Mówca: Sprawozdawca Dariusz Rosati
Data: 2013-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Państwo Ministrowie! Wysoki Sejmie! W imieniu Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie komisji z wykonania budżetu państwa w 2012 r. Wysoka Izbo! Warunki realizacji ubiegłorocznego budżetu okazały się gorsze od zakładanych w uzasadnieniu do ustawy budżetowej. W przyjętych do budżetu założeniach makroekonomicznych polski rząd przewidywał, że w 2012 r. produkt krajowy brutto w Polsce zwiększy się o 2,5%, przy czym wzrost ten będzie wynikiem wzrostu spożycia prywatnego o 2,1%, zwiększenia nakładu brutto na środki trwałe o 2,8%, wzrostu eksportu towarów i usług o 3% i importu o 1,8%. Prognoza Komisji Europejskiej z maja 2012 r. była jeszcze bardziej optymistyczna i zakładała, że Polska osiągnie realny wzrost PKB na poziomie 2,7%, a więc nieco powyżej założeń przyjętych przez rząd. W rzeczywistości jednak w roku 2012 budżet państwa realizowany był w warunkach słabnącej z kwartału na kwartał aktywności gospodarczej. Wzrost PKB, który jeszcze w pierwszym kwartale 2012 r. wynosił 3,5%, w ostatnim kwartale spadł do 0,7%. W efekcie osiągnięte w skali całego roku tempo wzrostu PKB na poziomie 1,9% było niższe o 0,6 punktu procentowego od zakładanego przez rząd w ustawie budżetowej i zaktualizowanym w 2012 r. programie konwergencji. Odmiennie też ukształtowały się składowe tego wzrostu, w szczególności spożycie prywatne rosło znacznie wolniej, a inwestycje uległy obniżce. Z punktu widzenia wpływów budżetowych szczególnie istotne negatywne znaczenie miało drastyczne pogorszenie sytuacji w zakresie popytu krajowego, który - poczynając od drugiego kwartału ubiegłego roku - spadał poniżej poziomu z 2011 r., a w czwartym kwartale nastąpiło zmniejszenie popytu aż o 1,6%, to jest największy spadek popytu prywatnego w ciągu ostatnich 23 lat. Ten niekorzystny rozwój sytuacji był efektem nałożenia się na siebie kilku ważnych zjawisk. Najważniejsze z nich to, po pierwsze, recesja w Europie Zachodniej i związane z tym wyhamowanie wzrostu polskiego eksportu; po drugie, spadek indywidualnych wydatków konsumpcyjnych i inwestycji prywatnych w Polsce; po trzecie, program oszczędnościowy w finansach publicznych, w tym zwłaszcza ograniczenie inwestycji publicznych. Najważniejszym czynnikiem zewnętrznym była recesja w Europie Zachodniej spowodowana rosnącymi kłopotami wysoko zadłużonych krajów południa Unii Europejskiej, których kurczące się gospodarki pociągnęły za sobą systematyczny spadek tempa wzrostu gospodarek krajów północy, zwłaszcza Niemiec. W efekcie tego przez cały 2012 r. strefa euro znajdowała się w recesji, choć gospodarka Niemiec odnotowała spadek kwartalnego PKB dopiero w czwartym kwartale. Bezpośrednim skutkiem recesji w Europie było wyhamowanie wzrostu polskiego eksportu. Ponieważ do krajów Unii trafia niemal 80% polskiego eksportu, a do strefy euro ponad 55%, załamanie popytu w strefie euro przyczyniało się do spadku naszej produkcji, pociągając za sobą wzrost bezrobocia i spadek inwestycji przedsiębiorstw. Z kolei do ograniczenia popytu krajowego przyczyniło się zahamowanie i spadek wydatków indywidualnych, zwłaszcza konsumpcyjnych ludności. Było to częściowo skutkiem odbudowy oszczędności prywatnych po okresie szybkiego zadłużania się gospodarstw domowych, a częściowo wynikiem wzrostu obaw o bezpieczeństwo ekonomicznie w warunkach przedłużającego się kryzysu i rosnącego bezrobocia. Drugim czynnikiem ograniczania popytu krajowego było wyhamowanie wzrostu wydatków publicznych związane z realizowanym przez rząd programem oszczędnościowym w finansach publicznych. Trzeba przypomnieć, że pierwszą fazę globalnego kryzysu w latach 2009-2010 Polska przetrwała we względnie dobrej kondycji po