Mówca: Marek Hok
Data: 2022-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pozwolę sobie tak jak pan minister przedstawić stanowisko Koalicji Obywatelskiej odnośnie do tych dwóch dokumentów, czyli sprawozdania za rok 2020, druk nr 1239, i sprawozdania za rok 2021, druk nr 2330. Chciałbym tylko przypomnieć, że Sejm 26 kwietnia 2019 r. uchwalił ustawę o Narodowej Strategii Onkologicznej, uchwałą Rady Ministrów z dnia 4 lutego roku 2020 w miejsce Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, który był realizowany nieprzerwanie od 2006 r., wprowadzono Narodową Strategię Onkologiczną. Ta strategia jest strategicznym i kompleksowym programem, który wytycza w Polsce kierunki zmian i rozwoju w obszarze onkologii. Nadrzędnym celem tej strategii jest wzrost odsetka przeżywających 5 lat od zakończenia terapii onkologicznej oraz zwiększenie wykrywalności nowotworów we wczesnych stadiach, a poza tym poprawa jakości życia w trakcie i po ukończeniu tej terapii. Światowa Organizacja Zdrowia kwalifikuje nowotwory jako chorobę cywilizacyjną, co jest dla nas też już oczywiste. W Polsce na przestrzeni ostatnich 30 lat liczba zachorowań wzrosła prawie dwukrotnie i niestety stale rośnie, jest drugą przyczyną zgonów w naszym kraju po zgonach spowodowanych przez choroby układu krążenia. Polska na mapie Unii Europejskiej jest krajem o jeszcze relatywnie niskiej zachorowalności, ale o niestety bardzo wysokiej śmiertelności. Z wystąpienia pana ministra mogłoby wynikać, że ta strategia jest wdrażana w sposób wzorcowy i właściwie powinna być przykładem dla wszystkich krajów Europy. Wydawałoby się, że nawet to jest kraina miodem i mlekiem płynąca, ale rzeczywistość jest zupełnie inna. Głównym obszarem działania w ramach strategii onkologicznej jest pięć zadań, o których tu już wielokrotnie było powiedziane. Inwestycje w kadry medyczne to jest pierwsze zadanie. Wydawałoby się, że według relacji jest tutaj wielka poprawa, ale mimo wszystko chcielibyśmy się dowiedzieć i prosić pana ministra o odpowiedź, jakie działania podejmuje minister zdrowia, aby zapewnić odpowiednio dużą liczbę specjalistów w dziedzinie diagnostyki i leczenia chorób nowotworowych, o ile się zwiększyła liczba onkologów klinicznych w ciągu ostatnich paru lat, a również niestety jaki jest średni wiek chirurga onkologicznego, bo wiemy, że ten wiek sięga grubo powyżej 55 r.ż., a jednocześnie ilu lekarzy młodych rozpoczęło specjalizację, zwłaszcza najmłodszych rezydentów? Drugim dużym zadaniem w tym obszarze jest inwestycja w edukację, prewencja pierwotna i styl życia. Okazuje się, że ponad 90% zachorowań na nowotwory można by przypisać czynnikom, które zależą od naszego stylu życia i czynników środowiskowych: palenie tytoniu, nawyki żywieniowe, aktywność fizyczna, nadwaga, otyłość, zachowania społeczno-kulturowe to są te rzeczy, które moglibyśmy wyeliminować w sensie zachorowalności na choroby nowotworowe. Ministerstwo Zdrowia nie informuje nas o efektywności prowadzonych kampanii, chociaż są one bardzo liczne, przekładające się w setki albo w miliony takich czy innych form przedstawionych przez pana ministra. Nie wprowadzono, co zostało zresztą zapisane w druku o Narodowej Strategii Onkologicznej, przedmiotu o edukacji zdrowotnej, o którą się dobijamy już od wielu, wielu lat. Nie ma jej niestety w szkołach, jest tylko umieszczona jako zajęcia w ramach lekcji wychowawczej. W tej strategii było również zapisane, że do końca 2028 r. ma być zaszczepionych przeciwko HPV, czyli brodawczakowi wirusa ludzkiego, przynajmniej 60% chłopców i dziewcząt. W roku 2021 miał się rozpocząć proces szczepień przeciwko HPV u dziewcząt w wieku dojrzewania, a do roku 2026 chłopców, ale te zapisy nie zostały zrealizowane. Trzecie zadanie, czyli inwestycje w pacjenta, prewencja wtórna. Według tego dokumentu, tj. strategii onkologicznej, do końca kwietnia 2024 r. zwiększymy zgłaszalność na badania przesiewowe w kierunku raka piersi z 40 do 60%. Wyniki są takie, że mamy po 20, 30% zgłaszalności. Zapisane jest również, że do końca 2024 r. zwiększymy zgłaszalność na badania w kierunku raka szyjki z 19 do 60%. Do końca 2024 r. zwiększymy zgłaszalność na badania przesiewowe w kierunku raka jelita grubego z 18 do 30%. Kolonoskopia, która do roku 2021 była realizowana w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej, finansowana przez resort zdrowia, rzeczywiście miała bardzo dobre wyniki, bo w roku 2020 wykonano 83 tys. badań, w roku 2021 - 96 tys., w roku 2022, kiedy te zadania przeszły do Narodowego Funduszu Zdrowia, dopiero we wrześniu Ministerstwo Zdrowia opublikowało rozporządzenie o warunkach zawierania umów (Dzwonek) i realizacji tych umów i do dzisiaj te wyniki są naprawdę bardzo drobne. Jeszcze, panie marszałku, jeszcze może 30 sekund. Jeszcze piąta inwestycja w system opieki onkologicznej. Do końca roku 2022 miała być wdrożona Krajowa Sieć Onkologiczna, do dzisiaj jeszcze nie mamy zakończonego pilotażu. Do końca 2020 r. miał być wdrożony nowy model organizacji nad pacjentami, te nasze słynne unity onkologiczne. Do końca 2020 r. miały być opracowane standardy akredytacyjne dla zakładów patomorfologii...