Mówca: Robert Biedroń
Data: 2013-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Prezesie! Panie ministrze, niedawny kolego z komisji sprawiedliwości, gratuluję przy okazji nowej funkcji i trzymam kciuki za pana ministra w nowej roli. W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność i zaszczyt przedstawić nasze oświadczenie w sprawie informacji o działalności Sądu Najwyższego w 2012 r. Z pewnością, i to zostało już tutaj wielokrotnie powiedziane, Sąd Najwyższy jest organem władzy sądowniczej o niezwykle ważnym znaczeniu w polskim systemie prawa. Sprawuje nadzór nad sądami powszechnymi, wojskowymi, rozpoznaje protesty wyborcze i stwierdza ważność wyborów. Od wielu lat cieszy się ogromnym autorytetem. W tej dyskusji i w dalszej części mojego wystąpienia kwestia autorytetu Sądu Najwyższego na pewno będzie miała duże znaczenie. Niebagatelne znaczenie ma też autorytet sędziów wybieranych na członków Sądu Najwyższego. To najwybitniejsi specjaliści i specjalistki w dziedzinie nauki prawa. Mają olbrzymie doświadczenie, dlatego z przyjemnością wysłuchałem dzisiaj informacji pana prezesa, zapoznałem się z tą informacją, którą wszyscy otrzymaliśmy. Ze zdziwieniem zauważyłem, że w ubiegłym roku mieliśmy jednak pewne symptomy zaangażowania politycznego czy w spory polityczne przedstawicieli Sądu Najwyższego. Chyba dobrą tradycją Sądu Najwyższego było do tej pory stanie raczej z boku w przypadku sporów politycznych, unikanie angażowania się w konflikty polityczne, przez to Sąd Najwyższy nie był wciągany w spory i jego autorytet pozostał dziś nienaruszony. To też dawało taki obraz uprawdopodobniania się orzecznictwa jako niepodlegającego nastrojom politycznym, czasowi, wahaniom opinii publicznej, dawało to pewną stabilizację i gwarantowało, że opinia Sądu Najwyższego ma swój autorytet. Niestety, tak jak już wspomniałem, w 2012 r. mieliśmy przynajmniej jedną sytuację, kiedy to Sąd Najwyższy uwikłał się w bieżącą politykę, co mogło spowodować ryzyko osłabienia się prestiżu Sądu Najwyższego. Mówię tu o przygotowanej, podpisanej przez pana prof. Lecha Paprzyckiego, prezesa Izby Karnej Sądu Najwyższego, opinii o poselskich projektach ustaw o związkach partnerskich. Ta opinia została przygotowana przez Biuro Studiów i Analiz Sądu Najwyższego. W naszej ocenie, ale też w ocenie wielu ekspertów, wielu osób, które wypowiadały się w tej kwestii, przekroczyło to ustawową kompetencję Sądu Najwyższego do opiniowania projektów ustawy. Ta granica w jakiś sposób została przekroczona i to niestety także tutaj, w Wysokiej Izbie, zostało wykorzystane, m.in. przez ówczesnego ministra sprawiedliwości, do rozgrywki politycznej. Odnoszę wrażenie, że to nie pomogło Sądowi Najwyższemu. Chciałbym poznać opinię pana prezesa w tej sprawie. Czy pan prezes daje przyzwolenie na takie wikłanie się polityczne, czy to jest jakaś nowa linia Sądu Najwyższego, którą poznaliśmy w 2012 r., i ona będzie kontynuowana? Chciałbym przy tej okazji przypomnieć kolejną sprawę, która jest sprawą bieżącą, niestety też dość smutną. Z niepokojem została ona przyjęta nie tylko przez reprezentowany przeze mnie klub, który zawsze - pan prezes może to potwierdzić - z olbrzymim szacunkiem odnosił się do pracy Sądu Najwyższego. Media ostatnio żyją rzekomymi nieprawidłowościami w związku z realizowaniem zamówienia na modernizację strony internetowej. Wartość tego zamówienia przekraczała 0,5 mln zł, odbyło się to bez przetargu, przez co prawdopodobnie naruszony został art. 70 ustawy Prawo o zamówieniach