Mówca: Marek Balt
Data: 2012-10-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania z realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2011 oraz przyjętego przez Radę Ministrów harmonogramu zadań wykonywanych w ramach programu wieloletniego ˝Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2012 wraz z kierunkami realizacji zadań tego programu na lata 2013 i 2014. Według ogólnie obowiązującej opinii w sprawie realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ cele programu, czyli zahamowanie wzrostu zachorowań na nowotwory, osiągnięcie średnich europejskich wskaźników w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów, zwiększenie dostępu do metod ich wykrywania, upowszechnienie metod rehabilitacji chorych, rozpowszechnienie w społeczeństwie wiedzy na temat profilaktyki nowotworowej oraz wdrożenie popularyzacji programu wczesnego wykrywania raka szyjki macicy, raka piersi, raka jelita grubego, a także nowotworów u dzieci, nie zostały w pełni zrealizowane. Sprawozdanie jest jedynie kopią dokumentów z lat poprzednich, nie wnosi znaczących zmian, które poprawiłyby istniejący stan faktyczny. Nasze zastrzeżenia budzi szereg niepokojących informacji zawartych w sprawozdaniu. Pozwolę sobie wymienić i omówić kilka przykładów. Po pierwsze, pacjenci od momentu wykrycia do wdrożenia leczenia nowotworów grzęzną w niemalejących kolejkach do gabinetów lekarskich. Jak to jest możliwe, panie ministrze? Przecież to czas reakcji po wykryciu nowotworu jest najistotniejszy. To przecież wyścig o życie. Wydaliście na programy profilaktyki i wczesnego wykrywania w roku 2011 kwotę ponad 1700 tys. zł, a jakie są tego efekty? Proszę się udać do Centrum Onkologii w Warszawie i spojrzeć na tłumy ludzi oczekujących pomocy. Większość z nich znajduje się w zaawansowanym stadium choroby. Z każdą minutą kolejne osoby tracą szansę na wyleczenie. Panie ministrze, jaki jest więc efekt wydawania pieniędzy na profilaktykę, jeśli rocznie na raka jelita grubego zapada 14 tys. Polaków? Tymczasem na program badań przesiewowych, jeśli chodzi o wczesne wykrywanie raka jelita grubego, w programie przeznaczono kwotę 16 034 tys. zł. Może wreszcie warto pomyśleć o efektywności wydawania pieniędzy. Od lat w profilaktyce nic się nie zmienia. Potrzeby są coraz większe, a Ministerstwo Zdrowia nie nadąża z zakupem aparatury niezbędnej do ratowania życia pacjentów. Na początku października pacjentów chorych na raka jelita grubego zszokowała informacja o zamknięciu Kliniki Nowotworów Układu Pokarmowego Centrum Onkologii w Warszawie. Panie ministrze, proszę odpowiedzieć, czy to jest efekt ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w 2011 r.? Proszę odpowiedzieć tym wszystkim chorym i nam tutaj zgromadzonym na pytanie: Skoro rak jelita grubego staje się cichym zabójcą Polaków, dlaczego z taką łatwością dopuszczacie do zamknięcia jednego z najważniejszych oddziałów leczenia chorób układu pokarmowego w Polsce? Po co te wszystkie programy? Po co to wszystko, skoro Polacy tracą możliwość leczenia? Kolejną dramatyczną kwestią, którą chciałbym poruszyć, jest dostęp do radioterapii onkologicznej w Polsce. Mówicie społeczeństwu, że na doposażenie i modernizację zakładów radioterapii w Polsce według programu w 2011 r. zostały przeznaczone środki finansowe w kwocie 154 987 tys. zł. Gdzie podziały się wydane na sprzęt pieniądze, skoro sytuacja nie do końca uległa istotnej poprawie, a pacjenci czekają do ośmiu tygodni na radioterapię? Panie ministrze, w sprawozdaniu oceniacie, że dzięki wzrastającej liczbie zakupionego sprzętu diagnostycznego więcej Polaków otrzyma szansę na szybszy i łatwiejszy dostęp do leczenia. Wydano na to przedsięwzięcie 26 mln zł. To ogromna inwestycja, która miała przynieść efekt, a niecałe 10 miesięcy później dowiadujemy się, że szpitale nie są w stanie przyjmować chorych na raka pacjentów na oddziały. Tak się dzieje w szpitalu pod Poznaniem, gdzie pacjenci słyszą, że leczenie zostało ograniczone tylko do poziomu kontraktu, dlatego też przyjmowani są pacjenci z bezpośrednim zagrożeniem życia. Po co ten program? Pół roku temu rozgrywał się dramat wielu pacjentów onkologicznych, gdyż w szpitalach nie było podstawowych leków stosowanych w chemioterapii. Powód był taki, że wytwarzająca je firma miała kłopoty z modernizacją linii produkcyjnej. Pan minister obiecywał wtedy, że to ostatni tego typu problem. Słowa ponownie rzucane na wiatr, bo obecnie szpitale z powodu braku pieniędzy nie przyjmują chorych. Skrajnym tego przykładem jest Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie. Czy to efekty omawianej dzisiaj realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2011? Na programy doskonalenia leczenia białaczki w Polsce z dostosowaniem do zaleceń stawianych przez Unię Europejską w 2011 r. w programie przeznaczono kwotę blisko 7 mln zł. Oczywiście nijak to się ma do rzeczywistości, bo ministerstwo oraz NFZ nie nadążają za rozwojem medycyny. W momencie, kiedy pojawiają się nowe leki, tak jak na przykład na czerniaka, a wraz z tym nadzieja chorych na wyzdrowienie, najczęściej słyszą, że jest to lek zbyt drogi, a więc szanse na jego otrzymanie są prawie żadne. Dochodzi nawet do takich paradoksalnych sytuacji, w których ludzie za własne pieniądze kupują leki onkologiczne, których koszt wynosi od 300 do 500 tys. zł, podczas gdy w niektórych małopolskich szpitalach całkowity budżet na chemioterapię wynosi 600 tys. zł na rok. Jak leczyć tych ludzi? Czym leczyć tych ludzi? Za jakie pieniądze leczyć tych ludzi? Tak więc decyzja o leczeniu jednej osoby z przerzutami czerniaka powoduje, że od razu brakuje pieniędzy na leczenie i ratunek kilkunastu innych chorych. Podsumowując, czy nie warto byłoby ponownie przemyśleć i przeredagować główne założenia i priorytety ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝, dostosowując je do obecnej rzeczywistości, do stawianych przez Unię Europejską zaleceń, do wymagań społeczeństwa, tak aby skuteczność profilaktyki, wczesnego wykrywania i zwalczania chorób nowotworowych była wreszcie na europejskim poziomie i aby pacjenci, u których wykryto nowotwór, mieli równe szanse na jego pokonanie, tak jak chorzy w innych krajach Europy Zachodniej? Mając na uwadze wszystkie czynniki, które wymieniłem, klub Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za odrzuceniem sprawozdania z realizacji ˝Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych˝ w roku 2011 i składam wniosek o odrzucenie tego sprawozdania przez Wysoką Izbę. Dziękuję bardzo.