Mówca: Sylwia Bielawska
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawię państwu stanowisko wobec tego komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy i muszę się zgodzić z moim przedmówcą, że rzeczywiście 5 minut w tym przypadku to jest wyjątkowo dużo czasu, jeśli wziąć pod uwagę zakres tej ustawy, która jest bardzo krótka, ma charakter techniczny, a jej projekt narodził się w Komisji Ustawodawczej jako odpowiedź właśnie na wątpliwości i pewnego rodzaju niedookreślenia w dotychczasowych aktach prawnych, które w sposób jasny nie regulują ostatecznych warunków, jakie powinien spełnić rzecznik praw dziecka w zakresie swoich oświadczeń majątkowych. Choć dotychczas przez długie lata, jak powiedział mój przedmówca, de lege lata na rzeczniku praw dziecka spoczywał obowiązek składania oświadczeń majątkowych, do czego zobowiązywał go zarówno art. 8, jak i art. 10 ustawy, do tej pory nikt nie potrafił jednoznacznie określić, względem kogo taki rzecznik tak naprawdę powinien ten obowiązek realizować. Dotychczasowa luka prawna dotyczyła także innych osób pełniących funkcje publiczne. Przypomnę państwu m.in. prezesa IPN-u czy członków komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, którzy również powoływani są przez Sejm. Pewnie niewielu z państwa uświadamia sobie, że w obecnym obrocie prawnym funkcjonuje aż 17 różnych wzorów formularzy oświadczeń o stanie majątkowym. Inne mają parlamentarzyści, zupełnie inne funkcjonariusze służb, samorządowcy czy nawet komornicy. Dodatkowo, co jest ważne w zakresie oświadczeń majątkowych, zapisy dotyczące tych oświadczeń zawarte są aż w 28 aktach prawnych, które w wielu przypadkach są już przestarzałe, niespójne bądź nieprzystające do dzisiejszych czasów. I jeszcze dodatkowo te różne wzory formularzy dla poszczególnych grup zawodowych i wynikające z nich różnice doprowadzają co jakiś czas do tego, że trudno jest podejść jednolicie do kwestii wypełniania tychże oświadczeń majątkowych. W obliczu tych faktów odrobinę mniej dziwią wybuchające co rusz afery związane z nieprawidłowościami w zakresie ujawniania majątków przez osoby publiczne, które dotyczą w zasadzie każdej strony sceny politycznej, choć przedstawicieli prawej strony jakby trochę częściej i trochę bardziej. Dlatego ważne jest, aby właśnie tym projektem zastosować pewnego rodzaju protezę, na chwilę, na moment wyjaśnić sprawę, a czekać na te rozwiązania, które są w tej chwili przygotowywane przez osoby podległe koordynatorowi do spraw służb specjalnych, które mają przygotować projekt ustawy, który ujednolici zasady dotyczące składania oświadczeń majątkowych. Przedstawiony projekt, co jest ważne i co chciałabym podkreślić, jest ważny z tego punktu widzenia, że Polacy oczekują od nas, od osób pełniących funkcje publiczne przede wszystkim tego, żebyśmy w sposób jasny określali się co do majątku, który jest w naszej dyspozycji. Nasi wyborcy oczekują, że osoby na stanowiskach publicznych będą rozliczane, a związane z nimi kwestie finansowe traktowane przejrzyście. Z badań wynika, że Polacy mają ambiwalentny stosunek wobec jawności majątków. O ile 65% nie chce, aby sąsiedzi wiedzieli, jak wygląda ich majątek, o tyle jednocześnie aż 57% popiera obowiązek ujawniania majątków przez urzędników i osoby publiczne. Dlatego ten projekt ustawy to jest uzupełnienie istniejącego stanu prawnego o wyraźne wskazanie organu, wobec którego rzecznik praw dziecka będzie składał właśnie takie oświadczenia, i tego, kto będzie takie oświadczenia mógł odtajnić. Wysoki Sejmie! Nie działamy w próżni, działamy zgodnie z prawem. Oczekiwania naszych wyborców co do jawności majątków osób pełniących funkcje publiczne są jednoznaczne. Ta ustawa nie jest wymierzona przeciwko komukolwiek. Jest ustawą dla obywateli, dla uczciwej administracji i dla silnego państwa prawa. Klub Koalicji popiera projekt w kształcie zaproponowanym przez komisję i apeluje o jego przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)