Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2023-05-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu grupy posłów mam zaszczyt przedstawić ustawę o zmianie ustawy o podatku rolnym oraz ustawy o związkach zawodowych rolników indywidualnych. Celem zmiany w ustawie o podatku rolnym oraz w ustawie o związkach zawodowych rolników indywidualnych jest umożliwienie finansowania związków zawodowych rolników indywidualnych poprzez przekazanie przez podatników podatku rolnego będących osobami fizycznymi 1,5% należnego podatku rolnego na rzecz wybranego rolniczego związku zawodowego. Związki zawodowe rolników indywidualnych działają w zakresie ochrony własności gospodarstw, interesów ekonomicznych i socjalnych swoich członków i ich rodzin oraz uczestniczą w działaniach na rzecz rozwoju gospodarczego oraz społecznego wsi i rolnictwa. W zakresie istoty związków zawodowych rolników indywidualnych należy zauważyć, że rolnicze związki zawodowe funkcjonują na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o związkach zawodowych rolników indywidualnych. Działają one zgodnie z konstytucyjnymi zasadami ustrojowymi Rzeczypospolitej Polskiej, są samorządne, a w szczególności mogą samodzielnie, w sposób zgodny z prawem, kształtować cele i programy swojego działania, uchwalać statuty i inne akty wewnętrzne dotyczące działalności związkowej oraz określać struktury organizacyjne, a także są niezależne i nie podlegają nadzorowi lub kontroli ze strony organów administracji państwowej. Statut związku zawodowego rolników indywidualnych określa nazwę, a ponadto siedzibę, terytorialny i podmiotowy zakres działania oraz cele związku, zasady nabywania i utraty członkostwa, prawa i obowiązki członków, strukturę organizacyjną i władze związku, tryb dokonywania ich wyboru i odwołania, źródła finansowania działalności związku, zasady uchwalania i zmiany statutu oraz sposób rozwiązania związku. Związek zawodowy rolników indywidualnych podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Związek uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowej Rejestru Sądowego. Przepisy ustawy określają również przypadki, kiedy sąd rejestrowy może odmówić rejestracji związków. Związki zawodowe rolników indywidualnych mogą m.in. przystępować do ponadregionalnych, ponadnarodowych organizacji rolniczych reprezentujących interesy zawodowe rolników indywidualnych wobec instytucji Unii Europejskiej. Koszty związane z uczestnictwem związków zawodowych rolników indywidualnych w tych organizacjach są dofinansowywane na zasadach określonych w przepisach o izbach rolniczych. Należy zauważyć, że poza dofinansowaniem kosztów związanych z uczestniczeniem związków zawodowych rolników indywidualnych w strukturach ponadnarodowych działalność statutowa tych organizacji nie jest wspierana ze środków publicznych. Jest to obecnie poważny problem dla rolniczych związków zawodowych, szczególnie że próby oskładkowania członków poszczególnych związków bardzo często się nie udają. W obecnym stanie prawnym kwestia możliwości finansowania związków zawodowych rolników indywidualnych poprzez przekazanie przez podatników podatku rolnego będących osobami fizycznymi 1,5% należnego podatku rolnego na rzecz wybranego rolniczego związku zawodowego nie była uregulowana zarówno w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. o związkach zawodowych rolników indywidualnych, jak i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Proponuje się w ustawie o podatku rolnym dodanie art. 6d i 6e. Zaproponowane przepisy regulują, w jaki sposób właściwy organ podatkowy przekazuje kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1,5% należnego podatku rolnego na rzecz wybranego przez tego podatnika podatku rolnego związku zawodowego rolników indywidualnych uprawnionego do otrzymywania tej kwoty. Będzie to następować na wniosek tego podatnika. We wniosku podatnik podatku rolnego będący osobą fizyczną podaje, na rzecz jakiego podmiotu uprawnionego ma być przekazana kwota 1,5% należnego podatku rolnego, wskazując numer