Mówca: Artur Dębski
Data: 2014-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. (Głos z sali: Czytaj.) Jak państwu wiadomo, te sceny w telewizji, które obserwowaliście, a które bardziej pasowałyby do jakichś, nie wiem, demonstracji przed pałacem każdego dziesiątego, spowodowały przejęcie przez Prawo i Sprawiedliwość naszego zespołu. W związku z tym kolejnym naszym pomysłem - nie pomysłem Platformy Obywatelskiej, proszę państwa, tylko moim, rezultatem mojej inicjatywy i moich kolegów - było powołanie komisji śledczej do zbadania okoliczności weryfikacji kadr Wojskowych Służb Informacyjnych. To państwo jesteście autorami tego pomysłu, bo gdyby powstał wówczas zespół parlamentarny, do tej pory by tą sprawą zajmował się w sposób merytoryczny. Pozwolę sobie przejść do uzasadnienia. Mam nadzieję, że wasze zachowanie, proszę państwa, będzie nieco inne niż wtedy w grudniu. Dobrze? No, ale właśnie o to mi chodzi, panie pośle, żeby uniknąć tego typu prymitywnych dyskusji. (Głos z sali: Czytaj.) W 2005 r. po raz pierwszy usłyszeliśmy słowa krytyki wypowiadane przez polityków prawicy na temat działania Wojskowych Służb Informacyjnych. Takich słów wcześniej raczej nie słyszeliśmy. Nie mogliśmy się wówczas nadziwić, że tak nieprofesjonalne i zdeprawowane mogą być nasze służby specjalne. Jednak kiedy został opublikowany raport pokazujący rzekome przestępstwa popełnione przez żołnierzy wywiadu i kontrwywiadu wojskowego i rozpoczęła się wokół tej publikacji polityczna i medialna burza, można było wywnioskować, zrozumieć, że Wojskowe Służby Informacyjne stały się narzędziem w grze politycznej niemającej nic wspólnego z bezpieczeństwem naszego kraju. Likwidacja i weryfikacja kadr to była rozgrywka polityczna. W pracy sejmowej, zgłębiając ten problem, czego wynikiem jest dzisiejsze przedstawienie uchwały o powołaniu komisji śledczej, doszliśmy do wniosku, że tak ważną kwestię dla bezpieczeństwa państwa należy po prostu spróbować wyjaśnić. Na szczęście przy takich projektach obowiązuje większość sejmowa. Przekonaliśmy posłów pozostałych partii do tego, żeby poparli wniosek o pierwsze czytanie projektu uchwały dotyczącej tej komisji. To nie zespół parlamentarny decyduje, gdzie można przyprowadzić grupę posłów, tylko demokratyczna większość sejmowa. Stwierdzenie, z którym się absolutnie zgadzam: władza ma prawo podejmować wszelkie decyzje dotyczące skutków państwowych. Państwo, tworząc koalicję z Samoobroną oraz Ligą Polskich Rodzin, zdecydowaliście o likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych i do tego mieliście 100-procentowe prawo, prawo większości. Decyzja zapadła z dniem 30 września 2006 r., Wojskowe Służby Informacyjne zostały rozwiązane, a w ich miejsce 1 października zostały powołane dwie służby - Służba Wywiadu Wojskowego oraz Służba Kontrwywiadu Wojskowego i z tym nie należy polemizować, mieliście państwo do tego prawo. Niestety do dzisiaj otwartą sprawą pozostaje sposób, w jaki przeprowadzono likwidację samej służby oraz weryfikację kadr tejże służby. Mamy tutaj jeden bardzo poważny problem, który chciałbym na wstępie wskazać, że słaba jakość ustanowionego wówczas prawa została zakwestionowana przez wyrok Trybunału Konstytucyjnego, szanowni państwo, wyrok do dzisiaj niewykonany z dnia 27 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w Warszawie 10 czerwca 2014 r. nie był w stanie rozstrzygnąć, czy przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej jest funkcjonariuszem publicznym, to całkiem świeża sprawa, i zwrócił się w tej sprawie o pomoc do Sądu Najwyższego, chociaż sąd wydawał już w tej sprawie wyrok, który mówił o tym, że pan Antoni Macierewicz był funkcjonariuszem publicznym, przytoczę go oczywiście, a raport był dokumentem urzędowym. Prokuratura Generalna w uzasadnieniu umorzenia sprawy w czternastym terminie stwierdziła, że pan Antoni Macierewicz nie może ponosić odpowiedzialności, bo nie był urzędnikiem publicznym. Należy obiektywnie dodać, że w swoich deklaracjach przedstawiciele państwa - politycy, parlamentarzyści, rząd i prezydent - decydując się na przeprowadzenie weryfikacji kadr, logicznie rozumowali, iż kadry źle ocenianej instytucji, niebudzącej zaufania, należy zlikwidować, należy zweryfikować