Mówca: Andrzej Matusiewicz
Data: 2017-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

...tych, którzy współtworzyli te projekty w poprzednich dwóch kadencjach. Przejdę teraz do przedstawienia założeń projektu. (Poseł Jerzy Meysztowicz: Skasować demokrację.) (Poseł Ewa Drozd: Po co omawiać? Jednym słowem można.) Państwo nie jesteście w stanie mnie obrazić. Naprawdę, darujcie sobie. (Poseł Ewa Drozd: Nikt nikogo nie obraża oprócz was.) Ja mam duże poczucie odpowiedzialności za słowo i na pewno nie będę replikował waszych obraźliwych zwrotów. (Oklaski) Przystępuję do uzasadnienia. Celem projektu jest w szczególności usprawnienie funkcjonowania Sądu Najwyższego i zdemokratyzowanie procesu powoływania do niego sędziów. Nowe regulacje mają gwarantować pełnienie funkcji sędziego przez osoby o najwyższych kwalifikacjach zawodowych i etycznych. Dlatego jednym z najważniejszych elementów projektu jest reforma sądownictwa dyscyplinarnego dla sędziów, prokuratorów, komorników, notariuszy i przedstawicieli innych zawodów prawniczych, polegająca na utworzeniu w ramach Sądu Najwyższego nowej, autonomicznej Izby Dyscyplinarnej. I to jest, proszę państwa, ta zmiana ustrojowa sądu, zmiana w rozumieniu art. 180 ust. 5. My nie zmieniamy ustroju państwa. Zmieniamy ustrój sądu. (Oklaski) (Poseł Dominik Tarczyński: Dokładnie, dokładnie.) (Poseł Ewa Drozd: Brawo, no głośniej.) A ten przepis konstytucyjny, o którym państwo celowo zapominacie, jest właściwym argumentem, bo on pozwala na przeniesienie służbowe sędziów, pozwala również na przeniesienie w stan spoczynku. Chodzi o zapewnienie w ten sposób maksymalnej bezstronności i skuteczności w rozpoznawaniu spraw dyscyplinarnych, które mają olbrzymie znaczenie dla autorytetu sądów i w ogóle środowiska prawniczego, a także jego morale. Wymiar sprawiedliwości w zakresie spraw dyscyplinarnych musi być wolny od nacisku ze strony przedstawicieli środowisk prawniczych i innych negatywnych przejawów korporacyjnej solidarności. (Oklaski) (Głos z sali: Właśnie!) (Poseł Dominik Tarczyński: Pseudosolidarności.) Stąd konieczność reformy łączącej się z wprowadzeniem nowego modelu funkcjonowania Sądu Najwyższego. Charakter, zakres i duża liczba zmian ustrojowych przesądzają o potrzebie uchwalenia tej nowej ustawy, tj. uregulowania całości problematyki organizacji oraz funkcjonowania Sądu Najwyższego, a także postępowania przed tym sądem w nowym, spójnym koncepcyjnie i konstrukcyjnie akcie prawnym. Jest to niezbędne z uwagi na potrzebę czytelności prawa w Polsce, zwłaszcza w odniesieniu do organu konstytucyjnego o takim znaczeniu, jakim jest Sąd Najwyższy. Oto szczegółowe rozwiązania zawarte w projekcie. Projektowana ustawa składa się z 8 rozdziałów. Rozdział 1 zawiera przepisy związane z zakresem kognicji Sądu Najwyższego i jego szczególnym usytuowaniem w systemie wymiaru sprawiedliwości, a także strukturą wewnętrzną tego organu władzy sądowniczej. Zgodnie z art. 1 projektowanej ustawy zasadniczą funkcją Sądu Najwyższego jest sprawowanie nadzoru w zakresie orzecznictwa nad sądami powszechnymi i sądami wojskowymi. Nadzór ten realizowany ma być poprzez rozpatrywanie środków odwoławczych i rozstrzyganie pytań prawnych. Kolejnym zadaniem Sądu Najwyższego jest stanie na straży praworządności i sprawiedliwości społecznej w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Ta nowa regulacja wprost odwołuje się do naczelnych zasad konstytucyjnych, tj. art. 2 konstytucji - przypomnę, że stanowi on o tym, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej... (Poseł Krzysztof Truskolaski: Już niedługo.) (Poseł Joanna Mucha: Właśnie przestaje być.) ...oraz do art. 7 konstytucji, który stanowi, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Stosownie do powyższego uznać należy, że w państwie demokratycznym, w