Mówca: Jan Łopata
Data: 2022-10-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję, panie marszałku. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska opinię na temat sprawozdania głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2021 roku wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy w sprawie działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2021 r. oraz ze stanowiskiem Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Wysoki Sejmie! Z samego wstępu do opinii i z opinii prezentowanych przez sejmowe gremia, które zajmowały się tym sprawozdaniem, wynika albo przynajmniej wynikać winno, że problematyka bezpieczeństwa i higieny pracy w państwie polskim cieszy się należytym docenieniem i uwagą właśnie instytucji państwa, co jest zresztą zgodne z postanowieniem dekretu powołującego przed ponad 100 laty Państwową Inspekcję Pracy. Zapisy, sformułowania z tego dekretu są bardzo precyzyjne i, trzeba powiedzieć, aktualne: Inspekcja pracy nadzoruje należyte stosowanie przepisów prawa o ochronie pracy we wszystkich dziedzinach pracy najemnej, zapewniając pracownikom korzyści, przyznane im przez obowiązujące socjalno-polityczne prawodawstwo. Należny szacunek do tych precyzyjnych zapisów... Tak na marginesie, moglibyśmy się uczyć precyzji z zapisów pierwszych ustaw wolnej Polski. Wysoka Izbo! Należny szacunek i podziękowanie chciałbym przekazać pracownikom, inspektorom za właśnie należyte, zgodnie z zapisami cytowanego dekretu, wykonywanie obowiązków w roku sprawozdawczym, czyli w roku 2021. Otóż nadzór, jak to zapisano w dekrecie, nad należytym stosowaniem przepisów prawa pracy skutkował przeprowadzeniem blisko, o czym tu już była mowa, 56 tys. kontroli w 45,5 tys. podmiotach gospodarczych. Analiza tych kontroli oraz kontrolowane i opisywane problemy są właśnie przedstawiane na stronach omawianego dzisiaj sprawozdania. Warto również zauważyć wysiłek Państwowej Inspekcji Pracy, jeśli chodzi o inny zakres działalności. Co roku o tym też mówię i to podkreślam, a mianowicie chodzi o prewencję i promocję. To są szkolenia dla odbiorców, klientów z różnych branż, tysiące przeszkolonych pracowników i pracodawców. To jest właśnie wysiłek, wkład w przyszłość. Wysoki Sejmie! Chciałem jeszcze podjąć chyba najtrudniejszy temat, a mianowicie kwestię wypadków. Otóż inspektorzy pracy zbadali okoliczności i przyczyny 1924 wypadków przy pracy zaistniałych w ciągu roku sprawozdawczego. W wypadkach poszkodowanych zostało 2104 pracowników. Tu warto zauważyć delikatnie, ale jednak spadkową tendencję. W 2020 r. było 2203 pracowników, którzy ulegli wypadkom, a w 2019 r. - 2636. Jeśli chodzi o wypadki śmiertelne, to również tu jest obserwowana tendencja spadkowa. W ubiegłym roku 243 osoby uległy wypadkom śmiertelnym, w 2020 r. było to 271 osób, a w 2019 r. - 320. Z tej tendencji oczywiście można i trzeba się cieszyć, natomiast to jest nadal o 243 osoby, które poniosły śmierć w wyniku wypadku przy pracy, za dużo. Wysoka Izbo! Wymieniłem i starałem się pobieżnie opisać główne zadania Państwowej Inspekcji Pracy, chodzi o promocję, doradztwo, edukację, kontrolę, w tym właśnie legalności zatrudnienia, badanie okoliczności wypadków. Natomiast nie zauważyłem na stronach sprawozdania nic o zadaniu ważnym i istotnym, o którym przed kilkoma godzinami usłyszeliśmy na posiedzeniu komisji do spraw kontroli, mianowicie o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku w Polsce, a w tym - o roli i działaniach Państwowej Inspekcji Pracy. Mam pytanie do pani minister: Czy rzeczywiście nie zauważyłem opisu tego działania, bo nie było go w tym sprawozdaniu? Czy opis realizacji tego zadania nie jest integralną częścią sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy? Bo jeśli go nie widziałem czy jeśli go tam nie ma, to wydaje się, że jest to błąd, że należałoby jednak umieszczać to w sprawozdaniu. Wysoki Sejmie! Na zakończenie zwracam się kolejny raz - tu już padały takie prośby do pani minister - o informację o efektach kontroli, o dokonaniach pani poprzednika. Jest to ważne nie tyle dla mnie, ile dla przejrzystości funkcjonowania Państwowej Inspekcji Pracy, dla przejrzystości nadzoru Sejmu nad tak ważną instytucją, jaką jest Państwowa Inspekcja Pracy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)