiście klub wspiera tę uchwałę, bo my ją przygotowaliśmy, wnieśliśmy. Chciałbym podziękować komisji kultury za dobrą współpracę i dyskusję na ten temat. Argumenty zostały przytoczone w treści uchwały. Węsierski był wybitnym wielkopolskim ziemianinem, odnosił sukcesy gospodarcze, więc był przedstawicielem sukcesu gospodarczego, pracy organicznej w Wielkopolsce. Jednocześnie był politykiem, z sukcesami reprezentował nas, Polaków, w pruskim parlamencie. Największym jego osiągnięciem było to, że uratował dla nas Ostrów Lednicki. Jedno z kilku takich miejsc w Polsce, jedno z kilku kolebek państwa polskiego. Bo jakie to są kolebki? To są oczywiście Poznań, Gniezno, Ostrów Lednicki, Wawel, Stare Miasto i Zamek Królewski w Warszawie. Jest dosłownie kilka takich miejsc. Cieszę się więc i mam satysfakcję, że jest powszechna zgoda, żeby przypomnieć tę postać. Natomiast życie dopisało nieoczekiwany dodatkowy kontekst tej sytuacji, bowiem w Poznaniu prezydent mojego miasta wpadł na pomysł, aby wybudować na Ostrowie Lednickim trzy osiedla. Mniej więcej tak myśleli prusacy, chcieli, aby ruiny palatium wywieźć i zrobić z nich drogi. To tak, jakbyśmy zaczęli budować osiedla wokół Wawelu w Warszawie albo pomyśleli, żeby zbudować je na Starym Mieście w Warszawie. Trudno nawet to pojąć, wyobrazić sobie, ale tak jest. Chodzi o to, aby wybudować w pobliżu katedry poznańskiej, palatium Mieszka I trzy osiedla dla 8-10 tys. ludzi. Niektóre bloki mają mieć 10 pięter. Wspominam o tym, dlatego że chciałbym, aby Wysoka Izba ponad podziałami (Gwar na sali, dzwonek) postawiła tamę tego rodzaju pomysłom. Chodzi o to, abyśmy wspólnie uratowali jedno z najważniejszych miejsc w historii Polski i zakończyli to, powstrzymali realizację tego kuriozalnego pomysłu. Tym bardziej, że w Poznaniu miejsc, gdzie można wybudować osiedla, jest kilkadziesiąt, to w aglomeracji poznańskiej, w Wielkopolsce - setki, a w kraju - tysiące. Oszczędźmy tych kilka miejsc. Nie powielajmy takich pomysłów, jakie mieli Prusacy w połowie XIX w. Tak że z tej mównicy proszę wszystkich państwa o poparcie takiego stanowiska. Raz jeszcze dziękuję za zgodną, merytoryczną pracę i upamiętnienie Albina Węsierskiego. Wdzięczność dla miłośników Kłecka, z którymi razem tę uchwałę
Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera projekt uchwały Sejmu, która oddaje cześć Albinowi Węsierskiemu w 150. rocznicę jego śmierci. Tą uchwałą pragniemy uczcić pamięć człowieka niezwykle zasłużonego dla historii Polski, ale przede wszystkim dla ratowania naszego dziedzictwa narodowego. Już jako młody oficer walczący w powstaniu listopadowym wykazał się męstwem, które zostało potem nagrodzone Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militarni. Imponująca była wszechstronność Albina Beliny Węsierskiego, który jako hrabia i właściciel ziemski mógł z pasją zajmować się badaniami i ratowaniem zabytków archeologicznych. Był także wybitnym gospodarzem i innowatorem, który w swoich majątkach w Zakrzewie i Sławnie wprowadzał nowoczesne metody rolnictwa, hodowli i przemysłu rolno-spożywczego. Swoją gospodarczą zaradnością i wyobraźnią budził podziw w społeczności w naszym kraju i w wielu krajach europejskich. Nie sposób bowiem było nie podziwiać gospodarza, który posiadał dobrze prosperującą gorzelnię parową, młyn, tartak, olejarnię i stadninę koni wyścigowych. Nawet dziś może wzruszać jego umiłowanie małej ojczyzny, co przejawiało się szlachetną filantropią w stosunku do ludzi z najbliższego otoczenia, ale także hojnością w kwestii ochrony zabytków i dzieł sztuki. Ogromne znaczenie dla