Mówca: Robert Biedroń
Data: 2013-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność, zaszczyt przedstawić nasze stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 1639. Artykuł 45 konstytucji stanowi, że każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy, oczywiście bez uzasadnionej zwłoki, przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. To prawo jest skonkretyzowane właśnie m.in. w ustawie o ustroju sądów powszechnych oraz o Krajowej Radzie Sądownictwa. Są one więc takim drogowskazem, w jakim kierunku, w jakich obszarach powinniśmy się poruszać, jeśli chodzi o nominacje sędziowskie, o powoływanie kandydatów na to stanowisko. Celem ustawodawcy w tym zakresie był wybór takich sędziów, którzy będą najlepsi, będą stanowili w wymiarze sprawiedliwości koronę, jak to się mówi, zawodów prawniczych. Pomimo różnych sytuacji tak też ten zawód jest nadal traktowany. Sędziowie powinni się wykazywać, być przygotowani niezwykle profesjonalnie do pełnienia funkcji, powinni by merytoryczni, mieć nieskazitelny charakter. Rozumiem, że w związku z tym przedstawiono propozycję reformy. Długi proces rekrutacji, przestarzały proces rekrutacji, niewydolność tego systemu - o tym wszystkim rozmawiamy już od dawna i ta reforma na pewno jest potrzebna. Wykorzystanie komunikacji teleinformatycznej jest konieczne i to jest bardzo dobry pomysł, żeby nie korzystać już tak często z tej papierowej formy komunikacji, tylko przejść na nowocześniejsze formy teleinformatyczne. Ale żeby one funkcjonowały, potrzebne są odpowiednie zabezpieczenia przeciwko hakerom, wyciekom danych osobowych. Chciałbym zapytać pana ministra: W jaki sposób państwo zamierzacie zabezpieczyć tę komunikację elektroniczną w tym zakresie? Od dawna też podnoszone jest to, że nabór sędziów prowadzony jest w sposób po części zdehumanizowany. Nie rozmawia się z sędzią bezpośrednio, nie dyskutuje się, nie widzi się tego sędziego. Zlikwidowano funkcję asesora, który przygotowywał się do pełnienia tej ważnej funkcji sędziego, nabywał doświadczenia, można go było obserwować, można było w jakiś sposób pracować. Dzisiaj to wszystko jest na papierze, przejdziemy do Internetu i nadal nie będzie tego bezpośredniego kontaktu. W naszej ocenie tak to można organizować wycieczkę do Egiptu. Jak aplikuje się przez Internet, nie trzeba wiedzieć, kto w tej wycieczce będzie uczestniczył, jedziemy całą grupą, mimo że się nie znamy. Tak nawet na studia się nie przyjmowało za moich czasów. Za moich czasów, żeby dostać się na studia, trzeba było odbyć rozmowę kwalifikacyjną, trzeba było porozmawiać z wykładowcami. Dzisiaj tak się przyjmuje sędziów. Coś jest nie tak z tym systemem przyjmowania. Przecież, jak już wspomnieliśmy, pani poseł Arent też to podnosiła, to jest funkcja dużego zaufania publicznego i nie może ona być zdehumanizowana, a dzisiaj mam wrażenie, że ministerstwo nie ma na to żadnego pomysłu. Zwracaliśmy wielokrotnie uwagę na przestarzałe procedury dotyczące przyjmowania. Chodzi np. o zaświadczenie od psychologa. Ono jest standardowe. Najczęściej psycholog pisze: Brak przeciwwskazań do wykonywania zawodu. To wydaje się niewystarczające. A więc zlikwidować te zaświadczenia w ogóle, bo dzisiaj to wszystko jest pro forma, albo sprawić, że psycholog będzie miał naprawdę realny głos podczas naboru, podczas tej procedury wyboru sędziów. Tak więc w naszej ocenie te zmiany mają charakter powierzchowny, idą w dobrym kierunku, ale są całkowicie niewystarczające. To są zmiany techniczne, a tu są potrzebne zmiany systemowe, mentalności itd. (Dzwonek) W przeciwieństwie do Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość nie składamy wniosku, aby odrzucić projekt w pierwszym czytaniu. Będziemy głosowali za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisji, ale uważamy, że jest on całkowicie niewystarczający, i liczymy, że Ministerstwo Sprawiedliwości, rząd, Platforma Obywatelska i koalicjant wniosą odpowiednie poprawki, tak aby przeprowadzić realną, a nie tylko udawaną reformę wymiaru sprawiedliwości. Dziękuję bardzo.