Mówca: Piotr Szeliga
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych. Celem tej ustawy jest zapewnienie pomocy państwa umożliwiającej nabycie własnego mieszkania, kierowanej do małżeństw, osób samotnie wychowujących dzieci i osób samotnych, tak zwanych singli, podlegających ograniczeniu ze względu na wiek, dla których będzie to pierwsze mieszkanie. Ustawa określa warunki dotyczące beneficjenta finansowego wsparcia udzielanego na podstawie ustawy, czyli nabywcy lokalu mieszkalnego, odnoszące się do możliwości uzyskania dofinansowania wkładu własnego. Ograniczenia określone w tym przepisie służą doprecyzowaniu grupy docelowej wsparcia, to jest osób młodych nieposiadających własnego, samodzielnego mieszkania, które z racji wieku cechuje najwyższa zdolność tworzenia przyrostu naturalnego. Warunek nieposiadania własnego mieszkania odnosi się także do przeszłości. Beneficjenci nie będą mogli mieć innego mieszkania do dnia nabycia lokalu objętego finansowym wsparciem. Pierwszy określony w tym artykule warunek dotyczy ograniczenia wieku nabywcy lokalu do 35. roku życia, przy zastrzeżeniu, że w przypadku małżeństw ograniczenie będzie dotyczyło młodszego z małżonków. Kryterium to podlegałoby weryfikacji według roku złożenia wniosku o dofinansowanie do wkładu własnego, to znaczy potencjalni beneficjenci tego rodzaju wsparcia uzyskiwaliby uprawnienie do niego, jeżeli złożą wniosek najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym ukończą 35 lat. W uzasadnieniu wnioskodawcy piszą, że z poprzedniego programu ˝Rodzina na swoim˝ skorzystało najwięcej osób w przedziale od 25. do 34. roku życia. Uważamy, że takie ograniczenie, szczególnie w przypadku osób, które znajdą się na tej granicy ukończenia w roku złożenia wniosku 35 lat, jest nieuzasadnione. Można by było przesunąć tę granicę, aby osoby, które w danym roku ukończą 35 lat, mogły jeszcze w przyszłym roku złożyć ten wniosek, bo należy młodym ludziom umożliwiać pozyskiwanie mieszkania, a nie, że tak powiem, ograniczać im tę możliwość ze względu na to, że spóźnią się o kilka miesięcy z takim wnioskiem. Drugie ograniczenie uzyskania dofinansowania wkładu własnego dotyczy sytuacji mieszkaniowej nabywcy lokalu. Dofinansowanie wkładu własnego nie może więc być udzielone osobom, które w momencie nabycia lokalu mieszkalnego, to jest przeniesienia na nabywcę lokalu prawa własności mieszkania w wyniku transakcji objętej finansowym wsparciem, były lub są właścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego. Analogiczne ograniczenie dotyczy także spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny. Z grona beneficjentów wyłączeni zostali również współwłaściciele budynków bez wyodrębnionych lokali mieszkalnych, jeżeli ich udział w przypadku zniesienia współwłasności obejmowałby co najmniej jeden lokal mieszkalny. Kolejnymi ograniczeniami, o których już mówili tutaj przedmówcy, są wykluczenie rynku wtórnego, czyli chodzi o około 18% potencjalnych beneficjentów poprzednich programów, a także brak wsparcia własnego budownictwa mieszkalnego. Ten program niczego nie rozwiązuje także w kwestii likwidacji ulgi VAT-owskiej. A więc można powiedzieć, że realnie jest to wsparcie dla bardzo wąskiej grupy obywateli, przede wszystkim dla ludzi z większych miast, gdzie w przeważającym stopniu jest budownictwo deweloperskie, pomija się natomiast mniejsze miejscowości. Dlatego też Solidarna Polska uważa, że jeżeli już mamy stworzyć jakiś program, powinien być to program kompleksowy i realnie wspierający młodych Polaków przy nabywaniu pierwszego mieszkania. Złożyliśmy nasz projekt ustawy (druk nr 1276), który przedłużał funkcjonowanie dobrego programu ˝Rodzina na swoim˝ na czas nieoznaczony. Nasz projekt dodatkowo wprowadzał zawężenie kręgu adresatów dopłat Skarbu Państwa do młodych małżeństw, w przypadku których choć jeden z małżonków nie ukończył 40. roku życia. Chodzi o to, by większej grupie młodych ludzi dać szansę skorzystania z ułatwień przy nabywaniu pierwszego mieszkania. W naszym programie podkreślaliśmy również, że przez okres 10 lat Skarb Państwa stosowałby dopłaty dla małżeństwa zaciągającego kredyt w wysokości 50% należnych odsetek. Ponadto każde dziecko pozostające na utrzymaniu małżeństwa byłoby podstawą do zwiększenia pomocy państwa o kolejne 10%, nie więcej jednak niż do osiągnięcia w sumie wysokości 40% dopłat. A więc realnie rodziny wielodzietne mogłyby uzyskać wsparcie nawet do 90%. Klub Parlamentarny Solidarna Polska będzie popierał poprawki opozycji, a nasze stanowisko dotyczące całego projektu wyrazimy w głosowaniu. (Oklaski)