Mówca: Sprawozdawca Monika Wielichowska
Data: 2012-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu sejmowej Komisji Infrastruktury przedkładam sprawozdanie z prac komisji nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, dużej systemowej ustawy z dużym udziałem strony społecznej. Dnia 24 kwietnia 2012 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów przekazała do Sejmu projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, który dokonuje implementacji do prawa polskiego ramowej dyrektywy homologacyjnej nr 2007/46/WE. Przedmiotowy projekt, jako konsekwencja wdrożenia przedmiotowej dyrektywy, wprowadza harmonizację procedury homologacji typu dla pojazdów samochodowych i ich przyczep. Oznacza to, iż uzyskane świadectwo homologacji dla nowego typu pojazdów w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej pozwoli na wprowadzenie tych pojazdów do obrotu na terenie wszystkich pozostałych państw członkowskich Unii Europejskiej. W konsekwencji tego nastąpi obniżenie kosztów po stronie polskich przedsiębiorców, czyli producentów oraz importerów pojazdów, a także zapewnienie pełnej możliwości wejścia i działania na rynku przemysłu motoryzacyjnego na obszarze całej Unii Europejskiej. Dnia 9 maja br. projekt został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. Posiedzenie to odbyło się 23 maja br., a w jego trakcie projekt został przekazany do Komisji Infrastruktury. Pierwsze posiedzenie komisji miało miejsce 24 maja, w tym dniu również powołana została podkomisja nadzwyczajna do rozpatrzenia tego projektu. Na przełomie maja i lipca br. odbyło się sześć posiedzeń podkomisji. Na ostatnim posiedzeniu 24 lipca br. podkomisja przyjęła sprawozdanie, a wypracowany w toku jej prac projekt został przedstawiony Komisji Infrastruktury 29 sierpnia 2012 r. Ostatecznie 13 września na posiedzeniu Komisji Infrastruktury nastąpiło przyjęcie projektu wraz z ostatnimi poprawkami, które dotyczyły przede wszystkim określania zasad odpłatności przeprowadzania kontroli zgodności produkcji oraz produkcji w Polsce pojazdów, przedmiotów wyposażenia lub części z przeznaczeniem na eksport do państw spoza Unii Europejskiej. Przyjęta przez Komisję Infrastruktury wersja projektu jest przedmiotem drugiego czytania na 22. posiedzeniu Sejmu. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podstawowym celem prac sejmowej komisji było przeanalizowanie propozycji rządowej oraz wypracowanie odpowiednich rozwiązań we współpracy z organizacjami społecznymi działającymi w sektorze motoryzacyjnym, które brały czynny udział w jej posiedzeniach. Zainteresowanie pracami w tym zakresie zgłosili przede wszystkim przedstawiciele producentów i importerów pojazdów oraz przedmiotów wyposażenia lub części, jak również osoby reprezentujące środowisko rzeczoznawców samochodowych oraz pojazdów zabytkowych. Liczne uwagi i sugestie złożone przez te podmioty wymagały dogłębnej analizy przepisów projektu pod kątem zachowania jego zgodności z regulacjami dyrektywy 2007/46/WE, jak również wypracowania wspólnego kompromisu przez rząd, posłów, a także stronę społeczną. W wyniku prac Komisji Infrastruktury w projekcie przyjęto ponad 100 poprawek o charakterze redakcyjnym i prawnym, które doprecyzowały projekt oraz ujednoliciły w nim stosowną terminologię. Do najistotniejszych zmian zaliczyć można: zdefiniowanie niektórych pojęć stosowanych w projekcie, np. typu przedmiotów wyposażenia lub części, oryginalnego przedmiotu wyposażenia lub części, zgodności produkcji, celem umożliwienia i ułatwienia adresatom przepisów homologacyjnych ich prawidłowej i jednoznacznej interpretacji; dokonanie wyraźnego rozróżnienia obowiązku homologacji nowego typu pojazdu oraz nowego typu przedmiotów wyposażenia lub części, jak również doprecyzowanie przepisów pod kątem określenia, w jakich przypadkach producent nowego typu przedmiotu wyposażenia lub części jest zwolniony z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu WE, dla zapewnienia czytelności przepisów i skonkretyzowania zakresu obowiązku będącego po stronie producentów oraz importerów; rozszerzenie zasięgu upubliczniania informacji o przedmiotach wyposażenia lub częściach objętych obowiązkiem wycofania z obrotu - jest to procedura wycofania z obrotu części wprowadzonych uprzednio do obrotu bez odpowiedniego świadectwa homologacji typu - o miejsca ich wprowadzenia do obrotu, czyli np. warsztaty, hurtownie, sklepy, kierując się potrzebą określania w przepisach różnych form dotarcia do ostatecznego użytkownika; wykreślenie z projektu zapisu, iż wycofane z obrotu przedmioty wyposażenia lub części podlegają zniszczeniu