Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2018-03-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego ˝Polskie Koleje Państwowe˝ oraz ustawy o transporcie kolejowym, druki nr 2263 oraz 2278. Szanowni Państwo! Projekt ustawy będący przedmiotem dzisiejszych obrad ma na celu wprowadzenie ułatwień w funkcjonowaniu kolei oraz usunięcie pewnych barier w zakresie realizacji projektów inwestycyjnych, w tym dotyczących budowy tuneli kolejowych. Projekt zawiera również propozycję nowych uregulowań dotyczących funkcjonowania kolei o charakterze historycznym i turystycznym. Z przedstawionego przez rząd uzasadnienia wynika, iż proponowane zmiany są wynikiem postulatów podmiotów realizujących inwestycje na liniach kolejowych, organizacji pozarządowych zrzeszających miłośników kolejnictwa, w szczególności formułowanych w trakcie prac zespołu do spraw ochrony zabytków kolejnictwa działającego przy senackiej Komisji Infrastruktury w okresie od lutego do sierpnia 2016 r. W odniesieniu do ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego ˝Polskie Koleje Państwowe˝ proponowane zmiany wychodzą naprzeciw oczekiwaniom organizacji pozarządowych, które już od wielu lat postulowały wprowadzenie możliwości nieodpłatnego pozyskiwania mienia kolejowego. Rozwiązania zawarte w projekcie mogą ułatwić prowadzenie działalności statutowych i o charakterze historycznym, w tym pozyskiwanie zabytków kolejnictwa i sprawowanie nad nimi opieki. Rozwiązania te mogą również stanowić instrument wsparcia rozwoju i utrzymywania historycznych i turystycznych linii kolejowych. Ponadto spółki kolejowe na podstawie projektowanych przepisów będą mogły przekazywać nieużytkowane mienie. To pewnego rodzaju ułatwienie, które pozwoli spółkom kolejowym na redukcję kosztów. Otwarte pozostaje pytanie, dlaczego z grona uprawnionych do nieodpłatnego przeniesienia linii kolejowej lub odcinka takiej linii w zarządzanie rząd wykreślił wskazanego wprost przedsiębiorcę, który musiał być wskazany przez jednostkę samorządu terytorialnego. Pomimo argumentów przedstawianych przez przedstawiciela rządu aktualne pozostaje pytanie, czy zmiany nie powinny iść jednak w kierunku poszerzenia uprawnień takich przedsiębiorców. Projekt wprowadza również szereg zmian w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Na uwagę zasługują m.in. przepisy dotyczące wprowadzenia wyłączeń w obowiązujących przepisach dla transportu kolejowego wykonywanego na liniach o szerokości toru poniżej 300 mm, co spowoduje lepsze uregulowanie sytuacji kolejek parkowych czy ogrodowych. Projekt wprowadza również nowe uregulowania, które umożliwią zarządcom kolei wąskotorowych pozyskiwanie dofinansowania z nowych źródeł, w tym również ze strony zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego. Dzięki temu kolejki będące często lokalnymi atrakcjami będą mogły lepiej wykorzystywać swój potencjał. W przedłożeniu przewidziano także rezygnację z dotychczasowego wyłączenia przepisów ustawy do pojazdów historycznych nieporuszających się po sieci kolejowej. Oznacza to, iż wyłączenia te będą stosowane również do pojazdów poruszających się po sieci kolejowej. To rodzi pytania o kwestie bezpieczeństwa, ale mamy nadzieję, że rząd na to zadowalająco odpowie. Szanowni Państwo! Zmiany proponowane w przedłożeniu dotyczą również procesów inwestycyjnych na liniach kolejowych, może nawet przede wszystkim. W uzasadnieniu tych zmian rząd wskazuje, iż po ich wprowadzeniu znikną pewne bariery w prowadzeniu inwestycji kolejowych obejmujących budowę lub przebudowę tunelu oraz że zagwarantują one prawo do wejścia na teren nieruchomości, a także do dokonania prac związanych z konserwacją, utrzymaniem sieci lub usuwaniem awarii. Ponadto projekt zawiera rozwiązania dotyczące wywłaszczania i ustalania odszkodowań za nieruchomości przejęte pod budownictwo kolejowe oraz zmiany dotyczące odstępstw od stosowania obowiązku technicznych specyfikacji interoperacyjności. Proponowane zmiany mogą spowodować, iż inwestycje kolejowe będą realizowane sprawniej i bardziej terminowo. To jest oczywiście odpowiedź na postulaty przedsiębiorców, którzy bardzo często mają problemy w tych obszarach. Należy jednak zauważyć, panie ministrze, że same przepisy nie wystarczą, trzeba profesjonalnego podejścia. Niestety dotychczas rząd PiS więcej uwagi poświęca rozliczaniu przeszłości niż wyjściu w przyszłość, a po 2 latach rządów wypadałoby już, panie ministrze, pokazać, co zrobiono, myśląc o przyszłości, a tu niestety sytuacja jest niezadowalająca. Nowoczesna oczywiście poprze ten projekt, ponieważ on idzie w dobrym kierunku, ale, panie ministrze, będziemy twardo rozliczać, ponieważ znika kolejny element (Dzwonek), który był usprawiedliwieniem dla tej niezadowalającej... Dziękuję bardzo. (Oklaski)