PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Józef Rufin Wybicki - publicysta, działacz społeczny, konfederat, uczestnik insurekcji, polityk. Do historii Polski przeszedł przede wszystkim za sprawą swego najważniejszego dzieła ˝Pieśni Legionów Polskich we Włoszech˝, znanego pod nazwą ˝Mazurka Dąbrowskiego˝, który od roku 1927 jest hymnem Rzeczypospolitej Polskiej. Dla przypomnienia chciałbym podkreślić, że Józef Wybicki urodził się 29 września 1747 r. w Będominie na Kaszubach. W jego rodzinnym dworze od 1978 r. mieści się Muzeum Hymnu Narodowego, będące oddziałem Muzeum Narodowego w Gdańsku. Przez lata było to jedyne muzeum poświęcone hymnowi narodowemu na świecie. Józef Wybicki całe swoje życie poświęcił Polsce, swojej ojczyźnie. Oprócz bardzo ważnych funkcji, które pełnił zarówno w kraju, jak i poza jego granicami, stworzył swoisty romantyzm patriotyczny, ideę pokazującą, jak żyć i pracować dla Polski, niezależnie od okoliczności i miejsca tworzenia. Wielu historyków, m.in. Jan Pachoński, Władysław Zajewski, Jacek Kowalkowski, opisało, jakim człowiekiem był Józef Wybicki, jakie zasługi wniósł w historię państwa polskiego. Z pewnością był wybitną postacią i żarliwym patriotą. Józef Wybicki zmarł 10 marca 1822 r. w Manieczkach. Jego prochy spoczywają w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w kościele pw. św. Wojciecha w Poznaniu. Klub Koalicji Obywatelskiej będzie głosował za przyjęciem projektu uchwały Sejmu w sprawie ustanowienia roku 2022 rokiem Józefa Wybickiego. Jeszcze jedna refleksja, pani marszałek. Otóż dzisiaj przywołujemy postać Józefa Wybickiego, twórcy hymnu narodowego. Przypomnę, że hymn narodowy Polski zgodnie z zapisem art. 28 pkt 4 konstytucji podlega ochronie prawnej. Niestety nie wszyscy nasi rodacy stosują się do tego (Dzwonek) zapisu. Chciałem tylko przywołać wydarzenie, jakie miało miejsce w niedzielę...
Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

...na placu Zamkowym, gdzie kilku naszych ludzi krzyczało... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustanowienie roku 2022 rokiem Józefa Wybickiego to projekt absolutnie niekontrowersyjny, który niewątpliwie znajdzie poparcie wszystkich klubów, kół i posłów niezrzeszonych. W przyszłym roku nastąpi niezwykła kumulacja okrągłych rocznic związanych z naszym bohaterem, a mianowicie: 275. rocznica urodzin, 200. rocznica śmierci, 225. rocznica napisania ˝Pieśni Legionów Polskich we Włoszech˝ i 95. rocznica ustanowienia pieśni ˝Jeszcze Polska nie zginęła˝ hymnem narodowym. Józef Wybicki urodził się w Będominie na Kaszubach. Od ponad 40 lat w jego rodzinnym dworze znajduje się Muzeum Hymnu Narodowego, stanowiące oddział zamiejscowy Muzeum Narodowego w Gdańsku. Wśród stałych ekspozycji są trzy bardzo ciekawe wystawy tematyczne, do których obejrzenia serdecznie zachęcam i zapraszam. Są to: ˝Polskie symbole narodowe˝, ˝Losy 'Mazurka Dąbrowskiego'˝ oraz ˝Józef Wybicki i jego czasy˝. A były to czasy niezwykle ciekawe, jak i ciekawy był sam Józef Wybicki, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. Wybicki był pisarzem, politykiem, autorem listów patriotycznych czytanych podczas obiadów czwartkowych u króla Stanisława Augusta, prac dotyczących reform ekonomicznych i wprowadzenia do obrotu pieniądza papierowego. Był też autorem odezwy do Polaków żyjących w zaborze pruskim, sugerującej, że Napoleon wskrzesi Polskę, jeśli Polacy okażą się godni być narodem, a która to uchwała przyczyniła się do wybuchu zwycięskiego powstania wielkopolskiego. Wybicki współtworzył też zręby Księstwa Warszawskiego, w którym został wojewodą i senatorem. W latach 1815-1821 był prezesem sądu najwyższego Królestwa Polskiego. Zmarł w 1922 r. Jego prochy spoczywają w Krypcie Zasłużonych Wielkopolan w Kościele św. Wojciecha w Poznaniu. Józef Wybicki był kawalerem Orderu Orła Białego, Orderu św. Stanisława oraz Legii Honorowej, a teraz w uznaniu zasług zostanie patronem roku 2022, co przyczyni się do większego rozsławienia jego imienia i działalności, która tak dobrze przysłużyła się Polsce. Dlatego klub Lewicy proponuje, by uchwałę przyjąć przez aklamację. Dziękuję za uwagę.
