Mówca: Sprawozdawca Stanisław Huskowski
Data: 2012-02-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt i przyjemność przedstawić sprawozdanie z prac Komisji Infrastruktury nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych. Pierwotny druk projektu rządowego opatrzony był nr 104, natomiast sprawozdanie zawarte jest w druku nr 161. Omawiany projekt ustawy jest implementacją prawa unijnego, dyrektywy unijnej zawartej w druku nr 96 z 2008 r., zaś jego celem jest poprawa bezpieczeństwa ruchu na drogach publicznych, w szczególności na drogach transeuropejskiej sieci drogowej, TEN-T. Jednak ustawa może być też stosowana - taka jest intencja projektodawców - na innych drogach, przez samorządy. Komisja Infrastruktury dwukrotnie zajmowała się przedmiotową sprawą na posiedzeniach w dniach 12 i 26 stycznia 2012 r. Powołała podkomisję nadzwyczajną, która obradowała sześciokrotnie i dyskutowała nad poszczególnymi rozwiązaniami zawartymi w projekcie. Krótko chciałbym zwrócić uwagę na kilka zmian w stosunku do pierwotnego przedłożenia. Po pierwsze, doprecyzowaliśmy definicje zawarte w ustawie odnoszące się do oceny wpływu planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego, definicje audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, klasyfikacji odcinków dróg ze względu na koncentrację wypadków śmiertelnych, a także klasyfikacji odcinków dróg ze względu na bezpieczeństwo sieci drogowej. Drugą sprawą, która budziła najwięcej emocji i dyskusji, była sprawa audytu, ponieważ ustawa przewiduje konieczność czterokrotnego przeprowadzenia przy budowie nowych odcinków dróg audytu, na etapie, najkrócej mówiąc: koncepcji, projektu, po wybudowaniu, ale przed dopuszczeniem ruchu - to jest trzeci audyt, a czwarty - w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy ruchu na danej drodze. Jako że przedłożenie rządowe przewidywało i projekt zawarty w sprawozdaniu przewiduje nadal możliwość powoływania komórek audytów u zarządcy drogi, czyli de facto w ogromnej większości przypadków objętych ustawą w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, to wcześniej podkomisja, potem komisja doszły do wniosku, że ten czwarty audyt powinien być przeprowadzany przez audytora zewnętrznego, niezależnego od zarządcy drogi. Trzy pierwsze audyty, owszem, przez komórki wewnętrzne u zarządcy drogi mogą być przeprowadzane, głównie ze względu nawet nie na koszty, które oczywiście są znacznie większe, jeżeli jest audytor zewnętrzny, ale ze względu na sprawność całego procesu inwestycyjnego, ponieważ wybór audytora zewnętrznego na wcześniejszych etapach, czyli planowania, projektowania czy przed dopuszczeniem ruchu na wybudowanej drodze, w polskiej rzeczywistości to jest kilka miesięcy, a czasem kilkanaście i cały drogowy proces inwestycyjny byłby wydłużony. Komisje zgodziły się więc na to, że ci audytorzy mogą być to audytorzy, którzy swoją siedzibę mają u zarządcy dróg, którzy są powołani przez zarządców zgodnie z przedłożeniem rządowym, to znaczy, że będą to komórki audytorskie podległe wyłącznie dyrektorowi, niemniej ten czwarty audyt, czyli wykonywany już po dopuszczeniu ruchu w ciągu pierwszych 12 miesięcy, miałby być zgodnie ze sprawozdaniem, które mam przed sobą i które zostało dostarczone Wysokiej Izbie, wykonywany przez audytora zewnętrznego. Kolejna sprawa to zmiana dotycząca art. 24l, mianowicie ten artykuł w swoim trzecim ustępie przewiduje możliwość nieuwzględnienia audytu przez zarządcę drogi, czyli przez zleceniodawcę. Nie jest to dokładnie doprecyzowane w ustawie, w jakich przypadkach mógłby on nie być uwzględniony, w związku z czym przedłożenie rządowe mówiło o tym, że jeżeli zarządca nie uwzględni drogi wyników audytu, to powinien do tego dołączyć uzasadnienie, dlaczego odstąpił od tego, a komisja proponuje dodać przepis stanowiący, że to uzasadnienie ma zawierać również rozwiązania inne, zamienne, które miałyby na celu zmniejszenie ewentualnie wskazanych w audycie zagrożeń. Kolejna zmiana zaproponowana przez komisję dotyczy art. 24n, w którym doprecyzowane zostały przepisy odnoszące się do uzyskiwania certyfikatu przez audytora bezpieczeństwa. Dalsza zmiana odnosi się do tego, żeby szkolenia dla kandydatów na audytorów lub audytorów, którzy co trzy lata muszą odnawiać swoje uprawnienia audytorskie, swój certyfikat, mogły być prowadzone nie tylko przez uczelnie, ale również przez instytuty badawcze kategorii A działające w zakresie budownictwa drogowego. Ostatnia zmiana z tych istotniejszych - komisja doprecyzowała i dodała definicję, co to jest średni koszt społeczno-ekonomiczny wypadków drogowych. Niestety nawet w tak smutnej sprawie jak wypadki drogowe trzeba szacować koszty, i to nie tylko koszty techniczne, które są zwykle niewspółmiernie małe w stosunku do kosztów, które później powstają, to znaczy nie tylko koszty samego usuwania wypadku czy naprawy szkód, ale również utraty życia czy zdrowia przez ofiary wypadku drogowego, która musi być jakoś przeliczana i przeszacowywana na pieniądze. I to znalazło się w sprawozdaniu komisji. Prosząc Wysoką Izbę o przyjęcie tego sprawozdania, dziękuję i kończę na tym.