części dlatego, że rząd stosował ekspansywną politykę fiskalną, utrzymując wydatki przy spadających dochodach i powiększając deficyt. Jednak dalsze utrzymywanie podwyższonego deficytu w warunkach możliwych wahań globalnych groziłoby utratą wiarygodności na rynku finansowym i ucieczką inwestorów. Rosnący dług groził też przekroczeniem ustawowych progów ostrożnościowych. Dlatego w trosce o bezpieczeństwo finansowe państwa podjęto działania konsolidujące finanse publiczne. Dodatkowo konieczność taka wynikała z procedury nadmiernego deficytu nałożonej na Polskę w 2009 r. zgodnie z zapisami traktatów europejskich. W rezultacie w minionym roku załamaniu popytu za granicą towarzyszyły budżetowe oszczędności, co przyczyniło się do dalszego spowolnienia wzrostu gospodarczego w Polsce. Szczególnie silny wpływ na popyt krajowy miało ograniczenie inwestycji, zwłaszcza publicznych. Oszczędności budżetowe dotykały w pierwszej kolejności inwestycji infrastrukturalnych i finansowanych przez samorządy. Wpływ na to mógł mieć fakt, że powoli kończyły się fundusze europejskie dostępne w ramach obecnej 7-letniej perspektywy finansowej, a dostęp do kolejnych ciągle pozostawał w fazie negocjacji. Efektem spadku inwestycji publicznych i stagnacji inwestycji prywatnych było coraz silniejsze obniżanie się całości nakładów inwestycyjnych w roku 2012. Towarzyszył temu znacznie wolniejszy niż w poprzednim roku wzrost zapasów. W drugiej połowie 2012 r. rosnący negatywny wpływ na popyt krajowy zaczęła wywierać też restrykcyjna polityka Rady Polityki Pieniężnej. Zaostrzenie polityki pieniężnej w warunkach dokonywanej konsolidacji fiskalnej, spowolnienia wzrostu gospodarczego i spadających oczekiwań inflacyjnych nie tylko spowodowało, że w Polsce stopy procentowe realne były na poziomie najwyższym w całej Europie, ale także przyczyniło się do silniejszego niż prognozowano wyhamowania konsumpcji inwestycji prywatnych. W konsekwencji pogorszenia koniunktury rynkowej i realizowanych oszczędności budżetowych nastąpił wzrost bezrobocia rejestrowanego do 13,4%, skutkujący też w warunkach wyższej inflacji realnym spadkiem płac i dochodów, co prowadziło do dalszego wyhamowania dynamiki spożycia. W efekcie działania wymienionych czynników doszło w 2012 r. nie tylko do wolniejszego od założeń wzrostu PKB, ale także do istotnej zmiany struktury popytu na niekorzyść popytu krajowego. Wpłynęło to negatywnie na poziom dochodów podatkowych, tworząc okresowo poważne zagrożenie dla realizacji całego budżetu państwa. Panie i Panowie Posłowie! Rok 2012 upłynął pod znakiem silnego niepokoju i wahań na rynkach finansowych. Wiązały się one z kryzysem zadłużeniowym państw południa Unii Europejskiej zwiększającym niepewność na rynku i powodującym nerwowe reakcje inwestorów, zwłaszcza w drugiej połowie roku. Skutki tych wahań były różnokierunkowe. Z jednej strony kurs złotego uległ osłabieniu, zwłaszcza w stosunku do dolara, co przyczyniło się do podniesienia kosztów obsługi zadłużenia zagranicznego i utrzymania względnie wysokiej inflacji oscylującej przez większość roku w okolicach 4%. Z drugiej jednak strony wyższa inflacja okazała się czynnikiem korzystnym z punktu widzenia realizacji budżetu w roku 2012. Mimo znacznie wolniejszego od założeń realnego tempa wzrostu dochodów i wydatków gospodarstw domowych i firm nominalne tempo wzrostu okazało się wyższe dzięki inflacji i dzięki temu bliższe założeniom budżetowym. Warto też dodać, że skala osłabienia złotego nie była na tyle poważna, aby zagrozić przekroczeniem prognozowanych kosztów obsługi zadłużenia Skarbu Państwa. Generalnie więc należy stwierdzić, że budżet państwa realizowany był w 2012 r. w warunkach stosunkowo niekorzystnych, w których znacznemu spadkowi aktywności gospodarczej