Mówca: Sprawozdawca Krzysztof Gadowski
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw energetyki i surowców energetycznych przedstawić sprawozdanie komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 oraz niektórych innych ustaw. Mowa tu o drukach nr 3034 oraz 3055. 9 stycznia 2015 r. marszałek skierował do komisji, o której wyżej wspomniałem, projekt poselski. Wczoraj, czyli 13 stycznia br., odbyło się pierwsze czytanie, jak i rozpatrzenie projektu w komisji. Na posiedzeniu komisji w dyskusji i w trakcie procedowania byli obecni pełnomocnik rządu do spraw restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego, prezesi spółek węglowych, w tym prezes Kompanii Węglowej. Byli obecni również przedstawiciele strony społecznej i wiele, wiele pań posłanek i panów posłów Wysokiej Izby. Muszę powiedzieć, że atmosfera, jak to przy procedowaniu nad tego typu projektem ustawy, była gorąca, czasami podniosła, ale również bardzo merytoryczna była praca. Obecny na posiedzeniu komisji prezes Kompanii Węglowej przedstawił sytuację swojej spółki. Stwierdził, że ze względu na sytuację rynkową i koszty Kompanii Węglowej spółce grozi utrata płynności do końca stycznia 2015 r. Podkreślił, że co miesiąc generowana jest strata w wysokości 200 mln zł na działalności operacyjnej. Wskazał, że spółka traci na tonie wydobywanego węgla 42 zł, a w listopadzie ta strata wynosiła 66 zł. Strata na sprzedaży węgla w ciągu 11 miesięcy wyniosła 1140 mln zł. Saldo zobowiązań spółki na koniec 2014 r wynosiło 4200 mln zł. Luka płynności do połowy lutego przekroczy 500 mln zł, a do końca maja - 950 mln zł. Stwierdził: wymagane są działania naprawcze oraz dokapitalizowanie Kompanii Węglowej. Podkreślił, że wyczerpały się dostępne ekonomiczne i prawne możliwości dofinansowania działalności Kompanii Węglowej. Zaniechanie restrukturyzacji doprowadzi do procesu upadłości w ciągu 1 miesiąca. Zaniechanie restrukturyzacji... (Głos z sali: Zasiłki.) ...doprowadzi do procesu upadłości w ciągu 1 miesiąca w kompanii, która zatrudnia 47 tys. osób. (Poseł Maria Nowak: A kto jest temu winny?) Z takim obrazem ekonomicznym, ekonomiczno-społecznym zmierzyliśmy się na tym posiedzeniu komisji. Brak restrukturyzacji Kompanii Węglowej to nieodwracalne konsekwencje ekonomiczno-społeczne - powiedział prezes. Ekonomiczne konsekwencje to brak możliwości realizacji zobowiązań wobec kontrahentów i wierzycieli. To te 4,2 mld zł. Nieskoordynowane przerwy w wydobyciu, brak ciągłości dostaw energii, finansowa restrukturyzacja, a więc zaniechanie korzystania z pomocy publicznej do roku 2018, to nieodwracalne konsekwencje. Ale również pojawiają się, i warto na to zwrócić szczególną uwagę, konsekwencje społeczne - brak środków na zabezpieczenie płac dla pracowników i odpraw, pozostawienie sektora samemu sobie. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jestem posłem ze Śląska. Pracowałem na kopalni. Wiem, jak ciężka i niebezpieczna jest praca górnika. Wiem, że ciężko pracujący górnik... (Głos z sali: Wolałby zasiłek.) ...musi dostać wynagrodzenie za swoją ciężką, niebezpieczną pracę. (Poseł Józefa Hrynkiewicz: A nie zasiłek?) A my chcemy mu zafundować... (Głos z sali: Zasiłek.) ...co? Proces upadłościowy. (Głos z sali: Bezrobocie.) Proces upadłościowy. (Poseł Renata Zaremba: Proszę się uspokoić.) W Kompanii Węglowej brakuje dzisiaj pieniędzy nie na nagrody... (Poseł Maria Nowak: A kto jest winny?) ...ale na zwykłe wynagrodzenie. (Głos z sali: 80 tys....) Na zwykłe wynagrodzenie. (Głos z sali: Ale kto jeszcze...) (Głos z sali: A kto rządzi? Ufoludki rządzą Kompanią Węglową?) (Poseł Anna Paluch: A kto obsadził kadrę w Kompanii Węglowej?) (Głos z sali: Ufoludki rządzą Kompanią Węglową?) (Głos z sali: Niechże pani się uspokoi.) (Poseł Renata Zaremba: Nie przeszkadzajcie.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nowelizacja ustawy, o której dzisiaj mówimy, ma umożliwić realizację programu naprawczego dla górnictwa, restrukturyzację tego sektora. (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Likwidację.) Nie jest to program naprawczy dla górnictwa. Nie wskazuje się żadnej spółki, żadnej kopalni, żadnego zakładu górniczego ani jego części do likwidacji. Jest to narzędzie do procesu restrukturyzacji. (Gwar na sali) (Poseł Renata Zaremba: Proszę się uspokoić.) (Głos z sali: Pan jest spokojny.) Ale, moi drodzy, na pewno umożliwia dalsze funkcjonowanie spółki restrukturyzacyjnej, która według dzisiaj obowiązującej ustawy swój proces restrukturyzacyjny kończy z rokiem 2015. Umożliwia restrukturyzację i wygaszanie działalności spółki Kazimierz-Juliusz, której środki przyznaliśmy jeszcze nie tak dawno w ubiegłym roku. Przypominam, było to 120 mln zł na zobowiązania, 180 tys. na wygaszenie działalności tej spółki. (Głos z sali: Milionów.) Milionów. I to właśnie ta Wysoka Izba przekazywała te środki. Wszyscy byliśmy wtedy zgodni, że należy pomóc, że