Mówca: Grzegorz Długi
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

...są tam. Ja starałem się zachować jakiś poziom kultury i o to samo... (Poseł Sławomir Nitras: Przepraszam.) ...bym prosił. Wracając do tematu, lansowana koncepcja Grupy Wyszehradzkiej od początku była zresztą skazana na niepowodzenie. Nie można budować grupy, starać się ją scalać na podstawie jednego tylko tematu, tematu ważnego, istotnego, mam na myśli oczywiście imigrację. To nas łączy, ale poza tym muszą być inne jeszcze elementy, które pozwolą na to, abyśmy mieli jednak wspólne interesy. Sojusz na jedno głosowanie to jest po prostu za mało, to się nie sprawdza. Zresztą widzimy, że to się nie sprawdziło. Nasza obawa, nasze relacje, nasze doświadczenia z Rosją - nie jest to podzielane przykładowo przez premiera Orbana. Niechęć do przyjmowania uchodźców jest podzielana, ale na tym nie można zbyt wiele budować. W relacjach z Rosją stoimy cały czas w tym samym miejscu. Tu już mój przedmówca wspominał o tym, w swoim exposé rok temu pan minister bardzo wyraźnie mówił, jak to ożywi, jak nastąpi reaktywacja grupy do spraw trudnych. A nastąpiło coś odwrotnego. Po rezygnacji prof. Rotfelda ta grupa po prostu przestała istnieć. Zresztą też rok temu my o tym mówiliśmy. W sytuacji kiedy nie mamy i nie możemy mieć normalnych relacji z państwem rosyjskim - mam na myśli władze na Kremlu - starajmy się budować to poziomo, na innych etapach, bo to nam jest potrzebne. W ten sposób jesteśmy w stanie w jakiś sposób wpływać na sposób myślenia o Polsce, na to, żeby Kreml zauważył, że Polska jednak jest partnerem, a nie tylko miejscem, po którym można przejść. Wybory w Niemczech, w których rywalizują z sobą umiarkowana kanclerz Merkel, obciążana jednak za destabilizację Europy związaną z imigrantami, i bardzo niechętny czy też wręcz antypolski populista, socjalista Schulz, to nie jest dla nas dobra perspektywa, zważywszy na ostatnie wyniki sondażowe, wybory we Francji, w których rywalizować będzie wizja rozwiązania Unii Europejskiej z wizją utworzenia zamkniętego klubu, w którym Polski raczej nie będzie, bo oni nie chcą, a też nie jestem pewny, czy my chcemy - wobec tego to nie jest planowanie strategiczne, jeżeli niespecjalnie... jest niestabilna Europa. Dlatego mówię, że 2017 r. będzie tak bardzo trudny, a my nie do końca wiemy, czego chcemy, więc nawet nie wiemy, na kogo w tym momencie stawiać. Podkreślanie w dzisiejszym exposé, i to chyba kilkakrotnie, niedawnej wizyty pani Merkel w Polsce troszeczkę się mija z celem, bo to była jedna z kolejnych wizyt. Pani Szydło była w Berlinie, co roku przynajmniej premier Polski jest w Berlinie, kanclerz niemiecki jest w Polsce. Nic specjalnego się nie wydarzyło. Wobec tego traktowanie tej wizyty jako przełomu, jako nowego otwarcia i wielkiego sukcesu tego rządu jest po prostu nieporozumieniem. Wielkim sukcesem tego rządu jest to, że pani kanclerz nie wyjechała zbyt zdenerwowana, i z tego się bardzo cieszymy. Natomiast wielkim sukcesem, uważam, też jest to, że nastąpiło... Tutaj się różnię w stosunku do oceny tego przez opozycję histeryczną. Spotkanie pani Merkel z prezesem Kaczyńskim było dobrym rozwiązaniem, bo być może to z jednej strony pokazanie, że nie wszyscy w Polsce mają rogi, a z drugiej strony pokazanie panu prezesowi, że świat jest szeroki i nie kończy się na Polsce, że za Odrą są jeszcze inne kraje i inne sposoby myślenia. Minister Waszczykowski w swoim poprzednim exposé, mam na myśli to rok temu, a dzisiaj to powtórzył, zapowiadał promocję własnej koncepcji i własnej