Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2013-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota w sprawie przedłożonego przez rząd projektu ustawy, drugiej już ustawy, której celem jest deregulacja zawodów w Polsce. W tym wypadku mamy do czynienia z transzą 91 nowych zawodów, które rząd chce zderegulować. Ruch Palikota generalnie jest zdecydowanie za deregulacją. Uważamy, że deregulacja niesie ze sobą szereg korzyści. Po pierwsze, może w sposób istotny doprowadzić do spadku w zakresie usług wykonywanych przez dany deregulowany zawód. Po drugie, mądrze przeprowadzona deregulacja może zwiększyć liczbę miejsc pracy w danym zawodzie. Po trzecie, deregulacja często jest po prostu rzeczą sprawiedliwą - nie może być tak, że ktoś, kto spełnia wszystkie merytoryczne przesłanki, żeby wykonywać jakiś zawód, tylko z powodu braku zgody odpowiedniej korporacji nie może wykonywać tego zawodu, ze względu na jakiś limit, np. miejsc. Wreszcie po czwarte, warto zwrócić uwagę na fakt, że Polska jest niestety zdecydowanym niechlubnym liderem, jeśli chodzi o liczbę zawodów regulowanych, uwzględnia to zresztą ministerstwo w swoich statystykach. Tych zawodów w Polsce jest ciągle grubo ponad 300, średnia unijna to 150, a są takie kraje jak Estonia, w której tych zawodów jest 47. Wszyscy wiemy, że Unia Europejska słynie raczej z nadmiernej biurokracji i zbyt dużej liczby przepisów, jeśli więc Polska w tym rankingu wypada w taki sposób, że tych zawodów mamy dwa razy więcej i regulacji pewnie też proporcjonalnie dwa razy więcej, to niewątpliwie jest to argument na rzecz tego, że w Polsce mamy do czynienia z przerostem regulacji, jeśli chodzi o dostęp do różnych zawodów. Z tych ogólnych powodów Ruch Palikota będzie za tym, aby skierować ten projekt do dalszych prac w komisji. Nie będziemy składać wniosku o odrzucenie w pierwszym czytaniu, a jeśli taki wniosek się pojawi, to oczywiście zagłosujemy przeciw. Jeśli natomiast chodzi o nasze stanowisko docelowe, to będzie ono zależało od ostatecznego kształtu, jaki ten projekt przyjmie po pracach w komisji. Przypomnę, że w przypadku pierwszej transzy zawodów i pierwszej ustawy ostatecznie Ruch Palikota zagłosował przeciw. Mieliśmy dużo wątpliwości, szczególnie dotyczących jakości legislacyjnej proponowanych rozwiązań. Sądzimy, że fakt, iż Senat wniósł prawie 200 poprawek, też jest dowodem na to, że ta ustawa nie była dopracowana, a Senat na pewno nie zgłosił wszystkich uwag, które mógłby zgłosić, gdyby miał więcej czasu. Jeśli chodzi o jakość tego projektu ustawy, to niestety nie jestem w stanie nic o niej dzisiaj stwierdzić, bo czasu na analizę było trochę za mało. Projekt trafił do Sejmu zaledwie sześć dni temu i biorąc pod uwagę, że ma kilkaset stron, dotyczy 91 zawodów i zawiera nowelizację dwudziestu paru ustaw, wydaje się, że rzeczywiście ten czas był trochę za krótki, żeby to dogłębnie przeanalizować. Mam nadzieję, że zrobimy to na posiedzeniach komisji, aczkolwiek martwi mnie to ekspresowe tempo, bo uważam, że nie sprzyja ono tworzeniu dobrego prawa. Pozwolę sobie na taki przykład, mianowicie w październiku zeszłego roku złożyliśmy projekt ˝Firma na próbę˝. Kiedy w czerwcu było pierwsze czytanie i debata, nie było stanowiska rządu, bo rząd stwierdził, że mu brakło czasu na to, żeby przedstawić stanowisko. Ostatecznie dwukrotnie przesuwaliśmy głosowanie i głosowaliśmy nad tym projektem dopiero 9 lipca, bo wtedy rząd dostarczył stanowisko. Skoro więc rząd potrzebował dziewięciu miesięcy na to, żeby przedstawić stanowisko w kwestii tak prostego projektu, znacznie prostszego niż ten, to oczekiwanie, że posłowie już po sześciu dniach będą mieli jakiś, ogólny nawet, ogląd i stanowisko w tej sprawie, mimo wszystko wydaje mi się trochę zbyt, jakby to powiedzieć, wymagające w stosunku do Wysokiej Izby. Wreszcie ostatnia rzecz, na którą pozwolę sobie zwrócić uwagę. Mianowicie warto jednak, mimo że duża część tych rozwiązań jest słuszna, zwrócić uwagę na fakt, że mamy tutaj do czynienia z pewnym nadmiernym PR-em i z określeniami na wyrost. To znaczy na pewno nie jest tak, że rząd dereguluje 91 zawodów, są bowiem przykłady zmian kosmetycznych i warto o tym pamiętać. Pozwolę sobie przytoczyć jeden przykład, myślę, że bardzo wyraźny, pilota samolotowego liniowego. Otóż w przypadku obecnych wymogów jest tak: mamy do czynienia z wiekiem 21 lat - to nie ulega zmianom, osoba musi korzystać w pełni z praw publicznych - to pozostaje bez zmian, posiadać pełną zdolność do czynności prawnych - bez zmian, być niekarana, jeśli chodzi o pewne przestępstwa - całkowicie bez zmian, posiadać świadectwo radiotelefonisty - bez zmian, orzeczenie lekarskie - bez zmian, ukończyć i zaliczyć odpowiednie szkolenia teoretyczne i praktyczne - bez zmian, zdać wreszcie odpowiedni egzamin praktyczny i teoretyczny - bez zmian. A więc co się zmienia? Zlikwidowany zostaje wymóg wykształcenia średniego. To jest postulat słuszny, uważamy, że jeśli ktoś ma wykształcenie podstawowe, a spełnia wszystkie wymogi, to oczywiście powinien mieć tę licencję, aczkolwiek nazywanie tej sytuacji mianem deregulacji zawodu jest trochę na wyrost. Trudno uznać, że rzeczywiście ten zawód jest obecnie regulowany, a będzie zderegulowany. Konkludując, trzeba pamiętać, że tak naprawdę mamy tutaj do czynienia z dużą częścią zmian słusznych, ale mówienie o jakiejś wielkiej reformie i o deregulacji 91 zawodów w niektórych przypadkach jest mocno na wyrost, ponieważ są to zmiany często wręcz kosmetyczne. Dziękuję serdecznie za uwagę.