Mówca: Włodzimierz Czarzasty
Data: 2025-09-26 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie ministrze, mam uprzejmą prośbę. Przepraszam na sekundę. Proszę państwa, chciałbym prosić o chwilę ciszy. Korzystając z obecności naszych gości, mam przyjemność poinformować, że naszym dzisiejszym obradom przysłuchuje się przewodnicząca Bundestagu Republiki Federalnej Niemiec pani Julia Klöckner wraz z delegacją, którą serdecznie witamy. (Oklaski) Pozdrawiamy też marszałka Sejmu Szymona Hołownię. Panie ministrze, przepraszam, że przeszkodziłem. Bardzo proszę. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Sebastian Gajewski: Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! W pytaniach pojawił się wątek związany z obowiązkiem podejmowania rokowań zbiorowych co 2 lata. Zwracał na to uwagę pan poseł Tumanowicz. Ja z kolei zwracam uwagę, że tego rozwiązania ostatecznie w tym projekcie nie ma. Ono było na początkowym etapie w rządowym procesie legislacyjnym, ale dzisiaj go nie ma. Oczywiście uważamy, że rokowania zbiorowe są potrzebne i strony układów zbiorowych pracy powinny podejmować te rokowania chociażby po to, żeby aktualizować układy zbiorowe. Obowiązek podejmowania tych rokowań co 2 lata zastąpiliśmy jednak obowiązkiem dokonywania oceny przez strony układu pod kątem aktualności tego układu. Chodzi o ocenę, czy warto podjąć rokowania zbiorowe w celu zmiany układu, jego aktualizacji, czy nie. Wiele wypowiedzi odnosiło się do kwestii związanych z monitoringiem nowych przepisów oraz praktyki zawierania układów zbiorowych pracy. Zwracam uwagę, że nowe rozwiązania dotyczące procedury rejestracji układów zbiorowych pracy oraz porozumień zbiorowych właśnie służą wprowadzeniu mechanizmów monitoringu i sprawozdawczości w tym zakresie. Dzięki systemowi Krajowej Ewidencji Układów Zbiorowych pracy minister właściwy do spraw pracy pozyska szczegółową i łatwo dostępną, bo w formie elektronicznej, wiedzę na temat praktyki zawierania układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych. Tę wiedzę wykorzysta, przygotowując sprawozdania dla Komisji Europejskiej co 2 lata, jeśli chodzi o wskaźnik pokrycia polskiego rynku pracy układami zbiorowymi pracy. Będzie to także wiedza, którą możemy wykorzystać przy kształtowaniu polityki publicznej w dziedzinie rynku pracy. Część pytań sprowadzała się do wątpliwości, o czym mówiła chociażby pani poseł Lidia Czechak, czy te nowe przepisy nie doprowadzą do osłabienia praw pracowniczych, pracowników obejmowanych układami zbiorowymi pracy. Absolutnie nie, dlatego że w tym projekcie ustawy zachowujemy zasadę korzystności, która mówi, że układy zbiorowe pracy, zakładowe, ponadzakładowe, nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż normy wynikające z bezwzględnie wiążących przepisów prawa pracy, z ustaw i z rozporządzeń. A zatem układy zbiorowe pracy, czy teraz, czy w trakcie obowiązywania tej ustawy, jeśli Wysoki Sejm zechce ją uchwalić, raczej będą mechanizmem wzmacniania praw pracowniczych niż ich osłabiania. Pani poseł Zofia Czernow pytała - to jest ważne pytanie i za nie dziękuję - o to, jak projekt ustawy zwiększy zasięg negocjacji zbiorowych. Przede wszystkim ten zasięg zostanie zwiększony dzięki rozszerzeniu grup pracowników, grup podmiotów, na rzecz których może być zawarty układ zbiorowy pracy. Po pierwsze, wprowadzamy możliwość zawierania układów zbiorowych pracy dla członków służby cywilnej oraz dla osób, które nie są zatrudnione na podstawie stosunku pracy, a wykonują pracę zależną na innej podstawie. Jednocześnie od strony pracodawców też zwiększamy zdolność układową, bo wprowadzamy możliwość zawierania ponadzakładowych układów zbiorowych pracy nie tylko przez pracodawców zrzeszonych w organizacjach pracodawców, ale również przez wszystkich pracodawców, co najmniej dwóch. W związku z tym liczymy na to, że te zmiany, jeśli chodzi o zdolność układową, jeśli chodzi o zarówno pracodawców, jak i pracowników, którzy są objęci układami zbiorowymi pracy, przyczynią się do wzrostu zasięgu rokowań zbiorowych, a w konsekwencji do poprawy wskaźnika objęcia układami zbiorowymi pracy. Część pytań z państwa strony sprowadzała się do tego, o czym mówił m.in. pan poseł Jan Mosiński, a więc czy jesteśmy otwarci na uwzględnienie postulatów strony społecznej. Chciałbym zwrócić uwagę, że ten projekt ustawy powstał w bardzo silnej, ścisłej współpracy z partnerami społecznymi. Wielokrotnie spotykaliśmy się w tej sprawie w ramach zespołu prawa pracy Rady Dialogu Społecznego. Uwzględniliśmy też szereg uwag zgłoszonych w trakcie opiniowania i konsultacji publicznych w rządowym procesie legislacyjnym, więc mogę śmiało powiedzieć, że ten projekt ustawy dotyczy dialogu społecznego nie tylko ze względu na to, że tworzy ramy prawne do tego dialogu społecznego, ale również ze względu ma to, że w tym dialogu społecznym został wypracowany. Oczywiście zawsze jesteśmy otwarci na dalszą dyskusję i z partnerami społecznymi, i z państwem parlamentarzystami, co jak zwykle chciałbym zadeklarować. Jeszcze jedno ważne pytanie: Czy planujemy działania informacyjne i edukacyjne związane z nowymi przepisami? O tym mówił pan poseł Józefaciuk. Oczywiście tak. Takim działaniom będzie służył m.in. plan działania na rzecz wspierania rokowań zbiorowych. Tam możemy widzieć różne mechanizmy wsparcia partnerów społecznych. To mogą być także działania informacyjne czy edukacyjne. Pojawił się również wątek mediatora. Tu chcę pana posła Józefaciuka uspokoić, że mediator oczywiście będzie profesjonalnym ekspertem, ponieważ będzie powoływany na takich zasadach, jakie przewiduje ustawa o rozstrzyganiu sporów zbiorowych. Tam mamy mediatora. To jest mediator, który jest wyznaczany przez ministra właściwego do spraw pracy w uzgodnieniu ze związkami zawodowymi i z organizacjami pracodawców, w związku z czym będziemy tu stosować po prostu sprawdzone mechanizmy, już obecne w dialogu społecznym, które przez partnerów społecznych nie są kwestionowane. Mediatorzy wpisani na naszą listę to osoby o bardzo dużym doświadczeniu w prowadzeniu mediacji w sporach między pracownikami i pracodawcami, więc jestem spokojny o jakość tej mediacji. Szanowni Państwo! Chciałbym raz jeszcze bardzo serdecznie podziękować za pytania, poprosić o poparcie tej ustawy i zadeklarować pełne współdziałanie w trakcie kolejnych etapów procesu legislacyjnego w Sejmie. Bardzo dziękuję.