Mówca: Marek Biernacki
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Muzeum warto odwiedzić, ale też warto uczestniczyć w ˝Batalii Napoleońskiej˝, która od 6 lat toczy się na polach Będomina i przypomina wspaniałą historię z okresu napoleońskiego. Józef Wybicki to postać nieprawdopodobna, nietuzinkowa. Kojarzy się nam zawsze jako autor polskiego hymnu, który powstał w momencie upadku Najjaśniejszej Rzeczpospolitej. Polskim fenomenem jest to, że najważniejsza pieśń polska, pieśń, która jednoczyła i jednoczy do dzisiaj wszystkich Polaków, a przy jej śpiewie zanikają wszelkiego typu podziały, powstała w momencie upadku państwa polskiego, po zaborach. Wydawałoby się, że Polski już nie będzie, zaborcy byli przekonani, że Polska została wymazana z mapy. W dalekich Włoszech powstały legiony z emigrantów polskich, z egzulów. Twórcą tych wojsk był m.in. też Józef Wybicki, który wspierał Jana Henryka Dąbrowskiego. I ta pieśń stała się symbolem, tym spoiwem polskiego narodu. 10 lat później, gdy Józef Wybicki wjeżdżał z Janem Henrykiem Dąbrowskim do Poznania, witały go zwrotki właśnie tej pieśni. To był szok dla Wybickiego i dla Dąbrowskiego, że w tak krótkim czasie ta wspaniała pieśń dotarła do Polski i się rozpowszechniła. Ta pieśń leży u fundamentów naszego narodu, naszego jestestwa, i o tym warto pamiętać. Z drugiej strony Wybicki to wybitna postać, wybitny polityk. Pochodził z Kaszub. Był osobą bardzo bezinteresowną. Musicie państwo sobie zdać sprawę, że z Będomina, z Kaszub wyemigrował do Wielkopolski tylko dlatego, że Pomorze zostało zabrane przez Prusaków wskutek zaborów. Dlatego wyjechał do Wielkopolski, bo chciał żyć w Polsce. Stracił swoje Manieczki, bo Prusacy mu w pewnym momencie ten majątek zajęli. Gdy po wojnie w 1807 r. Napoleon, za to, że świetnie dokonał aprowizacji i logistyki wielkiej armii w wielkiej wojnie, w tzw. pierwszej wojnie polskiej, o tym też musimy pamiętać... Jako osobie, która się wyróżniła w tej wojnie, która de facto uratowała wielką armię od klęski głodowej, to, co później zresztą stało się w Moskwie... Napoleon oferował mu wielki majątek, ale on powiedział: nie, stop, ja go nie chcę, ja chcę tylko, żeby mi zwrócono moje Manieczki; kosztem Polski nie chcę nic, nie chcę dotacji, nie chcę żadnego większego majątku. Francuzi, generałowie francuscy byli zdziwieni - dziwny człowiek, a on był bezinteresowny. Jego syn najstarszy zginął (Dzwonek) wskutek ran odniesionych w bitwie pod Wagram. Cieszę się i dziękuję bardzo w imieniu mojego klubu, Koalicji Polskiej, dziękuję komisji, że komisja przyjęła projekt tej uchwały. Mam nadzieję, że przyjmie Wysoka Izba, jestem przekonany, tak jak mówiła pani profesor, przez aklamację. I na koniec właśnie tylko jedno słowo jeszcze. Mam nadzieję, że ten rok Wybickiego przybliży nam całą epokę, trudną epokę dla Polski, ale w okresie końca oświecenia bardzo dynamiczną pod względem kultury, sztuki i polityki. Bardzo też trudną w okresie tworzenia Księstwa Warszawskiego. I całe szczęście że jest, tak mniemam, zgoda Wysokiej Izby na to, żeby Józef Wybicki był patronem roku 2022. (Oklaski)
Mówca: Michał Urbaniak
