Mówca: Tadeusz Dziuba
Data: 2019-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Pozwolę sobie ustosunkować się do niektórych wypowiedzi, w szczególności wypowiedzi pana prezesa. Może jako takie charakterystyczne dla większości pytań wybiorę pytanie pana posła Gierady, ponieważ podał pan przykłady, z których dowodnie wynika, że nikt nie krępuje działań kontrolnych Najwyższej Izby Kontroli. Z ustaleń wynika - odwołuję się do tych przykładów, które pan podał - że należy skarcić - przepraszam za kolokwializm - rząd i nie ma na to reakcji negatywnej. Ja nie o tym mówiłem, panie pośle i szanowni inni pytający, mówiłem o czymś zupełnie innym. Mówiłem o błędach warsztatowych, o manipulacjach wynikami kontroli, czyli krótko mówiąc, o praktykach nagannych. Możemy się cieszyć, że Najwyższa Izba Kontroli może dokonywać ustaleń i ocen w sposób swobodny, to jest niewątpliwie pozytyw, ale nie możemy akceptować tego, że w ramach tej swobody odwołuje się do praktyk, które są najzwyczajniej w świecie naganne. To jest bardzo dyplomatyczne określenie. Przy okazji zwracam uwagę na to, że nikt z państwa nie zakwestionował konkretów, które podałem, bo ich się nie da zakwestionować, to są fakty. Możecie państwo ewentualnie powiedzieć, że te naganne fakty związane z funkcjonowaniem Najwyższej Izby Kontroli dotyczą jakiegoś małego procenta kontroli. Nikt tego nie policzył, bo nikt tych wad nie policzy, ale proszę państwa, Najwyższa Izba Kontroli jest jedyną instytucją tego typu w Polsce, jest unikalną instytucją w Polsce i ona musi być poza podejrzeniami. Takich praktyk stosować nie można. Już może do innych wypowiedzi państwa posłów nie będę się ustosunkowywał, ale podkreślę raz jeszcze, że przedmiotem naszego - Komisji do Spraw Kontroli Państwowej - zainteresowania przez całe 4 lata było to, że sposób organizacji izby nie gwarantuje dobrej jakości pracy i teraz, po 4 latach dokonaliśmy tego podsumowania. A rzecz jest niebagatelna, bo jeszcze raz zwracam uwagę: odwoływałem się do kontroli, których nie wybraliśmy z jakiejś puli - wybraliśmy do tej analizy kontrole, które komentowali dziennikarze, obywatele na różnych portalach internetowych itd. To oni to zauważyli i ja o tym mówiłem. Tak więc sytuacja jest groźna, proszę państwa, m.in. dlatego, że niestety przez wiele, wiele minionych lat Sejm nie zachował czujności i nie monitorował wbrew obowiązkowi, jaki na nim ciąży, tego, jaka jest jakość pracy Najwyższej Izby Kontroli. Teraz przejdę do wypowiedzi pana prezesa Kwiatkowskiego. Wbrew temu, co pan powiedział, ja w swoim wystąpieniu, wielokrotnie to podkreślając, bardzo wyraźnie merytoryczne mankamenty funkcjonowania Najwyższej Izby Kontroli łączyłem z oceną kierownictwa w rozumieniu, które bardzo wyraźnie określiłem: kierownictwo to są prezesi, radcy prezesa, jak to pan nazywa, taka jest nazwa ustawowa, i dyrektorzy. Szczebel kierowniczy w Najwyższej Izbie Kontroli w ostatnich latach - pytanie, jak daleko wstecz - po prostu zawiódł. Zawiódł przede wszystkim kontrolerów, proszę państwa. Nie nas, tylko kontrolerów. A więc to jest sprawa jasna. Nie będę mówił o tym, że nie jestem organizatorem prac Sejmu... (Poseł Elżbieta Stępień: Cała chwała.) ...ale bardzo uprzejmie bym sugerował panu prezesowi, żeby coś sprawdził: ten termin 3-miesięczny, o którym wspominał, akurat upływa 8 lipca, więc jak na razie mieścimy się w czasie. Odwoływał się pan też do przywołanej przeze mnie kontroli zmian w systemie oświaty, starając się wywrzeć wrażenie, że domysły sprawozdawcy miały wpływ na tę ocenę. No, proszę państwa, to jest już skrajna nieuczciwość. Dlaczego należało o tej kontroli i o tym raporcie mówić? Ano dlatego, że w tym raporcie miały być zrealizowane trzy cele kontroli. Zrealizowano może jeden, a raczej, moim zdaniem, pół. Główny cel kontroli w ogóle nie został zrealizowany. Państwo planujecie kontrolę z jakimś zamysłem, określacie cel kontroli, a potem tego celu