towarzyszył wzrost niepewności na rynkach finansowych. Mimo odmiennego od założeń przebiegu procesów gospodarczych, zwłaszcza w otoczeniu zewnętrznym kraju, a także mimo szybszego od oczekiwań wyhamowania dynamiki wzrostu PKB udało się jednak względnie skutecznie zrealizować budżet, o czym powiem więcej za chwilę. Wysoki Sejmie! Należy przypomnieć, że na wykonanie budżetu państwa w 2012 r. miały też wpływ zmiany systemowe, których celem było dalsze ograniczenie wzrostu długu publicznego i deficytu sektora finansów publicznych. Po pierwsze, przy opracowywaniu ustawy budżetowej na 2012 r. zastosowano tymczasową dyscyplinującą regułę wydatkową. Efektem wprowadzenia tego mechanizmu było ograniczenie wzrostu wydatków o charakterze uznaniowym oraz nowych wydatków prawnie zdeterminowanych. Tempo wzrostu wydatków prawnie zdeterminowanych było w 2012 r. wyższe niż tempo wzrostu ogółu wydatków, co jednak związane było z koniecznością respektowania konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych. Pozostałe wydatki objęte regułą wydatkową wzrosły zaledwie o 1,5%, a więc znacznie poniżej możliwości, jakie dawała reguła. Po drugie, na wysokość wydatków budżetu państwa wpływ miało zastosowanie rozwiązań mających ograniczyć tempo przyrostu wynagrodzeń. W warunkach zamrożenia funduszu wynagrodzeń w państwowych jednostkach budżetowych wzrost średniego wynagrodzenia w tych jednostkach o 3,3% wynikał głównie ze skutków przechodzących na 2012 r. podwyżek uposażeń dla służb mundurowych. Ogółem przy średniej inflacji 3,7% mieliśmy w 2012 r. do czynienia ze spadkiem realnych wynagrodzeń. W 2012 r. weszły także w życie przepisy, które wpłynęły na dochody publiczne. Wprowadzone tymi przepisami zmiany obejmowały m.in. podwyższenie akcyzy na olej napędowy, opodatkowanie akcyzą węgla i koksu, wzrost podatku akcyzowego na wyroby tytoniowe, ustanowienie podatku od wydobycia niektórych kopalin, podwyższenie składki rentowej w części stanowiącej obciążenie pracodawcy, zmianę zasad zaokrąglania podstawy opodatkowania i podatku z niektórych źródeł podatku dochodowego od osób fizycznych i wreszcie zwiększenie do poziomu 23% stawki VAT na odzież i dodatki odzieżowe dla niemowląt oraz obuwie dla dzieci. Zmiany te wpłynęły na wzrost dochodów budżetowych, niwelując częściowo skutki spowolnienia wzrostu gospodarczego. Wysoki Sejmie! Oceniając wykonanie budżetu państwa, można stwierdzić, że w porównaniu z 2011 r. dochody budżetowe zwiększyły się o 3,6%, ale w stosunku do pierwotnych założeń budżetu okazały się niższe o 2,1%, tzn. o ponad 6 mld zł. W szczególności znacząco niższe od planu okazały się dochody podatkowe - o ok. 16,5 mld zł, co wynikało przede wszystkim ze znacznego przeszacowania dochodów z podatku VAT. Tutaj niedobór wyniósł 9,2%, czyli 12,2 mld zł. Tak znaczna różnica między planowanymi a wykonanymi dochodami świadczy o skłonności do nadmiernie optymistycznego planowania budżetu. Jest to błąd, który popełniono także przy konstrukcji tegorocznego budżetu. Liczymy, że w przyszłości planowanie dochodów budżetowych będzie bardziej realistyczne. Równolegle jednak dochody niepodatkowe były w 2012 r. wyższe od zakładanych o 10 mld zł, na co wpływ miała przede wszystkim bardzo wysoka, nieujęta w planie wpłata z zysku NBP w wysokości 8,2 mld zł. W 2012 r. obniżyła się ściągalność bieżąca dochodów podatkowych oraz wzrosły zaległości z lat ubiegłych rejestrowane przez urzędy skarbowe. Malała także skłonność przedsiębiorców do wywiązywania się ze zobowiązań podatkowych. Szybciej niż w latach poprzednich rosły zaległości podatkowe. Na koniec grudnia ub.r. wyniosły one ponad 27 mld zł i w porównaniu z rokiem poprzednim były wyższe o 18%. Tempo wzrostu zaległości podatkowych było wyraźnie wyższe niż w poprzednich