Mówca: Ewa Kozanecka
Data: 2018-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie i Inspektorzy! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko połączonych Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny zawarte w druku nr 2817 wobec przedstawionego przez głównego inspektora pracy sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r., druk nr 2709, wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy w sprawie działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! 3 lipca 2018 r. marszałek Sejmu skierował powyższe sprawozdanie celem rozpatrzenia do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, które przyjęły sprawozdanie z druku nr 2709 podczas posiedzenia w dniu 5 września 2018 r. Sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za 2017 r., które przedstawił główny inspektor pracy, to dokument, który stanowi kompleksową informację o rocznej działalności instytucji czuwającej nad bezpieczeństwem, legalnością i praworządnością stosunków pracy w naszym kraju. Mamy świadomość, jak poważne i liczne zadania realizują inspektorzy pracy, a coroczne sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy pokazuje, że niewielka grupa profesjonalistów jest odpowiedzialna za egzekwowanie przestrzegania praw pracowniczych milionów osób świadczących pracę. Ze sprawozdania, a także z praktyk i doświadczeń pracowników, związków zawodowych, instytucji współpracujących z PiP wynika, że miniony rok był kolejnym, w którym inspektorzy pracy musieli wykazać dużą mobilizację, by sprostać pokładanym w nich nadziejom pracowników i realizować nowe obowiązki nakładane przez ustawodawcę. Należy zwrócić uwagę, że pomimo spadającego bezrobocia, znaczącej poprawy na rynku pracy i sygnalizowanych przez pracodawców problemów z poszukiwaniem pracowników problemem nadal jest unikanie zawierania umów o pracę z zatrudnionymi osobami. Inspektorzy pracy osiągają wymierne wyniki w zakresie zwalczania tego zjawiska, mimo że środki prawne, jakimi dysponują, nie pozwalają na przekształcanie umowy cywilnoprawnej w stosunek pracy w trybie decyzji. W sprawozdaniu znajdują się propozycje zmian legislacyjnych, które mogą ułatwić inspektorom pracy podjęcie bardziej skutecznych działań w razie ujawnienia przypadków świadczenia pracy na podstawie umów cywilnoprawnych w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy. Zjawisko nadużywania umów cywilnoprawnych mieści się w szeroko pojętym temacie legalności zatrudnienia. Od ponad 11 lat kwestie przestrzegania przepisów dotyczących legalnego zatrudniania pracowników cudzoziemców są w centrum zainteresowania inspekcji pracy. Działania inspektorów pracy na rzecz legalnego zatrudniania były adekwatne do sytuacji na rynku pracy. Szczególny nacisk, uzasadniony okolicznościami, inspekcja pracy włożyła w kontrolę legalności zatrudniania cudzoziemców. Zatrudnianie obcokrajowców, nie zawsze zorientowanych w polskich przepisach, bywa źródłem nadużyć, które inspektor pracy stara się eliminować, w ramach posiadanych możliwości. O kompleksowym podejściu do kontroli legalności zatrudnienia świadczy zainteresowanie inspekcji działalnością pośredników pracy, czyli agencji zatrudnienia. W tym miejscu należy podkreślić, że pracownicy tymczasowi nadal stanowią dużą grupę zatrudnionych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odnosząc się do sprawozdania głównego inspektora, nie sposób nie zauważyć, że znacząco w stosunku do lat ubiegłych wzrosła liczba kontroli dotyczących przestrzegania przepisów określających uprawnienia i sposób zatrudniania pracowników tymczasowych. Oprócz działań kontrolnych w obszarze legalności zatrudnienia inspekcja pracy prowadzi aktywną politykę informacyjno-edukacyjną. Mam na myśli chociażby ogólnopolską kampanię ˝Pracuję legalnie!