Mówca: Andrzej Czerwiński
Data: 2013-06-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawię opinię odnośnie do tego projektu ustawy. Na temat energetyki, jej roli w życiu społecznym toczyło się, toczy się i będzie się toczyć wiele spotkań, dyskusji i debat. Jeśli próbowalibyśmy znaleźć po tych debatach wspólny mianownik, to takim generalnym oczekiwaniem jest stabilizacja prawa, które zmienia się, które jest oczekiwane i na podstawie którego inwestorzy chcieliby podejmować decyzje co do przyszłości swoich pieniędzy. Zwykli ludzie również oczekują, że w granicach stabilnego prawa będą mogli kalkulować koszty swojego codziennego życia. Oczekują, że nie zawsze będą musieli obawiać się, że rachunek za energię elektryczną, gaz czy ogrzewanie będzie czymś, co zakłóci ich budżet domowy. Czego by nie powiedzieć, od co najmniej 2001 r. każdy rząd, który rozpoczynał swoje działanie, problem energetyczny traktował jako ważny społecznie i gospodarczo. Próbowaliśmy wspólnie przyjmować takie prawo, które rzeczywiście nakreślałoby ścieżkę dojścia do tego, czego oczekują i przedsiębiorcy, i spółki energetyczne, i obywatele. Wspominaliśmy już wielokrotnie, że zarówno kiedyś wicepremier Hausner przygotował taką politykę energetyczną do 2025 r., potem premier Kaczyński zindywidualizował swój projekt i przedstawił do 2030 r., to było w 2005 r., i później koalicja Platformy i PSL przedstawiła nie tylko politykę energetyczną państwa do 2030 r., ale również załącznik w postaci ponad 30 ustaw, które trzeba przyjąć, żeby ta polityka była realizowana. Byliśmy wielokrotnie pytani, dlaczego jest takie opóźnienie, jeśli chodzi o te załączniki i ustawy, czasem pojawiały się zarzuty. Pytano, dlaczego nie ma dużego trójpaku, co z małym trójpakiem, co z Prawem energetycznym itd. Dochodziło na tej sali do wielu sporów. Pytano, czy wierzymy w to, co jeden, drugi czy ostatni pan minister mówił (Oklaski), że będziemy mieć ten pakiet ustaw czy nie będziemy mieć. Sumując to, o czym musimy w tej chwili zadecydować. Po prostu mamy przed sobą bardzo ważny dokument, konsekwencje jego przyjęcia będą bardzo znaczne, będzie to rzutowało na nasz system energetyczny. Pan poseł Tomasz Nowak szczegółowo powiedział o detalach tego projektu, ale trzeba wiedzieć, że dużo rzeczy, które zawarte są w szczegółach, może prowadzić czy mogłoby prowadzić po nonszalanckim, szybkim i nieuważnym procedowaniu do konsekwencji bardzo brzemiennych w skutkach, jeśli chodzi o nasze bezpieczeństwo energetyczne. Pamiętajmy, że przekształcamy swój system energetyczny z jednostronnego, wspartego o mocny filar rosyjski, na rynkowy, oparty na dywersyfikacji źródeł i konkurencji wewnętrznej firm energetycznych. Jeśli umowy wieloletnie były zawierane kilkanaście, kilkadziesiąt lat temu, to ich skutki prawne również obowiązują czy mogą obowiązywać nas. Mieliśmy pewne przesunięcie czasowe, jeśli chodzi o Prawo energetycznego, również ze względu na to, że było pewne zagrożenie, czy na przykład Gazprom, który jest potężną firmą, dobrze sytuowaną i dobrze żonglującą różnymi stosunkami prawnymi, nie przejmie nadzoru nad naszym systemem przesyłowym w stopniu, którego byśmy sobie nie życzyli. Odnoszę wrażenie, że dzięki interwencjom, dzięki sprawdzeniu pewnych zapisów przez posłów z różnych klubów parlamentarnych uniknęliśmy zagrożenia. Czy osiągniemy cel? Ciągle musimy sprawdzać te zapisy, ale zgodnie z tymi szczegółami, o których słyszeliśmy w sprawozdaniu pana Tomasza