Mówca: Sprawozdawca Bożena Borys-Szopa
Data: 2022-10-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Przedstawiam sprawozdanie Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w sprawie sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2021 roku, druk nr 2435, wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy w sprawie działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2021 r. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierowała w dniu 6 lipca br. powyższe sprawozdanie do Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia. Obie komisje rozpatrzyły sprawozdanie z działalności Państwowej Inspekcji Pracy wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy na posiedzeniu w dniu 14 września. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Państwo Inspektorzy! Obszerne, niezwykle staranne sprawozdanie pokazało ogrom pracy, ale też skutków działań, efektów działań Państwowej Inspekcji Pracy. Nie będę przytaczać wszystkich danych statystycznych, bo one obszernie zostały przedstawione zarówno przez panią inspektor, jak i przez przewodniczącego Rady Ochrony Pracy, ale niewątpliwie ta dyskusja na posiedzeniu obu połączonych komisji przedstawiła pewien obraz, z którym jednak trzeba się podzielić na plenarnym posiedzeniu. Poprzedni rok uzmysłowił niewątpliwie nam wszystkim, jak bardzo potrzebna jest ta instytucja i jak ważną służbę dla społeczeństwa pełnią inspektorzy pracy. Był to bowiem już drugi rok z rzędu, w którym inspekcja pracy, pracodawcy i pracobiorcy musieli zmierzyć się z problemami wywołanymi przez pandemię COVID-19. Wszyscy przecież pamiętamy o ubiegłorocznych lockdownach czy skomplikowanych procedurach kontroli zdalnych i hybrydowych, do których zarówno inspektorzy pracy, jak i pracodawcy musieli się dostosować. Sprawozdanie za rok 2021 w bardzo wielu aspektach ma już jednak tylko walor historyczny, ponieważ sytuacja na polskim i europejskim rynkach pracy diametralnie zmieniła się w lutym 2022 r. po wybuchu wojny za wschodnią granicą naszego kraju. Przed Państwową Inspekcją Pracy i jej pracownikami, a zwłaszcza przed inspektorami pracy stanęło nowe ogromne wyzwanie związane z kontrolą zapewnienia bezpiecznych i godnych warunków pracy oraz poszanowania praw pracowniczych wobec milinów obywateli Ukrainy, którzy znaleźli i znajdą zatrudnienie i bezpieczne schronienie na terytorium naszego kraju. Jestem absolutnie pewna, że i z tym zadaniem inspekcja doskonale sobie poradzi. Przy ocenie sprawozdania przedstawionego przez głównego inspektora pracy konieczne jest podkreślenie, że przedstawia ono miarodajną, rzetelną ocenę stanu praworządności w stosunkach pracy. Podstawę tej oceny stanowią wyniki i dogłębna analiza blisko 56 tys. wykonanych kontroli. Warto przede wszystkim wskazać, że jednym z najistotniejszych zadań Państwowej Inspekcji Pracy jest rozpatrywanie i załatwianie skarg. W 2021 r. do urzędu wpłynęło ponad 45 tys. skarg. W związku ze złożonymi skargami inspektorzy pracy przeprowadzili blisko 23 tys. kontroli. W związku ze stwierdzonymi w czasie kontroli naruszeniami przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy inspektorzy wydali 176 tys. decyzji administracyjnych. Oprócz decyzji z zakresu BHP inspektorzy skierowali do pracodawców ponad 4 tys. decyzji nakazujących wypłatę wynagrodzeń dla ponad 21 tys. pracowników na łączną kwotę ponad 63 mln zł. Dzięki podjętym przez inspektorów pracy działaniom zlikwidowano bezpośrednie zagrożenia dla życia lub zdrowia bez mała 40 tys. osób wykonujących pracę. 45 tys. pracowników odzyskało zaległe wynagrodzenia i inne należności ze stosunku pracy. Pracodawcy potwierdzili na piśmie istnienie stosunku pracy dla prawie 10 tys. osób będących stronami umów cywilnoprawnych. W imieniu obu komisji pragnę serdecznie podziękować wszystkim pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy za ich wkład w ochronę praworządności w stosunkach pracy, za ich ogromne zaangażowanie oraz podejmowanie działań o każdej porze dnia i nocy, a także w niedzielę i święta, za chęć niesienia pomocy wszystkim, którzy tego potrzebują, za zaufanie, jakim cieszą się oni wśród pracowników, pracodawców, oraz za stawianie czoła wielu innym wyzwaniom wykraczającym poza rutynowe czynności kontrolne. Chciałabym z tego miejsca podziękować i to zrobię. Składam podziękowania na ręce pani inspektor. Te podziękowania wybrzmiały podczas posiedzenia komisji, ale myślę, że bardzo ważne jest ich powtórzenie, bo wiem, że inspekcja pracy i pracownicy inspekcji pracy przyglądają się naszej debacie. A więc na pani ręce składam podziękowania dla inspektorów, których szanujemy ze względu na ogrom pracy. Ale ich praca nie byłaby możliwa, gdyby do tej pracy nie zaangażowali się inni pracownicy wszystkich okręgowych inspektoratów pracy, a także Głównego Inspektoratu Pracy. A więc na ręce wszystkich pracowników Państwowej Inspekcji Pracy przekazuję od połączonych komisji serdeczne podziękowania. Przedstawione w sprawozdaniu liczby, diagnoza i wnioski powinny być dla nas, posłów, inspiracją do dalszych działań legislacyjnych. Jeszcze raz przekazuję z tego miejsca wyrazy głębokiego uznania. Przypomnę, że samych inspektorów w Państwowej Inspekcji Pracy jest około 1500. Warto podkreślić, że bardzo istotną rolę spełniają w Państwowej Inspekcji Pracy również wspomniani przeze mnie pracownicy merytoryczni, pracownicy analiz, służb księgowych, administracji i obsługi. Do nich również kieruję słowa uznania. W imieniu Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny wnoszę do Wysokiego Sejmu o przyjęcie sprawozdania z druku nr 2435. Dziękuję bardzo. (Oklaski)