wizji Unii Europejskiej - unii wolnych narodów i równych państw. Pytanie moje jest takie: Czy rząd Polski gdziekolwiek przedstawił jakąkolwiek koncepcję tej wizji? Czy gdziekolwiek zaczęliśmy ją promować? Czy gdziekolwiek zaczęliśmy lobbować za tym, aby inne kraje ją zrozumiały i chciały poprzeć? Ja przynajmniej czegoś takiego nie zauważyłem. Chyba że jest to w zaciszu gabinetów i dopiero gdzieś tam wyskoczy. Ale myślę, że nie, bo to, że obecna władza zacisza gabinetów nie szanuje, wynika chociażby właśnie z tu już wspomnianego ujawniania notatek poprzednich władz, notatek MSZ, co jest działaniem antypaństwowym i w normalnym kraju skończyłoby się to w Trybunale Stanu. Szkoda, że dla celów naszej bieżącej politycznej walki wewnętrznej stosujemy takie chwyty, które są szkodliwe dla naszego kraju. Również w sprawach Ukrainy Polska nie jest stroną ani dla Unii Europejskiej, ani dla USA, ani dla zwaśnionych tam stron, co, powiedzmy sobie szczerze, jest wynikiem działań poprzedniego rządu. Natomiast nadal nie widzimy, żeby obecny rząd miał jakąś koncepcję, a przede wszystkim nie widzimy, żeby reagował w sposób odpowiedni, adekwatny do nowych wyzwań - chodzi o coraz bardziej głośne antypolskie, antysąsiedzkie ekscesy na Ukrainie ze strony różnego rodzaju skrajnie prawicowych i nacjonalistycznych grup i odwoływanie się do etosu mordowania Polaków, odwoływanie się do trudnej historii. Nie widzimy jakichś specjalnych działań, które by pomagały Ukraińcom w zrozumieniu naszej tutaj wrażliwości. Natomiast zezwalamy na to, aby tam na tym budowano swoją nową państwowość. To jest niedopuszczalne i tu oczekujemy jednak bardzo wyraźnych, mądrych, rozsądnych, a nie histerycznych działań rządu. Tak jak już wspominałem, wzrost znaczenia Polski w ubiegłym roku nie nastąpił, przynajmniej nie da się go zauważyć. Polska w ciągu ubiegłego roku stała się nie wzmocniona w Europie, tylko stała się potępianym, wskazywanym jako negatywny wzór łamania prawa i standardów, odpytywanym i sztorcowanym państwem, jakby była państwem kandydackim, a nie członkiem Unii Europejskiej. I moje pytanie jest takie: Co zrobiono, aby odeprzeć te zarzuty? Przyznaję, że to zarzuty w dużej mierze niesprawiedliwe, nierzetelne i nie fair, ale są i nie widać żadnej rozsądnej reakcji naszych władz, nie widać również reakcji w zakresie naszych kwestii wewnętrznych, ale o tym nie dzisiaj. Polska dyplomacja ministra Waszczykowskiego okazała się tutaj zupełnie bezradna, co spowodowało, że Polska nie jest w grze w Unii Europejskiej, jest gdzieś tam na ławce rezerwowych, być może na ławce kar, albo zaraz będzie na ławce kar, i niespecjalnie wiemy, gdzie stoimy, być może w ogóle poza stadionem. Gdzie jest walka ze stereotypami? W Europie, na świecie stereotypy, które obciążają nas jako Polaków, jako naród, i nasze państwo jako kraj, są dość powszechne i nie widać żadnej zwartej koncepcji. To dobrze, że pojawiły się prywatne inicjatywy dotyczące walki o dobre imię Polski, natomiast oczekiwałbym tutaj inteligentnej, rozsądnej koncepcji rządowej, która by te prace wspomagała, jak również środków finansowych zabezpieczonych po to, żeby tam, gdzie trzeba, można było wesprzeć te prywatne organizacje, aby mogły one prowadzić nawet sprawy sądowe, które w wielu krajach są bardzo, bardzo kosztowne. Gdzie ta dyplomacja historyczna, o której mówiliśmy? Ja nie widzę żadnej dyplomacji historycznej, prędzej histeryczną, ale to też nie dyplomację. Już o Ukrainie przed chwilą mówiłem. Pan minister wspomniał o naszych staraniach o członkostwo w Radzie