Mówca: Marian Cycoń
Data: 2013-07-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chcę wygłosić oświadczenie na temat 120. rocznicy urodzin generała brygady Michała Gałązki. Sądecczyzna jest regionem bogatym w życiorysy znamienitych patriotów, którzy w różnych latach dosłużyli się stopnia generalskiego w formacjach wojskowych. Nierozerwalnie z tym regionem łączą się nazwiska tak znamienitych generałów, jak: Bronisława Pierackiego, Józefa Kustronia, Bronisława Chruściela, Józefa Gizy, Jana Berka, Wiktora Krzesickiego, Romana Gozdawy-Kaweckiego, Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego, Kazimierza Horoszkiewicza, Jerzego Dobrodzickiego, Franciszka Włada, Zygmunta Zielińskiego czy chociażby ostatnio najwyższego rangą generała wywodzącego się z ziemi sądeckiej śp. Franciszka Gągora. W roku bieżącym wspominamy 155. rocznicę urodzin generała Zygmunta Zielińskiego, 125. rocznicę urodzin generała Franciszka Włada i 120. rocznicę urodzin generała Michała Gałązki. Generał brygady Wojska Polskiego Michał Gałązka był synem Józefa i Marii Leśniak. Urodził się w Trzetrzewinie, gdzie mieszkał do lipca 1914 r. Był absolwentem I Gimnazjum w Nowym Sączu. Na Sądecczyźnie przebywał jeszcze od stycznia 1919 r. do marca 1920 r., organizując 1. Pułk Artylerii Górskiej. Podczas I wojny światowej walczył w szeregach 1. Pułku Artylerii Legionów Polskich. Od 1918 r. działał w Polskiej Organizacji Wojskowej na Ukrainie i w korpusie w Bobrujsku. Od lipca do listopada 1918 r. był więźniem bolszewickim w Piotrogradzie. Wziął udział w wojnie 1920 r. w ramach 1. Pułku Artylerii Polowej Legionów - wyprawa kijowska, uderzenie znad Wieprza, bitwa niemeńska. Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. jako dowódca artylerii Armii Modlin walczył od Mławy aż po Lubelszczyznę. 26 września 1939 r. dostał się do niewoli niemieckiej, z której zbiegł. Przez Węgry dostał się do Francji, a w 1940 r. do Anglii, gdzie dowodził artylerią 4. Dywizji Piechoty, a później na Bliskim Wschodzie był dowódcą artylerii 5. Kresowej Dywizji Piechoty. Po zakończeniu II wojny światowej osiedlił się w Anglii, a następnie w Stanach Zjednoczonych. Był członkiem Instytutu Marszałka Józefa Piłsudskiego. Zmarł w Springfield w Massachusetts, a urna z jego prochami złożona została w kwaterze legionowej na cmentarzu w Zakopanem. Odznaczony został m.in. Orderem Wojennym Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości z Mieczem oraz czterokrotnie Krzyżem Walecznych. Generał Franciszek Seweryn Wład, dowódca 1. Pułku Strzelców Podhalańskich, 29 listopada 1918 r. z Tadeuszem Kutrzebą został przyjęty do Wojska Polskiego z zatwierdzeniem posiadanego stopnia kapitana i przydzielony do Sztabu Generalnego. W czasie wojny z bolszewikami służył na stanowiskach sztabowych. W latach 1919-1921 studiował we francuskiej Wyższej Szkole Wojennej w Paryżu. Po jej ukończeniu otrzymał tytuł naukowy oficera Sztabu Generalnego i przydział do Sztabu Generalnego. 15 października 1926 r. objął dowództwo nad 1. Pułkiem Strzelców Podhalańskich w Nowym Sączu. 18 marca 1927 r. został mianowany dowódcą piechoty dywizyjnej w Kaliszu, a 28 października dowódcą Wielkopolskiej Dywizji Piechoty w Poznaniu. 21 grudnia prezydent RP Ignacy Mościcki awansował go na generała brygady ze starszeństwem z 1 stycznia 1933 r. i pierwszą lokatą w korpusie generałów. W wojnie obronnej 1939 r. dowodził 14. Dywizją Piechoty w składzie Armii ˝Poznań˝. W czasie bitwy nad Bzurą w nocy z 15 na 16 września rozformował dywizję i wydał rozkaz o przebijaniu się oddziałów do Warszawy wraz ze zgrupowaniem generała Tadeusza Kutrzeby. (Dzwonek) Generał Wład wraz ze swym sztabem i resztkami 58. Pułku Piechoty postanowił przebijać się przez Bzurę. 17 września jego oddział został zaatakowany ciężkim ogniem artylerii niemieckiej w lasach niedaleko Iłowa nad Bzurą. Generał został ciężko ranny w głowę i zmarł od odniesionych ran. Pochowany został na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Od dnia 26 lipca 2008 r. imię generała brygady Franciszka Seweryna Włada nosi Wielkopolska Szkoła Podoficerska Wojsk Lądowych w Poznaniu. Dziękuję bardzo.