którym jedną z podstawowych zasad konstytucyjnych jest zasada rządów prawa, które ma urzeczywistniać określone wartości, niezbędne jest, aby interpretacja dokonywana przez Sąd Najwyższy nie tylko była zgodna z wymogami praworządności formalnej, ale także by uwzględniała kontekst aksjologiczny, by także uwzględniała wartości. W życiu społecznym poza normami prawnymi funkcjonuje taki sam system norm i wartości niestypizowanych w ustawach, ale równie ugruntowany, wywodzący się z moralności czy wartości chrześcijańskich. (Oklaski) Sprawiedliwość społeczna odgrywa rolę zasady, wzorca, ideału, jest przeniesieniem etycznej i prawnej idei sprawiedliwości w sferę stosunków społeczno-gospodarczych. Konflikt pomiędzy wyznawanymi wartościami a obowiązującym prawem wywołuje poczucie niesprawiedliwości. Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach winien ów dualizm uwzględniać. Aktualnie w krajowym systemie prawnym funkcjonuje wiele orzeczeń będących formalnie zgodnymi z prawem, które są jednak dalekie od rozstrzygnięć sprawiedliwych i nierzadko tworzą fikcje prawne sprzeczne z zasadą prawdy materialnej. Taki stan rzeczy jest nie do przyjęcia. (Oklaski) Nałożenie na Sąd Najwyższy zadania, o którym mowa w art. 1 pkt 2 projektowanej ustawy, ma zatem przywrócić obywatelom poczucie elementarnej sprawiedliwości. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Poseł Rafał Grupiński: Ty kłamco!) Realizacja owej zasady ma prowadzić do orzeczeń, które byłyby zgodne nie tylko z prawem, ale również z prawdą i ze społecznym poczuciem sprawiedliwości. (Oklaski) Do pozostałych kompetencji Sądu Najwyższego zalicza się w projekcie rozpatrywanie spraw dyscyplinarnych w zakresie określonym ustawą, rozpoznawanie protestów wyborczych, w tym dotyczących wyboru do Parlamentu Europejskiego, stwierdzanie ważności referendum ogólnokrajowego i konstytucyjnego. Ten katalog zadań powierzonych do zakresu właściwości Sądu Najwyższego ma charakter otwarty, gdyż projektowana regulacja przewiduje, że mogą mu zostać powierzone inne czynności określone w ustawach. W projekcie eliminuje się z zakresu właściwości Sądu Najwyższego udział w pracach legislacyjnych poprzez pełnienie funkcji opiniodawczej. Projektodawcy mają na uwadze fakt, że Sąd Najwyższy należy do kategorii organów władzy państwowej, której relacja z pozostałymi władzami, a więc władzą ustawodawczą i władzą wykonawczą, opiera się na zasadzie równowagi i niezależności. Skoro Sejm i Senat są predestynowane do tworzenia prawa, które na drodze procesu legislacyjnego musi uzyskać aprobatę prezydenta, to zasadniczy obszar działalności Sądu Najwyższego powinien zostać ograniczony do sprawowania wymiaru sprawiedliwości w oparciu o to prawo. W projekcie jest eksponowana ważna rola Sądu Najwyższego jako organu powołanego do rozstrzygania spraw dyscyplinarnych. Ma to na celu wprowadzenie skutecznych mechanizmów egzekwowania odpowiedzialności dyscyplinarnej. W piśmiennictwie prawniczym prezentowany jest pogląd, że podstawą ustanowienia odpowiedzialności dyscyplinarnej jest zagwarantowanie należytego, zgodnego z określonymi prawem warunkami, wykonywania zadań publicznych. Funkcji odpowiedzialności dyscyplinarnej nie należy ograniczać wyłącznie do powyższego aspektu, poszukując dalszych argumentów dla ustanowienia przez ustawodawcę odpowiedzialności reprezentantów poszczególnych zawodów prawniczych za zachowania sprzeczne z zakresem powierzonych im obowiązków czy też wykraczające poza reguły deontologii zawodu lub godności urzędu. Należy wskazać, że w związku z pełnionymi funkcjami mają oni do czynienia z dobrem o szczególnej wartości społecznej, tak więc bezpośrednim przedmiotem ochrony norm prawa dyscyplinarnego odnoszącego się do sędziów jest niezakłócone i zgodne z racjami aksjologicznymi leżącymi u jego podstaw funkcjonowanie systemu wymiaru sprawiedliwości, a pośrednim są prawa i wolności jednostki, w odniesieniu do których postępowania prowadzone na podstawie ustawy przed sądami stanowią instrument urzeczywistniający przysługującą tym wartościom ochronę prawną. W projekcie wprowadza się w porównaniu ze stanem obowiązującym istotne zmiany w strukturze wewnętrznej Sądu Najwyższego. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 176 ust. 2 konstytucji regulacje dotyczące sądów oraz ich właściwości i postępowania ustrojodawca pozostawia ustawodawcy -ustawodawcy - stawiając jedynie zastrzeżenie, że materia określona w art. 176 ust. 2 musi być ze względu na swój charakter unormowana przepisami powszechnie obowiązującymi. Chciałbym tutaj podkreślić, że wprowadzenie Izby Dyscyplinarnej nie jest czymś nowym. Nie jest czymś nowym w naszym ustawodawstwie. Przypomnę, że w ustawie o ustroju sądów powszechnych z roku 1928... Wówczas, w dwudziestoleciu międzywojennym, nie było osobnej ustawy o Sądzie Najwyższym, tylko organizację i funkcjonowanie Sądu Najwyższego umiejscowiono w tej ustawie. Wtedy również Sąd Najwyższy był sądem dyscyplinarnym, od 1928 r. do 1939 r., choć warto może też wiedzieć, że w 1938 r. wprowadzono Izbę do spraw Adwokatury w Sądzie Najwyższym. (Poseł Adam Szłapka: Getto ławkowe. Nie powołujcie się na to.) Monopol ustawy jako źródła regulacji organizacji sądownictwa oraz postępowań przed sądami należy jednak rozumieć szeroko. Pożądany wyczerpujący charakter regulacji ustawowej nie wyklucza bowiem, by pewne szczegółowe kwestie, niemające istotnego znaczenia z punktu widzenia konstrukcji ustroju sądów oraz ich właściwości, ustawodawca powierzył do regulacji w drodze aktów podustawowych. Wyłączność regulacji ustawowej w sferze określonej w art. 176 ust. 1, podobnie jak w innych przypadkach, w których ustrojodawca w sposób kwalifikowany podchodzi do konieczności unormowania konkretnej materii w ustawie, nie ma zatem absolutnego charakteru. Jest to sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. K 45/07. Proponowane zmiany oparte są na założeniu, że jakość orzecznictwa powinna zostać zharmonizowana z optymalnie zorganizowaną strukturą Sądu Najwyższego, dostosowaną do liczby sędziów orzekających w tym sądzie oraz służącą równomiernemu obciążeniu pracą sędziów, co w rezultacie umożliwić ma realizowanie czynności judykacyjnych sprawnie i bez zbędnej zwłoki. Należy podkreślić, że w trakcie dyskusji nad kształtem obecnie obowiązującej ustawy o Sądzie Najwyższym... (Poseł Joanna Mucha: Jakiej dyskusji?) ...pojawiały się opinie o konieczności uproszczenia organizacji tego organu władzy sądowniczej, a w konsekwencji racjonalizacji układu kierowania Sądu Najwyższego. Proponowano rezygnację z odrębnej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych... (Poseł Joanna Mucha: Kto proponował?) ...wskazując, że sprawy przynależne do zakresu jej właściwości... (Poseł Joanna Mucha: Kto wskazywał?) ...można z łatwością podzielić pomiędzy Izbę Cywilną i Izbę Karną Sądu Najwyższego. Planowane rozwiązanie częściowo realizuje te postulaty. Zgodnie z art. 3 projektowanej ustawy Sąd Najwyższy dzieli się na trzy izby: Izbę Prawa Publicznego, Izbę Prawa Prywatnego oraz Izbę Dyscyplinarną. Wyodrębnienie Izby Prawa Publicznego oraz Izby Prawa Prywatnego jest wyrazem uwzględnienia kryterium przedmiotowego przy wyznaczeniu kognicji danej jednostki organizacyjnej Sądu Najwyższego i stanowi nawiązanie do zakorzenionego w doktrynie prawa dychotomicznego podziału na prawo publiczne i prawo prywatne, dokonywanego w oparciu o przedmiot regulacji, charakter podmiotów oraz metodę działania prawa, tj. kształtowania stosunków prawnych i sytuacji prawnych. Art. 3 § 2 zawiera delegację dla ministra sprawiedliwości do wydania rozporządzenia określającego całkowitą liczbę stanowisk sędziowskich sędziów Sądu Najwyższego, liczbę stanowisk sędziowskich Sądu Najwyższego w poszczególnych izbach, wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego, szczegółowy podział spraw między izby, z tym zastrzeżeniem, że w Izbie Prawa Publicznego działa Wydział Wojskowy. Przypomnę, że obecnie funkcjonująca Izba Wojskowa składa się z 6 sędziów na 83 sędziów Sądu Najwyższego, jak wynika z podanej przez panią pierwszą prezes Sądu Najwyższego informacji rocznej za rok 2016. 