rzetelnie i zgodnie z następującą logiką: osoby, które są profesjonalne oraz przyzwoite, a ich reputacja nie budzi żadnych wątpliwości, należy zatrudnić w nowych wojskowych służbach, osób nieprofesjonalnych nie należy zatrudniać w nowych służbach... (Głos z sali: Niesamowite.) ...oraz osób, które popełniły przestępstwa. Takie osoby z kolei należy osądzić zgodnie z obowiązującym prawem. Niestety w procesie weryfikacji, której nie zakończono, nie zrobiliście tego do końca, a do tego przeprowadzono ją według naszej opinii w sposób haniebny, gdyż przekroczono dwie elementarne granice - profesjonalizmu oraz przyzwoitości, granice będące fundamentem praw człowieka w demokratycznym państwie, granicę domniemania niewinności oraz granicę godności człowieka, po prostu. Weryfikacja kadr WSI, podkreślę po raz kolejny, stała się narzędziem w walce politycznej. Kolejny raz w historii naszego kraju górę wzięła chęć zemsty, w imię sprawiedliwości dziejowej za własne krzywdy doznane w przeszłości kolejny raz zastosowano prymitywną, ale skuteczną zasadę odpowiedzialności zbiorowej. Każdy kto służył w organach bezpieczeństwa PRL-u i nie jest nasz, nie jest przestępcą. Nie jest nasz, to jest bardzo ważne stwierdzenie, bo państwo wiele osób pracujących w WSI wykorzystaliście jako swoich informatorów do likwidacji służb. Tym samym pogwałcono demokratyczne prawa człowieka obowiązujące w demokratycznym państwie, zagwarantowane w naszej konstytucji. Ponieważ od rozpoczęcia prac nad likwidacją WSI minęło już osiem lat, a od dnia zakończenia działalności Komisji Weryfikacyjnej minęło już sześć lat, należy przypomnieć państwu, uświadomić szanownym paniom posłankom, panom posłom, kilka najistotniejszych faktów dotyczących tej sprawy oraz przytoczyć kilka przykładów. Myślę, że to pozwoli podjąć jedyną słuszną decyzję, że komisja śledcza w takiej kwestii jest jak najbardziej zasadna. Tworzenie prawa w celu likwidacji WSI i weryfikacji kadr. Po wyborach do Sejmu i wygrywaniu ich przez Prawo i Sprawiedliwość jesienią 2005 r. rozpoczęło się spełnianie przez państwa jednej z obietnic wyborczych. Tak, rzeczywiście, obietnicą wyborczą była wówczas likwidacja WSI i powołanie nowych wojskowych służb wywiadu i kontrwywiadu. Rozpoczęły się intensywne prace nad projektem ustawy mającej na celu zlikwidowanie WSI, pozbycie się ze służby żołnierzy i pracowników, którzy pracowali w okresie PRL-u, a szczególnie tych, którzy przeszli szkolenie w Związku Radzieckim i innych państwach Układu Warszawskiego, bez względu na ich profesjonalizm, bez względu na osiągnięcia oraz zdobyte uznanie, a bardzo często - odznaczenia najwyższej wagi naszych sojuszników. Mówię szczególnie o odznaczeniach amerykańskich dla naszej kadry, wówczas dowódczej, Wojskowych Służb Informacyjnych. Bez względu na profesjonalizm i to uznanie postanowiono tych ludzi rozliczyć. Przyjęto niepodważalne założenie, z którym nikt nie miał prawa dyskutować, że WSI to siedlisko przestępców, zdrajców oraz jeden wielki układ działający na szkodę państwa polskiego. To był państwa osąd. Pierwszym szefem zespołu zajmującego się przygotowywaniem projektu ustawy likwidującej WSI i powołującej nowe służby został - wówczas koordynator służb specjalnych - pan Zbigniew Wassermann. Z prowadzonych przez pana Wassermanna prac nie byli zadowoleni przywódcy Prawa i Sprawiedliwości. Inicjatywę ustawodawczą przejął prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 12 marca prezydent Rzeczypospolitej Polskiej pan Lech Kaczyński skierował do marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej pakiet trzech projektów ustaw likwidujących WSI oraz powołujących do życia dwie nowe służby wywiadu i kontrwywiadu. W dniu 9 czerwca Sejm Rzeczypospolitej Polskiej głosami większości parlamentarnej Prawa i Sprawiedliwości oraz PO uchwalił trzy ustawy, które po podpisaniu przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej weszły w życie. Jedną z nich jest ustawa likwidująca WSI, weryfikująca ich kadry. Ustawa wykorzystuje historycznie sprawdzony w walce o władzę mechanizm: dziel i rządź. Celem było poróżnienie środowiska WSI, zaś narzędziem rozgrywki uczyniono weryfikację. Konstrukcja art. 67, głównego przepisu ustawy, dotycząca