nie realizujecie. To jest w porządku? To jest wasza metoda pracy? Od razu mówię: pracy kierownictwa, bo przecież kontrolerzy, ci, którzy chodzą na kontrole, jakiś materiał dowodowy przynieśli. Można go było odpowiednio spożytkować, starając się właśnie realizować założone cele kontroli. Państwo z tych trzech celów na pewno nie zrealizowaliście dwóch, a moim zdaniem - dwóch i pół. Pan prezes odwołał się też do swojej osobistej sytuacji, popełniając przy okazji... może powiem inaczej: uchylając przy okazji rąbka tajemnicy swojej osobowości. Pan powiedział, że nawet gdyby był pan skazany w I instancji, to nie byłby to powód do tego, żeby ustąpić z urzędu. (Prezes Najwyższej Izby Kontroli Krzysztof Kwiatkowski: Nie, to ja mówiłem o ministrach w rządzie.) Bardzo przepraszam, tak pan powiedział. Tak pan powiedział, proszę temu nie zaprzeczać. (Głos z sali: Konstytucja tak mówi.) Prawdą jest, że nie ma zobowiązania ustawowego. Ale gdzie jest honor, panie prezesie? Pan kieruje unikalną instytucją. To, że pan znalazł się w sytuacji oskarżenia, nawet gdyby było ono wątpliwe, nakazuje honorowe zachowanie. Jakie? To zależy od tego, kto jest prezesem i jakie ma poczucie honoru. Jakie pan ma poczucie honoru, tośmy przed chwilą właśnie usłyszeli. Mówiąc o tej kontroli nauczania matematyki, powołał się pan na przykład Finlandii, więc nieśmiało, tak tylko w aneksie, mówię, że właśnie Finlandia w tej chwili wycofuje się ze swojego wieloletniego i wielokrotnie chwalonego systemu edukacji. Ale dajmy temu spokój. Powoływał się pan też na to, że z przywołanej przeze mnie kontroli nauczania matematyki są liczne interesujące wnioski. No ja właśnie w swoim wystąpieniu, proszę je sprawdzić, mówiłem o tym, że z tej kontroli są liczne interesujące wnioski. Ona jest naprawdę interesująca. Problem polega na tym, że państwo sami, tzn. kierownictwo Najwyższej Izby Kontroli, jako czołowy wniosek podaliście ten, który znikąd nie wynika. A dlaczego wiem, że państwo położyliście na to nacisk? Bo sami wydaliście komunikat prasowy w tej sprawie, tej, a nie innej. Macie państwo zamiłowanie do tego, żeby żonglować sensacjami, a nie żeby monitorować sposób funkcjonowania państwa. Kontrolerzy umieją to robić, ale państwo jakoś o tym zapomnieliście. Co do dodatków E, o których pan wspomniał, to państwa manipulacja znowu polega na tym, że z tej kontroli są liczne wnioski, ale sami państwo wyeksponowaliście ten jeden jedyny, w przypadku którego jedyną podstawą informacyjną jest filipiński portal. No na miłość boską, przecież to jest żart. (Poseł Sławomir Nitras: Kto tu jest od kontrolowania...) Jeszcze na koniec powiem o kontroli transportu dla VIP-ów. To już naprawdę jest zabawne. Zarzucił mi pan, że zajmuję się starą kontrolą. To jest kontrola, którą przeprowadzono w 2018 r., a my oceniamy właśnie prace w 2018 r. To jest kontrola budżetowa, dotycząca budżetu z 2017 r., ale przeprowadzona w 2018 r. Ona jest ujęta w wykazie dołączonym do tego sprawozdania, które tu ze sobą noszę. Ona tam jest. A więc, panie prezesie, to nie komisja kontroli państwowej, nie mówiąc już o mnie, dokonuje nadużyć, tylko pan w argumentacji, która jest nierzetelna, oparta na znanych metodach erystycznych, czyli fałszowaniu sporów. Pan próbuje z nami polemizować i jednocześnie nie czuje się odpowiedzialny za to, że przez 6 lat kierował izbą w sposób... (Głos z sali: Kieruje.) ...który jakoś, ułamkowo, charakteryzuje pana wypowiedź w jednej ze słynnych rozmów w restauracji Sowa i Przyjaciele. Byłbym rad, jakby pan to tu sam przypomniał, ale pewnie pan nie pamięta, więc przypomnę, że pan w rozmowie z panią Elżbietą Bieńkowską... (Głos z sali: Żenujące...) ...naśmiewał się z tego, że Najwyższa Izba Kontroli jeszcze ma taką renomę, o której pan tutaj wspomniał, bo jak wynika z pana wypowiedzi, jest to przekonanie dosyć błędne. Dziękuję bardzo. (Poseł Artur Gierada: A premiera Morawieckiego też pan może zacytować?)