Mówca: Sprawozdawca Jacek Świat
Data: 2013-04-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Poczytuję sobie za wielki zaszczyt, że mogę przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie w sprawie tak doniosłej. 16 kwietnia Komisja Kultury i Środków Przekazu przeprowadziła pierwsze czytanie poselskiego projektu uchwały w sprawie upamiętnienia 140. rocznicy urodzin Wojciecha Korfantego, rocznicy przypadającej jutro, 20 kwietnia. Komisja jednogłośnie przyjęła treść uchwały, wnosząc do Wysokiej Izby o jej uchwalenie. Tu pragnę podkreślić jednomyślną wolę komisji godnego upamiętnienia postaci Wojciecha Korfantego. Chcę też podkreślić bardzo harmonijną współpracę przy ostatecznej redakcji tekstu. Przyjęta uchwała jest nietypowa, nie ogranicza się bowiem do oszczędnej, suchej formuły, ale w sposób dość obszerny omawia życie i dzieło Wojciecha Korfantego. Jest przecież tak, że Wojciech Korfanty z powodzeniem może być nazywany jednym z ojców naszej niepodległości, tymczasem jego postać jest niemal nieznana naszym rodakom. Sądzę, że wyrażę opinię wszystkich członków komisji, że uchwała w tym właśnie kształcie przyczyni się do przywrócenia świadomości historycznej Polaków, jeśli chodzi o tę wybitną postać, jaką był Wojciech Korfanty. (Gwar na sali) Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Pozwolę sobie przeczytać treść uchwały. ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 140. rocznicy urodzin Wojciecha Korfantego Sto czterdzieści lat temu, 20 kwietnia 1873 r., w małej robotniczej osadzie Sadzawka koło Siemianowic urodził się Wojciech Korfanty. Jego ojciec Józef był górnikiem, jak większość mieszkańców śląskiej ziemi w tamtych czasach. Losy Wojciecha Korfantego są przykładem odrodzenia narodowego synów śląskiej ziemi, którzy w wyniku masowej edukacji spowodowanej przede wszystkim przez rewolucję przemysłową odnaleźli swoje związki z narodem polskim. Początkowo, czytając polskie książki, korzystał ze słownika niemiecko-polskiego, ale już niedługo stał się rzecznikiem sprawy polskiej w niemieckiej szkole, do której uczęszczał. W czasie studiów w Berlinie i we Wrocławiu związał się z liczną tam Polonią wywodzącą się z Wielkopolski. Ukształtowało to jego poglądy i doprowadziło do działalności politycznej. W 1903 r. w czasie kampanii wyborczych do Reichstagu i pruskiego Landtagu porywał za sobą tłumy ludzi płomiennymi przemówieniami. Na forum tych parlamentów skutecznie bronił praw Górnego Śląska i Ślązaków. Wojciech Korfanty był jednym ze współtwórców tworzącego się Państwa Polskiego. Jego postać należy postawić obok Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego czy Wincentego Witosa. Odegrał on bardzo ważną rolę jako jeden z przywódców Powstania Wielkopolskiego. Jesienią 1918 r. był entuzjastycznie witany w Warszawie, a następnie istotnie wpływał na kształt prac Sejmu Ustawodawczego. Najważniejsze dni jego chwały, przypadające na lata 1919-1922, były związane z jego rodzinnym Górnym Śląskiem. Tutaj jako polski komisarz plebiscytowy, a potem dyktator III powstania Korfanty odegrał decydującą rolę w politycznym i militarnym rozstrzygnięciu tego zrywu. To dzięki jego talentom i konsekwencji po plebiscycie i III Powstaniu Śląskim osiągnięto sukces polityczny, który zaowocował przywróceniem części Górnego Śląska Polsce. W II Rzeczypospolitej był niekwestionowanym przywódcą w Województwie Śląskim i czołowym działaczem chrześcijańskiej demokracji. Przez wiele lat był posłem na Sejm Śląski, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oraz senatorem Rzeczypospolitej Polskiej. W drugiej połowie lat dwudziestych i w pierwszej połowie lat trzydziestych w wyniku konfliktów politycznych tamtych lat Korfanty jako jeden z czołowych przywódców opozycji musiał udać się na emigrację. Był tam jednym ze współorganizatorów tzw. Frontu Morges (1936), który skupiał działania opozycji w kraju i na emigracji, doprowadzając do powstania Stronnictwa Pracy. Wojciech Korfanty zmarł 17 sierpnia 1939 r. na krótko przed wybuchem II wojny światowej. Wojciech Korfanty był politykiem i publicystą ukształtowanym w politycznej i zbrojnej walce o prawa Ślązaków. Swoje wpływy wykorzystywał dla dobra Górnego Śląska i jego mieszkańców. W PRL pomniejszano rolę Korfantego i dopiero w wolnej Polsce zajął on należne mu miejsce. Wyrazem tego są nie tylko pomniki, ale przede wszystkim zwycięstwo w plebiscycie na najwybitniejszego Ślązaka XX wieku. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd Wojciechowi Korfantemu, wielkiemu Ślązakowi i Polakowi, w 140. rocznicę jego urodzin˝. (Posłowie wstają, oklaski)