Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2020-05-05 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe - Kukiz15 mam przyjemność przedstawić stanowisko dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o kołach gospodyń wiejskich z druku nr 336. Jak ważną rolę odegrały koła gospodyń wiejskich w dziejach naszej ojczyzny, w której działają już od ponad 150 lat, nie muszę nikogo na tej sali przekonywać. Chcę z tego miejsca w imieniu koleżanek i kolegów z Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego - Kukiz15 podziękować wszystkim paniom zaangażowanym w prace na rzecz społeczności lokalnej - działaczkom ludowym, nauczycielkom, gospodyniom domowym, lekarkom, twórczyniom, animatorkom kultury - za wielką pracę, jaką panie włożyły w rozwój swoich społeczności; pracowały panie na rzecz pomocy rodzinom wiejskim, pomagały w wychowaniu i kształceniu dzieci i młodzieży, działały na rzecz ochrony zdrowia. Organizacje kobiece mocno przyczyniły się do rozwoju edukacji i przedsiębiorczości kobiet. Mają ogromny wkład w rozwój i kultywowanie naszej historii i tradycji. Na co dzień spotykam się z paniami z kół gospodyń wiejskich w moim okręgu podwarszawskim, ale nie tylko, i wiem, jak mocno członkinie kół angażują się w integrację środowiska, w kultywowanie zwyczajów i tradycji narodowych. Widzę też, jak wraz ze zmianami społecznymi koła gospodyń wiejskich zmieniają formułę swojej działalności i świetnie sobie radzą w nowej rzeczywistości. Członkinie kół gospodyń wiejskich zawsze niezwykle ambitnie podejmują nowe wyzwania. Ich działalność była i jest powszechnie szanowana i ceniona. W imieniu klubu Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe - Kukiz15 chcę za tę pracę raz jeszcze serdecznie podziękować. Obecna nowelizacja jest już drugą nowelizacją ustawy o kołach gospodyń wiejskich. Ustawa powstała w listopadzie 2018 r. Pierwsza nowelizacja miała miejsce już w kwietniu 2019 r. Nie zmieniła tego, co jest najistotniejsze w tej ustawie... (Gwar na sali) (Głos z sali: Ciszej trochę.) ...co dzieli środowiska wiejskie. Otóż według zapisów tej ustawy w jednej wsi, jak państwo doskonale wiecie, może być zarejestrowane tylko jedno koło z tej miejscowości. Proszę sobie wyobrazić, a państwo posłowie pewnie doskonale o tym wiecie, że koła, które miały ogromną historię i tradycję, które od wielu lat działały w danej miejscowości, miały tylko niecały miesiąc czasu, aby się zarejestrować. Był to czas od 29 listopada do 28 grudnia. Wiemy, że w tym czasie przypadają święta Bożego Narodzenia, ale też była prowadzona cała akcja, aby właśnie się nie rejestrowały. Wówczas zostało zarejestrowanych bardzo dużo nowych kół, które mogą otrzymywać dotacje. I takich nowych kół jest dzisiaj 59%. Jeszcze jedną niekonstytucyjną kwestią, która jest zawarta w tej ustawie, jest kwestia członkostwa. Chodzi o to, że członek danego koła nie może być członkiem innego koła. To w obecnej propozycji nadal nie jest zmieniane. Raz jeszcze podkreślam: jest to kwestia bardzo ważna dla środowiska kół gospodyń wiejskich, dlatego że spotykając się z paniami, często słyszę, że zwracają one na to uwagę, że te koła, które nie zdążyły się wówczas zarejestrować, nie mogą korzystać z dofinansowania. Jeśli chodzi o nowelizację, o której wcześniej wspomniałam, z kwietnia 2019 r., tam były wniesione poprawki. Od tej pory mogą być zakładane koła w miastach do 5 tys. mieszkańców i w sołectwach, które leżą w granicach administracyjnych miast. Obecna nowelizacja utrzymuje kwotę 40 mln zł dla kół gospodyń wiejskich, a pamiętajmy, że w pierwszym roku na ten cel była przeznaczona kwota 90 mln. I najważniejsza zmiana to zmiana pełnomocnika. Otóż dotychczas była to funkcja pełnomocnika rządu do spraw małych i średnich przedsiębiorstw, który w pierwszej i drugiej wersji ustawy sprawował nadzór nad (Dzwonek) kołami, a w tej nowelizacji ma zostać zastąpiony przez pełnomocnika rządu do spraw lokalnych inicjatyw społecznych, który w myśl nowych zapisów mógłby we współpracy z prezesem Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powołać w celu aktywizacji wspólnot i społeczności lokalnych na obszarach wiejskich wojewódzkich koordynatorów.