Mówca: Andrzej Gawron
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Dzień dobry. Witam, pani marszałek. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić pilny rządowy projekt ustawy o zasadach realizacji programów wsparcia przedsiębiorców w związku z sytuacją na rynku energii w latach 2022-2024, druki nr 2616 i 2621. W związku z nadzwyczajną sytuacją na rynku energii, która wynika bezpośrednio z działań wojennych za naszą wschodnią granicą, a pośrednio z nieprzemyślanej polityki klimatycznej Unii Europejskiej i jej znacznego uzależnienia się od dostaw surowców energetycznych z Federacji Rosyjskiej, rząd przygotował projekt ustawy umożliwiającej finansowe wsparcie polskich przedsiębiorców w latach 2022-2024. Zgodnie z treścią przygotowanych przepisów Rada Ministrów będzie miała możliwość elastycznego i szybkiego reagowania w postaci wsparcia określonych grup przedsiębiorców, tych grup przedsiębiorców, w przypadku których gwałtowny wzrost cen energii powoduje zagrożenia dla ich stabilnego funkcjonowania. Dynamika zmian na rynku energii uzasadnia przyjęcie uregulowań, które pozwolą na bieżącą reakcję w razie dużego wzrostu kosztów prowadzenia działalności gospodarczej. Przekłada się to wprost na rentowność branż, szczególnie tych narażonych na wzrosty cen energii i gazu ziemnego. Można tu wymienić chociażby branżę ceramiczną, chemiczną czy hutniczą. To wielkie zagrożenie dla stabilnego funkcjonowania przedsiębiorstw właśnie z tych wymienionych branż, ale również zagrożenie dla poziomu zatrudnienia w naszym kraju i zagrożenie destabilizacją rynku pracy. Uwzględniając te okoliczności, uzasadnione jest przyjęcie przepisów dających podstawy prawne umożliwiające Radzie Ministrów przyjmowanie programów pomocowych dla określonych grup przedsiębiorców na podstawie bieżącej analizy sytuacji gospodarczej. Podstawą przyjmowania programów pomocowych przez Radę Ministrów zgodnie z projektem będzie opublikowany w marcu 2022 r. komunikat Komisji Europejskiej pt. ˝Tymczasowe kryzysowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki po agresji Rosji wobec Ukrainy˝. W dokumencie tym dopuszcza się możliwość udzielania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej pomocy publicznej z tytułu zakłóceń w działalności gospodarki Unii Europejskiej, pomocy ukierunkowanej przede wszystkim dla zapewnienia płynności finansowej i dostępu do dodatkowych źródeł finansowania, oczywiście przy jednoczesnym zachowaniu warunków działania na jednolitym rynku Unii Europejskiej. Wsparcie może być udzielane na pokrycie zwiększonych kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, związanych właśnie ze wzrostem cen energii elektrycznej oraz gazu ziemnego. Co ważne - proponowana formuła prawna omawianego projektu ustawy w przypadku zdefiniowania i przyjęcia przez Komisję Europejską dodatkowych wytycznych umożliwi szybką reakcję na zmodyfikowane zasady pomocy publicznej. Rada Ministrów będzie mogła przyjmować program pomocy na podstawie uchwały. Za jego realizację odpowiadać będzie minister właściwy do spraw gospodarki, a bezpośrednio operator programu. To on będzie publikował ogłoszenie zawierające informację o możliwości ubiegania się o wsparcie, o podmiotach uprawnionych do składania wniosków, kryteriach, warunkach, okresie, za który przyznawana jest pomoc, a także o sposobie obliczenia wysokości tej pomocy. Pomoc publiczna w ramach programu rządowego przyznawana będzie na wniosek uprawnionego przedsiębiorcy. Składając wniosek, przedsiębiorca wyraża zgodę na to, żeby poddać się kontroli i pokazać prawidłowe wykorzystywanie tych środków. Wysokość budżetu określona zostanie w programie wsparcia przedsiębiorców. Jednocześnie w przypadku, gdy łączna wysokość pomocy wynikająca z wniosków spełniających kryteria przyznania pomocy przekroczy maksymalny limit środków przeznaczonych na ten cel, trzeba będzie niestety to weryfikować. Bardzo istotne w całym procesie tworzenia programów pomocowych jest notyfikowanie pomocy publicznej przez Komisję Europejską. Do czasu wydania przez Komisję Europejską pozytywnej decyzji o zgodności z rynkiem wewnętrznym UE pomocy publicznej przewidywanej w programie rządowym przyjętym na podstawie przedmiotowej ustawy pomoc ta nie będzie wypłacana. W projekcie ustawy wprowadzono maksymalne limity wydatków na lata 2022-2024. Chciałbym jeszcze raz podkreślić, że jest to projekt pilny, uwzględniający nadzwyczajną sytuację na rynku energii, a jego głównym celem jest szybka pomoc przedsiębiorstwom z branż zagrożonych drastycznym wzrostem cen energii. Dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera rządowy projekt ustawy i zgłasza dodatkowo poprawkę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)