Mówca: Piotr Zgorzelski (tekst niewygłoszony)
Data: 2018-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoki Sejmie! Panie Marszałku! W imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów przedstawię stanowisko dotyczące sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych, druki nr 2787 i 3064. Na wstępie należy zaznaczyć, że projekt dotyczy długu jednostek samorządu terytorialnego, jego wcześniejszej spłaty oraz restrukturyzacji zadłużenia. Istotną kwestią jest podejście strony rządowej do funkcjonowania szeroko rozumianego samorządu terytorialnego. Niestety, przez ostatnie 3 lata rządów PiS samorząd terytorialny jest systematycznie pozbawiany zadań, a powszechnie wiadomo, że dla sprawnego funkcjonowania państwa samorząd jest rzeczą najistotniejszą. Samorząd, który jest najbliżej obywatela, na który mieszkańcy mają bezpośredni wpływ, jest wartością nadrzędną. Ograniczenie zadań samorządu, a właściwie przekazywanie jego zadań na szczebel rządowy jest fatalne w skutkach. System centralnie planowany już w historii Polski występował i nie przeszedł do historii jako rozwiązanie skuteczne, wręcz przeciwnie. Wydawanie poleceń z Warszawy, które ma realizować mała gmina, zawsze okaże się rozwiązaniem błędnym. Pozostaje do omówienia także kwestia procedowania nad projektem. Za niedopuszczalny należy uznać skład osobowy podkomisji rozpatrujący przedmiotowy projekt. Podkomisja powinna odzwierciedlać skład wszystkich klubów w Sejmie, ale miejsca dla posła PSL-UED nie było. Jaki jest sens powoływania podkomisji, która składa się z posłów trzech klubów? Proszę, aby w przyszłości takie sytuacje nie miały miejsca, gdyż wypacza to sens pracy. Przechodząc do szczegółów projektu - proponowane zmiany odnoszą się głównie do stworzenia mechanizmów wzmacniających stabilność finansową poszczególnych samorządów. W szczególności poprzez wprowadzenie dodatkowych ograniczeń w zakresie zaciągania zobowiązań przez samorządy oraz wzmocnienie efektywności wskaźnika zadłużenia jako instytucji zapobiegającej nadmiernemu zadłużaniu JST. Rozwiązania zawarte w projekcie mogą wpływać także na rozwój gospodarczy na obszarze właściwym dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Samorządy, jeżeli nie posiadają odpowiedniej nadwyżki bieżącej z 3 ostatnich lat, nie mogą zgodnie z ustawą dokonać spłaty zadłużenia, co stanowi istotne ograniczenie prowadzenia gospodarki finansowej.Dobrze, że powyższe ograniczenie zostanie zniesione. Należy przeciwdziałać sytuacjom, gdy dług danych jednostek samorządu terytorialnego zagraża ich funkcjonowaniu. Przypadki likwidacji gminy, z którymi nie tak dawno mieliśmy do czynienia, nie powinny występować. Wszelkie próby poprawy sytuacji finansowej uważam za słuszne i godne poparcia. Mechanizm, aby przy wyliczaniu indywidualnego wskaźnika spłaty zadłużenia były wliczane zobowiązania finansowe podobne do umowy pożyczki lub kredytu, będzie skutkował uniemożliwieniem tworzenia sztucznego, niewidocznego we wskaźnikach poziomu zadłużenia. Wysoka Izbo! Proponowane w projekcie zmiany należy uznać za zasadne i pożądane. Nowelizacje sprzyjają realizacji celów ustawy, zarówno w zakresie, w jakim dotyczą zracjonalizowania możliwości zadłużania się samorządów, uelastycznienia ich gospodarki finansowej, jak i w zakresie wzmocnienia mechanizmów prawnych służących zwiększeniu bezpieczeństwa finansowego jednostek samorządu terytorialnego. Na zakończenie dodam, że współpraca między stroną rządową a samorządową jest konieczna. Instrumentalne traktowanie strony samorządowej jest niedopuszczalne i powoduje to wzajemne nieporozumienia, których należy unikać. Uwagi strony samorządowej w ramach prac nad projektami trzeba traktować bardzo poważnie, wsłuchując się w głos samorządów.