PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Tomasz Zimoch
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Panie Rzeczniku! Panie Profesorze! Wysoki Sejmie! Dziękuję. To miało być moje jedyne słowo, które chciałem dzisiaj wypowiedzieć w pana kierunku, ale nie można pozostać obojętnym wobec tego, co wypowiadał przedstawiciel Prawa i Sprawiedliwości. Dlatego nieco złamię swoje postanowienie. Kiedy poseł Jabłoński wychodzi na mównicę, to właściwie powinna być dla niego zbudowana nowa mównica z wielkimi monitorami, na których nieustannie pojawiałyby się takie hasła: nie kłam, choć raz nie kłam, nie przeinaczaj faktów, nie dobieraj tych faktów wyłącznie do swoich politycznych celów, nie szerz populizmu. A dzisiaj, kiedy przemawiał poseł Jabłoński, powinno pojawić się na tym monitorze napisane dużymi czerwonymi literami hasło: nie obrażaj rzecznika praw obywatelskich. Poseł Prawa i Sprawiedliwości miał pretensje, że podobno był pan bardzo krytyczny do 2023 r. Zapomniał, że do 2023 r. to Prawo i Sprawiedliwość łamało prawo... ...łamało konstytucję, nie przestrzegało ustaw. (Oklaski) Dlatego to ostrze krytyki może rzeczywiście było wtedy skierowane głównie w tę stronę. Właściwie te słowa wypowiedziane przez posła Jabłońskiego dyskwalifikują go jako prawnika, jako adwokata. To wstyd, że zabrzmiały właśnie wtedy, kiedy przedstawiana jest informacja o pracy rzecznika za rok 2025, a choćby poseł Jabłoński przedstawiał fakty z roku 2026. Ale dość już o pośle Jabłońskim. Raz jeszcze, tak jak na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, wielkie słowa podziękowania i za 2025 r., i za pana kilkuletnią ciężką pracę. Nie ukrywam, że będzie mi pana brakowało, bo nie będę już kierował do pana pytań: Co z tą ustawą medialną? Co z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2016 r.? Koalicja też musi tu uderzyć się w piersi, bo ten wyrok nadal jest niewykonany. To nadal Rada Mediów Narodowych ma konstytucyjne prawo, a nie powinna mieć, jeśli chodzi o powoływanie władz spółek radia i telewizji. Dobrze, że pan o tym wspominał na posiedzeniu komisji sprawiedliwości. Chciałbym, jeżeli mogę o to prosić, żeby również powiedział pan za kilka minut, że ten wyrok Trybunału Konstytucyjnego musimy wreszcie wykonać i zrealizować. Dla koalicji jest to jedno z ważniejszych zadań. Ważne także jest to i bardzo bym pana prosił, żeby pan w końcu wyjaśnił, że jest jednak różnica między wyborem członków krajowej rady sędziów, Krajowej Rady Sądownictwa, której dokonaliśmy kilka tygodni temu, a tym, co było przez ostatnie lata. O tym nie tylko poseł Jabłoński, ale każdy poseł Prawa i Sprawiedliwości powinien dokładnie wiedzieć. A zatem raz jeszcze dziękuję. Gruba księga dokonań w roku 2025 powinna być dołączona do poprzednich grubych ksiąg opisujących pracę rzecznika praw obywatelskich, powinna być na regale każdego posła, a także dziennikarza, obywatela, bo to jest kopalnia wiedzy. To jest także kopalnia tematów dla nas, posłów, do normalnej, codziennej działalności, dla dziennikarzy do podejmowania ważnych spraw, również dla prawników, ale głównie dla osoby, która w najbliższym czasie zostanie wybrana na pana miejsce. Dziękuję bardzo.
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Raport rzecznika praw obywatelskich za 2025 r. pokazuje, że mimo starań dotyczących naprawy państwa przez obecny rząd w wielu obszarach mamy głębokie kryzysy, które są skutkiem 8 lat dewastacji instytucji państwa przez rządy PiS. Dotyczy to sądownictwa, prokuratury czy Trybunału Konstytucyjnego, co przyczynia się do ułomności ochrony praw i wolności polskich obywateli. De facto obywatele pozbawieni są mechanizmu skargi konstytucyjnej, bo w Trybunale Konstytucyjnym zasiadają dwie nieuprawnione osoby, a prezydent Nawrocki blokuje powołanie czterech legalnie wybranych sędziów. Raport ujawnia, że o stanie jawności i praw nie decydują wyłącznie ustawy, ale decydują praktyki sądów, urzędów i instytucji publicznych. W tym obszarze państwo ma także ogromne deficyty. W tym kontekście chciałabym skierować pytanie do rzecznika praw obywatelskich: Nad jakimi najbardziej palącymi tematami powinien pochylić się obecnie rząd i polski (Dzwonek) parlament?
