PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wakacje roku 1980 w Polsce to gorący czas przełomowych wydarzeń politycznych i społecznych. Sierpniowe strajki na Wybrzeżu i w całym kraju zmieniły, jak się później okazało, bieg historii Polski. Były odpowiedzią na kończącą się w atmosferze kryzysu dekadę Edwarda Gierka. Po okresie intensywnych inwestycji i modernizacji władze PRL w propagandzie przedstawiającej Polskę jako siódmą potęgę gospodarczą świata musiały zmierzyć się z pogłębiającą się zapaścią ekonomiczną i narastającym niezadowoleniem. Społeczną iskrą, która zapoczątkowała falę protestów, była podwyżka cen mięsa i jego przetworów w bufetach zakładów pracy od 1 lipca 1980 r. Wydarzenia te zapoczątkowały wielką falę strajków znanych jako Lubelski Lipiec 1980, który objął ponad 150 zakładów pracy w regionie. Władze straciły społeczne zaufanie i kontrolę nad sytuacją w kraju. Kulminacją tych wydarzeń były sierpniowe strajki na Wybrzeżu, które doprowadziły do podpisania porozumień sierpniowych i powstania NSZZ ˝Solidarność˝. Naszą powinnością jest przypomnienie o tych wydarzeniach, szczególnie młodemu pokoleniu, by budować świadomość historyczną i obywatelską. Dziękuję bardzo.
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, panie marszałku. Wysoki Sejmie! 45 lat temu w 1980 r. w dniach 8-25 lipca w 147 lubelskich zakładach pracy doszło do strajków, które objęły ponad 50 tys. pracowników. Iskrą zapalną było podniesienie ceny kotleta w stołówce PZL Świdnik. Potem do strajku dołączyli kolejarze z PKP Lublin. Fala protestów rozlała się na cały kraj. To właśnie Lubelski Lipiec zapoczątkował ogólnopolski bunt, który doprowadził do powstania ˝Solidarności˝ w 1980 r. Jako posłanka ziemi lubelskiej z dumą przypominam, że bez Lublina nie byłoby Gdańska. Dziś, w 45. rocznicę tych wydarzeń, uchwałą Sejmu oddajemy hołd ludziom, którzy pierwsi powiedzieli: dość i mieli odwagę walczyć o nasze prawa.
Mówca: Tomasz Zieliński
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Niewiele osób wie, że wielkie protesty przeciwko komunistycznej władzy, zwane Lubelskim Lipcem ’80, były poprzedzone strajkiem robotników w Tomaszowie Lubelskim. 26 czerwca 1980 r. w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego w Tomaszowie, która była wtedy filią PZL Świdnik, 120 osób, sprzeciwiając się obniżce premii o 17%, rozpoczęło strajk. Co ciekawe, robotnicy odnieśli sukces, ponieważ przerażony tą sytuacją dyrektor wycofał się z kontrowersyjnych decyzji. Należy wyrazić szacunek i uznanie dla wszystkich osób biorących udział w strajku. Wtedy naprawdę trzeba było być odważnym, a komuniści umieli niszczyć ludzi latami. W tym miejscu pozdrawiam żyjących uczestników strajku: Edwarda Bielaka, Jana Kopra, Stanisława Kopra, Ryszarda Kowalewskiego, Jana Ciska i Edwarda Kozdrę. Do dzisiaj przez swoją postawę jesteście przykładem dla młodego pokolenia. Dziękuję bardzo.
Mówca: Michał Krawczyk
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Muszę jedno słowo. Jestem nie tylko posłem sprawozdawcą, ale także przedstawicielem wnioskodawców, którzy złożyli ten projekt uchwały. Chciałbym podziękować wszystkim państwu, wszystkim klubom, poza klubem Konfederacji, za pracę podczas obrad komisji kultury i dzisiaj, za piękne słowa, które doceniają to, co się wydarzyło w lipcu 1980 r. na Lubelszczyźnie. A panu posłowi Fritzowi chciałbym powiedzieć, że powinien się wstydzić swojego wystąpienia, bo nawet z takiej sprawy jak rocznica Lubelskiego Lipca ’80 zrobił politykę i podlał to jeszcze nacjonalistycznym, prymitywnym sosem. Wstyd, pośle Fritz. Bardzo dziękuję. (Oklaski) (Poseł Włodzimierz Skalik: Wyciągnął słuszne wnioski.)
