Mówca: Stanisław Żelichowski
Data: 2012-03-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Zabierając głos w imieniu Klubu Parlamentarnego PSL na temat założeń polityki zagranicznej państwa, chciałbym powiedzieć, że mieliśmy przekonanie, że debata dzisiejsza będzie dotyczyła artykułowania naszych narodowych interesów, bo polityka, każda, a zagraniczna w szczególności, jest domeną interesów, a nie sentymentów. Jeżeli dodam fakt, że w ostatnim czasie wyniki spisu ludności pokazują, iż Polska jest jednolitym narodowościowo krajem, to można na tej podstawie budować przekonanie, że to daje również atuty w polityce zagranicznej. Niestety, my w każdej dziedzinie musimy się podzielić - dzielimy się na bazie katastrof narodowych, dzielimy się na bazie polityki zagranicznej, mimo że w wielu parlamentach o ustabilizowanej demokracji polityka zagraniczna jest poza walką polityczną. Być może wynika to z faktu, że przez wiele lat żyliśmy w przekonaniu, iż każdy sukces kładł nas na łopatki, a każda klęska stawiała na nogi, i jakoś tak genetycznie boimy się sukcesu. A pan minister mówił o wielu sprawach, które są naszym narodowym sukcesem. Naszym zdaniem, zdaniem Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego, skuteczność polityki zagranicznej zależy od siły gospodarki, ale również od zdolności zrozumienia współczesnego świata przez elity i od takiego artykułowania narodowych interesów, aby wpisać się w te zmiany współczesnego świata. Jeżeli ciągle będziemy próbowali - na szczęście nie dzieje się to na forum rządowym - przykładać jakiś XIX-wieczny szablon do realiów XXI w., to nie wróży to nic dobrego. Miejsce Polski w zjednoczonej Europie czy, może inaczej, nasza siła, również w zakresie polityki zagranicznej, w dużej mierze zależy od siły Europy na globalnym rynku i od miejsca Polski w zjednoczonej Europie. Niestety, jak widzimy, w ostatnich czasach w ramach kryzysu scena światowa na naszych oczach stała się sceną wielobiegunową, natomiast Europa, zamiast starać się być coraz mocniejszym graczem na tej wielobiegunowej scenie, zajmuje się głównie sama sobą. W wielu sprawach tak się dzieje. Budujące jest dla nas wszystkich to, że zdążyliśmy przewidzieć zmiany, w jakich znaleźliśmy się, że zapisaliśmy w naszej konstytucji cały szereg uwarunkowań związanych z zadłużeniem kraju. Dziś możemy pokazać, jako nasze polskie doświadczenie, że byliśmy tym razem mądrzy przed szkodą, przekazać to również innym. Tak stało się między innymi w zakresie tych wszystkich decyzji, które wymienił pan minister - których nie chciałbym powtarzać - które wynikają z naszej prezydencji. Jeżeli patrzymy na zadłużenie się niektórych krajów, na problemy kryzysowe w Europie, to zdajemy sobie sprawę, że kryzys w wielu wypadkach dotknął państw, w których rządy okazały się nieodpowiedzialne, zadłużając nadmiernie swoje kraje, a parlamenty tych krajów były mało skuteczne w realizacji swych funkcji kontrolnych. Stąd sześciopak, który zaproponowaliśmy, który jest już wdrożony do polskiego systemu prawnego, może być takim naszym wzmocnieniem Unii Europejskiej, tym wzmocnieniem, które leży w żywotnych interesach naszego kraju. Trudno sobie wyobrazić sytuację, żebyśmy dziś, będąc w Unii Europejskiej, dążyli do jej osłabienia, a nie wzmocnienia. Gospodarkę można oceniać w różnych aspektach. Ta ocena może dotyczyć wzrostu PKB, może dotyczyć tego, o czym mówił pan minister, czyli wielkości oprocentowania długu. I rzeczywiście tak to już jest, że poprzedni system padł nie tylko dlatego, że był moralnie szkodliwy, ale padł głównie dlatego, że był ekonomicznie niewydolny. Jeżeli popatrzymy, jak spada oprocentowanie naszego długu, to zauważymy, że pokazuje to siłę