Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Cymański
Data: 2022-10-27 (Sejm RP, kadencja 9)

Uzasadnić, tak. Dobrze, ja bardzo chętnie... (Poseł Grzegorz Braun: Pierwszy poseł PiS zakłopotany.) Myślę, że to wcale nie jest zła cecha, byle nie za często, ale od czasu do czasu warto się zakłopotać, bo jak człowiek się nie kłopocze w ogóle, to też jest niedobrze. (Oklaski) Okej, dobrze, ja myślę... Chciałbym jako... Przepraszam, zaczął się już czas. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Wyznaczony przez szanowną wysoką Komisję do Spraw Unii Europejskiej, w charakterze sprawozdawcy i jednocześnie z zadaniem uzasadnienia tej uchwały, pozwolę sobie w kilku punktach przedstawić, co uznaję jako sprawozdawca za istotne elementy debaty, dyskusji, która się odbyła. Była bardzo elegancka, moim zdaniem, pożyteczna i przebiegała w bardzo dobrym klimacie, co się często nie zdarza. Całą dyskusję i referowanie tych tematów zaczął minister, ówczesny minister do spraw Unii Europejskiej Konrad Szymański, który zreferował w dużym stopniu to, co przed chwilą słyszeliśmy, bo obecny minister przedstawił, też zreferował cały przebieg tej prezydencji francuskiej, bo taka była oś, taki był główny temat dyskusji. Jakie ważne fakty podkreślił? Oczywiście o całym przebiegu tej prezydencji francuskiej, o kształcie i pracach tej prezydencji, zdaniem ministra, co rozwinął w swoim wystąpieniu, w ogromnym stopniu przesądziła wojna na Ukrainie, która wybuchła i zdominowała różne działania, konkretne działania. I rzeczywiście podkreślił w swoim wystąpieniu pan minister użycie pierwszy raz mechanizmu obrony podstawowej. Tu mogę tylko powtórzyć, że Polska w sposób niezwykły... Ciężko mówić o sobie czy o swoim kraju, ale możemy powiedzieć sobie tak: pomoc była ogromna. To była pomoc obywateli, w ogromnym zakresie spontaniczna, ale również państwa i samorządów. Wszyscy praktycznie wyciągnęli rękę, również środki materialne, pieniądze. Dzisiaj warto też podkreślić przy okazji referowania, że 27 czerwca polski rząd przedłużył rozporządzeniem wsparcie dla uchodźców, oczywiście ograniczone wsparcie odnośnie do czterech kategorii: osób starszych, a więc seniorów, tych, którzy tu przyjechali, chodzi głównie o babcie, kobiet w ciąży, I i II grupy inwalidzkiej oraz kobiet z trójką dzieci i więcej. Warto to też podkreślić w tym momencie. Pakiety sankcji. O tym słyszeliśmy. Chodzi również przyznanie statusu kandydackiego dla Ukrainy, o czym pan minister wspomniał. Warto zwrócić, chciałbym to podkreślić, uwagę również na to, że w czasie tej prezydencji miało miejsce zakończenie prac konferencji o przyszłości Europy. Tu bardzo łagodnie... Ta łagodność czasami nie przynosi dobra i płacimy wysoką cenę, czasami personalną, a czasami państwową, bo w relacjach na tym świecie niestety czasami siła ma większe znaczenie niż skłonność i staranie do kompromisu. To tak na marginesie, ale to chyba, jeżeli chodzi o przebieg tej dyskusji, można śmiało też zauważyć. Pan minister w swojej łagodności podkreślał, że ta konferencja dała asumpt do inicjatyw w Parlamencie Europejskim, aby wykorzystać tę konferencję do prac nad zmianą traktatu. Wyraźnie zaznaczył, odsyłam do stenogramu, że to jest rola Rady Europejskiej, a nie Parlamentu Europejskiego. Polska nigdy nie uchylała się od dyskusji nad problemami i kształtem Unii Europejskiej, natomiast zawsze byliśmy i chcemy być dalej wierni traktatom. Taka jest myśl. To wszystko jest do zweryfikowania. Polska chciałaby, żeby te prace konferencji się koncentrowały na tych zagadnieniach, sprowadzały do tych zagadnień, które są problemem