Mówca: Krajowej Rady Sądownictwa Leszek Mazur
Data: 2020-07-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pragnę przedstawić informację o działalności Krajowej Rady Sądownictwa w roku 2019. Ta informacja została przedłożona w formie pisemnej, liczy ponad 120 stron. Myślę, że to pozwala mi ograniczyć swoje wystąpienie do krótkiego streszczenia czy podsumowania tych najważniejszych informacji, danych statystycznych. To jest sprawozdanie dotyczące roku 2019, czyli tego roku, w którym Krajowa Rada Sądownictwa w nowym składzie działała przez okres pełnego roku, wobec czego te dane są bardziej miarodajne, jeśli chodzi o zaprezentowanie efektów pracy rady. W roku 2019 podstawy prawne działania rady były kilkakrotnie zmieniane. Te zmiany legislacyjne ograniczyły się do kwestii odwoławczych w niektórych konkursach, w szczególności w konkursach dotyczących Sądu Najwyższego, a także przyznania radzie dodatkowej kompetencji związanej z kontrolą ochrony danych osobowych w obszarze sądownictwa. Jest tutaj kilka podmiotów, którymi krajowa rada ma się zajmować. Chodzi o Trybunał Konstytucyjny, Trybunał Stanu, Sąd Najwyższy, Naczelny Sąd Administracyjny, sądy apelacyjne i sądy wojskowe. Natomiast jeśli chodzi o dane liczbowe dotyczące efektów pracy krajowej rady, to takie podsumowanie zawarte jest na s. 31. Rada odbyła 18 posiedzeń, pracowała na tych posiedzeniach przez 17 dni, tj. o 11 dni więcej niż w roku 2018. Takim zasadniczym efektem tego, bo to chodzi o zasadnicze obszary pracy krajowej rady, było to, że przedstawiła panu prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatury 384 osób celem powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego. Ponadto zaopiniowała 105 projektów aktów normatywnych, w dwóch przypadkach złożyła wnioski o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego sędziów sądów powszechnych, a w pięciu przypadkach złożyła odwołania do Sądu Najwyższego od orzeczeń sądów dyscyplinarnych, sądów niższych instancji. Tą informację chciałbym zaakcentować, dlatego że obszar działalności dyscyplinarnej jest punktem szerszego zainteresowania opinii publicznej i czasem zarzuca się krajowej radzie, że jest instytucją, która wpisuje się w jakiś system represji wobec sędziów. Te dwie informacje dotyczące dwóch zainicjowanych postępowań dyscyplinarnych i pięciu odwołań wskazują, że ta działalność jest bardzo umiarkowana. Chciałbym zwrócić uwagę na tabelę nr 2 na s. 33. Obejmuje ona m.in. pozycję wskazującą na tzw. cofnięcia zgłoszeń w konkursach. Ta liczba wynosi 227, co stanowi ok. 15-20% ogólnej liczby zgłoszeń. Dane te wskazują, że nie ma bojkotu działalności krajowej rady, ponieważ te cofnięcia zgłoszeń przez kandydatów mają wymiar czysto techniczny i wiążą się one z zakończeniem konkursu. Po zakończeniu jednego konkursu następuje cofnięcie zgłoszenia, gdyż cofnięcie to umożliwia przechodzenie czy ponowne zgłoszenie się do kolejnego konkursu. Warta zauważenia jest również liczba 209, dotycząca odwołań od tzw. zakresów czynności. To jest nowa kompetencja rady. Liczba spraw w tym zakresie wzrasta. Analiza zawodowa kandydatów, którzy zgłaszają się do konkursu prowadzonego przez krajową radę, wskazuje, że ok. 12% z nich to osoby spoza środowiska sędziowskiego. W 2019 r. to było 17 adwokatów, 9 prokuratorów, 16 radców prawnych i 6 innych osób. Ta liczba się ustabilizowała i wskazuje na większą otwartość niż poprzednio, co ma znaczenie w aspekcie pewnych zarzutów wobec środowiska sędziowskiego, zgodnie z którymi środowisko to ma charakter kastowy czy też korporacyjny. Do Kancelarii Prezydenta przekazano zgłoszenia 384 kandydatów. Prezydent w roku ubiegłym powołał 316 osób. Krajowa rada zajmowała się również konkursami tzw. asesorskimi, bo ma prawo sprzeciwu wobec kandydatury asesora, który jest mianowany przez pana prezydenta. W jednym przypadku złożyła (Dzwonek) zastrzeżenie, co świadczy o wysokim poziomie szkolenia w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Jak rozumiem, czas mojego wystąpienia dobiegł końca, w związku z tym, stosując się do tej dyscypliny czasowej, na tym zakończę przedstawianie danych liczbowych, które tak czy owak zawarte są w sprawozdaniu pisemnym, i będę oczekiwał na ewentualne uwagi bądź pytania.