Mówca: Paulina Hennig-Kloska (tekst niewygłoszony)
Data: 2023-05-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Omawiana ustawa wprowadza zmiany w ustawie o podatku od towarów i usług w zakresie wprowadzenia obligatoryjnego fakturowania w Krajowym Systemie e-Faktur. Ustawodawca przewiduje dostosowanie do zmian związanych z wdrożeniem Krajowego Systemu e-Faktur: wprowadzenie wyłącznie elektronicznej obsługi: wiążących informacji stawkowych (WIS), wiążących informacji akcyzowych (WIA), wiążących informacji o pochodzeniu (WIP) oraz wiążących informacji taryfowych (WIT), poprzez rozbudowę systemu EBTI-PL2 oraz połączenie się z systemem e-Urząd Skarbowy w zakresie WIS i z systemem PUESC w zakresie WIA, WIP i WIT - tzw. projekt ˝e-WIS˝. Model obligatoryjny e-fakturowania obejmie zasadniczo czynności, które obecnie wymagają udokumentowania fakturą wystawioną zgodnie z ustawą o VAT. Obligatoryjne e-fakturowanie obejmie czynności podlegające VAT w Polsce, w tym krajowe dostawy towarów i świadczenie usług dokonywane pomiędzy przedsiębiorcami (B2B), na rzecz organów publicznych (B2G), z wyłączeniem faktur wystawianych na rzecz konsumentów (B2C). Obowiązek wystawiania e-faktur przy użyciu KSeF będzie miał zastosowanie do podatników wykonujących czynności objęte wymogiem fakturowania według polskich regulacji VAT, którzy posiadają siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Pozostali podatnicy zasadniczo będą mogli korzystać fakultatywnie z tego systemu. Ponadto w KSeF fakultatywnie będą mogły być wystawiane faktury VAT RR. Zasady wystawiania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur będą również skierowane do podatników stosujących tzw. zwolnienie podmiotowe, drobni przedsiębiorcy, oraz wykonujących czynności wyłącznie zwolnione przedmiotowo z VAT, lecz obowiązek dla tych podmiotów będzie odroczony o 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli zacznie obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Sprzedaż objęta zwolnieniem z VAT będzie dokumentowana fakturą ustrukturyzowaną. W tym przypadku pozostaje niezmieniona zasada, że faktura wystawiana będzie na żądanie nabywcy/usługobiorcy zgłoszone w ciągu 3 miesięcy od końca miesiąca, w którym dana czynność została dokonana. Z wejściem w życie powszechnego e-fakturowania zmianie ulegnie jedynie sposób wykonywania istniejącego obowiązku dotyczącego fakturowania takich transakcji. Wdrożenie KSeF wpłynie na dotychczasowy system obsługi fakturowania elektronicznego w zamówieniach publicznych przy wykorzystaniu tzw. Platformy Elektronicznego Fakturowania (PEF) Realizując zasadę powszechności stosowania KSeF, przewiduje się, że od 2025 r. zostanie wycofana możliwość wystawiania faktur przy zastosowaniu kas rejestrujących. Nie będzie także uznawany za fakturę paragon z NIP do 450 zł, poza wyjątkami w zakresie niektórych szczególnych rodzajów faktur (bilety na przejazdy autostradami i inne bilety) określonymi w akcie wykonawczym wydanym na podstawie delegacji ustawowej określonej w art. 106s. Projekt zakłada generalne skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT o 1/3, z 60 do 40 dni. Elementy fakultatywne zostały wprowadzone do schemy faktury. Zakres danych, tych obligatoryjnych, na fakturze ustrukturyzowanej nie ulega zmianie, natomiast zmianie ulegnie sposób dostępu do nich. W obligatoryjnym KSeF administracja będzie miała dostęp do danych z faktury praktycznie w czasie rzeczywistym oraz będzie mogła przetwarzać te dane w ujęciu indywidualnym, wobec konkretnego podatnika, jak i globalnym na całej bazie danych e-Faktur. Dostęp organów do danych szczegółowych z faktur ustrukturyzowanych będzie możliwy w ściśle określonych sytuacjach, tj. w toku czynności kontrolnych, sprawdzających, w trakcie postępowania podatkowego oraz w celu prowadzenia działalności analitycznej, prognostycznej i badawczej dotyczącej zjawisk pozostających we właściwości Krajowej Administracji Skarbowej (KAS), jak również dla efektywniejszej analizy ryzyka, do których KAS jest obowiązana na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Dostęp do danych KSeF będzie reglamentowany i każdorazowo poprzedzony koniecznością złożenia wniosku o nadanie określonych uprawnień w systemie dla wskazanego pracownika KAS. Akceptacja dostępu do tego rodzaju danych będzie wymagała zgody przez kierownika jednostki wnioskującej i warunkowana będzie realizacją określonych zadań służbowych przez pracownika. Każdorazowy wgląd do danej faktury przez uprawnionego pracownika będzie na bieżąco monitorowany w systemie, opatrzony dodatkowo wyraźnymi zgodami przełożonych - po uprzednim uzasadnieniu celu poboru danych oraz będzie cyklicznie audytowany. KSeF posiada funkcjonalność pozwalającą na weryfikowanie, czy dany podmiot lub osoba fizyczna jest uprawniona do wystawiania faktur. Podatnik będzie miał możliwość nadania uprawnień do wystawiania faktur za pośrednictwem KSeF w swoim imieniu (np. dla swojego pracownika). W przypadku próby wprowadzenia do systemu faktury przez podmiot nieuprawniony, zostanie ona automatycznie odrzucona wraz z odpowiednim komunikatem. Założenia docelowego fakturowania w KSeF zostały rozszerzone o ustalenie postępowania podatników na wypadek awarii systemu oraz z powodów niezależnych od podatnika lub przejściowej niedostępności KSeF (tryb offline), a także w sytuacji braku możliwości wystawienia faktur przy użyciu KSeF na wypadek zdarzeń powodujących zaprzestanie funkcjonowania systemów IT. Faktury ustrukturyzowane, faktury wystawione podczas awarii i w trybie offline, a także faktury VAT RR i faktury VAT RR KOREKTA przesłane do KSeF będą przechowywane w tym systemie przez 10 lat, licząc od końca roku, w którym zostały wystawione. Koło Polska 2050 Szymona Hołowni jest za dalszymi pracami nad projektem w Komisji Finansów Publicznych, przy czym uważamy za ważne wdrożenie ograniczeń dostępu organów państwa i uprawnionych osób do tych wrażliwych z punktu widzenia przedsiębiorców danych.