Mówca: Elżbieta Borowska
Data: 2017-03-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiony projekt zmian ustawy o repatriacji oraz niektórych innych ustaw to pozytywny kierunek, jeżeli chodzi o politykę wobec potomków Polaków, których dosięgła naprawdę straszna krzywda ze strony Związku Radzieckiego. Ustanowienie pełnomocnika rządu w tej ustawie być może zapewni to, że ten proces będzie usprawniony, że zostanie doprowadzony do oczekiwanego przez nas stanu. Natomiast zastanawiamy się w związku z utworzeniem kolejnej komórki, czyli tej rady, skoro mówi się o 10 tys. repatriantów i o tym, że ten proces potrwa kilka lat, czy jest akurat potrzeba, żeby właśnie taką komórkę, taki organ, tylko doradczy, powoływać. Skoro to właśnie gminy mają partycypować najszerzej w tym procesie, to oddzielna rada, która będzie składać propozycje rozwiązań legislacyjnych, jeżeli chodzi o usprawnienie tego procesu, może mieć mniejszą wiedzę aniżeli gminy, które będą ten proces przeprowadzać. Udział w radzie wiąże się przy tym z wynagrodzeniem, a to zawsze rodzi dodatkowe koszty. Te środki można by było efektywniej wykorzystać w procesie repatriacji. Pytanie też, czy nie przychylić się do próśb, jakie pojawiały się w toku konsultacji społecznych, żeby rozszerzyć możliwość repatriacji także o osoby, które przebywały w Kazachstanie w wyniku akcji zagospodarowania stepów. Zastanawiamy się, czy ministerstwo ma dane co do tego, jak duża byłaby to grupa osób. Asystent rodziny i aktywizacja zawodowa to po usprawnieniu procedury największe wyzwanie dla tego procesu. Chodzi o to, aby osoby sprowadzone do Polski mogły się w pełni zasymilować. Natomiast jest też pytanie, jak będzie funkcjonował ten asystent. To nie powinien być przede wszystkim urzędnik, który pomaga zza biurka. Warto się zastanowić, czy tego zadania nie zlecić akurat organizacjom pozarządowym, które o wiele efektywniej byłyby w stanie pomóc w adaptacji takich rodzin. Co do aktywizacji zawodowej, dobrze, że ten program repatriacji trafia na niezłą koniunkturę na rynku pracy, bo to rzeczywiście jest pomocne dla repatriantów, jest zapotrzebowanie na pracowników. Nadal jednak pozostają kwestie wielu barier, jak chociażby uznawania kwalifikacji. I też jest pytanie, jak będą funkcjonować te ośrodki adaptacyjne, czy gminy i te ośrodki będą w stanie tak poradzić sobie z wyzwaniem organizacyjnym i kadrowym, żeby zapewnić pełen wachlarz także różnych zajęć, językowych i innych, które pomogą w procesie integracji. Natomiast cieszy nas bardzo, że ten projekt jest projektem rządowym, że zawiera pełną ocenę skutków regulacji, że zostały przeprowadzone konsultacje także z osobami, które chętnie w tym procesie repatriacji wezmą udział, zwłaszcza że przedstawiono bardzo wiele wniosków i uwag. Musimy pamiętać, że są to osoby, które w jakiejś tam części mają pochodzenie polskie, wychowane są w innym kręgu kulturowym, a ich znajomość języka polskiego w większości jest praktycznie znikoma. Z pewnością kwestia repatriacji to jest taki obszar działań państwa, w którym od wielu lat dochodziło do zaniedbań. To nie ulega wątpliwości, dlatego kompleksowy program przeprowadzenia repatriacji powinien być jak najszybciej wdrożony. To także sygnał dla społeczeństwa polskiego, że pewne kwestie nadal nie zostały uregulowane, a przecież większość ludzi traktuje to jak historię, jak coś, co już dawno zostało załatwione. Miejmy nadzieję, że jeżeli już przeprowadzimy w sposób skoordynowany proces repatriacji, to zajmiemy się także szeregiem innych istotnych kwestii, jeżeli chodzi o pomoc Polakom na Wschodzie, jeżeli chodzi o obronę Polaków i ośrodków edukacyjnych na Litwie czy umocnienie Polaków na Ukrainie. Klub Kukiz’15 poprze projekt ustawy. Oby w dalszym procesie legislacyjnym projekt ten mógł zostać jeszcze bardziej dostosowany właśnie na podstawie tych uwag zgłoszonych przez osoby, które wzięły udział w konsultacjach społecznych. Dziękuję. (Oklaski)