Mówca: Małgorzata Sadurska
Data: 2012-02-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani poseł. (Poseł Tomasz Kulesza: Nie, nie, absolutnie...) Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Ale też przy okazji omawiania tego projektu ustawy chciałabym głównie zainteresować panie i panów posłów sytuacją emerytów i rencistów w Polsce. Bo to właśnie sytuacja bytowa emerytów i rencistów, ich problemy i niedostatki przyświecały nam w przedłożeniu Sejmowi projektu ustawy. Szanowni Państwo! Każdy Polak ma prawo do godnego życia i każdy Polak ma prawo oczekiwać od swojego państwa, że nie zostanie pozostawiony sam sobie, kiedy jego siły, wiek, zdrowie nie pozwolą mu na aktywną pracę w celu pozyskania środków do życia, na dorobienie i kiedy w końcu przejdzie na emeryturę. A w jakiej sytuacji są obecnie emeryci i renciści? Od 1 marca 2012 r. najniższa emerytura to 799,18 zł. Najniższa renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy to 613,38 zł. Ale może kilka przykładów wysokości emerytur z mojego województwa, województwa lubelskiego, podaję to na podstawie danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych: 790 zł - osoba zatrudniona na stanowisku pomoc stomatologa, przeszła na emeryturę w wieku 55 lat; 810 zł - technik ekonomista, własna działalność gospodarcza, emerytura w wieku 57 lat; 1000 zł - pracownik administracji UMCS, emerytura w wieku 55 lat; 1090 zł - pracownik odlewni ceramicznej, emerytura w wieku 63 lat. To są oczywiście kwoty brutto. Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w 2010 r. postarał się wyliczyć minimum socjalne dla gospodarstw domowych jedno- lub dwuosobowych. I tak kwota minimum socjalnego dla emeryta prowadzącego samodzielne gospodarstwo domowe to 943,52 zł, natomiast dla małżeństwa emerytów - 1553 zł. Te wyliczenia dokonywane były tzw. krótkim ołówkiem, bo trudno się zgodzić z założeniem, że na ochronę zdrowia, czyli głównie na lekarstwa, emeryt - osoba starsza wydaje średnio 68 zł, a takie założenie przyjął instytut. W Polsce 200 tys. emerytów i rencistów żyje poniżej minimum egzystencji, ponad 2 mln emerytów i rencistów żyje poniżej minimum socjalnego. Są to osoby, które każdego dnia stają przed dylematem, czy kupić żywność, czy lekarstwa, czy zapłacić za czynsz, opłacić rachunek za energię elektryczną, czy też kupić jedzenie czy leki. Oczywiście w większości przypadków wybór pada na leki, bo przecież podobno zdrowie jest najważniejsze, ale i tak wiele osób nie jest w stanie zrealizować w aptece recepty. Niedopuszczalny jest fakt, z którym obecnie mamy coraz częściej do czynienia, że ok. 40% naszych seniorów odchodzi od okienka aptecznego po usłyszeniu ceny leku. Sejm uchwalił co prawda waloryzację kwotową, tylko można się zastanowić, czy te 71 zł brutto pokrywa w całości utratę siły nabywczej świadczenia emerytalnego. Kilka przykładów, są to wyliczenia, które przedstawił związek zawodowy NSZZ ˝Solidarność˝: utrzymanie mieszkania, ogrzewanie, wywóz śmieci, woda kosztowały w 2011 r. więcej o minimum 40 zł na gospodarstwo domowe; cena energii elektrycznej wzrosła o ok. 12 zł na osobę miesięcznie; wzrost cen produktów żywnościowych, przejazdów - wywołany nie tylko podwyżką VAT, ale także rosnącymi cenami paliw - to koszt większy o ok. 60 zł na miesiąc; leki - przez ustawę refundacyjną lekarstwa zdrożały o ok. 10-15% tylko w styczniu i lutym 2012 r. Przy tych wszystkich obciążeniach, podwyżkach kwota waloryzacji naprawdę nie wystarcza na zmniejszenie skutków drożyzny. A emeryci i renciści jako cała grupa społeczna, obok rodzin wielodzietnych, są grupą najbardziej zagrożoną ubóstwem. I na nas, parlamentarzystach, spoczywa obowiązek zmiany tej sytuacji. Dlatego zaproponowaliśmy państwu, paniom i panom posłom, dyskusję na ten temat na podstawie tego projektu. Zaproponowaliśmy, przedłożyliśmy państwu rozwiązania, które w jakiś sposób, może minimalny, zniwelują tę sytuację i pozwolą złapać oddech w codziennym życiu. I tak według naszej propozycji: Jednorazowe świadczenie w wysokości 700 zł otrzymałyby osoby, których emerytura i renta nie przekracza miesięcznie 800 zł - to jest ta najniższa emerytura i renta. Kwotę 500 zł otrzymałyby osoby, które pobierają świadczenie w wysokości od 800 zł do 1300 zł. Osoby, które pobierają emeryturę i rentę powyżej 1300 zł, otrzymywałyby tylko 250 zł jednorazowego dodatku. Planujemy, że ten dodatek będzie wypłacany niezależnie od waloryzacji, że on będzie wypłacany obok waloryzacji. Założyliśmy datę wypłaty na dzień 1 marca, czyli na dzień waloryzacji, jednak patrząc na kalendarz i dzisiejsze pierwsze czytanie, wiemy, że trudno byłoby nawet w trybie ekspresowym uchwalić tę zmianę, dlatego będziemy wnioskować do Wysokiej Izby o zmianę zapisanego terminu. Szanowni Państwo! Po przeanalizowaniu stanowiska rządu dostrzegamy również niektóre mankamenty, zgadzamy się z tym. Jesteśmy gotowi do dyskusji na temat objęcia tą nowelizacją szerszych grup, innych grup społecznych. Jeżeli państwo uznają, że warto byłoby wprowadzić kwotę tego wysokiego progu, powyżej którego nie można by było pobierać dodatku, jesteśmy również gotowi na przyjęcie takiej zmiany. W ogóle chciałbym, żeby dzisiejsza debata na temat projektu charakteryzowała się dużą empatią wobec sytuacji emerytów i rencistów w Polsce. Wszystkie państwa uwagi i wątpliwości, zastrzeżenia czy wnioski będziemy chętnie starali się we właściwych komisjach poprawić. Liczymy tutaj oczywiście na ekspercką pomoc ze strony Ministerstwa Finansów. I bardzo proszę państwa posłów, żeby ten projekt nie podzielił losu projektów składanych w poprzedniej kadencji... (Gwar na sali) Myślałam, że pan poseł coś do mnie mówi. (Głos z sali: Nie, nie.) Mam nadzieję, że ten projekt nie podzieli losu projektów składanych w poprzedniej kadencji i dadzą państwo szansę merytorycznej dyskusji na jego temat we właściwych komisjach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)