Mówca: Agnieszka Hanajczyk
Data: 2015-08-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko naszego klubu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu socjalnym. W zasadzie po wystąpieniu posła sprawozdawcy nie mam już nic do dodania, ale ponieważ są to zmiany naprawdę bardzo istotne, o czym praktycy wiedzą, to będą ewentualne powtórzenia. To, co jest kluczem do powstałego projektu, to fakt, iż ten projekt jest wynikiem konsultacji z praktykami, z osobami, które aktywizują i integrują ludzi w ramach CIS i KIS. Tak jak pani poseł sprawozdawca mówiła na posiedzeniu komisji, był to niejako nieformalny konwent, którego opinie, doświadczenia i sugestie były niezwykle cenne i niezwykle ważne. Propozycje zawarte w projekcie niewątpliwie przyczynią się do spójności i funkcjonalności przedmiotowego aktu prawnego m.in. przez uchylenie w art. 12 ust. 3, który nie korelował z brzmieniem art. 1 ust. 2 pkt 2 i 3. Efektem prac komisji jest również wprowadzenie istotnych zmian w ustawie z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Chodzi o zmiany dotyczące art. 62a i programu ˝Aktywizacja i integracja˝. Z punktu widzenia praktyków wprowadzenie przedmiotowych zmian przyczyni się do lepszej współpracy w obrębie systemu pomocy społecznej i instytucji rynku pracy. Istotą tych zmian jest podkreślenie roli i możliwości funkcjonowania podmiotów zatrudnienia socjalnego prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego. Pozytywna rekomendacja projektu przyczyni się do wprowadzenia w życie długo oczekiwanych przez praktyków zmian usprawniających działanie w obszarze reintegracji społeczno-zawodowej. Najistotniejsze z nich sprowadzają się do tego, że w przypadku osób uzależnionych od alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających zniesiono obowiązek wcześniejszego odbycia i zakończenia programów terapeutycznych, co w konsekwencji znacznie ograniczało krąg osób uprawnionych do uczestnictwa w CIS-ie. Kolejną ważną i oczekiwaną zmianą jest włączenie świadczenia integracyjnego do katalogu świadczeń wolnych od egzekucji komorniczych. Istotną zmianą z punktu widzenia uczestników CIS jest zwiększenie liczby dni wolnych od zajęć w centrum, za które przysługuje świadczenie integracyjne w pełnej wysokości - chodzi o zwiększenie z 4 dni do 6 dni - jak również podwyższenie progu motywacyjnej premii integracyjnej z 20% do 50%. Do znaczących zmian organizacyjnych, które wprowadza projekt, można zaliczyć zniesienie okresów składania wniosków o nadanie statusu CIS. Mówię o tym, bo takie sygnały są właśnie od osób prowadzących CIS-y. Dotychczas były to tylko dwa okresy w całym roku: od 1 do 30 kwietnia i od 1 do 30 września. Teraz zgodnie z projektem będzie można składać wnioski przez cały rok kalendarzowy. Projekt doprecyzował również właściwość ze względu na miejsce funkcjonowania centrum wojewody wydającego decyzję administracyjną przyznającą status centrum. Wyeliminuje to wątpliwości prawne dotyczące sytuacji, kiedy siedziba instytucji tworzącej znajdowała się w innym województwie niż siedziba przyszłego centrum. Kolejną zmianą jest poszerzenie katalogu wymaganych załączników do wniosku o ustalenie statusu CIS. Należą do nich: kopia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości, w której ma funkcjonować CIS, opinia starosty o potrzebie powołania CIS w danym powiecie i akt powołania CIS przez jednostki samorządu. Wprowadzenie tych zmian porządkuje funkcjonowanie CIS-ów pod względem terminu rozpoczęcia działalności, odpowiednich warunków lokalowych, formy prawnej: jednostka budżetowa czy samorządowy zakład budżetowy, a także rzeczywistych potrzeb świadczenia usług reintegracyjnych na danym terenie. Zapoczątkują one lokalną współpracę pomiędzy służbami zatrudnienia, pomocą społeczną a instytucjami zatrudnienia socjalnego. Szczególnie dotyczy to zasad rekrutacji i finansowania działalności CIS-ów. W projekcie jest propozycja ujednolicenia metodologii naliczania wysokości dotacji na bieżąca działalność centrum pochodzącej ze środków własnych jednostek samorządu terytorialnego. Istotne z punktu widzenia kosztów finansowania działalności jest również uregulowanie proporcji osób bezpośrednio tam pracujących i uczestników CIS. W propozycji jest liczba 10 uczestników CIS przypadających na jednego pracownika merytorycznego. Przedtem to była proporcja 5:1. Ważną kwestią dostrzeżoną przez autorów projektu jest zatrudnienie pracowników socjalnych w podmiotach zatrudnienia socjalnego. Dotychczasowe brzmienie przepisów pozostawało w sprzeczności z ustawą o pomocy społecznej, na podstawie której jedynie pracownicy socjalni ośrodków pomocy społecznej mogli przeprowadzać wywiady środowiskowe. W regulacji uwzględniono również zmiany w ustawie o spółdzielniach socjalnych, poszerzając tym samym katalog osób mogących zakładać spółdzielnie socjalne. Są to absolwenci CIS-u lub KIS-u. Konkludując, powiem, że zaproponowane zmiany w ustawie o zatrudnieniu socjalnym, przy jednoczesnym powołaniu organu opiniodawczego i doradczego, to naprawdę bardzo istotne, bardzo poważne zmiany. Rada Zatrudnienia Socjalnego, w której skład wchodzą praktycy i specjaliści w przedmiotowym obszarze (Dzwonek), przyczyni się do rozwoju skutecznej formy aktywizacji i reintegracji społeczno-zawodowej osób podlegających wykluczeniu społecznemu. Integruje ponadto środowisko działające na rzecz włączenia społecznego i dzięki współpracy specjalistów pokrewnych dziedzin zostanie osiągnięty oczywisty efekt synergii. Oczywiście w imieniu klubu Platforma Obywatelska wnoszę o przyjęcie przedmiotowego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)