Mówca: Barbara Nowacka
Data: 2020-01-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Koalicji Obywatelskiej mam zaszczyt prezentować nasze stanowisko dotyczące tego projektu. Po pierwsze, to dobra okazja, żeby podkreślić rolę i rangę polskiej nauki, bo to nie są tylko odkrycia i badania naukowe, to nie tylko wkład w światową naukę, ale przede wszystkim źródło tożsamości i spoiwo polskiej tradycji, historii. To na polskich uniwersytetach kultywowano język, tradycje historyczne, tradycje naukowe. To uniwersytet stanowił źródło wolnej myśli i odwagi. To na uniwersytetach bito się o niepodległość, walczono o niepodległą Polskę. To na uniwersytetach wreszcie powstawały teorie, które często dla naukowców i dla świata nauki były kontrowersyjne, jednakże potem okazywało się, że racja była po stronie tych wielkich odważnych ludzi, kobiet i mężczyzn, którzy, wstępując w szranki naukowe, wygrywali pojedynki z ówczesnym stanem wiedzy. Polska nauka od lat wymaga finansowania i o tym wszyscy doskonale wiemy. Wymaga finansowania większego i mądrzejszego. Wymaga nie tylko środków, lecz także jeszcze jednej rzeczy - dania uniwersytetom pełnej wolności, pełnej wolności badawczej. Ale nie ma wolności, o czym doskonale wie każdy naukowiec, bez odpowiedniego źródła finansowania. Ale symbole też się liczą. Naprawdę nie lubię pustych gestów. To święto, które wnioskodawcy dzisiaj proponują, ma niestety znamiona pustego gestu. Poza chęcią uczczenia i upamiętnienia nie idą za tym dodatkowe nagrody, dodatkowe fundusze na najbardziej rozwijające się dyscypliny naukowe. Tak naprawdę to jest docenienie ubiegłych pokoleń, ale brak tu tego wskazania, otwarcia na nowe pokolenia. Natomiast polska nauka potrzebuje też takiego wsparcia, takiego docenienia w oczach świata, pokazania, że polski parlament i polskie społeczeństwo absolutnie pamiętają o naukowcach, i to nie tylko tych wielkich, jak Kopernik, Skłodowska-Curie, ale również o tych może mniej pamiętanych, o genialnej szkole polskiej matematyki, o wybitnych polskich historykach, antropologach, badaczach ekonomii, języka, biologach, w końcu historykach, których tak wiele zasiada dzisiaj w ławach sejmowych. Nie byłoby Polski silnej i mądrej, gdyby nie polska nauka. Właśnie dlatego, ze względu na szacunek dla jej dokonań, będziemy popierali samą inicjatywę, mając jednakże nadzieję, że wnioskodawcy, dając komuś zamiast chleba igrzyska, będą pamiętali, że te igrzyska powinny realnie tego kogoś ucieszyć. Jeżeli proponuje się naukowcom igrzyska w czasie, kiedy trwa sesja poprawkowa, to, wiadomo, nie za bardzo mogą oni świętować. Doceniamy niepodważalny wkład Mikołaja Kopernika, jednak uzasadnienie, które słyszeliśmy w komisji - że wnioskodawcy mają po prostu wyjątkowy sentyment do Mikołaja Kopernika - powoduje, że proponowalibyśmy, żeby dając komuś dosyć skromny prezent, dać mu ten prezent tak, żeby się przynajmniej ucieszył. Stąd wnioskujemy o inny termin. Proponujemy termin bardzo symboliczny dla polskiej nauki znacznie bardziej współczesnej, czyli 10 grudnia, datę, w której po raz pierwszy Polak - Polka, Maria Skłodowska-Curie - otrzymał Nagrodę Nobla. To dobry termin dla pracowników akademii, to dobry termin dla naukowców, to w końcu też symboliczne myślenie o tym, że nauka to nie wyłącznie ta historia dawna, ale i wyjście do przodu. Złożyliśmy wnioski, które są oczywiście wnioskami mniejszości, o zmianę terminu. Będziemy jeszcze raz prosili Wysoką Izbę o uszanowanie woli wielu środowisk, by mogły świętować wtedy, kiedy rzeczywiście jest atmosfera świąt, a nie atmosfera bardzo ciężkiej, żmudnej pracy naukowej przy ocenach. Ale klub Koalicji Obywatelskiej, szanując dokonania polskiej nauki, będzie popierał ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)