Mówca: Ewa Lieder
Data: 2016-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ostatnich paru miesiącach skonfrontowaliśmy trzy różne projekty ustaw nowelizujących Prawo łowieckie, dla których wspólnym mianownikiem są przepisy dotyczące włączenia odpowiedzialności Skarbu Państwa w pokrycie szkód łowieckich. Stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna pozostaje w tej kwestii niezmienne. Projekt ustawy o szkodach łowieckich oraz o zmianie niektórych innych ustaw ma na celu zaangażowanie budżetu państwa w proces gospodarki łowieckiej w Polsce. Art. 6 pkt 1 zakłada zwrot części kosztów poniesionych w związku z wypłatą odszkodowań za szkody w uprawach i płodach rolnych lub obwodach rybackich. W przypadku pozyskania co najmniej 90% maksymalnej liczby zwierząt łownych przeznaczonych do pozyskania w danym roku gospodarczym dzierżawca lub zarządca obwodu łowieckiego może ubiegać się o zwrot nawet 50% kwoty odszkodowań wypłaconych w poprzednim roku gospodarczym. Patrząc przez pryzmat tego, jak gospodarka łowiecka funkcjonuje w naszym kraju, jest to przepis niezwykle korzystny dla myśliwych. Czerpiąc konkretne korzyści z prowadzonej gospodarki łowieckiej, dodatkowo zostaliby odciążeni przez Skarb Państwa w zakresie odpowiedzialności wpisanej w prowadzenie swojej aktywności myśliwskiej. Łączne koszty wprowadzenia nowych zasad to według wnioskodawców około 40 mln zł rocznie, ale w praktyce może to być kwota wielokrotnie wyższa. Kolejny aspekt to pokrycie szkód łowieckich wyrządzonych przy prowadzeniu polowania, które nie powinny być według nas pokrywane z budżetu państwa. Dotyczy to zwłaszcza polowań komercyjnych, przynoszących zarówno duże zyski dla organizatorów, jak i sporo szkód. Polowania komercyjne to obszar wymagający zwiększenia kontroli państwa. Kryteria polowań komercyjnych opierają się na pozyskaniu jak najokazalszych trofeów, co ma odzwierciedlenie w cenach, jakie płacą klienci polowań komercyjnych za zabranie trofeów do domu. Argument o łowiectwie jako działalności wpisanej w zasady ochrony środowiska nie ma w tym przypadku zastosowania. W Polsce brakuje rzetelnej kontroli państwa nad działalnością Polskiego Związku Łowieckiego. Z jednej strony pojawiają się zapewnienia samych myśliwych o niewypłacalności w konfrontacji ze szkodami łowieckimi i potrzebie finansowania ich działalności z budżetu państwa, wynikającej z deklarowanej roli strażników ochrony przyrody, z drugiej zaś trudno zaprzeczyć dowodom na to, że niekiedy myślistwo jest po prostu intratnym biznesem, który szkodzi środowisku m.in. poprzez polowania komercyjne. Dlatego wprowadzeniu udziału Skarbu Państwa w dokładanie się do realizacji obowiązku myśliwych musiałyby towarzyszyć zwiększenie kontroli państwa nad łowiectwem w Polsce lub zmiana jego modelu. Dla zachowania wysokich standardów ochrony przyrody w naszym kraju konieczne jest uruchomienie rzetelnych badań konsekwencji przyrodniczych gospodarki łowieckiej. Zapobiegłoby to sytuacjom, jakie znamy z niedalekiej przeszłości, kiedy kilkanaście lat temu nieprawidłowe zarządzanie populacją łosia doprowadziło do jej załamania i wprowadzenia zawieszenia na odstrzał lub gdy nadmierny odstrzał kopytnych w latach 90. ubiegłego wieku niebezpiecznie wpłynął na stan ochrony dużych drapieżników w Puszczy Białowieskiej. Projekt PSL nie przedstawia w uzasadnieniu wystarczających argumentów potwierdzających słuszność dokładania się podatników do pokrywania kosztów szkód łowieckich. Zwierzęta łowne są własnością Skarbu Państwa, ale Skarb Państwa nie czerpie z tego finansowych korzyści na zasadach, na jakich czerpią je myśliwi. Musimy tu jednak wziąć pod uwagę interes rolników. W wielu krajach Europy Zachodniej rolnicy i właściciele ziemscy otrzymują zapłatę od myśliwych za możliwość polowania i tworzenia obwodów łowieckich na ich ziemi. Decydujące jest w tej kwestii prawo, które w naszym kraju, mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nadal nie może być uregulowane, czyli prawo chroniące właścicieli ziemi. Prawo własności ziemi i prawo do wykonywania polowań są w krajach Europy Zachodniej ze sobą integralnie powiązane. Właściciel ziemi może wydzierżawić, przenieść na myśliwych prawo do wykonywania polowań na swoich gruntach, czerpiąc tym samym z tego korzyści finansowe. Stawki uwarunkowane są ilością zwierzyny do pozyskania na danym terenie, co analizowane jest przez organy zewnętrzne kontrolujące dobrostan przyrody. Takie regulacje ustanowione z poszanowaniem prawa własności byłyby realnym źródłem dochodów dla rolników, którzy nie dość, że aktualnie nie mają kontroli nad ustanowieniem obwodów łowieckich na ich ziemi, to jeszcze ponoszą szkody w uprawach w wyniku przeprowadzanych w obrębie tych obwodów polowań. Sytuacja ta dla rolników jest skrajnie niesprawiedliwa. Klub Poselski Nowoczesna jest jednak za skierowaniem tej nowelizacji ustawy Prawo łowieckie (Dzwonek) do prac w komisji i daniem szansy PSL na wniesienie rozsądnych poprawek, a rolnikom na uczciwe odszkodowania. Dziękuję. (Oklaski)