Mówca: Witold Pahl
Data: 2015-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska pragnę przedstawić stanowisko w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego. Pan przewodniczący senator Zientarski był uprzejmy przedstawić niezwykle szczegółowo proponowane zmiany w tychże ustawach. Rzeczywiście warto po latach funkcjonowania konkretnych przepisów dokonywać ich oceny, monitorowania skutków ich działania. Trzeba potwierdzić to, co wybrzmiało w wypowiedzi pana senatora, że bardzo skromne są efekty, skutki funkcjonowania tej ustawy: 44 orzeczenia w skali kraju rocznie. Jest to przyczynek do głębokiej refleksji nad skutecznością zaproponowanych rozwiązań. Z pewnością złożyły się na to: zbytni formalizm, bardzo krótki termin do składania wniosków, a więc kwestie przedawnienia roszczeń w tym zakresie, bardzo wąski krąg podmiotów uprawnionych do występowania z określonymi wnioskami oraz przyjęta kwota 12 tys. zł. Trzeba przyznać, że kwota, która w zamierzeniu ustawodawcy miała w 2005 r. rekompensować szkodę wynikającą z utraconych zarobków czy też pokrywać koszty rekonwalescencji, dzisiaj z pewnością tego celu ustawy realizować nie pozwoli. Zgłoszone zostały obszerne i bardzo ciekawe uwagi ze strony Sądu Najwyższego, prokuratora generalnego, a także Krajowej Rady Sądownictwa. Uwagi te są podyktowane przede wszystkim troską o dookreślenie zakresu przedmiotowego obowiązywania ustawy. Chodzi o dookreślenie pojęcia czynu, kwestię uwzględnienia w odwołaniu do systematyki wynikającej z ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich spełniania przez pojęcie czynu zabronionego standardu określoności przepisów. Oczywiście przed komisją jest wyzwanie, ale z pewnością podstawowy cel tej ustawy, jakim jest możliwość dokonywania rekompensaty w sytuacji, kiedy mamy do czynienia z ofiarą, kiedy brak jest możliwości dochodzenia roszczeń od sprawcy bądź sprawców czynu, jest przesłanką, która równolegle interpretowana z tym pojęciem daje wystarczającą odpowiedź na pytanie o zakres przedmiotowy przyjętych rozwiązań. Myślę, że bardzo uproszczona procedura, która obejmuje również wniosek, wprowadzenie zaliczki, jest rozwiązaniem bardzo oczekiwanym społecznie. Często jest tak, że ofiarom trzeba pomagać od razu, a długotrwałość postępowania przed sądami wielokrotnie powodowała, że nie można było w krótkim czasie przekazać środków osobom rzeczywiście potrzebującym tej pomocy. Wprowadzenie rozwiązań dotyczących prokuratora daje pewność skutecznej realizacji nie tylko konwencji, ale również dyrektywy z 2004 r. w tym zakresie. Bardzo istotne w tej sprawie jest również dookreślenie zakresu podmiotowego, a więc poszerzenie kręgu osób uprawnionych do występowania z roszczeniem. Musimy bardzo precyzyjnie odpowiedzieć jeszcze na pytanie dotyczące środka kasatoryjnego oraz tego, czy rzeczywiście warto go wprowadzać, tym bardziej że liczba 50-60 tys. wypadków, które dawały podstawę do wystąpienia z kasacją, może być nieznaczna, ale chyba nie ma o co kruszyć kopii. Ustawa jest potrzebna, rozwiązuje problemy, pokazuje spolegliwość państwa i określa pomoc dla osób rzeczywiście pokrzywdzonych przestępstwami. Dlatego też mój klub jest za skierowaniem tego projektu do dalszych prac. Dziękuję bardzo, panie marszałku. (Oklaski)