Mówca: Sprawozdawca Przemysław Drabek
Data: 2022-09-29 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam przyjemność i zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia Franciszka Żwirko i Stanisława Wigury w 90. rocznicę zwycięstwa w zawodach lotniczych Challange i w 90. rocznicę śmierci. Po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu uchwały na posiedzeniu w dniu 27 września 2022 r. Komisja Kultury i Środków Przekazu wnosi, aby Wysoki Sejm raczył podjąć załączony projekt uchwały. Pozwolę sobie odczytać tę uchwałę i podziękować wszystkim członkom komisji za bardzo merytoryczną i sprawną pracę nad tym projektem. ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w 90. rocznicę zwycięstwa w zawodach lotniczych Challenge i 90. rocznicę śmierci W 2022 roku przypada 90. rocznica wielkiego zwycięstwa Polaków w największej międzywojennej imprezie lotnictwa sportowego - Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge w Berlinie. Pilot Franciszek Żwirko pochodził z Wileńszczyzny, a konstruktor Stanisław Wigura z Żytomierza. Obaj w młodości walczyli przeciwko bolszewikom. Następnie zaangażowali się w rozwój polskiego lotnictwa. Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura 28 sierpnia 1932 roku lecąc samolotem polskiej konstrukcji RWD-6, wygrali z typowanymi na faworytów Niemcami. Polacy pokonali pętlę, której początek i koniec znajdowały się w Berlinie, prowadzącą przez Polskę, Czechosłowację, Austrię, Jugosławię, Włochy, Szwajcarię, Francję, Holandię, Danię i Szwecję. To zwycięstwo nie tylko miało wymiar sportowy, lecz także podnosiło prestiż polskiego przemysłu lotniczego i rozsławiało naszą Ojczyznę. Kilkanaście dni po berlińskim sukcesie, 11 września 1932 roku, Żwirko i Wigura wylecieli z Warszawy na spotkanie z czeskimi kolegami. W rejonie Cieszyna polscy piloci zginęli zaskoczeni przez gwałtowną burzę, w wyniku której ich samolot rozbił się na Zaolziu pod Cierlickiem Górnym. Duet Żwirko i Wigura zajął dwukrotnie, w latach 1929 i 1930, pierwsze miejsce w Locie Południowo-Zachodniej Polski, triumfował też w III Krajowym Konkursie Awionetek i IV Krajowym Konkursie Samolotów Turystycznych. Za osiągnięcia w polskim lotnictwie Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura zostali odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Na pamiątkę ich zwycięstwa w Challenge’u w Berlinie 28 sierpnia obchodzimy Święto Lotnictwa Polskiego, wspólne dla lotnictwa cywilnego i wojskowego oraz przemysłu lotniczego. Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura to postaci, które są dla nas przykładem odwagi i przyjaźni oraz wzorem do naśladowania. Ich sukcesy były efektem wytrwałej pracy i hartu ducha, a wola walki i wiara we własne siły pozwoliły im odnosić światowe sukcesy. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża podziękowanie zaolziańskim Polakom za opiekę nad miejscem, z którego Żwirko i Wigura wystartowali do wieczności. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w 90. rocznicę zwycięstwa w zawodach lotniczych Challenge i 90. rocznicę śmierci składa wyrazy najwyższego szacunku Wielkim Polskim Lotnikom - Franciszkowi Żwirce i Stanisławowi Wigurze˝. Chciałbym zaznaczyć, że projekt został przyjęty przez cały skład komisji przez aklamację. Dziękuję bardzo. (Oklaski)