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Józef Rufin Wybicki to postać na wskroś wybitna. Bardzo się cieszę z tego, że Sejm zamierza uczcić jego pamięć i przypomnieć o jego zasługach, ustanawiając rok 2022 rokiem jego imienia. Dziś znany jest głównie jako autor słów do Mazurka Dąbrowskiego, naszego hymnu państwowego, co już wiemy. Jego zasługi sięgają jednak znacznie dalej. To Józef Wybicki głośno sprzeciwił się postanowieniom sejmu repninowskiego w 1768 r., który oddawał Rzeczpospolitą pod władanie carskiej Rosji. Był też członkiem bohaterskiej konfederacji barskiej, który to zryw możemy nazywać tak naprawdę pierwszym polskim powstaniem. Walczył wraz z innymi patriotami o suwerenność Rzeczypospolitej i jej tożsamość. Józef Wybicki miał również swój udział w organizacji insurekcji kościuszkowskiej, ostatniego zrywu ku wolności jeszcze w I Rzeczpospolitej. Następnie wpłynął też on na decyzję udzielenia zgody na utworzenie oddziałów na Zachodzie już po upadku Polski, też przy armii Napoleona. Wreszcie w 1797 r. napisał ˝Pieśń Legionów Polskich we Włoszech˝. To jest rzecz, z której jest najbardziej znany. Przecież słowa tej pieśni od wieków dwóch niemalże, przepraszam, ponad dwóch wieków dodają Polakom otuchy, dziś jednoczą nas wszystkich właśnie pod tą pieśnią, ponieważ jest to nasz hymn państwowy od 1927 r. Warto również przypomnieć, jak związany był z Pomorzem. Otóż urodził się właśnie w Będominie; mamy tam dzisiaj na Kaszubach Muzeum Hymnu Polskiego. Pamiętajmy też, że kształcił się m.in. w Skarszewach - to już nie Kaszuby, ale na Kociewiu - czyli w pomorskim mieście, które przez pewien czas I Rzeczypospolitej było także stolicą województwa pomorskiego. Mieszkańcy Skarszew dzisiaj zgłaszali się do mnie - i już jakiś czas temu, kiedy było wiadomo, że taka ustawa będzie procedowana - by wspomnieć o tym z mównicy, i chcę o tym powiedzieć, że ci mieszkańcy domagają się także pomnika Józefa Wybickiego, właśnie w Skarszewach. Ze swojej strony mogę tylko obiecać, że dołożę wszelkich starań, by w tym pomóc. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Michał Gramatyka
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Zastanawiam się, co jeszcze można powiedzieć w tej sprawie po tych wszystkich pięknych słowach, które padły na tej mównicy. Dla mnie historia Józefa Wybickiego to opowieść o potędze pieśni, to jest o potędze muzyki i potędze wiersza, a kiedy te dwa elementy się spotykają, wtedy powstają utwory na miarę Mazurka Dąbrowskiego. I nie tylko Mazurka, bo warto powiedzieć, że nasz hymn, inspiracja naszym hymnem legła u podstaw słynnej pieśni Wszechsłowian, która jest śpiewana od Słowacji po Serbię czy Czarnogórę. Zachwyt poety na widok polskich żołnierzy, polskich legionistów idących przez Reggio, uwieczniony w wierszu przetrwał wieki i bezustannie zachwyca. Warto wspomnieć również pozostałe dzieła Józefa Wybickiego, pozostałe dokonania autora słów polskiego hymnu, jego wybitne prawnicze mowy - prawnicy to od zawsze bardzo ważna grupa zawodowa - jego listy patriotyczne do kanclerza Zamoyskiego, i bardzo się cieszę, że rok 2022 będzie ku temu okazją. Oczywiście Koło Parlamentarne Polska 2050 zagłosuje za tą bardzo potrzebną i jakże ważną uchwałą. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Józef Wybicki w ˝Pieśni Legionów Polskich we Włoszech˝ zawarł plan Dąbrowskiego wykorzystania legionów w walce o niepodległość Polski. Pieśń była wręcz programem odzyskania niepodległości. Faktycznie Mazurek Dąbrowskiego, który od 94 lat jest polskim hymnem, ma inną kolejność zwrotek i jest o dwie krótszy, ale przecież nie jest on i wcale nie ma być wskazówką, jak dojść do wolności. Najważniejsze w nim słowa to ˝Jeszcze Polska nie zginęła, kiedy my żyjemy˝. Są powszechnie znane i brzmią zdecydowanie lepiej niż pierwotne: ˝Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy˝. Pomysł zmiany tekstu hymnu uważam za absurdalny. Pieśń Wybickiego zawiera z dzisiejszego punktu widzenia błędy językowe i gramatyczne, których nie wolno powielać. W Roku Wybickiego nie dokonujmy zatem, ani w żadnym innym roku (Dzwonek), zmiany hymnu. Dziękuję.