na dziś, do tego, najważniejsza myśl, co łączy kraje europejskie, a nie dzieli. Po panu ministrze zabrał głos przewodniczący Kacper Płażyński, który zwrócił uwagę na temat, który bardzo mocno podkreśla w różnych wystąpieniach, co obserwuję, mianowicie temat taksonomii i zagadnień dotyczących elementów energetyki jądrowej. Zwrócił uwagę, że dzisiaj potrzeba w Europie nie dwóch, ale stu, to jego wypowiedź, bloków jądrowych. W sytuacji, kiedy mamy taki moment, kiedy może nie jesteśmy odcięci, ale grozi nam coś takiego, już mamy zresztą konsekwencje tej wojny, energetyka jądrowa, może nie cud-miód, wydaje się być bardzo dobrym rozwiązaniem. Przykłady wielu krajów, najlepsza jest francuska sytuacja, pokazują, że to jest jednak potężna broń i atut. Po ministrze, może będzie ministrem, po pośle Kacprze Płażyńskim zabrała głos siedząca tu pani poseł Pomaska, która wróciła do tematu KPO. Jak moglibyśmy żyć bez KPO? (Poseł Wanda Nowicka: No właśnie żyjemy bez KPO.) Bardzo krytycznie oceniła, wywołała, nie mówię, że wilka z lasu, ale ten temat, który sprowokował innego posła, posła Cymańskiego, do zabrania głosu. Dzisiaj jestem sprawozdawcą, ale w polemicznym tonie do tego się odniosłem, podkreślając taką myśl, jeżeli chodzi o brak tego KPO - to jest moje zdanie, ale jako sprawozdawca też przytaczam dla pełnego obrazu tej dyskusji - że przyczyna również leży w tym, w ogromnym znaczeniu, że nie mamy jedności na zewnątrz, bo możemy się różnić, możemy wygrywać, przegrywać wybory, ale na forum europejskim w takich sprawach, nawet mając inne zdanie, powinniśmy mówić jednym głosem. Tak to oceniam. I to zdanie wypowiedziałem na tej konferencji. Ale szaleństwa ani kłótni nie było. Po prostu pojawił się trochę ostry moment. Następnie odniósł się do tych wypowiedzi, które tutaj próbowałem przybliżyć, Konrad Szymański, minister, który podkreślił, wyraził opinię, czas to weryfikuje, że pochopne są decyzje, że sprawa jest blokowana. Nie ma jeszcze wniosku. Jego zdaniem, w jego opinii przekonamy się o tym dopiero w momencie, kiedy z uzasadnieniem wniosek zostanie złożony. To pan minister przedstawił w swojej wypowiedzi. Odniósł się również do tej taksonomii. Podkreślił też, że to nie była decyzja prezydencji ani jej zasługa, że to był akt, tak dosłownie powiedział, Komisji Europejskiej, a nie prezydencji francuskiej. W drugiej części zabrał głos tu siedzący, chyba będzie mógł to szerzej rozwinąć, nasz znakomity kolega poseł Grzyb, który w ciekawym wystąpieniu postawił bardzo ciekawą tezę: atom czy OZE. Uzasadniał, operując liczbami, danymi, że to nie jest substytut, że to jest komplementarne. Zacytował również fragment swojej rozmowy z prezesem Westinghouse w 2010 r., kiedy spytał, jak to jest, że Amerykanie promują również OZE. Chodziło głównie o biogaz. Znając polityczne koneksje czy korzenie pana posła, wiadomo, że biogaz to jest też rolnictwo, to jest szansa odnośnie do różnego rodzaju odpadów, również w przypadku wykorzystania biologicznych źródeł. Przedstawił to, a dzisiaj być może jesteśmy w przededniu podpisania umowy dotyczącej elektrowni jądrowych, bo rozmowy trwają, i podkreślał amerykańskie doświadczenia - mając potężne bloki energetyczne, nie byli w stanie uniknąć blackoutów w konkretnej sytuacji. Trzeba zauważyć tę potrzebę budowania systemu energetycznego, który byłby tak elastyczny, że pozwoliłby uniknąć najgorszego scenariusza, w którym źródła przenikają się i współpracują. Chcę teraz podziękować. Myślę, że pan poseł jeszcze precyzyjniej i dokładniej przedstawi to w swojej części, bo chyba do tego zmierza, rozwinie tę część. Czy wiernie to