Mówca: Krzysztof Tchórzewski
Data: 2025-11-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko klubu odnośnie do projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz ustawy o podatku od osób fizycznych, druk nr 1880. Zgodnie z obowiązującą ustawą przedsiębiorstwem górniczym mającym uprawnienia, którego podstawowym przedmiotem działalności jest prowadzenie likwidacji kopalń, jest Spółka Restrukturyzacji Kopalń. Przejmowała ona do likwidacji poszczególne zakłady górnicze, ale tylko do 31 grudnia 2023 r. Obecnie przedsiębiorstwo górnicze finansuje likwidację kopalni z własnego funduszu likwidacji zakładu górniczego, ze środków gromadzonych na wyodrębnionym rachunku bankowym. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W tej ustawie rząd zapewnia sobie możliwość wsparcia górnictwa węgla kamiennego oraz stwarza możliwość przystąpienia do jego powolnej likwidacji. Poza tym obejmuje tym wsparciem górnictwo węgla koksującego w Polsce. Rządowi potrzebne jest obecnie stworzenie mechanizmu pozwalającego na restrukturyzację zatrudnienia również sektora węgla koksującego, a więc chodzi o objęcie tych górników wsparciem osłonowym, jak dotychczas górników węgla energetycznego. Ta ustawa rozszerzy wsparcie na górników węgla koksującego, czyli górnicy JSW zaczną być zwalniani na takich zasadach, jak np. w Polskiej Grupie Górniczej. Będą korzystać z urlopów górniczych, urlopów dla zwalnianych pracowników. Zatem rozpocznie się powolna likwidacja także górnictwa węgla koksującego. Dodatkowo podjęta jest próba częściowego zabezpieczenia osłonowego pracowników, w tym wsparcie dla pracowników zwalnianych z zakładów niepodlegających likwidacji, w celu przyspieszenia redukcji zatrudnienia w zakładach nielikwidowanych, poprzez znaczne jednorazowe odprawy. Niemniej ta ustawa jest sygnałem, że dotyczy to przyspieszenia transformacji energetycznej. Musimy w jakiś sposób na to spojrzeć, gdyż obecny zakres likwidacji kopalń odnosi się do 17 zakładów. Ostatnią likwidowaną kopalnią ma być Bogdanka, na koniec 2049 r. Aktualny stan prawny uniemożliwia zatem fizyczną likwidacje zakładów górniczych, jak również utrudnia łagodzenie negatywnych skutków społecznych tych likwidacji. Projektowana ustawa natomiast znosi te wszystkie hamulce i daje możliwość likwidacji kopalń także Jastrzębskiej Spółce Węglowej. Ta ustawa daje także możliwość zwalniania pracowników i, praktycznie rzecz biorąc, prowadzi ku szybkiej likwidacji górnictwa węgla kamiennego i węgla koksującego. Otwarcie tych furtek jest sygnałem, że przyspieszenie transformacji energetycznej w Polsce będzie szybsze niż to uzgodnione z Komisją Europejską. Pytanie jest otwarte: Czy taka transformacja energetyczna w Polsce jest potrzebna? I z drugiej strony: Jak Śląsk zniesie taką przyspieszoną likwidację górnictwa? Należy popatrzeć na to w tym aspekcie, że Polsce z tego tytułu grożą poważne kłopoty. Rezerwa, jaką jest węgiel, górnictwo węgla, jaką są elektrownie na węgiel, napędzane węglem kamiennym, jest rezerwą dla energetyki odnawialnej. Jeżeli ta rezerwa zostanie zlikwidowana, to Polskę czekają kłopoty dużo większe niż te w Hiszpanii. I tutaj chciałbym podkreślić już jako energetyk, że to przyspieszenie w Polsce jest za duże, wywoła poważny kryzys gospodarczy, gdyż znaczną część energii Polska będzie musiała importować bez jakiegokolwiek zapewnienia ciągłości zasilania. (Dzwonek) Tak więc poprzez tego typu decyzje, przyspieszenie likwidacji górnictwa węgla kamiennego i jednocześnie przystąpienie do likwidacji węgla koksuującego wpędzimy Polskę w poważny kryzys gospodarczy. Wystarczy przyjrzeć się temu, jakie skutki wywołuje to w Hiszpanii. Te przepisy, które są przygotowane, zakładają likwidację szybszą niż ta, która miała miejsce w Hiszpanii. A więc szykujmy się na poważny kryzys gospodarczy, a szczególnie energetyczny. Dziękuję. (Oklaski)