Mówca: Robert Obaz (tekst niewygłoszony)
Data: 2023-04-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Oświadczenie poselskie w sprawie możliwości zagospodarowania dworców kolejowych przez jednostki samorządu terytorialnego Szanowna Pani Marszalek! Wysoka Izbo! Budynki po dawnych dworcach kolejowych nie muszą popadać w ruinę. Przejmowane przez samorządy, odzyskują blask i zaczynają tętnić życiem. Kulturalnym życiem, bowiem najczęściej urządza się w nich domy kultury lub muzea. O ich przeszłości świadczą nazwy ośrodków i ulic, przy których się znajdują. Doskonałym przykładem jest 4 Peron w Szklarskiej Porębie przy ulicy Dworcowej czy Stacja Kultury w Świeradowie-Zdroju, także przy ulicy Dworcowej. Pomysł zrealizowany w naszym regionie sprawdził się doskonale, a kolejne samorządy przymierzają się do tego, by na nieczynnym dworcu na terenie ich gminy występowali artyści lub odbywały się warsztaty artystyczne. Możliwości zagospodarowania dworców kolejowych przez jednostki samorządu terytorialnego są ogromne. Potencjał jest równie duży, bowiem w samym województwie dolnośląskim jest ok. 220 budynków dworców kolejowych, które w przyszłości mogłyby stać się miejscem spotkań mieszkańców ze sztuką czy kulturą. Istotne dla samorządowców jest to, że budynki dworców mogą oni otrzymać bezpłatnie. Wybór trybu przekazania determinuje oczywiście możliwości zagospodarowania dworców kolejowych przez jednostki samorządu terytorialnego. Dworzec można przekazać zgodnie z ustawą o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe nieodpłatnie na realizację zadań własnych gminy w dziedzinie transportu lub za zobowiązania podatkowe zgodne z przepisami ustawy - Ordynacja podatkowa. Wtedy może być on zagospodarowany przez samorząd w sposób dowolny, również na cele kulturalne. Do dnia dzisiejszego, w różnych trybach, w województwie dolnośląskim PKP S.A. przekazały na rzecz samorządów m.in. dworce: Karpacz, Stronie Śląskie, Świeradów-Zdrój, Dzierżoniów, Kowary, Szklarska Poręba, Marciszów, Bystrzyca Kłodzka, Olszyna, Lubomierz, Zagórze Śląskie czy Wleń. Dla wielu z nich przekazanie budynków na rzecz samorządów było ogromną szansą, ponieważ brak ośrodków kultury był dotkliwy dla wszystkich. We wspomnianych Szklarskiej Porębie oraz Świeradowie-Zdroju na brak wydarzeń kulturalnych narzekali zarówno mieszkańcy, jak i turyści, których z roku na rok przyjeżdża do tych miejscowości coraz więcej. Dzisiaj te miejsca tętnią życiem, a z zajęć oferowanych przez ośrodki kultury korzystają dzieci, młodzież, ale także osoby dorosłe i starsze. W Stacji Kultury w Świeradowie-Zdroju mieszczą się: sala widowiskowa, studio nagrań, pracownia fotograficzna, sale warsztatowe, makieta kolejowa, a przed budynkiem stoi lokomotywa parowa Tp4-217. Odbywają się wystawy i koncerty oraz spotkania z ciekawymi ludźmi. A jeszcze kilka lat temu nie było tam niczego. Szklarska Poręba dzięki możliwości zagospodarowania dworca kolejowego wzbogaciła się o przestronną, wielofunkcyjną salę konferencyjno-widowiskową. Na uwagę zasługuje jednak przede wszystkich sala Kina za Rogiem, która zaspokaja potrzeby kulturowe nie tylko mieszkańców Szklarskiej Poręby, ale także całej Kotliny Jeleniogórskiej. Samorząd kolejnej miejscowości leżącej u stóp Karkonoszy także przejął budynek dworca kolejowego. Mowa oczywiście o Kowarach. W pozyskanym budynku mają się znaleźć m.in.: biblioteka, Informacja Turystyczna, Karkonoskie Centrum Produktu Lokalnego, czyli miejsca prowadzenia ekspozycji i sprzedaży produktów lokalnych, czy Muzeum Rzemiosła Kowar, gdzie będzie można zobaczyć eksponaty związane z historią miasta od czasów najdawniejszych po czasy współczesne. Przykłady samorządów z Karpacza, Szklarskiej Poręby i Świeradowa-Zdroju pokazują, że choć proces zagospodarowania dworców kolejowych przez jednostki samorządu terytorialnego jest długotrwały, to można go zakończyć sukcesem. Niech karkonoskie miejscowości będą dla pozostałych samorządowców drogowskazem.