Mówca: Sprawozdawca Krystyna Skowrońska
Data: 2015-06-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! Jako poseł sprawozdawca Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie z prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem kapitałowym oraz niektórych innych ustaw. Jest to poselski projekt grupy posłów Platformy Obywatelskiej. Projekt został przedłożony z początkiem roku. Praca nad nim odbywała się zarówno w komisji, jak i w podkomisji. Chcę przypomnieć, że podkomisja pracowała nad tym projektem na swoich posiedzeniach w dniach 8 kwietnia i 13 maja. Komisją kieruje pan poseł Wiesław Janczyk. Ostatecznie dwukrotnie po przedłożeniu sprawozdania podkomisji procedowano nad tym projektem w komisji i w dniu wczorajszym zostało przedłożone stanowisko rządu wobec tego poselskiego projektu ustawy. Żeby powiedzieć, o jakim nowym rozwiązaniu mówimy, chciałabym poinformować Wysoką Izbę, że w tym projekcie, dotyczącym finansowania kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym, przyjęliśmy istotne zmiany związane z przepisami wielu ustaw. Dotychczas obowiązywały przepisy ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Zgodnie z odpowiednim artykułem te wydatki były przeznaczane na koszty działalności Komisji Nadzoru Finansowego i Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego z wpłat wnoszonych przez podmioty, które są nadzorowane. Ich wysokość oraz zasady ich ponoszenia określały przepisy poszczególnych ustaw, na podstawie których był sprawowany nadzór nad rynkiem finansowym. Ustawy te są wymienione w art. 1 ust. 2 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. W obecnym stanie prawnym obowiązek wnoszenia opłat związanych z nadzorem nad rynkiem kapitałowym wynikał z przepisów ustawy o giełdach towarowych, ustawy o funduszach inwestycyjnych, ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, a wysokość opłat i sposób ich naliczania regulowało rozporządzenie ministra finansów z 2010 r. w sprawie tych kosztów. W obecnym stanie prawnym stałe, corocznie ustalane opłaty dotyczące rynku kapitałowego ponoszone były przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie SA oraz Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych. Pozostałe podmioty wnosiły jedynie opłaty za niektóre czynności Komisji Nadzoru Finansowego. Były to m.in. opłaty związane z wydaniem zezwolenia, zgody lub podjęciem innej jednorazowej czynności na wniosek tego podmiotu. Były to opłaty jednorazowe, a suma tych opłat nie przekraczała w ostatnich latach 3% kosztów nadzoru. A zatem w sytuacji, z którą mamy do czynienia przed rozstrzygnięciem o przyjęciu tego projektu, to Giełda Papierów Wartościowych i Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych ponosiły koszty za wszystkie podmioty nadzorowane. Było to rozwiązanie przyjęte w sytuacji, kiedy Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych i Giełda Papierów Wartościowych były spółkami Skarbu Państwa. Po zmianie właścicielskiej, pomimo że takie zmiany nastąpiły, część podmiotów nadzorowanych, tak jak to przedyskutowaliśmy, nie wnosiła żadnych opłat. Nie będę mówiła o wszystkich podmiotach, które nie wnosiły tych opłat - mamy to w sprawozdaniu i w tym projekcie - ale to m.in. domy maklerskie, które również wymagają nadzoru i w przypadku których był sprawowany nadzór dotyczący wiarygodności i prawidłowości działania tych podmiotów, takich opłat nie wnosiły. Aby zatem zrównać te podmioty w obowiązkach i ustanowić opłatę dotyczącą nadzoru nad rynkiem kapitałowym, podmioty, które dotychczas nie były objęte tą opłatą, a były nadzorowane, w przypadku przyjęcia tej nowelizacji zostaną taką opłatą objęte. Chciałabym poinformować, że patrząc na rozwój innych rynków, to podmioty nadzorowane płacą na rzecz nadzorcy, a w naszym przypadku po zmianach właścicielskich tak nie było. W związku z tym chcemy zaproponować takie zmiany, aby był równomierny udział poszczególnych grup podmiotów, które prowadzą działalność na rynku kapitałowym, w ponoszeniu kosztów nadzoru nad rynkiem, co w stosunku do Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie i Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych skutkować będzie odejściem od statusu głównego płatnika. Obowiązkiem m.in. ponoszenia kosztów zostaną objęte wszystkie podstawowe grupy podmiotów prowadzących działalność na rynku kapitałowym, w tym również te kategorie podmiotów, które nie były tym objęte, o czym wcześniej mówiłam. Bardzo precyzyjnie wymieniamy, jakie opłaty będą ponosiły