Mówca: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marek Gróbarczyk
Data: 2016-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić dzisiaj Wysokiej Izbie projekt ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Zgodnie z realizowanym harmonogramem prac ustawa o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych powinna zostać uchwalona przez parlament i podpisana przez pana prezydenta do końca sierpnia 2016 r., tak żeby bez przeszkód mogła wejść w życie w styczniu, 1 stycznia 2017 r. Ma to zasadnicze znaczenie dla odbudowy gospodarki morskiej, przede wszystkim jeżeli chodzi o przemysł stoczniowy. Nie ma przyszłości gospodarki morskiej, nie ma przyszłości polskiego Wybrzeża bez dobrze funkcjonujących stoczni, bez dobrze funkcjonującego przemysłu okrętowego. (Poseł Janusz Śniadek: Święta prawda.) Ubiegłe lata, fatalne ubiegłe lata, które przyniosły bardzo wiele szkód i de facto załamanie produkcji stoczniowej, każą nam - i to było nasze główne założenie - podjąć działania w celu odbudowania tego przemysłu. Tak jak w ramach kampanii wyborczej obiecywaliśmy i zapewnialiśmy, że w przeciągu 3 miesięcy powstanie ustawa o aktywizacji przemysłu stoczniowego, tak dzisiaj mam przyjemność państwu przedstawić, już po wcześniejszym zaprezentowaniu opinii publicznej, ten dokument. Problemy, z którymi boryka się Pomorze, nierównomierny rozwój Pomorza Zachodniego i Pomorza Wschodniego, daleko idące skutki gospodarcze, społeczne i intelektualne nakazują nam właśnie podjęcie bardzo szybkich, kierunkowych działań, aby odbudować poprzedni stan. Ustawa jest warunkiem sine qua non, bez niej nie ma możliwości odbudowania tego, co zostało zniszczone. Pragnę przypomnieć, że obecnie mamy dwudziestokrotny spadek produkcji stoczniowej, a w Szczecinie w 2013 r. nie zamówiono żadnego statku. W przypadku stoczni, które były jednymi z nowocześniejszych stoczni, liczących się w rankingach międzynarodowych, w tych rankingach zostaliśmy całkowicie odsunięci, nie funkcjonujemy. Ktoś inny zajął nasze miejsce, ktoś inny dzisiaj rywalizuje, jeśli chodzi o rynek zamówień. I nie mówię tu oczywiście tylko i wyłącznie o stoczniach dalekowschodnich, które rządzą się swoimi prawami. Mówię tu o rynku europejskim, który ma podstawy i możliwości funkcjonowania, a z którego właśnie poprzez poprzednie decyzje całkowicie zniknęliśmy. To ma również ogromne skutki społeczne w zakresie bezrobocia i niespotykanej jak dotąd skali emigracji, emigracji zarobkowej właśnie w wyniku upadku stoczni. Kilkadziesiąt tysięcy osób musiało szukać pracy, i to osób o najwyższych kwalifikacjach, osób, które powinny zasilać nasz przemysł, w stoczniach zachodnich, a nie polskich. Nie tutaj miały rozwijać branże, nie tutaj miała być ciągłość intelektualna. To jest najgorsza rzecz, która mogła się stać dla gospodarki: utrata kompetencji, utrata znaczenia na rynkach międzynarodowych. Oczywiście ma to jeszcze dodatkowy aspekt, jeszcze gorszy. To jest właśnie utrata ciągłości intelektualnej. W wyniku tak postawionej czy budowanej polityki przede wszystkim na myśl techniczną wywarło to największy negatywny wpływ. To przede wszystkim biura konstrukcyjne zniknęły, to fachowcy, inżynierowie, projektanci, którzy stracili możliwość budowania statków na naszą rzecz, dzisiaj się świetnie odnajdują, ale niestety nie w Polsce. Szanowni państwo, projekt naszej ustawy przede wszystkim koncentruje się na elementach finansowych związanych z ułatwieniem funkcjonowania i powrotem polskich stoczni do konkurencji. Oczywiście, tak jak powiedziałem, jest to warunek podstawowy, ale niewystarczający. Trzeba jeszcze odbudować cały potencjał finansowy, a do tego cały rynek zamówień, który jest podstawą uzyskania wiarygodności, a później ciągłości funkcjonowania dla przemysłu okrętowego. To też wiąże się z ogromnym zapleczem, które przestało funkcjonować, w postaci rynku dostawców, który zniknął z polskiej gospodarki, a który był niezwykle istotny, bo jedno miejsce pracy w stoczni daje blisko 7 miejsc pracy w przemyśle okołostoczniowym. Naszym celem, poprzez odbudowanie