Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec zmiany ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (druk nr 1949). Pierwsze słowa kieruję do pana marszałka. Pięciominutowe wystąpienia w tak ważnej sprawie, panie marszałku, są absolutnie nie do zaakceptowania i proszę tę uwagę przekazać pani marszałek. Rozmawiamy o sytuacji na rynku pracy, jest pan minister osobiście - cieszę się bardzo, że pan minister jest - a my mamy pięciominutowe wystąpienia w tej sprawie, że już nie wspomnę o porze, w jakiej się tym tematem zajmujemy. A sytuacja na rynku pracy jest bardzo trudna. Pan minister o tym mówił. Duże bezrobocie, trzynastoprocentowe, ponad dwa miliony ludzi bez pracy, województwa, gdzie bezrobocie wynosi ponad 20%, powiaty z 38-procentowym bezrobociem, niekorzystne warunki zatrudnienia, niskie płace, umowy cywilnoprawne czy umowy na czas określony - to wszystko powoduje, że liczba osób zagrożonych ubóstwem zarówno wśród bezrobotnych, jak i wśród nisko opłacanych pracowników się zwiększa. Aby to zmienić, trzeba kompleksowej zmiany w całej polityce zatrudnieniowej, w gospodarce. Same zmiany w funkcjonowaniu urzędów pracy nie wystarczą, tym bardziej że rząd proponuje je bez zwiększenia środków przeznaczonych na aktywizację osób bezrobotnych czy np. zmiany wysokości zasiłków dla bezrobotnych. Trzeba przypomnieć, że niespełna 16% z nich ma prawo do zasiłku. Jak już powiedziano, urzędy pracy nie są odpowiedzialne za wysoki poziom bezrobocia. To rząd odpowiada za politykę państwa dotyczącą poziomu bezrobocia i tworzenia nowych miejsc pracy. Urzędy pracy mają być instytucjami pomagającymi w ograniczeniu bezrobocia i wspierającymi różne inicjatywy, które pomagają w znalezieniu pracy, ale muszą one mieć do tego odpowiednie instrumenty rynku pracy i odpowiednie finanse, a z tym w ostatnich latach było różnie. Przypomnę również, że od wielu miesięcy leży wniosek ministra pracy skierowany do ministra finansów o przeznaczenie dodatkowej kwoty w wysokości 500 mln zł na różne formy wsparcia działań w ramach walki z bezrobociem. Ten wniosek nie został niestety pozytywnie rozpatrzony. Mówimy o rewolucji w urzędach pracy, które będą działać jako nowoczesne agencje zatrudnienia. Już dzisiaj są urzędy pracy, które świetnie działają. Są oczywiście i słabsze. Zależy też to od zróżnicowania stopy bezrobocia, jak również wiąże się z tym, że dla wielu samorządowców najważniejsza jest statystyka, nie liczy się, jaki jest poziom bezrobocia, głównym problemem jest to, żeby statystycznie wykazać, że poziom bezrobocia jest niższy. Co do samej zmiany to w obszernej ustawie, którą dzisiaj procedujemy, liczącej prawie 300 stron, możemy znaleźć pozytywne rozwiązania, ale też kontrowersyjne. To choćby kwestia, o której pan minister nie wspomniał, braku uregulowań dotyczących opłacania składek zdrowotnych za bezrobotnych - mam nadzieję, że ta sprawa w najbliższym czasie zostanie rozwiązana - czy wycofania się z propozycji co do zgłaszania do urzędów pracy ofert pracy. Państwo proponowali, aby były to podmioty publiczne, mnie by się podobało rozwiązanie takie, żeby przywrócić to, co było kiedyś, czyli żeby wszyscy, którzy mają oferty pracy, musieli zgłaszać je do urzędów pracy. Drugim problemem jest np. warunek otrzymania zasiłku dla bezrobotnych dotyczący płacy minimalnej. Dzisiaj mamy wiele takich przypadków, że pracodawca zatrudnia osobę na 7/8 etatu, i niestety niższa płaca niż minimalna powoduje, że nie nabywa ona prawa do zasiłku. Myślę, że