Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-02-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Debatujemy nad ustawą o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE - projektem, który już wcześniej budził poważne wątpliwości w zakresie suwerenności decyzyjnej, przejrzystości finansowej i realnej kontroli parlamentarnej. Dziś dochodzi do tego kolejny, niezwykle niepokojący wątek. Z doniesień medialnych wynika, że największym beneficjentem programu SAFE - w wysokości 23 mld euro - ma zostać prywatna spółka Polska Amunicja, kierowana przez byłego posła Koalicji Obywatelskiej Pawła Poncyljusza. Mówimy o gigantycznej kwocie publicznych środków, która miałaby trafić do podmiotu: całkowicie prywatnego, bez udziału Skarbu Państwa, bez własnych, pełnych zdolności produkcyjnych, powiązanego personalnie z obecnym obozem władzy. Przypomnę: jeszcze we wrześniu 2024 r. Agencja Rozwoju Przemysłu sprzedała swoje 51%, udziałów w spółce Polska Amunicja. Podmiot, który miał budować zdolności amunicyjne pod kontrolą państwa, został oddany w ręce prywatne. A dziś ma być największym beneficjentem środków z SAFE. To rodzi fundamentalne pytania. Czy tak ma wyglądać ˝wzmocnienie europejskiego przemysłu obronnego˝? Czy tak ma wyglądać budowa bezpieczeństwa państwa? Czy miliardy euro z publicznej pożyczki mają trafiać do prywatnych podmiotów powiązanych z obozem rządzącym? Projekt ustawy o SAFE nie przewiduje dedykowanego, wzmocnionego mechanizmu kontroli antykorupcyjnej, adekwatnego do skali finansowej - ponad 43 mld euro dla Polski. To są środki większe niż wiele rocznych budżetów ministerstw. Prezydent RP słusznie postuluje ujawnienie listy 139 projektów, to elementarna kwestia przejrzystości. Tymczasem dowiadujemy się z mediów, że nawet premier miał być zaskoczony informacją o tym, kto jest największym beneficjentem programu. Jeśli to prawda, mamy do czynienia z: brakiem koordynacji rządowej, potencjalnym lobbingiem na najwyższym poziomie, chaosem decyzyjnym w sprawach bezpieczeństwa państwa. A przypominam: mówimy o środkach z pożyczki, którą będą spłacać polscy podatnicy przez dziesięciolecia. Z wypowiedzi prezesa spółki wynika, że kluczową rolę w produkcji miałyby odgrywać partnerzy zagraniczni. Czy zatem mówimy o budowie realnych krajowych zdolności produkcyjnych czy o transferze publicznych pieniędzy do prywatnego podmiotu pośredniczącego w kontraktach z zagranicą? Czy państwo polskie ma jakąkolwiek gwarancję kontroli nad łańcuchem dostaw, technologią, zdolnościami produkcyjnymi? Czy w przypadku niepowodzenia projektu Skarb Państwa - jako gwarant pożyczki SAFE - poniesie pełne ryzyko finansowe? Jeżeli program SAFE miał być już wcześniej potencjalnym mechanizmem uzależnienia Polski od decyzji Komisji Europejskiej, to dziś staje się również potencjalnym mechanizmem transferu gigantycznych środków publicznych do prywatnych podmiotów powiązanych politycznie. Nie ma zgody na: niejawne listy beneficjentów, brak realnych zabezpieczeń antykorupcyjnych, podejmowanie decyzji o miliardach euro bez pełnej kontroli parlamentarnej, prywatyzowanie bezpieczeństwa państwa. Bezpieczeństwo narodowe to nie jest obszar dla eksperymentów politycznych, lobbingu i układów personalnych. Domagam się: 1. Natychmiastowego ujawnienia pełnej listy 139 projektów SAFE. 2. Wprowadzenia odrębnego, wzmocnionego systemu kontroli antykorupcyjnej. 3. Przedstawienia Sejmowi szczegółowej analizy zasad wyboru beneficjentów. 4. Wyjaśnienia, na jakiej podstawie prywatna spółka bez państwowego nadzoru ma otrzymać 2,3 mld euro środków publicznych. 5. Bo jeśli dziś nie postawimy twardych pytań - jutro możemy obudzić się w rzeczywistości, w której największa operacja finansowa w historii polskiej obronności stanie się symbolem nie transparentności, lecz skandalu. Dziękuję.