Mówca: Piotr Pyzik
Data: 2018-01-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Gra w szachy pojawiła się w Polsce najprawdopodobniej w okolicach XII w., czyli prawie w początkach naszej państwowości. Przyjmuje się, że pierwszym polskim władcą, który oddawał się tej szlachetnej rozrywce, był Bolesław Krzywousty. Do dziś niestety nie ustalono jednak, jaką drogą szachy dotarły do Polski - czy z południa przez Czechy, czy drogą morską, czy poprzez Ruś. Być może każda z tych teorii jest w jakiejś mierze prawdziwa. Bardzo szybko jako tzw. gra królewska szachy stały się elementem edukacji dzieci elity skupionej wokół władcy, a w ślad za tym także rycerstwa. W XVI w. popularność szachów oddaje fraszka Jana Kochanowskiego zawierająca opis konkretnego, znanego od średniowiecza manewru, a więc świadcząca o profesjonalizacji. Ale w 2012 r., 5 lat temu, w międzynarodowych badaniach sprawdzających głównie kompetencje matematyczne i znajomość zagadnień z zakresu nauk przyrodniczych 10-latków polscy uczniowie wypadli tragicznie, najgorzej w Europie. Celem projektu ˝Edukacja przez szachy˝ Polskiego Związku Szachowego jest zwiększenie umiejętności matematycznych polskich uczniów, szczególnie w zakresie logiki, orientacji przestrzennej, myślenia analitycznego, rozwiązywania problemów, oraz kształtowanie ważnych cech osobowości, takich jak odpowiedzialność, koncentracja i intuicja. (Oklaski) Dziękuję. Polski Związek Szachowy we współpracy z wojewódzkimi związkami szachowymi i władzami lokalnymi już od 5 lat prowadzi projekt ˝Edukacja przez szachy w szkole˝. Zdaniem Polskiego Związku Szachowego wprowadzenie tej gry do edukacji jest pożądanym elementem procesu dydaktycznego dotyczącego młodych Polaków. Gra w szachy niesie ze sobą wiele pozytywnych przesłanek, kształtuje ona przede wszystkim zdolność analitycznego myślenia, rozwija zmysł twórczy, pamięć i intuicję, a także poprawia koncentrację oraz buduje determinację i wytrwałość. Jak zaobserwowano, szachiści uczą się szybciej i osiągają wyższe oceny. Idąc dalej: szachy jako gra dostępna dla każdej grupy społecznej mogą przyczynić się do integracji społecznej, a także zmniejszyć poziom dyskryminacji, przestępczości i różnych uzależnień. I nie jest to fikcja, tylko fakt sprawdzony w wielu krajach, tylko jeszcze nie w Polsce. Szachy rozwijają i ćwiczą. Do projektu ˝Edukacja przez szachy w szkole˝ może przystąpić każda szkoła podstawowa, która przeznaczy w tygodniu przynajmniej jedną lekcję na szachy prowadzone przez przeszkolonych w tym kierunku nauczycieli. Głównym celem projektu jest wsparcie edukacji matematycznej w edukacji wczesnoszkolnej. Gra w szachy rozwija i ćwiczy wyobraźnię przestrzenną dziecka, poprawia koordynację ruchów, uczy stron świata, lewej, prawej, ale także pozwala uczyć określania odległości, uczy stron świata, jak już wspomniałem, ale jest też specyficzną formą lekcji geometrii, zwłaszcza przestrzennej, co w sposób często dla ucznia niewidoczny pomoże mu w matematyce, fizyce, a nawet technice i innych naukach ścisłych. Bardzo ważny jest wpływ szachów na psychikę dziecka. Gra uczy odpowiedzialności i ponoszenia konsekwencji własnych działań, a także skutecznego działania pod presją, niepoddawania się nawet w najtrudniejszych sytuacjach. Dziecko, które gra w szachy, uczy się radzić sobie ze stresem i porażką, rozwija opanowanie, koncentrację i uczy się szacunku do przeciwnika, gdyż żadnego przeciwnika nie można zlekceważyć. Gra w szachy przygotowuje do zdrowej rywalizacji, gdzie nie ma miejsca na brutalność, wyzwiska i wulgaryzmy. Biorąc pod uwagę powyższe, należy rozpocząć, i to niezwłocznie, prace nad wprowadzeniem tej dyscypliny, tej królewskiej gry do polskich szkół. I warto pomyśleć o tym, żeby obecność tej gry w polskich szkołach miała o wiele większy wymiar, niż ma to miejsce dzisiaj. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)