Mówca: Sprawozdawca Aleksandra Karolina Uznańska-Wiśniewska
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wasza Ekscelencjo Panie Ambasadorze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Spraw Zagranicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie dotyczące rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Traktatu o wzmocnionej współpracy i przyjaźni między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Francuską, podpisanego w Nancy dnia 9 maja 2025 r. przez prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska i prezydenta Emmanuela Macrona. Projekt ten został rozpatrzony na posiedzeniu komisji w dniu 23 lipca 2025 r. Po przeprowadzeniu pierwszego czytania komisja przyjęła stanowisko, aby Wysoki Sejm uchwalił ustawę w brzmieniu przedstawionym w druku nr 1384 bez poprawek. Nowe porozumienie zastępuje traktat o przyjaźni i solidarności z dnia 9 kwietnia 1991 r. Był to dokument epokowy, lecz osadzony w zupełnie innych realiach niż dzisiejsze, w czasie, gdy Polska dopiero ponownie uczyła się w pełni swojej wolności, nie należała jeszcze do NATO ani Unii Europejskiej, a nasza odzyskana demokracja i gospodarka dopiero stawiały pierwsze kroki. Dziś Polska jest pełnoprawnym członkiem wspólnoty euroatlantyckiej, a nasze miejsce w Europie i w świecie zostało ugruntowane krwią, wysiłkiem i konsekwencją pokoleń. Po ponad 3 dekadach przemian oraz w obliczu dynamicznie zmieniającego się otoczenia międzynarodowego zawarcie nowego traktatu jest więc w pełni uzasadnione. Relacje polsko-francuskie są zakorzenione w pamięci o braterstwie naszej broni. To więź hartowana na polach bitew od czasów napoleońskich, przez wspólną walkę z totalitaryzmami XX w., aż po współczesność. To właśnie w Legionach Polskich, gdzie polscy żołnierze walczyli u boku Francuzów z nadzieją na odrodzenie naszej ojczyzny, narodziła się pieśń, nasz hymn narodowy, a słowa: dał nam przykład Bonaparte, jak zwyciężać mamy, są dowodem na to, jak wielkie nadzieje wiązaliśmy z naszą przyjaźnią. Dziś w zmienionych realiach te same wartości: przyjaźń, solidarność i wspólna odpowiedzialność znajdują swoje odzwierciedlenie w nowym traktacie. Wysoka Izbo! Wczorajsze dramatyczne wydarzenia, gdy liczne rosyjskie drony naruszyły polską przestrzeń powietrzną, przypominają nam, że bezpieczeństwo nie jest dane raz na zawsze. To kolejny akt agresji wpisujący się w rosyjską eskalację wobec Ukrainy i całego regionu, potwierdzający wagę współpracy sojuszniczej i konieczność wzmacniania zdolności obronnych z sojusznikami na Zachodzie. Prezydent Francji potępił te działania w słowach jasnych, zapewniając Polskę o pełnej solidarności i gotowości do wzmacniania obrony wschodniej flanki NATO. Ta reakcja daje znać o istocie naszego sojuszu, o wspólnocie losu i odpowiedzialności. Wysoka Izbo! Nowy traktat wzmacnia strategiczne relacje polsko-francuskie we wszystkich obszarach, ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa i obronności. Jego postanowienia obejmują m.in. wzajemne wsparcie militarne w przypadku agresji, zwiększenie interoperacyjności wojsk poprzez wspólne ćwiczenia i szkolenia oraz rozwój wspólnych projektów w obszarach strategicznych zdolności. Traktat ułatwia także tranzyt i stacjonowanie sił zbrojnych oraz rozwój infrastruktury transportowej o podwójnym zastosowaniu. Nowe porozumienie przewiduje również wszechstronną współpracę w walce z zagrożeniami hybrydowymi, terroryzmem, przestępczością zorganizowaną, a także we wspólnym zwalczaniu katastrof naturalnych. Wysoka Izbo! Nowy traktat jest wielosektorowym porozumieniem, które uwzględnia zmiany systemowe, jakie zaszły w Polsce, we Francji, w Europie i na świecie. Traktat wzmacnia strategiczne relacje polsko-francuskie również w obszarach polityki zagranicznej, wymiarze sprawiedliwości i polityki migracyjnej, z naciskiem na koordynację działań, kontrolę i wzmocnienie bezpieczeństwa granic, współpracy gospodarczej, przemysłowej i cyfrowej, wspierania nauki, innowacji i nowych technologii, w energetyce. Szczególne znaczenie ma rozwój cywilnej współpracy jądrowej, ochrony środowiska i klimatu, rolnictwa oraz kultury poprzez dalsze zacieśnianie kontaktów społecznych i akademickich. Zgodnie z opinią ministra właściwego ds. członkostwa RP w Unii Europejskiej traktat jest zgodny z prawem Unii Europejskiej i nie przewiduje bezpośrednich skutków finansowych dla budżetu państwa. Ewentualne wydatki, w tym dla Ministerstwa Obrony Narodowej, będą finansowane w ramach przyjętych limitów. Wysoka Izbo! Postanowienia traktatu wyznaczają poziom ambicji w kwestii intensyfikacji stosunków na kolejne dekady i podnoszą relacje polsko-francuskie do poziomu strategicznego partnerstwa. W ramach NATO i Unii Europejskiej wzmacniają tym samym pozycję Polski w gronie najistotniejszych decydentów w strukturach euroatlantyckich. Nowe porozumienie zastąpi dotychczasowy traktat z 1991 r. i stanie się nową podstawą prawną polsko-francuskiej współpracy. Podsumowując, powiem, że Komisja Spraw Zagranicznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania i szczegółowym rozpatrzeniu tego projektu na posiedzeniu w dniu 23 lipca 2025 r. rekomenduje uchwalenie projektu ustawy z druku nr 1384 bez poprawek. Tym samym rekomenduje wyrażenie zgody przez Wysoki Sejm na dokonanie przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikacji Traktatu o wzmocnionej współpracy i przyjaźni między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Francuską, podpisanego w Nancy dnia 9 maja 2025 r. Wierzymy, że ratyfikacja traktatu przyniesie Polsce wymierne korzyści, umocni nasze strategiczne partnerstwo i przyczyni się do zwiększenia bezpieczeństwa całego kontynentu. Dziękuję. (Oklaski)