Mówca: Sprawozdawca Krzysztof Gadowski
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Komisji Gospodarki i Komisji Spraw Zagranicznych mam przyjemność przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią i Peru, z drugiej strony, sporządzonej w Brukseli dnia 26 czerwca 2012 r., druki nr 1642 i 1706. W tym miejscu chciałbym, jeśli pani marszałek pozwoli, pozdrowić obecne na galerii Ich Ekscelencje panie ambasador Kolumbii i Peru wraz z dyplomatami. Jednym z ważniejszych działań Unii Europejskiej jest m.in. wzmacnianie międzynarodowej konkurencyjności, a więc kreowanie nowych miejsc pracy i wzrostu gospodarczego w Europie. W związku z tym 26 czerwca 2012 r. w Brukseli powstała umowa o handlu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kolumbią i Peru, z drugiej strony. W dniu 11 grudnia 2012 r. Parlament Europejski zaaprobował umowę o handlu, a jej tekst wraz z decyzją Rady z dnia 31 maja 2012 r. w sprawie podpisania w imieniu Unii i tymczasowego stosowania ww. umowy został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 21 grudnia 2012 r. Z uwagi jednak na mieszany charakter umowy o handlu do zatwierdzenia umowy przez Radę Unii, a następnie do jej pełnego wejścia w życie w Unii Europejskiej, wymagane jest przeprowadzenie odpowiedniej procedury wdrażania zgody na związanie się umową również w państwach członkowskich, a więc również w Polsce. Zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej związanie się umową o handlu wymaga więc ratyfikacji za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie i stąd też dzisiaj mowa o tym projekcie ustawy. Zasadniczym celem zawarcia umowy o handlu jest ustanowienie stabilnych ram prawnych dla rozwoju relacji handlowo-inwestycyjnych między Unią Europejską, w tym m.in. Rzecząpospolitą Polską, a Peru i Kolumbią. Poza stymulowaniem wzajemnego handlu i inwestycji, zasadniczym celem umowy o handlu jest zapewnienie poszanowania fundamentalnych wartości, zasad demokracji i praw człowieka, stanowi ona także szansę na umocnienie reform w Kolumbii i Peru, zmierzających do zwiększenia ich regionalnej i międzynarodowej konkurencyjności. Wdrożenie umowy o handlu całkowicie zwolni eksporterów produktów przemysłowych i rybołówstwa z Unii Europejskiej do Peru i Kolumbii z płatności ceł po 10 latach. Na mocy umowy unijni eksporterzy uzyskają nieograniczony barierami taryfowymi dostęp do rynków Kolumbii i Peru, m.in. w następujących sektorach: samochodów i ich części, chemikaliów i farmaceutyków, elektroniki, tekstyliów, odzieży i obuwia, a także maszyn i urządzeń. Poza postanowieniami zakładającymi stopniową liberalizację w zakresie zakładania przedsiębiorstw i handlu usługami, do umowy o handlu włączono także przepisy dotyczące rozwoju handlu elektronicznego i współpracy w tej dziedzinie. Warto podkreślić, że obszar, w który wpisano również tę umowę, to obszar zamówień publicznych. Jest też jedną z najbardziej ambitnych umów wynegocjowanych dotychczas przez Komisję Europejską. Na mocy umowy o handlu Kolumbia i Peru zobowiązały się przyznać wykonawcom unijnym dostęp do zamówień publicznych udzielanych przez wszystkie podmioty rządowe, również na szczeblu regionalnym i lokalnym. Wyłączono jedynie określone dostawy i usługi udzielane przez niektórych centralnie zamawiających. Umowa o handlu zawiera także postanowienia mające na celu ograniczenie niektórych trudnych barier pozataryfowych, dotyczących na przykład napojów spirytusowych. Ponadto w umowie jest odrębny rozdział dotyczący barier technicznych w handlu. Zobowiązania dotyczące procedur i współpracy celnej zdefiniowano w rozdziale dotyczącym ułatwień celnych i handlowych, który reguluje również m.in. kwestie wolności tranzytu. Ponadto w celu ułatwienia handlu i inwestycji między stronami zawarto postanowienia dotyczące liberalizacji bieżących płatności i przepływów kapitału, przewidujące możliwość zastosowania określonych środków ochronnych dla zachowania stabilności systemów finansowych jej stron. Do umowy o handlu włączone zostały także klauzule polityczne dotyczące praw człowieka oraz broni masowego rażenia. W szczególności klauzula dotycząca praw człowieka przewiduje mechanizm zawieszania stosowania umowy o handlu w sytuacji naruszenia praw człowieka przez jej stronę. Strony mają dążyć do tego, aby ich przepisy ustawowe określały wysokie poziomy ochrony środowiska, co ważne, ochrony pracy oraz zachęcały do takiej ochrony. Oprócz klauzul dotyczących praw człowieka i broni masowego rażenia wpisano w umowie dwustronną klauzulę ochronną, która przewiduje możliwość przywrócenia stosowania stawki państwa najbardziej uprzywilejowanego, jeśli w wyniku liberalizacji handlu wielkość przywozu wzrośnie w takim stopniu i w takich warunkach, że może to wyrządzić poważną szkodę lub grozić wyrządzeniem takiej szkody dla przemysłu unijnego wytwarzającego produkt podobny lub bezpośrednio konkurencyjny. Klauzula zakłada, że środek ochronny będzie pozostawał w mocy jedynie przez taki okres, jaki może być niezbędny dla uniknięcia poważnej szkody czy też jej naprawienia lub ułatwienia dostosowania. Okres ten jednak nie może przekraczać dwóch lat, chyba że zostanie przedłużony o okres nie dłuższy niż kolejne dwa lata. Umowa o handlu zostanie zawarta na czas nieokreślony, a każda strona będzie mogła od niej odstąpić w drodze pisemnego powiadomienia skierowanego do wszystkich pozostałych stron oraz depozytariusza, którym jest sekretarz generalny Rady Unii Europejskiej. Jak informuje Komisja Europejska, umowa o handlu będzie miała również wpływ finansowy na dochody całej Unii Europejskiej w wysokości ponad 137 mln euro rocznie. Wynika to z szacunków opartych na latach 2007-2009, co w najbardziej realistyczny sposób odzwierciedla zmiany w imporcie z Kolumbią i Peru. Wejście w życie niniejszej umowy, jak wspomniałem wcześniej, wymaga przeprowadzenia odpowiedniej procedury wyrażenia zgody na związanie się nią również państw członkowskich Unii Europejskiej, w tym Rzeczypospolitej Polskiej. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pora i czas, aby również Polska wyraziła zgodę na ratyfikację tej umowy. W dniu 11 września br. połączone komisje, Komisja Spraw Zagranicznych i Komisja Gospodarki, zapoznały się z projektem ustawy. Odbyło się pierwsze czytanie. Do tego projektu ustawy nie wniesiono uwag. Mam nadzieję, że przyjęcie tej ustawy przez Wysoką Izbę przyspieszy proces wzrostu gospodarczego i wzajemnej wymiany między Kolumbią a Peru. W związku z powyższym, pani marszałek, w imieniu komisji proszę o przyjęcie tego projektu ustawy, uchwalenie go przez Wysoką Izbę. Dziękuję bardzo.