Mówca: Jan Warzecha (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-03-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed niespełna dwoma tygodniami, 24 lutego br., minęła 60. rocznica zamordowania w kazamatach Urzędu Bezpieczeństwa w Warszawie polskiego patrioty i bohatera Augusta Emila Fieldorfa, legendarnego ˝Nila˝. Rocznica ta, w kontekście obchodzonego l marca święta państwowego - Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝, skłania nas do refleksji nad bezgraniczną ofiarą pokolenia żołnierzy Armii Krajowej dla wspólnego dobra, któremu na imię ojczyzna. W niniejszym oświadczeniu chciałbym przybliżyć postać gen. Fieldorfa, bowiem zarówno on, jak i wielu wybitnych działaczy podziemia niepodległościowego, do dziś nie jest obecny w świadomości naszego społeczeństwa, co jest pokłosiem fałszowania faktów historycznych w okresie PRL, co doprowadziło do tworzenia nieprawdziwych obrazów w świadomości pokoleń Polaków. Do nas należy zatem przywrócenie bohaterom należnego im miejsca w naszej historii oraz w świadomości współczesnych i przyszłych pokoleń Polaków. Generał August Emil Fieldorf urodził się w Krakowie w 1885 r. Był synem maszynisty kolejowego. Kiedy wybuchła wielka wojna, zgłosił się jako ochotnik do Legionów Piłsudskiego. Po 1918 r. służył w Wojsku Polskim. W czasie wojny polsko-bolszewickiej dowodził kompanią ciężkich karabinów maszynowych. W okresie międzywojennym skończył seminarium nauczycielskie oraz podchorążówkę. Łączył zamiłowania pedagogiczne z wojskowymi, co wpływało na jego mądre i właściwe podejście do drugiego człowieka. W wojnie obronnej 1939 r. dowodził 51. Pułkiem Piechoty Strzelców Kresowych im. G. Garibaldiego. Po kapitulacji armii przedostał się na Węgry, następnie do Francji i Wielkiej Brytanii. W niespełna rok po wybuchu wojny, w lipcu 1940 r., wyruszył z Londynu jako pierwszy emisariusz do Polski. Do Warszawy dotarł, podróżując przez.... Kapsztad, Kair, Belgrad, Budapeszt oraz Kraków. W konspiracji używał pseudonimów ˝Nil˝, ˝Maj˝, ˝Emil Wielowiejski˝. Od 1942 r. pełnił funkcję dowódcy Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej. Odpowiadał m.in. za akcje sabotażowe, dywersję techniczną, osobową, a także kursy i szkolenia. Po upadku powstania warszawskiego został zastępcą gen. Leopolda Okulickiego ˝Niedźwiadka˝ - ostatniego dowódcy AK. Był komendantem organizacji NIE, której celem było wspieranie społeczeństwa oraz prowadzenie walki przeciw radzieckiemu okupantowi. W marcu 1945 r. został aresztowany przez NKWD w Milanówku. Posługiwał się wówczas nazwiskiem Walenty Gdanicki, co uchroniło go przed rozpoznaniem. Trafił do radzieckiego łagru, jednak do końca nie rozpoznano, kim jest. W 1947 r. został odesłany z powrotem do Polski. Niespełna trzy lata później został ponownie aresztowany i po długotrwałym śledztwie został skazany na karę śmierci. Został zamordowany przez powieszenie 24 lutego 1953 r. Jeden ze współwięźniów gen. Augusta Emila Fieldorfa ˝Nila˝ z czasów syberyjskich wspomina postać gen. Fieldorfa: ˝Od samego początku znajomości czułem, iż jest to ktoś niepośledni, co od pierwszych chwil kształtowało mój stosunek do niego. Mój szacunek, a raczej uwielbienie dla jego osoby wynikało z wyjątkowej miary człowieczeństwa, które w warunkach obozowych uwidaczniało się u niego z całą wyrazistością. W miarę poznawania stawał się moim ideałem męskości o wielkim poczuciu godności i honoru˝. Z kolei płk Antoni Sanojca, członek Komendy Głównej AK, wypowiedział się kiedyś na temat wyroku śmierci, jaki zapadł w procesie gen. Fieldorfa: ˝Wykonanie kary śmierci z wyroku PRL (...) na gen. bryg. ˝Nilu˝ - Emilu Fieldorfie, na człowieku i żołnierzu najwyższej wartości moralnej, w pełni wszelkich sił, uznajemy za wielką i bolesną stratę, ciężką krzywdę wyrządzoną przez władze bezpieczeństwa narodowi polskiemu˝. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Tacy bohaterzy i patrioci, jak wspomniany gen. August Emil Fieldorf, powinni nas zawstydzać i skłaniać do refleksji na temat miejsca i roli historii współcześnie. Bardzo mnie cieszy organizacja dziesiątków spotkań i uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝. Jak pokazują jednak wyniki badań, wiele w tym obszarze pozostaje do zrobienia, dlatego tak istotna jest dzisiaj nasza troska i pamięć o wielkiej ofierze życia wszystkich bohaterów podziemia niepodległościowego z pierwszej dekady Polski Ludowej. Dziękuję