Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Najwyraźniej nie mam szczęścia, wczoraj moje wystąpienie wypadło w czasie przerwy obiadowej ministra Rostowskiego, a dzisiaj pan minister Rostowski, sądząc po godzinie, ma przerwę, jest na lunchu. (Oklaski) Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Historia lubi się powtarzać. W 2001 r. mieliśmy niknący w oczach AWS, a ministrem finansów był Jarosław Bauc. W lipcu 2001 r. ujawnił dziurę budżetową - 17 mld zł, która wówczas wydawała się gigantyczna. Kilka tygodni później nastąpiła pierwsza nowelizacja budżetu na 2001 r. W zapomnienie poszedł Jarosław Bauc, a dziura Bauca przeszła do historii. W 2013 r., 12 lat później, mamy dokładnie to samo. Jest rozpadająca się Platforma Obywatelska i minister finansów Jan Vincent-Rostowski, który w lipcu 2013 r., przyznając, że brakuje mu w budżecie 24 mld zł, zapowiada pierwszą nowelizację budżetu na 2013 r. Dzisiaj nie jest to już dziura Rostowskiego, ale prawdziwa przepaść, do której prowadziła kraj Platforma Obywatelska od początku rządów. Zbliżaliśmy się do tego nieuchronnie, dzięki kreatywnej księgowości i legislacyjnym sztuczkom ministra Rostowskiego. Najświeższa, wczorajsza sztuczka to likwidacja progu ostrożnościowego. Wróćmy do budżetu na 2012 r. Już wówczas było jasne, że minister Rostowski prowadzi finanse naszego kraju na skraj przepaści. W tym roku zrobiliśmy tylko krok naprzód. Rok 2012 był rokiem dokręcania podatkowej śruby przedsiębiorstwom i wszystkim innym podatnikom. Aby premier Tusk nie mamił nas, że nie podnosi podatków, przypomnę tylko dwie najważniejsze podwyżki: podwyżkę składki rentowej o 2% oraz działającą od 2011 r. podwyżkę stawki VAT do 23%. W sumie obie podwyżki miały zapewnić dodatkowe wpływy do budżetu i FUS w wysokości ponad 12 mld zł. Do tego trzeba by dodać niezwaloryzowaną w 2012 r. kwotę wolną od podatku PIT, skalę podatkową podatku PIT i szereg innych dodatkowych podwyżek, jak akcyzy na paliwa, papierosy, węgiel, koks, podatek od kopalni itd. Jakby to wszystko podsumować, w 2012 r. powinno wpłynąć do budżetu i FUS dodatkowo 20 mld zł. Tymczasem na koniec 2012 r. okazało się, że wpływy podatkowe nie tylko nie były wyższe od założonych, ale były niższe, i to aż o 16,5 mld zł. Nawet z podatku VAT, pomimo tej podwyższonej stawki, zebrano o 12,2 mld zł mniej, i to tylko dzięki temu, że w grudniu 2012 r. zrobiono sztuczkę polegającą na zmianie sposobu zwrotu podatku VAT, dzięki czemu w 2012 r. wpłynęło 3 mld zł więcej. W przyrodzie jednak nic nie ginie, długi również, więc tych dodatkowych 3 mld zł z podatku VAT teraz państwu, w 2013 r., brakuje. Dlaczego tak się stało? Czy tłumaczenie się pogorszeniem koniunktury to tylko wymówka? Czy nie zastanowiło pana, panie ministrze, dlaczego w 2012 r. bardzo szybko rosły zaległości podatkowe? Na koniec grudnia zaległości podatkowe przekroczyły 27 mld zł, o 18,3% więcej niż rok wcześniej. Co było tego przyczyną? Urzędy skarbowe działały gorzej? Bez żartów, pod światłym kierownictwem ministra Rostowskiego? (Wesołość na sali, oklaski) A może te firmy, miliony uczciwych podatników, nie mają już z czego płacić? Nie da się corocznie dokładać obciążeń podatkowych, za każdym razem licząc, że uda się jeszcze wydoić. Czy nie zaskoczyły pana, panie ministrze, dane opublikowane w raporcie NBP? Realne dochody gospodarstw domowych spadły w 2012 r. o 0,8%, w czwartym kwartale spadły już o 2%, a stopa dobrowolnych oszczędności ludności obniżyła się do zera. Czy nie czytał pan, panie ministrze, diagnozy społecznej na 2013 r. pana prof. Czapińskiego? Zasięg ubóstwa w Polsce, a więc gospodarstw żyjących poniżej minimum socjalnego, zwiększył się w ciągu ostatnich 2 lat o 30%. Zważywszy na te szokujące dane o ubożeniu Polaków, jakie znaczenie ma to, że wy, rządzący, komisja finansów oceniacie ten budżet pozytywnie? Postawmy sobie pytanie, czy budżet państwa to przedsięwzięcie o charakterze księgowym, aby strona ˝winien˝ zgadzała się ze stroną ˝ma˝, zresztą z tym i tak są duże kłopoty, a wydatek zaksięgowany był zgodnie z ustawą o finansach publicznych i zasadami rachunkowości. Nie, prawdziwym celem wydatków budżetowych jest stopniowe budowanie dobrobytu, rozwijanie i wzbogacanie kraju, zaspokajanie potrzeb obywateli. Tylko tak można ocenić budżet na 2012 r., tylko tak może to ocenić polityk, a nie księgowy. Patrząc na ten budżet, trzeba powiedzieć jasno: ten budżet nie został wykonany, rozdaliście te pieniądze, panie premierze, panie ministrze, bez pomysłu na to, aby były to wydatki prorozwojowe, proinwestycyjne, aby powstawały nowe miejsca pracy. Pozwoliliście przejeść te pieniądze, to jest wasza wina. Co z tego, że w obszarach rolnych wydano w 2012 