Mówca: Szymon Szynkowski vel Sęk
Data: 2017-10-26 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję, panie marszałku. Po pierwsze, dziękuję za te deklaracje, chęci poparcia uchwały, niektóre wyrażone w dość specyficzny sposób, jak np. w wypadku pana marszałka prof. Niesiołowskiego. Tak czy inaczej dziękuję mu za to poparcie. Do reszty chyba trochę trudno się odnosić. Odpowiadam na pytania. Pan poseł Łukasz Schreiber pytał o kwestię podejmowania tego tematu w przeszłości. Istotnie jest tak, że ten temat na poziomie komisji był w Sejmie podejmowany kilkukrotnie. Tutaj szczególną aktywność wykazywała Komisja Łączności z Polakami za Granicą, przyjmując dezyderaty: pierwszy w roku 2001, kolejny w roku 2006, później w roku 2007, w roku 2009, ostatni w 2013 r. Chciałem z całą stanowczością podkreślić - powiem szczerze, że z tego powodu jestem szczególnie dumny i nawet poniekąd wzruszony - że mam zaszczyt po raz pierwszy przed Wysoką Izbą, w sensie całej Izby, na plenum, zaprezentować projekt uchwały, w przypadku którego Sejm staje przed historyczną szansą, aby po raz pierwszy cała Wysoka Izba wsparła ten ważny postulat uznania, przywrócenia statusu mniejszości Polakom zamieszkałym w Niemczech. Pani poseł Małgorzata Golińska pytała, co daje taki status mniejszości. Dzisiaj w Niemczech cztery grupy etniczne mogą cieszyć się formalnie takim statusem: mniejszość duńska, serbołużycka, fryzyjska oraz niemieccy Sinti i Roma. Ten status pozwala na pewne zaszeregowanie finansowania tych mniejszości, które jest na zupełnie innym poziomie niż w odniesieniu do tych mniejszości czy grup, które tego statusu nie posiadają. To jest pewna gwarancja, to nie są nieustanne negocjacje, przeciąganie liny, czy to jest za mało, czy za dużo, rozmowy, które w przypadku Polaków zamieszkałych w Niemczech trwają od lat. Ten bilans z naszego punktu widzenia jest cały czas niesatysfakcjonujący, bo my nawet nie możemy się do dzisiaj dowiedzieć, ile Niemcy wydają na naukę języka polskiego w skali całego kraju, mimo że Polska może takie dane przedstawić. To jest ok. 150 mln zł, to jest na pewno znacznie więcej niż wydaje się w Niemczech na naukę języka polskiego. Taka asymetria jest po prostu faktem. Gdyby status mniejszości obowiązywał, gdyby Polacy go posiadali, wówczas uzyskanie prawa do pieniędzy właśnie na ten cel, a także na projekty, na umacnianie tradycji polskich, na cały szereg innych rzeczy, które są gwarantowane mniejszościom, byłoby możliwe. W przypadku pana posła Protasiewicza była jakaś, powiedzmy, formuła pytania, tak to odczytałem. Mówił o tym, że nie można się odnosić do tego statusu przedwojennego ze względu na granice. Chciałbym jednak powiedzieć, że o ile oczywiście jest tak, że w stosunku do tych osób, które przyjechały do Niemiec w ostatnich latach, trudno stosować kryteria mniejszościowe, o tyle cały czas w Niemczech, choćby w Zagłębiu Ruhry, żyją potomkowie tych rodzin tam mieszkających od dawien dawna, które miały przyznany właśnie przedwojenny status mniejszości. Historycznie rzecz biorąc, ta grupa nie jest może wielka, ale nie sposób odmówić tej grupie statusu, który już w jej przypadku obowiązywał. Podsumowując, jeszcze raz dziękuję za wszystkie pytania, za głosy wsparcia. Liczę, że Wysoka Izba przyjmie tę okolicznościową, ważną, jak sądzę, dla samych zainteresowanych uchwałę przez aklamację. Bardzo dziękuję. (Oklaski)