Mówca: Waldemar Andzel (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie w sprawie 32. rocznicy śmierci kardynała Stefana Wyszyńskiego. Panie Marszałku, Wysoka Izbo! Dziś obchodzimy 32. rocznicę śmierci Prymasa Tysiąclecia kardynała Stefana Wyszyńskiego. Osoba księdza prymasa jest obecnie symbolem umiłowania wolności, sprawiedliwości oraz czci dla człowieka. Stał się znakiem jedności wszystkich Polaków. Dlatego też chciałbym powiedzieć kilka słów o tej wybitnej postaci, która zapisała się na kartach polskiej historii. Stefan Wyszyński urodził się 3 sierpnia 1901 r. w miejscowości Zuzela nad Bugiem, na pograniczu Podlasia i Mazowsza. Był uczniem gimnazjum im. Górskiego w Warszawie. Po ukończeniu gimnazjum wstąpił do seminarium duchownego we Włocławku. Zmagał się wtedy ze swym słabym zdrowiem, co opóźniło trochę jego święcenia kapłańskie, które przyjął 3 sierpnia 1924 r. Po roku pracy diecezjalnej biskup włocławski skierował go na dalsze studia do Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Studiował więc na wydziale prawa kanonicznego. W okresie studiów działał społecznie w Stowarzyszeniu Katolickiej Młodzieży Akademickiej ˝Odrodzenie˝, które było ośrodkiem nowatorskich prądów w polskim katolicyzmie. Parę lat później został profesorem prawa kanonicznego i socjologii w Wyższym Seminarium Duchownym we Włocławku W czasie wojny brał udział w konspiracyjnym nauczaniu młodzieży i w niesieniu pomocy ludności. W czasie powstania warszawskiego był kapelanem grupy ˝Kampinos˝ Armii Krajowej oraz szpitala powstańczego w Laskach. Ksiądz Wyszyński modlił się za ginącą stolicę, za umierających ludzi i za tych, którym dane będzie przetrwać. Po zakończeniu wojny wrócił do Włocławka, gdzie reorganizował seminarium duchowne i pełnił obowiązki rektora. W rok od zakończenia II wojny światowej został mianowany biskupem diecezjalnym lubelskim. Święcenia biskupie otrzymał z rąk kardynała Augusta Hlonda, prymasa Polski. Dwa lata później prymas zmarł, a Wyszyński przejął jego obowiązki. Został nowym prymasem Polski, a jednocześnie arcybiskupem Gniezna i Warszawy. Wobec wzrastających nacisków komunistycznych władz polskich, w sytuacji jawnego prześladowania Kościoła prymas Wyszyński zmuszony był prowadzić politykę ustępstw wobec nowej władzy. Aby uchronić Kościół i naród od rozlewu krwi, podjął decyzję o zawarciu porozumienia podpisanego przez episkopat i władze państwowe. Posądzany w związku z tym o zbytnią ugodowość wobec systemu komunistycznego, starał się uratować resztki wolności Kościoła w Polsce, a zarazem resztki wolności dla wszystkich Polaków. Z powodu zaostrzenia się polityki wobec Kościoła prymas został aresztowany i wywieziony z Warszawy. W opinii lubelskiego urzędu bezpieczeństwa kardynał Stefan Wyszyński był zdolnym dyplomatą, socjologiem, kaznodzieją i wrogiem Polski Ludowej. Izolacja prymasa od społeczeństwa trwała 3 lata. Po zwolnieniu z aresztu prowadził Wielką Nowennę przed Jubileuszem Tysiąclecia Chrztu Polski. W połowie lat 60. wraz z episkopatem Polski zwrócił się do biskupów niemieckich z gestem pojednania narodów polskiego i niemieckiego, co spowodowało negatywną i gwałtowną reakcję władz partyjnych i państwowych. Brał udział we wszystkich wydarzeniach powojennej Polski, wspierając naród szczególnie w chwilach ważnych, przełomowych i dramatycznych, których tak wiele było w PRL-owskiej historii Polski. W latach 60. czynnie uczestniczył w pracach Soboru Watykańskiego II. 6 października 1978 r. na Stolicę Piotrową został wybrany Polak kardynał Karol Wojtyła, z którym prymas Wyszyński pozostawał w bliskich stosunkach. Niecały rok później Prymas Tysiąclecia przyjął po raz pierwszy w Polsce Ojca Świętego Jana Pawła II. Dwa lata później u prymasa Wyszyńskiego rozpoznano chorobę nowotworową. Mimo starań lekarzy nie dało się zahamować jej rozwoju. Niedługo przed śmiercią prymas przyjął sakrament namaszczenia chorych. 28 maja 1981 r., w dzień uroczystości Wniebowstąpienia Pańskiego, Prymas Tysiąclecia kardynał Wyszyński zmarł. Miał 80 lat. 57 lat przeżył w kapłaństwie, 35 lat był biskupem, 32 - arcybiskupem gnieźnieńskim i warszawskim oraz prymasem Polski, 28 lat - członkiem kolegium kardynalskiego. W tym roku na pielgrzymce mężczyzn do sanktuarium maryjnego w Piekarach Śląskich, w której miałem zaszczyt uczestniczyć, zostało wspomniane nazwisko wybitnego i zasłużonego prymasa Stefana Wyszyńskiego. Należy pamiętać, iż te spotkania pielgrzymkowe w czasach komunizmu były oazą wolności dla ludzi pracy Śląska, w których prymas Polski również uczestniczył.