Mówca: Stefan Romecki
Data: 2016-06-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mija 25 lat od jednego z najważniejszych wydarzeń w najnowszych dziejach Polski - czwartej podroży apostolskiej Jana Pawła II do ojczyzny, rozpoczętej 1 czerwca 1991 r. od mojego rodzinnego miasta Koszalina. W 1991 r. Polska szukała swojej drogi u progu wolności. Jan Paweł II potrafił przewidzieć to, co nastąpiło później i przed czym przestrzegał. Owe przestrogi dla Polski nie trafiły na podatny grunt. Papież, jak mało kto w naszych dziejach, doświadczył prawdziwości słów: najtrudniej być prorokiem we własnym kraju. Nowe elity, tak chętnie fotografujące się z papieżem, nie zamierzały budować Polski na moralnym fundamencie wartości i prawdy. ˝Bogu dziękujcie, ducha nie gaście˝ - brzmiało motto tej podróży, czwartej z kolei, a pierwszej do wolnego już kraju. Dziękując Bogu za dar wolności, papież zachęcał, żeby życie społeczne oprzeć na uniwersalnych, wspólnych w naszym obszarze cywilizacyjnym dla wierzących, jak również niewierzących etycznych zasadach, Dekalogu i chrześcijaństwa. ˝Oto Dekalog - mówił Jan Paweł II w Koszalinie - dziesięć słów. Od tych dziesięciu prostych słów zależy przyszłość człowieka i społeczeństw, przyszłość narodu, państwa, Europy, świata˝. Na lotnisku w Koszalinie papież powtórzył słynne słowa wypowiedziane w 1979 r. na placu Zwycięstwa w Warszawie: ˝Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi ziemię. Niech odnowi. Bardzo potrzebuje odnowy ta ziemia, odnowy w mocy Ducha Prawdy˝. Wart refleksji jest fakt, że wypowiedź z placu Zwycięstwa jest powszechnie znana i zapamiętana, natomiast ta z Koszalina, powtórzona w wolnej Polsce, uległa zapomnieniu. Jest to zdarzenie symboliczne i zarazem niepokojące. Lubimy odnosić nauczanie papieskie do przeszłości, tego, co minęło, natomiast niechętnie odnosimy je do teraźniejszości, aktualnej rzeczywistości społecznej i politycznej. Kryje się w tym niebezpieczeństwo relatywizowania nauczania papieskiego i traktowania go w kategoriach historycznych. Podróż do Polski zbiegła się z ogłoszeniem społecznej encykliki ˝Centesimus annus˝. Wiele z zapisanych tam myśli stanowi klucz do zrozumienia aktualnej sytuacji Polski. Papież definiuje demokrację jako ˝system, który zapewnia udział obywateli w decyzjach politycznych i rządzonym gwarantuje możliwość wyboru oraz kontrolowania własnych rządów˝. Obecna ordynacja wyborcza, której zmianę postuluje ruch Kukiz’15, przeczy tym zasadom. Polacy nie są suwerenem, nie posiadają podmiotowości politycznej, biernego prawa wyborczego, nie są w stanie kontrolować ani odwoływać swoich przedstawicieli. Nie wybierają, lecz jedynie głosują na już wybranych. Władzę mianowania posłów przejęli liderzy i aparaty partyjne. Papież pisał: ˝Nie może zaś demokracja sprzyjać powstawaniu wąskich grup kierowniczych, które dla własnych partykularnych korzyści albo dla celów ideologicznych przywłaszczają sobie władzę w państwie˝. Niestety tak się właśnie stało. Polska została podporządkowana egoistycznym interesom rodzącej się oligarchii. Nie powstała elita ducha, nie oparliśmy życia społecznego na trwałych zasadach moralnych: solidarności, dobra wspólnego, pomocniczości. Hasłem tamtych czasów stało się: pierwszy milion trzeba ukraść. Nauczanie papieskie z 1991 r. było proroczym przeczuciem tego, co później tak bardzo zaciążyło na naszym życiu państwowym i polityce, wywołało głębokie podziały, do dziś odciska złowieszcze piętno na relacjach społecznych: partyjniactwo, skłonność do przemocy politycznej, niezdolność do kompromisu, ustępstw, ofiary ze swoich poglądów. Podczas tej podróży papież przewidział kierunek tzw. transformacji gospodarczej, mówiąc: ˝Łatwo jest zniszczyć, trudniej odbudować. Zbyt długo niszczono. Trzeba intensywnie odbudowywać. Nie można dalej lekkomyślnie niszczyć˝. Dostrzegał zagrożenie oparcia życia państwowego na oligarchii i biurokracji, mówiąc: ˝Za analizami i opisami stoi zawsze żywy człowiek, tragedia jego serca, jego życia, tragedia jego powołania˝. Widział zagrożenia dla rodziny wynikające z narastającej fali emigracji. Ze strony nowych elit papież napotkał mur obojętności, a nawet niechęci. Wówczas to z jego ust padły słowa bolesnej skargi: ˝To jest moja matka, ta ziemia! To jest moja matka, ta ojczyzna! To są moi bracia i siostry! Zrozumcie, że te sprawy nie mogą mnie nie obchodzić, nie mogą mnie nie boleć! Was też powinny boleć!˝. (Dzwonek) ˝Tylko w swojej ojczyźnie może być prorok tak lekceważony˝ - pisze ewangelista. Polska ponosi dramatyczne skutki wyboru złej drogi i lekceważenia przestróg swojego męża stanu z 1991 r. To, co się zaczęło w 1991 r. w Koszalinie, domaga się nie tylko przypomnienia, lecz także poważnego potraktowania. Nie jest jeszcze za późno. Wciąż aktualne jest papieskie wezwanie z Koszalina.