Mówca: Edward Siarka
Data: 2014-12-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu mojego klubu mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o statystyce publicznej. Celem omawianego projektu jest zmiana zapisów starej ustawy z 1995 r. o statystyce publicznej w zakresie ustawowego umocowania statystyki publicznej do przetwarzania danych osobowych, określenia granic i źródeł pozyskiwania danych osobowych oraz pozyskiwania danych z systemów informacyjnych administracji publicznej zbieranych do innych celów, np. systemów takich jak systemy podatkowe czy system Narodowego Funduszu Zdrowia. Ustawa dziś omawiana ma za zadanie rozszerzenie gwarancji nieodpłatnego dostępu służb statystyki podległych prezesowi Głównego Urzędu Statystycznego do źródeł danych. Zmiana ustawy o statystyce publicznej w sposób oczywisty wynika również ze zmian technologicznych w procesie zbierania danych statystycznych, które to zmiany nastąpiły od momentu, kiedy ustawa powstawała w 1995 r. Cel zmian opisany w uzasadnieniu do ustawy bardzo wyraźnie uwypukla kwestię ochrony danych osobowych. Ochrona danych osobowych musi być naszą troską - koledzy posłowie również zwracali na to uwagę - ale mam wrażenie, że im więcej na tej sali mówimy o ochronie danych, tym częściej ta ochrona od strony prawnej staje się na rynku, zwłaszcza medialnym, bardzo iluzoryczna. Zresztą każdy z nas spotyka się z różnego rodzaju działaniami firm, które nie wiadomo skąd posiadają te dane osobowe, i to często dane wrażliwe. Dziś właściwie wszystkie dane możemy bez większego wysiłku znaleźć w sieci. Oczywiście nie te dane statystyczne, o których mówił tutaj prof. Żyżyński, bo akurat te dane dość trudno jest odnaleźć bez znajomości przedmiotu. Kwestia przetwarzania danych osobowych przez służby statystyki publicznej wymaga głębokiej analizy. Sposób postępowania z danymi, ich przetwarzanie przy uwzględnieniu swobodnego przepływu tych danych w Unii Europejskiej to materia dotycząca nie tylko ochrony, lecz również przede wszystkim bezpieczeństwa naszego państwa. O tym też trzeba bardzo wyraźnie z tej trybuny powiedzieć. Będziemy dyskutować, czy rządowi udało się pogodzić bardzo ważną sprawę, jaką jest interes publiczny, z ochroną praw i wolności osób, które w naszym kraju, często pod przykrywką działań prawnych, są naruszane. Ustawa zawiera katalog danych osobowych, które mogą być przetwarzane do celów statystycznych, od imienia i nazwiska, przez datę urodzenia, płeć, numer PESEL, obywatelstwo, narodowość, pochodzenie rasowe, etniczne, wyznanie, stan cywilny, datę zawarcia związku małżeńskiego, datę ustania związku małżeńskiego, wykształcenie, zawód, rodzaj pracy, nauki, numer identyfikacji podatkowej, stan zdrowia, stopień niepełnosprawności, niezdolności do pracy, tytuł ubezpieczenia, aż po adres zamieszkania, korespondencji, numer telefonu i adres poczty elektronicznej. Widać, że jest to cały katalog danych, które w ramach badań są pozyskiwane. W ustawie ten katalog został określony jako zamknięty i wydaje się, że jest to dobre rozwiązanie, które nie powinno rodzić większych wątpliwości. Musimy sobie jednak zdawać sprawę, iż badania statystyczne mogą dotyczyć każdej dziedziny życia społecznego. Wszystkie dane można przetwarzać w dobrych celach, że określę to tak, nie używając języka fachowego, kiedy wyznaczamy kierunki polityki społecznej państwa czy analizujemy poziom życia obywateli, ale uzyskane dane statystyczne mogą być wykorzystywane również w złych celach, pozaustawowych, gdy służą do oceny osób objętych badaniem statystycznym. Miejmy nadzieję, że takich sytuacji nie będzie. (Dzwonek) Dlatego sposób ochrony danych, poziom ich zabezpieczenia jest bardzo ważny i powinien być ważny z punktu widzenia wszystkich obywateli. Jako klub opowiadamy się za skierowaniem tego projektu do Komisji Administracji i Cyfryzacji i będziemy śledzili przebieg prac merytorycznych. Dziękuję bardzo.