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Tradycyjnie chciałabym poruszyć kwestię praw człowieka dotyczących uchodźców. W swoim sprawozdaniu wspomina pan o swojej interwencji w Terespolu, gdy Straż Graniczna mimo wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka nie chciała zastosować środków wobec zgłaszających się tam cudzoziemców, twierdząc, że placówka straży nie jest terytorium Polski. Za tę interwencję dziękuję. Czy mógłby pan rzecznik jasno podkreślić także tu, w tej Izbie, pańskie zastrzeżenia dotyczące zawieszania prawa do azylu od ponad roku, przegłosowywane właśnie przez Sejm? Czy dotarły do pana informacje, że Polska deportowała do Afganistanu trzy osoby, które miały wydane zabezpieczenie właśnie z TSUE w postaci tzw. interimów? Chciałabym poznać, jakie jest pańskie zdanie na temat znowelizowanego prawa dopuszczającego trzymanie osób nieletnich w detencji. Pytam, gdyż szesnasto-, siedemnastolatki zamiast na wolności długie miesiące spędzają pod opieką mundurowych. Ostatni przypadek. Trzech Erytrejczyków (Dzwonek) po legalnym zwolnieniu z detencji, nie mogąc przedostać się do Niemiec, zgłosiło się do noclegowni w Zielonej Górze. Okazuje się, że nie mogli tam przebywać, bo noclegownia była rzekomo tylko dla Polaków. Będę wdzięczna za odniesienie się do tych spraw. Jeżeli potrzebne są dodatkowe informacje, bardzo chętnie ich udzielę, być może w kuluarach. Dziękuję.
Mówca: Alicja Łuczak
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! Obszerny raport RPO to diagnoza stanu przestrzegania praw i wolności człowieka i obywatela. Jego lektura utwierdza mnie w przekonaniu, że rzecznik praw obywatelskich jest orędownikiem i obrońcą zwykłych ludzi: słabszych, z niepełnosprawnością, cudzoziemców i całych grup środowiskowych. Do rzecznika mamy ogromne zaufanie i zwracamy się wtedy, gdy inne organy państwa, np. sądy, zawodzą. RPO to instytucja, która naprawdę reaguje, punktuje niedoskonałości, uchybienia i szuka rozwiązań, naprawia, co się da, żeby obronić każdego zwykłego obywatela. Panie Rzeczniku! Proszę się nie przejmować prawicowym bajdurzeniem, bo to PiS popsuł sądownictwo i wiele instytucji, chcąc w sposób autorytarny podporządkować sobie państwo. (Dzwonek) Pytanie mam jednak. Czy zwracali się do pana pracownicy służb mundurowych, ci, którzy służyli do roku 1990, w sprawie emerytur? Jakie jest pańskie stanowisko w tej kwestii? (Oklaski)
Mówca: Daria Gosek-Popiołek
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! Mam pytanie o sytuację przy granicy polsko-białoruskiej, a właściwie dwa pytania związane z kwestiami związanymi z uchodźcami. Po pierwsze, czy pan rzecznik monitoruje sytuacje, do których dochodzi bardzo często, polegające na tym, że Straż Graniczna nie respektuje wydanego przez Europejski Trybunał Praw Człowieka tymczasowego środka zapobiegawczego, tzw. interimu? Docierają do mnie głosy ze strony i uchodźców, i organizacji pozarządowych walczących o prawa człowieka, że po prostu te środki zapobiegawcze są ignorowane przez Straż Graniczną. Chciałabym także zapytać o monitorowanie tego, czy Straż Graniczna na przejściu w Terespolu przestrzega polskiego prawa. Dlatego że nawet osoby z tzw. grup wrażliwych, które zgodnie z ustawą powinny i mogą złożyć wniosek o udzielenie im ochrony międzynarodowej, są po prostu wypychane (Dzwonek), a Straż Graniczna nie respektuje i nie rozpatruje tych wniosków. Dziękuję.
Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Rzeczywiście to jest moment, kiedy w debacie nad informacją pana rzecznika, rzecznika praw obywatelskich, pana prof. Wiącka, możemy również dokonać podsumowania, bo to już ostatnia informacja po 5 latach kadencji, którą pan, muszę powiedzieć, pełnił w sposób przede wszystkim niezależny - w sposób niezależny, w sposób bardzo, bym powiedział, ujmujący interes obywateli, tych obywateli, którzy dzięki konstytucji, dzięki naszym trzem fundamentalnym wartościom, takim jak godność, wolność i równość, mają prawa, które im przysługują. Pan zawsze stał na straży godności, zawsze, także na posiedzeniach Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, starał się iść w takim kierunku, aby nie być ani po prawej, ani po lewej stronie, zawsze budować pewne porozumienie i stać na straży praw człowieka. Podnosił pan to wielokrotnie, że godność przysługuje każdemu z nas, każdemu człowiekowi (Dzwonek), bez względu na jakiekolwiek cechy, wiek, płeć, niepełnosprawność. Za to, panie profesorze, bardzo, bardzo dziękuję, za te 5 lat dobrej i owocnej kadencji. (Oklaski) (Głos z sali: Łubu-dubu, łubu-dubu...)
Mówca: Maria Kurowska
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Profesorze, Rzeczniku Praw Obywatelskich! Pragnę podziękować za to sprawozdanie. Było w nim dużo dobrych rzeczy. Chciałabym też podziękować za właściwą postawę i ocenę, którą pan dał i wykazał w przypadku trzymania ks. Michała Olszewskiego i dwóch urzędników w areszcie śledczym, co odbyło się z naruszeniem wszelkich praw człowieka. Pan właśnie przyznał, że to było nadużycie ogromne, bo takie było. Za te wszystkie momenty, kiedy pan jest sobą i takim rzecznikiem, jakim był za naszych czasów, dziękuję. Tym niemniej uważam, że dużo w tym sprawozdaniu nie ma. Jeśli chodzi o rok 2026, myślę, że będzie jeszcze bogatsze to sprawozdanie, bo naruszana jest praworządność w sposób już karygodny. Tylko otworzyłam komórkę i mam już np. sprawę Michała Sopińskiego, tj. rektora komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości (Dzwonek), który pisze i uprzejmie informuje, że jego odwołanie kolejny raz jest z naruszeniem wszelkiego prawa, że jest nieskuteczne i w związku z tym pełni dalej obowiązki rektora. (Poseł Alicja Łuczak: Naczelnego hejtera.) (Poseł Tomasz Zimoch: Czyli łamie prawo.) Bardzo proszę o zajmowanie się ludzkimi sprawami, bo ludzie na to czekają, panie rzeczniku. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Obserwowałem działania i prace Biura Rzecznika Praw Obywatelskich. Podziękowania za niezłomną i pełną zaangażowania służbę na rzecz ochrony wolności i praw człowieka, praw i wolności każdego z nas, wsłuchiwanie się w głos pokrzywdzonych oraz odważne interwencje w obronie tych, których prawa bywają naruszane. Pańskie działania przypominały, że godność człowieka to stawanie w obronie tych, których głos bywa najsłabiej słyszalny. Spotkałem osoby w moim biurze, ale też jestem zobowiązany przedstawić ich relacje, że w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich spotkali się z życzliwością i bardzo merytorycznym i profesjonalnym podejściem do problemu, który mieli. Podkreślić należy również niezależność (Dzwonek) rzecznika i przykładną współpracę z organami państwa. Ta współpraca z instytucjami państwa to wzór do naśladowania dla innych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Rzeczniku! Wysoka Izbo! W obszernym raporcie wiele rzeczy jest ważnych. Chciałam podziękować za zdanie, które się tu znalazło, i za opis sytuacji związanej z godnością człowieka, a tak bardziej szczegółowo - z ustawą o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami. Dostrzega pan, panie rzeczniku, wiele nieprawidłowości w tej ustawie. Chcę powiedzieć, że to jest raport za rok 2025, natomiast mamy teraz rok 2026, ta ustawa jest procedowana i nic się nie zmienia. Obecnie rządzący nie mają wizji, jak mają wprowadzić tę ustawę. To, co najważniejsze: to niekonstytucyjne, a wydaje mi się, że zostanie przez większość parlamentarną przegłosowane, że jednak świadczenia, które są tak bardzo potrzebne dla osób z niepełnosprawnościami (Dzwonek), nie będą realizowane, nie będzie asystencji dla osób starszych po 65. roku życia. To jest wyraźnie niekonstytucyjność tego prawa. Proszę o odniesienie się do tej sytuacji. A tak naprawdę to wejdzie chyba w roku 2028 w okrojonym kształcie. Dziękuję.
