Mówca: Paweł Szefernaker
Data: 2024-02-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Myślę, że warto wspomnieć, zacząć od tego, że za parę dni miną 2 lata od momentu, kiedy zaczęła funkcjonować ta ustawa, miną również 2 lata od momentu, kiedy Rosja napadła zbrojnie na Ukrainę, zmuszając tysiące Ukraińców do porzucenia z dnia na dzień swoich rodzin, znajomych, domów oraz dotychczasowego życia. Od pierwszych dni wojny polski rząd przygotowywał rozwiązania, które miały pozwolić na to, aby te osoby, które udawały się do Polski, mogły tutaj mieć schronienie. Przyjęcie w tak krótkim czasie setek tysięcy uchodźców wiązało się z wieloma trudnościami i z wieloma wyzwaniami. Dzięki współpracy i zaangażowaniu całego społeczeństwa, organizacji pozarządowych, administracji rządowej i samorządowej udało się wiele z tych trudności przezwyciężyć i to był wielki sukces polskiego społeczeństwa, wielki sukces polskiego narodu, rządu, samorządu, wszystkich zaangażowanych w te działania. Wtedy przygotowaliśmy ustawę, która również ponad podziałami politycznymi została przyjęta. Bez tej ustawy wiele tych rozwiązań, wiele tych działań, które przyjęliśmy, nie usprawniłoby przyjęcia uchodźców. Chociażby, szanowni państwo, 1700 tys. osób, przynajmniej przez pierwsze kilkanaście miesięcy, uzyskało schronienie w polskich domach, u osób prywatnych, 0,5 mln osób uzyskało schronienie w miejscach zbiorowego zakwaterowania. To wszystko było możliwe także dzięki temu, że przyjęliśmy konkretne rozwiązania w ustawie. Mijają 2 lata od momentu, kiedy ta ustawa została przyjęta i jestem przekonany, że nadchodzi czas pewnych zmian, jeżeli chodzi o rozwiązania. Wiele z tych osób dziś w Polsce pracuje, funkcjonuje. Mam świadomość tego, że ta ustawa nie może przestać obowiązywać z dnia na dzień. Pewnie takie głosy dzisiaj w dyskusji będą, że powinna przestać funkcjonować z dnia na dzień, ale chciałbym podać parę przykładów. Po pierwsze, ta ustawa legalizuje pobyt ok. 1 mln osób w Polsce. Jeżeli przestanie funkcjonować, to te osoby wejdą w całkowicie inny reżim przepisów, będą musiały składać wnioski w urzędach wojewódzkich albo wejdą w reżim przepisów pobytowych w Urzędzie do Spraw Cudzoziemców. Po drugie, ta ustawa, szanowni państwo, utworzyła rejestr PESEL, w ramach którego istnieje dostęp do bazy obywateli Ukrainy, którzy przebywają w Polsce, obecnie tj. ok. 1 mln osób, do ich zdjęć, odcisków palców. Funkcjonowanie tej bazy i przechowywanie w niej danych oparte jest na ustawie pomocowej, tej, którą przedłużamy. Jeżeli nie przedłużymy dzisiaj tej ustawy, to nie będzie dostępu do tego rejestru, przestanie on funkcjonować. Dzięki tej ustawie mamy uproszczone pozwolenia na pracę. Dziś wiele firm usługowych, branża budowlana funkcjonują w oparciu o te uproszczone pozwolenia na pracę, które wynikają z tego, o czym mówiłem na początku, czyli z legalności pobytu tych osób w Polsce. Jeżeli ta ustawa nie przejdzie dalej, to te osoby stracą legalność pobytu na podstawie tej ustawy. Należy wskazać też na brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Duża część osób... Dzisiaj mamy przynajmniej kilkanaście tysięcy działalności gospodarczych prowadzonych przez Ukraińców, którzy przybyli do Polski. Nieprzedłużenie tej ustawy spowoduje paraliż przynajmniej dla 1 mln przebywających legalnie w Polsce uchodźców wojennych z Ukrainy i dla wszystkich, którzy z nimi kooperują, dla firm itd. Jestem przekonany, że po 2 latach nadszedł czas na dyskusję, które uprawnienia z tej ustawy powinny być przedłużone, które nie, i myślę, że ta debata, ta dyskusja przed nami, przez najbliższe 2 miesiące. Apelowałbym do rządu, żeby nie czekać z tymi rozwiązaniami, zaproponować je jak najszybciej, poddać szerokiej debacie opinii publicznej, polskiego społeczeństwa, które rozwiązania zawarte w tej ustawie powinny być po czerwcu tego roku realizowane, a które nie. Sprawa dotyczy także bezpieczeństwa Polski, co starałem się wykazać, i (Dzwonek) na pewno ta ustawa przez ostatnie miesiące, począwszy od 24 lutego 2022 r., była dużym sukcesem naszej sceny politycznej, ponieważ przyjmowaliśmy ją za każdym razem ponad podziałami politycznymi. Jestem przekonany, że ponad podziałami politycznymi trzeba wypracować rozwiązania odnośnie do dalszego funkcjonowania uchodźców wojennych w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)