Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych w czasie posiedzenia w dniu 4 grudnia 2025 r. rozpatrzyła skierowane przez marszałka Sejmu sprawozdanie Rady Ministrów z wykonania ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, które zawarte zostało w druku nr 1966. Jest to obszerny dokument, bardzo szczegółowo egzemplifikujący udział i zaangażowanie polskich podmiotów publicznych w sferę pomocy obywatelom obcego państwa w sytuacji nadzwyczajnej, jaką jest konflikt zbrojny. Już na wstępie godzi się zauważyć, że rząd Rzeczypospolitej Polskiej niemal natychmiast po wybuchu wojny na Ukrainie przygotował ustawę pomocową, a na jej podstawie stworzono niemalże od razu przepisy umożliwiające legalny pobyt uchodźców z Ukrainy w Polsce, a co za tym idzie, określone zostały warunki korzystania z różnego rodzaju świadczeń socjalnych, opieki zdrowotnej i nauki. Z całą odpowiedzialnością można powiedzieć, że wprowadzono tymczasową ochronę dla wysiedleńców z Ukrainy. Wszystko to odbywało się pod presją czasu, o czym zapominać nie wolno. Wiele z obowiązujących dotychczas regulacji ustawowych z biegiem czasu na skutek rozwoju sytuacji oraz napływu migrantów do naszego kraju wymagało doprecyzowania i uszczegółowiania przepisów, w szczególności rozwiązań z zakresu zarówno edukacji, jak i pomocy społecznej. Rząd wyraził wówczas zgodę na posiadanie przez uchodźców z Ukrainy rejestracji w polskim systemie PESEL, co wymagało dodatkowo nowelizacji przepisów szczególnych, albowiem dotychczas funkcjonujące w obrocie prawnym polskie regulacje nie przewidywały odniesienia per analogiam do obcokrajowców. Uregulowane zostały przez nowelizację przepisy ustawy o Straży Granicznej, w tym mające na celu zapobieganie i przeciwdziałanie nielegalnej migracji. Doprecyzowane zostały zasady zwalniania z partycypacji w kosztach zakwaterowania. Powiązano wypłaty świadczenia wychowawczego i świadczenia ˝Dobry start˝ z realizacją obowiązku nauki w szkole należącej do polskiego systemu oświaty. Na podkreślenie zasługuje fakt wydłużenia o rok preferencji podatkowych dotyczących darowizm przekazywanych na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych. Ogrom zadań spoczywał na szefie Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który na bieżąco współdziała z Komendą Główną Straży Granicznej przy pozyskiwaniu od organów innych państw członkowskich Unii Europejskiej informacji o osobach korzystających z ochrony czasowej w tych państwach. Z całą odpowiedzialnością należy stwierdzić, że w obliczu przewijających się przez nasz kraj początkowo ponad 2,6 mln osób była to praca tytaniczna i pod presją czasu. W uregulowaniu kwestii przemieszczania się obywateli Ukrainy w ramach strefy Schengen i przekraczania granicy zewnętrznej Unii Europejskiej Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji odegrało niebagatelną rolę, albowiem przekazało Komisji Europejskiej zgłoszenie tymczasowo wykorzystywanego dokumentu Diia.pl jako poświadczającego legalność pobytu w Polsce. Wspomnieć należy o zaangażowaniu samorządu terytorialnego, chociażby w zakresie funkcjonowania ośrodków zakwaterowania zbiorowego, co, należy podkreślić, wiązało się z dopuszczeniem tych obiektów do zamieszkania zbiorowego, a tym samym musiały mieć zastosowanie wszelkie procedury i przepisy określające warunki techniczne, sanitarne, jak i - co bardzo ważne - przeciwpożarowe. Zatrzymajmy się przy punkcie: zdrowie. Jak ilustruje tabela na str. 26-30, nakłady w tym obszarze były bardzo wysokie i obejmowały wszelkie specjalizacje medyczne, zarówno w obszarze uchodźców leczonych po przekroczeniu granicy Rzeczypospolitej Polskiej, jak i w obszarze krwiodawstwo i krwiolecznictwo, a także opieka zdrowotna dla osób rannych i poszkodowanych, w tym dostęp do systemu e-zdrowie. Polski rząd wspierał rodziny ukraińskie chociażby w dostępie do żłobków, klubów dziecięcych i dziennych opiekunów (Dzwonek), a także opiekuna tymczasowego dla małoletnich obywateli Ukrainy. Kończąc, nie sposób nie podnieść zagadnienia kontynuowania finansowania opłat abonamentowych za zakupione terminale systemu satelitarnej łączności Starlink. Panie i Panowie Posłowie! Przedstawiłem jedynie wycinkowe segmenty obszarów, gdzie polski rząd, a właściwie nasz naród, rozumiejąc powagę sytuacji oraz wychodząc naprzeciw oczekiwaniom dotkniętym wojną obywatelom Ukrainy, w duchu dobrze pojętego humanitaryzmu i zasad współżycia międzynarodowego na przestrzeni omawianego czasu zrobił wszystko, co było możliwe, aby zapewnić bezpieczeństwo i komfort, na jaki nasze państwo było stać. Klub Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga opowie się w głosowaniu za przyjęciem sprawozdania komisji z druku nr 2053. Dziękuję za uwagę. Dziękuję pani marszałek, że zechciała wydłużyć mi czas. Dziękuję bardzo. (Oklaski)