Mówca: Krzysztof Gawkowski
Data: 2021-11-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Początek trzeciej dekady XXI w. to, z jednej strony, galopujące procesy globalizacji, z drugiej doświadczenia cywilizacyjne związane z pandemią. W czasie pandemii COVID-19 przyspieszył proces cyfryzacji i dlatego zintegrowane działania dotyczące zapewnienia cyberbezpieczeństwa powinny stać się kluczowym elementem zapewnienia sprawnie funkcjonującego państwa. Obecnie mamy różnego rodzaju zakłócenia, które wpływają na cyberprzestrzeń. Skutki ich często są katastrofalne, ograniczona jest sprawność w funkcjonowaniu administracji publicznej. Brak odpowiedniej cyberochrony może dotykać zarówno osoby fizyczne, jak i osoby prawne. Rolą państwa jest zatem stworzyć takie warunki do przeciwdziałania cyberprzestępstwom, które zapewnią odpowiedni jego poziom i będą odpowiadały na wyzwania współczesności. Bezpieczna cyberprzestrzeń to gwarancja możliwości korzystania z rozwoju technologicznego, szybkiego reagowania i walki z incydentami. Zakłócenie prawidłowości działania systemów informacyjno-sterujących państwa może mieć znaczenie krytyczne i powinniśmy umieć jemu przeciwdziałać. Zasadne zatem wydaje się powołanie służby, która będzie stała na straży cyberbezpieczeństwa i stanowiła nowy odwód w walce z cyfrowymi przestępcami. Nowa jednostka powinna być jednak dobrze zorganizowana i wykonywać zadania bardzo profesjonalnie. W proponowanym projekcie zmiany ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw w związku z powołaniem Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości widać wiele niedoskonałości, które w przyszłości mogą utrudniać sprawne funkcjonowanie służby. Rząd proponuje powołanie w ramach struktur Policji specjalnego nowego rodzaju służby, która będzie zajmowała się cyberbezpieczeństwem, a przecież część takich zadań już funkcjonuje. Zasadne jest zatem pytanie, czy taka służba nie powinna mieć charakteru indywidualnej instytucji. Lewica złożyła już taki projekt ustawy, który zakłada powołanie Agencji Cyberbezpieczeństwa i stworzenie instytucji realizującej zadania prewencyjne i edukacyjne. Intencja autorów była m.in. taka, aby agencja została utworzona pod nadzorem prezesa Rady Ministrów oraz ściśle współpracowała z innymi podmiotami. Stanowiłaby kluczową instytucję cywilnej ochrony interesów RP. Różnica pomiędzy instytucją z omawianego projektu rządowego a całkiem nową agencją jest ważna. W projekcie rządowym większą uwagę poświęca się reakcji na incydenty, a w projekcie Lewicy - działaniom prewencyjnym i szkoleniowym. W uzasadnieniu projektu rządowego autorzy słusznie wskazali, że Policja nie jest w pełni przygotowana do walki z nowoczesnymi formami przestępczości, w tym szczególnie z cyberprzestępczością. Wynika to m.in. z charakteru czynności wykonywanych przez służbę kryminalną, w ramach której funkcjonują komórki organizacyjne zwalczające cyberprzestępczość. Jak piszą w uzasadnieniu autorzy, w większości przypadków działania policjantów zwalczających cyberprzestępczość rozpoczynają się w momencie uzyskania informacji, a to błąd. Autorzy dalej podkreślają, że obecna struktura Policji, liczba etatów oraz posiadane siły i środki nie pozwalają na skuteczną walkę z tą barierą i że ciężko będzie działać w zakresie cyberbezpieczeństwa w rozszerzonym zakresie. Lewica szczególnie mocno zwracała uwagę na zaniedbania rządu w zakresie walki z cyberprzestępczością. 6 lat zaniechań to najmniejszy z zarzutów, jaki można postawić władzy. Warto również przypomnieć o wykorzystywaniu cyberprzestrzeni do walki politycznej, w której ważną rolę odgrywały służby państwowe. Przypominam tu m.in. sprawę senatora Krzysztofa Brejzy oraz wiele innych incydentów wskazujących na upolitycznienie służb mających za zadanie przeciwdziałać zagrożeniom w cyberprzestrzeni. Mimo wielu wątpliwości uważamy jednak, że wzmocnienie ochrony państwa w zakresie cyberbezpieczeństwa jest ważne i potrzebne. Chcemy pracować nad tą ustawą, ale chcemy też pilnować, aby nowe jednostki nie stawały się miejscem walki z obywatelami w cyberprzestrzeni. Będziemy zgłaszali poprawki dotyczące m.in. nadzoru nad służbą i oznaczenia konkretnych zadań, które będą wykluczały polityczne wpływy partii rządzącej. Nowa służba nie może być batem na niepokornych obywateli wyrażających swoje niezadowolenie w Internecie, a bezpieczna cyberprzestrzeń to polska racja stanu. O takie prawo będzie upominała się Lewica. Dziękuję bardzo.