oświadczeń, stała się narzędziem w politycznej grze umożliwiającej pozbycie się praktycznie każdego żołnierza i pracownika Wojskowych Służb Informacyjnych bez względu na faktyczne osiągnięcia zawodowe czy jego winy. Twórcy stworzyli merytorycznego bubla, ale umożliwiającego osiągnięcie założonych celów. Chciałbym powiedzieć kilka słów o głównych ułomnościach tej ustawy. Ustawa nie nakłada obowiązku poddania się weryfikacji na wszystkich żołnierzy i pracowników Wojskowych Służb Informacyjnych, jak również na wszystkich, którzy kiedykolwiek służyli lub pracowali w wojskowych organach bezpieczeństwa państwa PRL. Ustawa pozwala na przyjmowanie do nowych służb osób, które służyły w Wojskowych Służbach Specjalnych, peerelowskich, i nie uzyskały pozytywnego wyniku weryfikacji. Wynik weryfikacji nie był warunkiem przyjęcia lub nieprzyjęcia do nowych służb. O przyjęciu decydowali pełnomocnicy, patrz: szefowie, Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego po zapoznaniu się ze stanowiskiem Komisji Weryfikacyjnej, ale nie mieli obowiązku uwzględniać go w swoich decyzjach kadrowych. Ustawa pozwala obejmować ważne państwowe stanowiska w kraju i w Ministerstwie Obrony Narodowej wszystkim żołnierzom i pracownikom WSI, wojskowych organów bezpieczeństwa państwa PRL, którzy otrzymali negatywny wynik weryfikacji lub nie poddali się weryfikacji. Ustawa zabrania żołnierzom, którzy złożyli oświadczenia weryfikacyjne, ale nie złożyli wniosku o przyjęcie do służby, pełnienia służby w sądach i prokuraturach wojskowych, żandarmerii, rozpoznaniu oraz zwiadzie. Ustawa zezwalała - to jest bardzo ciekawy wątek - aby szefami SKW i SWW do 30 września 2008 r. mogły zostawać osoby, które służyły, pracowały w organach bezpieczeństwa państwa lub były TW organów bezpieczeństwa państwa. To może być traktowane jako zapłata oficerom, którzy współpracowali z PiS nad projektami ustaw i likwidacją Wojskowych Służb Informacyjnych. Ustawa określała, że za złożenie oświadczeń niezgodnych z prawdą osoba podlegała karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat, zaś osoba wyjaśniająca rozbieżności w oświadczeniach lub inna wysłuchiwana, udzielając informacji niezgodnych z prawdą, nie ponosiła odpowiedzialności karnej z tego tytułu. Politycy Prawa i Sprawiedliwości według naszej opinii szybko zauważyli, że autorzy ustawy zrobili kilka bardzo poważnych błędów uniemożliwiających im prowadzenie skutecznej rozgrywki z politycznym przeciwnikiem. Okazało się, że na wyniki weryfikacji trzeba będzie czekać zbyt długo, aż do zakończenia weryfikacji 2179 osób, bo tylu żołnierzy i pracowników WSI złożyło oświadczenia weryfikacyjne, sporządzenia przez komisję weryfikacyjną sprawozdania dla marszałka Sejmu Rzeczypospolitej oraz komunikatu o wynikach prac komisji weryfikacyjnej, który miał być podany do publicznej wiadomości. To jest art. 70. A więc może to potrwać nawet kilka lat. Natomiast w interesie polityków Prawa i Sprawiedliwości było niezwłoczne przekazanie społeczeństwu informacji o patologiach i przestępstwach, domniemanych przestępstwach WSI, aby móc je napiętnować, a przy okazji pokazać, jak to polityczni konkurenci, politycy PO współpracowali według opinii Prawa i Sprawiedliwości z tą przestępczą organizacją. Dlatego postanowiono stworzyć możliwość bezzwłocznego i systematycznego publikowania sensacji, wykorzystując pozyskaną wiedzę o Wojskowych Służbach Informacyjnych. Wtedy powstała przebiegła idea raportu oraz jego uzupełnień, czyli aneksów. Mając w rękach władzę i ogrywając niezorientowanych w sprawie polityków, w dniu 14 grudnia 2006 r. uchwalono zmiany do jeszcze jednej ustawy likwidującej Wojskowe Służby Informacyjne. Ideą zmian ustawy było bezzwłoczne opublikowanie raportu, a w miarę potrzeb publikowanie jego uzupełnień, tzw. aneksów. Były to art. 70a-70d. Raport i aneksy miały zawierać informacje o działaniach żołnierzy i współpracowników WSI oraz wojskowych służb w PRL i o osobach współdziałających z WSI oraz o osobach zajmujących stanowiska kierownicze, jeżeli te osoby popełniły przestępstwa określone w ustawie. Ponadto dodano jeszcze jedną regulację, stanowiącą, że za udzielanie nieprawdziwych informacji w czasie składania wyjaśnień lub wysłuchań osoby