Bezpieczeństwa. Prawdopodobnie w czerwcu, dzisiaj wszystko na to wskazuje, to się stanie, Polska będzie niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa. No i dobrze, na pewno będzie to odtrąbione jako potężny sukces polskiej dyplomacji, więc tylko chciałem powiedzieć, panie ministrze, to, o czym pan doskonale wie, że jesteśmy w tej chwili, po wycofaniu się Bułgarii, jedynym kandydatem i jeżeli do czerwca nie narozrabiamy strasznie, to będziemy tym niestałym członkiem Rady Bezpieczeństwa. To oczywiście dobrze, natomiast ja bym chciał i oczekiwałbym od pana ministra, aby nam powiedział, po co. No bo jeżeli już tam będziemy, to chciałbym wiedzieć, co tam będziemy realizować, w jaki sposób będziemy dbać o interesy nie tylko świata, ale również Polski, w jaki sposób to narzędzie, bo to będzie jakieś nowe narzędzie, będzie wykorzystane. Chciałbym przynajmniej kierunkowo wiedzieć, co nasze członkostwo w tej Radzie pozwoli nam osiągnąć. I to jest informacja być może też ewentualnie ważna dla naszej polityki w drugiej połowie tego roku. Poważnym błędem, jakiego dopuściła się nasza nawet nie dyplomacja, chyba rząd, jest to, że nasze relacje z Francją doszły do etapu wręcz nieprzyjaznego. Tu już nie chodzi mi o wystąpienia polityków, nie chodzi mi o prasę francuską, która jest dla nas bardzo nieprzychylna, tu chodzi o to, że Francja w tej chwili zaczęła w ogóle pomijać nas milczeniem, odwróciła się plecami i nie widać... I wszystko to dlatego, podejrzewam, że ministerstwo obrony lub ministerstwo rozwoju, bo faktycznie nie wiemy, kto zdecydował... Być może decyzja o odwołaniu kontraktu była słuszna, nie wiemy, to są sprawy niepubliczne, ale rozegranie tego było tak fatalne, że ja tylko liczę na to, że minister Waszczykowski w tym nie brał udziału, bo byłby to przykład na to, że jego kompetencje należy kwestionować. Tak że chciałbym tutaj wyraźne odpowiedzi od pana ministra usłyszeć: nie, to nie ja, to ktoś inny. Być może nawet nam powie, kto. Tak jak mówię, nie odnoszę się do kwestii merytorycznej, czy decyzja o wyjściu z tego kontraktu była właściwa, czy nie, bo nie mamy odpowiedniej wiedzy, ale jeżeli ktoś uznał, że jest właściwa, należało to zrobić w sposób przyjęty w cywilizowanych krajach, a za taki chcielibyśmy uchodzić. W stosunkach ze Stanami Zjednoczonymi też, uważamy, nastąpiło totalne nieporozumienie. W czasie kampanii wyborczej wypowiedzi członków naszego rządu, już tutaj przytaczane, o wyborach między dżumą i cholerą, to, że nasza dyplomacja nie miała żadnych kontaktów, obawiam się, że ciągle nie ma żadnych kontaktów, w otoczeniu Trumpa, tym bardziej że Polonia w większości popierała Trumpa, i to nie było takie trudne, bo Trump był jedynym kandydatem, który spotykał się z Polonią, a to się już od lat nie zdarzało... Nie zauważył tego nikt w naszym MSZ-ecie, nie podjęto decyzji, aby nawiązać kontakty z osobami, które odpowiadają za tę strefę stosunków w ekipie Trumpa, i teraz nadrabianie tego na siłę, gdy on już jest prezydentem, jest dużo trudniejsze. Gdyby się nawiązało relacje z kandydatem, byłoby to dużo łatwiejsze. Czas ucieka, a jeszcze mamy kilka... Przepraszam bardzo, wobec tego skrócimy to wszystko. Wysoka Izbo! W Polsce nie mamy zwartej koncepcji polityki zagranicznej. Są pewne pozytywy tego ostatniego roku, o tym koledzy powiedzą, natomiast ja liczę na to, że jednak kolejny rok będzie okazją do jakichś rekolekcji i do wypracowania jakiegoś wspólnego, ponadpartyjnego, państwowego podejścia do polityki zagranicznej. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)