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałbym zaapelować z tego miejsca do pana ministra Czarnka, aby zechciał rozważyć możliwość zorganizowania w roku 2022 ponadpartyjnej inicjatywy mającej na celu przybliżenie historii życia Józefa Wybickiego uczniom polskich szkół. I aby ministerstwo wzięło pod uwagę i wsparło inicjatywę organizacji szeregu wykładów oraz wycieczek do rodzinnej miejscowości autora naszego hymnu. Jestem przekonany, że do takiej inicjatywy włączą się przedstawiciele wszystkich partii oraz organizacji społecznych. Dzisiaj inicjatywie nadania 2022 r. imienia Józefa Wybickiego dajemy zielone światło i wnosimy do pana ministra Czarnka o jej podjęcie. Dziękuję bardzo.
Mówca: Rafał Adamczyk
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Podejmujemy dzisiaj uchwały upamiętniające wielkich Polaków. Pytanie do ministra edukacji, pana Czarnka: Czy nie przewiduje pan dofinansowania wycieczek szkolnych ze szkół podstawowych i średnich do miejsc, w których mieszkali i działali ci wybitni Polacy? Dziękuję bardzo.
Mówca: Artur Łącki
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nie trzeba się upominać o Józefa Wybickiego, bo wszyscy go znają. Zresztą jest moim ziomkiem, bo moja rodzina też pochodzi z Kaszub. Ale trzeba się upomnieć o inną osobę i przy tej okazji chciałbym to zrobić, pani marszałek. Walenty Józef Wincenty Zwierkowski urodził się 20 lutego 1788 r. w Mokrzeszy koło Częstochowy jako syn Ignacego Zwierkowskiego, adiutanta Kazimierza Puławskiego, i Marianny Teodory z Kałuskich. Jego ojciec był dziedzicem wsi Biała Wielka, Drochlin i Turzyn w powiecie lelowskim. Walenty Zwierkowski nauki początkowe pobierał w Kolegium Pijarów w Piotrkowie Trybunalskim i w Krakowie, a następnie rozpoczął studia prawnicze na Uniwersytecie Marcina Lutra w Halle. W czasie wojny francusko-pruskiej przerwał studia i zaangażował się w służbę wojskową. Wierzył, że Polacy walczący przy boku Napoleona przyniosą Polsce wolność. Służył w Legii Kaliskiej gen. Józefa Zajączka, potem w Legii Nadwiślańskiej, a następnie walczył w Hiszpanii w 1. Pułku Szwoleżerów-Lansjerów Gwardii Cesarskiej. Brał również udział w wojnie... (Dzwonek) Pani marszałek, minutkę, to jest ważna sprawa.
Mówca: Artur Łącki
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Wszyscy Polacy, a mianowicie Wojsko Polskie pod tą kokardą będą walczyć. Chodzi o to... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie)
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo uprzejmie dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Niewiele osób pewnie wie, że Józef Wybicki ma pewne związki z Bielskiem-Białą, chociaż może bardziej nawet z Białą niż Bielskiem, ponieważ w czasie konfederacji barskiej również gościł jako jedna z ważnych postaci także w naszym mieście. Myślę, że warto o tym przypomnieć podczas procedowania tej uchwały. Natomiast, pani marszałek, chciałem zwrócić się do przedstawiciela rządu z prośbą o wyjaśnienie, jakie działania rząd zamierza podjąć w celu uczczenia tej, myślę, ważnej rocznicy z wielu względów. Nie ma dzisiaj przedstawiciela rządu, ale poproszę o odpowiedź na piśmie. Dziękuję bardzo.