podlegają karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Wręcz za kuriozalne można uznać uzupełnienie ustawy o art. 70d ust. 2, który dał możliwość bezterminowego sporządzania aneksów nie tylko przewodniczącemu komisji, ale po zakończeniu jej działalności szefom SKW i SWW. Czyli w praktyce zgodnie z prawem do końca świata można było publikować aneksy o przestępczej działalności Wojskowych Służb Informacyjnych. Ponadto wszystkie osoby składające oświadczenia oraz wszystkie osoby składające wyjaśnienia przed Komisją Weryfikacyjną zostały zwolnione z mocy prawa z obowiązku zachowania tajemnicy państwowej oraz służbowej. Zatem Komisja Weryfikacyjna uzyskała w tym obszarze uprawnienia dużo większe niż ma w naszym kraju wymiar sprawiedliwości, prokuratura czy sąd. Premier rządu Prawa i Sprawiedliwości jesienią 2007 r. podpisał rozporządzenie, na mocy którego koniec prac Komisji Weryfikacyjnej został wyznaczony na dzień 30 czerwca 2008 r. Komisja Weryfikacyjna do 30 czerwca 2008 r. nie zakończyła weryfikacji oświadczeń złożonych przez żołnierzy i pracowników WSI. Dlatego też z inicjatywy nowego rządu, rządu Platformy Obywatelskiej, w dniu 25 lipca 2008 r. nowy Sejm uchwalił kolejne zmiany do ustawy o likwidacji WSI. Tym razem to Platforma Obywatelska próbowała stworzyć wrażenie, że naprawia krzywdy wyrządzone żołnierzom i pracownikom WSI, którzy złożyli oświadczenia i wnioski o przyjęcie do służby lub pracy w SKW lub SWW i zostali skrzywdzeni przez Komisję Weryfikacyjną. A propagandyści Prawa i Sprawiedliwości, jak zwykle, straszyli społeczeństwo powrotem do władzy przestępców i zdrajców z WSI. Wprawdzie władze Platformy Obywatelskiej umożliwiły przyjmowanie do nowych służb żołnierzy, pracowników, którzy złożyli oświadczenia i wnioski, ale w praktyce nie stworzyły możliwości realizacji tego prawa, zwłaszcza dla pracowników WSI, którzy do dnia dzisiejszego oczekują ustosunkowania się szefów SKW i SWW do ich wniosków o przyjęcie do pracy, złożonych latem 2006 r. Platforma Obywatelska, posłowie Platformy Obywatelskiej pod kierownictwem Marka Biernackiego już w roku 2007, to było 27 marca 2007 r., wyrazili swoją opinię o dokumencie zwanym raportem Macierewicza w antyraporcie. Zmiany wprowadzone w ustawie przez PO zupełnie nie rozwiązują problemu niezakończonej weryfikacji. Ta sprawa ciągle pozostaje otwarta. Teraz kilka słów o wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Treść uchwalonej ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r., a następnie uchwalenie w dniu 14 grudnia 2006 r. zmian w treści ustawy, spowodowały, że grupa posłów ówczesnego Sejmu złożyła wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności części przepisów z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Złożony wniosek kwestionował w ustawie poprawność regulacji dotyczących weryfikacji kadr WSI oraz raportu i uzupełnienia raportu. W dniu 26 czerwca Trybunał Konstytucyjny oraz przedstawiciele Sejmu i prokuratora generalnego rozpoznali wniosek i wydali wyrok: na 18 przepisów kwestionowanych w ustawie 13 jest zgodnych i 5 niezgodnych z konstytucją. Za niezgodny z konstytucją Trybunał Konstytucyjny uznał art. 70a. Stwierdził, że art. 70a ustawy z 14 grudnia w zakresie, w jakim nie gwarantuje zainteresowanym osobom dostępu do akt sprawy, jest niezgodny z art. 51 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; w zakresie, w jakim nie gwarantuje stronom prawa do wysłuchania w przedmiocie zebranych informacji będących podstawą sporządzenia raportu przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej, jest niezgodny z art. 51 ust. 4 konstytucji; w zakresie, w jakim nie przewiduje środków prawnych umożliwiających uruchomienie sądowej kontroli decyzji o podaniu do publicznej wiadomości danych osobowych objętych raportem przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 konstytucji; stwierdził też, że art. 70a ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2006 r. jest niezgodny z art. 32 konstytucji. Mimo że od wydania tego wyroku upłynęło już ponad 6 lat i do dzisiaj nie został on wykonany przez demokratyczne władze państwa polskiego, myślę, że na wykonanie tego wyroku będziemy musieli jeszcze bardzo długo czekać. Co