te podmioty, a zatem będą to opłaty jednorazowe za udzielenie przez Komisję Nadzoru Finansowego zgody, wydanie zezwolenia lub podjęcie innej jednorazowej czynności, ale również opłaty stałe, roczne. Tak jak mówiłam, w sprawozdaniu ujęte są wszystkie podmioty, poczynając od towarzystwa funduszy inwestycyjnych, podmiotów prowadzących rejestr uczestników funduszu inwestycyjnego, a także podmiotów zajmujących się dystrybucją jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, podmiotów zarządzających sekurytyzowanymi wierzytelnościami funduszu sekurytyzacyjnego po spółki prowadzące giełdę papierów wartościowych, spółki prowadzące rynek pozagiełdowy, Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych w części, za którą odpowiada, ale także spółki prowadzące izbę rozliczeniową, domy maklerskie, towarowe domy maklerskie, a także szereg innych podmiotów, których nie chciałabym wymieniać, bo lista jest dość długa. Proponujemy takie rozwiązanie, gdyż komisja podzieliła uwagę, stanowisko, że pozwoli to na bardziej adekwatne rozłożenie kosztów nadzoru nad rynkiem kapitałowym z uwzględnieniem funkcjonalnych powiązań międzysektorowych. Chcę powiedzieć, że w tym przypadku dyskusja dotycząca pokrywania kosztów nadzoru była interesująca, dobrze, że po raz kolejny przekazano informację, że jest to swego rodzaju opłata wnoszona przez podmioty do budżetu i przekazywana potem Komisji Nadzoru Finansowego na wypełnianie obowiązków nadzorczych. Proponuje się, aby to rozwiązanie weszło w życie od 1 stycznia 2016 r. Jakie zmiany w stosunku do pierwotnego projektu ustawy grupy posłów mamy po zakończeniu prac zarówno w podkomisji, jak i w komisji? W związku z sytuacją, iż dotychczas domy maklerskie były prowadzone przez banki jako oddzielne spółki, w przypadku których dokonywane są częste zmiany w zakresie właścicielskim, i funkcjonują w samej strukturze banków, w stosunku do pierwotnego przedłożenia zaproponowano zmianę wysokości ponoszonych przez nie opłat, kosztów nadzoru z 13,5% do 16,5%. Zaproponowano również zmianę w stosunku do przedłożonego projektu w wysokości opłaty za nadzór nad giełdami towarowymi. W tym przypadku opłata byłaby ustalana na podstawie wskaźnika podwyższonego z 0,3% do 0,5%, o czym mówi przepis ustawy o giełdach towarowych. Wskaźnik ten proponuje się również podwyższyć z 0,3% do 0,5% w stosunku do pierwotnego przedłożenia w zakresie przepisów dotyczących domów maklerskich określonych przepisami ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. W każdym z tych przypadków minimalna opłata wynosiłaby 750 euro. Komisja finansów proponuje i rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie projektu ustawy w kształcie, jaki przedłożono w sprawozdaniu. Przepisy miałyby wejść w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Chcę państwa poinformować, że dyskusję prowadzono m.in. w zakresie wyrażenia niektórych opłat w euro. Po wyjaśnieniach pani minister, która uczestniczyła w posiedzeniu komisji, wskazano, że jest to dotychczas przyjmowane rozwiązanie. Wskaźnik ten funkcjonuje i ma takie znaczenie, że jeżeli będzie się zmieniał kurs euro, to opłata będzie niższa, ale jest to dotychczas przyjęty i kontynuowany format dotyczący określenia opłat. Dotyczy to podmiotów na naszym rynku nie tylko z kapitałem polskim, ale również z kapitałem zagranicznym. Chciałabym również podziękować, bo przedłożono stanowisko rządu. Nie będę go w całości omawiać. Wczoraj pani minister Leszczyna zaprezentowała stanowisko, które wskazuje na potrzebę wprowadzenia tych rozwiązań. O przedmiocie tego przedłożenia dyskutowano przez wiele lat, chodziło o równomierne rozłożenie opłat w stosunku do podmiotów, które nadzoruje Komisja Nadzoru Finansowego. Do dzisiaj, do momentu uchwalenia tej ustawy w obowiązującym porządku prawnym jest tak, że opłatę ponoszą dwa podmioty. W konkluzji stanowiska rządu jest pozytywna opinia dotycząca tego projektu. Przedkładając to sprawozdanie, chciałabym powiedzieć również o tym, że dyskusja była gorąca, rozważano różne problemy, ale myślę, że temat nadzoru nad rynkiem kapitałowym jest rzeczą bardzo ważną dla konsumentów, dla klientów tego rynku, a w tym kształcie da również szanse, bez nadmiernego obciążania kosztami podmiotów, jakimi są Giełda Papierów Wartościowych i Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, na rozwój polskiego rynku kapitałowego. Raz jeszcze chcę przypomnieć, że komisja rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie tego projektu. Dziękuję bardzo.