Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2015-02-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Powstała dzięki królowej Bonie. Czy zniknie za sprawą koalicji PO-PSL? Działa od ponad 450 lat, przetrwała wojny i zabory. W czasach okupacji współtworzyła ruch oporu i działała w konspiracji. Oczywiście chodzi o Pocztę Polską. Odegrała ważną rolę w naszych dziejach. Zawsze aktywna i przez stulecia stawiająca czoło wyzwaniom czasu. W swoim rozwoju przeszła długą i burzliwą drogę. Jej pierwszym etapem była założona przez syna królowej Bony, Zygmunta Augusta, linia kurierska na trasie Kraków - Wenecja. Dzisiaj to przedsiębiorstwo zatrudnia ok. 80 tys. pracowników i świadczy usługi w ok. 8 tys. placówek. Kiedy w 2008 r. Poczta Polska obchodziła 450. rocznicę powstania, wiele osób zastanawiało się, jak będzie wyglądała ta instytucja w czasie celebrowania 500. urodzin. Wystarczyło jednak kilka lat rządów neoliberałów, by na pierwszy plan wysunęły się pytania: Czy Poczta Polska będzie jeszcze istnieć? Czy doczeka tej okrągłej rocznicy? Firma z powodzeniem, bez żadnej pomocy z budżetu państwa przechodzi okres dostosowawczy do demonopolizacji rynku usług pocztowych. Unowocześniła system funkcjonowania, zmniejszyła o kilka tysięcy osób zatrudnienie i znacznie poszerzyła ofertę rynkową. W oczach ministerialnych urzędników to wszystko jednak jest niewystarczające, by spółka mogła wygrywać przetargi na usługi w sektorze publicznym. Często przegrywa je na rzecz firm, w których umowa śmieciowa to standard. Dzieje się tak pomimo wejścia w życie umowy o zamówieniach publicznych, dzięki której cena nie musi być jedynym czynnikiem decydującym o wyłonieniu oferenta. Nie musi, ale może - to czyni wielką różnicę. Kwiecień tego roku będzie dla Poczty Polskiej kluczowym miesiącem, rozstrzygnięty bowiem zostanie rozpisany przez Urząd Komunikacji Elektronicznej konkurs na operatora wyznaczonego. Operator wyznaczony to podmiot, który zapewnia wszystkim obywatelom w każdym miejscu kraju, mimo liberalizacji rynku pocztowego, dostęp do wysokiej jakości usług świadczonych po przystępnych cenach. Przetarg dotyczy lat 2016-2025, a więc 10 lat. Gra idzie o rynek wart 3 mld zł. Dla Poczty Polskiej ustanowienie funkcji operatora wyznaczonego to być albo nie być. Przegrana oznacza bowiem konieczność zwolnienia kilkudziesięciu tysięcy pracowników, co w praktyce będzie równoznaczne z likwidacją spółki lub zawężeniem jej do szczątkowej formy. Powszechne usługi pocztowe to jeden z obszarów, który w Unii Europejskiej regulowany jest poprzez dyrektywy. Nakładają one na państwa członkowskie wiele obowiązków względem własnych obywateli. Jednym z nich jest zapewnienie, również na terenach peryferyjnych, odpowiedniego standardu infrastruktury komunikacyjnej. Trzeba też pamiętać, że głównym obszarem oszczędności prywatnych operatorów pocztowych są koszty pracy. Zatrudnienie kilkudziesięciu tysięcy osób na stałych, cywilizowanych umowach, a o to przecież chodzi, można przecież łatwo zastąpić armią ludzi na tzw. śmieciówkach, a o to nam nie chodzi, bez zaplecza socjalnego i zabezpieczenia emerytalnego. Rządowi zauroczonemu liberalizacją wszystkich dziedzin naszego życia zwracam uwagę, że ma to wiele ciemnych stron. Jak wynika z analiz austriackiego Centrum Badań nad Życiem Zawodowym, zmniejszenie liczby miejsc pracy w strukturach państwowych nie zawsze wiązało się ze stworzeniem podobnej liczby etatów w sektorze prywatnym. Na przykład holenderska poczta zlikwidowała 38 tys. stanowisk, a w tym samym czasie konkurencja stworzyła niecałe 20 tys., więc połowę. Zapewne dlatego wiele państw Unii Europejskiej chroni jak tylko może swoich państwowych operatorów. Przykładem niech będą takie kraje jak Wielka Brytania, Włochy czy Belgia. W tych krajach bowiem obowiązuje zasada zwolnienia z podatku VAT usług powszechnych świadczonych przez operatorów państwowych w przeciwieństwie do ich prywatnej konkurencji. Niemcy natomiast tak zainwestowali w Deutsche Post, że ta firma jest dzisiaj największą grupą logistyczno-pocztową na świecie. Może warto byłoby naśladować najlepszych i dać szanse własnemu państwowemu operatorowi pocztowemu. Poczta Polska na to zasługuje. Dziękuję. (Oklaski)