Mówca: Marek Łapiński
Data: 2013-04-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Jesteśmy w trakcie debaty o sprawozdaniu komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, swego rodzaju konstytucji zarządzania procesem rozwoju naszego kraju. Potrzeba nowelizacji, jak już wspomniała pani poseł Halina Rozpondek występująca w imieniu komisji, wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, a nowela ma zmienić te przepisy ustawy, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z ustawą zasadniczą. Wyjaśnijmy, że trybunał w wyroku z 12 grudnia dotyczącym systemu realizacji programów operacyjnych ocenił, że niekonstytucyjne są rozwiązania w zakresie procedury odwoławczej, a nie cały system ubiegania się o dofinansowanie w ramach tych programów i jego udzielania. Trybunał ocenił, że ustawa dopuszcza uregulowanie praw i obowiązków wnioskujących o dofinansowanie z programów operacyjnych, przysługujących im środków odwoławczych, a także prawa do skargi do sądu administracyjnego poza systemem źródeł prawa obowiązującego w Polsce. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego jest to niezgodne - co oczywiste dla wszystkich studentów, absolwentów prawa, wynieśliśmy to z przedmiotu prawoznawstwo - z art. 87 konstytucji. Artykuł ten mówi, że źródłami prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej są: konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia, a także akty prawa miejscowego. System realizacji nie jest takim aktem prawa powszechnie obowiązującego, do czego ta poprzednia wersja ustawy się odwoływała. Zgodnie z orzeczeniem trybunału zakwestionowane artykuły mają utracić moc prawną po upływie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku, czyli przestaną obowiązywać 27 czerwca br., i dlatego jest niezbędna nowelizacja ustawy. Bardzo ciekawa jest geneza wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Otóż trybunał rozpatrywał tę sprawę w związku z pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi dotyczącym zgodności niektórych artykułów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju z konstytucją. Zarząd Województwa Łódzkiego oddalił protest spółki dotyczący etapu oceny formalnej projektu złożonego w konkursie wniosków o dofinansowanie w ramach RPO dla województwa łódzkiego. Zarząd województwa ustalił, że projekt spółki nie przeszedł pomyślnie etapu oceny formalnej, gdyż wnioskodawca złożył jego uzupełnienie z uchybieniem terminowi 10 dni roboczych. Jako podstawę odrzucenia wniosku wskazano regulamin konkursu. W związku z tym spółka złożyła skargę do WSA. Wojewódzki sąd podkreślił, że ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi element wspólnotowego systemu realizacji polityki spójności mającej na celu zmniejszenie dysproporcji w poziomie rozwoju różnych regionów, w tym stref wiejskich. Zdaniem WSA według ustawy kwestie związane z ubieganiem się o dofinansowanie uregulowane są w systemie realizacji programu operacyjnego. W opinii WSA jest to niezgodne z konstytucją, bowiem dokumenty programowe nie są aktami prawa rangi powszechnie obowiązującej, a więc nie są konstytucyjnymi źródłami prawa. Ustawa przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej. W ocenie WSA możliwość domagania się przez stronę poddania sądowej kontroli wyników przeprowadzonego postępowania konkursowego uzależniona jest od zajścia zdarzeń określonych w akcie, który nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Trybunał Konstytucyjny, jak już wspomniałem i ja, i pani poseł Rozpondek w imieniu komisji, zgodził się z taką interpretacją i zaistniała konieczność znowelizowania tej ustawy. Do ustawy wprowadzono takie zmiany, które jeszcze w tym okresie programowania - chodzi o bieżącą perspektywę, lata 2007-2013, zgodnie z zasadą n + 2/n + 3 ta perspektywa finansowania będzie przecież realizowana do roku 2015, a więc istnieje konieczność nowelizacji jeszcze w bieżącym okresie programowania - umożliwią prowadzenie procedury odwoławczej na podstawie przepisów, których konstytucyjność nie będzie budziła zastrzeżeń. Dlatego Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera nowelizację ustawy i przedłożenie, na podstawie przedłożenia rządowego w tej sprawie, Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)