wpisu podmiotu ujawnionego w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wniosek sporządza się według ustalonego wzoru i składa się w terminie do dnia 15 marca danego roku podatkowego; może być złożony za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych określa w drodze rozporządzenia wzór wniosku oraz szczegółowy zakres zawartych w nim danych niezbędnych do przekazania podmiotowi uprawnionemu 1,5% należnego podatku rolnego, mając na względzie umożliwienie identyfikacji podatnika i właściwego organu podatkowego, do którego jest składany ten wniosek, oraz poprawne przekazanie kwoty 1,5% należnego podatku rolnego. Kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1,5% należnego podatku rolnego na rzecz wybranego przez podatnika związku zawodowego właściwy organ podatkowy przekazuje w terminie 30 dni od dnia zapłaty podatku rolnego, z tym, że tę kwotę pomniejsza się o koszty przelewu bankowego. Jeżeli kwota nie zostanie przekazana podmiotowi uprawnionemu w powyższym terminie, przysługują mu odsetki ustawowe. W ustawie o związkach zawodowych rolników indywidualnych proponuje się dodanie art. 8b i 8c. Przepisy te regulują warunki, które musi spełnić rolniczy związek zawodowy, aby został wpisany na listę związków, na rzecz których może być przekazane 1,5% podatku rolnego. Taki związek musi spełniać następujące warunki. Po pierwsze, został on wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego co najmniej 5 lat przed dniem 1 stycznia danego roku podatkowego. Po drugie, ma na dzień 1 stycznia danego roku podatkowego struktury organizacyjne co najmniej w 10 województwach i co najmniej w trzech powiatach w każdym z tych województw, a liczba członków tego związku w każdym z powiatów wynosi co najmniej 30 osób. W projektowanych przepisach postawiono także warunek, że otrzymywane przez związki zawodowe rolników indywidualnych środki finansowe pochodzące z 1,5% podatku rolnego mogą być wykorzystywane wyłącznie na działalność statutową tych związków. Do gospodarki tymi środkami będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Listę związków zawodowych rolników indywidualnych spełniających wyżej określone warunki będzie co roku sporządzał minister właściwy do spraw rolnictwa i umieszczał ją na stronie internetowej urzędu obsługującego tego ministra w terminie do ostatniego dnia lutego danego roku podatkowego. Wpisu związku zawodowego rolników indywidualnych na tę listę dokonuje się na wniosek danego związku złożony do ministra właściwego do spraw rolnictwa w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rok podatkowy. Przedmiotowy wniosek będzie zawierał: nazwę związku i jego siedzibę, numer wpisu związku w Krajowym Rejestrze Sądowym, numer rachunku bankowego związku albo rachunku tego związku w spółdzielczej kasie oszczędnościowokredytowej, podpis osoby albo osób uprawnionych do reprezentowania związku. Do przedmiotowego wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w projektowanych przepisach, w tym co najmniej listę członków związku zawodowego rolników indywidualnych z podziałem na województwa i powiaty, zawierającą imię i nazwisko oraz numer PESEL osoby będącej członkiem tego związku oraz miejsce zamieszania osoby będącej członkiem tego związku i jej adres, deklaracje członkowskie osób będących członkami związku zawodowego rolników indywidualnych wymienionych na liście lub inne dokumenty, z których wynika, że dana osoba jest członkiem tego związku. Związek zawodowy rolników indywidualnych zostanie umieszczony na liście, jeżeli spełnia warunki określone w projektowanych przepisach. Lista ta zawiera nazwę związku zawodowego rolników indywidualnych i jego siedzibę, numer wpisu związku zawodowego rolników indywidualnych w Krajowym Rejestrze Sądowym, numer rachunku bankowego związku zawodowego rolników indywidualnych albo rachunku tego związku w spółdzielczej kasie oszczędnościowokredytowej, na który ma być przekazane 1,5% podatku rolnego. (Głos z sali: Półtora.) Dziękuję ślicznie. Bardzo proszę Wysoką Izbę o poparcie tego projektu.