Mówca: Sprawozdawca Wiesław Suchowiejko
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! W imieniu Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży przedstawiam sprawozdanie opiniujące poselski projekt wnoszący zmiany do ustawy o systemie oświaty i do ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustawy (druki sejmowe nr 589 i 598). Zmiany zawarte w tym projekcie dotyczą kilku aspektów funkcjonowania ustawy o systemie oświaty. I tak pierwszy aspekt, który był niejako bodźcem do wniesienia tego projektu, to dotowanie szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych - szkół dla dzieci i młodzieży - w których realizowany jest obowiązek szkolny, obowiązek nauki, i publicznych szkół dla dzieci i młodzieży także realizujących taki obowiązek, prowadzonych przez organy inne niż jednostki samorządu terytorialnego. Chodzi o dotowanie tych placówek w okresie wakacji, a tak konkretnie o dotacje za absolwentów, mówiąc w skrócie. Myślę, że osoby będące na sali doskonale rozumieją, jaki to miało wymiar, o co chodziło. Po prostu przychodzimy niejako w sukurs tym placówkom, którym w oczy zajrzał lęk, które zaczęły odczuwać lęk o to, czy dostaną dotacje za okres wakacji. Jak wiemy - bo kończy się lipiec - te dotacje w niektórych placówkach już zostały wstrzymane, a gdzieniegdzie zmniejszone. Różnie to bywa, ale rzeczywiście zaczęło się dziać niewłaściwie, jak to oceniali wnioskodawcy tego projektu, a myślę, że i większość posłanek i posłów na sali. Przez 12 lat, od wejścia w życie w nowym kształcie art. 90 ustawy o systemie oświaty, dotacje za absolwentów były udzielane przez organy dotujące szkołom niepublicznym także w okresie wakacji. Były w tej sprawie orzeczenia, choćby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 2002 r., były i inne orzeczenia, które jednoznacznie tę kwestię normowały. Ale stało się tak, że 8 sierpnia 2011 r. tak chwalona tu dziś instytucja - też nic złego o niej nie powiem - Najwyższa Izba Kontroli swoim stanowiskiem wprowadziła nieco zamieszania, mówiąc, że w okresie wakacji szkołom niepublicznym nie należą się dotacje za absolwentów. Podtrzymano to stanowisko w odpowiedzi Ministerstwa Edukacji Narodowej na interpelację poselską. Sprawa zaczęła się toczyć dość szybko, jak to w dobie Internetu, więc doszło do sytuacji, o której już powiedziałem. W okresie trwających wakacji te dotacje nie docierały już do szkół. A więc tu przychodzimy w sukurs, staramy się zgasić pewien pożar. Drugi aspekt to dotowanie szkół niepublicznych dla dorosłych. Tu również, można powiedzieć, punktem wyjściowym była owa obserwacja poczyniona 8 sierpnia w stanowisku NIK-u, w którym kontrolerzy stwierdzili, że dochodzi do - nie pamiętam, czy takiego słowa tam użyto, ale można tak było to zrozumieć - wyłudzania dotacji przez szkoły niepubliczne dla dorosłych. Nie chcę wchodzić w szczegóły - mamy już późną porę - ale tutaj także chodzi o dotacje za absolwentów tych szkół za okres wakacji. Wnioskodawcy i autorzy tego projektu spróbowali wyposażyć organy dotujące w pewnego rodzaju narzędzie niejako dyscyplinujące organy prowadzące te szkoły i związać fakt dotowania ich słuchaczy z ich frekwencją. Dolną granicą ma być 50% wymiaru obowiązkowych zajęć w tych szkołach. Dotacja ma być udzielana w związku z dopełnieniem tego obowiązku. Takie zapisy też wprowadziliśmy do tego projektu. Trzeci aspekt to dotowanie niepublicznych szkół artystycznych. Tu powiem w skrócie, że art. 32 ust. 1 konstytucji mówi: wszyscy są równi wobec prawa, i drugie zdanie: wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Skoro tych samych literalnie sformułowań używa się w ustawie, opisując zasady dotowania szkół niepublicznych, tak zwanych ogólnokształcących i szkół artystycznych niepublicznych, nie powinno być różnicy w praktyce dotowania, choćby właśnie w odniesieniu do absolwentów w okresie wakacji. Jeżeli tu się to należy, to i tam się należy. Stojąc na tym stanowisku, autorzy tego projektu wprowadzili tego rodzaju zapisy. Czwarty aspekt jest związany z nieco inną ustawą - no, nie nieco, ale zupełnie inną - bo z ustawą z dnia 19 sierpnia ubiegłego roku o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw, która wchodzi w życie, w pewnym zakresie, od 1 września tego roku. Jest to ważne ze względu na termin, jako że chcielibyśmy, aby to był termin wejścia w życie naszej ustawy. Wspomniany aspekt związany z tą ustawą dotyczy opóźnienia wejścia w życie możliwości organizowania zajęć w formie kształcenia na odległość. Chcielibyśmy przesunąć ten termin w celu lepszego przygotowania tego rodzaju propozycji po ewaluacji projektu ˝Cyfrowa szkoła˝, który wchodzi właśnie w życie w formie pilotażu. Chcielibyśmy - myślę, że przede wszystkim chciałoby również ministerstwo - mieć czas na tę ewaluację, aby wyciągnąć właściwe wnioski i przygotować rozporządzenie, które nie będzie poddawane kolejnym nowelizacjom, o czym tu dzisiaj wiele mówimy. Pan minister Sławecki zobowiązał się - i nawet na posiedzeniu komisji podkreślał, że bierze to na siebie mocno, jako punkt honoru - że 1 września 2014 r. ministerstwo będzie z tym gotowe. Pan minister Sławecki czuje się za to odpowiedzialny. To świetnie, że tu także mieliśmy pomoc. I te cztery aspekty były przesłankami wniesienia tego poselskiego projektu ustawy. Chcę dodać, że przeprowadzono również pewnego rodzaju konsultacje z samorządami. Samorządy województw lubuskiego, śląskiego i dolnośląskiego odniosły się jednoznacznie pozytywnie do tego projektu ustawy, nie wnosząc żadnych uwag. Odpowiedziały także województwa warmińsko-mazurskie, lubelskie, łódzkie i zachodniopomorskie, zgłaszając pewne uwagi. Nie z wszystkimi uwagami zgodziłbym się, ale myślę, że nie pora i nie miejsce, żeby wchodzić w szczegóły, materiały są dostępne. Chyba były do wyjaśnienia jakieś nieporozumienia, ale generalnie opinia również była pozytywna, co nas bardzo cieszy. Mam nadzieję, że Wysoka Izba zechce przyjąć ten projekt - zresztą tak jak komisja, która go pozytywnie zaopiniowała - o co apeluję. Dodam, że w czasie obrad zgłoszono wniosek mniejszości dotyczący skreślenia pkt 3j. Prawda, panie pośle Sprawka? To pan, o ile pamiętam, ten wniosek zgłaszał. Ale to przedstawiciele klubów będą na ten temat mówić, więc ja już nie będę do tego się odnosił. Zapewne również pan poseł Piontkowski będzie zgłaszał poprawkę, ale to wydarzy się już podczas drugiego czytania. A zatem, nie uprzedzając faktów, kończę sprawozdanie, przypominając o tym, że komisja zaopiniowała projekt ustawy pozytywnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Cezary Grabarczyk)