budowania mitologii narodowej i stymulowania dociekań i autentycznych badań historycznych miało zakupienie od władz pruskich Ostrowa Lednickiego, który dzięki jego staraniom stał się motywem takich dzieł literackich jak: ˝Stara baśń˝ Józefa Ignacego Kraszewskiego, dramat ˝Bolesław Śmiały˝ Stanisława Wyspiańskiego czy też obraz ˝Zaprowadzenie chrześcijaństwa R.P. 965˝ Jana Matejki. Chociaż Albin Węsierski był wielkopolaninem, to jego życiowe dokonania wpisują się w mojej świadomości w maksymę intelektualno-historyczną autorstwa kresowego poety Franciszka Karpińskiego z Hołoskowa na Pokuciu, a brzmi ona mniej więcej tak: Tum się rodził, tu mnie ojciec stary uczył cnót polskich, chrystusowej wiary. W świetle powyższego mój klub, czyli klub Polskiego Stronnictwa Ludowego, w całej rozciągłości i z przekonaniem popiera projekt uchwały, której puentą są słowa: W 1000. rocznicę koronacji królewskiej Bolesława Chrobrego Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje cześć Albinowi Węsierskiemu, który własnym staraniem uratował istotną część wczesnopiastowskiego dziedzictwa przed całkowitym zniszczeniem. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Mówca: Barbara Okuła
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Debatujemy nad uchwałą upamiętniającą postać hrabiego Albina Węsierskiego w 150. rocznicę jego urodzin. Z wielkim szacunkiem przywołujemy więc jego postać. Urodził się w 1812 r. w Zakrzewie. Już jako bardzo młody człowiek stanął do walki w powstaniu listopadowym. Walczył z odwagą, a jego zasługi odznaczono Krzyżem Złotym Orderu Wojennego Virtuti Militari. Ale to nie tylko żołnierz, to przede wszystkim obrońca polskiego dziedzictwa. Chcę zwrócić szczególną uwagę na jego pozytywistyczny model działania gospodarczego i społecznikowskiego. Pod jego rządami rodzinny majątek Zakrzewo stał się przykładem dobrego gospodarowania i sukcesu gospodarczego. W 1856 r. odkupił od rządu pruskiego wyspę Ostrów Lednicki, siedzibę Piastów, pierwszych polskich władców, i przywrócił to miejsce do polskiej pamięci. Bez jego determinacji Ostrów Lednicki mógłby zniknąć z mapy polskiego dziedzictwa. Uratował go przed zniszczeniem. Chronił to miejsce, które dziś nazywamy sercem polskiej państwowości. W czasach wynarodowiania, germanizacji i rusyfikacji Polaków miało to niebagatelne znaczenie. Był też politykiem, członkiem Koła Polskiego w pruskim parlamencie po to, by reprezentować tam interesy Polaków. Bardzo wspierał kulturę lokalną. Był pasjonatem archeologii, organizował wykopaliska, zapraszał uczonych, wspierał Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk i Akademię Umiejętności. Zabytki, które odkrywał, przekazywał do muzeum, dbał o to, by wiedza o Polsce przekraczała granice. Albin Węsierski był człowiekiem czynu, żołnierzem, badaczem, kolekcjonerem, mecenasem kultury. Gdy dziś mówimy o ochronie tożsamości narodowej, pamiętajmy, że to dzięki takim ludziom jak Albin Węsierski mamy co chronić. Upamiętnienie postaci Albina Węsierskiego jest zarazem przypomnieniem drogi służącej do zachowania polskości w czasach zaborów. Droga ta to nie tylko zbrojna walka, lecz także pozytywistyczny twórczy wkład w modernizację przemysłu oraz rolnictwa i zarazem podtrzymanie pamięci historycznej o ważnych momentach z przeszłości. To ważne przypomnienie o drodze Polaków do wolności. Dbajmy więc o zachowanie jego imienia w naszej zbiorowej pamięci. Klub Parlamentarny Polska 2050 - Trzecia Droga będzie głosował za przyjęciem uchwały upamiętniającej postać Albina Węsierskiego w 150. rocznicę jego śmierci. Dziękuję.
