Mówca: Kazimierz Smoliński
Data: 2014-08-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec informacji dotyczącej realizacji zadań wynikających z ustawy z 28 marca 2003 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Program ochrony brzegów morskich˝ w 2013 r. oraz prac planowanych na 2014 r. Generalnie - mówiłem już o tym na posiedzeniu komisji - nasz sprzeciw budzi sposób przedstawienia realizacji zadań obejmujący tylko środki budżetowe, a nieobejmujący środków pozabudżetowych. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o ˝Programie ochrony brzegów morskich˝ mamy programy finansowane z budżetu państwa i ze środków budżetowych. Zgodnie z ustawą o finansach publicznych środki pozabudżetowe to m.in. środki unijne. Środki te są wydawane zgodnie z Programem Operacyjnym ˝Infrastruktura i środowisko˝, ale nie znaczy to, że nie należy informować Wysokiej Izby o realizacji w ramach ˝Programu ochrony brzegów morskich˝ zadań obejmujących ochronę brzegów morskich. Wiemy, że Program Operacyjny ˝Infrastruktura i środowisko˝ obejmuje tylko inwestycje, a nie odnosi się do bieżącego utrzymania, jeżeli chodzi o brzegi morskie, ale ˝Program ochrony brzegów morskich˝ obejmuje zarówno inwestycje, jak i utrzymanie brzegów, dlatego nie zgadzamy się na prezentowanie realizacji zadań z zakresu tego programu w taki sposób, że nie widać największych wydatków z Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝. Ponadto z informacji rządu nie wynika w ogóle, w jakim zakresie, w jakim procencie wykonano poszczególne zadania z ˝Programu ochrony brzegów morskich˝. Ogółem - tak stwierdziła dzisiaj pani minister i tak wynika z informacji - wydano grubo ponad 30%. Jednak przecież minęło już 10 lat, czyli połowa trwania tego programu, a wydaliśmy zaledwie 30%. Czy naprawdę nie ma większych potrzeb? Czy chodzi o to, żeby nie wydawać więcej? Wiemy, że potrzeby są ogromne, natomiast nie mamy informacji, dlaczego nie wydaje się więcej środków. Jeszcze w ubiegłym roku zmniejszono wydatki tego funduszu, wydatki na ochronę brzegów morskich, a Wysoka Izba nie została poinformowana, z jakich prac wobec tego zrezygnowano. Prace zostały bowiem zaplanowane, a potem środki zmniejszono o 20 mln. Nasze zaniepokojenie, a nawet pewne oburzenie budzi podejście rządu do aktualizacji ˝Programu ochrony brzegów morskich˝, który pozostaje niezmieniony od 10 lat i nie przystaje do rzeczywistości, na co zresztą zwróciła uwagę Najwyższa Izba Kontroli. Takie podejście administracji, rządu powoduje, że administracja morska jest zmuszana często do wręcz łamania dyscypliny finansów publicznych i realizowania zadań w zakresie ochrony brzegów morskich nieobjętych tym programem. Dyrektorzy urzędów muszą realizować zadania, które są konieczne, a nie są objęte programem. Dlatego też zwracam się z pytaniem: Kiedy rząd ma zamiar przystąpić do aktualizacji ˝Programu ochrony brzegów morskich˝? Brak jest też możliwości czy informacji związanych z realizacją ustawy w zakresie art. 2 pkt 2, tj. zapewnienia stabilnej linii brzegowej z 2000 r., ponieważ według informacji - potwierdzonej zresztą przez Najwyższą Izbę Kontroli - stan linii brzegowej z 2000 r. do dzisiaj nie został ustalony, więc należy jak najpilniej dokonać zmiany ustawy związanej z programem wieloletnim ˝Programem ochrony brzegów morskich˝, tak aby skoro nie możemy ustalić stanu z 2000 r., przyjąć inną bazową linię, na podstawie której będziemy próbowali chronić te brzegi. Jeżeli chodzi o wykorzystanie środków, to Najwyższa Izba Kontroli w swoim raporcie z ubiegłego miesiąca, dotyczącym wykorzystania przez administrację morską środków publicznych na inwestycje, w sposób dramatyczny przedstawia sytuację z tym związaną. Chodzi zarówno o brak realizacji programu, jak i o brak skutecznego nadzoru nad działaniami dyrektorów urzędów morskich polegających na merytorycznej weryfikacji wniosków o przyznanie środków na dodatki zadaniowe, np. w zakresie wyeliminowania praktyki wykorzystywania środków niezgodnie z przeznaczeniem. Jest tutaj również wniosek, aby przygotować i poddać procedurom legislacyjnym nowelizację ustawy o ustanowieniu programu m.in. w zakresie sprecyzowania mierników zachowania linii brzegowej oraz aktualizacji obszarów objętych ˝Programem ochrony brzegów morskich˝. Biorąc pod uwagę te zastrzeżenia, nasz klub składa wniosek, aby w całości odrzucić informację ministra infrastruktury i rozwoju dotyczącą realizacji zadań. Jednocześnie wnioskujemy też, aby w przyszłości ta informacja obejmowała wszystkie zadania związane z ochroną brzegów morskich, nie tylko wynikające z tego programu, ale również wynikające z Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝, tak aby Izba dysponowała całkowitą wiedzą o środkach wydawanych na ochronę brzegów morskich. Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Jerzy Wenderlich)