Mówca: Urszula Nowogórska
Data: 2020-12-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Szanowni Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicja Polska - PSL, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści przedstawić stanowisko w odniesieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin oraz niektórych innych ustaw, który został zawarty w druku sejmowym nr 798. Szanowni Państwo! Wczoraj odbyło się pierwsze czytanie tego projektu na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, można powiedzieć, w ekspresowym tempie. Ze względu na obszerność dokumentu nie dawało to możliwości wnikliwego przeanalizowania zawartych treści i proponowanych zmian. Zresztą wspominali już o tym moi przedmówcy. Projekt ustawy przybrał formę projektu pilnego z uwagi na konieczność uregulowania zasad wjazdu i pobytu obywateli Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i członków ich rodzin po okresie przejściowym wynikającym z ustawy o wystąpieniu ww. państwa z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, który kończy się z dniem 31 grudnia 2020 r. Wejście w życie ustawy, nad którą dzisiaj procedujemy, nastąpi z dniem 1 stycznia 2021 r., a więc z pierwszym dniem następującym po okresie przejściowym ustanowionym w art. 126 umowy wystąpienia. Termin ten jest oczywiście nierozerwalnie związany z zakończeniem okresu przejściowego dla obywateli Zjednoczonego Królestwa oraz członków ich rodzin. Realizowany obecnie proces legislacyjny ma sprawić, aby obywatele Zjednoczonego Królestwa, członkowie ich rodzin oraz inne osoby wywodzące swoje uprawnienia z dyrektywy 2004/38/WE mogli nadal po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej legalnie przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Chciałam również powiedzieć, że z dniem 2 sierpnia 2021 r. wejdą w życie zasady wydawania zaświadczeń o zarejestrowanie pobytu obywatela Unii Europejskiej, kart pobytowych, dokumentów potwierdzających prawo stałego pobytu oraz kart stałego pobytu. Szanowni Państwo! Można powiedzieć, że projekt ustawy, nad którym dzisiaj procedujemy, ma na celu dostosowanie polskiego porządku prawnego do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z zakresu dostosowania dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium Państw Członkowskich. Projekt ten dostosowuje również polskie prawo do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2019/1157 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie poprawy zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii i dokumentów pobytowych wydawanych obywatelom Unii. Sprawia to, że zostaną ujednolicone formaty dokumentów wydawanych obywatelom i że będą umieszczone adnotacje o stałym pobycie oraz obraz linii papilarnych. Z uwagi na krótki czas analizy i okres dostosowania do wejścia w życie projektu ustawy rodzi się wiele pytań w odniesieniu do kosztów wprowadzenia, wdrożenia w życie tej ustawy, a także nowych uprawnień Straży Granicznej w zakresie zaistnienia podejrzenia zawarcia fikcyjnego małżeństwa z obywatelem Unii Europejskiej, o czym również przed chwileczką wspominał mój przedmówca. Straż Graniczna na podstawie nowych uprawnień ma przeprowadzać wywiad środowiskowy oraz dokonywać sprawdzenia w miejscu pobytu obywatela Unii Europejskiej, czy nie zaistniało podejrzenie i czy to podejrzenie jest uzasadnione. W projekcie ustawy zaproponowano również zmianę organu właściwego do wydawania decyzji o wydaleniu obywateli Unii Europejskiej oraz członków ich rodzin niebędących obywatelami Unii Europejskiej. Decyzja o wydaleniu tych obywateli Unii Europejskiej oraz członków ich rodzin będzie wydawana, z urzędu bądź na wniosek, przez komendanta oddziału Straży Granicznej lub komendanta placówki Straży Granicznej, a nie - jak do tej pory - przez wojewodę. Szanowni Państwo! Reasumując (Dzwonek), potrzeba wprowadzenia tej ustawy jest zrozumiała, ale w trosce o pracę funkcjonariuszy Straży Granicznej i wykonywane rzetelnie przez nich obowiązki chciałam zapytać, czy rzeczywiście wdrożenie w życie tej ustawy jest na tyle mocno zaawansowane, że ci funkcjonariusze będą mieli wszystkie instrumenty do sprawnego prowadzenia zlecanych zadań, i czy rzeczywiście wszystkie te mechanizmy, środki i koszty będą im zapewnione. Bardzo dziękuję, panie marszałku.