Mówca: Bronisław Foltyn (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W tym roku mija 45 lat od wydarzeń Lubelskiego Lipca 1980 r. Dziś wiemy, że to był moment wyjątkowy, który stał się początkiem końca komunistycznego zniewolenia w Polsce. To nie był protest zorganizowany przez polityków. To był autentyczny bunt ludzi - robotników, kolejarzy, kierowców, pracowników przemysłu spożywczego i maszynowego, którzy mieli dość kłamstw, biedy i upokorzeń ze strony władz PRL. Strajk rozpoczął się 8 lipca w Świdniku. Pracownicy Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego przerwali pracę i zażądali podwyżki płac. W kolejnych dniach strajki rozlały się na cały region. Ponad 150 zakładów pracy w województwie lubelskim stanęło: fabryki, huty, mleczarnie, zajezdnie autobusowe i PKP. Strajkujący pokazali, że są zorganizowani, solidarni i zdeterminowani. Władza, która przez dekady zastraszała i tłumiła każdy opór, była zaskoczona. Po raz pierwszy od lat robotnicy nie tylko protestowali, ale formułowali konkretne żądania, nie tylko podwyżki, ale również poprawy warunków pracy, respektowania praw pracowniczych i uczciwego traktowania. To właśnie Lubelski Lipiec przygotował grunt pod Sierpień 1980 r. w Gdańsku i powstanie ˝Solidarności˝. Dziś, po 45 latach naszym obowiązkiem jako obywateli wolnej Polski jest pielęgnowanie pamięci o Lubelskim Lipcu oraz o tym, że wolność wymaga odwagi i gotowości do poświęceń. Cześć i chwała bohaterom Lubelskiego Lipca!
Mówca: Daria Gosek-Popiołek (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie upamiętnienia 45. rocznicy Lubelskiego Lipca '80 (druki nr 1491 i 1505). Dyskutujemy dzisiaj o projekcie uchwały upamiętniającej 45. rocznicę wystąpień robotniczych na Lubelszczyźnie, będących protestem przeciwko rosnącym kosztom życia i stojącym w miejscu płacom. Strajki objęły znaczną część województwa i zakończyły się podpisaniem porozumień z przedstawicielami władz. Te wydarzenia są słabo obecne w naszej wspólnej pamięci historycznej, a szkoda, więc cieszę się, że Sejm nad tą uchwałą pracuje, i mam nadzieję, że przyjmiemy ją na tym posiedzeniu. Chciałabym zwrócić uwagę na szczególnie ważny moim zdaniem fragment. Pozwolę sobie zacytować: ˝Drogą wytyczoną w Lublinie podążyli wkrótce robotnicy Stoczni Gdańskiej i wielu innych zakładów w całej Polsce. Domagali się wolności, sprawiedliwości oraz prawa do współdecydowania o losach swojego miejsca pracy i kraju. Chcieli być współgospodarzami fabryk i pełnoprawnymi obywatelami Rzeczypospolitej˝. Upamiętniamy i doceniamy dzisiaj to, że robotnicy chcieli współdecydować o swoich miejscach pracy. Cieszę się, że w treści uchwały podkreślono ten ważny element dziedzictwa pierwszej ˝Solidarności˝. Z perspektywy 45 lat trzeba jednak uderzyć się w pierś i powiedzieć, że wolna Polska nie zapewniła pracownikom prawa do współdecydowania o swoich miejscach pracy. Najświeższy przykład mieliśmy niedawno w Jeremiasie w Gnieźnie, gdzie władze firmy nielegalnie zwolniły dwóch związkowców z Inicjatywy Pracowniczej, miesiącami odmawiały prowadzenia uczciwych negocjacji, wreszcie ignorowały całkowicie legalny strajk i podejmowały próbę zastąpienia protestujących pracowników więźniami lub pracownikami agencyjnymi. To tylko bardzo świeży przykład, ale niestety nie jedyny. Dlatego apeluję do wszystkich na tej sali, żebyśmy prawo pracowników do współdecydowania o swoim miejscu pracy traktowali serio, nie tylko upamiętniając wydarzenia z przeszłości, ale również wprowadzając rozwiązania na przyszłość.