6 sędziów w Izbie Wojskowej, którzy w roku 2016 rozpoznawali tylko 88 spraw na ponad 11 tys., które wpłynęły do Sądu Najwyższego w tymże roku. A zatem jak najbardziej wskazane jest inne usytuowanie tej izby, która byłaby wydziałem w strukturze organizacyjnej Izby Prawa Publicznego. Izba Dyscyplinarna będzie rozpoznawać sprawy dyscyplinarne sędziów Sądu Najwyższego, sędziów sądów powszechnych, sędziów sądów wojskowych, prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej oraz... I tu chcę podkreślić, bo jest tu pewne nieporozumienie, przynajmniej tak wynika z przekazu publicznego i wystąpień niektórych posłów opozycji. Jeśli chodzi o samorządy zawodowe, adwokatów, radców prawnych, notariuszy, komorników sądowych, to w tej Izbie Dyscyplinarnej będą rozpoznawane tylko nadzwyczajne środki zaskarżania w postaci kasacji, jeśli takie kasacje będą wpływać, od orzeczeń sądów i komisji dyscyplinarnej tych samorządów zawodowych. Izba będzie rozpoznawać także sprawy z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego oraz sprawy z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku. Wyróżnienie w strukturze Sądu Najwyższego izby powołanej do rozpoznawania spraw dyscyplinarnych przedstawicieli zawodów prawniczych zagwarantuje rozpoznawanie tych spraw przez wyspecjalizowaną, dysponującą odpowiednimi kwalifikacjami merytorycznymi oraz stosownym doświadczeniem kadrę sędziowską, co służyć będzie zarówno sprawności tych postępowań i sprawiedliwości zapadających w nich rozstrzygnięć, jak i leżącemu w interesie publicznym ujednoliceniu standardów postępowania wymaganego w przypadku przedstawicieli poszczególnych zawodów prawniczych. Izba Dyscyplinarna bezpośrednio po jej powołaniu będzie się składać z 12 sędziów, a docelową wielkość składu sędziowskiego tej izby, jak już wcześniej powiedziałem, określi minister sprawiedliwości w wydanym przez niego rozporządzeniu. Izba Dyscyplinarna będzie się składać z dwóch wydziałów. Do wydziału pierwszego należałoby w szczególności rozpatrywanie spraw sędziów Sądu Najwyższego oraz spraw sędziów i prokuratorów dotyczących przewinień dyscyplinarnych - ale tutaj, uwaga, jednocześnie wyczerpujących znamiona przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego - natomiast wydział drugi rozpatrywałby odwołania od wyroków sądów dyscyplinarnych I instancji oraz postanowień i zarządzeń zamykających drogę do wydania wyroku, kasacje od wyroków dyscyplinarnych sądów poszczególnych zawodów prawniczych oraz odwołania od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa. Izba Dyscyplinarna będzie posiadać swoistą autonomię, w tym przepisy projektu przyznają szczególną pozycję prawną jej prezesowi. Regulacje prawne gwarantują odpowiedni status prawny osobom, które piastują funkcje orzecznicze, zapewniając im stosowną swobodę orzekania. Projekt przewiduje, że instytucjonalną gwarancją bezstronności sędziów Izby Dyscyplinarnej mają być szczególne zasady wynagradzania sędziów w tej izbie i sędziów delegowanych do wykonywania czynności w tej izbie. Sędziom tym ma być przyznany dodatek w wysokości 40% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego łącznie. Sędziowie ci związani będą zakazem pozostawania w innym stosunku służbowym lub stosunku pracy i zakazem podejmowania innego