Mówca: Krzysztof Mieszkowski
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Panie Profesorze! Wysoka Izbo! Właściwie trzeba przypominać i ciągle powtarzać tę sytuację, która ma miejsce w naszym parlamencie. Otóż w środę posłowie prawicy w sposób straszny, okrutny wręcz, napiętnowali osoby imigranckie, które zamieszkały w Lublinie, które tam studiują. Chciałbym z tego miejsca bardzo podziękować mieszkankom i mieszkańcom Lublina, że stanęli w ich obronie. To jest duża wartość. W związku z tym chciałbym zwrócić się do pana z pytaniem o prawa człowieka. Te prawa człowieka, jak mi się wydaje, są bezwzględnie łamane przez katolickich nacjonalistów w polskim Sejmie. (Poseł Urszula Rusecka: Coś podobnego. Co to znaczy: katolicki nacjonalizm?) Proszę mi powiedzieć, czy rzecznik praw obywatelskich może zająć się posłami i posłankami, którzy łamią prawa człowieka w polskim Sejmie. Proszę mi na to odpowiedzieć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Oczywiście nie będzie zaskoczeniem, że będę pytała o kwestie związane z dostępem do transportu publicznego. W pana raporcie w przedstawionej informacji poruszony jest przede wszystkim problem wykluczenia transportowego osób starszych zamieszkujących na wsi. Pan rzecznik też organizował eksperckie spotkanie, w którym miałam przyjemność brać udział jesienią ubiegłego roku. Chciałam się dopytać, czy zdanie, głos pana rzecznika jest uwzględniany w przygotowywanym projekcie nowelizacji ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych. Czy te kwestie, które pan rzecznik podnosi w kontekście osób, które mieszkają na wsi, mieszkają na terenach, w których nie ma transportu publicznego, będą wysłuchane, będą uwzględnione w projektowanych zmianach ustawy? Dziękuję, że pan rzecznik ten problem zauważa. Prosiłabym pana rzecznika o ich rozwinięcie w krótkim wystąpieniu. Dziękuję.
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo serdecznie dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Rzeczniku! Po pierwsze, dziękuję za całą pańską kadencję. Dzisiaj spotykamy się ostatni raz w tej formie. Głosowałem za pańskim powołaniem w lipcu 2021 r. Uważam, że to była dobra decyzja. Ona zapadła wtedy, przypomnę, dzięki bardzo szerokiemu konsensusowi. Ponad 400 posłów głosowało za tym, żeby pan pełnił tę służbę. Myślę, że dzisiaj możemy powiedzieć, że przez ten czas mieliśmy profesjonalnego rzecznika, który zajmował się tymi sprawami, którymi powinien. Dlatego dziękuję panu rzecznikowi. Moje pytanie jest bardzo krótkie i dotyczy zmian, które zostały wprowadzone przez nasz rząd w zakresie nadzoru sądów nad wykorzystywaniem techniki operacyjnej. Jaka jest pańska ocena tych zmian, panie rzeczniku? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Monika Wielichowska
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Szanowny Panie Rzeczniku! W świecie pełnym pośpiechu i podziałów szczególnego znaczenia nabiera służba, która jest oparta na dialogu, która jest oparta na szacunku, ale przede wszystkim na odpowiedzialności. Działalność Biura Rzecznika Praw Obywatelskich właśnie pokazuje, że prawa obywatelskie nie są jedynie zapisami w ustawach, lecz realną ochroną ludzi i ich codziennych spraw. Dlatego też chcę dołączyć do podziękowań, przede wszystkim za determinację w obronie wartości demokratycznych, za niezależność, za gotowość do podejmowania trudnych tematów oraz przede wszystkim za budowanie mostów pomiędzy obywatelem a państwem. Wsłuchując się w dzisiejsze wystąpienia, wszyscy od lewa do prawa wyrażali uznanie dla całego zespołu urzędu za codzienną, często wymagającą pracę, za rzetelność, kompetencję i gotowość do niesienia pomocy, bo to dzięki państwa wysiłkom wiele osób otrzymało wsparcie, pomoc prawną oraz możliwość skutecznego dochodzenia swoich praw. Dlatego ja również składam na pana ręce dla całego zespołu Biura Rzecznika Praw Obywatelskich podziękowanie za pracę.
