Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Od samego mieszania herbaty w szklance, bez dodawania cukru bądź jego substytutów, oczywiście nie stanie się ona słodsza. Tak więc zabieranie gospodarce paliwa, które stanowią finansowe środki inwestycyjne, czy też zgoda na obniżanie dochodów obywateli nie zapewnią oczekiwanego wzrostu gospodarczego, czego miernikiem oczywiście jest wzrost produktu krajowego brutto i wszystkiego, co się z tym wzrostem wiąże. Spada przecież - a wynika to także z uzasadnienia do nowelizacji tych dwóch ustaw, a więc ustawy budżetowej i ustawy tzw. okołobudżetowej - konsumpcja indywidualna, która do tej pory była kołem zamachowym wzrostu PKB w Polsce. Na szczęście wzrasta poziom naszej wymiany zagranicznej, co w jakiejś części rekompensuje istotny spadek konsumpcji indywidualnej. Przecież z poziomem tej konsumpcji wiąże się wzrost bądź spadek wpływów z podatków pośrednich, a więc i z podatku VAT, który jest najbardziej ważącym elementem składowym budżetu państwa. Pan minister Rostowski przeszacował wpływy z VAT, in minus ok. 13 czy 15 mld zł, nie przewidując, że tak drastycznie spadnie konsumpcja indywidualna. Nic dziwnego, że tak się dzieje, bowiem nie wzrastają wynagrodzenia. Ludzie dysponują coraz mniejszymi środkami indywidualnymi, które mogą uruchomić na rynku. Coraz więcej ludzi jest bez pracy, a więc nie posiada dochodów bądź ma je minimalne. Tak więc to wszystko składa się na malejącą konsumpcję indywidualną. Nowelizowane ustawa budżetowa oraz ustawa tzw. okołobudżetowa zmierzają w sumie w złym kierunku. Nowelizacje te cechuje doraźność, a nie gospodarskie spojrzenie w przyszłość. Przecież nie chodzi czy nie powinno chodzić tutaj o doraźną korzyść polityczną i zasypywanie dziur budżetowych, liczy się to, co będzie za rok, dwa czy za trzy. Tymczasem naszym zdaniem triumfuje szkodliwa dla gospodarki i rozwoju społecznego liberalna doktryna tzw. niewidzialnej ręki rynku, która ma wszystko załatwić za rządzących. Jest to mylna doktryna. Jak pokazuje historia doktryn politycznych i gospodarczych, wcale się tak nie dzieje, szczególnie w trudnych sytuacjach, a przecież z taką mamy do czynienia dzisiaj w Polsce. Tutaj potrzebny jest interwencjonizm państwowy, potrzeba go być może więcej niż w sytuacji normalnie rozwijającej się gospodarki. Potrzebna jest realizacja perspektywicznych celów rozwojowych, a nie, jak proponuje nam koalicja PO-PSL, wyłącznie doraźnych celów politycznych. Jak bowiem należy ocenić wielomiliardowe cięcia wydatków na inwestycje infrastrukturalne czy też w obronność kraju oraz przemysł? Przecież szybki obieg dużego pieniądza inwestycyjnego w gospodarce decyduje o tempie wzrostu produktu krajowego brutto. Myślałem, że każdy z nas o tym doskonale wie. Okazuje się, że koalicja PO-PSL nie za bardzo. Nie dziwi nas tutaj, że sejmowa Komisja Gospodarki zaopiniowała negatywnie proponowane przez rząd zmiany w ustawie budżetowej na 2013 r. W tej właśnie bowiem komisji zasiadają posłowie, dla których gospodarka nie jest abstrakcją. Stąpają oni twardo po ziemi i potrafią ocenić potrzeby oraz rzeczywisty stan polskiej gospodarki. Mają świadomość tego, że proponowane zmiany negatywnie wpłyną na kondycje wielu firm i przedsiębiorstw, a tym samym na kolejne budżety państwa. Właśnie za to chciałbym podziękować członkom Komisji Gospodarki. Niestety, kalkulacja polityczna rządzącej koalicji wzięła górę i Komisja Finansów Publicznych głosami koalicji nie przyjęła propozycji Komisji Gospodarki, zaakceptowała natomiast niedobre, szkodzące rozwiązania. Oznacza to zmniejszenie wsparcia na inwestycje, biopaliwa, biokomponenty o ok. 0,5 mld zł. Wobec tego ten rynek zostanie zagospodarowany przez naszych zagranicznych konkurentów, bowiem biokomponenty i biopaliwa są niezbędne do produkcji paliw. Przecież i u nas są tu tacy producenci. Oczywiście może to nie być obojętne dla cen paliw, kosztów prowadzonej