Mówca: Violetta Porowska
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu dotyczące projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej, druki nr 1118, 1270 i 1599. Maria Grzegorzewska - pedagog w służbie dzieci niepełnosprawnych, wzór i inspiracja dla wielu pokoleń nauczycieli. Jako pierwsza w Polsce już w 20-leciu międzywojennym podjęła systematyczne badania nad zagadnieniami pedagogiki osób niepełnosprawnych, stworzyła jej podstawy. Profesjonalnie zajęła się problematyką pedagogiki specjalnej, zwłaszcza tyflopedagogiką, czyli edukacją osób niewidomych, niedowidzących, ale także głuchych. Zajęła się także problematyką kształcenia nauczycieli. Zwracała szczególną uwagę na funkcje kompensacyjne i rewalidacyjne pracy pedagogicznej z dzieckiem upośledzonym. To ona stworzyła teoretyczne i organizacyjne podstawy systemu szkolnictwa specjalnego w Polsce. Jej zawdzięczmy utworzenie w 1922 r. Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej, dziś noszącego nazwę Akademia Pedagogiki Specjalnej im. właśnie Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Jej także zawdzięczamy eksponowanie charyzmatu nauczyciela. Mówiła: im lepszy będzie nauczyciel, tym lepszy będzie świat i życie każdego człowieka. Nauczyciel zgodnie z jej koncepcją oddziałuje przede wszystkim własną osobowością. Aby oddziaływanie to było pozytywne, podstawowymi cechami jego osobowości winny był m.in. miłość, życzliwość i troska. Także w czasie okupacji wierna była swoim wartościom. Brała udział w konspiracyjnej działalności oświatowej, organizowała pomoc prześladowanym Żydom, a w czasie powstania warszawskiego była członkiem patrolu sanitarnego na Ochocie. W latach powojennych była profesorem Uniwersytetu Warszawskiego i kierownikiem pierwszej w Polsce uniwersyteckiej katedry pedagogiki specjalnej. W uznaniu pionierskiego, wybitnego wkładu Marii Grzegorzewskiej w rozwój polskiej pedagogiki specjalnej klub Prawa i Sprawiedliwości pozytywnie opiniuje projekt uchwały Sejmu Rzeczypospolitej w sprawie ustanowienia roku 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Monika Wielichowska
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi dziś zaszczyt reprezentowania moich klubowych koleżanek i kolegów z Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska - wnioskodawców projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej. A nade wszystko przypadł mi dziś zaszczyt wypełnić wolę naszej koleżanki i naszej przyjaciółki - zmarłej poseł z Warmii i Mazur Anny Wasilewskiej, która była pomysłodawczynią i współautorką procedowanego projektu. To Anna Wasilewska była ambasadorką właśnie tego projektu. Kim była Maria Grzegorzewska? Wiem, że była osobą, która bardzo inspirowała naszą koleżankę Annę Wasilewską w jej samorządowej i poselskiej pracy. Anna Wasilewska o prof. Marii Grzegorzewskiej, wybitnej naukowczyni, pedagogu specjalnym i działaczce społecznej często wspominała i wielokrotnie opowiadała. Słowa prof. Marii Grzegorzewskiej, jednej z najwybitniejszych polskich profesorów: nie ma kaleki, jest człowiek, to motto nie tylko jej życia i pracy, ale także kolejnych pokoleń pedagogów specjalnych i specjalistów, którzy pracują na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Mam nadzieję, że Wysoki Sejm odda hołd wybitnej twórczyni pedagogiki specjalnej w Polsce i w 100. rocznicę utworzenia Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie, w uznaniu wybitnych zasług jej założycielki, dyrektorki, patronki raczy ogłosić rok 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej. Dzięki temu rok 2022 będzie mógł być wypełniony wartościami, którym hołdowała i które wdrażała prof. Maria Grzegorzewska, nie tylko w odniesieniu do osób, które na co dzień pracują na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Monika Falej