prawda Ministerstwo Obrony Narodowej w dniu 16 października 2012 r. opracowało dokument, a 6 grudnia 2013 r. kolejną jego wersję, lecz według opinii zainteresowanych wartość merytoryczna tego dokumentu pozostawia wiele do życzenia. Kilka słów o samym procesie likwidacji WSI i weryfikacji ich kadr. Przepisy ustawy o likwidacji WSI mówią, że będzie ona obejmować dwa obszary. Jeden to przekazanie dotychczasowych zadań i kompetencji WSI, zasobów finansowych, środków trwałych, innego mienia, dokumentów i aktywów operacyjnych nowym służbom, odpowiednio SKW i SWW. Obszar ten był w kompetencjach komisji likwidacyjnej. Proces likwidacji Wojskowych Służb Informacyjnych w praktyce zakończył się 30 września 2006 r. przeprowadzeniem weryfikacji kadr WSI, żołnierzy i pracowników WSI, po złożeniu przez osobę dwóch oświadczeń, obszar weryfikacji był w kompetencjach Komisji Weryfikacyjnej, która musiała wydać stanowisko o wyniku przeprowadzonej weryfikacji oświadczeń danej osoby. Przyjęty w uchwalonej ustawie harmonogram prac weryfikacyjnych z założenia nie pozwalał na przeprowadzenie weryfikacji przed powołaniem nowych służb, co w praktyce dla weryfikowanych oznaczało trudności z przyjęciem do nowych służb. Wydaje się, że nie jest bezpodstawną hipotezą to, że celem autorów ustawy było nieprzyjmowanie do nowych służb pozytywnie zweryfikowanych starszych żołnierzy i pracowników, weryfikacja zaś miała być narzędziem do zdobywania unikalnych informacji o wojskowych służbach, których nie można było znaleźć w archiwach - wiadomo w jakim celu, w celu użycia ich do walki z przeciwnikiem politycznym. Przepisy art. 65-68 i art. 76 ustawy jednoznacznie określały wymogi dotyczące weryfikacji żołnierzy i pracowników WSI oraz innych służb wojskowych PRL, obowiązek złożenia dwóch oświadczeń, oraz przyjęcia ich do nowych służb, obowiązywało wówczas złożenie wniosku. Niezłożenie dwóch oświadczeń przez osobę uniemożliwiało wyznaczenie jej na stanowisko służbowe lub zatrudnienie w nowych służbach. Żołnierze Wojskowych Służb Informacyjnych, którzy nie złożyli oświadczeń i wniosku o przyjęcie do nowej służby, zostali przeniesieni do rezerwy kadrowej MON. Stosunki pracy pracowników, którzy nie złożyli oświadczeń i wniosku o przyjęcie do nowej służby, wygasły z dniem zniesienia WSI, tj. 30 września 2006 r., bez odprawy. Odszkodowanie z tytułu zwolnień grupowych nie przysługiwało. Kolejny raz życie pokazało, że pracownik cywilny w resorcie obrony narodowej w majestacie prawa jest traktowany jak człowiek i obywatel drugiej kategorii. Jednocześnie ustawa przewidywała, że za złożenie oświadczeń niezgodnych z prawdą osoba, która oświadczyła nieprawdę, podlega odpowiedzialności karnej, karze pozbawienia wolności, jak w poprzednich wypadkach, od 6 miesięcy do 8 lat, ale ustawa nie przewidywała terminu ustania karalności za przestępstwo złożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą. Ponadto ustawa przewidywała, że osoby składające oświadczenia nie będą ponosić odpowiedzialności karnej za występki popełnione podczas oraz w związku z pełnieniem służby lub zatrudnieniem w WSI, w wojskowych służbach PRL-u, ujawnione w oświadczeniach lub w wyjaśnieniach przed Komisją Weryfikacyjną, jak również nie będą ponosić żadnej odpowiedzialności dyscyplinarnej. Ustawa oraz wydane do niej rozporządzenie precyzyjnie definiują procedurę weryfikacji. Weryfikacja złożonych oświadczeń miała polegać na porównaniu ich z istniejącymi zasobami informacyjnymi, zadanie to wykonywała zaś Komisja Weryfikacyjna, która składała się z 12 członków powołanych przez pana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz 12 członków powołanych przez prezesa Rady Ministrów. Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej spośród jej członków wyznaczał prezydent RP. Komisja Weryfikacyjna miała dostęp do wszelkich, łącznie z zawierającymi tajemnicę państwową, materiałów archiwalnych, operacyjnych, a także innych dokumentów niezbędnych do weryfikacji złożonych oświadczeń. Weryfikację oświadczeń realizowały czteroosobowe zespoły robocze Komisji Weryfikacyjnej, w których skład wchodziło dwóch członków powołanych przez pana prezydenta i dwóch - przez pana premiera. W przypadku powstania wątpliwości co do zgodności z prawdą złożonych oświadczeń, które składała zainteresowana osoba, przewodniczący musiał pisemnie powiadomić tę osobę o zaistniałym fakcie i umożliwić jej złożenie wyjaśnień ustnie lub pisemnie. W celu wyjaśnienia istniejących wątpliwości zespół roboczy Komisji Weryfikacyjnej miał możliwość wysłuchania innych osób, które mogły pomóc w wyjaśnieniu sprawy. Po wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości Komisja Weryfikacyjna winna była wydać pisemne stanowisko dotyczące wszystkich złożonych oświadczeń co do ich zgodności z prawdą. Komisja Weryfikacyjna miała sukcesywnie przedstawiać te stanowiska pełnomocnikom, a po utworzeniu Służby Wywiadu Wojskowego oraz Służby Kontrwywiadu Wojskowego - szefom tych służb. Trzeba zauważyć, że wyrażone przez Komisję Weryfikacyjną stanowiska w sprawach zgodności z prawdą złożonych oświadczeń nie miały żadnego prawnego wpływu na decyzję w sprawie przyjęcia do nowych służb. Pełnomocnicy, a następnie szefowie nowych służb musieli jedynie zapoznać się ze stanowiskiem Komisji Weryfikacyjnej. W przypadku stwierdzenia w stanowisku Komisji Weryfikacyjnej, że osoba, która złożyła oświadczenie, oświadczyła w nim nieprawdę, przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej na wniosek zespołu roboczego miał obowiązek pisemnie zawiadomić o tym fakcie prokuraturę. Na jakość realizacji weryfikacji i jej wyników wpłynęło kilka czynników, do których należy zaliczyć uchwalone prawo, skład komisji oraz sposób przeprowadzenia weryfikacji. Wady ustawy, choć znacząco wpłynęły na przebieg weryfikacji, nie były jej negatywnymi czynnikami. Tymi czynnikami były polityczny skład komisji oraz nieprofesjonalna i stronnicza realizacja powierzonych zadań, z góry założony cel polityczny realizowany z naruszeniem obowiązującego prawa. Kilka słów o wynikach pracy Komisji Weryfikacyjnej. Raport Antoniego Macierewicza. Przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej był ustawowo zobligowany, art. 70a ustawy, do sporządzenia raportu, który powinien zawierać tylko informacje na temat niezgodnych z prawem działań żołnierzy i pracowników służb w zakresie określonym w art. 67 ust. 1 pkt 1-10 oraz innych działań wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. O ile można próbować tłumaczyć przekroczenie uprawnień przez przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej niekonsekwencją przepisu art. 70a ustawy w przypadku podania w raporcie, wbrew konstytucji i zasadzie domniemania niewinności, danych osobowych żołnierzy i pracowników WSI, którzy nie poddali się weryfikacji lub poddali się, a ich weryfikacja zakończyła się wynikiem negatywnym, o tyle na pewno nie da się w nim wytłumaczyć podania danych osobowych żołnierzy i pracowników WSI, którzy poddali się weryfikacji. Przewodniczący komisji był ustawowo zobowiązany umożliwić takim osobom złożenie wyjaśnień, wcześniej pisemnie informując ich o powstałych wątpliwościach i proponując im termin oraz miejsce złożenia wyjaśnień. Należy zauważyć, że autorów raportu obowiązywały przepisy ówczesnej ustawy o ochronie informacji niejawnych, która jednoznacznie mówiła, iż dane osobowe żołnierzy WSI oraz osób udzielających pomocy są informacjami niejawnymi o klauzuli ˝ściśle tajne˝. W tej chwili, jeżeli państwo pozwolicie, mogę przytoczyć zapisy ustawy wówczas obowiązującej. To był art. 25, który pewnie niektórzy państwo znacie. Art. 25 ust. 1: Informacje niejawne stanowiące tajemnicę państwową podlegają ochronie, w sposób określony ustawą, przez okres 50 lat od daty ich wytworzenia. Ust 2. Chronione bez względu na upływ czasu - powtórzę: bez względu na upływ czasu pozostają: 1) dane identyfikujące funkcjonariuszy i żołnierzy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Wojskowych Służb Informacyjnych oraz byłego Urzędu Ochrony Państwa, wykonujących czynności operacyjne oraz rozpoznawcze; 2) dane identyfikujące osoby, które udzieliły pomocy w zakresie czynności operacyjno-rozpoznawczych organom, służbom i instytucjom państwowym uprawnionym do ich wykonywania na podstawie ustawy. Ten art. 25 wówczas obowiązującej ustawy mówi więc, że dane dotyczące pracowników Wojskowych Służb Informacyjnych są chronione wiecznie, nigdy nikt nie powinien