z jednoczesnym wprowadzeniem zakazu ich ponownego wprowadzenia do obrotu celem stworzenia analogicznej procedury jak w przypadku pojazdów i jednoczesnego wyeliminowania potencjalnego zagrożenia w zakresie ich ponownego wprowadzenia do obrotu; uszczegółowienie niektórych pojęć i zapisów projektu w zakresie nazewnictwa dokumentów i procedur, w tym zgodnie z brzmieniem przewidzianym w dyrektywie 2007/46/WE, np. doprecyzowanie zharmonizowanej procedury dopuszczania indywidualnego WE pojazdu wynikającej z rozporządzenia Unii Europejskiej nr 183/2011, poprzez wprowadzenie bezpośredniego odwołania w projekcie do zawartych w tym rozporządzeniu wymagań i procedur dla właściwego rozumienia przepisów projektu w kontekście dopuszczenia do obrotu nowych pojazdów oraz przedmiotów wyposażenia lub części, jak również obowiązków, które leżą po stronie producenta, importera albo właściciela pojazdu, czy w końcu ujednolicenie definicji jednostki uprawnionej zgodnie z zakresem jej działania przewidzianym w projekcie; określenie definicji maksymalnej masy całkowitej i zastosowanie tego pojęcia w załączniku nr 2 obejmującym kategorię pojazdów, co ma kluczowe znaczenie w kontekście prawidłowego przeprowadzania badań homologacyjnych przez jednostki uprawnione i zapewnienia pełnej harmonizacji z dyrektywą 2007/46/WE; wprowadzenie obowiązku ponoszenia przez producenta kosztów kontroli zgodności w przypadku, gdy wynik kontroli potwierdzi uzyskane informacje o zastrzeżeniach, które były przyczyną wszczęcia tej kontroli, w celu zapewnienia przejrzystości przepisów w tym zakresie oraz jednoznacznego wskazania producentom, kiedy będą zobowiązani do pokrywania kosztów takiej właśnie kontroli; ograniczenie do terytorium Rzeczypospolitej Polskiej konieczności produkcji przedmiotów wyposażenia lub części objętych załącznikiem nr 13 do dyrektywy 2007/46/WE zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu wydanym przez ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej; wyłączenie spod obowiązku uzyskania homologacji i dopuszczenia jednostkowego nowych pojazdów oraz nowych przedmiotów wyposażenia lub części, które pomimo iż faktycznie będą znajdować się przez pewien okres na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, są przeznaczone do eksportu. Regulacje te stanowią konsekwencję umożliwienia producentom produkowania części motoryzacyjnych z przeznaczeniem na rynki państw spoza Unii Europejskiej, które często spełniają niższe wymagania niż wymagania europejskie obowiązujące w procedurze homologacji typu. Jest też: jednoznaczne wyłączenie z obowiązku uzyskania świadectwa homologacji typu oraz dopuszczenia jednostkowego pojazdu zabytkowego, pojazdu mającego co najmniej 25 lat uznanego przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji; wyłączenie stosowania w stosunku do pojazdów zabytkowych niektórych wymagań technicznych przewidzianych dla przedmiotów wyposażenia i części przeznaczonych do użycia w pojazdach; doprecyzowanie procedury badań technicznych dla pojazdów zabytkowych; wprowadzenie możliwości przeprowadzania badań technicznych pojazdów obcych sił zbrojnych przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umów międzynarodowych przez stacje kontroli pojazdów należące do służb mundurowych. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Podsumowując, pragnę podkreślić, iż w toku procedowania nad przedmiotowym projektem zostały wzięte pod uwagę wszystkie uwagi i sugestie przedstawione przez jednostki badawcze oraz organizacje branżowe, które jako najbardziej zainteresowane dysponują wiedzą oraz doświadczeniem niezbędnym przy określaniu regulacji w zakresie procedury homologacji typu dla pojazdów oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części. Wypracowany w toku prac Komisji Infrastruktury projekt ustawy powstał w ramach zawarcia konsensusu z tymi podmiotami, jak również jest wynikiem ogromnej pracy strony rządowej, a także legislatorów sejmowych. Zaproponowane przepisy powinny przyczynić się do jednoznacznej interpretacji i prawidłowego stosowania regulacji w zakresie homologacji typu i obowiązków z niej wynikających, a w konsekwencji wpłynąć na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa pojazdów wprowadzonych do obrotu w Polsce, jak również na wzrost konkurencyjności polskich przedsiębiorców, którzy działają w przemyśle motoryzacyjnym na obszarze Unii Europejskiej. Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Mając na uwadze powyższe, w imieniu Komisji Infrastruktury rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie rozwiązań zawartych w druku nr 711. Bardzo dziękuję. (Oklaski)