Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2023-05-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Ten projekt ustawy z druku nr 3186, który omawiamy, jest związany z wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z 2019 r. Dotyczy stworzenia nowego, ogólnoeuropejskiego produktu zabezpieczenia emerytalnego w trzecim filarze na szczeblu unijnym. Ponieważ jest to produkt o charakterze transgranicznym, potrzebne jest wprowadzenie obowiązku przeliczenia środków gromadzonych na krajowym subkoncie OIPE na polskie złote według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zaistnienia zdarzenia w przypadku konieczności dokonywania ich wypłat, wpłat czy wypłat transferowych i zwrotu środków. Ustawa zakłada zwolnienie dochodów uzyskanych z tytułu gromadzenia oszczędności w ramach OIPE z podatku dochodowego od osób fizycznych po osiągnięciu 60. roku życia albo po nabyciu uprawnień emerytalnych, ukończeniu 55 lat oraz spełnieniu też dodatkowych warunków. Dostawcami OIPE mogą zostać banki i instytucje kredytowe, zakłady ubezpieczeniowe, instytucje pracowniczych programów emerytalnych, firmy inwestycyjne, spółki inwestycyjne lub zarządzające. W Polsce organem nadzorującym, organem nadzoru podejmującym decyzję w przypadku rejestracji w OIPE i wyrejestrowania z OIPE oraz sprawującym nadzór nad ofertą i dystrybucją tych produktów zostanie Komisja Nadzoru Finansowego. Za produkt zbliżony do produktu ogólnoeuropejskiego, indywidualnego produktu emerytalnego na krajowym rynku można uznać indywidualne konta emerytalne, o czym mówił pan minister funkcjonujący właśnie w trzecim filarze. Stąd w tej ustawie przyjęto podobne rozwiązania jak właśnie dla IKE. Roczny limit dla OIPE będzie stanowił kwotę odpowiadającą trzykrotności średniego prognozowanego wynagrodzenia w gospodarce za dany rok. Wysokość wpłaty w tym roku wynosi 20 805 zł. Oszczędzający, którzy zmieniają swoje miejsce zamieszkania i przenoszą się do innego państwa europejskiego, mogą dalej wpłacać składki na OIPE, który wykupili w państwie swojego pierwotnego miejsca zamieszkania, zachowując prawo do korzyści związanych z nieprzerwanym inwestowaniem w ten sam produkt. Dzisiaj nie wiadomo, jaka będzie opłacalność inwestowania. Ustawodawca mówi, że maksymalny poziom opłat za zarządzanie to oczywiście 1%. Na razie na polskim rynku pojawiła się jedna firma, firma słowacka, która ma stosowne zezwolenie i ona proponuje produkty, gdzie wskaźnik wartości zarządzania tych aktywów wynosi 0,72%. Ten projekt, wydaje nam się jako Lewicy, jest projektem uzupełniającym właśnie te propozycje krajowe, nasze, IKE i IKZE, w trzecim filarze. Dla tych, którzy w szczególności przemieszczają się, pracują za granicą, będzie to ważny element gromadzenia kapitału na starość. Wiadomo, że to jest trzeci filar, filar uzupełniający. Dziś gwarancją dla polskich emerytów jest dobrze rozwijające się polskie państwo. Tylko ono może gwarantować, że świadczenia emerytalno-rentowe będą dawały szansę na godne życie. Niestety dzisiaj, zwłaszcza w dobie drożyzny i wysokiej inflacji, tak nie jest. Nie jest, dlatego wiele osób otrzymuje tzw. świadczenia groszowe. Nie jest, dlatego że bardzo wiele osób otrzymuje świadczenia minimalne, które nie pokrywają podstawowych spraw związanych z funkcjonowaniem. Stąd m.in. propozycja Lewicy i komitetu obywatelskiego dotycząca renty wdowiej, która przewiduje, że oprócz emerytury rodzinnej, druga osoba będzie mogła otrzymywać po zmarłym małżonku 50% swojego świadczenia. To jest jeden z elementów rozwiązań systemowych, które Lewica proponuje. Chodzi m.in. o emerytury pomostowe, ale także dwukrotną waloryzację, gdy inflacja przekracza 10%, oraz podwyżkę świadczeń do 100% emerytury podstawowej w porównaniu z emeryturą ZUS-owską dla rolników w KRUS. (Dzwonek) Klub Lewicy opowiada się za przekazaniem tego projektu do dalszych prac. Dziękuję.