Mówca: Piotr Uściński
Data: 2017-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych, druk nr 1597. Szanowni Państwo! Znowelizowanie ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych jest pilne i jest konieczne, bardzo konieczne. Niektóre samorządy zadłużają się bez opamiętania. To jest w tym momencie gaszenie pożarów. Przytoczę tu przykład gminy Ostrowice, województwo zachodniopomorskie, w której zadłużenie w ostatnim czasie wyniosło blisko 400% wysokości rocznego budżetu. 400%. Jak czytamy w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy, celem tej ustawy jest wzmocnienie kontrolnej i pomocniczej wobec samorządu terytorialnego funkcji regionalnych izb obrachunkowych, co pozwoli m.in. na skuteczniejsze przeciwdziałanie nadmiernemu zadłużaniu się, a przez to spowoduje wzmocnienie pozycji gospodarczej samorządu terytorialnego. Sprawozdanie połączonych komisji zawiera kilka istotnych zmian w stosunku do pierwotnego projektu rządowego, jednakże projekt ustawy w dalszym ciągu realizuje te cele, a naniesione zmiany wzmacniają i usprawniają funkcjonowanie RIO. Warto zwrócić uwagę Wysokiej Izby na fakt, że w czasie pierwszego czytania rządowego projektu z ust opozycji padły propozycje, aby wprowadzić zmiany... (Głos z sali: Ale której?) ...polegające m.in. na odstąpieniu od procedur konkursowych przy powoływaniu i odwoływaniu prezesów izb. (Poseł Krystyna Skowrońska: A kto to powiedział?) Padły także sugestie, aby w pewien sposób odświeżyć składy samych kolegiów, otworzyć się szerzej na nowe osoby i ograniczyć prawo do de facto dożywotniego pełnienia funkcji kolegianta. My wsłuchaliśmy się dokładnie w tę dyskusję i otwieramy się na rzeczowe argumenty niezależnie od tego, czy padają z ust posłów PiS, czy opozycji. Dlatego kluczowe poprawki uwzględnione w sprawozdaniu komisji polegają właśnie na powoływaniu i odwoływaniu członków kolegiów i prezesów izb przez prezesa Rady Ministrów, prezesów - na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, a członków kolegiów - na wniosek prezesów za pośrednictwem ministra. Istotną poprawką jest także możliwość orzekania o nieważności uchwał i zarządzeń oraz - w przypadku nieistotnego naruszenia prawa - wskazywania, że wydano je z naruszeniem prawa, w 3-osobowych składach orzekających. Zmiana ta usprawni prace izb, a także doprowadzi do zmniejszenia kosztów osobowych i delegacji służbowych. Zmianą, która wywołuje u opozycji największe emocje, jest doprecyzowanie, że izby kontrolują gospodarkę finansową na podstawie kryterium zgodności z prawem, gospodarności i rzetelności, a także, w przypadku zleconych zadań administracji rządowej, kryterium celowości. Czego się państwo boicie? Że RIO wytknie komuś niegospodarność, nierzetelność? Czy chcecie bronić tych samorządowców, którzy zadłużają się ponad miarę w parabankach na przykład? Przypominam wam, że niegospodarność jest również niezgodna z prawem. Zajrzyjcie do ustawy o finansach publicznych, do ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, zajrzyjcie do Kodeksu karnego, gdzie niegospodarność jest penalizowana. Ktoś musi tego pilnować, musi pilnować przestrzegania prawa w samorządach. My dziś chcemy wzmocnić i usprawnić RIO... (Głos z sali: Pilnuje regionalna izba obrachunkowa.) ...a w rezultacie wzmocnić samorządy. Klub Prawa i Sprawiedliwości popiera proponowany projekt ustawy, składając jednocześnie na ręce pana marszałka poprawkę, która doprecyzowuje, że stosowanie kryterium gospodarności przy kontroli gospodarki finansowej dotyczyć będzie zasadniczo tylko zadłużania. W ten sposób wychodzimy naprzeciwko oczekiwaniom związków samorządowych, które obawiały się tego kryterium. Dziękuję bardzo.