Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2023-02-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska chciałbym przedstawić nasze stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw zawartego w druku sejmowych nr 2977. Nie będę kwestionował zasadniczej intencji, jaką jest podjęcie próby przyspieszenia procedur, przyspieszenia postępowań, natomiast zwrócę pani minister uwagę na dwa elementy tego projektu, które budzą duże wątpliwości. Pierwszy - pani poseł Jaśkowiak na to zwróciła uwagę - nie przystoi zupełnie, nie pasuje obejmowanie tą regulacją kwestii organizacji pozarządowych i ich funkcjonowania. Myślę, że to nie jest ta materia. Niepotrzebnie to powstaje. Bierzecie państwo na siebie - nie zakładam z góry złych intencji - kolejny raz stwarzanie wrażenia złych intencji, jeżeli chodzi o te organizacje, które już niejednokrotnie reprezentowany przez panią rząd przejawiał, i to się bardzo złym echem odbijało. I dobra rada z naszej strony - lepiej tego uniknąć, koncentrować się na zasadniczych rozwiązaniach, które są co do zasady, i to też chciałbym powiedzieć, pozytywnie przez nas oceniane. I druga wątpliwość, już bardziej szczegółowa, a mianowicie kwestia wyłączenia ze spadku osób uchylających się od obowiązku alimentacyjnego. To skądinąd dobre rozwiązanie, tylko projekt zmiany w przepisach spotyka się z dużym sceptycyzmem środowiska eksperckiego. Specjaliści wskazują przede wszystkim, że proponowany nowy pkt 4 w art. 928 § 1 jest mało precyzyjny. Istnieją przecież przypadki, gdy bliscy spadkodawcy przebywają stale za granicą i z tych przyczyn nie są w stanie sprawować nad spadkodawcą opieki czy nawet utrzymywać codziennego kontaktu ze względu na barierę technologiczną, przez którą osoby starsze nierzadko mogą kontaktować się z bliskimi jedynie podczas bezpośredniego spotkania lub ewentualnie telefonicznie. W sytuacji takiej bez wątpienia w wielu przypadkach pojawi się w toku procesu o stwierdzenie nabycia spadku zarzut innych uczestników, iż osoba taka jest niegodna dziedziczenia. W takim przypadku zarówno przed sądem, jak i przed pełnomocnikiem uczestników pojawi się wyzwanie związane z postępowaniem dowodowym mającym przedstawić uczestnika postępowania jako osobę, która nie zajmowała się spadkodawcą. Będzie to dotyczyć nie tylko faktu sprawowania opieki prawnej, lecz przede wszystkim opieki faktycznej. Należy uznać, że trudne będzie więc dowiedzenie w okolicznościach poszczególnej sprawy, że do takich zaniedbań doszło i że realizują one hipotezę omawianej normy prawnej. Takie unormowanie nowej przesłanki ze względu na jej niejasność może więc prowadzić do trudności interpretacyjnych przepisów, a w konsekwencji do wydłużenia w czasie postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Chcielibyśmy zachęcić ministerstwo jako autora tego projektu, by pochyliło się nad tymi uwagami ekspertów i być może wyszło naprzeciw tym sugestiom, składając autopoprawkę w drugim czytaniu. Co do zasady mamy pewne wątpliwości, natomiast uważamy jako klub, że warto podjąć nad tym projektem pracę. Jesteśmy za przejściem do tychże prac. Dziękuję bardzo.