Mówca: Małgorzata Tracz
Data: 2025-07-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska z aprobatą odnosi się do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin, który wprowadza system Elektronicznej Dokumentacji Stosowanych Środków Ochrony Roślin oraz daje podstawy prawne do opracowania krajowego planu działań na rzecz ograniczenia ryzyka związanego ze stosowaniem środków ochrony roślin. Działania te są odpowiedzią na potrzeby zarówno rynku, jak i konsumentów, a także ważnym elementem działań rządu koalicji 15 października na rzecz cyfryzacji naszego kraju. Przede wszystkim jest to niezwykle ważne dla prowadzenia bieżącej oceny ryzyka związanego ze stosowaniem środków ochrony roślin dla zdrowia ludzi, zwierząt oraz dla środowiska. Projekt ten jest wynikiem realizacji obowiązku dostosowania polskiego prawa do rozporządzenia unijnego. Wprowadzenie Systemu Elektronicznej Dokumentacji Stosowanych Środków Ochrony Roślin umożliwi zbieranie na bieżąco danych dotyczących zużycia środków ochrony roślin, co pozwoli dokonywać oceny ryzyka i udostępniać wyniki tej oceny opinii publicznej. System został dobrze przemyślany, tak aby już od początku był zintegrowany z istniejącymi systemami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Lasów Państwowych, ale też powszechnie używanymi przez rolników systemami zarządzania gospodarstwem rolnym. W pełni popieramy przedstawiony przez rząd projekt ustawy. Chcemy zwrócić uwagę na dwie kwestie kluczowe dla skutecznego wdrożenia i przyszłego działania Systemu Elektronicznej Dokumentacji Stosowanych Środków Ochrony Roślin. Po pierwsze, zwracamy uwagę na potrzebę zabezpieczenia odpowiednich środków publicznych na utrzymanie i obsługę systemu przez głównego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa. Mówimy bowiem o wielkim systemie, który będzie obsługiwał blisko 1,3 mln użytkowników. Skala tego systemu wymaga odpowiednich nakładów na utrzymanie i obsługę na poziomie pozwalającym na jego bezproblemowe i nieprzerwane działanie przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku. Druga kwestia. Niezbędna jest szeroko zakrojona kampania informacyjna oraz organizacja szkoleń dla przyszłych użytkowników systemu. Skuteczne wdrożenie i działanie systemu jest zależne od tego, czy przyszli użytkownicy będą umieli z niego korzystać w poprawny sposób. Niezbędne jest także rozwiązanie potencjalnych problemów związanych z wykluczeniem cyfrowym dotyczącym starszych rolników korzystających ze środków ochrony roślin. W działania te powinny być zaangażowane Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, ośrodki doradztwa rolniczego, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwo Cyfryzacji. Wszystkie te sprawy omawialiśmy na posiedzeniu komisji rolnictwa. Bardzo cieszę się z odpowiedzi udzielonej przez pana ministra: że kwota 20 mln zł przewidziana na opracowanie, wdrożenie i obsługę systemu, ale także na kampanię informacyjną, szkolenia i pomoc dla rolników będzie możliwa do uzyskania z funduszy europejskich przeznaczonych na rozwój cyfrowy. Chciałabym podkreślić, że Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska z radością przyjmuje wprowadzenie podstaw prawnych do opracowania krajowego planu działania na rzecz ograniczenia ryzyka związanego ze stosowaniem środków ochrony roślin. Liczymy na to, że ten program szybko zostanie opracowany przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi ze względu na konieczność lepszej ochrony zdrowia ludzi i zwierząt, a także środowiska. Na koniec chciałabym w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej złożyć poprawkę, której celem jest umożliwienie uzyskania dostępu do systemu przez jednostki certyfikujące w rolnictwie ekologicznym oraz podmioty certyfikujące w produkcji zintegrowanej. Bardzo dziękuję panu ministrowi i przedstawicielom ministerstwa za współpracę przy opracowaniu tej poprawki i za możliwość konsultacji. To jest ważna poprawka, bo dzięki jej wprowadzeniu jednostki certyfikujące i podmioty certyfikujące, które na co dzień wykonują działania urzędowe względem rolników ekologicznych i rolników prowadzących produkcję integrowaną, będą miały dostęp analogiczny do tego, jaki otrzyma ARiMR. Usprawni to pracę tych jednostek, ale także przyczyni się do zmniejszenia obciążeń rolników. Liczymy na poparcie tej poprawki przez Wysoką Izbę. Posłowie Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska będą głosowali za przyjęciem rządowego projektu ustawy. Liczymy na szybkie wejście w życie zaproponowanych dobrych zmian dla rolników, korzystnych dla zdrowia ludzi, zwierząt i dla środowiska.