Mówca: Maria Koc
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę przedstawić stanowisko wobec projektu uchwały upamiętniającej Jarosława Marka Rymkiewicza w 90. rocznicę jego urodzin. W pełni popieramy tę uchwałę i pragniemy podziękować jej inicjatorom. Nigdy za wiele o Rymkiewiczu. To niewątpliwie jeden z najwybitniejszych poetów, nie tylko współczesnych, ale i w ogóle w dziejach naszej literatury. Są krytycy i literaturoznawcy, którzy wręcz uważają, że Rymkiewicz to największy autor XX w. obok Wiesława Myśliwskiego. Rymkiewicz przede wszystkim był znany ze swojej twórczości poetyckiej. Dość wspomnieć pierwszy tomik wierszy ˝Konwencje˝, zbiór ˝Metafizyka˝ czy tom poezji ˝Zachód Słońca w Milanówku˝, za który w 2003 r. otrzymał Nagrodę Literacką Nike. Poezja Rymkiewicza pełna jest rozważań eschatologicznych. Poeta często podejmuje temat przemijania życia, nieuchronnej śmierci. To nie jest łatwa twórczość, ale niewątpliwie nikt, kto ją raz pozna, nie pozostanie wobec niej obojętny. Drugim najbardziej znanym aspektem twórczości Jarosława Marka Rymkiewicza, obok poetyckiej, była eseistyka historyczno-literacka oraz historyczna. Nikt tak jak Rymkiewicz nie potrafił pisać o romantyzmie, o Mickiewiczu czy o Słowackim. Nikt tak jak on nie potrafił też pisać o polskiej historii, zwłaszcza tej trudnej, rozgrywającej się w czasach przełomów i kryzysów, kiedy w ludziach objawiały się ich najpiękniejsze, ale też najgorsze cechy, łącznie ze zdradą ojczyzny. W swojej poezji oraz dziełach historycznych i literaturoznawczych Rymkiewicz nie unikał tematów patriotycznych, narodowych, a nawet politycznych. Był człowiekiem wyrazistym i odważnym. Nigdy też nie ukrywał swoich poglądów. Wręcz przeciwnie - zdawał sobie sprawę z tego, jak niepopularne w środowiskach salonu III RP są poglądy konserwatywne, a i tak bezkompromisowo je głosił. Choć jego twórczość ma charakter absolutnie uniwersalny i nie da się jej wtłoczyć w żadne ramy ideologiczne ani tym bardziej polityczne, to były i są środowiska, które właśnie z powodu osobistych poglądów poety dystansują się od jego wielkiej, wybitnej i niepowtarzalnej twórczości. Czynią to zwłaszcza ci, którzy określeniu patriotyzm przypisują w obecnych czasach pejoratywne znaczenie i najchętniej uciekliby od wątków narodowych we współczesnej literaturze. Pomimo tego ideologicznego zacietrzewienia niektórych środowisk politycznych to w momencie, gdy w ubiegłym roku minister edukacji Barbara Nowacka wykreśliła z listy lektur poezję Rymkiewicza i ogłaszając to, użyła zwrotu: niejaki Rymkiewicz, spotkała się z ostrą krytyką płynącą od prawa do lewa ze strony literatów, krytyków, dziennikarzy, polityków czy też tysięcy czytelników zafascynowanych twórczością poety. To pokazuje, że twórczość Rymkiewicza jest zjawiskiem wyjątkowym, genialnym (Dzwonek), ponadczasowym, uniwersalnym i tak bardzo polskim. Wielkość broni się sama. Dziękuję bardzo.
