Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2015-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Z jednej strony sytuacja dotycząca nowelizacji tej ustawy, która ma ponad 21 lat, wydaje się dość oczywista. Tym bardziej dziwi w tym odniesieniu - i tu zgadzam się z jednym z przedmówców - swoista biegunka legislacyjna. Rzeczą nienormalną jest to, że tak skomplikowany, tak obszerny projekt ustawy przedstawiono 22 maja, potem zaistniała potrzeba powołania podkomisji, która się zbierała, dopiero wczoraj po długich pracach przyjęto sprawozdanie komisji, dzisiaj odbywa się debata, a jutro odbędzie się głosowanie. Tak się nie postępuje zgodnie z porządną legislacją. Uważam też, że to był klasyczny przykład, ale też przypadek, kiedy - nawet jeśli nikt tego nie zaproponował - rzecz nadawała się i nadaje do wysłuchania publicznego. Jest to klasyczny przypadek, kiedy racje stron, za chwilę powiem o tych stronach, zderzają się ze sobą i nie są to kwestie do czarno-białego rozstrzygnięcia. Tak jak mówiła pani przewodnicząca komisji, tu trzeba się z nią zgodzić, pierwotnym powodem nowelizacji... Powtarzam, można to było znowelizować dwa lata temu, rok temu. Dlaczego 22 maja? Nie ma wyjaśnienia tego. (Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Dwa lata trwały prace i konsultacje.) To za długo trwały. Dwa lata trwały konsultacje, a cały proces ma się odbyć w ciągu miesiąca. Gratuluję takiej logiki. (Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Była zmiana ministra.) I zmiana ministra niczego tu nie może usprawiedliwić. Po prostu popełniono błąd. W poważnych parlamentach, niemieckim, francuskim czy włoskim, takie rzeczy nie mogłyby się zdarzyć. Dobrze, już to zostawmy. Jeżeli ktoś tego nie rozumie, to tylko mogę nad tym ubolewać. Sprawozdanie komisji jest obszerne, zawiera 21 stron, dotyczy 23 zmian. W zasadzie, jak mówiła pani przewodnicząca, jeżeli chodzi o dostosowanie do dyrektyw unijnych, nie ma tu kwestii spornych. Natomiast problem polega na znalezieniu równowagi czy też kompromisu między oczekiwaniami środowisk twórczych a odbiorców czy przynajmniej części odbiorców. To, co się odnosi do kwestii tzw. osieroconych dzieł czy utworów nieobjętych prawem autorskim, też jest jasne. A więc w zasadzie punkt sporny to art. 30. Zderzyły się ze sobą racje dwóch stron. Z jednej strony stowarzyszenia monitoringu, dokumentacji i informacji prasowej - to jest zresztą struktura w dużej mierze tożsama z Instytutem Monitorowania Mediów - a z drugiej strony stowarzyszenia gazet lokalnych i prasy lokalnej, 40 wydawców 160 wiodących tytułów, także stowarzyszenia wydawców i Izby Wydawców Prasy. Spotkałem się z szefami tych dwóch stron, zarówno z panem prezesem Sanowskim, z panem Maciejem Hoffmanem, jak i z panem prezesem Podkańskim. Oni sami nie potrafili znaleźć punktu wspólnego. Żałuję, bo wydaje mi się, że np. można byłoby faktycznie znaleźć formułę pośrednią - licencję ustawową, wynagrodzenie płacone przez firmy monitorujące media itd. W tej sytuacji być może to jest sprawa kolejnej nowelizacji. Wczoraj ukazał się bardzo interesujący artykuł w jednym z dzienników, który podsumowywał tę dyskusję, także stanowisko ministerstwa. Szczerze mówiąc, w trakcie debat nie zauważyłem, żeby ministerstwo miało świadomość problemu. Prawdą jest, że komercyjne firmy monitoringu mediów nie mogą się opierać na art. 30, chociażby dlatego, że zgodnie z art. 35 prawa autorskiego wszystkie akty, które godzą w słuszne interesy twórcy albo stanowią konkurencję ekonomiczną dla twórcy, nie mogą się opierać na dozwolonym użytku. Z drugiej strony oczywiście jak nie wiadomo, o co chodzi, to chodzi o pieniądze, prawda. Dlatego z punktu widzenia tych kilku struktur... Ponieważ REPROPOL ma umowę z sześcioma firmami monitoringu mediów, chciałby podpisać analogiczną umowę z Instytutem Monitorowania Mediów itd., w tym z Newtonem etc. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej to poprze. Chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na jedną rzecz. Pierwszy raz widzę (Dzwonek) w jakimkolwiek akcie ustawodawczym - to jest kwestia językowa - sformułowanie ˝oddział˝, które nie odnosi się ani do oddziału szpitalnego, ani do szpitala psychiatrycznego, czegokolwiek, ani izby szkolnej, tylko odnosi się do części aktu prawnego. Nigdy tego nie widziałem. Gdy zwróciłem na to uwagę, argument był taki, że to się pojawiło 21 lat temu. Prosiłem Biuro Legislacyjne, żeby pokazano mi jakikolwiek akt prawny, w którym jest sformułowanie ˝oddział˝. Powiedziano mi, że nie ma takiego. Jeżeli więc była nowelizacja, to trzeba było jej dokonać również w tym aspekcie, bo to jest po prostu kuriozalne i ośmiesza ustawodawców. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)