Mówca: Zbigniew Matuszczak
Data: 2012-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy dzisiaj kolejną informację z realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych z 1994 r. Obowiązek przedstawienia informacji przez rząd wynika z art. 26 przywołanej ustawy, który zobowiązuje Radę Ministrów do przekazania jej wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu. Informacja i wynikające z niej dane potwierdzają zasadność powołania i celowość dalszego funkcjonowania specjalnych stref ekonomicznych, co uwidaczniają osiągnięte efekty ekonomiczne i społeczne. Wypada zatem docenić znaczenie inicjatywy tworzenia stref ekonomicznych w Polsce, gdyż były trafną odpowiedzią na potrzebę chwili i jednym ze środków aktywizacji gospodarczej regionów dotkniętych wówczas strukturalnym bezrobociem. Przypomnijmy, że poziom bezrobocia w tamtym okresie w wielu regionach dochodził do 30%, co uzasadniało konieczność opracowania i uchwalenia ustawy, która by promowała tworzenie nowych miejsc pracy i nadawała określone przywileje inwestorom. Można zatem stwierdzić, że ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych była i pozostała dowodem długofalowego i poszukiwania trafnych rozwiązań ekonomicznych zapewniających dopływ pożądanych inwestycji zagranicznych oraz ożywienie koniunktury gospodarczej i efektywne zwalczanie bezrobocia. Ustawa ta, uchwalona na długi czas przed wejściem Polski do Unii Europejskiej, wykazała swoją celowość i przydatność po dokonaniu stosownych korekt także w warunkach gospodarki unijnej. Obecnie - według stanu na dzień 31 grudnia 2011 r. - specjalne strefy ekonomiczne obejmują tereny o powierzchni ponad 15 tys. ha zlokalizowane w 143 miastach i 203 gminach. Powierzchnia tych stref wzrosła w roku 2011 o 939 ha. Stopień zagospodarowania obszaru specjalnych stref ekonomicznych jest jednak daleki od pełnego wykorzystania, wynosi ok. 61%, wahając się od 27% do 74% w strefie pomorskiej. Generalnie największy stopień zagospodarowania osiągnęły strefy: pomorska, warmińsko-mazurska i suwalska, ale są to strefy małe. Liczba udzielonych zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w specjalnych strefach ekonomicznych systematycznie wzrasta, podobnie jak nakłady inwestycyjne. W stosunku do roku 2010 nakłady inwestycyjne wzrosły o ponad 6 mld zł, to jest o prawie 9%. Inwestorzy działający na terenie omawianych stref zatrudniali 241 600 osób, w tym 75,7% stanowiły nowe miejsca pracy powstałe w wyniku nowych inwestycji realizowanych już po uzyskaniu przez przedsiębiorców nowych zezwoleń, a liczba nowych miejsc pracy w roku 2011 wzrosła o prawie 17 tys. Struktura branżowa także potwierdza, że specjalne strefy ekonomiczne są przyjaznym środowiskiem dla powstawania nowoczesnych parków przemysłowych i technologicznych. Tworzy to potencjalną szansę na osiągnięcie konkurencyjności polskiego przemysłu, zwłaszcza w takich branżach jak: motoryzacja, sektor lotniczy, produkcja nowoczesnych materiałów budowlanych, produkcja artykułów AGD i RTV, a także świadczenie wysoko wyspecjalizowanych usług. Tym samym specjalne strefy ekonomiczne są takim rozsadnikiem nowoczesności technicznej i technologicznej. Istotną sprawą jest wielkość nakładów inwestycyjnych w porównaniu z pomocą publiczną. Z danych Ministerstwa Finansów wynika, że sumaryczna wielkość pomocy publicznej udzielonej przedsiębiorcom działającym w specjalnych strefach ekonomicznych do końca 2010 r. wyniosła 8700 mln zł, co stanowi niespełna 12% nakładów inwestycyjnych poniesionych przez przedsiębiorców w tym samym okresie. Do końca 2011 r. spółki zarządzające strefami ekonomicznymi otrzymały wsparcie w postaci zwolnień podatkowych w łącznej kwocie 176 mln zł. Jednocześnie spółki te (Dzwonek) na budowę niezbędnej infrastruktury wydały 977 mln zł i wydatkowały na promocję specjalnych stref ekonomicznych 47 mln zł. Proporcje te należy uznać za prawidłowe. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że utracone wpływy do budżetu państwa z tytułu ulg podatkowych są z nawiązką rekompensowane przez wpływy z tytułu zwiększonego zatrudnienia. W latach 2007-2010 koszty w postaci utraconych wpływów z podatku CIT w strefach ekonomicznych wyniosły 4900 mln zł, a wpływy z tytułu zatrudnienia pracowników - ponad 8 mld zł. Oceniając pozytywnie działalność specjalnych stref ekonomicznych i doceniając ich znaczenie dla gospodarki narodowej, nie można pominąć faktu nierównomiernego ich rozmieszczenia na terytorium Polski. Już kończę, pani marszałek. Większość znaczących stref ekonomicznych jest skupiona w województwach Polski zachodniej i centralnej, na terenach wysoko uprzemysłowionych, w niewielkim stopniu są one reprezentowane na terenach regionów Polski wschodniej. Nie sprzyja to wyrównywaniu tradycyjnych, ukształtowanych już historycznie dysproporcji w zakresie poziomu ekonomicznego poszczególnych regionów. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem przedstawionej informacji. Dziękuję.