Mówca: Bronisław Foltyn
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Konfederacji w sprawie projektu uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego. Albin Węsierski był człowiekiem wybitnym, wyjątkowym. Działał na trzech płaszczyznach, można tak powiedzieć. Przede wszystkim był Polakiem, patriotą. Brał udział w powstaniu listopadowym jako młody chłopak, 18-letni. Co ciekawe, walczył w pułku jazdy poznańskiej i odznaczył się tam wyjątkowymi dokonaniami. Za to właśnie został odznaczony orderem Virtuti Militari. Druga płaszczyzna to tytuł hrabiowski. Pochodził z zamożnej rodziny. Był przedsiębiorcą, można by tak powiedzieć w dzisiejszym formacie, ale to był potężny majątek. Do dzisiaj ten pałac jest w Wielkopolsce, w Zakrzewie, tak że można zobaczyć, jak imponująca skala to była, choćby wygooglować zdjęcie tego pałacu. Warto zobaczyć, zachęcam. To była ta druga płaszczyzna. Dzięki temu był człowiekiem bardzo zamożnym. Był również mecenasem kultury, sztuki, czyli to jest coś, czego dzisiaj nam troszkę brakuje. Bo jeśli się mówi o kulturze, to właściwie tą kulturą zajmuje się dzisiaj państwo, a to było przeciwieństwo, bo to był prywatny inwestor, który postanowił dokonać rzeczy wyjątkowej. Pamiętajmy, że funkcjonował w zaborze pruskim w latach, kiedy Polski na mapie nie było. Prusacy postanowili rozebrać Ostrów Lednicki, przynajmniej zaczęli go rozbierać. A Ostrów Lednicki to jest kolebka polskości, siedziba Mieszka I, siedziba Bolesława Chrobrego. Chrzest Polski prawdopodobnie odbył się właśnie w tym miejscu. Niewiele Polaków wie o tym, że takie coś się wydarzyło. To jest właściwie największe dokonanie Albina Węsierskiego, dokonanie jego życia, że wykupił tę wyspę, sprowadził archeologów, przeprowadził pierwsze badania. Dzisiaj wydaje nam się to normalne, ale w tamtych czasach była to rzecz zupełnie wyjątkowa. Tak więc Konfederacja oczywiście poprze projekt uchwały w 150. rocznicę śmierci Albina Węsierskiego. Uważam, że to jest człowiek wyjątkowy, i będziemy oczywiście za. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Debatujemy dzisiaj nad uchwałą, która upamiętnia postać niezwykle ważną dla polskiej historii i kultury - Albina Węsierskiego. To nie tylko wielkopolski ziemianin i bohater powstania listopadowego odznaczony orderem Virtuti Militari, ale także człowiek, który rozumiał, że naród bez swojej historii i pamięci traci fundamenty przyszłości. Węsierski, odkupiwszy od władz pruskich Ostrów Lednicki, ocalił fragment naszego wspólnego dziedzictwa. Dzięki jego determinacji i wysiłkom ruiny pierwszej rezydencji piastowskiej nie stały się kamieniołomem, ale źródłem inspiracji i badań. To dzięki niemu to miejsce wpisało się na trwałe w narodową wyobraźnię - obecne w literaturze, dramacie, malarstwie. W jego działaniach widzimy nie tylko patriotyzm, ale także dalekowzroczność, troskę o kulturę, o naukę, o tożsamość wspólnoty. Dla nas dzisiaj to jest również okazja, by przypomnieć, że dziedzictwo narodowe to także odpowiedzialność za to, by kultura i historia były dostępne dla wszystkich, nie tylko dla elit, ale także dla każdej i każdego z nas. Tak rozumiał to Węsierski, gdy otwierał Ostrów Lednicki na zainteresowanie uczonych i artystów. Tak powinniśmy rozumieć to także dzisiaj, dbając o publiczne instytucje kultury, o edukację historyczną, o wspólną pamięć. Pamięć, która łączy, a nie dzieli. Dlatego Koło Poselskie Razem będzie głosować za przyjęciem tej uchwały. Oddając hołd Albinowi Węsierskiemu, przypominamy, że wolność i tożsamość narodowa budują się nie tylko na polu bitwy, ale także dzięki codziennej trosce o dziedzictwo, o kulturę i o wspólne dobro. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Henryk Szopiński
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Gdyby nie Węsierski, to o skarbach Ostrowa Lednickiego pewnie widzieliby dziś tylko archeolodzy z podręczników, a nie całe pokolenia Polaków. Gdyby nie Węsierski, to Ostrów Lednicki, jedno z najcenniejszych miejsc początków państwa polskiego, mógłby zostać zapomniany lub bezpowrotnie utracony dla historii i kultury narodowej. Albin Węsierski to postać wyjątkowa dla Polski, ale szczególnie dla mojej Wielkopolski. To dzięki jego zaangażowaniu i ofiarności udało się ocalić wyspę Ostrów Lednicki. Albin Węsierski nie tylko nabył wyspę, ale też zapoczątkował tam prace porządkowe, a także pierwsze badania naukowe i archeologiczne. To dzięki jego pasji i dalekowzroczności Ostrów Lednicki został ocalony od degradacji, a pamięć o początkach polskiej państwowości zachowana i utrwalona. Od tego momentu Lednica zaczęła zajmować trwałe miejsce w polskiej kulturze i świadomości narodowej. Pamiętajmy o tym. Dziękuję bardzo.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W tym roku przypada 150. rocznica śmierci Albina Węsierskiego, wybitnego ziemianina, działacza społecznego, patrioty i gorącego orędownika sprawy polskiej w XIX w. Albin Węsierski urodził się w Zakrzewie, na terenie Wielkopolskich, z której również ja pochodzę. Nie tylko był gospodarzem, ale także mecenasem kultury i oświaty. Angażował się w życie społeczne i polityczne, wspierał działalność narodową i troszczył się o rozwój lokalnych wspólnot w trudnym okresie zaborów. Jego postawa łącząca umiłowanie ojczyzny, wierność tradycji, odpowiedzialność za drugiego człowieka pozostaje do dziś wzorem dla kolejnych pokoleń. Albin Węsierski był nie tylko gospodarzem dbającym o rozwój ziemi ojczystej, ale także człowiekiem głęboko zaangażowanym w sprawy swojego narodu. Zasługuje na szczególne upamiętnienie, ponieważ symbolizuje wierność wartościom, które dla Polaków w XIX w. były fundamentem przetrwania - troskę o wspólnotę i wiarę w odrodzenie niepodległej Polski. W związku z tą rocznicą wyrażam przekonanie, że pamięć o Albinie Węsierskim powinna być szerzej przywracana społecznej świadomości (Dzwonek), zarówno poprzez działania edukacyjne, jak i inicjatywy upamiętniające w regionie oraz w skali ogólnopolskiej.
