Mówca: Sprawozdawca Marek Sowa
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze zbycia paliw ciekłych osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 r., druk nr 2688. Niniejszy projekt ustawy ma na celu wprowadzenie okresowego podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w roku 2026 przez przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie wytwarzania paliw oraz obrotu paliwami na podstawie koncesji na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą. Dlaczego wprowadzamy ten nadzwyczajny, okresowy podatek? Przypomnę, że ma to swój bezpośredni związek z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Pod koniec lutego rozpoczęła się operacja Epicka Furia. Konflikt doprowadził do zakłóceń w funkcjonowaniu na kluczowym szlaku transportowym ropy naftowej. Zablokowanie cieśniny Ormuz, strategicznego przesmyku, przez który przepływa 20% światowej ropy naftowej, odbiło się negatywnie na rynkach paliw i cenach paliw na całym świecie. Nagłe i gwałtowne ograniczenie podaży doprowadziło do... (Poseł Włodzimierz Skalik: Nadzwyczajnych zysków.) Do tego przejdę za chwilę. ...nadzwyczajnych wzrostów ceny ropy na giełdach światowych. Cena baryłki wzrosła z 65 dolarów do nawet 126 dolarów w szczytowym okresie. Doprowadziło to do wzrostu cen paliw również w naszym kraju. Odpowiedź rządu pana premiera Donalda Tuska była natychmiastowa i jednoznaczna. Z jednej strony obniżony został podatek akcyzowy o 28-29 gr na litrze, z drugiej strony obniżony został z 23% do 8% podatek VAT. W konsekwencji cena paliw spadła o ok. 1,20 zł na litrze. Program ˝Ceny paliwa niżej˝ gwarantował Polkom i Polakom najniższe ceny paliw w całej Unii Europejskiej. Myślę, że warto przytoczyć parę przykładów wskazujących, jak ceny paliw kształtowały się w sąsiednich krajach. Polska i Malta to kraje, w których te ceny były zdecydowanie najniższe. W Polsce kształtowały się one na poziomie od 5,80 zł do 6,50 zł za litr benzyny. Różnego rodzaju programy lojalnościowe czy obniżki weekendowe umożliwiały nabycie paliwa nawet za 5,50 zł. Przykładowo w tym samym czasie ceny paliwa w Danii, Finlandii, Holandii kształtowały się na poziomie powyżej 9 zł, u naszych sąsiadów, w Niemczech - 7,80 zł, na Węgrzech - 7,20 zł, w Słowacji - 7,20 zł, w Czechach - 7,10 zł, na Litwie - 7,30 zł. To pokazuje, że ochrona polskiego rynku, polskich konsumentów była naprawdę na bardzo wysokim poziomie. Drugi element został zapowiedziany równocześnie, bo często tak się zdarza, kilka lat temu sytuacja była podobna. Wówczas takiego rozwiązania nie wprowadzono, natomiast wiemy, że firmy zajmujące się obrotem paliwami odnotowały gigantyczne wzrosty, gigantyczne zyski nadzwyczajne, które nie wynikały ze standardowej działalności gospodarczej, tylko były wynikiem szoku cenowego, ograniczenia podaży, co miało wpływ na podwyżkę marży. Dlatego rząd wystąpił z propozycją wprowadzenia rozwiązania w niniejszej ustawie, które będzie dotyczyło nadzwyczajnych zysków. Opodatkowane zostaną marże powiększone w stosunku do średniorocznych marż o 20%. A więc jeśli ktoś zarabiał 1 mld zł, to od kwoty miliard dwieście marża nie będzie go dotyczyła. Podatek 60-procentowy zostanie nałożony na marżę przekraczającą wskazaną wielkość procentową. W dniu wczorajszym Komisja Finansów Publicznych zajmowała się tym projektem ustawy. Wprowadzono kilka poprawek. W imieniu komisji wnoszę, aby ten projekt ustawy został przez Wysoką Izbę przyjęty. Dziękuję bardzo.