Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W 7-miliardowym świecie, w którym jest ok. 200 państw, w tym również państwa upadłe i inne tego typu struktury, problem rzeczywiście przezwyciężenia zacofania i równomiernego rozwoju jest kluczowy, ponieważ, jak pisał kiedyś wybitny francuski socjolog, i to raczej związany z orientacją chadecką, wszyscy płyniemy na jednej łódce jako ludzkość, albo dopłyniemy brzegu, albo utoniemy. Tak się złożyło, że na szczęście na koniec poprzedniej kadencji bodajże ostatnia ustawa, a na pewno jedna z ostatnich, została przyjęta trochę kolanem, ale była potrzebna - ustawa o współpracy rozwojowej, która weszła w życie 1 stycznia ub.r. Ona była potrzebna, na co kładły nacisk również liczne organizacje pozarządowe, ponieważ bez tej ustawy nie można było planować szerzej i wychodzić poza ramy jednoroczne. To była podstawowa przyczyna. Oczywiście ta ustawa była obarczona i jest obarczona - jeszcze do tego nawiążę, bo się w bardzo wielu elementach zgadzam z tym, o czym mówił pan poseł Biedroń - wieloma słabościami, a także taką polską spécialité de la maison, która jest negatywna, która nie przystaje do standardów światowych ani do standardów europejskich. Ale ta ustawa była potrzebna, ponieważ ona przede wszystkim wprowadzała ideę wieloletniego programu współpracy rozwojowej przyjmowanego przez Radę Ministrów, a także to, że na podstawie tego programu MSZ opracowuje roczne plany współpracy rozwojowej, powołano Radę Programową Współpracy Rozwojowej itd. Gdy pan poseł Robert Tyszkiewicz wniósł w końcu maja w imieniu grupy posłów Platformy Obywatelskiej projekt nowelizacji - notabene staniemy się dojrzałą demokracją, gdy tego typu projekty będą wnoszone przez posłów należących do wielu ugrupowań, bo to jest klasyczny przykład sytuacji jakby ponadpartyjnej, ponadklubowej - to ten projekt był ułomny i gdyby ten projekt się utrzymał, ja przeciwko niemu bardzo protestowałem, to klub SLD by głosował przeciwko. Tak, aczkolwiek z niechęcią, poprzemy te zmiany, które są oczywiste, typu że nie można myśleć tylko w kategoriach państwa, ale także społeczeństw, czy wreszcie że mamy do czynienia z inną fundacją. Tak więc to są kwestie banalne. Natomiast wtedy zaproponowano również, poza tymi, inne zmiany, które nie były do przyjęcia przez Grupę Zagranica, która obejmuje przecież 62 organizacje pozarządowe, na przykład takie, że program miał określać cele oraz priorytety geograficzne i tematyczne pomocy rozwojowej, więc w dużej mierze ubezwłasnowolniał struktury pozarządowe, czy wreszcie że w istocie miała być to poprawka, która doprowadzała do skarlenia roli Rady Programowej Współpracy Rozwojowej. To dobrze, że - co się rzadko zdarza u nas - wnioskodawcy po tych protestach poszli po rozum do głowy i przedstawili zubożoną wersję tego, co było. Natomiast niekonsekwencja polega na tym, że oczywiście ustawa jest ustawą, ale ona ma uzasadnienie, które nie trzyma się tej ustawy, a co więcej, które jest błędne metodologiczne, i mówię o tym jako człowiek nauki - pan poseł Biedroń, jeszcze raz się do niego odniosę - ponieważ, jeszcze do tego nawiążę w pytaniach, są dwa problemy polskiej pomocy rozwojowej: po pierwsze, że przeznaczamy tak mało pieniędzy, wyjątkowo nie spełniamy standardów, i po drugie, że sztucznie dla poprawy tej sytuacji do pomocy rozwojowej włączamy, skądinąd potrzebną, współpracę w ramach Partnerstwa Wschodniego. Tylko że te środki przeznaczane na Partnerstwo Wschodnie stanowią 2/3 pomocy rozwojowej, więc to jest sięganie prawą ręką do lewego ucha albo odwrotnie. I wbrew wytycznym OECD na przykład w tym uzasadnieniu właśnie mówiono, że trzeba włączyć koszty stypendiów na przykład dla osób z krajów afrykańskich czy innych, pomocy dla uchodźców. A przecież - i o tym mówił słusznie poseł Pyzik - kluczem jest realizacja ośmiu celów milenijnych. Oczywiście żaden z tych celów nie będzie zrealizowany w pełni za dwa lata. To jest gorzkie stwierdzenie. Ale chodzi o to, żeby się do tego zbliżać (Dzwonek) właśnie. Walka z ubóstwem, z głodem, rozwój demokracji, zmniejszanie różnic w sensie pozycji i roli między kobietami a mężczyznami - to są te podstawowe cele. Tak więc na zasadzie pojęcia lo malo minore, jak mówił Machiavelli 500 lat temu, mniejszego zła, klub SLD poprze to. Natomiast uważam, że również rząd, w porozumieniu może z wieloma klubami, powinien w dość szybkim czasie przedstawić rzeczywiście nowelizację tej ustawy, która będzie spełniała standardy europejskie, międzynarodowe i będzie ustawą o pomocy rozwojowej per se, a nie będzie posługiwała się swoistymi protezami. Dziękuję bardzo.