produkcji czy usług, bowiem paliwa są elementami kosztotwórczymi, oznaczają miejsca pracy, także w rolnictwie. Co z dochodami rolników, którzy na dużą skalę uprawiają rzepak będący surowcem do produkcji biokomponentów? Tych pytań mógłbym tu mnożyć. Jest to działanie szkodliwe dla polskiej gospodarki. Co oznacza zmniejszenie dotacji na budowę falochronu w Świnoujściu o 111 mln zł? Pewnie dla laika nie oznacza nic albo niewiele, ale dla nas, zasiadających w Wysokiej Izbie oznacza to, że jest ogromne zagrożenie, jeśli chodzi o oddanie portu gazowego, gazoportu w Świnoujściu. Tymczasem w roku 2014 do tego portu przypłyną pierwsze tankowce czy gazowce, żeby zrealizować umowę gazową między Polską a Katarem, a umowa brzmi tak: bierz i płać, jeżeli nie weźmiesz, to też będziesz płacił. Stąd pytanie, bo być może te gazowce będą rozładowywane nie w Świnoujściu, lecz w innych portach Europy Zachodniej. Oczywiście z tym wiążą się koszty. Kto je poniesie? Kto zapłaci za tę nieodpowiedzialność, nonszalancję? Kto odpowie za te decyzje? Mam nadzieję, że nie polski parlament. Co oznacza zmniejszenie budżetu MON o ponad 3 mld zł? (Głos z sali: 30!) Niektórzy pytają, po co nam wojsko, szczególnie w kontekście kontrowersyjnego, dyskusyjnego udziału naszych żołnierzy w misjach zagranicznych. Nie podzielamy takich opinii. Wojsko polskie ma być nowoczesne, dobrze zorganizowane i mobilne. To kosztuje i powinniśmy mieć to wkalkulowane w budżet naszego państwa. Te koszty trzeba jednak ponieść. Co z planem mobilizacji gospodarki? Na to trzeba mieć pieniądze, żeby gospodarka była gotowa na produkcję zbrojeniową w trudnych, miejmy nadzieję, które nie zaistnieją w przyszłości, czasach mobilizacji. Co oznacza dla wojska pomniejszenie środków na zakup materiałów i wyposażenia, a więc paliwa, smarów, amunicji, materiałów wybuchowych? Otóż oznacza to, że polski przemysł będzie miał mniejsze obroty, mniejsze o te kwoty, a z tego tytułu mniejsze będą podatki pośrednie. Co oznacza rezygnacja z konserwacji i napraw sprzętu i budynków? Większe koszty w nieodległej przyszłości. Jeżeli bowiem dzisiaj tego zaniechamy, to za rok, za dwa, za pięć zapłacimy z tego tytułu wielokrotnie więcej. A co z kondycją i mobilnością polskiego przemysłu obronnego? Otóż, zmniejszenie kwoty zamówień o ok. 300 mln zł to poważny uszczerbek w dochodach firm i zagrożenie, jak niektórzy szacują, dla ok. 1 tys. miejsc pracy. Zgody na taką politykę z naszej strony oczywiście nie ma. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej krytycznie odnosi się do nowelizacji budżetu MON na 2013 r. Cięcia w zakresie wydatków obronnych szkodzą naszemu bezpieczeństwu. Zmieniając zasadę, oczywiście in minus, zgodnie z którą wydatki obronne stanowią 1,95% PKB, będącą fundamentem bezpieczeństwa naszego kraju, rządząca koalicja stworzyła niebezpieczny precedens na przyszłość, wzruszyła niewzruszalną dotąd kotwicę bezpieczeństwa. Naszej zgody na takie praktyki oczywiście nie ma i nie będziemy wspierać tych regulacji. Kontynuując wątek gospodarki, bo ona jest tu najważniejsza, bo ona będzie decydować o naszej przyszłości i wydolności budżetu państwa, powiem, że ograniczenie inwestycji, finansowania infrastruktury transportu lądowego o kwotę ponad 1 mld zł wpisuje się w negatywną ocenę postawy rządzących w stosunku do gospodarki i jej rozwoju. Oznacza to, że Pendolino, które medialnie bardzo ładnie zostało pokazane obywatelom Rzeczypospolitej, jeździć będzie wyłącznie po doświadczalnym torze pod Żmigrodem, będąc atrakcją turystyczną dla gości rządzącej koalicji, zbyt drogą atrakcją. Na takie zabawki nas po prostu nie stać. A tak nawiasem mówiąc: Kto zaczyna budować dom od dymu z komina? Kto kupuje pociąg na XXI wiek, posiadając XIX-wieczne tory? Oczywiście koalicja PO-PSL. Jest to karygodne, nonszalanckie i nieodpowiednie zachowanie ministra Nowaka, miłośnika gadżetów. Zegarki mogę zrozumieć, ale Pendolino