Mówca: Andrzej Kryj (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-01-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie w sprawie 100. rocznicy utworzenia Polskiego Czerwonego Krzyża Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dnia 18 stycznia 2019 r. obchodzić będziemy 100. rocznicę utworzenia Polskiego Czerwonego Krzyża. Jest to organizacja, która w naszej historii odegrała wielką rolę, a losy jej są ściśle powiązane z burzliwymi dziejami Rzeczypospolitej. Na ziemiach Polski znajdujących się pod zaborami istniało wiele organizacji humanitarnych. Wiele z nich kierowało się ideałami Czerwonego Krzyża, organizacji utworzonej w roku 1863 w Szwajcarii jako Międzynarodowy Komitet Pomocy Rannym. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości zwołana została 18 stycznia 1919 r. pod patronatem Heleny Paderewskiej narada w celu zjednoczenia wszystkich organizacji humanitarnych, którym bliskie były wartości Czerwonego Krzyża. Po zatwierdzeniu przez rząd statutu tej organizacji wybrano zarząd. Prezesem został Paweł Sapieha, następnie Helena Paderewska. 24 lipca 1919 r. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża zarejestrował organizację jako Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża. W okresie międzywojennym działalność organizacji polegała na udzielaniu pomocy ofiarom wojny, prowadzeniu lecznic oraz wprowadzaniu w Polsce norm sanitarnych, a także walce z powszechnymi wówczas epidemiami. Były to kluczowe misje dla kraju, który odbudowywał swoje państwowe struktury. W 1927 r. Polskie Towarzystwo Czerwonego Krzyża przyjęło nazwę Polski Czerwony Krzyż za nazwę oficjalną. Jednym z najistotniejszych zadań organizacji było krwiodawstwo. W 1935 r. w Łodzi powstała Centralna Stacja Wypadkowa z ośrodkiem przetaczania krwi. W roku 1939 PCK był prężnie działającą organizacją, zrzeszającą ok. 850 tys. członków. Dysponowała ona rzeszą wykwalifikowanych pielęgniarek i ratowników medycznych. Po wybuchu II wojny światowej Polski Czerwony Krzyż odegrał istotną rolę i przyczynił się do uratowania wielu istnień. Na początku wojennej zawieruchy PCK udostępnił wojsku wszystkie prowadzone placówki wraz z personelem medycznym. Udzielano pomocy osobom rannym w wyniku napaści Niemiec na Polskę, m.in. w czasie obrony Warszawy. Pomimo zakazu działalności organizacji i stowarzyszeń w Generalnym Gubernatorstwie Polski Czerwony Krzyż kontynuował swoją działalność humanitarną zgodnie z konwencją genewską. Zakres jego możliwości był jednak znacznie ograniczony przez okupanta, pomimo to PCK opiekował się jeńcami i pomagał więźniom obozów koncentracyjnych. Warto zaznaczyć, że oprócz tego organizacja ta prowadziła Biuro Informacji i Poszukiwań, które zajmowało się gromadzeniem informacji na temat osób zaginionych i strat wojennych. Polski Czerwony Krzyż odegrał bardzo ważną rolę w zbadaniu oraz ujawnieniu prawdy na temat zbrodni katyńskiej. Na prośbę Niemiec, które prowadziły ekshumacje polskich oficerów, wysłano do Katynia komisję, na czele której stał sekretarz generalny PCK Kazimierz Skarżyński. Najważniejszym dokumentem sporządzonym przez komisję była lista nazwisk 2805 oficerów zamordowanych przez sowietów. Po wojnie członkowie komisji byli narażeni na represje i szykany ze strony stalinowskich władz, wielu z nich musiało opuścić Polskę. Po II wojnie światowej Polski Czerwony Krzyż zajmował się ofiarami wojny. Odegrał także kluczową rolę w odnajdywaniu zaginionych w czasie wojny osób. Wkrótce infrastruktura należąca do Polskiego Czerwonego Krzyża została uwłaszczona przez państwo. W latach 50. i 60. powstały rządowe ustawy, które regulowały zasady funkcjonowania PCK w Polsce i znacząco ograniczyły jego samodzielność. W okresie PRL organizacja skupiała się na promowaniu krwiodawstwa, szkoleniu kadr medycznych, organizowaniu akcji promujących zdrowy tryb życia. W 1981 r., po wprowadzeniu stanu wojennego, Polski Czerwony Krzyż podjął niezwłoczne działania w celu pomocy osobom internowanym i ich rodzinom. W wolnej Polsce PCK poszerzył zakres swojej działalności. Rozpoczęto walkę z ubóstwem i niedożywieniem wśród dzieci. Obecnie Polski Czerwony Krzyż jest dobrze działającą i wciąż rozwijającą się organizacją. Bardzo istotnym elementem jej działalności jest organizowanie kursów pierwszej pomocy medycznej. Polski Czerwony Krzyż pomaga również poszkodowanym przez klęski żywiołowe, a także uczestniczy w akcjach humanitarnych na terenie całego świata, przekazując dary dla potrzebujących w krajach, w których toczą się konflikty zbrojne. PCK liczy obecnie ok. 600 tys. członków zrzeszonych w 11 tys. jednostek. Polski Czerwony Krzyż prowadzi również bardzo aktywną działalność w moim rodzinnym mieście Ostrowcu Świętokrzyskim i powiecie ostrowieckim. W oddziale rejonowym działa 16 szkolnych kół PCK i grupa ratownictwa PCK. Zarząd prowadzi także świetlice środowiskowe w ostrowieckich szkołach i magazyn odzieży oraz świadczy usługi opiekuńcze. Jednym z najważniejszych działań organizacji jest krwiodawstwo. Aktualnie działa 10 klubów honorowych dawców krwi (w tym 8 młodzieżowych), których członkowie regularnie oddają krew dla osób potrzebujących tego najcenniejszego leku nazywanego ˝darem życia˝. Nie sposób wymienić wszystkich ostrowieckich działaczy ostrowieckiego PCK, więc wspomnę tylko kilka osób. Są to Stanisław Fiolik, Małgorzata Krysa-Kowal, Edward Matuszewski, Paweł Śmieszek, Michał Sitarski, Janusz Czupryński, Beata Kępińska, Dorota Kępińska, Andrzej Szczypkowski, Zygmunt Tobiasz i Paweł Walesic. Polski Czerwony Krzyż jest niezawodną organizacją, na której pomoc mogło liczyć polskie społeczeństwo zarówno w czasach pokoju, jak i wojny. Należy wyrazić wdzięczność oraz szacunek dla wszystkich członków tej organizacji, którzy przez lata nieśli pomoc najbardziej potrzebującym osobom w różnych sytuacjach społecznych i politycznych.