trzeba doprowadzić ten proces do końca. Na pewno ta ustawa umożliwia również przekazanie kopalń spółce restrukturyzacyjnej i określa zasady takiego przejęcia. Określa również odpowiedzialność za zobowiązania kopalń nabytych przez spółkę restrukturyzacyjną czy wchłoniętych do niej, ustanawia zasady restrukturyzacji zatrudnienia w kopalniach, umożliwia w końcu, co bardzo ważne, restrukturyzację sektora na koszt skarbu państwa. Daje też szansę na wypłacanie górnikom pensji. (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Jaka łaska, jak ktoś pracuje.) Projekt, o którym dzisiaj mówimy, w rozdziale 3a zatytułowanym: Restrukturyzacja zatrudnienia w kopalniach likwidowanych, po raz pierwszy w dokumencie, jakim jest ustawa, zabezpiecza pełne osłony socjalne dla górników. Żaden dokument do tej pory nie zawierał takich zapisów. (Gwar na sali) W ustawie mówi się o pakiecie pomocowym. Górnicy zatrudnieni na dole, którym brakuje cztery lata lub mniej do emerytury, mają do dyspozycji czteroletnie urlopy górnicze. Otrzymują wówczas 75% miesięcznego wynagrodzenia i możliwość samozatrudnienia i zatrudnienia poza górnictwem. Powtarzam, 75% uposażenia przez cztery lata i możliwość zatrudnienia poza sektorem górniczym. Pozostali dostają jednorazową odprawę pieniężną o równowartości 24 miesięcznych wynagrodzeń. (Poseł Józefa Hrynkiewicz: I na ile to wystarczy?) Pracownicy przeróbki mechanicznej węgla mogą skorzystać z odprawy w wysokości dziesięciomiesięcznego wynagrodzenia. Pozostali pracownicy, którzy pracują na ziemi, mogą skorzystać z odpraw w wysokości 3,6 miesięcznego wynagrodzenia. Dodatkowo osobom tym przysługują ustawowe odprawy wynikające z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunku pracy z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników. (Poseł Anna Zalewska: Pan jest sprawozdawcą, więc trzeba sprawozdać, co było na posiedzeniu komisji.) Tak, jestem sprawozdawcą komisji. Mówię o tym, co stanowi ustawa. (Gwar na sali) Powtarzam, mówię o tym co jest zapisane w ustawie, nad którą procedujemy. (Poseł Stanisław Szwed: Co się działo na posiedzeniu komisji?) Dodatkowo osobom tym przysługują ustawowe odprawy wynikające z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników: jednomiesięczne wynagrodzenie, jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż dwa lata, dwumiesięczne, jeśli był zatrudniony od dwóch do ośmiu lat, trzymiesięczne, jeśli był zatrudniony ponad osiem lat, ale nie więcej niż piętnastokrotność miesięcznego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy. Przypomnę, że w roku 2014 była to kwota 1680 zł. Licząc piętnastokrotność na tej podstawie, mamy kwotę 25 200 zł. Takiego zabezpieczenia socjalnego dla górników nie zapisano w żadnym projekcie ustawy, a tym bardziej w ustawie. Nie ma takiego zabezpieczenia. Górnik na Śląsku ciężko pracuje i powinien mieć zapłacone za swoją pracę. (Poseł Andrzej Adamczyk: Ludzki pan.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie procedowania nad projektem ustawy zgłoszono cztery główne poprawki merytoryczne. W związku z tym, że przedsiębiorstwo górnicze, które nabyło likwidowaną kopalnię czy zakład górniczy albo jego część, jest zwolnione z wpłat do Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a także opłat i kar, które są kierowane do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, co stanowi pomoc publiczną, nastąpiła konieczność wpisania terminu udzielania tej pomocy. Poprawka dotycząca art. 8f, odnoszącego się do art. 10 ustawy podstawowej, realizuje ten obowiązek. Poprawka do art. 11d ust. 3 ujednolica podstawowy sposób obliczania wysokości uprawnień dla wszystkich kategorii rachunków. Kolejna zmiana dotyczy wskazania Agencji Rozwoju Przemysłu jako podmiotu prowadzącego monitoring zmian stanu zatrudnienia oraz rejestrację pracowników, którzy skorzystali z uprawnień i środków określonych przez ustawę w kopalniach restrukturyzowanych. Poprawka czwarta dotyczy art. 30a, w którym określa się, zgodnie z wymogami notyfikacji, termin udzielania pomocy publicznej do 2027 r., konkretnie do 31 grudnia. W trakcie procedowania nad projektem ustawy zgłoszono również szereg poprawek legislacyjno-redakcyjnych. W związku z potrzebą wprowadzenia zapisu dotyczącego obowiązku dofinansowania przez ministra skarbu państwa funduszu pracowniczego w wysokości 1 mld zł zaszła konieczność wpisania tego do projektu ustawy. Zmieniono również tytuł projektu ustawy. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Elżbieta Radziszewska) Panie marszałku... (Głos z sali: Pani marszałek. ) Przepraszam bardzo. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw energetyki i surowców energetycznych wnoszę o przyjęcie przez Wysoką Izbę projektu ustawy zawartego w druku nr 3055. Dziękuję. A może lepiej powiedzieć: Szczęść Boże! (Oklaski, poruszenie na sali) (Głos z sali: O nie, przesadził pan.) (Głos z sali: Wstyd, panie Gadowski. )