nad tym powinniśmy się w jakiś sposób zastanowić. Mówił pan minister o efektywności pracy urzędów. Tutaj też jest kwestia tego, jak to będzie wyliczane. Wiadomo, że są różne regiony, takie, gdzie stopa bezrobocia jest wyższa, takie, gdzie jest niższa. Środki przekazywane to 7%, 5% będzie obligatoryjne, 2% za efektywność. Myślę, że mechanizm jest dobry, ale trzeba się zastanowić, jak on skutecznie ma działać. Wprowadzenie na stałe prywatnych agencji zatrudnienia, które mają zajmować się najtrudniejszymi przypadkami, osobami najdłużej przebywającymi na bezrobociu, to też kwestia efektywności. Wiem, że są prowadzone programy pilotażowe. Wczoraj przeczytałem informację z woj. zachodniopomorskiego, że program pilotażowy w tym województwie akurat nie cieszył się dużą popularnością. Prosiłbym, żeby pan minister też się do tego odniósł. Doradcy indywidualni to bardzo dobry pomysł, pięknie to brzmi. Tylko że skoro dzisiaj na 19 tys. pracowników urzędów pracy 2/3 musi się zajmować różnymi innymi czynnościami, a 7 tys., czyli 1/3, to pośrednicy, doradcy, jak w dzisiejszych przekazach można wyczytać, to na jednego doradcę może przypadać ponad 300 bezrobotnych, z czego można wyliczyć, że gdzieś około 10 minut będzie on miał na jednego bezrobotnego. To dobry kierunek, ale trzeba to wzmocnić poprzez choćby (Dzwonek) zasilenie finansowe urzędów pracy, aby można było... Panie marszałku, pozwoli pan jeszcze? Dziękuję bardzo. ...aby można było te kwestie rozstrzygnąć. Myślę, że to, o czym pan minister mówił, specjalne programy wsparcia dla osób długotrwale bezrobotnych czy osób do 30. roku życia, powyżej 50. roku życia, to są dobre rozwiązania, jak również to, że będzie większa elastyczność możliwości korzystania z różnych form zatrudnienia. Teraz mieliśmy sytuację, że ponad 90% osób to osoby będące w szczególnej sytuacji na rynku pracy. Myślę, że to ułatwienie jest potrzebne. Warto się zastanowić nad ujednoliceniem wieku ludzi młodych, którzy mogą korzystać ze specjalnych programów, bo wszędzie mamy w tej chwili już do 30. roku życia, a na przykład propozycja aktywizacji - do 25. roku życia. Myślę, że można to w jakiś sposób również wyrównać. Kontrowersyjne dla mnie są propozycje dotyczące zmiany Naczelnej Rady Zatrudnienia na Radę Rynku Pracy, jak również powoływanie rad powiatowych, które się będą inaczej nazywać. Obligatoryjnie na czele ma być starosta, marszałek, jeszcze jest obligatoryjny udział w nich skarbników. Myślę, że też warto się nad tym zastanowić. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tak jak już powiedziałem, aby te zmiany miały szansę zafunkcjonować, potrzeba czasu, tak aby urzędy pracy mogły się do tych zmian lepiej przygotować, i, jak już wcześniej mówiłem, zwiększyć finansowanie, bo bez większych środków będzie trudno poprawić sytuację na rynku pracy, bo tylko zmiana struktury wydatków nie wystarczy. Trzeba zrozumieć, że skuteczna polityka rynku pracy musi kosztować, a to się w dalszej perspektywie opłaca. Ale najważniejsza jest gospodarka, jej poziom rozwoju, tak aby powstawały nowe miejsca pracy, a te, które są, nie były likwidowane. Prawo i Sprawiedliwość będzie za dalszym procedowaniem proponowanej nowelizacji. Mam tylko nadzieję, panie ministrze, że będziemy to procedować w normalny sposób, nie tak jak się dzieje przy OFE, tylko normalnie w podkomisji i Komisji Polityki Społecznej i Rodziny będzie czas, żeby te kwestie bardziej szczegółowo omówić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)