Mówca: Lidia Czechak (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Mam trzy ważne pytania do sprawozdania rzecznika praw obywatelskich. 1. Panie Rzeczniku! W swoim wystąpieniu wskazał pan, że w 2025 r. do Biura RPO wpłynęło około 25 600 nowych spraw, a obywatele odbyli z pracownikami biura ponad 30 tys. rozmów telefonicznych. Czy w pana ocenie tak duża skala interwencji nie świadczy o pogłębiającym się kryzysie zaufania obywateli do instytucji państwa oraz o nieskuteczności organów administracji i wymiaru sprawiedliwości w zakresie ochrony podstawowych praw obywatelskich? Które instytucje państwowe były najczęściej przedmiotem skarg obywateli? 2. Panie Rzeczniku! Przedstawił pan informację, że jedynie ok. 30% zgłoszeń dotyczących sygnalistów spełniało ustawowe warunki zgłoszenia zewnętrznego. Czy nie oznacza to, że obowiązujące przepisy są zbyt skomplikowane, nieczytelne lub niewystarczająco znane obywatelom? Czy w toku prowadzonych spraw dostrzega pan przypadki, w których osoby zgłaszające nieprawidłowości obawiały się represji ze strony pracodawców lub instytucji publicznych mimo formalnie obowiązującej ochrony? 3. Panie Rzeczniku! W swoim sprawozdaniu podkreślił pan działalność komisji eksperckich zajmujących się m.in. bezdomnością, zdrowiem psychicznym oraz sytuacją osób starszych i osób z niepełnosprawnościami. Który z tych obszarów uważa pan obecnie za najbardziej zaniedbany przez państwo? Czy w pana ocenie rząd i administracja publiczna realnie wykorzystują rekomendacje oraz alarmy kierowane przez Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, czy też część problemów pozostaje od lat bez skutecznej reakcji?
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiejsza debata dotyczy informacji o działalności rzecznika praw obywatelskich oraz o stanie przestrzegania wolności i praw człowieka i obywatela w 2025 r. Trzeba powiedzieć jedno: to nie jest wyłącznie urzędowe sprawozdanie. To raport o problemach ludzi i o tym, z czym obywatele przychodzą do państwa, gdy wcześniej nie znaleźli pomocy nigdzie indziej. W 2025 r. do rzecznika wpłynęło ponad 25 tys. nowych spraw. Przeprowadzono ponad 30 tys. rozmów telefonicznych z obywatelami szukającymi pomocy prawnej lub informacji. To pokazuje skalę problemów, ale też skalę poczucia bezradności wobec instytucji państwa. Bardzo ważne jest również to, że rzecznik nie ograniczał się wyłącznie do odpowiadania na pojedyncze skargi. W 2025 r. skierowano ponad 200 wystąpień problemowych do organów państwa, w tym wiele dotyczących potrzeby zmian prawa oraz funkcjonowania instytucji publicznych. Właśnie to powinno być dla nas najważniejsze podczas tej debaty: nie tylko opis problemów, ale także pytanie, czy państwo naprawdę wyciąga z tych sygnałów wnioski. Raport pokazuje, jak wiele problemów obywateli dotyczy dziś nie tylko samego prawa, ale także poczucia bezradności wobec instytucji państwa, przewlekłości postępowań, problemów rodzinnych, trudności w egzekwowaniu kontaktów z dziećmi, kryzysów psychicznych, samotności i poczucia, że obywatel często zostaje sam ze swoim problemem. Właśnie tutaj chciałbym zwrócić uwagę na kwestie, o których w debacie publicznej nadal mówi się zdecydowanie za rzadko: na sytuację mężczyzn, ich zdrowie psychiczne, samotność i na samobójstwa. Na problemy ojców po rozstaniu rodziców. Na utrudnianie kontaktów z dziećmi. Na brak systemowych działań dotyczących zdrowia mężczyzn. Kiedy patrzymy na statystyki dotyczące samobójstw, uzależnień czy długości