Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2020-05-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu co do informacji prezentowanej przez Radę Ministrów o sytuacji osób starszych za rok 2018. Zacznę od dygresji, którą za każdym razem czynię i powtarzam, kiedy mówimy o sprawozdaniach za rok w jakimkolwiek obszarze, bo tych sprawozdań jest dużo. Nie można ocenić sprawozdania za dany rok, efektywności i sposobu wydawania pieniędzy, jeżeli na samym początku tego roku nie mamy określonych wskaźników, do jakich dążymy, czyli tego, do czego dążymy, ile na to będzie potrzeba pieniędzy i czy to się udało, czy się nie udało. Za każdym razem apeluję o to, aby wprowadzić taki efektywny sposób zarządzania finansami publicznymi, szczególnie w polityce społecznej, bo tak naprawdę w każdym sprawozdaniu można nawet na 500 stronach napisać, co się fajnego robiło, ale pomijając to, co się nie udało, i czy pieniądze były dobrze wydane. Sytuacja osób starszych. O tym, że sytuacja osób starszych powinna być absolutnie priorytetem w tej chwili chyba dla każdego społeczeństwa, wiemy po prostu ze wskaźników. 2010 r. to 19,6% seniorów w społeczeństwie, 2018 r. to już 25%, wzrost o 261 tys. osób, a w roku 2050 to, jak się przewiduje, ok. 35%. Wszyscy będziemy seniorami i tutaj akurat, w tym wypadku, da się zaplanować efektywną, systemową politykę realizacji różnych priorytetów. Ale spójrzmy na kilka sytuacji ujętych w raporcie. Sytuacja ekonomiczna. Szanowni Państwo! Najniższa emerytura w 2011 r. to 728 zł, w 2018 r. 1029 zł. W raporcie zawarty jest wskaźnik 2,6%. 3,4, mniej więcej średnio 2,4, to inflacja, więc tak naprawdę nie było żadnej podwyżki, tylko i wyłącznie pokrywanie kosztów. Wskazuje to... O tym, że ubóstwo wśród emerytów rośnie, mówili już moi przedmówcy. W ogóle ubóstwo w 2018 r. mimo dużych programów społecznych skoczyło do 5,4% w stosunku do poprzedniego roku, kiedy było to 4%, właśnie m.in. dlatego, że na tej najniższej emeryturze, o której państwo mówicie, że się podniosła, niestety jest o 219 tys. osób więcej niż w ubiegłych latach. A więc to są te wskaźniki: mamy stosunkowo więcej, natomiast więcej osób żyje właśnie w tym skrajnym ubóstwie. Rozwiązaniem byłby już tutaj wspominany, złożony przez Koalicję Polską projekt, ale to jest projekt obywatelski, który był wcześniej składany przez obywateli: ˝Emerytura bez podatku˝. To jest bardzo dobre rozwiązanie, dlatego że emeryci co miesiąc potrzebują pieniędzy na swoje wydatki i nie trzeba im ich zabierać, po prostu trzeba im zostawić je w budżecie. Każdego miesiąca wydają pieniądze na swoje życie. My mówimy o emeryturze najniższej 1100 zł w tej chwili, a GUS obliczył: żeby w Polsce przeżyć na godnym poziomie, trzeba mieć minimum 1400 zł. A więc widzimy tę dysproporcję bardzo wyraźnie. Oczywiście w raporcie zawarte są opisy kontynuacji i realizacji wcześniej zaplanowanych projektów związanych z aktywizacją społeczną i zawodową, jak ˝Senior˝, ˝Senior - Wigor˝ czy programy ASOS. Sukcesywnie wzrasta na nie kwota. Powiem, to pozytywne, że widać też taki naturalny od 2010 r. wzrost np. liczby usług opiekuńczych, o 6,6%, ale to jest normalne przy tak dużym wzroście liczby osób, które potrzebują takich usług. Wzrost o 6,6% w przypadku usług opiekuńczych to i tak jest zdecydowanie za mało. To jest tak, jakby w tym raporcie chciano pokazać, że coś robimy. Ale na pytanie, czy to wystarczy i czy na to dobrze wydajemy pieniądze, nie znajdujemy w tym raporcie odpowiedzi. Polsce potrzebna jest systematyczna, spójna polityka wobec osób senioralnych. Przede wszystkim popatrzmy na zdrowie. Wspomniane już liczby dotyczące geriatrii. Geriatria w Polsce nie istnieje. 460 geriatrów, z czego większość, tak naprawdę zdecydowana większość nie wykonuje praktyki geriatrycznej albo przynajmniej ją łączy z czymś innym, dlatego że finansowanie tej praktyki jest po prostu marne, jeśli chodzi o NFZ. Możemy powiedzieć o tym, że mamy 900 łóżek geriatrycznych. 900 łóżek - jaki to jest wskaźnik? Ano 1,5 łóżka na 100 tys. mieszkańców. Patrząc na Austrię, Belgię, Szwajcarię, to jest 75%. Stąd możemy powiedzieć, jak bardzo odstajemy, jeśli chodzi o opiekę medyczną. Nie wspomnę już o tym, że są braki kadrowe, źle wynagradzana kadra pielęgniarska, że brakuje stałego i systematycznego wynagradzania i premiowania opiekunów i kształcenia opiekunów. Oczywiście kolejki do lekarzy specjalistów nie zniknęły, powiedziałabym: bardziej rosną. Na koniec jeszcze dane statystyczne. Przypomnę tylko coś, co mnie osobiście zaszokowało w sytuacji, w której się znaleźliśmy. 21 kwietnia, oficjalne dane ze strony ministerstwa pracy dotyczące koronawirusa. DPS: - 16 zgonów i 319 zakażeń. W tym samym czasie zespół pracujący społecznie, składający się z dyrektorów domów pomocy społecznej przy ministerstwie pracy, podaje takie dane: 54 zgony i 1100 zakażeń. (Dzwonek) Szanowni Państwo! Dlaczego tak jest? Możemy sobie zadać takie pytanie, ale znajdziemy na nie odpowiedź w raporcie ministerstwa. Po prostu ministerstwo nie wie, ile ma domów pomocy społecznej. To jest podstawowa odpowiedź. Dziękuję bardzo. (Oklaski)