Mówca: Sprawozdawca Domicela Kopaczewska
Data: 2014-12-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji: Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Rolnictwa i Rozwoju Wsi mam przyjemność przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych. Projektowana ustawa o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych ma na celu transpozycję do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego. Dyrektywa wprowadza nowe, bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych. W projekcie ustawy określa się m.in. zasady wykorzystania procedur i przeprowadzania doświadczeń, zasady prowadzenia działalności przez hodowców, dostawców i użytkowników, zasady prowadzenia kontroli hodowców, dostawców i użytkowników. Ustawa określa warunki utrzymywania zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych lub edukacyjnych oraz sposób postępowania z tymi zwierzętami. Określa również zadania i kompetencje komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach oraz zasady współpracy z Komisją Europejską i państwami członkowskimi Unii Europejskiej oraz określa przepisy karne i kary administracyjne. Proszę państwa, w trakcie procedowania nad ustawą odbyły się 3 wspólne posiedzenia połączonych komisji oraz 4 posiedzenia nadzwyczajnej komisji powołanej do rozpatrzenia tego projektu ustawy. Zaproszenie na posiedzenia podkomisji i komisji wystosowaliśmy do wszystkich przedstawicieli strony społecznej, którzy wyrazili chęć uczestnictwa. Ponieważ przepisy ustawy budziły wiele emocji społecznych, wiele kontrowersji, uznaliśmy, że jak najszersze konsultacje społeczne, jak najszersze wsłuchanie się w opinie wszystkich zainteresowanych projektem tej ustawy będzie służyło tylko temu, aby końcowy efekt prac był przyjęty na zasadzie konsensusu i akceptacji wszystkich podmiotów zainteresowanych tym projektem. W trakcie prac podkomisji wystąpiono dodatkowo o 4 opinie merytoryczne do ekspertów zewnętrznych, aby rzeczywiście wiedza, którą dysponowali posłowie, była jak najszersza i zawierała wiele wątków czy elementów dotyczących projektu ustawy. Wszyscy, którzy zechcieli pracować w komisji i zgłaszali potrzebę zabrania głosu i wyrażania swoich opinii, mieli taką możliwość. Nie było tutaj żadnego skrępowania, ograniczenia czasowego, zarówno jeśli chodzi o wypowiedzi, jak i i tematy, których te wypowiedzi dotyczyły. Część osób, które wyraziły chęć uczestnictwa w pracach podkomisji, nie zawsze uczestniczyła w posiedzeniach. Niektóre z nich wyrażały swoje opinię poprzez media. Te opinie były absolutnie oderwane od tego, co działo się w trakcie prac podkomisji czy komisji, dlatego część osób interesujących się tymi zagadnieniami otrzymywała wiedzę nieadekwatną do tego, co naprawdę miało miejsce na posiedzeniach podkomisji i komisji. Wiele zgłaszanych przez stronę społeczną opinii i uwag zostało w formie poprawek przyjętych przez posłów i zgłoszonych na posiedzeniach podkomisji i połączonych podkomisji. Wszelkie tematy czy problemy, które budziłyby dyskusję, były przez parlamentarzystów szeroko dyskutowane. Potrzeby i uwagi zgłaszane przez zainteresowane osoby były wysłuchane. Podczas prac połączonych komisji, oprócz tego, że przyjęto poprawki, uzgodniono również, że w trakcie drugiego czytania będą zgłaszane również poprawki, które są odpowiedzią na uwagi strony społecznej, a których nie mogliśmy przyjąć na posiedzeniu podkomisji ze względów legislacyjnych lub dlatego, że wymagały dalszego doprecyzowania. Jakie to najistotniejsze tematy podejmowaliśmy w trakcie naszych prac? Mianowicie jeśli chodzi o skład komisji etycznych, strona społeczna zgłaszała swoje uwagi, wnosząc o poszerzenie składu tych komisji o przedstawicieli instytucji zajmujących się ochroną zwierząt, w takiej liczbie, żeby rzeczywiście ich głos miał wpływ na ostateczny wynik czy na ostateczną akceptację wniosków składanych do tych komisji. Tematy, które również budziły wiele kontrowersji, dotyczyły możliwości ponownego wykorzystania zwierząt w procedurach czy zakazu wykonywania najbardziej dotkliwych procedur. Tym, co od samego początku wywoływało w opinii społecznej pewien dysonans, było to, iż powielano informację, iż ustawa nie zawiera zakazu wykonywania zabiegów umożliwiających okazywanie bólu. Taki zapis był już dotychczas, on jest w ustawie o ochronie zwierząt. Już po zakończeniu prac podkomisji zwróciliśmy się dodatkowo o opinię prawną, w której to stwierdzono jednoznacznie, iż taki zakaz występuje, ale żeby rzeczywiście nie było już żadnych wątpliwości, taki zakaz wpisano również w ustawę o ochronie zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych i edukacyjnych. Doprecyzowano również sprawy dotyczące nabywania kompetencji zawodowych niezbędnych do wykonywania zadań związanych z wykorzystaniem zwierząt w doświadczeniach. To też odbiło się pewnym echem w społeczeństwie, to, iż chcemy wprowadzać takie doświadczenia w szkołach ponadgimnazjalnych. Ażeby już naprawdę nie było żadnych wątpliwości, poprawka, którą klub Platformy Obywatelskiej zgłosi w drugim czytaniu, zawiera dokładny zapis z dyrektywy Unii Europejskiej. Jeśli chodzi o inne problemy, które były poruszane w czasie prac podkomisji, to - tak jak już wcześniej powiedziałam - odpowiednie zapisy zostały przyjęte przez posłów w formie poprawek i przegłosowane jako integralna część ustawy. W związku z tym z pełnym przekonaniem mogę powiedzieć, iż prace nad tą ustawą były bardzo merytoryczne, trwały rzeczywiście dość długo, po to, aby poprawki, które zgłaszaliśmy, były jak najbardziej doprecyzowane, jak najbardziej trafne i żeby uzyskać pełen konsensus ze stroną społeczną w trakcie zgłaszania tych poprawek. W związku z tym, panie marszałku, chcę powiedzieć, że jest to jedna z tych ustaw - mówię to jako parlamentarzysta od trzech kadencji - które rzeczywiście mogą służyć za przykład pełnej współpracy i współdziałania parlamentu ze stroną społeczną. W imieniu połączonych komisji wnoszę do Wysokiej Izby o przyjęcie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)