latach, co wynikało po części z pogarszającej się sytuacji ekonomicznej polskich przedsiębiorstw. Jednocześnie rządowi udało się ograniczyć wydatki w stosunku do zapisów ustawy budżetowej o 3,3%, to znaczy o blisko 11 mld zł. Na szczególne podkreślenie zasługują działania rządu zmierzające do obniżenia kosztów funkcjonowania państwa. Rok 2012 był kolejnym rokiem zamrożenia funduszu wynagrodzeń w jednostkach i podmiotach prawnych sektora finansów publicznych. Zmniejszeniu uległo także zatrudnienie w administracji publicznej. Przeciętne zatrudnienie w państwowych jednostkach budżetowych, ujętych w załączniku nr 10 do ustawy budżetowej, wyniosło w 2012 r. ok. 502 tys. osób i było niższe od planowanego o 6%, a także niższe od zatrudnienia w 2011 r. o ponad 1,5%. Z kolei przeciętne zatrudnienie osób objętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń zmniejszyło się o ponad 2,5 tys. osób w porównaniu z 2011 r. i o ponad 5600 osób w porównaniu z rokiem 2010. Największy spadek zatrudnienia w tej grupie osób wystąpił wśród członków korpusu służby cywilnej oraz żołnierzy i funkcjonariuszy. Dzięki obniżeniu wydatków zrealizowany deficyt budżetu państwa okazał się ostatecznie niższy o 4,6 mld zł, to znaczy o 13%, w stosunku do przyjętego w ustawie budżetowej. Uwzględniając budżet środków europejskich, łączne dochody budżetu państwa w 2012 r. były wyższe niż w 2011 r. o 8%, a wydatki były wyższe o 6,3%. Łączny deficyt budżetu państwa i budżetu środków europejskich wyniósł 34,1 mld zł wobec 37,4 mld zł rok wcześniej. Finansowanie deficytu i pozostałych potrzeb pożyczkowych odbywało się głównie w drodze emisji skarbowych papierów wartościowych na rynku krajowym. Z tego źródła pochodziło prawie 80% ogółu środków na finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa. Potrzeby pożyczkowe netto budżetu państwa wyniosły w ubiegłym roku 37,3 mld zł i były o ok. 20% niższe od planowanych. Na zmniejszenie tych potrzeb istotny wpływ, obok niższego deficytu, miało także pozyskanie od jednostek sektora finansów publicznych wolnych środków i wykorzystanie ich do bieżącego zarządzania płynnością. Na uwagę zasługuje także spadek kosztów obsługi polskiego długu na rynkach finansowych. Natomiast niepokojącą tendencją jest znaczący wzrost udziału inwestorów zagranicznych w strukturze długu Skarbu Państwa. Udział zadłużenia zagranicznego wzrósł do 31,6%, a udział inwestorów zagranicznych do 54,5% całości. Zjawisko to może zwiększyć wrażliwość polskiej gospodarki na nagły odpływ kapitału. W ubiegłym roku po raz kolejny zwiększyło się dodatnie saldo bieżących rozliczeń Polski z Unią Europejską. Wyniosło ono 50,9 mld zł wobec 43,1 mld zł w 2011 r. i 30,3 mld zł w 2010 r. Oznacza to, że łącznie Polska otrzymała z Unii Europejskiej netto w ciągu ostatnich 3 lat ponad 120 mld zł. W 2012 r. ustawowy limit poręczeń i gwarancji w wysokości 200 mld zł wykorzystany został jedynie w kwocie ok. 13,5 mld zł. Ustalenie tego limitu na tak wysokim poziomie było jednak podyktowane dążeniem do zapewnienia możliwości udzielenia wsparcia polskiemu systemowi finansowemu, w przypadku gdyby wystąpiły problemy związane z globalnym kryzysem finansowym i gospodarczym. Takie problemy, jak wiemy, nie wystąpiły. Panie Posłanki i Panowie Posłowie! W ciągu minionego roku udało się doprowadzić do wyraźnego zmniejszenia skali deficytu i odwrócić proces narastania relacji długu publicznego do PKB. Deficyt sektora finansów publicznych obniżył się w 2012 r. do poziomu 3,9% z poziomu 5,1 w roku 2011 i 7,9 w 2010 r., a deficyt samego budżetu państwa obniżył się do poziomu 1,9% PKB. Z kolei relacja państwowego długu publicznego do PKB uległa obniżeniu z niebezpiecznie wysokiego poziomu 53,4% w końcu roku 2011 do poziomu 52,7% w końcu roku 