Mówca: Jarosław Rzepa
Data: 2021-12-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie odbył się kongres kultury. O godz. 9 rano dzieci nie obejrzały jak zwykle ˝Teleranka˝. Nie działały telefony. Nie nadawano programów radiowych. Odwołano zaplanowane koncerty. Stan wojenny przeciął codzienne życie Polaków. Jawił się inaczej przeciętnym obywatelom PRL, inaczej 5 tys. internowanych, których nocą zabierano z domów, jeszcze inaczej 50 tys. żołnierzy uczestniczącym aktywnie w jego wprowadzaniu, inaczej zwolennikom ˝Solidarności˝, inaczej stronnikom władzy. Pierwsze tygodnie stanu wojennego to zima, śnieg, brak większości gazet, zamknięte kina, teatry, biblioteki, muzea, brak benzyny, ferie w szkołach i na uczelniach, ograniczenia w poruszaniu się po kraju. To pierwsze tygodnie uformowały sugestywny obraz przywoływany do dziś we wspomnieniach, na fotografiach i w filmach dokumentalnych. Obraz ten naznaczony jest doświadczeniem traumy wytworzonej przez nagłość sytuacji, wojsko na ulicach, brak wiarygodnych wiadomości, zniknięcia tysięcy osób wywiezionych w nieznane. Tej pamiętnej nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. został aresztowany Jan Ludwiczak, przewodniczący ˝Solidarności˝ w kopalni Wujek. Zjednoczeni górnicy pracujący na nocną zmianę, którzy byli świadkami tego wydarzenia, szybko przekazali informację o zajściu pozostałym pracownikom, po czym podjęto decyzję o strajku okupacyjnym. Domagali się zniesienia stanu wojennego, uwolnienia Ludwiczaka oraz wszystkich działaczy internowanych w nocy z 12 na 13 grudnia, a także zniesienia stanu wojennego, co miało umożliwić ponowną działalność związku. Nie była to jednak akcja tylko jednej małej grupy robotników. Zatrzymał wydobycie nie tylko Wujek, ale również 50 innych zakładów pracy na terenie województwa katowickiego. Było to przejawem niesamowitego zjednoczenia. Niestety już od dawna, od dawnych czasów głos i sprzeciw ludu nie był dobrze odbierany przez władze. Postanowiły one spacyfikować bunt górników, nie godząc się na żadne ustępstwa. Nieludzko i okrutnie zaczęli używać siły wobec górników odmawiających przerwania strajku. 14 grudnia otworzono ogień do górników, raniąc czterech z nich. Na tym jednak nie zaprzestano. Dzień później skierowano do kopalni 1471 funkcjonariuszy MO i ZOMO oraz 760 żołnierzy dysponujących 22 czołgami i 44 wozami bojowymi. Największy dramat jednak rozegrał się 16 grudnia, gdy odziały wojska i ZOMO przez obalony czołgami mur wtargnęły na teren kopalni. Strajkujący bronili się, rzucając w napastników kamieniami i śrubami. Funkcjonariusze wyposażeni w pistolety maszynowe zabili sześciu górników. Bilans ofiar śmiertelnych wzrósł potem do dziewięciu, trzech rannych zmarło w szpitalu. Krwawy rezultat pacyfikacji Wujka - dziewięciu zabitych i 23 rannych górników - przesądził o zakończeniu strajku. Choć wydarzenia te miały miejsce wiele lat temu, niestety wciąż w naszych głowach - oczyma uczestników - obrazy te są wyraźne i ostre. Jest wiele pytań, wątpliwości, na które nikt do dziś nie zdołał udzielić odpowiedzi. Dziś w przededniu 40. rocznicy tych wydarzeń zjednoczeni, jak rzadko w polskim parlamencie, pragniemy oddać hołd zamordowanym, poszkodowanym, uciemiężonym tamtych dni, pamiętając o ich determinacji i woli walki o Polskę. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - PSL, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści, Marka Biernackiego chciałbym podziękować posłankom i posłom za dobrą i zgodną pracę w Komisji Kultury i Środków Przekazu, jak również w podkomisji, która przygotowała ostateczną wersję uchwały, oraz zachęcam, abyśmy przyjęli ją przez aklamację. Dziękuję bardzo. (Oklaski)