Mówca: Robert Tyszkiewicz
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Nie ma bardziej dobitnego przykładu bankructwa polityki zagranicznej PiS-u niż upadek polskiej polityki wschodniej. O tym musimy dzisiaj głośno powiedzieć. Przez 25 lat to właśnie polityka wschodnia była polską dumą i polską marką w Europie. Niestety, wystarczył rok rządów PiS-u, aby ten wieloletni dorobek kompletnie roztrwonić. Wypadliśmy z roli lidera europejskiej polityki wschodniej, przestaliśmy być ambasadorem naszych wschodnich sąsiadów. Trzeba powiedzieć wyraźnie: po roku rządów PiS nie ma już polskiej polityki wschodniej. Panie Ministrze! Rok temu odrzucił pan Partnerstwo Wschodnie i zapowiedział nową inicjatywę dla Europy Wschodniej, którą mieliście zgłosić wraz z partnerami. Pytam dzisiaj: Gdzie jest ta inicjatywa, gdzie są ci partnerzy? Dziś w Sejmie, widząc tragiczne skutki swojej polityki, zmienia pan zdanie i mówi o potrzebie powrotu do Partnerstwa Wschodniego, chcąc nas przekonać, że jest on dziś możliwy, że nic się nie stało. Otóż stało się, panie ministrze. Sojusz i współpracę z Ukrainą zniszczyliście na rzecz wykorzystywania tragicznych kart naszej historii dla wewnętrznej polityki. Rozbudziliście demony przeszłości, niszcząc kapitał wzajemnej sympatii naszych narodów wypracowany przez lata wspólnej walki o wolność Ukrainy. Nie da się tego naprawić, powołując taką czy inną komisję. Najpierw trzeba skończyć z podsycaniem antyukraińskich fobii w Polsce, rozpocząć prawdziwy dialog historyczny. Ale nie potraficie też być skutecznym ambasadorem spraw ukraińskich w Europie. Od roku na decyzję Unii Europejskiej czeka sprawa ruchu bezwizowego dla Ukrainy. Co Polska w tej sprawie zrobiła? Co zrobił rząd? Co dalej z programami wsparcia dla ukraińskich reform samorządowych? Żałośnie brzmi przedstawiona w pana exposé teza, że strategiczne wsparcie dla Ukrainy polega na wydawaniu wiz Ukraińcom chętnym do pracy w Polsce. To naprawdę nie wystarczy. Kilka zdań o Białorusi, bo to jest dziś rzeczywiście symbol zapaści - polityka wobec Białorusi - w polskiej polityce wschodniej. Panie ministrze, nikt nie kwestionuje potrzeby normalizacji stosunków z Białorusią, ale nie może się to odbywać kosztem środowisk demokratycznych. Białoruskie społeczeństwo obywatelskie musi być beneficjentem, a nie ofiarą poprawy relacji polsko-białoruskich. To jest kwestia zasad i wartości, o których tyle mówiliście. Dlatego chcę w tym miejscu upomnieć się o telewizję Biełsat, jedyną niezależną telewizję nadającą w języku białoruskim, która rozpoczęła nadawanie w grudniu 2007 r., za waszych rządów. Od tego czasu stosunki z Białorusią przechodziły różne fazy: były lepsze, gorsze, ale żaden polski rząd nie rozważył decyzji o zamknięciu Biełsatu. Na Białorusi dziennikarze i współpracownicy tej stacji poświęcali swą wolność, aby mogła ona istnieć. Dziś ma zostać zlikwidowana polskimi rękoma, rękoma polskiego rządu z powodu cofnięcia dotacji przez MSZ. (Poseł Sławomir Nitras: Skandal to jest.) Panie Ministrze! Niech pan się wycofa z tej fatalnej decyzji. (Oklaski) Tej sprawie przyglądają się środowiska demokratyczne na całym obszarze wschodnim, a także nasi partnerzy z Zachodu. Likwidacja Biełsatu zniszczy zaufanie do Polski jako promotora wolności i demokracji. Biełsat to nie tylko telewizja. To instytucja mecenatu, to mecenas niezależnych białoruskich środowisk kulturalnych, artystycznych, intelektualnych. Tylko na Kremlu będą się cieszyć z usunięcia kolejnej przeszkody dla nieograniczonej ekspansji ˝ruskiego miru˝. Czy o to nam chodzi? Chcę też zaapelować do pana marszałka Terleckiego, który mówił tutaj o parlamentarnej dyplomacji. Chcę zaapelować do posłów PiS-u, aby bronili Biełsatu. Jako parlamentarzyści wyznający wartości i zasady powinniście to robić. Niestety dziś z tej dyplomacji parlamentarnej wobec Białorusi zapamiętaliśmy tylko wizytę marszałka Karczewskiego w pałacu Aleksandra Łukaszenki i słowa o ciepłym człowieku. To naprawdę wstyd. Podobnie paskudne są próby dogadywania się z Łukaszenką za plecami Związku Polaków na Białorusi. Muszę to też otwarcie powiedzieć, bo mówiła o tym prezes Andżelika Borys. To jest nie tylko obrzydliwe w formacie, w wymiarze moralnym, ale także niemądre i tworzy podziały wśród polskiej mniejszości na Białorusi. Związek Polaków na Białorusi i jego prezes Andżelika Borys, panie ministrze, to dziś część legendy, polskiej historii walki o wolność. Jeżeli rząd polski odda tę legendę w ręce ˝ciepłego człowieka˝ Aleksandra Łukaszenki, to otworzy nową kartę w polskiej księdze wstydu. Tak będzie. Nie ma dziś żadnych realnych postępów w polityce z Białorusią, nie ma małego ruchu granicznego, Związek Polaków na Białorusi nie może oficjalnie działać, a na ten rok są zapowiedziane największe do tej pory w historii rosyjskie manewry wojskowe u polskich granic. Nie ma żadnych efektów, a zagrożenia... Wystawiliście już na niebezpieczeństwo tyle polskich aktywów na Białorusi. Tę czarną listę można kontynuować, rozwijać. Przez rok stało się tyle złego, że polska polityka wschodnia wymaga nie tylko korekty. Ona wymaga odbudowy. Jestem przekonany, że to już będzie zadanie nowego ministra i nowego rządu. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Małgorzata Gosiewska: Żartowniś.)