Mówca: Gabriela Lenartowicz
Data: 2022-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Gdy czytamy uzasadnienie tego projektu ustawy, która zmienia cały system, jak już było tu wspomniane, przede wszystkim odszkodowań w przypadku przymusowych wywłaszczeń, wyłania się nam nowy, wspaniały świat, taki z lekka orwellowski, tylko szczęśliwych ludzi, którzy są obdarowywani przez państwo większą dozą estymy i większym wynagrodzeniem, niż na to zasługują. Tylko nie wiedzieć czemu protestują w całej Polsce. Trzeba się zastanowić, czego tak naprawdę to dotyczy. Wprawdzie ustawa dotyczy regulacji w ogóle, ale z niej wyłania się pazerne, chciwe państwo, które nie liczy się z ludźmi, które nie liczy się z własnością, które nie liczy się z tradycją i kulturą, i trwałością siedlisk. A co sprawiło, jaka okoliczność, że w tej chwili regulujemy cały system w taki sposób, budzący trwogę u obywateli? Bo on nie będzie dotyczył tylko tego co dzisiaj, ale będzie dotyczył także przyszłości. Oto, co to sprawiło - nowy wspaniały świat ministra Horały trojga posad, który pokazuje nam świetlaną przyszłość i który wyzuwa z siedlisk i z własności na taką skalę, która w historii Polski nigdy nie miała miejsca. Szacuje się, że jest to ok. 20 tys. ha na megalotnisko z megadeweloperką wokół plus szprychy tzw. kolejowe. Na mapie wygląda to tak, jak gdyby gospodyni zabrała się do kapusty i ją dokumentnie posiekała, łącznie z ludźmi, którzy na tej ziemi są. (Oklaski) I pan minister sam się chwali, jak to myśli o państwie. Bo przez te pazerne i niesprawiedliwe, i niesłuszne rozwiązania - tym się chwali - zaoszczędzi dziś dla Skarbu Państwa, szacunkowo, ok. 30 mld zł, jak wyliczyłam na podstawie przykładów tu przez pana ministra pokazywanych. 30 mld zł różnicy, czyli de facto ukradzionych obywatelom z systemu odszkodowań, którego i tak nie mamy najlepszego, bo sprawiedliwe i słuszne odszkodowanie jest wtedy, kiedy jest wynegocjowane w godziwy i dobrowolny sposób z obywatelami, gdy tylko jest to możliwe. I takie rozwiązania są. Tak się składa, że sprawiedliwe i słuszne odszkodowanie, zgodne z naszymi konstytucyjnymi zasadami, proponował, czy tylko wymusił, Bank Światowy, który finansował np. inwestycje przeciwpowodziowe. Jako klub Koalicji Obywatelskiej będziemy wnosili, skoro mamy do czynienia z systemowym rozwiązaniem, o wprowadzenie tej reguły, która pozwala na odtworzenie siedlisk, która pozwala na słuszne i sprawiedliwe traktowanie obywateli - będziemy wnosić o wprowadzenie tego do tej ustawy, do polskiego porządku prawnego. Oczywiście jeśli chodzi o tę ustawę, o to rozwiązanie w tej chwili - które jeszcze reguluje wszystkie inne specustawy, bo w Polsce mamy te kwestie rozproszone - będziemy wnosili o jej odrzucenie w pierwszym czytaniu i zabranie się za rzeczywiste, sprawiedliwe i zgodne z konstytucją regulacje, które wymuszą partnerskie i pełne szacunku traktowanie swoich obywateli. Ja nie chcę się tu wypowiadać, bo nie jest to przedmiotem dzisiejszej debaty, na temat kwestii zasadności tego projektu, ale mówię o zasadności i sprawiedliwości traktowania obywateli. I proszę nie żonglować znaczeniem słów, bo zasada korzyści nie mówi o żadnych korzyściach, tym bardziej tych niesłusznych, o których pan mówi i zarzuca manipulację innym. Wartość rynkowa nie jest wartością rynkową tak naprawdę i nie pozwala na odtworzenie nieruchomości, bo wartość odtworzeniowa to jest minus zużycie, także robocizny. Odszkodowanie nie jest pokryciem szkód, a już na pewno nie szkód w psychice, w kulturze i tych związanych z całym rozbiciem (Dzwonek) ludzkich siedlisk. W związku z tym wnosimy w imieniu Koalicji Obywatelskiej wniosek o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu, a jeśli on nie znajdzie uzasadnienia, poparcia w Wysokiej Izbie, będziemy wnosić w drugim czytaniu przede wszystkim o wysłuchanie publiczne, bo to się Polkom i Polakom należy w tej sprawie. I przystąpimy wtedy, w partnerstwie, do prac nad sprawiedliwym i zgodnym z konstytucją wywłaszczaniem, w którym nie będzie przymusowych przesiedleń Polaków. W takiej skali i w taki sposób nawet zaborcy nie robili tego w Polsce. (Oklaski)