Mówca: Krzysztof Mieszkowski
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obrady komisji kultury były bardzo burzliwe, bardzo ostre. Trzeba o tym powiedzieć, bo z tych relacji wynika, że to jakiś raj na ziemi w polskim parlamencie. Tymczasem bardzo mocno dyskutowaliśmy o tej propozycji Prawa i Sprawiedliwości. Jarosław Marek Rymkiewicz - kilka zdań o jego biografii. Jarosław Marek Rymkiewicz nosił pierwotne nazwisko Szulc. Urodził się w Warszawie 13 lipca 1935 r. Ojciec - Władysław Szulc-Rymkiewicz, prozaik pochodzenia niemieckiego, matka - Hanna, z domu Baranowska, lekarka pochodzenia tatarsko-niemieckiego. Rodzina zmieniła nazwisko Szulc na Rymkiewicz w połowie lat 40., korzystając z przedwojennego pseudonimu literackiego ojca. Rodzice poety należeli do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Jarosław Marek Rymkiewicz był członkiem Związku Młodzieży Polskiej. Był niezwykle aktywnym pisarzem, ale także był niezwykle aktywnym obywatelem w czasach PRL-u. W roku 1964 r. podpisał list pisarzy protestujących przeciwko listowi 34, wyrażając sprzeciw wobec kampanii oczerniającej Polskę Ludową prowadzoną przez prasę zachodnią i Radio Wolna Europa. List 34 to dwuzdaniowy protest polskich intelektualistów przeciw cenzurze w PRL. Rymkiewicz był przeciwko temu, obok Różewicza, Brzechwy, Iwaszkiewicza. W 2003 r., kiedy otrzymał Nagrodę Literacką Nike, nie przyszedł jej odebrać, ale pieniądze wziął, 100 tys. zł. Myślę, że trzeba o Rymkiewiczu rozmawiać zwłaszcza w kontekście jego ostatnich książek: ˝Kinderszenen˝ - tak bym to czytał raczej, a nie: Kinderszenen - ˝Wieszanie˝ czy ˝Samuel Zborowski˝. To jest przejaw absolutnie skrajnego nacjonalizmu, nietolerancji. Nawoływał do przelewu krwi w 1989 r., a okrągły stół był dla niego nie do zaakceptowania. Myśląc o tym, co się dzieje dzisiaj w Rzeczypospolitej, ta uchwała wpisuje się w taką narrację podziału, narrację rozbicia wewnętrznego Polski, rozbicia społecznego. Myślę, że to jest bardzo trudny moment dla tej uchwały, dla tego pisarza. Dlatego klub Koalicja Obywatelska wstrzyma się w tej sprawie. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe, w imieniu którego mam zaszczyt teraz przemawiać, poprze projekt uchwały Sejmu w 90. rocznicę urodzin Jarosława Marka Rymkiewicza, poety, eseisty, krytyka, dramaturga i publicysty politycznego. Wśród czynników motywujących pozytywny stosunek mojego klubu do tej uchwały jest m.in. fakt, że Rymkiewicz był laureatem wielu prestiżowych nagród literackich, które otrzymał za swoją wieloaspektową, wielowątkową i zaangażowaną twórczość literacką. Mam tu na uwadze m.in. Nagrodę Fundacji im. Kościelskich, Nagrodę im. Stanisława Vincenza, Nagrodę Literacką im. Zygmunta Hertza, paryskiej ˝Kultury˝, czy też Nagrodę Literacką Nike przyznaną za tom wierszy ˝Zachód Słońca w Milanówku˝. Bardzo interesujące są podejmowane przez Rymkiewicza próby nowego zdefiniowania niektórych pojęć i terminów w systemie wartości literackich. Oto przykład: klasycyzm to nieustanna walka o swoje miejsce w kulturze. Inny: klasycyzm w poezji to nic innego jak próba opanowania swych uczuć i wypowiedzenia ich w formie możliwie zdyscyplinowanej i odwołującej się do istniejących w teraźniejszości form minionych. Godzi się zauważyć, że klasycyzm w