Mówca: Sławomir Neumann
Data: 2011-12-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zacznę od sprawy związanej chyba z konfliktem interesów mojego przedmówcy, który przynajmniej w dwóch kwestiach poruszał sprawy pewnie mu jako przedstawicielowi związkowców bardzo bliskie, tzn. związkowe konsultacje społeczne. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Jakich...) Na pensji związkowej, z tego słyszałem i pamiętam, ale rozumiem, że może już coś się zmieniło. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Proszę zajrzeć do dokumentów Sejmu.) Panie pośle, jak pan minister Rostowski twierdził - to jest fakt - dostaliście państwo jako strona związkowa poprzedni projekt budżetu do konsultacji i pamiętam, że w wystąpieniach publicznych przedstawiciele związków zawodowych, także związków, w których pracach pan uczestniczy, wyraźnie mówili, iż propozycji ministra, który chciał szybkich konsultacji, żeby uchwalić budżet przed wakacjami, mówicie stanowcze ˝nie˝, będziecie konsultować tak długo, jak daje wam możliwość prawo, czyli do połowy lipca. A więc dzisiaj zapominacie o tym prostym przekazie, który sami tworzyliście, i wracacie do debaty o tym, czy budżet był konsultowany, czy nie. Otóż był. Warto sięgnąć do własnych materiałów. Druga kwestia, też chyba dość prywatna, związana z pańskim zatrudnieniem w KGHM. Broni pan KGHM przed nałożeniem podatku od kopalin, choć jeszcze nie wiemy, jak wielka to będzie kwota... (Poseł Ryszard Zbrzyzny: W budżecie jest.) ...i jednym tchem, a może nawet na bezdechu, mówi pan o tym, że te wielkie zyski KGHM-u firma chce inwestować w Kanadzie i chyba tworzyć w Kanadzie miejsca pracy. Rozumiem, że ideą jest to, żeby te zyski zostały podzielone wśród załogi, bo wtedy zysk z tego będzie miało państwo, a szczególnie będą mieli pracownicy KGHM jako jedyni wybrańcy państwa na tej kopalinie, która jest dobrem całego narodu. Czasami warto popatrzeć trochę szerzej, panie pośle, nie tylko swoim wąskim interesem. (Poseł Renata Zaremba: Tak jak to się dzieje w innych krajach na świecie.) W wystąpieniach do tej pory warto też zwrócić uwagę na poruszanie dwóch dość sprzecznych kwestii. Z jednej strony jest krytykowanie budżetu za deficyt i za dług publiczny. Co do tego można się zgodzić, bo dzisiaj największym problemem w Europie i na świecie jest kryzys zadłużeniowy państw, państw strefy euro, ale nie tylko. Ten kryzys zadłużeniowy powoduje to, że mamy kłopoty w wielu krajach strefy euro i cała strefa euro ma kłopoty. Brak możliwości zaciągania nowych zobowiązań powoduje to, że rzeczywiście niektóre kraje wpadają w konwulsje. Z drugiej jednak strony, kiedy są podejmowane decyzje o tym, żeby ograniczać w Polsce deficyt i dług publiczny, zmniejszać go, decyzje trudne, które wiążą się także z trudnymi pociągnięciami, takimi jak podnoszenie składki rentowej czy wzrost akcyzy, także po stronie dochodowej, czyli wzrost dochodów, jest pełna krytyka tego pomysłu. Jeżeli tak będziemy dyskutować, to rzeczywiście nigdy nie dojdziemy do żadnego porozumienia, bo nie da się tego zrobić, kiedy z jednej strony źle, że mamy deficyt, a kiedy go obniżamy, to źle, że nie wydajemy na inne potrzebne rzeczy. Jasne, że żaden budżet nie będzie w stanie spełnić wszystkich oczekiwań strony społecznej znajdującej się po drugiej stronie, tych, którzy biorą, są beneficjentami tego budżetu. Tak jak powiedziałem, dzisiaj największym problemem jest rzeczywiście poziom deficytu w poszczególnych krajach, także w Polsce. Ten budżet jest budżetem odpowiedzialnym, bo daje wyraźny sygnał, że chcemy schodzić ze ścieżki wzrostu zadłużenia, chcemy je zmniejszać. Powinno to dać nam w przyszłości zdecydowanie głębszy oddech. Jest to trudny rok dla nas wszystkich, bo tak naprawdę nie wiemy, jaka sytuacja gospodarcza będzie za pół roku w Europie, szczególnie w tej Europie, która jest w strefie euro. Wiem, że dla wielu ta dynamika, która funkcjonuje w świecie gospodarczym, jest na tyle szybka, że nie widzą oni tych zmian. Wielu pół roku temu nie obstawiałoby tego, że Włosi będą mieli kłopoty ze sprzedażą swoich obligacji albo że te obligacje będą droższe niż obligacje polskie, i to droższe znacząco. Jeszcze pół roku temu było to prawie niemożliwe, a dzisiaj Włosi muszą płacić za swoje papiery około 7,14%. My płacimy niecałe 6%. Silna gospodarka, o silnych podstawach, ma większe kłopoty, jeśli chodzi o rolowanie długu, niż Polska i ma lepszy rating niż Polska, co też jest ciekawostką, jeśli chodzi o ratingi. I Hiszpanie, i Włosi mają lepsze od Polski ratingi, a płacą więcej za swoje obligacje i mają kłopoty z ich sprzedażą. A więc naprawdę to są problemy dość skomplikowane, na które warto patrzeć całościowo, a nie wybiórczo, biorąc pod uwagę poszczególne części budżetu. To, jaka będzie dzisiaj możliwość dystrybucji pieniędzy z budżetu, zależy od tego, czy państwo nie wpadnie w kryzys zadłużeniowy, tak jak wpadły kraje Europy Zachodniej. Polski dług publiczny - cały dług publiczny - na 2012 r. jest szacowany na około 832,5 mld zł. Rzeczywiście wydatki na obsługę tego długu wynoszą 43 mld zł. To jest olbrzymia suma. Powinni państwo mieć jednak też świadomość tego, że dzisiaj Polska za swoje obligacje, za koszt obsługi długów, płaci około 5-5,5 punktu procentowego. To jest nasz koszt. Kiedy będziemy mieli taki problem, jaki mają Włosi i Hiszpanie, i nastąpi wzrost rentowności naszych papierów dłużnych chociaż o 1%, to w odniesieniu do tej całej kwoty to będzie około 8 mld zł, więc uzdrowienie finansów publicznych, zejście z poprawy ratingów daje nam realne oszczędności także w obsłudze długu, ale w tym celu są potrzebne takie niepopularne decyzje, które po stronie dochodowej zwiększają niektóre daniny publiczne, ale właśnie po to, żebyśmy mogli w przyszłości mniej płacić za nasz dług. Węgry, na które jeszcze niedawno powoływał się jeden z klasyków, dzisiaj płacą 9% za swoje obligacje. Wiem, że Budapeszt już nie jest modny. Dzisiaj modny jest Pekin, a od wczoraj modne są Chiny, ale dziwię się... (Poruszenie, wesołość na sali) To właśnie nie jest zabawne. Wręcz z przerażeniem słuchałem tej wypowiedzi o Chinach, patrząc na pana posła Śniadka, który jako związkowiec... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Przecież pan doskonale wie, że chodziło o tempo rozwoju. Niech pan będzie przyzwoity.) ...pewnie popiera takie rozwiązania, jakie są stosowane w Chinach, jeśli chodzi o Kodeks pracy, o to, jak traktowani są pracownicy w Chinach.