Mówca: Katarzyna Kotula
Data: 2021-10-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Lewicy wobec projektu ustawy o świadczeniu wyrównawczym dla osób pobierających wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dziećmi wymagającymi stałej opieki. Pewnie wiele nas na tej sali różni, ale na szczęście w tym parlamencie są także procedowane ustawy, co do których cała reprezentacja sejmowa zgadza się, że są potrzebne, a właściwie niezbędne do wprowadzenia jak najszybciej, tak aby sprawiedliwości społecznej stało się zadość. Mijają lata, a matki, opiekunowie dzieci z niepełnosprawnością nadal oczekują spełnienia wielu obietnic i wprowadzenia wielu rozwiązań, które tak naprawdę zapewnią im godne życie. Od wyroku Trybunału Konstytucyjnego minęło prawie 7 lat. Od pierwszej kadencji Prawa i Sprawiedliwości, tj. od wyborów w 2015 r., wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego niestety zostało przez rząd odłożone, a matki osób niepełnosprawnych przez te wszystkie lata walczyły o swoje prawa, oczekując pomyślnego rozwiązania ich bardzo trudnej sytuacji. Przez te 7 lat skazane były na niesprawiedliwość i trudno zrozumieć brak dobrej woli ze strony rządu, aby tę sprawę przez te 7 lat jak najszybciej załatwić, tak aby do ustawy wprowadzić stosowne zapisy, tym bardziej że udało nam się to zrobić właściwie w 24 godziny, bo przecież tak naprawdę czytanie tego projektu, o którym dzisiaj mówimy, odbyło się wczoraj na posiedzeniu komisji. Za nami obietnice i ciągłe zwodzenie, ale cieszymy się, że dzisiaj stajemy przed szansą, aby umożliwić matkom, które przeszły na wcześniejszą emeryturę, aby sprawować opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, otrzymywanie świadczenia wyrównawczego do wysokości świadczenia pielęgnacyjnego. Powtórzę za moją poprzedniczką: to są pieniądze, które im się po prostu należą. Niestety projekt, także w wersji z poprawkami, wciąż nie obejmuje wielu osób, które nigdy nie były na emeryturach EWK. Wczoraj na posiedzeniu komisji była obecna także strona społeczna. Wiemy, że środowisko osób z niepełnosprawnościami jest bardzo podzielone. Wiemy, że różne grupy mają tam różne interesy, które być może czasem ze sobą kolidują, natomiast nie możemy nie wsłuchiwać się w ich głos. Jedna z matek obecnych wczoraj na posiedzeniu komisja mówiła o tym, że jest grupa matek, grupa opiekunów, którzy wciąż nie będą objęci wsparciem, ponieważ każdy z artykułów w ustawie wspomina o matkach EWK. Wczoraj na posiedzeniu komisji była obecna m.in. pani Małgorzata Kubela, matka osoby niepełnosprawnej, której zabrakło 3 miesięcy, żeby uzyskać uprawnienie do EWK. Strona społeczna wyraźnie też podkreślała, że projekt ustawy różnicuje podmioty podobne, czyli osoby, które ten sam okres poświęciły na opiekę nad dziećmi. Pan minister mówił wczoraj, że ten projekt przedstawiony przez posła Sachajkę nie dotyczy wszystkich problemów, które trzeba będzie rozwiązać. Bardzo się cieszę, że to zauważacie. Chciałabym jednak zapytać, kiedy będzie dobry moment, bo nie chcielibyśmy czekać następnych 7 lat. Pan minister mówił też, że zostaną zapewnione środki. Te środki to 240 mln już po poprawkach. Mam takie wrażenia, a właściwie taką pewność, że są w budżecie także środki na to, żeby rozszerzyć tę grupę rodziców. Mówił pan, że gdybyśmy faktycznie rozszerzyli tę ustawę prawdopodobnie do granic możliwości, to te koszta byłyby na poziomie 4 mld. Czy 4 mld to dużo, kiedy mówimy o opiekunach osób z niepełnosprawnościami? Nie sądzę, biorąc pod uwagę, że właśnie budujemy na polsko-białoruskiej granicy mur, którego koszt przekracza 1,5 mld zł. Drogie Prawo i Sprawiedliwość! Polityka prorodzinna i społeczna to jest coś, co odmieniacie zawsze przez wszystkie przypadki. I w teorii pięknie to wygląda. Tymczasem praktyka pokazuje, że wasze największe zaniechania są właśnie w obszarze wsparcia rodzin osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów. 2 lata temu ukonstytuowała się podkomisja do spraw osób z niepełnosprawnościami. I co? I nic, bo od 2 lat, pomimo że komisja zwykła obraduje od sierpnia w formie stacjonarnej, a wcześniej w czasie COVID-u obradowała także w formie hybrydowej, podkomisja do spraw osób z niepełnosprawnościami nie spotkała się ani razu. Jest z nami na sali poseł Dobrzyński, który jest posłem sprawozdawcą. Chciałabym do niego zaapelować. Na stole leżą wciąż odkładane na bok tematy z obszaru wsparcia dla środowiska osób z niepełnosprawnościami. Ta lista niezrealizowanych obietnic jest długa i za każdym razem, kiedy będę wypowiadać się w tym temacie, będę wymieniać obietnice z tej listy. Nowy system orzecznictwa, strategia deinstytucjonalizacji, ale ta, która jest wypracowana przez środowisko osób z niepełnosprawnościami, likwidacja zakazu pracy przy pobieraniu świadczeń pielęgnacyjnych, brak ustawowych rozwiązań w zakresie opieki wytchnieniowej, brak finansowania środowiskowych domów pomocy typu D, opiekunowie pozostający na skandalicznie niskim zasiłku w wysokości 620 zł, brak asystentów osób z niepełnosprawnościami. Rok temu zapadł wyrok Julii Przyłębskiej. Tak naprawdę tych obietnic przybyło i nie widzę (Dzwonek), żebyście mieli jakiś plan na to, żeby te pomysły zrealizować, ale cieszymy się, że chociaż ułamek, chociaż odrobina tych opiekunów, tych osób, które tak naprawdę bardzo potrzebują tego wsparcia, będzie mogła dzisiaj z tej pomocy skorzystać. Składamy stosowne poprawki, które rozszerzają tę ustawę. Klub Lewicy oczywiście ją poprze, bo lepsze coś niż nic. Dziękuję bardzo. (Oklaski)