Nowaka, stwarzamy warunki do tworzenia rynku odbiorcy energii nie tylko elektrycznej, ale i gazu. Zgodziliśmy się też z sugestią rządu, że nad inteligentną siecią powinniśmy procedować w osobnym akcie prawnym, aby nie zamknąć tego tylko na inteligentnych licznikach, bo inteligentne liczniki jako takie - bez rozproszonej energetyki, energetyki odnawialnej, bez inteligentnych sieci i bez operatora nad tymi sieciami - po prostu mogłyby tylko napędzić koniunkturę sprzedaży firmom produkującym te liczniki i co więcej, profity z systemu inteligentnych pomiarów zamiast być podzielone na odbiorców, mogłyby zostać skonsumowane przez samą energetykę. Mamy deklaracje, mam nadzieję, że i pan minister zadeklaruje nam to dzisiaj, że zrobimy w tym kierunku również dalszy krok. Nie wiem, czy państwo zdajecie sobie sprawę, że dzisiaj i wczoraj energia w hurcie kosztowała ok. 150 zł. Jeszcze nigdy nie było tak tanio, czyli działania, które zostały przeprowadzone, które stworzyły pewne mechanizmy - oczywiście nakładając na to spowolnienie gospodarcze, bo po prostu to, że tak jest, każdy wie - zaczynają działać. Często naszym dylematem było to, czy możemy otworzyć rynek energetyczny również na odbiorców komunalnych. Jeśli chodzi o ostatnie informacje uzyskane przez prezesa URE, widzimy, że prezes już zobowiązuje firmy energetyczne do obniżenia tego także odbiorcom komunalnym. Czyli wprowadzamy tym rozwiązaniem odbiorcę wrażliwego, trzeba jeszcze zająć się dostarczeniem energii w sytuacjach awaryjnych i pewnie rynek będzie mógł być otwarty również dla odbiorców komunalnych. Jeśli chodzi o gaz i obligo gazowe, zdajemy sobie sprawę, że to nie jest lustrzane odbicie energii elektrycznej i że będziemy mogli zacierać ręce, bo przez te zapisy odniesiemy sukces, ponieważ to, że stopniowo dochodzimy do tych 70%, to jest tylko idea, a żeby odnieść podobny sukces jak w elektroenergetyce, będziemy musieli korygować pewne przedsięwzięcia, analizować, być gotowi na pozytywne zmiany. Sam ten ruch nie może wprowadzić pozytywnych zmian w takim zakresie. I uwaga też do odbiorców energochłonnych - chcę to podkreślić, mówiłem to już kilkakrotnie - my dla naszych odbiorców energochłonnych nie stwarzamy tymi zapisami jakichś ekstraprzywilejów w stosunku do państw Unii Europejskiej, my tylko zrównujemy ich w prawach, ponieważ w państwach Unii Europejskiej, jak na przykład w Niemczech, istnieje zwolnienie z akcyzy dla tych, którzy zużywają dużo energii w stosunku do kosztów, które ponoszą firmy, zwłaszcza produkcyjne. My dzielimy ich na trzy kategorie i dajemy im pewną ulgę w obowiązku skupowania świadectw pochodzenia. To jest rzecz, której oczekiwano od wielu lat i która może ustabilizować wiele zagrożonych miejsc pracy w naszym kraju. Myślę, że jak doprowadzimy wkrótce do systemu inteligentnych sieci, to te mikroinstalacje, które powstaną w naszym prawie - bo one powstaną - będą mogły również być przekazane do dobrze zorganizowanego systemu statystycznego i wspomóc bilans energetyczny naszego kraju po prostu bez konieczności szukania jakichś nadzwyczajnych inwestycji. Na koniec chcę również powiedzieć, że jest to bardzo ważny etap w porządkowaniu i stabilizacji prawa, ale przed nami jeszcze parę miesięcy ciężkiej pracy do momentu przyjęcia tzw. dużego trójpaku i oddania sterowania, jeśli chodzi o sprawy energetyczne, odbiorcom końcowym. Oczywiście Platforma Obywatelska będzie popierała projekt tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)