r. gigantyczne miliardy złotych, ogromne polskie i unijne pieniądze, na zakup maszyn rolniczych i ciągników, skoro wiele z tych maszyn stoi teraz nie w pełni wykorzystanych? Dlaczego te pieniądze nie zostały zainwestowane na przykład w przetwórstwo rolne? Jesteśmy wszak największym producentem owoców miękkich w Unii, trzecim producentem warzyw sprzedawanych za granicę za grosze w stanie nieprzetworzonym. Mogliśmy za te pieniądze, polskie i unijne, zmodernizować polskie przetwórstwo rolno-spożywcze i sprzedawać drożej towar przetworzony. Byłyby to zarówno dodatkowe dochody rolników, jak i dodatkowe wpływy do budżetu, nowe miejsca pracy. Co z tego, panie ministrze Rostowski, że się panu zgadzają cyferki? Zresztą to samo można powiedzieć o każdej innej sferze naszej gospodarki. Fundusze unijne, jakie otrzymuje w tej chwili Polska, można porównać jedynie z pieniędzmi, które płynęły z powojennego planu Marshalla. Wówczas, dzięki tamtym pieniądzom, odbudowano zrujnowaną gospodarkę Europy. A czy w polskim budżecie, w decyzjach gospodarczych polskiego rządu widać jakąś wizję wydatkowania tych gigantycznych pieniędzy unijnych na rozwój innowacyjnych przedsiębiorstw, na budowanie gospodarki bardziej rozwiniętej technologicznie, nie tylko jakichś montowni czegoś tam? To się nazywa polityka gospodarcza, panie premierze, prawda? A wy, wydając miliony unijne, stosujecie politykę promowania lepszego księgowego. Pieniądze z Unii dostanie ten, kto lepiej potrafi napisać wniosek o dofinansowanie. (Wesołość na sali, oklaski) Co z tego, że w 2012 r. wydaliśmy ponad 20 mld zł na budowę dróg, notabene najdroższych w Europie, skoro jednocześnie wiele firm je budujących upadło, a tysiące małych polskich firm do dziś ma bezustanny kłopot z uzyskaniem należności za wykonane już prace? Chwali się pan, panie ministrze, że deficyt w roku 2012 był niższy o 4,5 mld od planowanego. Dlaczego był niższy? Dzięki ogromnej wypłacie z zysku Narodowego Banku Polskiego, wynoszącej ponad 8 mld zł. I to jest skandal. W ten sposób pan, panie ministrze Rostowski, stał się pilnym uczniem byłego, też wicepremiera, Andrzeja Leppera. To on mawiał, że pieniądze są w banku, że należy zmusić bank centralny, by podzielił się z budżetem swoimi pieniędzmi. Wówczas pukano się w czoło. Dziś pan to realizuje, a to jest skandal. (Oklaski) To jest skandal, by zapychać dziurę budżetową dochodami z naszych rezerw walutowych, zwłaszcza że, jak mówił prezes Belka przed chwilą, źródłem tych dochodów są przede wszystkim zmiany kursowe walut. Dochody z tytułu posiadanych rezerw powinny powiększać te rezerwy, budować zasobność naszego kraju. A jeśli mamy tych rezerw za dużo, to należałoby je przeznaczyć na zabezpieczenie egzystencji przyszłych pokoleń, a nie przejadać, panie ministrze Rostowski. Czy jest jakaś dziedzina, o której możemy powiedzieć, że w roku 2012 odniesiono w niej sukces, że wydawszy pieniądze podatników i pieniądze pożyczone, w sumie ponad 300 mld zł, odniesiono sukces? Kończąc rok 2012, zostawił pan, panie ministrze, bez mała bilionowy dług do spłaty dla przyszłych pokoleń. Zadłużenie Polski wzrosło o kolejne 25 mld zł plus te miliardy pochowane w różnych funduszach. Każdy pracujący Polak ma dziś do spłaty 60 tys. zł waszego długu. Aby go spłacić, musiałby pracować za darmo 3 lata. To jest ten wasz sukces? Ale są w budżecie też fundusze pełne pieniędzy, których się nie wydaje. Bo nie są potrzebne? Nie. To są pieniądze niezbędne. Mówię o Funduszu Pracy. Bezrobocie w grudniu przekroczyło 13%, ponad 2,1 mln osób pozostawało bez pracy. W tym samym czasie na koncie Funduszu Pracy zapisanych było ponad 7 mld zł. Powtarzam: zapisanych, bo tych pieniędzy tam dawno nie ma, zostały przejedzone. Prawda, panie ministrze? Ale co was obchodzą bezrobotni? Przecież nie płacą podatków do budżetu. Budżet to dla Rostowskiego ciąg zapisów księgowych, a nie filar polityki społecznej. Jeszcze raz powtórzę: ten budżet nie zrealizował żadnych istotnych celów społecznych, celów gospodarczych, ambicji prorozwojowych naszego kraju. W tym sensie ten budżet nie został wykonany. Będziemy więc głosowali jako Ruch Palikota przeciwko udzieleniu absolutorium temu rządowi. Historia lubi się powtarzać. Minister finansów Jarosław Bauc po ujawnieniu gigantycznej dziury budżetowej stracił stanowisko. Czy minister Rostowski też straci stanowisko za kilka tygodni? Jak państwo typujecie? Mówiliśmy o tym we wszystkich debatach budżetowych: nieodpowiedzialność, kreatywna księgowość i księgowe triki. To już nie jest dziura budżetowa, to przepaść. Panie ministrze Vincent-Rostowski, dość! Z czasem zapomnimy o panu tak jak o Baucu, tylko długi, których pan narobił, zostaną na lata. Niestety. (Oklaski)