dowiedzieć się o tym, że dana osoba była funkcjonariuszem lub prowadziła jakieś czynności na rzecz polskiego wywiadu. Wszystkich zainteresowanych szczegółami dotyczącymi jakości raportu i bezprawnego działania przewodniczącego komisji chciałbym odesłać do treści postanowienia prokuratora o umorzeniu śledztwa Antoniemu Macierewiczowi. To były wnioski z dnia 8 grudnia 2011 r. oraz 23 marca 2012 r. - opracowane przez dwóch prokuratorów - których pan prokurator generalny, przed chwilą wygłaszający swoją opinię na temat przeszukania pokoju pana posła Burego, nie zaakceptował, uznając, że nie może pociągnąć do odpowiedzialności karnej przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej, gdyż nie był on funkcjonariuszem publicznym. Szczególnie bulwersujące są informacje przedstawione w raporcie na temat operacji ˝Zen˝ oraz ujawniające kulisy zasad pracy. (Poseł Andrzej Dera: Może chwila przerwy?) Chciałbym państwu powiedzieć kilka rzeczy o samej operacji. (Poseł Andrzej Dera: To może być jeszcze tajne?) Może być tajne. Ale w porównaniu z tym, co pan Macierewicz zrobił, to ujawnienie żadnych informacji nie jest chyba przestępstwem. Operacja ˝Zen˝ jest szczegółowo opisana w raporcie na str. 152-161. Życiorys bohatera operacji ˝Zen˝ Aleksandra Makowskiego jest opisany na str. 367 raportu, zwanego raportem Macierewicza, który według opinii... (Poseł Wojciech Jasiński: Ale pajac.) ...prokuratorów nie był dokumentem urzędowym. Tylko w Polsce zdarzyła się tego rodzaju historia, że wydano antyterrorystyczną operację terrorystom i jeszcze zrobiono to na piśmie. Pan minister Sikorski o tej sprawie, o operacji ˝Zen˝, rozmawiał najprawdopodobniej - to są moje domniemania - z panem Rumsfeldem we wrześniu 2006 r. Wówczas Amerykanie wyrazili jak największe zainteresowanie przeprowadzeniem operacji ˝Zen˝. Polegałaby ona na tym, że dzisiejszy przywódca Al-Kaidy pan Ajman al-Zawahiri byłby zneutralizowany. Wtedy państwo, wasz kolega, który opracował raport podpisany przez pana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego, ujawnił informację o operacji prowadzonej przeciwko terrorystom. Ujawnił ją terrorystom. To jest możliwe tylko w Polsce, tylko PiS... Można by wygłosić opinię, że wszyscy odpowiedzialni za przerwanie tej operacji ponoszą odpowiedzialność za to, co potem zrobił pan... terrorysta zwany Ajman az-Zawahiri... (Głos z sali: Al-Zawahiri.) ...czyli mogą być traktowani jako wspólnicy Al-Kaidy. Chciałbym jeszcze przedstawić w tym punkcie interpretację art. 130, którą przedstawił jeden z najwybitniejszych polskich prawników, pan Kardas. (Poseł Ryszard Terlecki: Taki jak ty.) (Głos z sali: Jaki?) (Głos z sali: Kto taki?) Znamiona określające czynność wykonawczą typu kwalifikowanego szpiegostwa. Zachowanie się sprawcy określone w art. 130 § 2 polega na braniu udziału w obcym wywiadzie, udzielaniu temu wywiadowi wiadomości, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej, albo na działaniu na rzecz obcego wywiadu i udzielaniu mu wiadomości, których przekazanie może wyrządzić szkodę Rzeczypospolitej Polskiej. I jeszcze jedna ciekawa sprawa. Działanie na rzecz obcego wywiadu oznacza wszelkie formy aktywnej współpracy z obcym wywiadem, która nie przybiera jeszcze postaci funkcjonowania w jego strukturach organizacyjnych dającej się określić jako branie w nim udziału. Działanie na rzecz obcego wywiadu nie wymaga więzi organizacyjnej łączącej sprawcę z obcym wywiadem, zatem działanie na rzecz obcego wywiadu nie wymaga osobistych kontaktów. Chciałbym jeszcze państwu powiedzieć... (Głos z sali: Dziękujemy bardzo.) ...o wyroku, który wydał sąd w sprawie pana Aleksandra Makowskiego, jednym z tych wyroków, który Ministerstwo Obrony Narodowej niestety przegrało jako strona. W uzasadnieniu tego wyroku jest kilka bardzo interesujących kwestii. Cytuję: Bezpieczeństwo powoda oraz jego najbliższych zostało zagrożone z uwagi na zadania, jakie wykonywał powód, współpracując z wywiadem. Jest bowiem rzeczą niekwestionowaną chyba nawet przez was to, że pan Makowski współpracował z polskim wywiadem. Kolejny fragment: uznając, że ujawnienie danych personalnych i działań realizowanych przez powoda stanowiło dla niego oraz jego najbliższych współpracowników