Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2016-11-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Na początku wyrażę swoją uzasadnioną wątpliwość co do tego, czy pan minister ma szansę realnie ocenić faktyczny stan postępów w realizacji np. postulatów zawartych w Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych z 2006 r. Wątpliwość ta wynika przede wszystkim z tego, że jeśli chce się coś rzetelnie ocenić i z czymś zmierzyć, to trzeba znać przede wszystkim stan faktyczny, a potem określić precyzyjnie, liczbowo, cele, które chce się osiągnąć, i czas, w jakim chce się te cele osiągnąć. Sprawozdania z realizacji tej konwencji, do których przedstawiania jest zobowiązana Polska, takich danych nie zawierają. Dobra i rzetelna diagnoza nie jest możliwa, bo od lat nie wiemy przede wszystkim tego, ile w Polsce jest osób niepełnosprawnych, m.in. dlatego, że w Polsce funkcjonuje co najmniej pięć systemów orzekania o stopniu niepełnosprawności. Niepełnosprawni w ramach każdego z właściwych im organów, urzędów muszą poddawać się różnego typu badaniom, mnożyć dokumentację, a na każde badane kontrolne i komisję trzeba długo czekać, co drogo kosztuje nie tylko same osoby niepełnosprawne, ale przede wszystkim nasze państwo. Osoba niepełnosprawna, która chce skorzystać z przysługujących jej praw, musi każdego roku przeważnie kilkanaście razy odwiedzać różnego rodzaju urzędy. Jakie działania rząd podejmie w celu ujednolicenia systemu orzekania o stopniu niepełnosprawności, bo dzisiaj na podstawie którego stanu, którego danych statystycznych mamy stwierdzić, jaką mamy w Polsce liczbę osób niepełnosprawnych? Następna sprawa dotyczy sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych. Dwa lata temu Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym za niezgodne z konstytucją uznał przepisy przyznające, tzn. zróżnicowanie zasiłków dla opiekunów dzieci i dla osób niepełnosprawnych dorosłych. Nie ma żadnej różnicy - pan minister powinien się ze mną zgodzić - w sytuacji życiowej osoby niepełnosprawnej, której niepełnosprawność powstała przed 16., przed 18. rokiem życia czy po 18. roku życia. Dokładnie te same potrzeby, dokładnie te same obowiązki. Kiedy więc osoby niepełnosprawne doczekają się konkretnych i widocznych zmian w tym względzie? Dla rządu to tak naprawdę zwykły proces legislacyjny, dla wielu z tych osób to po prostu sprawa przeżycia. Kolejna niedorzeczność związana jest z polityką rynku pracy. Obecnie mamy jeden z najniższych poziomów bezrobocia, ale niestety z Funduszu Pracy na aktywne formy przeciwdziałania wydajemy dokładnie tyle samo. Nie ograniczyliśmy wydatków na szkolenie albo np. na utrzymanie urzędów pracy, a jednocześnie mamy taki stan, że ponad 360 firm, w których pracuje ponad 18 tys. osób niepełnosprawnych, jest zagrożonych. Zagrożone są ich miejsca pracy właśnie z tego względu, że z powodu naprawdę niewielkich problemów, niewielkich niedociągnięć formalnych te firmy będą zmuszone - są zmuszone, bo toczą w nich postępowania - do tego, aby oddać dotacje, które otrzymały na ich miejsca pracy z PFRON-u. Czy nie lepiej jest zamiast tych szkoleń, urzędów pracy po prostu utrzymać miejsca pracy i zwolnić zakłady pracy z tych niedorzecznych kar? Jaki jest racjonalny - i proszę nie powoływać się tutaj na przepisy, dlatego że jesteśmy w miejscu, w którym te przepisy mogą ulec zmianie, i zresztą po to tu jesteśmy, żeby przepisy naprawdę rozwiązywały problemy, a nie były same dla siebie - a więc jaka jest realna przyczyna utrzymywania renty socjalnej na poziomie 84% najniższej renty? Czy osoba, która jest niepełnosprawna od urodzenia, ma mniejsze potrzeby, ma mniejsze oczekiwania, nie wiem, mniej je, mniej wydaje na leki niż osoba, której niepełnosprawność powstała później niż przed 16. rokiem życia? W jakim celu gospodarowanie środkami PFRON jest w gestii różnego typu urzędów: powiatowych urzędów, gdzie są powiatowe centra pomocy rodzinie, samorządów województwa, oddziałów PFRON w województwie, jak również centralnych urzędów? Każdy z nich pobiera 2% prowizji od tego, jakie wydaje środki. Nie wspomnę już o tym, że z powodu tej mnogości urzędów i instytucji osoba niepełnosprawna nie jest w stanie ogarnąć, gdzie ma iść, po jakie wsparcie i czego oczekiwać od poszczególnych urzędów. Po co jest tak dużo urzędników? Odrzuciliście państwo projekt Kukiz’15 ograniczający ubezwłasnowolnienie osób niepełnosprawnych intelektualnie, który postulowany był od 10 lat. Podobno były tam niewielkie błędy prawne, taka była sugestia. Wykorzystajcie więc raz tę armię urzędników do czegoś, czego potrzeba. Dlaczego tego projektu, waszym zdaniem poprawionego prawnie, tutaj nie ma, nie jest on procedowany? Czy do czegoś ci urzędnicy wreszcie mogą się po prostu przydać? Szanowny panie ministrze, kiedy naprawicie ten system? Bo postulaty środowisk niepełnosprawnych (Dzwonek) są znane od lat. Nie trzeba już konsultować. Po prostu trzeba je realizować. Dziękuję. (Oklaski)