zajęcia lub sposobu zarobkowania. Kolejną zmianą jest przyznanie ministrowi sprawiedliwości upoważnienia do wydania rozporządzenia określającego regulamin Sądu Najwyższego. Regulamin ten będzie określał całkowitą liczbę stanowisk sędziowskich sędziów Sądu Najwyższego, liczbę stanowisk w poszczególnych izbach, wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego, szczegółowy podział między izby oraz zasady wewnętrznego postępowania. Podkreślić tutaj należy, że dotychczas zgodnie z ustawą o Sądzie Najwyższym z 2002 r. regulamin Sądu Najwyższego uchwalał organ samorządu sędziowskiego, a wcześniej w polskim prawie normy regulaminu Sądu Najwyższego były normami wykonawczymi do ustawy z 1928 r. - rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do ustawy z 1962 r. - uchwała Rady Państwa, do ustawy z września 1984 r. - rozporządzenie ministra sprawiedliwości. Chcę tutaj podkreślić, że regulamin Sądu Najwyższego nie był publikowany, nie był powszechnie dostępny. Dopiero po złożeniu stosownego wniosku do Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego m.in. wyboru pierwszej prezes Sądu Najwyższego ten regulamin ukazał się na stronach internetowych Sądu Najwyższego. Zakres spraw przekazanych do regulacji w regulaminie Sądu Najwyższego dotyczy wyłącznie kwestii administracyjnych. Kwestię przyjmowania oświadczeń majątkowych pierwszego prezesa Sądu Najwyższego i wszystkich sędziów Sądu Najwyższego przyporządkowano prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej - również analizę tych oświadczeń majątkowych. Rozdział 2 zawiera unormowania dotyczące organów Sądu Najwyższego, czyli pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, prezesów Sądu Najwyższego, każdej z tych trzech izb, które mają być w tym sądzie, Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego i Kolegium Sądu Najwyższego. Projekt przewiduje szereg odmienności w stosunku do dotychczasowej funkcji i zadań organów samorządu. Dotyczą one w szczególności kompetencji organów samorządu sędziowskiego, tj. Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego, zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego i Kolegium Sądu Najwyższego. Modyfikacje w tym zakresie są w przeważającej mierze wynikiem projektowanych zmian w procedurze wyboru pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, prezesów Sądu Najwyższego oraz kandydatów na stanowisko sędziego w Sądzie Najwyższym. Zasadniczym novum są unormowania decydujące o szczególnej pozycji prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej. Unormowania te, jak już była o tym mowa, są konsekwencją planowanego modelu organizacji i funkcjonowania Izby Dyscyplinarnej, który ma zapewnić jej autonomię niezbędną z uwagi na charakter rozpoznawanych przez nią spraw. Projektowany art. 13 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym określa krąg zadań prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej, zaliczając do nich kierowanie pracami i reprezentowanie Sądu Najwyższego w zakresie związanym z funkcjonowaniem Izby Dyscyplinarnej oraz wykonywanie w tym zakresie czynności określonych ustawą, regulaminem i innymi aktami normatywnymi. Zadania te obejmują przede wszystkich czynności z zakresu prawa pracy, a w stosunku do osób wykonujących czynności służbowe w Izbie Dyscyplinarnej - czynności administracyjne odnoszące się do funkcjonowania tej izby, pozbawione związku ze sprawowaniem wymiaru sprawiedliwości, a także uprawnienia związane z merytoryczną działalnością Izby Dyscyplinarnej. W świetle projektowanych regulacji do kompetencji prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej należy: powoływanie i odwoływanie przewodniczących wydziałów w Izbie Dyscyplinarnej, powoływanie i odwoływanie szefa kancelarii prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej, przedstawianie