Mówca: Sprawozdawca Krzysztof Szulowski
Data: 2017-09-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie połączonych komisji: Komisji Zdrowia i Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, druki nr 1791 i 1844. Projekt ten ma cztery podstawowe cele. Pierwszy z nich to stworzenie ram prawnych umożliwiających przeprowadzanie programów pilotażowych, których celem jest sprawdzenie planowanych nowych systemowych rozwiązań w zakresie organizacji, realizacji lub sposobu finansowania świadczeń opieki zdrowotnej. Dotychczas brak było regulacji ustawowych w tym zakresie i w związku z tym testowanie nowych sposobów organizacji opieki zdrowotnej było utrudnione. Programy pilotażowe będą dawały możliwość stosowania odstępstw od obowiązujących zasad i warunków udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w celu sprawdzenia, czy planowane zmiany w organizacji, realizacji i sposobie finansowania świadczeń opieki zdrowotnej przyczynią się do poprawy sytuacji pacjentów i będą efektywne z punktu widzenia systemu ochrony zdrowia. W tym celu w ustawie zdefiniowano pojęcie programu pilotażowego jako zespołu działań z zakresu opieki zdrowotnej mających na celu testowe wdrażanie nowych rozwiązań w zakresie organizacji, realizacji lub finansowania świadczeń opieki zdrowotnej oraz wskazano, co będzie określał zakres takiego programu. Upoważniono ministra właściwego do spraw zdrowia i prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia do opracowania i ustalenia programu pilotażowego odpowiednio w drodze rozporządzenia i zarządzenia. Do nadzoru nad programami pilotażowymi ustalanymi przez ministra właściwego do spraw zdrowia i kontroli nad nimi będzie uprawniony minister właściwy do spraw zdrowia, natomiast Narodowy Fundusz Zdrowia będzie właściwy do wdrażania, finansowania, monitorowania i ewaluacji programów pilotażowych. Wprowadza się również możliwość finansowania programów pilotażowych z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Istotne dla skuteczności programów pilotażowych jest monitorowanie ich efektywności i ich ewaluacja. W tym celu w danym programie pilotażowym konieczne będzie określenie wskaźników realizacji programu pilotażowego, sposobu pomiaru wskaźników realizacji oraz sposobu oceny wyników programu pilotażowego, po to aby móc ocenić, jakich ewentualnych zmian należy dokonać w organizacji procesów leczniczych lub sposobie finansowania. Drugim celem projektu ustawy jest uproszczenie i doprecyzowanie procedury tworzenia programu polityki zdrowotnej, a także zapewnienie standaryzacji podejmowanych działań. Zgodnie z projektowanymi rozwiązaniami projekt programu polityki zdrowotnej powinien zostać opracowany nie tylko na podstawie danych wynikających z map potrzeb zdrowotnych, ale także na podstawie dostępnych danych epidemiologicznych. Jednocześnie w projekcie wprowadza się nowe rozwiązania, dające możliwość opracowania programu polityki zdrowotnej w oparciu o rekomendację prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji wydaną dla danej choroby lub danego problemu zdrowotnego, która została przygotowana w oparciu o dowody naukowe. Projekt przewiduje, że prezes agencji będzie wydawać opinie tylko dla projektów programów polityki zdrowotnej, dla których nie zostały opublikowane odpowiednie rekomendacje. Rekomendacje będą opracowywane po uprzedniej weryfikacji zgromadzonych przez agencję założeń projektów programów polityki zdrowotnej, na podstawie której agencja będzie przygotowywać raport w sprawie zalecanych technologii medycznych, działań przeprowadzonych w ramach programów polityki zdrowotnej oraz warunków realizacji tych programów, dotyczących danej choroby lub danego problemu zdrowotnego. Następnie Rada Przejrzystości na podstawie raportu agencji będzie wydawać opinie. Rekomendacje będą publikowane w repozytorium programów polityki zdrowotnej, które zostanie udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej agencji oraz na stronie internetowej agencji. W projekcie ustawy określono treść rekomendacji. Od dnia opublikowania rekomendacji prezesa agencji podmiot opracowujący projekt programu polityki zdrowotnej będzie obowiązany uwzględnić zawarte w niej zalecenia w projektowanym programie. W związku z koniecznością zapewnienia jednolitych standardów tworzenia oraz monitorowania efektów programu polityki zdrowotnej, którego realizację zakończono, projekt