rozumieniu Rymkiewicza nie musi odwoływać się wyłącznie do wzorów antycznych i renesansowych. Sam krytycznie oceniał bezrefleksyjne naśladowanie dawnych poetyk, co skwitował sformułowaniem, iż przeszłość nie jest antykwariatem. Mimo takiego przekonania sam często nawiązywał do epoki baroku i tradycji romantycznej. Według znawców przedmiotu rzadko dostrzeganą wartością poezji Rymkiewicza jest brawurowa ironia, której - jak twierdzą - nauczył się od romantyków, zwłaszcza zaś od Słowackiego. Ale jak powiada stare przysłowie: nie wszystko złoto, co się świeci. Jarosław Marek Rymkiewicz pisał też wiersze, które często, jeśli nie generowały, to utrwalały podziały polityczne w narodzie polskim. Sformułowanie: dwie Polski jako częsty motyw w jego twórczości są tego przejawem. Podobnie jak kontrowersyjny utwór ˝Do Jarosława Kaczyńskiego˝. W tym kontekście można przyznać rację Krzysztofowi Masłoniowi, który po śmierci poety napisał: Odszedł człowiek, który dotarł do samego rdzenia polskości, wgryzł się w nią, a swoimi książkami wzniecił najważniejsze spory i dyskusje ostatnich dziesięcioleci. A przecież nie wszystkie spory dobrze służyły i nadal dobrze nie służą umacnianiu kondycji moralnej narodu polskiego. Ot chociażby teza, iż powstanie warszawskie, które pochłonęło 200 tys. ofiar, jest fundamentem polskiej tożsamości. Takie oceny historyczne moim skromnym zdaniem są szkodliwe i są przejawem narzucania społeczeństwu polskiemu jedynego modelu patriotyzmu, czyli insurekcyjno-martyrologicznego. Te zastrzeżenia, lekko krytyczne, dotyczą raczej postawy politycznej (Dzwonek), poglądów na historię Polski.
Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Można je dostrzec jedynie na obrzeżach głównego nurtu twórczości literackiej Jarosława Rymkiewicza, który pozostawił nam w spadku poruszające opisy i definicje polskiej tożsamości, polskich korzeni, polskiego losu, polskiego bohatera... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
Mówca: Barbara Okuła
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rymkiewicz był pisarzem, którego dzieła mają istotne znaczenie w polskiej literaturze, a jego twórczość, pełna refleksji nad historią, kulturą i tożsamością narodową, może być źródłem inspiracji i dyskusji o wartościach, które kształtowały Polskę. Jednak propozycja uchwały Sejmu, upamiętniająca osobę tak kontrowersyjną jak Rymkiewicz, nie jest zbyt dobrym pomysłem w dzisiejszych czasach, w których społeczeństwo polskie jest i tak już mocno podzielone. Dla politycznych zwolenników PiS jest on osobą, która swoim talentem wpisała się w ich sposób widzenia świata, ale dla strony liberalnej, z powodu zbyt radykalnych i skrajnie prawicowych poglądów oraz aktywnego uczestnictwa w polityce po jednej stronie, przestał być tylko literatem. Czy literat powinien angażować się w bieżące życie polityczne i stawać po jakiejkolwiek stronie? Cóż, zapewne jak każdy Polak ma prawo do politycznych antypatii i sympatii. Związek polityki i literatury ma w naszym kraju długą tradycję i sięga np. do okresu PRL-u. Istota oburzenia i zniesmaczenia gestami Rymkiewicza była taka, że trudno jest stawiać na równi poetów walczących z komunizmem o demokrację oraz poetę nawet zasłużonego, ale jednak wdającego się w partyjne rozgrywki i wyraźnie pokazującego swoje uwielbienie dla przywódcy jedynej słusznej partii. Należy zauważyć, że wielu najwybitniejszych przedstawicieli Nowej Fali w polskiej poezji i literaturze, np. Adam Zagajewski czy Stanisław Barańczak, nie doczekało się upamiętnienia. Wydaje się, że powinniśmy schować uchwałę upamiętniającą Jarosława Marka Rymkiewicza na 10 lat, do 100. rocznicy jego urodzin. Może do tego czasu odbudujemy spójność społeczną. Dziś tak nie jest. Uchwały Sejmu w sprawie upamiętnienia wybitnych postaci polskiej historii czy literatury mają na celu uświadomienie jedności naszej wspólnoty i dumy z polskości, dlatego są zazwyczaj podejmowane w konsensusie. Nie są stanowione po to, żeby służyć pół-Polsce, ale po to, by służyć całej Polsce. Z drugiej strony upamiętnienie takiej postaci może stanowić okazję do otwarcia debaty na temat granic wolności słowa i sztuki. Ważne jest jednak to, aby analizować nie tylko jego twórczość literacką, ale także kontrowersyjne poglądy, bo te mogą prowadzić do głębszej refleksji nad tym, jak sztuka i polityka przenikają się nawzajem. Istnieje jednak ryzyko, że upamiętnienie Rymkiewicza może być odbierane jako akceptacja jego kontrowersyjnych poglądów. Warto się zastanowić, w jaki sposób można zrównoważyć uznanie dla jego dorobku literackiego z krytyką jego poglądów. Wydaje mi się, że najrozsądniej byłoby, przy zachowaniu odrobiny politycznej wstrzemięźliwości, po prostu przyjąć Rymkiewicza z całym dobrodziejstwem inwentarza i tak samo jak w przypadku Gałczyńskiego czy Miłosza po prostu czytać, czytać i czytać. W ten sposób zostanie najlepiej upamiętniony. Klub Parlamentarny Polska 2050 wstrzyma się od poparcia tej uchwały. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozmawiamy dzisiaj o uchwale w 90. rocznicę urodzin Jarosława Marka Rymkiewicza. Jarosław Marek Rymkiewicz jest jednym z tych twórców, których ciężko jednoznacznie zakwalifikować i w przypadku których ciężko stwierdzić, jako kogo przede wszystkim go dziś honorujemy: jako poetę czy pisarza, jako eseistę czy dramaturga, tłumacza czy badacza literatury. Ale we wszystkich tych rolach odciskał na polskiej kulturze swoje piętno i we wszystkich należał do najlepszych w swoim fachu. Rymkiewicz należy do czołówki najwybitniejszych polskich poetów ostatnich dekad, a jak wiadomo, na tym polu panuje akurat szalona konkurencja. Przez długie lata był jedną z najważniejszych postaci Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. To instytucja, w której pracuje elita naukowców zajmujących się polską kulturą. Jako eseista i pisarz osiągał nie tylko mistrzostwo stylu, ale też mistrzostwo wzbudzania zainteresowania, dyskusji, zachwytów i kontrowersji, niezależnie od tego, czy pisał o Mickiewiczu, o wieszaniu zdrajców czy o płonącej w powstaniu Warszawie. Obok jego książek po prostu nie przechodziło się i nie przechodzi obojętnie. Choć jego droga polityczna była skomplikowana, to wiele osób pamięta go przede wszystkim jako autora ˝Rozmów polskich latem roku 1983˝ i jednego z tych intelektualistów, którzy w najważniejszym momencie nie bali się stanąć po stronie solidarnościowej opozycji. Jarosław Marek Rymkiewicz był osobowością niejednoznaczną, ale twórcą jest jednoznacznie wybitnym. Nawet jeśli są osoby, które niechętnie patrzą na honorowanie go przez polski Sejm, to chyba nie znajdzie się taka, która podniesie argumenty przeciw odnoszące się do wagi jego dzieł, jakości poezji, erudycji książek naukowych, wpływu jego esejów na polskie dyskusje o historii, o tożsamości i pamięci. Jarosław Marek Rymkiewicz był takim specyficznym twórcą, którego ˝Gazeta Wyborcza˝ mogła pozywać, ale któremu nie mogła nie dać nagrody Nike. Nieczęsto zdarza się postać tej rangi, która esejem o Samuelu Zborowskim jest w stanie rozgrzać całe polskie życie kulturalne albo zdobywać najwyższe poetyckie laury wierszami o tym, że zobaczył Boga w koszu na śmieci przy stacji WKD w Milanówku pod Warszawą. To ostatnie to nawiązanie do z kolei mojego ulubionego wiersza z elementem kolejowym w tytule. Koło partii Razem będzie głosowało za tą uchwałą. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-07-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jarosław Marek Rymkiewicz to jest wielka postać naszej kultury i na pewno jest to postać godna upamiętnienia w wielu uchwałach. Jedyna rzeczywiście wątpliwość to ta, o czym pani poseł wcześniej powiedziała, że być może lepiej byłoby upamiętnić go z okazji 100. rocznicy urodzin niż 90. Ale dobra i psu mucha, nomen omen. (Głos z sali: 100. też.) Tak się złożyło - będzie parę takich osobistych uwag - że wybrałem fragmenty wierszy śp. pana Rymkiewicza do mojej pracy maturalnej. Pamiętam jak dziś. Ona dostała gdzieś tam nawet nobilitację w całej szkole, więc pomógł mi pan Rymkiewicz w moim osobistym życiu. Nie mogę się zgodzić absolutnie z tym, co nieobecny już tutaj pan Mieszkowski opowiadał o powieści ˝Samuel Zborowski˝, czyli że to jest jakiś nacjonalizm, ksenofobia i te wszystkie lewicowe hasła, które on tam zna. Nie, ˝Samuel Zborowski˝ to jest kapitalny esej, proszę państwa, i wydaje mi się, że wart przeczytania, dla dziatwy szkolnej to może nie, ale tak licealnej, to jak najbardziej, i dla każdego dorosłego człowieka. Wiele można się dowiedzieć o naszej ojczyźnie, o naszej mentalności i o tym, co z tego wynika i jakie to ma przełożenie na nasze obecne życie. Z elementów życiorysu, które tutaj może nie padły, skoncentrowałbym się na trzech krótkich kwestiach z lat 2010-2012. Otóż w 2010 r., po katastrofie smoleńskiej, Jarosław Marek Rymkiewicz wszedł do komitetu poparcia Jarosława Kaczyńskiego. Poszedł drogą polityki, co wielu pewnie oburza, ale - chociaż nie zgadzam się z tym wyborem - uważam wejście na drogę polityczną takiego poety, takiego formatu człowieka za coś bardzo pozytywnego, dlatego że chciał zmieniać Polskę. W 2011 za to, że nazwał środowisko ˝Gazety Wyborczej˝ duchowymi spadkobiercami komunistycznej partii Polski, został pozwany przez koncern Agora i wytrzymał napór takiego medialnego walca, przez co wydaje się, że bardzo zyskał w oczach polskich patriotów, w ogóle Polaków. I, wisienka na torcie, Grzegorz Braun, tak znienawidzony przez wielu na tej sali, poświęcił mu w 2012 r. film ˝Poeta pozwany˝. Film troszeczkę zapomniany, wydaje mi się, że środowisko ˝Gazety Polskiej˝, które wydało (Dzwonek) wtedy ten materiał, mogłoby jeszcze raz pokusić się o udostępnienie go chociażby w sieci. Bardzo państwu dziękuję. Aha, i Konfederacja Korony Polskiej poprze ten projekt. Oczywiście, że tak. (Oklaski)