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Czy można prosić o pokazanie prezentacji? (Prezentacja jest wyświetlana na telebimach) Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jestem niezmiernie dumna, że procedujemy nad ustanowieniem roku 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej. Na tej sali częściej powinny wybrzmiewać słowa o wspaniałych kobietach. Polską kulturę, system edukacji, historię piszą także one, a są często pomijane. Zawstydzające dla tej Izby powinno być to, że w 20-letniej tradycji polski Sejm uhonorował patronatem jak dotąd jedynie trzy kobiety: Marię Skłodowską-Curie, Irenę Sendlerową oraz Annę Walentynowicz. Trzy kobiety i pięćdziesięciu mężczyzn. Dziś mówię o jednej z setek tysięcy milionów kobiet, które swoją postawą, determinacją czy poświęceniem zasłużyły, by mówić o nich na tej sali. Moje wystąpienie to uzasadnienie projektu dotyczącego uznania roku 2022 Rokiem Marii Grzegorzewskiej, ale i oddanie jej czci. To niezwykła bohaterka, pedagożka, prekursorka pedagogiki specjalnej. Z pewnością zasługuje na uhonorowanie takim wyróżnieniem, nie tylko ze względu na niezaprzeczalne zasługi i dokonania: upodmiotowienie osób z niepełnosprawnościami, rozwój pedagogiki specjalnej, rozwój szkolnictwa i oświaty. Dzięki staraniu pani prof. Marii Grzegorzewskiej w 1922 r. został utworzony Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej - dziś: Akademia Pedagogiki Specjalnej w Warszawie im. Marii Grzegorzewskiej - którego była wieloletnią dyrektorką. Jej dokonań można byłoby wymieniać wiele, jednak zasługuje ona na to miano także dlatego, że stanowi symbol kobiet swej epoki. Jej droga po wykształcenie, po uznanie, zmaganie się z przeciwnościami losu były doświadczeniem wielu innych kobiet, które musiały przecierać szlaki także po to, by dziś w polskim Sejmie mówiła przed państwem kobieta, posłanka. Maria Grzegorzewska uświadamia nam, że ciężką i wytrwałą pracą można zmieniać świat. Także w naszych rękach jest to, aby nie zostało to zapomniane, przemilczane bądź zbagatelizowane. Nie zmienimy tego, jeśli dokonania Polek nie będą zauważane. Przypomnę jedynie, że Sejm uhonorował do tej pory 50 mężczyzn i zaledwie trzy kobiety. Ta uchwała jest bardzo symboliczna. Walczą o nie kobiety dla kobiet. Zaczęła tę walkę o uhonorowanie, ustanowienie tego roku Rokiem Marii Grzegorzewskiej, koleżanka Anna Wasilewska wspólnie z panią prof. Marzenną Zaorską. Serdecznie za to dziękuję i cieszę się, że komisja tak do tego projektu podeszła, z takim wielkim sercem i atencją. Jeszcze raz dziękuję za współpracę. (Oklaski)
Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! W przyszłym roku obchodzimy 100. rocznicę powstania Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej w Warszawie, działającego dzisiaj jako Akademia Pedagogiki Specjalnej. Niezwykle ważną rolę w jej powstaniu miała patronka, Maria Grzegorzewska - pedagog, psycholog, profesor, twórczyni pedagogiki specjalnej w Polsce. Maria Grzegorzewska jest wzorem do naśladowania dla kolejnych pokoleń pedagogów zajmujących się trudną misją edukacji, ułatwiającą funkcjonowanie w społeczeństwie osobom o różnym stopniu i typie niepełnosprawności. Każdy z nas dostrzega niepełnosprawność drugiego człowieka i stara się nie przechodzić obojętnie obok niej. Ale to właśnie Maria Grzegorzewska zainteresowała się ich losem, poświęciła im swoją pracę zawodową i naukową. Jako jedna z pierwszych skupiła się nie tylko na niepełnosprawnym dziecku, ale również na nauczycielu, dając mu wsparcie, narzędzia i metodykę, tak niezwykle ważne w tej odpowiedzialnej, ale i trudnej roli bycia nauczycielem i wychowawcą osoby niepełnosprawnej. Stworzyła metodę ośrodków pracy. Wyznaczyła i określiła skrupulatnie zakres działań mających na celu przywrócenie człowiekowi niepełnosprawnemu intelektualnie bądź fizycznie możliwie pełnej sprawności. Zobrazowaniem działań Marii Grzegorzewskiej niech będzie cytat z ˝Listów do młodego nauczyciela˝, publikacji, książki, którą powinien przeczytać nie tylko nauczyciel, ale każdy człowiek: Ty jesteś mi bliski, bo jesteś ze mną na wspólnej drodze życia i pracy. To dowodzi, że Maria Grzegorzewska nigdy nie tworzyła dystansu pomiędzy sobą a drugim człowiekiem. We wspomnieniach jej współpracowników przeczytać można o wspaniałej rodzinnej atmosferze, jaką stwarzała w Państwowym Instytucie Pedagogiki Specjalnej. Nieraz powtarzała, że człowiek jest najważniejszą wartością na świecie, a dobroć to najistotniejsza forma obcowania człowieka z człowiekiem. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie tej uchwały. Niech rok 2022 będzie ogłoszony Rokiem Marii Grzegorzewskiej. Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)