Mówca: Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski
Data: 2024-04-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Natomiast uważam, że krytyka pana prezydenta jest chybiona, ale problem jest o wiele poważniejszy. Widać wyraźnie, że pan prezydent nie godzi się, przynajmniej od czasu gdy zmienił się rząd, z obowiązującą w Polsce konstytucją, której art. 146 jednoznacznie stwierdza, że to Rada Ministrów prowadzi politykę zagraniczną, i która prezydenta zobowiązuje do współdziałania z rządem w tej dziedzinie. Polska może mieć tylko jedną politykę zagraniczną, tę dysponującą oparciem w konstytucji i z mandatem demokratycznym. Każdy inny scenariusz groziłby chaosem i wystawieniem się na wpływy naszych adwersarzy. Prezydent Rzeczypospolitej jest oczywiście najwyższym przedstawicielem państwa i reprezentuje politykę zagraniczną rządu, a więc powinien wypowiadać się zgodnie z polityką Rady Ministrów, nawet gdyby miał się z nią nie zgadzać, a nie prowadzić własną. A więc nieuzgadniane z Radą Ministrów, a wręcz polemiczne wobec stanowiska rządu wypowiedzi o polityce zagranicznej wypada uznać za wyraz jego osobistych opinii. Z ubolewaniem odnotowałem również, że pan prezydent został najwyraźniej wprowadzony w błąd w sprawie budowy polskiej ambasady w Berlinie. Nie wiem, kto mu powiedział, że chciałem sprzedać tę działkę. Decyzje o tej inwestycji zostały podjęte w okresie mojego poprzedniego urzędowania, a prace wstrzymano później za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Konkurs został rozstrzygnięty w 2012 r., a nowy rząd PiS-u oddał sprawę do prokuratury, po czym, gdy prokuratura nie dopatrzyła się nieprawidłowości, zaczął realizować inwestycję zgodnie z rozstrzygniętym za moich czasów konkursem. Więc naprawdę nie rozumiem, o co panu prezydentowi chodziło. I niestety nasza placówka jest raczej bliżej byłej ambasady radzieckiej niż amerykańskiej. Jeśli chodzi o sprzedaż mienia placówek, to chciałbym poinformować pana prezydenta, że Ministerstwo Spraw Zagranicznych dysponuje dziesiątkami... nie, chyba setkami różnych nieruchomości za granicą w bardzo różnych miastach, które przechodzą swoje wzloty i upadki, dzielnice w tych miastach też. W niektórych miejscach dzielnica wokół danej nieruchomości idzie w górę w rankingach, czasem schodzi na psy, czasami trzeba sprzedać czy to mieszkanie pracownika, czy garaż jakiś, czy wręcz przenieść siedzibę konsulatu, instytutu czy samej ambasady, czy rezydencji ambasadora do innej dzielnicy. Naprawdę sprzedaż takiej nieruchomości nie jest oddaniem placówki na Westerplatte, tylko to jest prowadzenie racjonalnej polityki nieruchomościowej. Jeśli, dajmy na to w Kolonii, gdzie kiedyś była ambasada PRL-u przy RFN, przestajemy mieć ambasadę, a kiedyś tam pracowało ponad 300 osób, i zostawiamy średniej wielkości konsulat, to jest nieracjonalne, żeby mieć 300 m 2 na jednego pracownika. I oczywiście wtedy się podejmuje decyzję o sprzedaży. Ale robienie z tego aktu braku patriotyzmu jest po prostu zdumiewające. Tak samo jest, jeśli chodzi o otwieranie i zamykanie placówek. Tak, przyznaję się, zamykałem placówki, mam tutaj pełen zestaw. Ale też otwierałem placówki, bo placówki się dostosowuje ciągle do mapy polskich interesów, do mapy obecności naszych rodaków za granicą, do zmieniającej się sytuacji. Na przykład otworzyłem konsulat w Sewastopolu na 4 lata przed inwazją, wiedząc co się święci, dzięki czemu podczas rosyjskiego anschlussu byliśmy najlepiej poinformowanym krajem w całym Sojuszu Północnoatlantyckim o tym, co tam się dzieje. (Oklaski) I oczywiście musiałem go zamknąć, gdy Rosjanie przejęli półwysep. To samo w Doniecku - otworzyłem konsulat w Winnicy, gdzie jest znacząca polska mniejszość, itd., itd. A faktycznie zamknąłem w Zimbabwe, bo tam został utworzony za PRL-u jako przyczółek do walki z imperializmem. I robienie z tego komuś zarzutów jest po prostu niedorzeczne. Już kończę. Po mimice pana prezydenta odniosłem wrażenie, że najbardziej oburzył go fragment exposé, w którym powiedziałem, że Niemcy są naszym sojusznikiem. Naprawdę nie rozumiem, na czym polega kontrowersyjność takiego stwierdzenia i dlaczego to wywołało potrzebę okazania drwiny ze strony pana prezydenta. Jak już wspomniałem, pan