niestety nie. Skąd PKP PLK ma wziąć 1 mld zł na kontynuację projektów inwestycyjnych w infrastrukturę kolejową? Otóż, cytat, cytat z klasyka: środki budżetowe roku 2013 zostaną przejściowo zastąpione środkami spółki PKP PLK. Jakimi środkami? Oczywiście pochodzącymi z kredytów albo z obligacji, jak niektórzy podpowiadają. Co to oznacza? Oznaczać to może poważne spowolnienie i tak już bardzo opóźnionych inwestycji kolejowych albo dalsze poważne zadłużanie tej spółki, a więc przenoszenie długu publicznego z poziomu budżetu państwa na poziom firmy pod nazwą PKP PLK. Nowelizacja budżetu na rok 2013 to także podwyższenie dochodów z dywidend i wpłat z zysków pochodzących ze spółek i przedsiębiorstw państwowych. Takie jeszcze są. Kolejny miliard złotych ma być wypompowany z gospodarki, kolejny miliard, który mógłby nakręcać koniunkturę, przynieść wartość dodaną, utrzymać lub zwiększyć liczbę miejsc pracy. Nie jest to jednak priorytet tego rządu. Rząd oczekuje doraźnej korzyści, a po nim choćby potop. A jak pobrać ten dodatkowy 1 mld zł ze spółek i przedsiębiorstw państwowych? Otóż, fachowcy od brania pieniędzy, a takich w rządzie PO-PSL nie brakuje, wiedzą, jak to zrobić. Co z tego, że zyski za rok obrachunkowy 2012 już dawno zostały podzielone, już dawno zostały wypłacone dywidendy? Przecież są przedsiębiorstwa - na szczęście jeszcze takie są - które planują za rok obrachunkowy 2013 wypracowanie określonych, co prawda mniejszych niż w poprzednim roku, ale jednak zysków. Fachowcy od pieniędzy uznali zatem, że pobiorą zaliczkową dywidendę od planowanych zysków. Od planowanych, a nie realnych, wypracowanych zysków. Co z tego, że do końca roku mamy jeszcze 4 miesiące? Co z tego, że bilanse robi się na koniec roku obrachunkowego? Co z tego, że z wynikiem może być różnie za 4 miesiące, bowiem przedsiębiorstwa funkcjonują w zmieniającej się rzeczywistości? Przecież rząd PO i Polskiego Stronnictwa Ludowego dzisiaj potrzebuje pieniędzy i pobierze je bez względu na to, jaki będzie wynik w bilansach tychże spółek czy też przedsiębiorstw państwowych, oczywiście na szkodę płynności tych firm, ich planów rozwojowych, miejsc pracy. Przecież niewidzialna ręka rynku załatwi to za rządzących. Kolejny cytat klasyka: dajemy impuls stymulacyjny gospodarce poprzez zwiększenie deficytu budżetowego w skali 16 mld zł. To jest przecież 1% PKB. Oczywiście klasykiem jest minister Vincent-Rostowski. Jeśli rzeczywiście na takie impulsy miałaby reagować wprost gospodarka, to, panie ministrze, więcej odwagi. Zaplanuj pan deficyt budżetowy nie plus 16 mld zł, tylko plus 160 mld zł, a kryzys będzie poza nami. Więcej odwagi, jeżeli pan wierzy w to, co mówi. Proponuję mniej demagogii, a więcej profesjonalizmu. Nie dziwią nas protesty organizowane przez Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych, NSZZ ˝Solidarność˝ i Forum Związków Zawodowych. Arogancja władzy, brak dialogu społecznego, obciążanie kosztami kryzysu najuboższych, kryzysu, którego rzekomo nie ma, jak powiedział ostatnio pan premier Donald Tusk. I oby tak było. Nie dziwi nas reakcja central związkowych, nie dziwi nas reakcja ogromnej większości społeczeństwa polskiego, bowiem to jest słuszny protest, protest, który rozpoczyna się dzisiaj, właśnie w tej chwili, i będzie trwał do końca tego tygodnia. Jesteśmy z protestującymi, bowiem identyfikujemy się z postulatami, które będą niesione na sztandarach przez te grupy społeczne. Czego żądają Polacy, czego żądają związki zawodowe? Mógłbym (Dzwonek) przedstawić Wysokiej Izbie cały zestaw postulatów, ale będzie okazja zapoznać się z nimi podczas najbliższych czterech dni. Zapraszam na spotkania z przedstawicielami i związków zawodowych, i różnych organizacji społecznych, które będą uczestniczyć w tym proteście. Reasumując, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej oczywiście będzie głosował przeciwko tej nowelizacji. Dziękuję. (Oklaski)