Mówca: Ewa Kozanecka
Data: 2017-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii, druk nr 1733. Celem projektowanej ustawy jest wprowadzenie rozwiązania ułatwiającego zrównoważony rozwój naszego kraju w obszarze odnawialnych źródeł energii poprzez zmianę sposobu obliczania wysokości jednostkowej opłaty zastępczej będącej elementem pozwalającym na uelastycznienie rynku zielonych certyfikatów oraz, w perspektywie długoterminowej, na zmniejszenie nadpodaży certyfikatów na tym rynku. Jaki jest stan obecny? W opartym na certyfikatach, czyli prawach majątkowych, systemie wsparcia dla OZE wytwórca energii w źródle odnawialnym oprócz sprzedaży energii otrzymuje za każdą megawatogodzinę certyfikat, który jest prawem majątkowym i może być sprzedany, albo na giełdzie, albo w indywidualnej transakcji typu OTC, czyli pozagiełdowo. Cena sprzedaży jest wsparciem dla wytwórcy. Z kolei sprzedawcy energii dla odbiorców końcowych muszą się legitymować odpowiednią do wielkości sprzedaży ilością certyfikatów, czyli muszą je kupić. Ewentualnie mogą uiścić tzw. opłatę zastępczą wynoszącą obecnie 300,03 zł za megawatogodzinę, której to wartość znacząco odbiega od rynkowych cen praw majątkowych. Przykładowo średnioważona cena praw majątkowych, o których mowa w art. 47 ust. 8 pkt 2 ustawy o OZE, obowiązująca w czerwcu wynosi 31,56 zł, a średnioważona cena roczna obowiązująca w 2017 r. wynosi 73,63 zł. Co proponujemy? Zasadniczą zmianą proponowaną w projekcie jest rezygnacja ze stałej wartości tzw. opłaty zastępczej i powiązanie jej z rynkowymi cenami świadectw pochodzenia energii z zielonych certyfikatów OZE oraz błękitnych certyfikatów, z tym założeniem, iż sama opłata zastępcza liczona będzie odrębnie dla tych grup wytwórców. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, iż także sam obowiązek zielony jest również odrębny dla biogazu rolniczego i odrębny dla innych grup wytwórców. Opłata miałaby wynosić 125% średniej ceny danych certyfikatów z poprzedniego roku, ale i tak nie więcej niż 300,03 zł za 1 MWh. Oznacza to, iż zmienia się sposób liczenia opłaty zastępczej, ale - co ważne - nie zmienia się jej maksymalna możliwa wartość, która jest stała i wynosi 300,03 zł za megawatogodzinę. Obecnie nadwyżka świadectw pochodzenia tzw. zielonych certyfikatów szacowana jest na poziomie ok. 20 TWh. Aktualnie nadwyżka certyfikatów jest na tyle wysoka, że bez dodatkowych działań interwencyjnych po stronie ustawodawcy nie jest możliwe jej zniwelowanie. Zmiana stanowić będzie również element konstrukcyjny systemu wsparcia dla wytwórców OZE opartego na obowiązku uzyskania i przedstawienia do umorzenia świadectwa pochodzenia, w tym także świadectwa pochodzenia biogazu rolniczego. Zmiana sposobu liczenia opłaty zastępczej zaproponowana w przedmiotowym projekcie dla odbiorcy końcowego będzie neutralna. W obecnie istniejącym modelu stałej opłaty zastępczej tracą obywatele, bowiem blisko 60% obrotów na rynku świadectw pochodzenia odbywa się poza giełdą po cenie 300,03 zł za 1 MWh. Analiza cen świadectw pochodzenia zaledwie sprzed kilku dni przedstawia się tak, iż 97% transakcji odbywało się poza rynkiem giełdowym po cenie sztucznie ustalonej przez podmioty handlujące świadectwami pochodzenia, wynoszącej 285,03 zł za 1 MWh, podczas gdy zaledwie ok. 3% transakcji odbywało się po cenie rynkowej, tj. 27 zł za 1 MWh. Finalny koszt ponosił z pewnością odbiorca końcowy. Traciły też koncerny realizujące obowiązek OZE, a zyski czerpią wytwórcy OZE, którzy z jednej strony narzekają, iż ponoszą straty z tytułu niskiej wartości certyfikatu OZE, a z drugiej strony sztucznie, bo w sposób pozarynkowy, ustalają ceny świadectw pochodzenia. Z tego też względu należy pilnie ustabilizować ten rynek, tak by odbiorca końcowy nie ponosił tak nadmiernych kosztów. Analizowane rozwiązanie legislacyjne nie budzi zastrzeżeń w świetle uwarunkowań konstytucyjnych, prawa unijnego czy zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Proponuje się wejście w życie ustawy po upływie 1 miesiąca od dnia jej ogłoszenia. (Dzwonek) Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosować za poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii. Dziękuję bardzo. (Oklaski)