2012. Według zaś stosowanej przez Unię Europejską metodologii ESA 95 poziom zadłużenia obniżył się z 56,2% do 55,6% PKB. Należy podkreślić, że relacje państwowego długu publicznego oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB obniżyły się po raz pierwszy od 2007 r. Z kolei przyrosty długu obliczonego według metodologii krajowej i unijnej były kwotowo najniższe od 2008 r. W minionym roku przyrost państwowego długu publicznego wyniósł tylko 25 mld zł. W 2012 r. odnotowano także najniższy procentowy i wartościowy roczny wzrost zadłużenia Skarbu Państwa w ostatnich 10 latach. Dług Skarbu Państwa na koniec 2012 r. wyniósł niecałe 794 mld zł i wzrósł w ciągu roku tylko o 22,7 mld, to znaczy o 2,9%. Pod względem tempa przywracania równowagi fiskalnej Polska wyróżnia się pozytywnie na tle innych krajów Unii Europejskiej. Deficyt sektora finansów publicznych był w Polsce o 0,1 punktu procentowego niższy niż średnia dla Unii 27 państw, natomiast dług publiczny był w Polsce znacząco niższy, o prawie 30% PKB, niż średnia dla Unii 27 państw. Ten korzystny wynik konsolidacji w finansach publicznych został osiągnięty w bardzo trudnych warunkach makroekonomicznych dzięki zaplanowanym oszczędnościom w wydatkach, zmianom systemowym oraz działaniom jednorazowym, w tym dzięki obniżeniu składki przekazywanej do otwartych funduszy emerytalnych. Wpływ na to miało także ograniczenie deficytu budżetów samorządowych o ponad 70% w 2011 r. Szanowni państwo, należy podkreślić, że pomimo niesprzyjających warunków makroekonomicznych i dokonywanych oszczędności budżetowych polski rząd prowadził konsekwentnie politykę ochrony poziomu życia najuboższych warstw społeczeństwa. W 2012 r. płaca minimalna została podniesiona o 8,2% do poziomu 1500 zł. Przeciętna emerytura i renta z pozarolniczego systemu ubezpieczeń społecznych była wyższa niż w 2011 r. o 5,4%, natomiast przeciętna emerytura i renta rolników indywidualnych wypłacana z funduszu emerytalnego KRUS wzrosła w 2012 r. o prawie 7%. Wysoka Izbo! Podsumowując, należy stwierdzić, że polityka fiskalna była w 2012 r. prowadzona przez rząd w bardzo trudnych warunkach makroekonomicznych. Jednak mimo recesji w Europie Zachodniej i silnego spowolnienia wzrostu w gospodarce polskiej udało się po raz kolejny obniżyć deficyt sektora finansów publicznych oraz powstrzymać wzrost, a nawet obniżyć poziom relacji długu publicznego do PKB. Dalszej wyraźnej poprawie uległa wiarygodność kredytowa Polski, co znalazło wyraz w znacznym obniżeniu rentowności polskich obligacji. Szczególnym wyrazem uznania dla polskiej polityki fiskalnej jest fakt, że Komisja Europejska 29 maja br., a - jak wiemy - Rada Unii Europejskiej w czerwcu, przyjęła propozycję przedłużenia terminu zejścia z deficytem sektora finansów publicznych poniżej poziomu referencyjnego o kolejne dwa lata, to znaczy do końca 2014 r., równocześnie usprawiedliwiając niezrealizowanie tego celu w 2012 r., cytuję: pogarszającą się światową sytuacją gospodarczą. A zatem nie widziano przyczyn niespełnienia pierwotnego planu po stronie polskiej gospodarki. Są to niewątpliwe sukcesy polityki rządu. Ta ogólnie pozytywna ocena nie powinna jednak przesłonić problemów, które nadal stoją przed polskimi finansami publicznymi. Należą do nich: wysoki udział wydatków sztywnych i niekorzystna struktura wydatków budżetowych oraz wciąż wysoki, mimo znacznej poprawy, stopień nierównowagi finansów publicznych. Ogranicza to silnie swobodę manewru w polityce fiskalnej, co może okazać się szczególnie dotkliwe w warunkach przedłużającego się spowolnienia gospodarczego w bieżącym roku. Ponadto utrzymująca się nierównowaga budżetowa nie zapewnia trwałego spełnienia wymogów polskiej konstytucji oraz reguł fiskalnych obowiązujących w Unii Europejskiej. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Jerzy Wenderlich) Panie Marszałku! Od czterech lat w Polsce opracowywany jest budżet zadaniowy. Jego celem jest osiągnięcie większej skuteczności, efektywności i przejrzystości wydatkowania środków publicznych poprzez opracowanie budżetu w ścisłym powiązaniu z zadaniami oraz wydłużenie horyzontu programowania finansowego. Niestety wykorzystanie budżetu zadaniowego jest w Polsce nadal ograniczone. Zarówno w trakcie prac nad przygotowaniem budżetu, jak i w trakcie prac nad sprawozdaniem z wykonania budżetu tylko sporadycznie sięgamy do budżetu zadaniowego. Nadal dominuje tradycyjne podejście, oparte na podziale środków budżetowych na części, działy i pozycje budżetowe, a nie na zadania i osiągnięte rezultaty. Należy dążyć do wzmocnienia operacyjnych możliwości budżetu zadaniowego. Mam nadzieję, że w następnym cyklu budżetowym będziemy w stanie wspólnie z Ministerstwem Finansów lepiej wykorzystać ten instrument. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie prac nad sprawozdaniem z wykonania budżetu za 2012 r. Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła, zgodnie z postanowieniem marszałka Sejmu, części budżetowe będące w jej kompetencjach, a także te, które były przedmiotem prac innych komisji. W odniesieniu do tzw. własnych części budżetowych Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła i pozytywnie zaopiniowała wszystkie sprawozdania z wykonania budżetu państwa, wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli w tym zakresie. Komisja zapoznała się też z informacją o przebiegu wykonania Wieloletniego Planu Finansowego Państwa na lata 2012-2015. Pozostałe komisje sejmowe przedłożyły Komisji Finansów Publicznych łącznie 25 opinii, w tym cztery opinie będące efektem prac połączonych komisji. Wszystkie przedłożone opinie były pozytywne. Jedynie Komisja Obrony Narodowej, prezentując najbardziej rozbudowaną opinię, zaopiniowała, cytuję: pozytywnie z zastrzeżeniami informację o realizacji budżetu Ministerstwa Obrony Narodowej w 2012 r. Komisja Finansów Publicznych rozpatrywała sprawozdanie z wykonania budżetu państwa w 2012 r. na 19 posiedzeniach, które odbyły się w dniach od 19 czerwca do 11 lipca. W trakcie tych posiedzeń Komisja Finansów Publicznych zapoznawała się z opiniami innych komisji, opiniami posłów koreferentów, stanowiskami Najwyższej Izby Kontroli oraz opiniami Biura Analiz Sejmowych. Członkowie komisji zadawali pytania, odbywała się dyskusja, składane były wyjaśnienia przez przedstawicieli resortów i innych dysponentów budżetu. W trakcie odbytych posiedzeń wszystkie komisje branżowe przedstawiły wnioski o pozytywne oceny wykonania budżetu państwa w poszczególnych częściach, funduszach celowych i innych formach prowadzonej gospodarki, a przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli przedstawili opinie Izby dotyczące rozpatrywanych fragmentów budżetu. Były to opinie pozytywne, chociaż w wielu przypadkach zwracano uwagę na stwierdzone nieprawidłowości. Oceniając wykonanie budżetu za 2012 r., Najwyższa Izba Kontroli wystawiła 95 ocen pozytywnych, tj. o 14 więcej niż w ubiegłym roku, oraz 28 ocen pozytywnych mimo stwierdzonych nieprawidłowości. Tych ocen pozytywnych mimo stwierdzonych nieprawidłowości w ubiegłym roku było o 42 więcej. Jedna opinia Najwyższej Izby Kontroli była negatywna i dotyczyła Funduszu Restrukturyzacji Przedsiębiorców. W tym ostatnim przypadku powodem wystawienia oceny negatywnej było wypłacenie spółce Polskie Linie Lotnicze LOT SA pomocy publicznej w formie pożyczki na ratowanie w kwocie 400 mln zł przed uzyskaniem końcowej decyzji Komisji Europejskiej. Jednocześnie w odniesieniu do tego funduszu Najwyższa Izba Kontroli nie stwierdziła jednak