prezes Kaczyński tradycyjnie zbojkotował exposé, co mu nie przeszkodziło w wyrażeniu swej opinii na jego temat, która była tradycyjna. Odwołała się do nacjonalistycznych klisz, mitów i lęków. Prezes PiS straszył utratą suwerenności, która już wkrótce, uwaga, okaże się, że była incydentem historycznym, a Polska nie będzie już państwem, tylko, cytat: terenem zamieszkiwania Polaków, zaś MSZ przekształci się - to z dzisiaj, sprzed paru godzin - w wykonawcę czyichś poleceń. (Poseł Grzegorz Braun: Ale pan ma odpowiadać na pytania. Panie ministrze, pan ma odpowiadać na pytania, a nie referować, co tam w mediach.) (Dzwonek) Nie, nie, to nie w mediach, to prezes, poseł PiS dzisiaj powiedział o exposé. Wydaje mi się, że to jest jednak szef... (Poseł Grzegorz Braun: Czy ktoś pytał pana o to?) Poseł największego klubu sugeruje, że MSZ wykonuje czyjeś polecenia, panie pośle, a to poważny zarzut. (Poseł Grzegorz Braun: No poważny.) Zgoda, tylko kompletnie chybiony. (Poseł Grzegorz Braun: Też go stawiam.) Kompletnie chybiony. (Poseł Grzegorz Braun: To też go stawiam.) To proszę dać choćby cień dowodu na tak skandaliczne twierdzenie. Jestem ministrem spraw zagranicznych ósmy rok. I nigdy nikt z zagranicy nie wydawał mi żadnych poleceń. Proszę dać dowód. A, nie będę cytował. Jest stare MSZ-etowskie powiedzenie: na gębę jest krem Nivea, a potrzebne są papiery, dowód. (Oklaski) Prezes Kaczyński zdaje się nie rozumieć, że nie każde przegrane głosowanie na forum europejskim oznacza utratę suwerenności. Tak jak w Sejmie, przecież niektóre stronnictwa czasami wygrywają, czasami przegrywają głosowanie. To nie oznacza, że utraciły swoją autonomię, swoją zdolność do działania. Bo gdyby tak było, że przegrane głosowanie oznacza utratę suwerenności, to w Europie już nie byłoby żadnych suwerennych państw. To mi bardziej przypomina ten serial ˝1670˝. Pamiętacie tę scenę? Pojechał na sejmik, zawetował, wygraliśmy. To jest koncepcja suwerenności jako polskiej hegemonii. Ma być tak, jak my chcemy. Cała Europa ma się dostosować do nas, a jak nie, to nie mamy suwerenności. I za poprzednich rządów jeden z dyplomatów mianowanych przez poprzedni rząd, spoza MSZ-etu, sformułował to na piśmie. Mianowicie zastępca ambasadora w Pradze napisał list do władz czeskich, że to, iż Polki śmią w Republice Czeskiej korzystać z prawa do aborcji tamtego kraju, jest naruszeniem polskiej suwerenności. Bo tak niektórzy z obozu nacjonalistycznego rozumieją suwerenność, ale to jest kompletne nieporozumienie. W każdym razie wdzięczny jestem prezesowi Kaczyńskiemu, bo udowodnił, że tłumaczenie tych mitów i urojeń, na których opierała się filozofia poprzedniego rządu, było jak najbardziej uzasadnione. Pierwszy w imieniu klubu wystąpił mój poprzednik pan minister Zbigniew Rau. Wysłuchałem jego przemówienia w całości. Pan były wiceminister Jabłoński tego nie docenia. Uważam, że z ministrów tamtego rządu najmniej publicznych kompromitacji w Unii Europejskiej mieliśmy właśnie za pana ministra Zbigniewa Raua. Ale trochę nie rozumiem jego wypowiedzi. Bo pan zarzuca politykom to, że chcą kandydować do Parlamentu Europejskiego. Chciałbym panu ministrowi Rauowi uświadomić, że ja zrobiłem dokładnie odwrotnie, tzn. byłem posłem do Parlamentu Europejskiego i zrezygnowałem po to, żeby służyć w polskim parlamencie. Natomiast problem jest, uważam, ale on polega na czymś trochę innym niż to rytualne oskarżanie ludzi o ucieczki czy o pazerność. Każdy mierzy innych swoją miarą. Uważam, że problem polega na tym, że rzeczywiście jeśli ministrowie zarabiają mniej niż ich dyrektorzy departamentów, to niektórym przychodzi do głowy, że takie motywacje mogą występować. W tej chwili nie sprawdziłem, ale poprzednio byłem 1300. na liście płac MSZ-etu. I może z tym warto byłoby coś zrobić. Osobiście uważam, że w sektorze publicznym pensje polityków powinny być w relacji do średniej krajowej według jakiegoś mnożnika. Gdybyśmy to raz na zawsze ustalili, to na wiele lat można by sobie oszczędzić tych niemądrych ataków. Pyta pan minister, czy ja też wolałbym pracować za lepszą pensję dla Komisji Europejskiej niż dla polskich rządów. Jezus Maria, to jest ten poziom? Bo co? Bo wasz komisarz pracuje za darmo? (Dzwonek) A dlaczego to pika?