Mówca: Bogdan Rzońca (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-03-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie w sprawie śmierci żołnierza Armii Krajowej Zygmunta Waśko Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z żalem informuję, iż 12 marca 2015 r. zmarł, przeżywszy 87 lat, Zygmunt Waśko, dla społeczności jaślan długoletni zegarmistrz, były żołnierz AK w randze kapitana rezerwy, a ostatnio wiceprezes jasielskiego koła Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Zygmunt Waśko urodził się 22 kwietnia 1928 r. w Jaśle jako syn Daniela i Marii, z domu Szafarz. Uczęszczał do SP im. Romualda Traugutta w Jaśle, którą ukończył w latach okupacji. Następnie uczył się w szkołach zawodowych w Brzozowie oraz Jaśle. Podczas wojny rozpoczął naukę zawodu zegarmistrzowskiego w jasielskim zakładzie Jana Penara. Wiosną 1944 r. został wciągnięty przez swojego wujka Stanisława Waśkę, pseudonim Dąb w szeregi AK, gdzie został zaprzysiężony i gdzie otrzymał pseudonim Zając. Zgodnie z poleceniami pozyskiwał od Niemców sprzęt wojskowy, w szczególności amunicję oraz środki opatrunkowe. Te zdobycze przenosił wraz z ˝Dębem˝ do Zarzecza lub przechowywał w miejscu swojej pracy i przekazywał Marianowi Wojtunikowi, pseudonim Lew. W sierpniu 1944 r. Zygmunt Waśko został aresztowany przez Niemców, jednak udało mu się zbiec. Ukrywał się w Jareniówce, zaś do Jasła powrócił dopiero po przełamaniu frontu 17 stycznia 1945 r., gdzie kontynuował dalszą naukę w zawodzie zegarmistrzowskim. W marcu 1946 r. został członkiem antykomunistycznej organizacji Młodzież Wielkiej Polski, w której szeregi wstąpił dzięki inicjatywie swojego kolegi Bronisława Pięty. Przynależał również do organizacji Narodowe Siły Zbrojne (NSZ). 26 grudnia 1946 r. został aresztowany przez jasielski Urząd Bezpieczeństwa. W czasie rewizji w jego mieszkaniu znaleziono pistolet, amunicję i materiały wybuchowe, które przechowywał od czasów wojny. Początkowo przesłuchiwany był w Powiatowym Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w Jaśle, a następnie 11 stycznia 1947 r. przewieziono go do aresztu w Rzeszowie. Przebywał tam do 3 kwietnia 1947 r., przechodząc bardzo brutalne śledztwo. Na wolność wyszedł na podstawie ustawy amnestyjnej z 22 lutego 1947 r. Był jednak zmuszony opuścić Jasło i wyjechał do pracy do Wrocławia. Następnie w latach 1949-1952 odbywał służbę wojskową w 15. Pułku Piechoty w Skwierzynie nad Wartą. Wtedy ukończył też szkołę podoficerską wraz z uzyskaniem stopnia kaprala. Później powrócił do Jasła, gdzie podjął pracę w zawodzie zegarmistrzowskim. Złożył egzamin czeladniczy przed komisją egzaminacyjną w Brzozowie. Konsekwentnie podnosił swoje kwalifikacje zawodowe. 23 maja 1964 r. zdał egzamin mistrzowski w zawodzie zegarmistrzowskim przed komisją egzaminacyjną przy Izbie Rzemieślniczej w Rzeszowie. Ukończył również kurs pedagogiczny I i II stopnia w Jaśle uprawniający go do szkolenia uczniów - przeszkolił ich ok. 20. Przez cały okres swojej aktywności zawodowej był członkiem Cechu Rzemiosł Różnych w Jaśle. Prowadził własny zakład przy ul. Kościuszki w Jaśle. Po przejściu na emeryturę pracował w niepełnym wymiarze czasu pracy do 1997 r. Został odznaczony Krzyżem Więźnia Politycznego 1939-1956 nadanym mu w 1996 r. Od 1993 r. należał do Związku Więźniów Politycznych Oddział w Rzeszowie. Do końca swoich dni aktywnie działał w Światowym Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Ceremonia pogrzebowa śp. Zygmunta Waśki odbyła się 16 marca 2015 r. w Jaśle. Dzisiejszym wystąpieniem chciałbym złożyć rodzinie zmarłego żołnierza Armii Krajowej Zygmunta Waśki kondolencje oraz wyrazy głębokiego współczucia. Dziękuję bardzo.