Mówca: Marian Cycoń (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-11-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie na temat polsko-słowackiej współpracy transgranicznej Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! W ubiegłym tygodniu w Liptowskim Mikulaszu na Słowacji odbyło się doroczne posiedzenie Komitetu Monitorującego Program Współpracy Transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2007-2013. W ramach programu na terenach przygranicznych są realizowane projekty służące ich rozwojowi. W pracach komitetu uczestniczą ze strony polskiej przedstawiciele Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, a także reprezentanci województw: podkarpackiego, śląskiego i małopolskiego, euroregionu Tatry, Stowarzyszenia ˝Region Beskidy˝ i Stowarzyszenia Euroregion Karpacki Polska. Ze strony słowackiej - przedstawiciele ministerstw: rolnictwa i środowiska oraz reprezentanci samorządów Preszowa, Żyliny i Stowarzyszenia Miast i Gmin Słowacji. Nadrzędnym celem programu jest współpraca transgraniczna, wspólne rozwiązywanie problemów charakterystycznych dla obszaru polsko-słowackiego pogranicza oraz wspólne inicjatywy, dzięki którym region pogranicza zyska na atrakcyjności i konkurencyjności. Projekty i mikroprojekty realizuje łącznie 1805 partnerów po obu stronach granicy (907 z Polski i 898 ze Słowacji). Efektem programu jest stworzenie na pograniczu nowych możliwości, które można rozpatrywać na różnych płaszczyznach i w odniesieniu do różnych grup docelowych. To m.in. bezpieczniejsze i szybsze podróżowanie po polsko-słowackim pograniczu, będące efektem modernizacji ciągów drogowych. Do końca 2013 r. na obszarze wsparcia programu zmodernizowanych zostało niemal 120 km dróg. Cel programu to również dbałość o poprawę stanu środowiska naturalnego, głównie poprzez nadrabianie wielu lat zaległości i rozbudowę sieci kanalizacyjnej oraz budowę oczyszczalni ścieków. Wybudowana do końca 2013 r. infrastruktura, czyli blisko 70 km sieci kanalizacyjnej i wodociągowej oraz 6 oczyszczalni, służy ponad 13,5 tys. mieszkańców pogranicza. W ramach bezpieczeństwa przeprowadzono cykl wspólnych, zarówno teoretycznych, jak i praktycznych, kompleksowych ćwiczeń dla ochotniczych straży pożarnych związanych z działaniami w sytuacjach klęsk żywiołowych, zagrożenia życia. Dodatkowo jednostki strażackie po obu stronach granicy zostały w ramach projektu wyposażone w specjalistyczny sprzęt umożliwiający skuteczne działania zarówno bezpośrednie, jak i z zakresu profilaktyki, w tym samochody ratownictwa technicznego, pontony, przewoźny agregat pompowy oraz specjalistyczne ubrania, m.in. do pracy w wodzie. Potencjał turystyczny oparty na walorach przyrodniczych i dziedzictwie kulturowym jest uważany za największy atut polsko-słowackiego pogranicza. Dlatego w tym zakresie realizowane w programie projekty również stworzyły nowe możliwości, wprowadzając na turystyczny rynek nowe atrakcje, które mają zachęcić kolejne osoby do odwiedzenia pogranicza. Modernizuje się nie tylko drogi, ale obiekty rekreacyjno-wypoczynkowe, organizuje imprezy związane z lokalną kulturą, rzemiosłem i tradycjami, kładzie nacisk na bogactwo przyrodnicze regionu. Dla osób, które czas wolny chcą spędzać aktywnie - na rowerach czy pieszych wędrówkach - wybudowano, wytyczono, oznakowano trasy o łącznej długości niemal 900 km. W ramach będącego w trakcie realizacji projektu ˝Pogranicze bez barier˝ wytyczony został pierwszy w Polsce, a być może również pierwszy na świecie, skiturowy szlak dla osób niewidomych i niedowidzących. Jest też coś dla turystów, których pasją jest poznawanie kultury, zwyczajów, tradycji i zabytków regionu. Odnowiono ponad 30 historycznych obiektów, w tym m.in. 21 zabytkowych kościołów czy willę Atma oraz sfinansowano dziesiątki rozmaitych wydarzeń kulturalnych. Dla przedsiębiorców po obu stronach granicy zostały stworzone nowe możliwości współpracy dzięki projektom, w ramach których utworzono tematyczne sieci współpracy, oferujące wymianę know-how, doświadczeń, zastosowanie nowych technologii i informacje niezbędne do transgranicznej współpracy przedsiębiorców. Podczas rozmaitych szkoleń i warsztatów organizowanych w ramach realizowanych projektów i mikroprojektów ponad 25,5 tys. osób podniosło swoje kwalifikacje. Łączny budżet programu w latach 2007-2013 wynosił ponad 187 mln euro. Polscy partnerzy mogli uzyskać dofinansowanie w wysokości do 85% kosztów kwalifikowanych projektu. Niewątpliwie dzięki owocnej współpracy transgranicznej rozwój południowej części Polski przebiega w sposób bardziej dynamiczny, pełniejszy i obfituje w oryginalne, bardzo atrakcyjne projekty. Obecnie Komisji Europejskiej został przedłożony projekt ˝Programu współpracy transgranicznej Rzeczpospolita Polska - Republika Słowacka 2014-2020˝. Wcześniej został zatwierdzony przez Komitet do Spraw Europejskich w Polsce i rząd Republiki Słowackiej. Minione lata pokazują, że tego typu inicjatywy międzynarodowej współpracy przynoszą znakomite rezultaty.