naszej gospodarki. Ale jak dzisiaj wycenić siłę polskiej dyplomacji na arenie międzynarodowej? Naszym zdaniem, zdaniem Klubu Parlamentarnego PSL, jedną z przesłanek oceny tej siły dyplomacji było to, co stało się na Białorusi, kiedy został odwołany polski ambasador - w ślad za tym wszystkie inne państwa, z którymi współpracujemy, odwołały swoich ambasadorów. To świadczy o skuteczności i sile polskiej dyplomacji. Cieszymy się, panie ministrze, z tych wszystkich działań związanych z dobrymi relacjami z naszymi partnerami. Pan wymienił Niemcy, Francję, Hiszpanię, Włochy itd. Dobrze, że prowadzimy działania w ramach Grupy Wyszehradzkiej. Mówiono tu również o dylematach dotyczących nierównoprawnych stosunków ze Stanami Zjednoczonymi. Moim zdaniem, mieliśmy tu różne historie. Kiedyś rzecznik rządu, pan Urban, próbował nałożyć sankcje na kulturę i naukę amerykańską, ale nauka amerykańska podźwignęła się po tym ciosie. Tak więc nie ma sensu zastanawiać się, jak zdominować Stany Zjednoczone, bo tego nie uczynimy, natomiast partnerskie stosunki są ze wszech miar niezbędne. Bardzo cieszymy się z tych wszystkich działań, które wynikają z Partnerstwa Wschodniego. Wierzymy, że NATO będzie mogło skutecznie bronić, gdyby była taka potrzeba, terytorium wszystkich należących do niego państw. Te kierunki działań, które pan minister zaproponował, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego jak najbardziej popiera. Pan minister przedstawił niektóre bardzo czarne wizje rozwoju Europy, my nie podzielamy tych czarnych wizji. Naszym zdaniem takie sformułowania mogą wynikać z faktu, że historia naszej cywilizacji pokazuje, że człowiek współczesny zawsze znalazł wyjście z trudnej sytuacji, jeżeli w porę zdał sobie sprawę z istniejących zagrożeń. Warto więc rozważyć, mieć świadomość różnych zagrożeń, aby do nich nie doszło. Natomiast nie sądzę, żeby tutaj była jakaś realna obawa, jeśli chodzi o realizację tych najbardziej czarnych scenariuszy, bo Europa, zdając sobie sprawę z zagrożeń, na pewno znajdzie wyjście z tych trudnych sytuacji. Wysoki Sejmie! Ponieważ mój kolega, pan poseł Górczyński będzie jeszcze zabierał głos, chcę stwierdzić, konkludując, że trudna, burzliwa historia naszego kraju pokazuje, że w tym momencie mamy swoją polską szansę. Jeżeli tę szansę potrafimy wykorzystać, a zależy to od mądrości nas wszystkich, czy ją wykorzystamy, to ten dystans między Polską a najbogatszymi krajami, które miały zupełnie inną historię i inaczej doszły do tego, co aktualnie posiadają, może być bardzo szybko zmniejszany. Tak się dzieje na naszych oczach. Przewidzieliśmy pewne rozwiązania konstytucyjne. Kryzys, który ogarnął Europę, dla Polski nie jest zaskoczeniem, bo my od setek lat żyjemy w kryzysie i potrafimy się w nim jako jeden z nielicznych krajów poruszać. Mamy zapewnioną stabilność polityczną, co też jest gwarantem tego, że nasze długi są oprocentowane tak a nie inaczej, że ten procent ciągle spada. Potrafimy wykorzystywać środki unijne. Polacy należą w tej chwili do najbardziej pracowitych, najbardziej kreatywnych narodów Europy i to jest nasza olbrzymia szansa. Zbliżamy się do krajów, które żyją w tych samych warunkach, znacznie szybciej, niż jeszcze parę lat temu można było przewidywać. Dlatego też Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie popierał przyjęcie informacji pana ministra, ponieważ cele, które pan przedstawił, są zbieżne z celami i interesami polskiego państwa. Tak je artykułujemy, tak je widzimy. Wierzymy, że to dobre początki. Jesteśmy krajem, jak to niektórzy mówią, na dorobku. Wierzymy, że ten nasz dorobek będzie coraz bardziej poszerzany, powiększany. Tego życzymy wszystkim rodakom. Dziękuję za uwagę.