Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2012-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałkini! Szanowny Panie Premierze! Wysoka Izbo! Celem projektu, nad którym debatujemy, jest poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Wydaje się więc, że tę debatę, tę dyskusję należy rozpocząć od oceny obecnej sytuacji, jeśli chodzi o te warunki. Szczególnie że niedawno pan premier Tusk i pan premier Pawlak odtrąbili wielki sukces w związku z faktem, że w rankingu Doing Business w ostatniej edycji Polska awansowała o 7 pozycji, co było jednym z największych postępów, jeśli chodzi o kraje notowane w tym rankingu. Niestety rzeczywistość nie wygląda tak różowo. Przede wszystkim w tym rankingu jesteśmy dopiero w szóstej dziesiątce, na 55. miejscu. Jesteśmy za takimi krajami jak Peru, Kazachstan czy 3 miejsca za takim tygrysem gospodarczym jak Rwanda. Trudno uznać to za wielki sukces. Nie broni się też teza, że chociaż sytuacja obecnie wygląda kiepsko, to cały czas stabilnie idziemy do góry w tych rankingach, albowiem chociaż w tym rankingu awansowaliśmy, to jest wiele innych rankingów, w których w ostatnim roku spadliśmy. Na przykład w prestiżowym rankingu Instytutu Frazera Polska spadła z 42. na 46. miejsce - to jest ranking wolności gospodarczej. Z kolei w innym bardzo prestiżowym rankingu Paying Taxes, który opisuje przyjazność przepisów podatkowych, Polska zajmuje dopiero 127. miejsce i też spadła o 6 miejsc. Znaleźliśmy się pomiędzy takimi krajami jak Tanzania i Zimbabwe. Tak więc widać ewidentnie, że sytuacja, jeśli chodzi o warunki działalności gospodarczej w Polsce, jest zła. Mało tego, nie mamy do czynienia ze stabilną tendencją wzrostową, ale raczej ze swoistym trendem bocznym: w niektórych rankingach awansujemy, w innych - spadamy. W związku z tym pojawia się pytanie, czy ten projekt to zmieni. Odpowiedź brzmi: nie, niestety nie zmieni. W naszej opinii proponowane tutaj rozwiązania są oczywiście korzystne dla przedsiębiorców, nie ma dwóch zdań, ale są to w większości półśrodki, które spowodują co najwyżej minimalną poprawę, jeśli chodzi o warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Ażeby uzasadnić tę tezę, powiem kilka słów na temat wprowadzenia metody kasowej, czyli głównego postulatu, który został zawarty w tym projekcie. Otóż wprowadzenie metody kasowej rozliczenia podatku VAT to od dawna jest jeden z głównych postulatów Ruchu Palikota. Zgłaszaliśmy to wielokrotnie i w interpelacjach, i w projekcie ustawy, który złożyliśmy w lipcu, i w niedawno ogłoszonym naszym programie gospodarczym - jego ogłoszenie miało miejsce w Krakowie 13 października. Uważamy, że jest rzeczą absolutnie skandaliczną sytuacja, w której podatnik musi płacić podatek VAT już w momencie wystawienia faktury, niezależnie od tego, czy otrzyma zapłatę, czy nie, szczególnie że ten, kto nie płaci, ma dzisiaj możliwość odliczenia sobie tego podatku, mimo że nie zapłacił. A więc mamy do czynienia z taką sytuacją, z takim systemem prawnym, który karze tych, którzy nie otrzymują zapłaty, a nagradza tych, którzy nie płacą. Na pierwszy rzut oka sytuacja w związku z tym projektem ma się poprawić, ponieważ pan premier Pawlak zgłosił wprowadzenie metody kasowej VAT, ale diabeł tkwi w szczegółach. Po pierwsze, wprowadzenie tej metody jest ograniczone tylko do tych firm, których roczny obrót nie przekracza 1200 tys. euro, co w sposób znaczący zawęży zakres firm, które będą mogły korzystać z tego rozwiązania. Po drugie, nie będziemy mieli do czynienia z systemem obligatoryjnym, tylko fakultatywnym, czyli podatnik będzie mógł wybrać, czy chce metodę kasową, czy memoriałową. Na pierwszy rzut oka jest to bardzo dobre rozwiązanie, wszyscy jesteśmy za tym, żebyśmy mogli wybierać. W praktyce jednak będzie wyglądało to w ten sposób, że kontrahenci będą zmuszać danego przedsiębiorcę, aby wybrał metodę memoriałową, bo dla nich to jest dużo bardziej korzystne. A więc duża firma, która jest generalnym wykonawcą przy budowie autostrady, nie zatrudni jako podwykonawcy firmy, która wybierze metodę kasową, ponieważ po prostu to nie będzie jej się opłacało, bo wtedy nie będzie mogła sama odliczać podatku VAT od niezapłaconych przez siebie faktur. Powie więc tej małej firmie: albo idziesz w metodę memoriałową, albo bierzemy jakiegoś innego przedsiębiorcę. Summa summarum moim zdaniem skończy się to tym, czym skończyło się wprowadzenie tzw. metody quasi-kasowej, która w Polsce już obowiązuje. Tę metodę wybrało ok. 10 tys. firm, według danych ze strony Ministerstwa Finansów, czyli mniej niż 1% przedsiębiorstw działających w Polsce. Obawiam się niestety, że podobnie będzie już nie z metodą quasi-kasową, ale z metodą kasową, której wprowadzenie proponuje pan premier Pawlak. Przechodzę do ogólnej diagnozy. Niestety podobnie jest z dużą częścią innych postulatów - nie idą one wystarczająco daleko, w dodatku ta lista jest niepełna, nie zawiera wielu ważnych rzeczy, rozwiązań wielu istotnych problemów polskich przedsiębiorców. Dlatego też Ruch Palikota 13 października, tak jak powiedziałem, ogłosił nasz program wspierania małych i średnich przedsiębiorstw, program, który naszym zdaniem w dużo większym stopniu przyczyni się do rozwiązania problemów i do poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. My oczywiście, po pierwsze, będziemy za skierowaniem projektu pana premiera Pawlaka do pracy w komisjach, ponieważ mimo wszystko nie szkodzi on polskim przedsiębiorcom, a w niewielkim stopniu im pomoże. Po drugie, w trakcie pracy w komisjach będziemy zgłaszali poprawki, ażeby ulepszyć ten projekt. Na przykład w przypadku metody kasowej zgłosimy poprawkę, aby to były (Dzwonek) 2 mln euro, a nie 1200 tys. euro, bo na to prawo unijne zezwala. Po trzecie, co tydzień będziemy zgłaszali też, już to robimy, kilka nowych projektów ustaw właśnie z tego programu. Tutaj apeluję do pana ministra Pawlaka o to, ażeby te projekty nie były odrzucane z automatu, tylko żeby rząd pochylił się nad nimi, żeby odbyła się merytoryczna dyskusja, bo naprawdę duża część z tych projektów jest warta rozważenia. Bardzo serdecznie dziękuję za uwagę. (Oklaski)