publicznych. Ta kwota oraz prawdopodobne pogwałcenie procedury przetargowej nasuwają wątpliwości co do postępowania zamawiającego. Żona Cezara powinna pozostać bez żadnych zarzutów i ja marzę o tym, aby tak samo było z Sądem Najwyższym. Chciałbym poprosić pana prezesa - ja wiem, że pan prezes wypowiadał się na ten temat - o jak najszybsze wyjaśnienie tej sprawy. Myślę, że chyba nikomu nie służy to, że formułowane są takie zarzuty. To oczywiście, jak już wcześniej zaznaczyłem, nie zmienia naszej ogólnej oceny działania Sądu Najwyższego. Z olbrzymim szacunkiem, respektem odnosimy się do działalności sądu. Na pewno profesjonalizm, szybkość rozpatrywania spraw, które często cechuje duży, wyjątkowy stopień skomplikowania, sprawiają, że Sąd Najwyższy może być przykładem dla wielu sądów. Dwa dni na rozpatrzenie jednej sprawy przez jednego sędziego to rekordowy czas w Polsce, a to na pewno świadczy o wysokim profesjonalizmie i kompetencjach sędziów Sądu Najwyższego. To są bardzo wysokie standardy. Inną rzeczą, na którą warto zwrócić uwagę, a która często jest problematyczna w przypadku innych instytucji sądowniczych, jest kwestia współpracy z instytucjami, z sądami międzynarodowymi i korzystania z orzeczeń sądów międzynarodowych, w tym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Bardzo widoczne jest sięganie przez sędziów Sądu Najwyższego po orzeczenia, do linii orzeczniczej tych instytucji. Wyczulenie na to, uwzględnianie w praktyce tej linii orzeczniczej jest widoczne, standardy wypracowane przez sądy i trybunały międzynarodowe są wykorzystywane przez Sąd Najwyższy. Za to bardzo serdecznie chciałbym panu prezesowi podziękować. Współpraca z instytucjami międzynarodowymi także na innych polach jest bardzo widoczna i w tych kwestiach Sąd Najwyższy na pewno wybija się w sposób szczególny pozytywnie. Dyskutowaliśmy o tym już rok temu. Również dzisiaj, zresztą także we wcześniejszych wystąpieniach, pan prezes podnosił kwestię dotyczącą publikacji orzeczeń w Internecie. Powstanie tej bazy, uaktualnienie strony internetowej na pewno jest krokiem w dobrym kierunku. Chciałoby się, żeby znalazły się tam także wszystkie archiwalne orzeczenia, których - tak wynika z naszej wiedzy - niestety nie ma, brakuje. Rozmawialiśmy o tym na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, ale może coś się zmieniło, więc chętnie dowiem się od pana prezesa, jeśli będzie pan łaskaw, czy naprawdę wszystkie z tych spraw można znaleźć w internetowej bazie danych. Jeżeli nie, to czy jest takie zamierzenie, żeby one wszystkie się tam znalazły. Bardzo dobrym pomysłem, poruszonym przez pana posła sprawozdawcę, jest to, aby część, grupa najważniejszych orzeczeń, które być może mają znaczenie nie tylko krajowe, była tłumaczona na język angielski. To dzisiaj w globalizującym się świecie dobre praktyki. Szczególnie dobre praktyki powinny być po prostu powielane. To jest bardzo dobry pomysł, przychylam się ku temu i proszę o rozważenie tej możliwości. Podsumowując, chciałbym bardzo serdecznie podziękować panu prezesowi, wszystkim paniom i panom sędziom za prace Sądu Najwyższego. Klub Poselski Ruch Palikota ocenia prace państwa jako wybitne, szczególnie pozytywne. Życzymy państwu bardzo wielu sukcesów w przyszłości, które będą miały olbrzymie znaczenie dla sukcesu całego wymiaru sprawiedliwości, na który tutaj, w parlamencie, jak i poza parlamentem, w różnych instytucjach na co dzień pracujemy. Jeszcze raz bardzo serdecznie panu prezesowi dziękuję. Dziękuję bardzo. (Oklaski)