Mówca: Krzysztof Śmiszek
Data: 2023-06-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu mojego klubu mam zaszczyt przedstawić stanowisko Lewicy w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3232. Jak podnoszą w swoim uzasadnieniu projektodawcy, głównym celem projektu ma być potrzeba dostosowania przepisów polskiego Kodeksu karnego w odniesieniu do przestępstwa szpiegostwa do zmieniających się uwarunkowań geopolitycznych i postępu technologicznego. Co do zasady oczywiście należy przyznać wnioskodawcom rację. W ostatnim czasie mamy sytuację nadzwyczajną - wojnę toczącą się za polską granicą, a w związku z tym narażenie naszego kraju na zintensyfikowaną infiltrację obcych służb, jak również możliwości pozyskiwania polskich obywateli do współpracy z takimi służbami. Weryfikacja skuteczności przepisów karnych jest wobec tego uzasadniona. Co proponują wnioskodawcy? Głównie zaostrzenie kar dotyczących typu podstawowego przestępstwa szpiegostwa, dodanie postaci przestępstwa kwalifikowanych przedmiotowo i podmiotowo oraz objęcie karalnością formy stadialnej przygotowania. Na szczęście wycofaliście się państwo z absurdalnego przepisu dotyczącego nieumyślnej odmiany tego przestępstwa, ale spuśćmy na to zasłonę milczenia. Oczywiście możemy rozmawiać o kwestii zaostrzenia odpowiedzialności karnej. Potrzebujemy spokojnej, głębokiej i profesjonalnej, a nie populistycznej dyskusji na temat zaostrzania odpowiedzialności karnej za tego typu przestępstwo. My na lewicy zawsze mówiliśmy jedno: nie nieustanne, ciągłe podwyższanie wysokości kary, a konsekwentna egzekucja tych przepisów wydaje się znacznie lepszą polityką karną. Ale oczywiście z przyjemnością wdam się w dyskusję na temat konieczności zaostrzenia tej odpowiedzialności karnej. Mam tylko taką prośbę... Niestety mam wrażenie, że sprawę dramatycznej sytuacji za polską granicą poniekąd wpisujecie państwo w toczącą się kampanię wyborczą. Mam nadzieję, że unikniecie tego typu retoryki podczas prac, prezentacji i w ogóle mówienia o tym w przestrzeni publicznej. Ale to nie te przepisy budzą nasze największe wątpliwości. Zastrzeżenie musi budzić próba dodania w Kodeksie karnym przepisu art. 112a, który ma penalizować przestępstwo popełnione przy użyciu systemu informatycznego, teleinformatycznego lub sieci teleinformatycznej, jeżeli czyn ten na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wywołał lub mógł wywołać skutek naruszający interes państwa w zakresie ochrony niepodległości, integralności terytorialnej, bezpieczeństwa zewnętrznego i wewnętrznego, obronności, polityki zagranicznej, pozycji międzynarodowej lub potencjału naukowego lub gospodarczego. Do ścigania takich przestępstw dochodzić będzie niezależnie - tak wynika z brzmienia tych przepisów - od przepisów obowiązujących w miejscu popełnienia czynu zabronionego. Oznaczać to może, że Polska ścigać będzie na swoim terytorium zachowania, które w miejscu działania sprawcy miały charakter legalny. Trochę mało jest w uzasadnieniu na ten temat. Mam nadzieję, że dowiem się od pana więcej albo w debacie tutaj, na sali plenarnej, albo w komisji. Naszym zdaniem wbrew zasadom poprawnej legislacji, w szczególności wbrew wymogowi precyzji, zwłaszcza w odniesieniu do ustawodawstwa karnego, wiele sformułowań, jak się wydaje, jest zbyt szerokich i niedookreślonych. Wszyscy wiemy, że w Kodeksie karnym czy w ustawodawstwie karnym tego typu niedookreślone sformułowania nie powinny mieć miejsca. Interes państwa, ochrona niepodległości, integralności - rozumiem, że was zadowalają tego typu ogólne stwierdzenia. My uważamy, że powinny one być bardziej precyzyjne. Wiele organizacji pozarządowych, które stoją na straży praw i wolności obywatelskich, też wyraża swoje zastrzeżenia co do formy i treści tej propozycji. Często podnosi się... Fundacja helsińska czy Fundacja Panoptykon podnoszą, że kwestie dotyczące dezinformacji są zbyt ogólnie zarysowane. Może to służyć tłumieniu wolności słowa, może to służyć ograniczaniu swobodnego przepływu informacji. Wydaje się, że trzeba to doprecyzować. Kolejna, ostatnia sprawa. W myśl nowych przepisów karane będzie branie udziału w działalności obcego wywiadu. Dzisiaj te przepisy są inaczej sformułowane. Wydaje się, że ten (Dzwonek) przepis obniża standardy ochrony i niestety ogranicza możliwości działania polskiego państwa. Obecnie obowiązujące sformułowanie wydaje się znacznie bardziej precyzyjne. Lewica opowiada się za dalszymi pracami nad tym projektem. Dziękuję bardzo.