Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2025-07-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga mam zaszczyt przedstawić oświadczenie o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego. Głównym celem proponowanych zmian jest skuteczniejsze zwalczanie przestępstw drogowych, zwłaszcza tych stwarzających zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego, a także eliminowanie z ruchu drogowego recydywistów z wielokrotnymi zakazami prowadzenia pojazdów. Propozycje te są odpowiedzią na rosnący problem nielegalnych wyścigów, brawurowej jazdy, o której mówiono wcześniej z tej mównicy, oraz kierowania pojazdami przez osoby nieposiadające uprawnień. Nielegalne wyścigi pojazdów mechanicznych stanowią poważne zagrożenie dla uczestników, przypadkowych świadków, innych użytkowników drogi, a w wielu przypadkach także dla służb ratunkowych. Odbywają się one często w terenie zabudowanym lub na publicznych drogach bez żadnych zabezpieczeń. Uczestnicy nie przestrzegają żadnych norm bezpieczeństwa, nie posiadają kasków, brak jest barier ochronnych, nie mówiąc już o odpowiednio bezpiecznie przygotowanym torze. Kolizje przy prędkościach nierzadko przekraczających 200 km na godzinę mają często skutki śmiertelne zarówno dla kierowców, pasażerów, obserwujących, jak i innych uczestników ruchu, w tym pieszych. Gromadzenie się tłumu i blokowanie ulic przez widzów może także utrudnić ewentualny dojazd karetek, straży pożarnej, ewakuację z miejsca wypadku czy też interwencję Policji. Pojazdy startujące w takich nielegalnych wyścigach są często przerabiane, są bez homologacji, mają wycięte tłumiki i wyłączone systemy bezpieczeństwa. Nielegalne wyścigi bywają niejednokrotnie powiązane również z handlem narkotykami, spożywaniem alkoholu przed jazdą, a także stosowaniem przemocy wobec policjantów lub świadków nagrywających wyścig w celach dowodowych. Kolizje często prowadzą do zniszczenia infrastruktury drogowej, znaków, przystanków, latarni, a także uszkodzeń prywatnych samochodów lub posesji. Przekazywane są tym samym złe wzorce społeczne, ponieważ udział młodych ludzi, często nastolatków, w tych wyścigach prowadzi do promowania ulicznej brawury, promowania myślenia, zgodnie z którym szybka jazda wiąże się z prestiżem. Często nielegalne wyścigi są nagrywane i promowane w mediach społecznościowych, co zachęca innych do naśladowania. Podobnym i niestety nagminnym negatywnym zachowaniem jest też kierowanie pojazdem bez uprawnień. Tylko w 2024 r. ujawniono łącznie ponad 25 tys. przypadków naruszeń. Ponad 16,5 tys. osób złamało sądowy zakaz prowadzenia pojazdów wydany na podstawie art. 244 Kodeksu karnego. Ponad 8 tys. osób prowadziło pojazd mimo cofnięcia uprawnień na podstawie art. 180a Kodeksu karnego. Omawiane zmiany wprowadzają tak potrzebne w Kodeksie karnym definicje, m.in. definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych, przepisy dotyczące kryminalizacji nielegalnych wyścigów i brawurowej jazdy, surowsze kary za wypadki w takich okolicznościach, a także dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów za niestosowanie się do sądowego zakazu wydanego na podstawie art. 244 Kodeksu karnego. Zmiany w Kodeksie wykroczeń dotyczą m.in. karania za celowe drifty, zgromadzenia pojazdów bez zezwolenia, umyślne uczestnictwo w nielegalnym wyścigu, co dotyczy również innych osób niż kierowca. Stosowne zmiany z tym związane wprowadza się również w ustawie - Prawo o ruchu drogowym, w tym przede wszystkim ustanawia się obowiązek wcześniejszego zawiadamiania organu gminy o zgromadzeniach, których celem jest prezentacja pojazdów. Odpowiednie zmiany przewiduje także Kodeks postępowania karnego, Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia i ustawa o kierujących pojazdami. Mając na uwadze powyższe, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie za skierowaniem do dalszych prac w komisji tego potrzebnego projektu, będzie za wprowadzeniem do polskiego ustawodawstwa nowych narzędzi prawnych do walki z niebezpiecznymi zachowaniami na drogach, co w konsekwencji ma przyczynić się i na pewno przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak)