Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-02-27 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W rządowej klinice, w Państwowym Instytucie Medycznym MSWiA doszło do rażącego łamania praw pacjentów, głównie chorujących na raka trzustki. Narodowy Fundusz Zdrowia ustalił, że 97% pacjentów było zmuszanych do wpłat na fundację przyszpitalną w zamian za szybszy dostęp do operacji i robota chirurgicznego poza kolejką. Mechanizm funkcjonujący przez lata w tym szpitalu wyglądał następująco. W zależności od tego, czy pacjent chciał się dostać szybko do lekarza w renomowanym szpitalu i czy dodatkowo chciał mieć operację wykonaną robotem, w szpitalu panował następujący system. Najpierw pacjent trafiał na odpłatną konsultację do kierownika kliniki, jej koszt wynosił 1150 zł. Podczas tej wizyty pacjent był umawiany na termin przyjęcia do szpitala. A jeśli pacjent wpłacił pieniądze na fundację przyszpitalną w kwocie nawet 20 tys. zł, to miał gwarantowaną operację wykonywaną przy pomocy robota da Vinci. Pacjenci, którzy nie mieli pieniędzy, byli traktowani gorzej. Oni nie mieli miejsca w kolejce albo czekali w niej na samym końcu. Pragnę podkreślić, że mowa o pacjentach chorych na raka trzustki, jeden z najgroźniejszych nowotworów. 5-letnia przeżywalność chorych na raka trzustki wynosi 8%. Nasuwa się pytanie: Ilu pacjentów nie doczekało się operacji, bo zostali wyrzuceni z kolejki na rzecz tych, którzy wpłacili pieniądze na przyszpitalną fundację? Co prawda szpital, w którym wykryto tę patologię, podlega Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, ale fundacje przyszpitalne podlegają już nadzorowi Ministerstwa Zdrowia. W rządowym szpitalu MSWiA przyjęcia poza kolejnością miały charakter systemowy. Jeśli taki model funkcjonował w jednym z najbardziej prestiżowych szpitali w kraju, to naturalne jest pytanie, czy to wyjątek, czy wierzchołek góry lodowej. Obecny model kolejkowania w onkologii opiera się na formalnym wpisie na listę oczekujących. Ministerstwo Zdrowia powinno posiadać narzędzia analityczne pozwalające wykrywać sytuacje, w których masowo dochodzi do przyjęć poza kolejnością. Skoro przez lata w jednym ze szpitali kwitła taka patologia, to chyba czas najwyższy wdrożyć takie narzędzia, aby całkowicie wyeliminować system oparty na łapownictwie. Należy sprawdzić, czy nie chodzi wyłącznie o jedną fundację i jedną klinikę. Możemy mieć do czynienia z konfliktem interesów wpisanym w konstrukcję fundacji przyszpitalnych. Jeżeli fundacja działa pod tym samym adresem co szpital, jej władze tworzą osoby związane z placówką, a środki z darowizn trafiają bezpośrednio na potrzeby konkretnego oddziału, to powstaje przestrzeń do nadużyć. Nawet jeżeli ktoś twierdzi, że działał w dobrej wierze, system został skonstruowany w sposób, który umożliwiał selekcję pacjentów według zasobności portfela. Czy Ministerstwo Zdrowia w ogóle nad tym panuje i czy zamierza to uporządkować? Kolejna kwestia to nadzór NFZ. Kontrola szpitala MSWiA objęła okres od 2022 r. do 2025 r. Przez kilka lat nikt w NFZ nie wykrył, że 97% przyjęć odbywa się z pominięciem zasad kolejki, co oznacza, że system kontroli był niewydolny, bo teraz mamy do czynienia z sytuacją, że dopiero publikacje prasowe uruchomiły kontrolę państwa. A państwo powinno działać wcześniej, zanim pacjent stanie przed dramatycznym wyborem: czekać czy płacić. Jeżeli nie wprowadzimy przejrzystości list operacyjnych, jeżeli nie oddzielimy finansowania dodatkowego sprzętu od procesu kwalifikacji pacjenta, jeżeli nie wzmocnimy realnego nadzoru nad kolejkami, to podobne mechanizmy będą powstawały i funkcjonowały w innych ośrodkach. Jak ministerstwo ma zamiar sobie z tym poradzić? Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)