niebezpieczeństwo. Mam jeszcze jeden cytat, bardzo ważny, jeżeli chodzi o ustalenie kwestii, czy pan Antoni Macierewicz był funkcjonariuszem, czy nie. Cytuję: Dodatkowo podkreślić należy, iż przewodniczący Komisji Weryfikacyjnej WSI Antoni Macierewicz był jednocześnie pełnomocnikiem do spraw Służby Kontrwywiadu Wojskowego, nad którym nadzór sprawował minister obrony narodowej. Chciałbym jeszcze zacytować państwu... (Głos z sali: Może już wystarczy.) ...jeden fragment: Brak było jakichkolwiek podstaw do publikacji informacji o współpracy powoda z wywiadem cywilnym. Uprawnienie to nie wynikało z treści ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, będącej podstawą sporządzenia raportu, stąd zamieszczenie informacji o powodzie w tym kontekście było bezprawne. To nie są wycinki z brukowców, lecz jest to uzasadnienie wyroku sądu w sprawie pana Aleksandra Makowskiego. I jeszcze jedna sprawa w tym uzasadnieniu, ostatnia, która zasługuje na szczególną uwagę, proszę państwa. Cytuję: Powyższa kwestia była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 12 lutego 2010 r. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Najwyższy uznał, iż raport przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej sporządzony na podstawie art. 70a ustawy z dnia 9 czerwca jest dokumentem urzędowym, to jest wyrok sądu, w rozumieniu art. 244 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, gdyż został sporządzony przez powołany do tego organ władzy publicznej w zakresie jego działania. Jednocześnie Sąd Najwyższy wyjaśnił istotę dokumentu urzędowego. Tak więc człowiek, który pracował przez wiele lat dla polskiego wywiadu, pan Aleksander Makowski, został ujawniony w dokumencie, który, jak twierdzi prokurator generalny, nie był dokumentem urzędowym, ale w opinii Sądu Najwyższego jest dokumentem urzędowym. Został po prostu zdradzony oraz oszukany. (Poseł Jolanta Szczypińska: Niesamowite.) No właśnie, niesamowite dla państwa. (Głos z sali: Jak długo jeszcze?) Nie, nie, proszę się przygotować, to jest długie wystąpienie. Chcę przypomnieć... (Poseł Krystyna Pawłowicz: Pan powie, ile, żebyśmy wiedzieli.) (Głos z sali: Cicho bądź.) (Głos z sali: 4 godziny.) Chciałbym jeszcze skorzystać z jednego dokumentu opisującego zadania, które wykonywał pan Makowski, bo w tej sprawie ewidentnie mamy do czynienia z działaniem na rzecz obcego wywiadu, i ta kwestia jest dla nas bardzo istotna. W latach 1997-2007 Aleksander Makowski realizował na terenie Afganistanu, na zlecenie Zarządu Wywiadu Urzędu Ochrony Państwa, a następnie wywiadu wojskowego WSI, zadania i działania wywiadowcze, wymierzone w struktury Al-Kaidy i talibów oraz członków ich ścisłych kierownictw. Jak wiemy, struktury talibów oraz Al-Kaidy stanowią najbardziej niebezpieczne organizacje terrorystyczne na świecie. Przypomniałbym tylko szanownym państwu posłom o obywatelu polskim Piotrze Stańczaku, porwanym przez te struktury. Według opinii wielu prawników ujawnienie jest niezgodne z prawem. Nie można wykluczyć, że ujawnienie tożsamości pana Makowskiego i współpracy z polskimi służbami wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 130 § 2, to jest szpiegostwa. Chciałbym jeszcze zacytować z pisma powoda jedną wypowiedź osoby, która cieszy się obecnie w Polsce największym zaufaniem publicznym. Mówię o obecnym panu prezydencie Bronisławie Komorowskim. Wypowiedź z dnia 12 kwietnia. Wówczas pan prezydent Bronisław Komorowski był posłem Platformy Obywatelskiej, byłym ministrem obrony narodowej i to była wypowiedź publiczna: Mamy do czynienia ze złamaniem prawa, zarówno przy tworzeniu raportu, jak i przy jego upublicznieniu. W przekonaniu Platformy Obywatelskiej raport jest także kompletnie niewiarygodny, ponieważ był i jest on instrumentem działania politycznego skierowanego przeciwko przeciwnikom politycznym. Prokuratura Generalna, tutaj również zacytuję, stawia tezę, że ujawnienie w raporcie danych pana Aleksandra Makowskiego i faktu współpracy z polskimi służbami nie stanowiło zagrożenia życia pana Makowskiego. Przychylność pana prokuratora generalnego w tych kwestiach, jeżeli chodzi o osobę pana Antoniego Macierewicza, jest kompletnie niezrozumiała... (Głos z sali: Zależy dla kogo.)