Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Przedłożony projekt przewiduje nowelizację ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego odnoszącą się do trzech kwestii. Po pierwsze, zgodnie z obecnym brzmieniem art. 3 ustawy sędzią trybunału może zostać osoba, która wyróżnia się wiedzą prawniczą oraz spełnia wymagania niezbędne do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Posłowie wnioskodawcy proponują, aby sędziami Trybunału Konstytucyjnego mogły zostać również osoby spełniające wymagania niezbędne do pełnienia stanowiska sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu argumentowane jest to faktem, iż Sąd Najwyższy i Naczelny Sąd Administracyjny są najważniejszymi sądami w państwie, a ich istnienie jest umocowane w konstytucji i nie można deprecjonować pozycji żadnego z tych dwóch organów, a tym bardziej wymagań dla kandydatów na urząd sędziowski w tych sądach. Ponadto - jak słusznie zauważa w swojej opinii Naczelna Rada Adwokacka - przepis pozwalający zostać sędzią Trybunału Konstytucyjnego osobom spełniającym wymagania niezbędne do pełnienia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego obowiązywał od czasu wejścia w życie pierwszej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 1985 r. i był powtarzany w kolejnych ustawach o Trybunale Konstytucyjnym, w tym również w uchwalonej przez Sejm obecnej kadencji nowelizacji ustawy o Trybunale Konstytucyjnym z 19 listopada 2015 r. Wygląda więc na to, że przy uchwalaniu ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego z 30 listopada 2016 r. doszło w tym względzie do niedopatrzenia, które dyskutowana dzisiaj nowelizacja ma naprawić. Skłania to do refleksji, że przy uchwalaniu niezwykle ważnych ustaw ustrojowych pośpiech nie jest dobrym doradcą i warto popracować nad tymi ustawami nieco dłużej, aby uniknąć żmudnej pracy nad kolejnymi ustawami tzw. naprawczymi. Po drugie, w omawianej ustawie dodaje się przepis art. 18a wprowadzający gwarancję zabezpieczenia społecznego dla rodzin zmarłych sędziów trybunału, w tym również sędziów Trybunału Konstytucyjnego w stanie spoczynku. Zastosowano tu analogiczne uprawnienia, jakie przysługują sędziom sądów powszechnych, poprzez odwołanie się do przepisów art. 101 i art. 102 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Należy docenić to, że w porównaniu do pierwotnej wersji ustawy w toku prac w komisji udało się uregulować tę kwestię jednym krótkim przepisem w miejsce dwóch bardzo rozbudowanych. Wreszcie po trzecie, przewiduje się wprowadzenie nowego brzmienia art. 19 ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego poprzez wskazanie, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do praw i obowiązków sędziów trybunału stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące praw i obowiązków sędziów Sądu Najwyższego. W obecnym brzmieniu art. 19 odsyła we wskazanym zakresie do przepisów art. 43-45 ustawy o Sądzie Najwyższym, co zdaniem wnioskodawców, a także zdaniem Naczelnej Rady Adwokackiej było odesłaniem niepełnym, gdyż przepisy dotyczące praw i obowiązków sędziów Sądu Najwyższego, które odpowiednio można odnieść do sędziów Trybunału Konstytucyjnego, znajdowały się również w innych przepisach tej ustawy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni poprze przedłożony projekt ustawy. Dziękuję bardzo.