życia, widzimy wyraźnie, że ogromna część problemów społecznych dotyka właśnie mężczyzn. Mimo to nadal bardzo rzadko traktujemy te kwestie jako pełnoprawny problem polityki społecznej i zdrowotnej państwa. Raport rzecznika pokazuje także problemy związane z prawem do życia rodzinnego oraz przewlekłością postępowań. Tutaj również warto otwarcie powiedzieć, że wielu ojców w Polsce nadal ma poczucie, że system rodzinny działa wobec nich niesprawiedliwie, że walczą latami o kontakt z dzieckiem, że prawomocne orzeczenia bywają niewykonywane, a czas działa przeciwko relacji rodzica z dzieckiem. Dziecko ma zaś prawo do obojga rodziców. Raport bardzo mocno pokazuje również problem przewlekłości postępowań i przeciążenia instytucji państwowych, a w sprawach rodzinnych czas ma ogromne znaczenie. Kilkuletnie postępowanie to nie jest bowiem wyłącznie problem proceduralny. To często utrata relacji dziecka z rodzicem, której później nie da się już odbudować. Ta debata powinna być nie tylko podsumowaniem działalności rzecznika. Powinna być także sygnałem dla państwa, że prawa obywatelskie to nie abstrakcyjne hasła. To codzienne życie ludzi, ich zdrowie psychiczne, rodzina, poczucie bezpieczeństwa i poczucie, że państwo naprawdę ich słyszy.
Mówca: Iwona Karolewska (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Rzeczniku! Z przedstawionej informacji wynika, że niemal połowa spraw kierowanych do Biura RPO kończy się jedynie udzieleniem informacji prawnej lub wskazaniem możliwych środków działania. Jakie konkretne zmiany systemowe - zarówno legislacyjne, jak i organizacyjne - uważa pan za najpilniejsze, aby obywatel nie pozostawał sam wobec skomplikowanych procedur, przewlekłości postępowań i trudności w dostępie do pomocy prawnej?
Mówca: Tomasz Kostuś (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! W debacie o prawach obywatelskich często koncentrujemy się na wielkich kwestiach ustrojowych. Tymczasem dla wielu obywateli najważniejszym testem państwa jest codzienny kontakt z jego instytucjami. To relacja z urzędem skarbowym, z ZUS-em, z administracją publiczną - sytuacje, w których obywatel staje naprzeciw dobrze wyposażonej instytucji dysponującej aparatem prawnym, organizacyjnym i finansowym. Dlatego w mojej ocenie szczególnie ważne są te wnioski rzecznika praw obywatelskich, które dotyczą prawa do rzetelnej procedury, przejrzystości działań administracji, szybkości postępowań oraz rzeczywistej możliwości obrony swoich praw przez obywatela. Państwo musi być skuteczne, ale jednocześnie przewidywalne i przyjazne dla obywatela. Nie może budować swojej siły na przewadze proceduralnej nad osobą, która często nie dysponuje ani specjalistyczną wiedzą, ani profesjonalną obsługą prawną. Obecny rząd wydaje się tego świadom. Świadczą o tym podejmowane działania deregulacyjne oraz zmiany w prawie podatkowym i procedurach administracyjnych, których celem jest uproszczenie relacji obywatela z państwem i wzmocnienie jego gwarancji procesowych. Chciałbym w tym kontekście skierować dwa pytania do Ministerstwa Finansów. Po pierwsze, jakie działania podejmuje resort, aby wzmacniać gwarancje procesowe podatników i ograniczać sytuacje, w których obywatel pozostaje w sporze z administracją skarbową na wyraźnie słabszej pozycji? Po drugie, czy ministerstwo analizuje rozwiązania, które pozwoliłyby na szybsze i bardziej polubowne rozwiązywanie sporów pomiędzy obywatelami a organami podatkowymi oraz innymi instytucjami państwa, w tym Zakładem Ubezpieczeń Społecznych?