˝. Inspektorzy realizują również bardzo ważne działania kontrolno-prewencyjne w związku z wejściem w życie przepisów o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, a ściślej: przeprowadzają kontrole przestrzegania przepisów wprowadzających minimalną stawkę godzinową dla osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych. Aby zwiększyć skuteczność tych działań, Państwowa Inspekcja Pracy współpracowała z Niezależnym Samorządnym Związkiem Zawodowym ˝Solidarność˝ w ramach wspólnej kampanii ˝13 zł... i nie kombinuj˝. Dzięki sprawnym działaniom inspektorów ponad 3 tys. osób, wobec których pracodawca naruszył przepisy o minimalnej stawce godzinowej, odzyskało należności na kwotę ponad 3 mln zł. Tysiące kontroli pozwoliło na funkcjonowanie nowych przepisów i wykrycie luk prawnych wykorzystywanych przez niektórych pracodawców. Jeżeli mowa o kontroli wypłaty wynagrodzeń za pracę, należy z uznaniem odnotować działania Państwowej Inspekcji Pracy podejmowane w stosunku do pracodawców niewypłacających zatrudnionym należnych wynagrodzeń i świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Niepokojące jest to, że mimo dobrej koniunktury i kolejnego roku przynoszącego wyraźny wzrost gospodarczy nadal mamy do czynienia z licznymi przypadkami naruszania prawa polegającymi na braku lub opóźnianiu zapłaty za wykonaną pracę. Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi intensywne i wielokierunkowe działania na rzecz zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Cieszy, ale również niepokoi liczba interwencji inspektorów, które skutkują likwidacją bezpośrednich zagrożeń dla zdrowia i życia, a działania w tym obszarze muszą być zintensyfikowane. Niezmiernie ważna jest przy tym działalność edukacyjno-prewencyjna, którą Państwowa Inspekcja Pracy prowadzi i stale poszerza. Państwowa Inspekcja Pracy prowadziła też działania prewencyjne polegające na kontrolach w ramach strategii pierwszej kontroli czy kampanie prewencyjne wśród pracodawców, szczególnie działających w branżach tradycyjnie uznanych za niebezpieczne, np. związanych z obróbką i pozyskiwaniem drewna. Cennym uzupełnieniem kampanii informacyjno-prewencyjnych jest codzienna działalność w zakresie porad prawnych i technicznych. Inspektorzy pracy w pełni zrealizowali program działania przyjęty na rok 2017. Statystyka przedstawiona w sprawozdaniu potwierdza wysoką aktywność, profesjonalizm i zaangażowanie Państwowej Inspekcji Pracy w działania na rzecz przywracania praworządności w stosunkach pracy. Działalność Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. należy ocenić pozytywnie. Skutecznie realizuje ona powierzoną misję, a efekty ubiegłorocznej działalności przyniosły wyraźne efekty w obszarze prawnej ochrony pracy oraz pozytywne skutki w postaci zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w kontrolowanych zakładach pracy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Niech mi będzie wolno przy okazji przedstawiania Wysokiej Izbie niniejszego sprawozdania skierować do inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy słowa uznania i podziękowania za konsekwentną i rzetelną pracę, której efekty przekładają się na skuteczną ochronę praw pracowniczych i bezpieczeństwo osób świadczących pracę. Pragnę również podziękować głównemu inspektorowi pracy, zastępcom, wszystkim pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy za zaangażowanie i trud poniesiony na rzecz poprawy warunków pracy. Chcę podziękować również za to, że w okręgowych inspektoratach pracy poprawiają się warunki pracy, a inspektorzy pracują efektywniej. Poprawa warunków pracy inspektorów przekłada się na dobre i bardzo dobre wyniki pracy. Pragnę podziękować za poprawę warunków pracy w Okręgowym Inspektoracie Pracy w Bydgoszczy. Bardzo dziękuję. Chciałabym również skorzystać z okazji i pozwolić sobie pozdrowić wszystkich państwa z okręgowych inspektoratów pracy, którzy są na galerii: z Bydgoszczy, z Warszawy, z Białegostoku, z Zielonej Góry, z Łodzi i z Opola. Bardzo serdecznie pozdrawiam. (Oklaski) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisja Polityki Społecznej i Rodziny po rozpatrzeniu sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2017 r. wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy, które miało miejsce na posiedzeniu w dniu 5 września 2018 r., wnoszą o to, aby Wysoki Sejm przyjął sprawozdanie z druku nr 2709. Dziękuję bardzo. (Oklaski)