przypadków zaniechania dochodzenia należności Skarbu Państwa, a także pobrania, ustalenia i dochodzenia należności w wysokości niższej niż wynikająca z prawidłowego ich naliczania. Nie stwierdzono także opóźnień w regulowaniu zobowiązań tego funduszu. Najwyższa Izba Kontroli w swojej analizie stwierdziła, że sprawozdanie rządowe z wykonania budżetu państwa w 2012 r., cytuję: przedstawia rzetelnie we wszystkich istotnych aspektach informacje i dane o wysokości dochodów, wydatków, należności i zobowiązań. Izba wyraziła również pozytywną opinię o rzetelności sprawozdań budżetowych i sprawozdań w zakresie operacji finansowych oraz ich zgodności z przepisami prawa. Pragnę w tym miejscu podkreślić, że oceny Najwyższej Izby Kontroli za wykonanie budżetu za 2012 r. były ogólnie lepsze niż za wykonanie budżetu za 2011 r., mimo że warunki realizacji budżetu były trudniejsze, znacznie gorsze niż np. w 2007 r., kiedy Najwyższa Izba Kontroli za wykonanie budżetu za 2007 r. wystawiła aż cztery oceny negatywne. Chcę także poinformować Wysoką Izbę, że na posiedzeniach komisji składane były przez posłów opozycji wnioski o negatywne zaopiniowanie wykonania budżetu. Dotyczyły one niektórych aspektów realizacji budżetu w 23 częściach budżetowych i w trzech funduszach celowych. Uzasadniając wnioski o negatywne zaopiniowanie budżetu, posłowie niejednokrotnie powoływali się na nieprawidłowości, jakie w wyniku kontroli stwierdziła Najwyższa Izba Kontroli. Jednak, jak wynikało z dyskusji przeprowadzonych na posiedzeniu komisji i odpowiedzi udzielanych posłom, część tych nieprawidłowości została usunięta w wyniku realizacji wniosków pokontrolnych, a część z nich będzie nieaktualna w przyszłości na skutek zmiany stanu prawnego. Wszystkie zgłoszone wnioski o negatywne zaopiniowanie części budżetowych i funduszy celowych, wraz z dwoma zdaniami odrębnymi zgłoszonymi przez dwóch posłów do opinii Komisji Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, zostały rozpatrzone przez Komisję Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 11 lipca. Rozpatrując przedłożone wnioski, komisja wzięła pod uwagę fakt, że we wszystkich przypadkach opinie komisji branżowych były pozytywne. Również pozytywne, lub pozytywne mimo stwierdzonych nieprawidłowości, były opinie Najwyższej Izby Kontroli, z jednym wcześniej wspomnianym wyjątkiem. Komisja Finansów Publicznych w głosowaniu większością głosów odrzuciła wszystkie wnioski o negatywne zaopiniowanie części budżetowych i funduszy celowych i przyjęła sprawozdanie stosunkiem głosów: 24 - za, 18 - przeciw, 1 - wstrzymujący się, które w dniu dzisiejszym mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie. W sprawozdaniu komisji zawarty jest projekt uchwały, w którym proponuje się w pkt I przyjęcie sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2012 r., a w pkt II udzielenie Radzie Ministrów absolutorium za ten okres. Natomiast w pkt III proponuje się, aby Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zwrócił się do dysponentów poszczególnych części budżetowych o podjęcie działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości wskazanych przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz przedstawionych w opiniach Sejmowi. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Biorąc pod uwagę warunki, w jakich przebiegała realizacja budżetu w ubiegłym roku, wyniki wykonania budżetu oraz opinie Najwyższej Izby Kontroli, uważam, że należy przyjąć sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za 2012 r. i udzielić Radzie Ministrów absolutorium. W związku z tym w imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę o przyjęcie przez Sejm projektu uchwały zawartego w druku sejmowym nr 1562. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)