Mówca: Waldemar Andzel
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 68 lat temu polskie podziemie niepodległościowe, tzw. Żołnierze Wyklęci, odniosło jedno ze swoich największych zwycięstw w Miodusach-Pokrzywnem. Bitwa ta, obok bitwy pod Kuryłówką i w Lesie Stockim, była jedną z trzech największych bitew oddziałów podziemia antykomunistycznego stoczonych w powojennej Polsce. 18 sierpnia 1945 r. 1. szwadron V Wileńskiej Brygady AK pod dowództwem porucznika Zygmunta Błażejewicza ˝Zygmunta˝ i oddział podporucznika Władysława Łukasiuka ˝Młota˝ stoczyły bitwę z oddziałami NKWD, UB i LWP pacyfikującymi tereny Podlasia. Walka zakończyła się całkowitym zniszczeniem grupy operacyjnej, siejącej do tej pory postrach wśród okolicznej ludności, oraz śmiercią jej dowódcy. W 25. rocznicę Cudu nad Wisłą trzy szwadrony odtworzonej V Wileńskiej Brygady AK i oddział ˝Młota˝ wkroczyły w zwartej kolumnie do Jabłonny Lackiej, w której właśnie odbywał się odpust. Po mszy świętej ˝Zygmunt˝ przemawiał do mieszkańców, którzy błagali o ratunek przed sowiecką ekspedycją dowodzoną przez zbrodniarza z NKWD, Vasilija Gribkę, doradcę UB w Bielsku Podlaskim, wspieraną przez wojsko ludowe z 1. Dywizji Piechoty. Po mszy świętej kadra brygady została zaproszona wraz z goszczącym w Jabłonnie duchowieństwem na plebanię na obiad do księdza prałata Fijałkowskiego, żołnierze natomiast wzięli udział w zabawie zorganizowanej przez mieszkańców. Mieszkańcy zgotowali partyzantom serdeczne przyjęcie. Na każdym kroku spotykali się oni z objawami życzliwości, kobiety wręczały im kwiaty. W nocy z 15 na 16 sierpnia 1. szwadron ˝Zygmunta˝ w sile 100 partyzantów wraz z oddziałem ˝Młota˝ przeprawił się przez Bug i po dwóch dniach stanął we wsi Miodusy-Pokrzywne. Właśnie w tej wsi, gdzie nocowali AK-owcy, doszło do starcia. Grupa operacyjna podeszła pod wioskę i w tym momencie zerwała się gwałtowna ulewa. Enkawudziści i ubecy schronili się w wielkiej stodole na skraju wioski i tam podjęli obronę przed atakującymi Polakami. Większość z nich zginęła po podpaleniu stodoły rakietą i amunicją zapalającą. Po dwóch godzinach walka, mająca bardzo zacięty charakter, została zakończona. Grupa operacyjna majora Gribko uległa całkowitemu zniszczeniu dopiero po wystrzelaniu amunicji i wyrzuceniu wszystkich granatów. W efekcie w wyniku bitwy zginęło kilkudziesięciu oficerów i żołnierzy NKWD oraz kilku funkcjonariuszy UB z Bielska Podlaskiego. Następnego dnia spóźniona odsiecz, wspomagana samochodem pancernym, próbowała niezbyt energicznie podjąć walkę i nawet mogła powtórzyć los majora Gribko, lecz pobliski oddział NSZ nie podjął z akowcami współpracy w biciu Sowietów. Po tej klęsce Sowietów na okolicę spadły represje i obławy NKWD i UB. Aresztowano m.in. kilku rannych żołnierzy. Sam oddział uniknął macek okupantów i razem z całą V brygadą został rozwiązany 7 września 1945 r. przez jej dowódcę majora ˝Łupaszko˝ Karola Szendzielorza. Bitwa miała znaczenie moralne. Żołnierze Wyklęci walczyli o swój i nasz narodowy honor. Porucznik ˝Zygmunt˝ przedostał się przez zieloną granicę do Argentyny, a potem do USA. Żyje do dziś w Arizonie, ma 95 lat. Na cmentarzu w Perlejewie znajduje się mogiła żołnierzy ˝Zygmunta˝ poległych w Miodusach w walce z sowieckim najeźdźcą i jego kolaborantami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)