przedstawiłem? Chyba tak. Bardzo się cieszę. (Oklaski) Te oklaski są dla pana posła, nie dla mnie. Coś jeszcze o tej konferencji... Co jeszcze jest ciekawe? Chyba to też chciałbym tu podkreślić. Jeszcze zdążę. To trudny temat, bardzo trudny temat, ale pan poseł zna to od tylu lat i powołuje się na przeszłość i historię parlamentu. Zwrócił uwagę na istotny problem i defekt naszej polityki. Zgadzam się z tym jako sprawozdawca, a także jako poseł. Uznał mianowicie, że klimat polityczny i bardzo ostry spór przeszkadza niestety w sprawach, które powinny być przedmiotem szerokiej debaty, wspólnej debaty, wspólnych ustaleń, takich jak polityka zagraniczna. Mówiliśmy tu konkretnie o energetyce, o kamieniach milowych. Pan poseł zwrócił uwagę na to, że pewne tematy były otwarte dla opinii publicznej, ale mogły być otwarte wcześniej, a nawet powinny być otwarte wcześniej. Mogliśmy wspólnie o tym dyskutować, co byłoby pożyteczne dla nas wszystkich, dla państwa. Polityczne interesy to jedno... Tak zrozumiałem pana wypowiedzi. Pan poseł w tej chwili przytakuje. Myślę, że wiernie sprawozdaję. Cytuję pana, bo mamy stenogram, ale również wyrażam tę myśl, którą pan poseł chciał wyrazić. W końcowej części pan minister Rosati zwrócił uwagę na to, polemizując z przewodniczącym, żeby bardzo mocno nie sugerować roli wpływów agentury rosyjskiej na energetykę w Europie. Miał na myśli zwłaszcza problem Niemiec. W tej polemice przewodniczący zapowiedział, że w reakcji na te słowa jesienią spróbujemy zorganizować, to też jest w stenogramie, spotkanie śladem wypowiedzi prof. Rosatiego. Zorganizujemy spotkanie z ambasadorem Niemiec i dotkniemy tego drażliwego, ale jakże ważnego i trudnego tematu. Oczywiście w polemice padały też nazwiska. Najsławniejsze nazwisko to: Schröder. To też było wyrażane w dyskusji, że były przypadki, że ci, którzy podpisywali niezwykle ważne kontrakty, które były brzemienne w skutki i dotyczyły ogromnych ilości pieniędzy i obowiązywały przez lata, po 2 miesiącach stawali się beneficjentami, pracownikami tych koncernów, które dostarczały gaz do Europy. Panie Przewodniczący! Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W konkluzji, na samym końcu minister Szymański podkreślił również kwestię znaczenia walki o informacje, o rzetelność informacji, o co Polska często tutaj zabiega, znaczenia reagowania na propagandę. Nie jest tajemnicą, że zwłaszcza ze strony rosyjskiej podejmowanych jest ogromnie wiele działań przy użyciu różnorodnych technik, wyspecjalizowanych działań dezinformacyjnych, co gorsza działań, które mają wpływ na bieg wydarzeń politycznych i na gospodarkę. To zagrożenie jest wspólnym zagrożeniem. Polska ma nie tylko moralne prawo, ale i obowiązek szczególnie o to zabiegać. Nie było tam już chyba nic tak istotnego, co mógłbym jeszcze tutaj przedstawić. Konkludując, po tej dyskusji myślę, że praktycznie wszyscy się z tym zgodziliśmy, mimo tego, że mamy oczywiście różne zdania w pewnych kwestiach. Idę w ślad za wypowiedzią premiera. Za chwilę zbiorą się tu posłowie in gremio. Komisja rekomenduje przyjęcie tej informacji z nadzieją, że następne prezydencje będą bardziej wydajne, a problemy, które nas trapią, zostaną rozwiązane. Pozwolę sobie jeszcze złożyć życzenia i podziękować też panu ministrowi, bo był darzony sympatią i uznaniem. Powiedziałem natomiast między wierszami, jak to w życiu bywa, że czasami refleksja przychodzi po jakimś czasie. Życzę panu, i nie jest to tylko moje życzenie, żeby polskie interesy były jak najlepiej chronione pod kierownictwem pana ministra. Dziękuję Wysokiej Izbie. Dziękuję, pani marszałek.