Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2012-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Omawiany rządowy projekt nowelizacji wielu ustaw związany z dostosowaniem ich do ustawy, która wydłużyła wiek emerytalny, nie jest projektem czysto technicznym. Wprowadza on wiele istotnych zmian właśnie w pragmatykach służbowych, wielu istotnych elementach funkcjonowania państwa. Na początku chciałbym powiedzieć, że ta dzisiejsza nowelizacja jest też efektem szybkiej pracy nad tą zasadniczą ustawą, która wydłużyła wiek emerytalny. Gdyby było więcej czasu na konsultacje, gdyby słuchano również strony społecznej, może udałoby się uniknąć tych wielu podejmowanych dzisiaj kwestii. Sojusz Lewicy Demokratycznej od samego początku stał na stanowisku, że elementem decydującym o przejściu na emeryturę powinien być staż pracy, to po pierwsze, a po drugie - dotychczasowy wiek emerytalny, czyli 60 lat w przypadku kobiet i 65 lat w przypadku mężczyzn, oraz staż emerytalny: w przypadku kobiet 35 lat i 40 lat w przypadku mężczyzn. Wówczas byłaby możliwość wyboru jednego z tych elementów. Niestety, mimo ogromnej akcji społecznej, projektu obywatelskiego, blisko miliona podpisów, rozpatrywania tego projektu w Wysokiej Izbie, koalicja rządowa przegłosowała tamten projekt. Dzisiejszy projekt, jak wspomniałem, nie jest oczywiście projektem technicznym. Chodzi bowiem o zapewnienie spójności systemu prawnego regulującego od 1 stycznia 2013 r. zasady wydłużania i zrównania wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Zmiany dotyczą wyeliminowania z przepisów pragmatyk służbowych regulacji, które dopuszczają lub nakazują rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem tylko z tego powodu, że osiągnął wiek emerytalny i nabył prawo do emerytury. Te rozwiązania obejmują m.in. nauczycieli, pracowników urzędów państwowych, inspektorów kontroli skarbowej, pracowników mianowanych wykonujących czynności kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy oraz wielu innych funkcjonariuszy. Zmiany dotyczą również zachowania w mocy przepisów o wygaśnięciu stosunku pracy mianowanych nauczycieli akademickich z końcem roku akademickiego po osiągnięciu określonego wieku - przenosimy to z 65. do 67. roku życia, a w przypadku mianowanych nauczycieli posiadających tytuł profesora zatrudnionego na stanowisku profesora nadzwyczajnego i zwyczajnego utrzymujemy wiek 70 lat. Chodzi tu także o korekty niektórych przepisów, które dają uprawnienia w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, np. prawo pobierania emerytury i uposażenia poselskiego i senatorskiego, odprawy dla sędziów przechodzących w stan spoczynku, prawo do zasiłku stałego z pomocy społecznej, wydłużenie okresu opłacania składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe za osoby, które zrezygnują z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny. Te regulacje, o których dzisiaj mówimy, mają wejść w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Jeśli chodzi o nasze wątpliwości, to po pierwsze, są to systemowe wątpliwości, o których mówiłem na początku. Po drugie, chodzi o to, o czym mówiła pani poseł sprawozdawczyni na samym początku, że jednym z celów tej ustawy jest uniknięcie ewentualnych zarzutów dotyczących dyskryminacji, art. 32 ust. 1 i 2. Ale przepis dotyczący nauczycieli akademickich budzi niestety wątpliwości konstytucyjne. Uzasadnienie rządu, że chodzi tutaj o zmianę, przede wszystkim o odmłodzenie kadry, nie jest z konstytucyjnego punktu widzenia wystarczającym argumentem. To może być przedmiotem zaskarżenia do Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego też uważamy, że należałoby w procesie legislacyjnym poszukać jeszcze innego rozwiązania, a przynajmniej wykluczyć tę wątpliwość konstytucyjną. Dlatego też podkreślam te wątpliwości, także to, o czym mówiła pani poseł, iż w trakcie prac zauważono pewną lukę, jeśli chodzi o świadczenia rodzinne. Dobrze, że jest poprawka. Sądzę, że ją przyjmiemy. Mam nadzieję, że nie będzie już więcej takich luk w systemie, które nie będą spójne z ustawą o wydłużeniu wieku emerytalnego. (Dzwonek) Wobec tych zasadniczych wątpliwości, ale także wątpliwości konstytucyjnych, jeśli chodzi o ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym oraz ustawę o stopniach naukowych, Sojusz Lewicy Demokratycznej nie będzie głosował za przyjęciem tego projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)