informacji o działalności Izby Dyscyplinarnej, którą pierwszy prezes Sądu Najwyższego składa razem z informacją o działalności Sądu Najwyższego prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej i Krajowej Radzie Sądownictwa oraz Sejmowi i Senatowi, przedstawianie właściwym organom uwag o stwierdzonych nieprawidłowościach lub lukach w prawie, których usunięcie może służyć zapewnieniu sprawnego rozpoznawania spraw należących do właściwości Izby Dyscyplinarnej lub ograniczeniu liczby przewinień dyscyplinarnych, wyrażanie zgody w przedmiocie przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego orzekającego w Izbie Dyscyplinarnej na stanowisko w innej izbie oraz na przeniesienie sędziego Sądu Najwyższego na stanowisko w Izbie Dyscyplinarnej, wyrażanie zgody na wyznaczanie sędziego do orzekania w Izbie Dyscyplinarnej lub na wyznaczanie sędziego w Izbie Dyscyplinarnej do orzekania w innej izbie, określanie daty wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego orzekającego w Izbie Dyscyplinarnej w przypadku zrzeczenia się urzędu lub statusu sędziego w stanie spoczynku albo nabycia przez sędziego obywatelstwa obcego państwa, określanie daty wygaśnięcia stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego orzekającego w Izbie Dyscyplinarnej w razie stwierdzenia, że pełnił służbę, pracował lub był współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej. Rozdział 2 dotyczy wyboru kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. (Poseł Krystyna Skowrońska: A konstytucja? A konstytucja?) Istotnej zmianie ulega procedura wyboru kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa i prezesów Sądu Najwyższego. (Poseł Krystyna Skowrońska: A konstytucja?) Obowiązująca ustawa o Sądzie Najwyższym nie zawiera regulacji dotyczących wyłaniania kandydatów na pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, a unormowanie tego zagadnienia powierza Zgromadzeniu Ogólnemu Sędziów Sądu Najwyższego w formie odpowiedniego regulaminu. Biorąc pod uwagę, że przedstawienie kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego nie jest zagadnieniem skierowanym do jednostek organizacyjnie podległych organowi, to taki akt prawny powinien również oddziaływać na podmioty zewnętrzne. Tak że mając na względzie ustrojowe znaczenie pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, jego kompetencji wynikających z konstytucji i ustaw, pożądane jest, aby kwestia wyboru kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego stała się przedmiotem regulacji ustawowej w całości. Konstatacja ta znajduje swoje uzasadnienie również w treści art. 176 ust. 2 konstytucji, powierzającego ustawodawcy zwykłemu m.in. uregulowanie ustroju sądów. Nie powinno ulegać wątpliwości, że przedmiotowe zagadnienie należy do powyższej materii, dlatego też projekt w art. 12 w sposób kompleksowy i szczegółowy reguluje zasady i tryb wyłonienia kandydatów na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Przypomnę, że będą zgłoszone do pana prezydenta nie dwie, tylko trzy kandydatury na stanowisko pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, jak również na stanowiska prezesów poszczególnych izb Sądu Najwyższego. Kolejny rozdział, rozdział 3, to jest rozdział, który zajmuje się nawiązaniem, zmianą i ustaniem stosunku służbowego sędziego Sądu Najwyższego. Projekt upraszcza i czyni transparentnymi procedury związane z wyłanianiem kandydatur na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, a ponadto wzmacnia pozycję Krajowej Rady Sądownictwa w procesie powoływania sędziów na to stanowisko. Obsadzanie stanowiska sędziego Sądu Najwyższego rozpoczyna się obwieszczeniem ministra sprawiedliwości o liczbie wolnych stanowisk sędziowskich przewidzianych do objęcia w poszczególnych izbach Sądu Najwyższego, w