Mówca: Krzysztof Popiołek
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam opinię odnośnie do rządowego projektu ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (druk sejmowy nr 1001). Projekt ma na celu wdrożenie do polskiego ustawodawstwa dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Wydaje się, że głównym celem, jaki zostanie osiągnięty, będzie właśnie tylko wdrożenie tej dyrektywy. Po przejściu procesu legislacyjnego przedłożony projekt zastąpi dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 12 czerwca 2003 r. uchwaloną pod tą samą nazwą. Już w pierwszym zdaniu uzasadnienia projektu czytamy: ˝Celem projektowanej ustawy jest zwalczanie pogłębiającego się problemu zatorów płatniczych (...)˝. To jedno zdanie jakby mimochodem wystawia opinię dotychczas obowiązującej ustawie - iż pomimo jej istnienia rosną zatory płatnicze. Oznacza to, że nie osiągnęła celów, dla których została uchwalona. Rodzi się zatem pytanie, czy nowa ustawa spełni oczekiwania, gdyż zatory płatnicze to dzisiaj najpoważniejszy problem, jaki dotyka polskich przedsiębiorców. Naszym zdaniem zatory płatnicze powstające w transakcjach handlowych w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami po przyjęciu tej ustawy nie zmienią się znacząco. W pewnym stopniu sytuację wierzycieli na lepszą mogła zmienić niedawno procedowana w polskim parlamencie ustawa o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce. Jednakże koalicja rządząca PO-PSL nie poparła poprawek opozycji zmierzających do tego, aby wierzyciel nie musiał odprowadzać podatku VAT, CIT lub PIT od niezapłaconych faktur. Ostatecznie - czy ustawa będzie przyjęta, czy nie - sprawę braku zapłaty musi rozstrzygać sąd. I tutaj należy szukać usprawnienia postępowań sądowych, aby rozstrzyganie nawet prostych spraw nie trwało latami, gdzie dłużnik kruczkami prawnymi wodzi sąd za nos, stosując nawet tak prymitywny wybieg, jak niezgłaszanie się na rozprawy. E-sądy, które miały poprawić sytuację w tym zakresie, praktycznie stały się narzędziem nękania obywateli przez oszustów. Rząd próbuje zatem prowadzić pozorowane działania mające rzekomo usprawnić przepływy finansowe w transakcjach handlowych. Jeśli z grupy niepłacących w terminie wyłączyć oszustów, to pozostali nie płacą z powodu mizerii finansowej, a ta mizeria finansowa pogłębiana jest przez łupieżczą praktykę tego rządu polegającą na podnoszeniu podatków i składki rentowej, obciążaniu przedsiębiorców parapodatkami, opłatami produktowymi, środowiskowymi i wszelkimi innymi. To wszystko coraz bardziej drąży puste kasy firm, co ostatecznie kończy się zatorami płatniczymi. Po stronie plusów tej propozycji należy uznać zaproponowane rozwiązanie, które poprawia pozycję przedsiębiorcy w relacjach handlowych z organami publicznymi. Dominująca pozycja na rynku tego typu dłużnika została z lekka osłabiona, gdyż rozwiązania przyjęte w ustawie muszą być uwzględnione w wiążących strony umowach. A więc pomimo opóźnień w zapłacie organy publiczne są, jakby nie było, najpewniejszymi płatnikami. Kolejna pozytywna propozycja procedowanej ustawy to fakt, że będzie miała zastosowanie w przypadku umów, których przedmiotem jest świadczenie polegające na odpłatnym dostarczaniu towarów lub świadczeniu usług finansowane w całości lub w części ze środków pomocowych. W przyszłej perspektywie finansowej może być to pomocne dla przedsiębiorców, którzy będą ubiegać się o środki pomocowe. Dzisiaj jest tak, że polski przedsiębiorca musi sfinansować w całości projekt z własnych środków, a później czekać na ich zwrot. Najczęściej są to środki z kredytów pomostowych. Zakreślenie terminu zapłaty być może zmusi urzędników do szybszego procedowania w zakresie rozliczenia projektu, co mogłoby obniżyć koszty kredytu pomostowego. Pozytywnym novum jest wprowadzenie ryczałtu 40 euro na pokrycie kosztów przygotowania i wysyłania upomnień, nie mówiąc już o tym, że przedsiębiorcy tworzą organizacyjne komórki do spraw windykacji, co oczywiście podnosi koszty ich funkcjonowania. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość jest za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisjach sejmowych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)