Mówca: Piotr Szeliga
Data: 2012-06-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska przedstawić nasze stanowisko wobec sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw. Obecny rynek pracy stawia przed kandydatami bardzo wysokie wymagania. Oprócz kwalifikacji zawodowych, umiejętności, istotne są także inne aspekty dotyczące pracownika, takie jak m.in. kompetencje społeczne, stopień zaangażowania w pracę. Ze względu na te wszystkie wymagania szczególne trudności w odnalezieniu się na rynku pracy mają osoby niepełnosprawne. Ostatnimi czasy coraz bardziej zwraca się uwagę na poprawę dostępu osób niepełnosprawnych do różnorakich stanowisk. Częściej można też spotkać te osoby jako pracowników. Dużą zasługę mają tu programy unijne kierowane do osób niepełnosprawnych. Oprócz różnorodnych kursów i szkoleń przeznaczonych dla tych osób są też uruchamiane programy finansujące kształcenie policealne czy studia magisterskie. Zazwyczaj w ramach takich projektów można także liczyć na pokrycie kosztów dojazdów lub na specjalnie przygotowany transport. Aby coraz więcej osób niepełnosprawnych mogło znaleźć zatrudnienie, istnieje możliwość dofinansowania stanowisk pracy u pracodawców. Często pracodawca, wybierając spośród kilku kandydatów, decyduje się na osobę niepełnosprawną, ponieważ z pomocą dodatkowych środków zmniejsza koszty utrzymania pracownika na danym stanowisku, a osoby niepełnosprawne są tak samo dobrymi pracownikami jak osoby pełnosprawne. Jednak wciąż nie są to zadowalające efekty. Osoby niepełnosprawne mają zagwarantowany niższy niż pracownicy pełnosprawni wymiar czasu pracy. Niestety, dla wielu pracodawców jest to argument, który przesądza o tym, że takie osoby, pracując krócej, nie będą w stanie wypełnić wszystkich obowiązków, które są zamierzone, co często jest nieprawdą. Jeśli osoba ma trudności na przykład z poruszaniem się, jeśli jeździ na wózku inwalidzkim, to bez własnego transportu bardzo trudno jest jej dostać się do miejsca pracy. Wynika to z licznych barier architektonicznych, które, niestety, w większości miast nie są całkowicie wyeliminowane. Dlatego bardzo dobrym rozwiązaniem dla takich osób jest praca w domu, która staje się coraz bardziej popularna. Telepraca jest związana z wykonywaniem obowiązków zawodowych w swoim miejscu zamieszkania, gdzie pracodawca gwarantuje przystosowanie stanowiska pracy, zapewnia odpowiednie narzędzia niezbędne do pracy oraz ustala z pracownikiem warunki kontroli poczynionych efektów. Wiele osób niepełnosprawnych ma jednak poczucie, że na tym polu niestety nic się nie poprawia. Z pewnością w lepszej sytuacji są osoby, które mieszkają w dużych miastach. Najtrudniej jest osobom, które zamieszkują w niewielkich miejscowościach, gdzie nie ma firm, które chętnie zatrudniają niepełnosprawnych. Zakłady pracy chronionej czy spółdzielnie socjalne z założenia są miejscami, gdzie pracę mogą znaleźć osoby niepełnosprawne. Jednak równe szanse powinny być w każdym miejscu pracy, gdzie nie ma ograniczeń psychofizycznych związanych z niepełnosprawnością kandydata do pracy. To jednak w dużej mierze zależy przede wszystkim od dobrej woli pracodawców, a co za tym idzie od większej świadomości społeczeństwa, że osoby niepełnosprawne są bardzo dobrymi pracownikami. Projekt ustawy zakłada m.in. uszczelnienie systemu wspierania osób niepełnosprawnych. Na pewno jest to dobry kierunek zmian. Należałoby jednak zadbać także o to, aby zwiększyć środki przeznaczane na zatrudnianie osób niepełnosprawnych. Ustawa wprowadza także ułatwienie dla zakładów aktywności zawodowej. Jest to bardzo pozytywne, podobnie jak to, że domy pomocy społecznej i hospicja zostaną zwolnione z wpłat na PFRON. Reasumując, chciałbym powiedzieć, że zmiany idą w dobrym kierunku, dlatego Klub Parlamentarny Solidarna Polska będzie głosować zgodnie ze sprawozdaniem komisji. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Marek Kuchciński)