Mówca: Zofia Czernow
Data: 2014-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (druk nr 2847). Projekt ustawy ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej, a w szczególności wprowadzenie do polskiego prawa, w tym głównie do Kodeksu postępowania cywilnego, rozwiązań proceduralnych niezbędnych do efektywnego stosowania w Polsce nowych rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady. Dotyczy to rozporządzenia nr 1215 z 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych oraz rozporządzenia nr 606 z 2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych. W obecnym stanie prawnym egzekwowanie orzeczeń w sprawach cywilnych i handlowych wydanych w jednym z państw członkowskich Unii Europejskiej w pozostałych państwach członkowskich wymaga dziś co do zasady przeprowadzenia postępowania sądowego w przedmiocie stwierdzenia ich wykonalności. Postępowania takie są czasochłonne i kosztowne. W celu rozwiązania tego problemu i uproszczenia procesu egzekwowania orzeczeń Unia Europejska przyjęła wymienione rozporządzenia. W obu rozporządzeniach w odniesieniu do objętych nimi orzeczeń sądowych i innych tytułów wprowadzony został system tzw. automatycznej wykonalności, który zakłada, że orzeczenia i tytuły pochodzące z jednego państwa członkowskiego podlegają wykonaniu w każdym innym państwie członkowskim, w którym ma zostać wszczęta egzekucja, bez potrzeby stwierdzania ich wykonalności w tym państwie. Rozporządzenia stosowane będą w Polsce, z chwilą wejścia ich w życie, bezpośrednio, bez potrzeby ich implementacji do krajowego porządku prawnego. Regulacje obu rozporządzeń wymagają jednak pewnych uzupełnień w prawie krajowym, a także istnieje konieczność dostosowania istniejących rozwiązań w zakresie uznawania i wykonywania orzeczeń, ugód i dokumentów urzędowych pochodzących z państw członkowskich Unii Europejskiej, aby cały system uznawania i wykonywania był spójny. Ten cel przyświeca procedowanemu obecnie projektowi ustawy. Przyjęte w projekcie założenie modyfikacji sposobu realizacji w Polsce modelu automatycznej wykonalności orzeczeń sądowych, ugód sądowych, a także dokumentów urzędowych z innych państw członkowskich połączono ze zmianą dotychczasowego sposobu regulacji. W projektowanej zmianie Kodeksu postępowania cywilnego najważniejsza zmiana dotyczy art. 1 pkt 21 projektu. Przepis ten wprowadza w części czwartej kodeksu nową księgę czwartą, w całości poświęconą uznawaniu i wykonywaniu w Polsce orzeczeń sądowych, ugód i dokumentów urzędowych z innych państw członkowskich objętych mechanizmem działania systemu automatycznej wykonalności. Termin wejścia w życie projektowanej ustawy to 10 stycznia 2015 r. Wiąże się to bezpośrednio z terminami wejścia w życie przedmiotowych rozporządzeń - pierwsze rozporządzenie stosuje się od 10 stycznia, drugie zaś od 11 stycznia 2015 r. Przyjęcie procedowanej ustawy oraz wejście w życie rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady przyniosą wymierne korzyści społeczne. Spowodują między innymi: szybszą wykonalność orzeczeń sądowych w krajach Unii Europejskiej, w tym między innymi dotyczących roszczeń alimentacyjnych (obecnie jest to duży problem), uproszczenie procedury dochodzenia roszczeń przez obywateli, a także obniżenie kosztów dochodzenia wierzytelności. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera projekt ustawy i rekomenduje go do dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)