Mówca: Waldy Dzikowski
Data: 2022-09-02 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej wobec sprawozdania Komisji Finansów Publicznych i komisji samorządu dotyczącego druku nr 2551, który zawiera rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych innych ustaw. Zanim nawiążę do sprawozdania i jedynej poprawki, która została w tym sprawozdaniu przyjęta, pozwólcie państwo, że krótko powiem, na czym opiera się cały projekt ustawy. Otóż kwota 13,7 mld, która będzie dzielona zamiast w roku 2023 - zresztą na wniosek jednostek samorządu i organizacji - w roku 2022. Ona jest całością subwencji rozwojowej, która... Ta kwota powstała z kwoty 3 mld zł, czyli subwencji rozwojowej, która pojawiła się w roku 2021 w wyniku ustawy z 14 października. Kwota 10,2 mld została zasygnalizowana jako ubytek dochodów z PIT. Miała być refinansowana w roku 2023. Pojawiła się kwota ok. 13,2 mld, ale po kalkulacjach oraz wstępnych wyliczeniach dotyczących ostatniego półrocza okazało się, że kwota 7,8 mld jest kwotą rzeczywistą, która jest częścią subwencji rozwojowej, a pozostała część tych 13,7 mld, czyli 5,9 mld, to kwota przeznaczona jako część druga do podziału. Pojawiły się dwie kwoty, czyli 7,8 mld i 5,9 mld. Moim zdaniem te dwie kwoty, które są w różny sposób dzielone między gminy, powiaty i województwa... Pierwsza kwota jest dzielona proporcjonalnie do zaplanowanych udziałów każdej gminy w Picie. Druga kwota przeznaczona jest tylko dla tych jednostek samorządu terytorialnego, które nie przekroczyły określonego progu. W przypadku gmin jest to 2,8 mln, w przypadku powiatów - 6 mln, a w przypadku województw - 32 mln. W związku w tym to rozwiązanie dzieli gminy na lepsze i gorsze. Mamy inne regulatory zrównoważonego rozwoju. Chodzi o wpłaty do budżetu państwa, subwencję wyrównawczą. To są mechanizmy zawarte w ustawie o dochodach, które faktycznie wyrównują dochody jednostek samorządu terytorialnego. Wszystkie gminy, powiaty i województwa, które przekroczyły te pułapy, o których mówiłem, nie biorą udziału w podziale 5,9 mln. Następnym podziałem, który niedobrze świadczy... Przepraszam, najbardziej sprawiedliwy podział powinien polegać na tym, że cała kwota jest dzielona proporcjonalnie do udziału każdej z gmin w Picie. Tak się nie stało. Jest jeszcze jedna kwestia. Te dochody oczywiście nie są doszacowane. One były zaplanowane, ale mimo wszystko nie są doszacowane. Według wyliczeń jednostek samorządu terytorialnego i ekspertów jest to spadek dochodów wyłącznie z tytułu ostatnich wprowadzanych zmian w podatkach, czyli ustaw fiskalnych. Co z wprowadzonym Polskim Ładem? Co z drożyzną, inflacją, z niedoszacowaniem subwencji oświatowej? Tak że te kwoty stanowią prawdopodobnie 1/3 ubytków, których samorządy doznały w ostatnich 7 latach. Inne kwestie, które zostały poruszone w tym projekcie. Moi koledzy i koleżanki mówili o tym, ale powiem, że tam chodzi o regułę finansową, aby m.in. rozluźnić możliwość zaciągania zobowiązań, jeżeli te zobowiązania nie przekraczają 100% dochodów danej jednostki samorządu. Chodzi o kwestie dotyczące subwencji oświatowej, subwencji ogólnej i ich spłat, jak i inne doprecyzowujące kwestie. Zgłaszam sześć poprawek do tego projektu ustawy. Pierwsza poprawka to jest poprawka zwiększająca o 7,8 mld pierwszą część kwoty, czyli dokładnie będzie to kwota 13 673 mln do podziału w pierwszej części, z konsekwencjami legislacyjnymi. Idąc tym sposobem myślenia, chciałbym powiedzieć, że jest to za mała kwota w stosunku do tego, ile gminy utraciły przez te 7 lat w przypadku swoich dochodów, głównie z PIT-u. (Dzwonek) Druga poprawka to poprawka, która mówi o 15% wykorzystania na zwiększenie efektywności. Myślę, że tu się porozumiemy z Ministerstwem Finansów. Przedstawiłem poprawkę w porozumieniu z ministrem finansów, która przedłuża okres wykorzystania tych środków i wprowadza możliwość zastosowania tych pieniędzy dla zwiększenia efektywności działań samorządów w przypadku energii odnawialnej. Trzecia poprawka uchyla art. 70l, żeby subwencja rozwojowa nadal była w ustawie o dochodach na rok 2023, i uchyla art. 70m. Mówiłem o tym. Jak wszyscy, to wszyscy, a jak nikt, to nikt, jeżeli chodzi o zaliczanie pierwszej i drugiej części do wyliczenia subwencji wyrównawczych wpłat do budżetu państwa. Dziękuję bardzo. Uzależniamy nasze głosowanie także od ewentualnego przyjęcia tych poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)