których jest obsadzane wolne stanowisko sędziego Sądu Najwyższego. Planowane rozwiązania przewidują, że każdy, kto spełnia warunki objęcia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego, będzie mógł zgłosić swoją kandydaturę, podkreślę, Krajowej Radzie Sądownictwa. Pominięty zostaje zatem wymóg oceny kwalifikacji kandydata przez pierwszego prezesa Sądu Najwyższego oraz obowiązek rozpatrzenia kandydatury przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego. Ponadto zgodnie z projektowanym art. 25 § 3 w związku z art. 29 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym powołany sędzia obejmuje stanowisko w izbie Sądu Najwyższego wskazane przez niego - wskazane przez niego - w karcie zgłoszenia, nie zaś wyznaczone, jak do tej pory było, przez Zgromadzenie Ogólne Sądu Najwyższego. Rozwiązanie takie zapewnia nie tylko przejrzystość procesu obsadzania stanowiska sędziego Sądu Najwyższego, ale również uwzględnia interes osób zgłaszających swoją kandydaturę albo rozważających takie zgłoszenie, a tym samym służy wzmocnieniu gwarancji powierzenia stanowiska sędziego Sądu Najwyższego osobie odznaczającej się szczególnie wysokim poziomem wiedzy w zakresie tej dziedziny prawa, z którą jest związany zakres właściwości izby Sądu Najwyższego, w której obsadzane jest to stanowisko. Na wolne stanowisko sędziowskie zgłosić się może każdy, kto spełnia warunki określone w art. 24 projektu. Biorąc pod uwagę, że Sąd Najwyższy pełni szczególne funkcje wymiaru sprawiedliwości, konieczne jest, aby sędziowie odznaczali się nie tylko wysokimi kwalifikacjami merytorycznymi, ale także szczególnymi walorami moralnymi i etycznymi. Dlatego też projekt wprowadza nowe, nieprzewidziane w obowiązującym stanie prawnym wymagania konieczne do spełnienia przez kandydata do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Najwyższego. Sędzią Sądu Najwyższego nie będzie mogła zostać osoba, która została prawomocnie skazana za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego. (Poseł Sławomir Nitras: Prywatnego?) Przepraszam, oczywiście się przejęzyczyłem. Oczywiście z oskarżenia publicznego. Jeżeli takie skazanie nastąpi w trakcie trwania stosunku służbowego, oczywiście jeżeli sędzia Sądu Najwyższego będzie skazany, to powoduje wygaśnięcie jego funkcji w Sądzie Najwyższym. Kolejny rozdział - 3 i rozdział 4 też zawierają obowiązki sędziego, przypadki, kiedy stosunek służbowy sędziego Sądu Najwyższego wygasa, czyli wtedy, gdy następuje śmierć, zrzeczenie się urzędu lub zrzeczenie się statusu sędziego w stanie spoczynku, w przypadku prawomocnego wyroku skazującego za umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, prawomocnego orzeczenia przez sąd środka karnego w postaci pozbawienia praw publicznych lub zakazu zajmowania stanowiska sędziego, prawomocnego orzeczenia sądu dyscyplinarnego o złożeniu sędziego z urzędu, utraty obywatelstwa polskiego, nabycia obywatelstwa obcego państwa, chyba że zrzekł się tego obywatelstwa w terminie 30 dni od dnia jego nabycia, i oczywiście stwierdzenia, że pełnił służbę, pracował lub był współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa wymienionych w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia o IPN. Minister sprawiedliwości podejmuje decyzję w przedmiocie wyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego Sądu Najwyższego w przypadku niezakończenia postępowania związanego z dalszym zajmowaniem stanowiska sędziego po ukończeniu wieku, o którym mowa. Ten wiek to jest 60 lat dla pań, które są sędziami, i 65 lat dla mężczyzn. To jest spowodowane... (Poruszenie na sali) (Poseł Joanna Mucha: Może dla Polski.) Wysoka Izbo! Jak państwo doskonale wiecie, w przepisach dotyczących powszechnego wieku emerytalnego, które będą obowiązywać od 1 października, ten wiek również wynosi...