Mówca: Sprawozdawca Paweł Arndt
Data: 2013-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Tradycją już jest, że w dniu, w którym Wysoka Izba dyskutuje na temat sprawozdania z wykonania budżetu państwa za miniony rok, równocześnie rozpatruje informację o poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne i Bank Gospodarstwa Krajowego w minionym roku. To właśnie ustawa o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne nakłada na Radę Ministrów obowiązek przedstawiania corocznie Sejmowi tej informacji. Również ustawa o finansach publicznych nakazuje podawanie do publicznej wiadomości wykazu udzielanych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń, wskazując osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, których te poręczenia i gwarancje dotyczą. Ta informacja powinna docierać do Sejmu w tym samym czasie co sprawozdanie z wykonania budżetu państwa. Tak się stało również i w tym roku. Rząd przedłożył stosowną informację, która zawarta jest w druku nr 1413. Udzielanie poręczeń i gwarancji to podejmowanie ryzyka finansowego. Art. 216 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że nie wolno zaciągać pożyczek oraz udzielać gwarancji i poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 3/5 wartości rocznego PKB. A więc kontrola narastania zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji ma szczególne znaczenie. Komisja Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 20 czerwca rozpatrzyła informację o poręczeniach i gwarancjach. Chciałbym teraz przekazać kilka najważniejszych danych ilustrujących sytuację w tej dziedzinie. W 2013 r. udzielono gwarancji Skarbu Państwa łącznie na kwotę ponad 13 mld zł. To mniej niż w latach poprzednich, w roku 2011 było to 21 mld zł, w roku 2010 aż 29 mld zł. Co się składa na te ponad 13 mld zł? Otóż udzielono 6 gwarancji Skarbu Państwa: 5 gwarancji spłaty kredytów zagranicznych na wsparcie realizacji inwestycji - o nich za chwilę powiem jeszcze kilka zdań - i 1 gwarancję wykonania zobowiązań na kwotę ponad 6 mld zł wynikającą z wyemitowania przez Bank Gospodarstwa Krajowego obligacji o wartości nominalnej 3725 mln zł przeznaczonych na sfinansowanie inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem Krajowego Funduszu Drogowego. Jeśli chodzi o te 6 gwarancji, to, jak powiedziałem wcześniej, 5 dotyczyło inwestycji i było związanych z kredytami zaciągniętymi w Europejskim Banku Inwestycyjnym - 3 z nich zaciągnął Bank Gospodarstwa Krajowego na realizację inwestycji drogowych, 2 dotyczyły inwestycji kolejowych. Te inwestycje drogowe to: pierwsza - odbudowa dróg zniszczonych przez powódź, druga - system elektronicznego poboru opłat, wreszcie trzecia - drogi w sieci TEN-T w Polsce wschodniej. To były te trzy inwestycje drogowe. Natomiast jeśli chodzi o inwestycje kolejowe, na które również w Europejskim Banku Inwestycyjnym kredyt zaciągnęło przedsiębiorstwo PKP Polskie Linie Kolejowe SA, dotyczyły one dwóch zadań inwestycyjnych: Modernizacja linii kolejowej E59, faza 1 oraz Modernizacja linii kolejowej E30 Kraków - Rzeszów. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Potencjalne niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wynosiły na dzień 31 grudnia 2012 r. ponad 97 mld zł, co oznacza wzrost o 3,3% w stosunku do roku 2011. W roku 2011 kwota niewymagalnych zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wyniosła ponad 94 mld zł. W 2012 r. Skarb Państwa poniósł wydatki na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań w kwocie ponad 6 mln zł, co stanowiło 87,2% planu budżetowego i oznacza spadek wydatków z tego tytułu w stosunku do roku 2011 o 4,8%. Według stanu na koniec grudnia 2012 r. relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu gwarancji i poręczeń udzielanych przez Skarb Państwa do PKB również zmniejszyła się i wyniosła 6,1% - w roku 2011 było to 6,2%. Ustawa o poręczeniach i gwarancjach nakłada także obowiązek sprawozdawczy z prowadzonej działalności poręczeniowo-gwarancyjnej na niektóre osoby prawne uprawnione do tego rodzaju działalności na podstawie odrębnych przepisów. Udzieliły one łącznie 244 poręczeń i gwarancji na łączną kwotę ponad 6 mld zł. Tu warto zauważyć, że 84% tej wartości stanowiła gwarancja udzielona przez spółkę ENERGA SA w związku z pozyskaniem w drodze emisji przez podmiot zależny euroobligacji na europejskim rynku finansowym. Działalność poręczeniową prowadził również Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programów rządowych. Był to program wspierania przedsiębiorczości oraz program wsparcia prywatyzacji. Tak dla ciekawości powiem, że na przykład w 2012 r. Bank Gospodarstwa Krajowego udzielił 4917 poręczeń spłaty kredytów studenckich na kwotę blisko 66 mln zł. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! ˝Informacja o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2012 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ nie wywołała w Komisji Finansów Publicznych większej dyskusji. Sytuacja w tej dziedzinie jest bezpieczna i stabilna. W związku z tym w imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę, aby Sejm przyjął omawianą informację. Dziękuję bardzo. (Oklaski)