Mówca: Michał Moskal
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako dwukrotny przewodniczący Niezależnego Zrzeszenia Studentów mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie tej uchwały. Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości z pełnym przekonaniem będzie popierać uchwałę Sejmu Rzeczypospolitej upamiętniającą 45-lecie powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów, jednej z najważniejszych organizacji młodzieżowych w historii Polski, która odegrała kluczową rolę w walce o wolność, demokrację i suwerenność naszej ojczyzny. NZS był i pozostaje symbolem niezłomności, odwagi i obywatelskiego zaangażowania młodego pokolenia Polaków. Powstałe w 1980 r. jako, można powiedzieć, studencka ˝Solidarność˝, zrzeszenie stało się forum niezależnej myśli akademickiej i oporu wobec komunistycznego reżimu. To dzięki takim organizacjom jak Niezależne Zrzeszenie Studentów Polska mogła w sposób pokojowy przejść do wolności i odbudowy suwerennego państwa. Warto też podkreślić, że wielu działaczy Niezależnego Zrzeszenia Studentów stanęło później w pierwszym szeregu tych, którzy budowali wolną III Rzeczpospolitą. Wnosili i nadal wnoszą istotny wkład w życie publiczne, naukowe i kulturalne naszego kraju. Ich postawa jest zakorzeniona w wolności, odpowiedzialności i patriotyzmie i stanowi wzór dla kolejnych pokoleń Polaków. To upamiętnienie 45-lecia Niezależnego Zrzeszenia Studentów nie jest jedynie gestem historycznym. To przypomnienie o tym, jak wielką rolę w kształtowaniu losów Polski odegrały środowiska akademickie i jak ważne jest wspieranie niezależnej i zaangażowanej młodzieży w życiu społecznym i politycznym. Dlatego jako Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości z dumą i szacunkiem oddajemy hołd wszystkim członkom Niezależnego Zrzeszenia Studentów. Zarówno tym, którzy działali i są znani z pierwszych stron gazet, jak i tym, którzy działali po cichu, z dala od blasku fleszy, lecz z równie wielkim zaangażowaniem i oddaniem służyli Rzeczypospolitej. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Piotr Adamowicz
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Geneza Niezależnego Zrzeszenia Studentów sięga strajków robotniczych w sierpniu 1980 r., które doprowadziły do powstania pierwszej za żelazną kurtyną masowej, niezależnej od komunistycznej władzy organizacji NSZZ ˝Solidarność˝. Jednak jako zaczyn należy wskazać na opozycyjne Studenckie Komitety Solidarności założone po tragicznej śmierci krakowskiego studenta Stanisława Pyjasa w 1977 r. Ale też bez wątpienia należy dodać masowe protesty studenckie z marca 1968 r. W latach 80. NZS obok robotniczej i rolniczej ˝Solidarności˝ był ważną organizacją antysystemową. Wysiłek, ale i poświęcenie działaczy tych organizacji zaowocowały po dekadzie od Sierpnia odzyskaniem przez Polskę i Polaków wolności. Postulat powołania niezależnej organizacji studenckiej pojawił się 27 sierpnia 1980 r. w grupie wspomagającej strajk w Stoczni Gdańskiej studentów. Byli w niej m.in. Paweł Huelle, Jacek Jancelewicz, Donald Tusk, Andrzej Zarębski. Kilka dni później powołano w Gdańsku Tymczasowy Komitet Założycielski Niezależnego Zrzeszenia Studentów Polskich, który współtworzył m.in. Maciej Płażyński. Podobne organizacje zaczęły powstawać na innych uczelniach. Studenci nie popełnili strategicznego błędu działaczy rolniczej ˝Solidarności˝ spierających się nie tylko o nazwę związku. Szybko doszli do porozumienia, tworząc jedną wspólną strukturę, czyli właśnie NZS. Przypomnijmy skład Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego NZS-u: Mirosław Augustyn - Poznań, Piotr Bikont - Łódź, Wojciech Bogaczyk - Lublin, Stefan Cieśla - Wrocław, Jacek Czaputowicz - Warszawa, Teodor Klincewicz - Warszawa, Barbara Kozłowska - Gliwice, Maciej Kuroń - Olsztyn, Krzysztof Osiński - Warszawa, Leszek Przysiężny - Gdańsk, Marek Sadowski - Gdańsk. Już w III RP z kręgu NZS wyszło wiele postaci publicznych, w tym parlamentarzystów. Niektórych działaczy NZS nie ma już wśród nas, żywych. Cześć ich pamięci, świeć Panie nad ich duszami. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marek Biernacki
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi honor, wielki honor przedstawienia stanowiska PSL - Trzecia Droga wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy powstania NZS. NZS ma już 45 lat. To jest młodszy brat ˝Solidarności˝, nieodrodny brat ˝Solidarności˝. Prekursorami, o czym wspomniał mój przedmówca, genezą były m.in. Studenckie Komitety Solidarności. Droga NZS-u była też trudna, ale była bardzo twórcza. Trudna z jednej strony, bo żyło się i działało na początku w czasach bardzo złożonych, w czasach wielkiej ˝Solidarności˝, kiedy była ta wielka eksplozja patriotyzmu. W tym czasie osobą wiodącą, o czym musimy zawsze w tej Izbie pamiętać, był m.in. Maciej Płażyński, marszałek Sejmu. Później nastały stan wojenny, delegalizacja - działacze NZS-u wchodzą w struktury podziemne ˝Solidarności˝, działają i NZS w tym podziemiu też się odbudowuje w różnych miejscach. W jednym działa Grzegorz Schetyna, jak już mówimy o tych miejscach, w innym Przemysław Gosiewski, wtedy miał ksywkę ˝Napoleon˝, akurat z nim współpracowałem, zresztą obecny tu Jarek Zieliński może to potwierdzić. I Andrzej Sosnowski. Była to duża grupa, można tu wymieniać bardzo dużo osób. To była praca w podziemiu, odbudowa NZS-u, strajki 1988 r. Za tą pracę, którą wykonywali, za służbę, tak powiem, nie pracę, przepraszam, tylko służbę ojczyźnie... (Wypowiedź poza mikrofonem) Ja mówię o strajkach w 1988 r., kochany panie pośle. Ja wiem, że pan był młody w tym czasie, ale to były strajki dosyć przełomowe i NZS organizował je m.in. na uniwersytetach. Troszeczkę pamiętam z niektórymi delikwentami te czasy. Przepraszam, pani marszałek. Ale to jest taka rocznica, która bardzo tkwi w pamięci nam wszystkim, którzy pamiętamy te czasy, zwłaszcza że wspaniała praca NZS-u, ta szkoła wychowania procentowała później w odbudowie państwa polskiego. Z reguły absolwenci, trudno mówić, działacze, kombatanci, mimo że byli młodzi, NZS-owscy byli świadomi tego, co robią. Wiedzieli, jak wygląda demokracja. Wiedzieli też, jak należy budować państwo. Każda z tych osób, tak jak je znamy, prawie we wszystkich klubach są... Dużo działaczy, i to większość, to są działacze bezimienni, o których już zapomnieliśmy. Część jest zapomniana (Dzwonek), ale o tym bardzo gorąco pamiętamy. Musimy też pamiętać, że przy NZS-ie powstawała czy była tworzona, nie chcę mówić: przybudówka, ale bratnia, bardzo młodzieżowa organizacja - Federacja Młodzieży Walczącej. Jak spojrzymy na okres podziemia, to była wielka ˝Solidarność˝, później podziemna ˝Solidarność˝, młodzieżowa NZS, no i później małolaci z federacji. Oczywiście było jeszcze szereg różnych innych grup. Gdybym tak wymieniał, zaczął wymieniać, tobym z godzinę jeszcze... (Poseł Joanna Lichocka: Liga Republikańska.) Tak jest. Był RSA, była PPS-Lewica z Piotrkiem Ikonowiczem. Możemy tak mówić, ale dzisiaj jest święto NZS-u i pamiętajmy o tym. Czcijmy pamięć o wszystkich działaczach i członkach NZS-u. (Oklaski)