Mówca: Krzysztof Paszyk (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-09-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Omawiany projekt jest wykonaniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. w sprawie stawki opłaty za opróżnienie lokalu mieszkalnego. W wyroku TK orzekł, że jeden z zapisów ustawy z 1997 r. jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie przewiduje odrębnej stawki opłaty stałej za opróżnienie lokalu mieszkalnego z rzeczy i osób w sytuacji, gdy dłużnik po wezwaniu przez komornika dobrowolnie wykonał obowiązek w wyznaczonym terminie. Mając wyżej wspomniane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego na względzie, autorzy projektu proponują wprowadzenie instytucji opłaty tymczasowej na poczet opłaty należnej z tytułu egzekucji świadczeń niepieniężnych i wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczeń niepieniężnych oraz zmianę brzmienia tych przepisów, które dotyczą wysokości opłat wnoszonych w związku z egzekucją odebrania rzeczy, wprowadzenia w posiadanie nieruchomości i usunięcia z niej ruchomości, wprowadzenia zarządcy w zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa oraz wprowadzenia dozorcy w dozór nieruchomości, opróżnienia lokalu z rzeczy lub osób czy wreszcie wprowadzenia wierzyciela w posiadanie w innych przypadkach niż wyżej wymienione. Po wprowadzeniu nowelizacji, inaczej niż jest to obecnie, wszczęcie egzekucji świadczeń niepieniężnych nie będzie uzależnione od uiszczenia przez wierzyciela całej opłaty stałej, ale opłaty tymczasowej w wysokości równej 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Równocześnie ostateczne opłaty stałe pobierane w sprawach egzekucji świadczeń niepieniężnych mają zostać zredukowane do 20% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za egzekucję odebrania rzeczy (aktualnie 50% - art. 50 u.k.s.e.) oraz egzekucję polegającą na wprowadzeniu w posiadanie nieruchomości i usunięciu z niej ruchomości, wprowadzeniu zarządcy w zarząd nieruchomości lub przedsiębiorstwa tudzież wprowadzeniu dozorcy w dozór nieruchomości oraz opróżnieniu lokalu z rzeczy lub osób (dziś jest to 40%) i odpowiednio do 15% w pozostałych sprawach, w których zachodzi konieczność wprowadzenia wierzyciela w posiadanie. Tym samym opisywane opłaty mają w zamierzeniu wnioskodawców stać się bardziej adekwatne w kontekście bieżącej sytuacji społeczno-ekonomicznej. Realizując z kolei wskazówkę, której źródłem jest sama sentencja wyroku TK, zaproponowano, aby opłaty należne podlegały redukcji do wysokości 1/25 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego albo by obowiązek ich pokrycia w całości odpadał, jeżeli dłużnik zdecyduje się na dobrowolne wykonanie obowiązku (w zależności od tego, czy uczyni to już po wezwaniu przez komornika do uczynienia zadość tytułowi wykonawczemu, czy też jeszcze przed doręczeniem mu takiego wezwania). W takiej sytuacji komornik będzie obowiązany dokonać zwrotu odpowiedniej kwoty na rzecz wierzyciela. Szereg poprawek zgłosił w ostatnim czasie do projektu Senat. Izba przyjęła, iż obciążenie dłużnika niższą opłatą (w istocie opłatą tymczasową wynoszącą 10% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) będzie zasadne pod warunkiem, że obowiązek stwierdzony tytułem wykonawczym zostanie wykonany nie później niż 3 dni przed zaplanowanym podjęciem czynności egzekucyjnych. Warto wspomnieć, że postanowienie analogiczne do tego, o którym tu mowa, a które to stanowi materię poprawki nr 2, można znaleźć w art. 38 projektowanej ustawy o kosztach komorniczych, druk sejmowy nr 1581. Doprecyzowano na gruncie dodawanego art. 49b ust. 3, że termin, który komornik wyznacza dłużnikowi na dobrowolne wykonanie obowiązku, nie może być krótszy niż 14 dni. Wprowadzenie takiego zastrzeżenia powinno zapobiec praktyce wyznaczania kilkudniowych, a więc nierealnych terminów, podczas gdy samo podjęcie czynności egzekucyjnych komornicy planują zazwyczaj po upływie okresu kilku miesięcy. Kolejna z poprawek proponowanych przez Senat ma na celu uproszczenie rozliczeń w razie poniesienia przez wierzyciela opłaty stałej zgodnie z dotychczasowymi przepisami. Zdaniem Senatu, w przypadku gdy do dnia 22 października 2015 r. (data ogłoszenia wyroku z dnia 13 października 2015 r.) nie zostało wykonane prawomocne postanowienie o kosztach egzekucji i gdy w terminie określonym w art. 2 ust. 5 ustawy zostanie zgłoszony wniosek o ustalenie tych kosztów z uwzględnieniem dyspozycji art. 49b ust. 3, komornik powinien zwrócić wierzycielowi różnicę między uiszczoną przez niego opłatą stałą a opłatą należną według nowych przepisów, a jeżeli dłużnik zwrócił już wierzycielowi równowartość opłaty stałej lub jej część, stosowne rozliczenie powinno nastąpić z dłużnikiem. Wysoka Izbo, omawiany projekt wraz z poprawkami Senatu zasługuje na wsparcie. Widać dziś potrzebę uregulowania na nowo kwestii opłat komorniczych. Projekt wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym w tym zakresie. W naszej ocenie starania pani senator Lidii Staroń wsparte przez obie Izby parlamentu powinny znaleźć urzeczywistnienie, tak by mniej było w naszym kraju wzbudzających społeczne kontrowersje sytuacji z udziałem komorników.