Mówca: Dariusz Piontkowski
Data: 2017-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ta ustawa rzeczywiście jest transpozycją części przepisów dyrektyw unijnych do prawa polskiego. Pan minister szerzej mówił tutaj o tych lekkich opakowaniach plastikowych. Rzeczywiście zgodnie z tym, co dzieje się w innych krajach europejskich, warto wprowadzić opłaty, z których część środków trafi do budżetu państwa i może być potem przeznaczona na działania ekologiczne, ale przede wszystkim zachęci Polaków do tego, aby używali opakowań wielokrotnego użytku albo bardziej ekologicznych, jak papierowe czy materiałowe. Ten zapis pozwala jednocześnie na stosowanie bardzo lekkich toreb do pakowania produktów sypkich albo takich, w przypadku których higiena zobowiązuje do stosowania takich toreb. Znaczna część przepisów tej ustawy dotyczy jednak doprecyzowania i uszczelnienia zapisów dotychczasowej ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Sami przedsiębiorcy działający w tej dziedzinie wskazywali na ogromną szarą strefę i konieczność doprecyzowania przepisów, tak aby wyeliminować przedsiębiorców, którzy nieuczciwie zachowują się na tym rynku. Cóż takiego w ustawie zrobiono w tej dziedzinie? Po pierwsze, doprecyzowano przepisy dotyczące sprawozdawczości. Przedsiębiorcy na spotkaniach komisji w dyskusji z posłami często wskazywali na to, że jest wiele podmiotów, które składają sprawozdania, które mają niewiele wspólnego z rzeczywistością. Stąd możliwość większej kontroli tych sprawozdań powinna przyczynić się, po pierwsze, do wyeliminowania z rynku nieuczciwych przedsiębiorców, a po drugie, do tego, że w końcu zaczniemy spełniać te normy odzysku i recyklingu, które narzuca na nas Unia Europejska, i to już w niedalekiej perspektywie. Kolejny element to rozliczenie wprowadzenia opakowań według tego samego rodzaju opakowań, a nie tylko i wyłącznie według masy. Z tego, co wiemy, doprowadzało to do takiej patologii, że np. drewno stawało się tym rodzajem produktu opakowaniowego, który był rozliczany i którym zastępowano wszystkie inne typy produktów, chociaż w rzeczywistości drewno aż tak często nie jest stosowane. Kolejny element to doprecyzowanie obowiązku prowadzenia publicznych kampanii edukacyjnych i ewentualne kary za nieprowadzenie tego typu kampanii. Dotąd takiego elementu brakowało. Kolejny element, który ułatwia sprawozdawczość - to marszałek województwa i minister środowiska będą publikowali w Biuletynie Informacji Publicznej informacje o porozumieniach i celach osiąganych w wyniku tych porozumień, a gdy nie osiągną tych celów, wtedy będzie można w miarę łatwo obliczyć opłatę produktową wymaganą do wniesienia przez poszczególnych przedsiębiorców. Kolejny element, który dotąd szwankował, dotyczy obowiązku audytu zewnętrznego w przedsiębiorstwie, który często nie był wykonywany. W dotychczasowej praktyce przedsiębiorca, który nie wykonywał tego audytu, nie mógł być ukarany. Tutaj pojawiają się przepisy, które dają marszałkowi broń w takim przypadku: nie tylko kary, ale nawet możliwość wykreślenia z rejestru firmy, która działa w ten sposób. Ułatwieniem dla przedsiębiorców będzie możliwość przejścia z formy sprawozdawczości papierowej na formę sprawozdawczości elektronicznej, co jest uzgodnione z Ministerstwem Cyfryzacji. Zmieniono również definicję marszałka właściwego ds. kontroli przedsiębiorstw wprowadzających opakowania bądź potem rozliczających w imieniu wprowadzających. Tutaj marszałkiem właściwym będzie marszałek województwa, na terenie którego odbywa się taka działalność. Ma to ułatwić kontrolę działalności związanej z odzyskiem i recyklingiem na terenie województwa. Dotychczas gdy przedsiębiorstwo było w innej części Polski, było to znacznie utrudnione. Chodzi również o możliwość występowania przez organizacje samorządu gospodarczego realizującego porozumienia z marszałkami o odpowiednie dokumenty i kwestię reprezentowania firm wprowadzających produkty w opakowaniach. Ułatwia się także działalność eksporterom, którzy eksportują towary poza granice Unii lub sprzedają je do państw Wspólnoty. Wówczas część obowiązków sprawozdawczych będzie z nich zdjęta, co powinno ułatwiać im działalność. I elementy związane z karaniem nieuczciwych przedsiębiorców. Część kar zmniejszono, chodzi zwłaszcza o kary związane z wprowadzeniem nowej opłaty recyklingowej dotyczącej plastikowych toreb. Tutaj kary zdecydowanie zmniejszono, nawet kilkudziesięciokrotnie (Dzwonek), natomiast wprowadzono wyższe kary dla tych przedsiębiorców, którzy oszukują, działają niezgodnie z prawem i zamiast przeprowadzać odzysk i recykling, tak naprawdę często zakopują te towary lub wielokrotnie obracają tymi samymi papierami. Ta ustawa powinna przyczynić się do unormowania tego rynku, powinna być jak najszybciej wprowadzona. Dziękuję bardzo.