przemysłu stoczniowego, jest stworzenie rynku podwykonawców, czyli reindustrializacja Polski właśnie na podstawie odbudowy przemysłu stoczniowego, i stworzenie podwalin gospodarczych przemysłu pod pojawienie się, odbudowanie właśnie tych kompetencji w obszarze rynku dostawców. Jeśli chodzi o szczegóły naszego przedłożenia, omówię najistotniejsze elementy, które znajdują się w tej ustawie. Pierwszy element to możliwość wyboru pomiędzy podatkiem CIT/PIT - w zależności od formy prowadzonej działalności gospodarczej - a zryczałtowanym podatkiem od wartości sprzedanej produkcji w wysokości 1% w zakresie budowy i przebudowy statków na ściśle określonych warunkach, na podstawie decyzji Komisji Europejskiej o zgodności z rynkiem wewnętrznym. Według naszej propozycji możliwość wyboru nowej formy opodatkowania będzie istniała tylko w okresie obowiązywania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej, stąd prace Komisji nie będą wpływać na harmonogram prac nad ustawą. Wybór tej formy opodatkowania następował będzie poprzez złożenie przez przedsiębiorcę stosownego oświadczenia. W przypadku złożenia przedmiotowego oświadczenia zmiana formy opodatkowania możliwa będzie nie wcześniej niż po upływie 3 lat od jego złożenia. Drugi element to podatek VAT w wysokości 0% na produkcję, import, części i wyposażenie dla szeroko określonego katalogu jednostek pływających. Dotyczy to rozszerzenia istniejącego już katalogu zgodnie z dyrektywą nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej i aktami wykonawczymi. Rozszerzenie preferencji podatkowej dotyczyć będzie takich typów statków, jak holowniki pełnomorskie i lodołamacze pełnomorskie, oraz obejmie wszystkie dostawy. Rozszerzając katalog statków objętych preferencyjną stawką podatku VAT, umożliwia się produkcję tych statków w sposób bardziej konkurencyjny i z niższym zaangażowaniem środków finansowych na pokrycie kosztów materiałów do ich produkcji. Trzeci element to wprowadzenie mechanizmu objęcia specjalną strefą ekonomiczną gruntów przeznaczonych na działalność gospodarczą w zakresie budownictwa okrętowego lub przemysłów komplementarnych po uzyskaniu decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej z prawem Unii Europejskiej. Celem zmiany ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych jest w szczególności umożliwienie objęcia specjalną strefą ekonomiczną gruntów stanowiących własność podmiotów innych niż Skarb Państwa, jednoosobowa spółka Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego albo związku komunalnego lub będących w użytkowaniu wieczystym zarządzającego albo jednoosobowej spółki Skarbu Państwa, jeśli w wyniku inwestycji będzie prowadzona działalność w zakresie budownictwa okrętowego lub przemysłów komplementarnych, i dodanie możliwości zwiększenia obszaru strefy na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki złożony na wniosek ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej, w przypadku gdy ma to na celu rozwój budownictwa okrętowego lub przemysłów komplementarnych. Ostatni element to dopuszczenie podmiotów z branży okrętowej w odniesieniu do możliwości korzystania ze środków Unii Europejskiej, tj. kredytu technologicznego oraz premii technologicznej, w następstwie decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy publicznej z prawem Unii Europejskiej. Zmiany w ustawie o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej wynikają z konieczności dopuszczenia branży budownictwa okrętowego odnośnie do możliwości korzystania z pomocy regionalnej w ramach kredytu na innowacyjne technologie. W chwili obecnej premia technologiczna nie może zostać udzielona na działalność w sektorze budownictwa okrętowego. Zmiana ma na celu umożliwienie korzystania przez polskich przedsiębiorców z uprawnień wynikających z wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014-2020, które dopuszczają, po notyfikacji Komisji Europejskiej, możliwość wsparcia sektora budownictwa okrętowego. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przekazuję projekt ustawy do dalszych prac. Dziękuję.