Mówca: Krystyna Skowrońska
Data: 2023-07-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! Nieobecny Prezesie NBP! Na wstępie chciałam powiedzieć, że samopoczucie pana prezesa chyba było dobre - 27 minut w ramach bieżącej debaty nad założeniami polityki pieniężnej. W ubiegłym roku - 15 minut. Zawsze na konferencjach spotyka się na dłużej i opowiada różne rzeczy, dzisiaj nie ma czasu. Szanowni państwo, wynagrodzenie prezesa w ubiegłym roku wynosiło 1 317 379 zł. To wstęp. Budżet Narodowego Banku Polskiego ma negatywną opinię. Opisową opinię dotyczącą nieprawidłowości w realizowaniu założeń polityki pieniężnej wskazała Narodowemu Bankowi Polskiemu Najwyższa Izba Kontrola. I jest polemika pana prezesa co do ustaleń pokontrolnych. Chcę powiedzieć, że zakres tej kontroli obejmował przygotowanie i uchwalenie założeń polityki pieniężnej NBP na 2022 r., realizację celów ustalonych w założeniach, a także stosowane instrumenty polityki pieniężnej. Cóż zatem piszą? W wystąpieniu pokontrolnym Najwyższa Izba Kontroli, to jest to, czego pani marszałek nie dała zakończyć panu prezesowi Banasiowi, są sformułowane następujące zalecenia pokontrolne czy wnioski. Podjęcie działań mających na celu wyeliminowanie niedoskonałości w komunikacji NBP dotyczącej kształtowania się inflacji, realizacji polityki pieniężnej oraz zwiększenie jawności i spójności przekazu komunikacji. To są te konferencje. Wdrożenie transparentnego procesu dokonywania korekt eksperckich w modelu NECMOD umożliwiającego aktywny udział członków Rady Polityki Pieniężnej w przygotowywaniu projektów dotyczących inflacji i PKB. Znamy konflikty pomiędzy członkami Rady Polityki Pieniężnej a panem prezesem. Wykorzystywanie w przyszłości wszystkich dostępnych instrumentów do realizacji podstawowego celu polityki pieniężnej w warunkach, kiedy ten cel nie jest spełniony i istnieje uzasadnione ryzyko niespełniania w dłuższym okresie. To wszystko sformułowała Najwyższa Izba Kontroli, która rok rocznie kontroluje wykonanie założeń polityki pieniężnej. NBP na to odpowiedział, że taka opinia w przekonaniu NBP-u to ocena, kontrolowanie działalności banku centralnego i treść wniosków pokontrolnych przedstawione w analizie wykonania budżetu za rok 2022 prowadzi do naruszenia niezależności Banku Centralnego, o której mowa w konstytucji i traktatach Unii Europejskiej. Jest tak w opinii NBP, bo nikt nie sformułował, iż to jest wykładnia obowiązująca, ta, którą posługuje się NBP. Najwyższa Izba Kontroli przez lata kontrolowała założenia wykonania polityki pieniężnej i nikt nigdy nie miał uwag. A zatem zgodnie z art. 204 konstytucji Najwyższa Izba Kontroli kontroluje działania organów administracji rządowej, Narodowego Banku Polskiego, państwowych osób prawnych i innych państwowych jednostek organizacyjnych z punktu widzenia legalności, gospodarności, celowości i rzetelności. I co mamy dalej? Wskazuje się, że Narodowemu Bankowi Polskiemu przysługiwało prawo do emisji pieniądza. Jest to sfera, która jest objęta niezależnością określoną i zagwarantowaną konstytucyjnie. NBP uważa, że przedstawione przez NIK w wystąpieniu pokontrolnym wnioski odnoszące się do realizacji wyłącznych kompetencji NBP mogą stanowić formę instrukcji przedstawianych przez NIK NBP i oznacza to ryzyko naruszenia m.in. niezależności instytucjonalnej oraz funkcjonalnej NBP. Obruszono się. To również jest opinia Narodowego Banku Polskiego, z którą trudno się zgodzić, bo NBP nie jest państwem w państwie. W konstytucji powiedziano: jest niezależny. Ale że nie może być kontrolowany, nie mogą być wnioski? No przecież przez lata to robimy. Szokuje także stanowisko członków Rady Polityki Pieniężnej po części niezgadzające się z tą opinią. Jaką mamy sytuację? Plan dotyczący budżetu zakłada inflację na poziomie 3,3%. Zrealizowana inflacja w listopadzie - 17,5%, wzrost cen towarów i usług w tym miesiącu - 18,8%. Średniookresowa, średnioroczna inflacja - 14,4%. Jak zatem został zrealizowany cel inflacyjny? Założenia polityki pieniężnej, stabilność, wykorzystanie mówią o wartości pieniądza. Odchylenie 2,5% plus 1%. Odchylenie było 11%. Żadne zatem z podejmowanych przez NBP działań nie zbliżyło nas do tego poziomu. Byliśmy rekordzistą w wysokości inflacji w Unii Europejskiej. Trzecie miejsce od końca. Najwyższa inflacja. Inne kraje sobie z tym poradziły. Miały dwa razy niższą inflację. Zła współpraca z członkami Rady Polityki Pieniężnej. Panie prezesie, załagodzi pan ten konflikt w radzie, by wypracować efektywne działania walki z inflacją? O tym wszystkim mówiliśmy, o tej niespójności, ale pan prezes woli rozmawiać na konferencjach, na molo w Sopocie, czego Polacy nie oczekują. Oni oczekują, że w portfelu będą mieć pieniądze, które będą tyle warte, na ile sobie zapracują, i że taki cel inflacyjny będzie spełniony. Polacy mówią: Narodowy Bank Polski nie zrealizował celu inflacyjnego. Jest on tak daleki od tego, a średniookresowy cel coraz dalej przesuwa się na 20 lat, że może wtedy zostanie zrealizowany. Polacy wam tego nie wybaczą, panie prezesie. Narodowy Bank Polski nie wywiązał się z założeń polityki pieniężnej. Polacy płaczą, bo muszą tak dużo płacić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)