Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2023-05-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Projektowana ustawa stanowi program pomocy państwa. To oznacza, że mechanizm udzielania rekompensaty producentom rolnym musi być zgodny z zasadami udzielania pomocy przez państwo, zgodny z obowiązującymi przepisami Unii Europejskiej. Po analizie projektu ustawy stwierdzamy, że do dziś Komisja Europejska nie wydała decyzji o notyfikowaniu tego programu. W związku z tym uważamy, że prace nad tym projektem powinny być zawieszone. Termin wejścia w życie ustawy ustalono na 1 lipca 2023 r. Naszym zdaniem powinien być on przesunięty do czasu uzyskania pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodności pomocy z rynkiem wewnętrznym. Panie Ministrze! Chcielibyśmy się dowiedzieć, czy w procesie legislacyjnym dokonano uzgodnień z organizacjami przetwórców. Jeśli tak, to jakie są ich opinie i czy te opinie zostały wzięte pod uwagę przez rząd? Dalej: w ocenie skutków regulacji wskazano, że w 2021 r. było 197 podmiotów objętych postępowaniem upadłościowym, z czego 19 podmiotów z zakresu produkcji dostarczania żywności. To oznacza, że dla 10% firm z sektora rolnego będących w upadłości rząd przygotowuje specjalną ustawę. Dlatego też, panie ministrze, chcielibyśmy prosić o informację, jakie to były firmy, z jakich branż rolno-spożywczych i na jaką kwotę zalegały z płatnościami na rzecz rolników za zakupione produkty rolne. Czy faktycznie podmioty te nie uregulowały ostatecznie swoich należności na rzecz producentów rolnych? Propozycja utworzenia Funduszu Ochrony Rolnictwa dla całego rynku rolnego spowoduje, że wszystkie branże będą się składać na skutki niewypłacalności podmiotów skupowych z niektórych lub jednej z branż, a rolnicy z innej z branż otrzymają rekompensaty niższe od wpłat dokonywanych przez podmioty skupowe danej branży. Ta sytuacja wymaga dogłębnej analizy, aby uniknąć w przyszłości problemów prawnych i być może zmiany uchwalanych przepisów, jak to już w przeszłości wielokrotnie bywało. Sprawa zasadnicza to nałożenie na polskie zakłady przetwórstwa rolno-spożywczego nowego, kolejnego podatku w wysokości 0,125% od obrotu zakupu produktów rolnych. Panie ministrze, czy rząd dysponuje wiedzą, w jaki sposób nowe obciążenia finansowe dla firm przetwórczych wpłyną na rentowność tych firm, a w konsekwencji na cenę towarów rolnych sprzedawanych konsumentom? Z pewnością wprowadzenie nowych rozwiązań spowoduje, że zakłady przetwórstwa rolno-spożywczego poniosą dodatkowe koszty wynagrodzeń pracowników, przetwarzania i przechowywania danych, zwiększą koszty operacji finansowych i księgowych. Mało tego, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa na obsługę funduszu ma otrzymać 2,5% sumy wpłat na tenże fundusz w danym roku. Wedle wyliczeń jest to ponad 4 mln zł rocznie. Chcemy wiedzieć, z czego wynika ta wielkość. Może 3%, może 2%, państwo zaproponowaliście 2,5%. Dlaczego? Biorąc powyższe pod rozwagę, wydaje się, że to najgorszy czas na wdrożenie rozwiązań, którymi zostaną obciążone zakłady przetwórcze działające na terenie naszego kraju. Z posiadanych informacji wynika, że wiele zakładów funkcjonuje na granicy opłacalności. W praktyce może to oznaczać, że właściciele zakładów przetwórczych przerzucą koszty związane z Funduszem Ochrony Rolnictwa na konsumentów lub mogą obciążyć kosztami producentów rolnych. Każde z tych rozwiązań jest złe. Obawiamy się, że proponowane przepisy obniżą potencjał ekonomiczny polskich zakładów przetwórczych. Rozchwiany może zostać łańcuch żywnościowy od pola do stołu, co w konsekwencji zmniejszy szansę na konkurowanie na rynkach Unii Europejskiej i w państwach trzecich. Czy rzeczywiście będziemy konkurencyjni (Dzwonek) w zakresie eksportu nadwyżek produktów żywnościowych do państw Unii Europejskiej i państw trzecich? Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Wnosimy o przekazanie tego projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)