Mówca: Edukacji Narodowej Krystyna Szumilas
Data: 2013-10-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Myślę, że w tym miejscu warto powiedzieć o tym, co zdarzyło się w polskim systemie edukacji przez 20 lat. Wysoka Izba będzie podejmowała bardzo poważną decyzję dotyczącą tego, czy przeprowadzić referendum, czy nie. Warto mieć w tym momencie świadomość, jak wygląda system edukacji w Polsce, jakie są konsekwencje zmian i co może przynieść rewolucja w systemie edukacji. Myślę, że również rodzicom, obywatelom tego kraju należy się informacja o tym, jakie są skutki zmian w systemie edukacji, co do tej pory osiągnęliśmy i dlaczego podejmujemy takie kroki. Otóż referendum czy pytania zawarte we wniosku dotyczą całego systemu edukacji. One dotyczą przedszkoli, szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Podjęcie tego tematu jest bardzo ważne, ale również wprowadzenie niepokoju do systemu edukacji, niepewność nauczycieli, uczniów co do ich przyszłości to druga szala tej decyzji. Ponieważ referendum, pytania dotyczą całego systemu edukacji, warto przypomnieć, że po zmianie systemu w naszym kraju pierwszą reformą, której dokonano, była reforma systemu edukacji, po to właśnie, aby wychowywać nasze dzieci, aby wyposażać je w umiejętności pozwalające im żyć we współczesnym świecie, ale w taki sposób, aby to wychowanie i życie we współczesnym świecie było oparte na tradycjach, wartościach, na historii tego kraju. W związku z tym system został zdecentralizowany i odpowiedzialność za organizację edukacji spadła na samorządy terytorialne, które dla własnych społeczeństw, dla lokalnych środowisk tworzą system edukacji taki, aby odpowiadał im, odpowiadał aspiracjom dzieci i młodzieży zamieszkałych na ich terenie. Drugą sprawą, którą wówczas podjęto, była reforma związana ze strukturą systemu edukacji. Otóż w 1999 r. po to, aby podnieść szanse edukacyjne przede wszystkim dzieci z terenów wiejskich, stworzono 6-letnią szkołę podstawową, 3-letnie gimnazjum i 3-letnią szkołę ponadgimnazjalną. Była to reforma kierowana przede wszystkim do środowisk, w których edukacja jest najważniejsza. W dużych miastach, tam, gdzie dostęp do szkoły był łatwy, reforma nie miała aż takiego znaczenia. Ona przede wszystkim dotyczyła środowisk, w których trzeba było podnieść jakość kształcenia, poprawić infrastrukturę szkolną, stworzyć dzieciom i młodzieży warunki nauki porównywalne z warunkami w szkołach miejskich. Myślę, że warto sobie w tym momencie o tym powiedzieć. I warto też pojechać w Polskę i zobaczyć, jak dzisiaj wyglądają budynki szkół podstawowych, jak dzisiaj wyglądają budynki gimnazjów, budynki szkół ponadgimnazjalnych, jak są wyposażone. Ja wiem, że zawsze chcemy więcej i lepiej, ale w takich ważnych dla Polski momentach, kiedy mówimy o edukacji, warto też sobie uświadomić, z jakiego pułapu startowaliśmy i co do tej pory osiągnęliśmy - co osiągnęliśmy przez reformowanie systemu edukacji. Oczywiście zdaję sobie sprawę z tego, że gdy powiem o tym, iż międzynarodowe badania prowadzone przez niezależne instytucje pokazują, że polscy gimnazjaliści są coraz lepsi, to wielu z państwa posłów oponentów powie: to nieważne. Ale i tak to powiem, bo w roku 2000 Polska po raz pierwszy brała udział w badaniach PISA, badano wtedy piętnastolatków i pani minister Łybacka dostała wyniki tych badań, też wtedy byłam posłem i wiem, że to był szok dla polskiego systemu edukacji, bo nasi uczniowie uplasowali się wtedy w rankingu krajów OECD poniżej średniej - poniżej średniej europejskiej, poniżej średniej krajów OECD biorących udział w badaniach. Przypomnę, że tamto badanie to było badanie piętnastolatków kończących 8-klasową szkołę podstawową. Polska uczestniczy w tych badaniach od 2000 r. regularnie, co trzy lata mamy wyniki tych badań. I co się okazuje? Dzisiaj nasz kraj jest pokazywany jako kraj sukcesu edukacyjnego w Europie. (Oklaski) I możecie się z tym nie zgadzać, ale taka jest prawda. Poczytajcie prasę, poczytajcie o wynikach badań, zobaczcie, co piszą o naszej edukacji w tygodnikach na całym świecie. I naprawdę popatrzcie na to w sposób obiektywny. Ściągnijcie te okulary polityczne i popatrzcie na to... (Poseł Krzysztof Jurgiel: Ale czy oni piszą, czy napisali?) ...co rzeczywiście zdarzyło się w polskim systemie edukacji. (Oklaski) (Poseł Krzysztof Jurgiel: Nazwisko.) I, proszę państwa, dzisiaj... (Gwar na sali)