Mówca: Paweł Bańkowski
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niektórych innych ustaw. Celem nowelizacji jest implementacja dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie bezpieczeństwa działalności związanej ze złożami ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarach morskich oraz zmiany dyrektywy ustanawiającej wymagania mające na celu ograniczenie ryzyka wystąpienia poważnej awarii podczas prowadzenia działalności poszukiwawczej, rozpoznawczej i wydobywczej. Wysoka Izbo! Na wstępie chciałbym zwrócić uwagę, że w celu dogłębnej i wnikliwej analizy tego projektu posłowie Platformy Obywatelskiej w czasie wspólnego posiedzenia Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 20 kwietnia 2017 r. bezskutecznie wnioskowali o powołanie podkomisji w celu omówienia szczegółów nowelizacji. Niestety brak woli do jej powołania ze strony zarówno przedstawiciela Ministerstwa Środowiska, jak i posłów Prawa i Sprawiedliwości uniemożliwił podjęcie takich prac, a tym samym usprawnienie procesu legislacyjnego dotyczącego tej ustawy. (Poseł Anna Paluch: 2-letnie opóźnienie w implementacji, panie pośle.) Szczegóły nowelizacji wymagające wyjaśnień dotyczą przewidywanego szerokiego katalogu obowiązków nałożonych na przedsiębiorców zajmujących się poszukiwaniem, rozpoznawaniem i wydobywaniem węglowodorów na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej. Pozwolę sobie zwrócić uwagę na ważniejsze z naszego punktu widzenia zmiany, które rodzą wątpliwości wymagające wyjaśnienia przez wnioskodawców. Pierwsza sprawa dotyczy obowiązku ustanowienia zabezpieczenia roszczeń mogących potencjalnie wyniknąć z działalności polegającej na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu węglowodorów w granicach obszarów morskich, które winny zostać ustanowione przez przedsiębiorcę na etapie powstawania zakładu górniczego. I tu pojawia się pierwsza wątpliwość wymagająca wyjaśnienia: czy przedmiotowa regulacja może doprowadzić do zwiększenia kosztów prowadzonej działalności oraz wzmocnienia pozycji dużych przedsiębiorców, co może skutkować ograniczeniem konkurencji na rynku - a zatem pojawia się pytanie, czy takie były cele dyrektywy. Kolejne obowiązki wynikające z ustawy to m.in.: obowiązek ustanowienia i wdrożenia przez przedsiębiorcę systemu niezależnej weryfikacji dokonywanej przez rzeczoznawcę do spraw ruchu zakładu górniczego, obowiązek zapewnienia upoważnionym pracownikom organów nadzoru górniczego transportu do i z zakładu górniczego usytuowanego w granicach obszarów morskich RP oraz ich zakwaterowania i wyżywienia, obowiązek opracowania i wdrożenia systemu umożliwiającego gromadzenie i zapisywanie danych technicznych dotyczących tej działalności, a także obowiązek ustanowienia i wdrożenia systemu niezależnej weryfikacji dokonywanej przez rzeczoznawcę do spraw ruchu zakładu górniczego. I tutaj pojawiają się kolejne wątpliwości: czy przedmiotowa regulacja może doprowadzić do zwiększenia kosztów prowadzonej działalności, z uwagi na znaczną ilość ww. obowiązków formalnych związanych z dostosowaniem działania przedsiębiorstwa do wymagań ustawowych - co rodzi pytanie, czy rzeczywiście niezbędne jest tak istotne zwiększenie formalizmu w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności; czy wskazane wymagania formalne w tak znacznym zakresie rzeczywiście muszą być wprowadzone do polskiego ustawodawstwa; czy w Polsce istnieje rynek rzeczoznawców merytorycznie przygotowanych do dokonywania ocen i analiz wymaganych przez znowelizowane przepisy; czy projektodawca dysponuje stosowną analizą tegoż rynku rzeczoznawców. Wysoka Izbo! Przedmiotowa nowelizacja wprowadza również zasadę rozdzielenia procedury udzielania koncesji od realizacji nadzoru górniczego nad zakładami górniczymi prowadzącymi działalność na podstawie tych koncesji, a także rozdzielenia kompetencji prowadzących je podmiotów. Jednocześnie wprowadzono obowiązek uzyskania przez organ koncesyjny opinii prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w toku postępowania w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie, rozpoznawanie oraz wydobywanie złóż węglowodorów. Pojawiają się w tym miejscu następujące wątpliwości: Czy opisane powyżej regulacje nie stoją ze sobą w sprzeczności, w szczególności w odniesieniu do zasady rozdziału sprawowania nadzoru górniczego względem przyznawania koncesji, skoro i tak prezes Wyższego Urzędu Górniczego będzie brał udział w postępowaniu o udzielenie koncesji w ramach swoich kompetencji opiniodawczych? Ponadto czy, a jeżeli tak, to w jakim zakresie, negatywna opinia prezesa WUG będzie miała wpływ na przyznanie koncesji i czy urząd ten jest przygotowany merytorycznie, formalnie i logistycznie do wykonywania przysługujących mu uprawnień nadzorczych i opiniodawczych w poszerzonym zakresie? Wysoka Izbo! Niedopełnienie przez przedsiębiorców oraz kierowników ruchu zakładu górniczego obowiązków wprowadzonych ustawą będzie podlegać karze finansowej w wysokości do 3% przychodu ukaranego podmiotu osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym lub do 300% miesięcznego wynagrodzenia kierownika ruchu zakładu górniczego. Pojawiają się tu następujące pytania. Czy opisane powyżej kary są uzasadnione w świetle wymagań dyrektywy i czy są one proporcjonalne, zwłaszcza mając na uwadze uznaniowość prezesa WUG w zakresie wysokości kar? Wysoka Izbo! Jak zaznaczyłem na wstępie mojego oświadczenia, to tylko część wątpliwości, które powinny zostać wyjaśnione w czasie prac podkomisji, która zapewne omówiłaby szczegóły nowelizacji tej ustawy. Negatywne opinie co do tej ustawy składają również inne instytucje. Nie było możliwości wyjaśnienia tych wątpliwości, z uwagi jednak na konieczność implementacji dyrektywy klub Platformy Obywatelskiej nie będzie przeciwny tej nowelizacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)