Mówca: Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data: 2016-03-31 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię o rządowym projekcie zmian w Kodeksie pracy przedstawionym w druku sejmowym nr 298. Wysoka Izbo! W uzasadnieniu do omawianego projektu czytamy, że jego zasadniczym celem jest ograniczenie szarej strefy. Niestety to zjawisko wciąż wydaje się dużym problemem dla naszego rynku pracy. Istnieje przyzwolenie społeczne dla tego typu praktyk, które są jednym z elementów nieuczciwej konkurencji. Platforma Obywatelska popiera każde działanie ograniczające szarą strefę, mamy jednak kilka uwag do omawianego projektu. Faktem jest, że obecnie zawarcie pisemnej umowy oraz zgłoszenie tego faktu odpowiednim instytucjom może nastąpić na koniec pierwszego dnia i rzeczywiście może to prowadzić do sytuacji, kiedy taki rzekomy pierwszy dzień trwa tydzień, miesiąc lub jeszcze dłużej, aż do kontroli Państwowej Inspekcji Pracy. Musimy jednak sobie zdawać sprawę, że do nieuczciwych praktyk dochodzi za porozumieniem obu stron. Oczywiście możemy się zastanowić, kto ma więcej do zyskania czy stracenia na takiej umowie. Możemy argumentować, że młodych ludzi podejmujących pierwsze zatrudnienie łatwiej jest zmanipulować. Fakty są jednak takie, że dziś wystarczy powszechnie używany telefon komórkowy, by móc udokumentować fakt wykonywania pracy. Wydaje się więc, że rzeczywisty problem nie dotyczy odpowiedniej dokumentacji, a raczej woli pracownika do ujawnienia nieuczciwego zachowania pracodawcy. Warto się zatem zastanowić, czy propozycja rządu, aby pracodawca miał obowiązek stworzyć wstępny dokument potwierdzający zatrudnienie, zanim dana osoba przystąpi do wykonywania nowych obowiązków, rzeczywiście jest rozwiązaniem problemu, o którym mówimy. Nietrudno przecież wpisać w taki dokument datę dopiero w momencie kontroli. Nieuczciwa zmowa będzie nadal trudna do udowodnienia. Przypominam, że zapisy, które omawiany projekt ma zmieniać, były stworzone przede wszystkim dla firm o złożonej strukturze organizacyjnej, mających centralę znacznie oddaloną od miejsca zatrudnienia pracowników lub przedsiębiorców korzystających z usług zewnętrznych firm księgowo-kadrowych. Zgodnie z prawem w sytuacjach awaryjnych podmioty gospodarcze mają możliwość szybkiego zatrudnienia nowego pracownika. Możemy sobie wyobrazić, o jakie sytuacje awaryjne chodzi. To jest na przykład porzucenie pracy albo nagła choroba i konieczne natychmiastowe zastępstwo. Zastanawiająca jest informacja, że w 2014 r. w blisko 1/5 firm kontrolowanych przez Państwową Inspekcję Pracy ujawniono pracowników bez żadnej dokumentacji. Wydaje się mało prawdopodobne, by wszystkie te przypadki były efektem wspomnianych awaryjnych sytuacji. Tak jak wcześniej wspomniałam, w naszym kraju wciąż istnieje przyzwolenie na funkcjonowanie szarej strefy i być może powinniśmy się skupić przede wszystkim na działaniach edukacyjnych, aby ten stan odmienić. Natomiast jeśli chodzi o konkretne działanie doraźne zaproponowane przez rząd, to zdaniem Platformy Obywatelskiej należy tę propozycję poddać dalszej dyskusji, wgłębiając się w opinie i wysłuchując przede wszystkim naszych partnerów społecznych. Dlatego wnosimy o skierowanie projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję. (Oklaski)