Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Ustawa uchwalona w poprzedniej kadencji, która weszła w życie we wrześniu 2023 r., wprowadziła nowe zasady dotyczące procesu planowania przestrzennego w gminach, ale także spowodowała, jak wiemy, szereg komplikacji i trudności w trakcie realizowania jej zapisów. Nałożyła ona na gminy nowe obowiązki wymagające dodatkowych sił i środków, również na polu cyfryzacji i informatyzacji. Spowodowała także wysyp wniosków o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, którymi urzędy gmin zostały wręcz proceduralnie sparaliżowane. Z uwagi na te wszystkie problemy omawiana nowelizacja ustawy jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przede wszystkim przez gminy, powstałe, tak jak powiedziałem, w trakcie wdrażania nowej ustawy, w szczególności te związane z praktycznym opracowywaniem planów ogólnych. Po pierwsze, w celu usprawnienia procedury sporządzania planów ogólnych projekt proponuje zastosowanie wyłącznie formy opiniowania projektu z właściwymi organami i instytucjami oraz rezygnację z konieczności uzyskiwania na tym etapie uzgodnień. Wynika to przede wszystkim z charakteru dokumentu, jakim jest plan ogólny, bo wskazuje on jedynie katalog przeznaczeń terenu, stref do wyznaczenia w planach miejscowych czy decyzjach o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które odpowiednio w ramach procedury planistycznej lub w ramach postępowania administracyjnego są już wtedy uzgadniane z właściwymi organami i instytucjami. Zasada ta po wczorajszych decyzjach połączonych Komisji Infrastruktury i komisji samorządu terytorialnego nie będzie jednak odnosić się do regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, parków narodowych, Wód Polskich i Centralnego Portu Komunikacyjnego - wszystkie one mają uzgodnienia w zakresie planów ogólnych traktować jako priorytetowe, na co również liczymy jako posłowie, ale przede wszystkim liczą na to bardzo samorządowcy. Po drugie, jak słyszeliśmy, projekt ma zapobiec uchylaniu planów przez wojewodów. Chodzi o to, aby w przypadku stwierdzenia drobnych uchybień można było uchylić jego część. Po trzecie, projekt zakłada, jak słyszeliśmy, zawieszenie do dnia 31 grudnia 2026 r. biegu terminów, których przekroczenie jest podstawą do nałożenia kary na gminę za nieterminowe wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ma to związek, tak jak powiedziałem na wstępie, z masowym napływem wniosków o wydanie tzw. wuzetek i brakiem wystarczającej ilości specjalistów w gminach - nie są one w stanie obsłużyć terminowo wszystkich tych spraw. Projekt zakłada też zmianę zasad wejścia w życie 5-letniego terminu obowiązywania decyzji o warunkach zabudowy. Od 1 stycznia 2026 r. decyzje te będą wygasały po upływie 5 lat od dnia, w którym stały się prawomocne. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zasada ta nie dotyczy decyzji, które staną się prawomocne przed 1 stycznia 2026 r., natomiast w wyniku wprowadzanej zmiany nie będzie ona dotyczyła również decyzji wydanych w sprawach wszczętych przed dniem 16 października tego roku. Te decyzje również będą obowiązywać bezterminowo. Na koniec chciałem podziękować wszystkim posłom zaangażowanym w prace nad ostatecznym kształtem tego projektu, a panu ministrowi Tomaszowi Lewandowskiemu podziękować za koordynowanie tych prac pod kątem akceptacji poszczególnych resortów, bo to nie jest tak, że ten projekt nie był konsultowany w toku i przygotowania, i prac ze stroną rządową i z poszczególnymi ministerstwami. Dziękuję na koniec też członkom obu komisji za wczorajsze merytoryczne procedowanie nad projektem, z wiarą, że dziś te prace zakończymy uchwaleniem ustawy, którą oczywiście będziemy popierać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)