Mówca: Dariusz Piontkowski
Data: 2017-12-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ta ustawa jest rzeczywiście odpowiedzią na problemy, które dotyczą gospodarki odpadami, tych tzw. dzikich wysypisk, szarej strefy, nieewidencjonowanych odpadów, które przemieszczane są po Polsce albo sprowadzane są z zagranicy. Tym głównym narzędziem, które ma pozwolić na uniknięcie przynajmniej części dotychczasowych problemów, ma być baza danych odpadowych, o której jeden z moich przedmówców wspominał. Ta baza właśnie ma być głównym narzędziem, które pozwoli zweryfikować, ile tak naprawdę odpadów jest przewożonych i przetwarzanych przez przedsiębiorców. Bo dotąd duża część szarej strefy, czarnej wręcz, nieewidencjonowanej zupełnie, to były firmy, które w różnych, dziwnych miejscach do tego nieprzygotowanych zrzucały po prostu odpady, dopóki oczywiście nie zostały złapane. Tak było najtaniej. I to nie były już dzikie wysypiska tworzone przez pojedyncze osoby czy gospodarstwa domowe, ale były tworzone przez firmy na skalę przemysłową. Stąd dziury w ziemi niezabezpieczone w żaden sposób przed odpływem odcieków, przed przenikaniem niebezpiecznych substancji do gleby mamy szansę wyeliminować, ale dopiero wtedy, gdy pojawi się ścisła ewidencja, którą będą objęci wszyscy przedsiębiorcy, którzy zajmują się transportem, przetwarzaniem odpadów. I temu właśnie ta ustawa służy. Sama poprawka Senatu dotyczy tylko fragmentu całej gospodarki odpadami, a w zasadzie tego elementu, który wiąże się częściowo przynajmniej z ochroną czystego powietrza, o której mówił pan premier. Tak jak wspominałem, jest to reakcja na zjawisko w kilku miejscach w Polsce, gdzie produkty uboczne, potraktowane tak przynajmniej przez marszałków, przy milczącej zgodzie mogłyby być spalane. Chociaż gdyby zajęła się tym Inspekcja Ochrony Środowiska, wówczas uznane by one były raczej za odpady niebezpieczne i nie można by było ich spalać, a należałoby je zabezpieczyć i ochronić przed wpływem na środowisko. Pojawiły się tutaj również sugestie, że ta ustawa w jakiś sposób ogranicza samorządy. Absolutnie nie. Ona wyraźnie zakłada współpracę marszałka z Inspekcją Ochrony Środowiska, ale to inspekcja tak naprawdę posiada narzędzia do tego, aby zweryfikować, czy dane odpady są niebezpieczne, czy są tylko produktem ubocznym. I stąd zwiększona rola Inspekcji Ochrony Środowiska. I to ona będzie zarządzała tą bazą danych odpadowych. I skoro przejmuje większość kompetencji od marszałka, naturalne jest, że część pieniędzy, która dotąd trafiała do samorządu wojewódzkiego, teraz trafi do generalnego inspektora ochrony środowiska. I ostatni element związany z poprawkami, które pojawiły się w trakcie posiedzenia komisji. Rzeczywiście te poprawki dotykały także tych elementów związanych z ograniczeniem szarej strefy i ułatwieniem zwykłym obywatelom oddania odpadów, głównie elektrycznych, bo tego to dotyczyło. Samo ministerstwo wyraźnie wskazywało w trakcie obrad komisji, że nie ma nic przeciwko podobnym rozwiązaniom, ale musi zbadać, czy takie sformułowanie poprawek nie będzie sprzeczne z prawem polskim, prawem europejskim i czy nie będzie miało jakichś skutków ubocznych. I legislatorzy zwracali uwagę na to, że te poprawki nie do końca były zgodne z samym przedmiotem ustawy, w związku z tym pojawiłaby się wątpliwość, czy nie wybiegają one poza zakres merytoryczny, i byłby problem konstytucyjny. Dziękuję bardzo.