przewiduje wprowadzenie zasady stosowania jednolitych wzorów programu oraz raportu końcowego z realizacji programu. Ustalono, że nie będzie potrzeby kierowania do zaopiniowania przez agencję projektów programów polityki zdrowotnej, które stanowią kontynuację programów już pozytywnie ocenionych. Będzie to dotyczyło będącego kontynuacją w niezmienionej formie programu polityki zdrowotnej realizowanego w poprzednim okresie, dla którego prezes agencji wydał pozytywną albo warunkowo pozytywną opinię, oraz programów polityki zdrowotnej już realizowanych, ale zaktualizowanych, w sytuacji gdy zmianie nie ulegają ich cele. Wprowadzono jako warunek rozpoczęcia wdrożenia, realizacji i finansowania programu polityki zdrowotnej uzyskanie pozytywnej albo warunkowo pozytywnej opinii prezesa agencji albo przesłanie oświadczenia podmiotu opracowującego projekt programu o jego zgodności z rekomendacją prezesa agencji. Negatywna opinia prezesa agencji w sprawie projektu programu polityki zdrowotnej będzie skutkować zatem brakiem możliwości wdrożenia, realizacji i finansowania takiego programu polityki zdrowotnej. Kolejną ważną zmianą w stosunku do obecnego stanu prawnego jest wprowadzenie rozwiązania dającego podmiotowi, który opracował, wdrożył, realizuje i finansuje program polityki zdrowotnej, możliwość zawieszenia w całości lub w części realizacji i finansowania programu w przypadku braku możliwości jego finansowania lub ograniczenia środków finansowych na jego realizację. W przypadku gdy przez okres 2 lat realizacja programu nie zostanie wznowiona, będzie ona uznana za zakończoną, a podmiot, który realizował program, będzie obowiązany do złożenia na zasadach ogólnych raportu końcowego z realizacji programu. Podmiot realizujący i finansujący program polityki zdrowotnej będzie obowiązany do zakończenia jego realizacji w przypadku wystąpienia okoliczności wskazujących na niecelowość jego dalszej realizacji. Sytuacja taka może mieć miejsce np. w przypadku zmiany rekomendacji prezesa agencji czy zmiany wytycznych naukowych do danej interwencji albo ukazania się nowych doniesień naukowych dotyczących danej choroby lub danego problemu zdrowotnego, a także w wypadku wcześniejszego osiągnięcia zakładanych celów programu. Kolejnym celem projektu ustawy jest umożliwienie ministrowi właściwemu do spraw zdrowia dostępu do danych osobowych zawartych w elektronicznym systemie monitorowania programów zdrowotnych, obecnie prowadzonym pod nazwą System Informatyczny Monitorowania Profilaktyki, i zmiany w trybie wyboru realizatora programu polityki zdrowotnej opracowanego przez ministra właściwego do spraw zdrowia. Doprecyzowuje się kwestię możliwości gromadzenia i przetwarzania przez Narodowy Fundusz Zdrowia w elektronicznym systemie monitorowania programów zdrowotnych danych pozyskiwanych w związku z realizacją programów zdrowotnych oraz monitorowania ich jakości. Wprowadza się możliwość powierzenia przez ministra właściwego do spraw zdrowia realizacji programu polityki zdrowotnej bez konieczności przeprowadzania konkursu ofert, przy czym będzie to dopuszczalne w sytuacjach związanych z niemożnością przeprowadzania konkursu ofert w zakładanym terminie oraz w przypadku ograniczonej liczby potencjalnych realizatorów. Narodowy Fundusz Zdrowia będzie mógł przekazywać środki na dofinansowanie programów polityki zdrowotnej realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych określonych w wykazach świadczeń gwarantowanych, a nie, jak obecnie, na dofinansowanie programów dotyczących udzielania świadczeń nienależących do świadczeń gwarantowanych. Wreszcie czwartym celem ustawy jest zniesienie ograniczenia dostępu do korzystania z leczenia uzależnień grupom pacjentów cierpiących na zaburzenia obarczone negatywną oceną społeczną, którym przysługują gwarantowane świadczenia w placówkach leczenia uzależnień - członkom rodzin i osobom pozostającym w bliskich relacjach z osobami uzależnionymi, patologicznym hazardzistom lub osobom z rozpoznaniem innych zaburzeń nawyków i popędów. W trakcie procedowania projektu ustawy w dniu wczorajszym przez dwie komisje, Komisję Zdrowia i Komisję Finansów Publicznych, zgłoszono łącznie 13 poprawek i wszystkie zostały przyjęte. Cały projekt ustawy został większością głosów zaopiniowany pozytywnie i komisje rekomendują Wysokiej Izbie jego przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)