PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Pawliczak, pani Gromadzka próbują wchodzić na mównicę, krzyczeć, obrażać mnie, że nie wiem, o czym mówię. To proszę się zastanowić, na ile podlań hektara na dobę wystarcza te 5 m 3 . To jest kilka podlań. A pan przewodniczący Maliszewski mówił, że wodę wykorzystujemy również do ochrony przed przymrozkami. Czyli kilkunastokrotnie za mało wody jest dostępnej dla rolników, bo 1825 m 3 to jest niewielki procent (Dzwonek), jaki jest potrzebny rolnikom. A więc proszę nie obrażać, tylko trzeba było zdjąć kary, jeżeli uważają państwo, że kary są niepotrzebne, a nie dawać dodatkowe opłaty.
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zwolnienie z opłaty legalizacyjnej i z administracyjnej kary pieniężnej dla właścicieli urządzeń wodnych, którzy chcą uporządkować swój stan prawny, to rozwiązanie potrzebne, szczególnie dla rolników, mieszkańców wsi, gospodarstw domowych i tych wszystkich, którzy korzystają ze studni czy ujęć wody, często wykonanych wiele lat temu, w zupełnie innych realiach prawnych. Ten projekt został wniesiony w październiku 2025 r. i przez długi czas leżał w sejmowej zamrażarce. Co więcej, pani minister Gromadzka zdążyła już publicznie chwalić się, że te rozwiązania obowiązują. Jak rozumiem, dopiero teraz zorientowała się, że jednak nie obowiązują, i postanowiła ten błąd naprawić. Dobrze, że naprawiamy, ale szkoda, że z takim opóźnieniem. Dlatego pytam: Ilu wniosków o legalizację urządzeń wodnych rząd spodziewa się po wejściu tej ustawy w życie? Czy administracja, w szczególności Wody Polskie, jest przygotowana kadrowo i organizacyjnie na obsługę tych spraw? Po drugie: Jakie są dalsze plany rządu w zakresie gospodarki wodnej na obszarach wiejskich? Czy rząd zamierza realnie wspierać rozwój retencji, małej retencji, odbudowę urządzeń melioracyjnych i działalność spółek wodnych? Po trzecie: Kiedy rolnicy zobaczą kompleksowy program przeciwdziałania suszy i zatrzymywania wody tam, gdzie ona spada? Legalizacja studni to krok w dobrą stronę, ale polska wieś potrzebuje czegoś więcej: stabilnej, długofalowej polityki wodnej, a nie działania od przypadku do przypadku.
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Woda jest dobrem wspólnym. Nie jest prywatnym zasobem, z którego każdy może korzystać bez wiedzy państwa, bez kontroli i bez odpowiedzialności za skutki dla środowiska, sąsiadów oraz lokalnej gospodarki wodnej. Państwo musi też jednak widzieć rzeczywistość. W wielu miejscach funkcjonują urządzenia wodne wykonane bez wymaganych zgód. Część z nich powstała wiele lat temu, część służy gospodarstwom rolnym, małym przedsiębiorcom albo mieszkańcom, którzy nie zawsze rozumieli skomplikowane procedury Prawa wodnego. Jako poseł niezrzeszony uważam, że legalizacja jest lepsza niż udawanie, że problemu nie ma. Jeżeli państwo chce wiedzieć, ile takich urządzeń istnieje, gdzie są, jaki mają wpływ na pobór wód podziemnych i lokalne stosunki wodne, musi stworzyć realną zachętę do wyjścia z szarej strefy administracyjnej. Ten projekt czasowo zwalnia z opłaty legalizacyjnej oraz warunkowo z kary pieniężnej tych właścicieli, którzy złożą kompletny wniosek o legalizację do 30 września 2027 r. To może uporządkować sytuację, zmniejszyć lęk przed zgłoszeniem i dać organom państwa pełniejszą wiedzę o urządzeniach wodnych. Trzeba jednak powiedzieć jedno: to nie może być amnestia dla dalszego nielegalnego korzystania z wód. Zwolnienie powinno służyć legalizacji i kontroli, a nie przyzwoleniu na dowolność. Dlatego projekt należy poprzeć, ale równocześnie pilnować, aby po okresie przejściowym państwo skutecznie egzekwowało przepisy i chroniło zasoby wodne.
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Na jakiej podstawie analitycznej wnioskodawcy oszacowali liczbę gospodarstw rolnych eksploatujących nielegalne urządzenia wodne na 20-40 tys., skoro w deklarowanych skutkach regulacji (DSR) wprost przyznano, że brak jest pełnych danych ewidencyjnych i oficjalnych statystyk dotyczących skali samowoli budowlanych w tym zakresie? Z jakich przyczyn w pierwotnym projekcie ustawy całkowicie pominięto przepisy przejściowe i intertemporalne, co wywołałoby, jak wskazało Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji (BEOS), głębokie wątpliwości interpretacyjne w praktyce stosowania prawa wobec postępowań będących już w toku? W jaki sposób projektodawcy zamierzają zapobiec ryzyku nadużyć polegających na celowym wykonywaniu nowych nielegalnych urządzeń wodnych już po wejściu w życie ustawy tylko po to, by następnie zalegalizować je bezpłatnie i ominąć standardowe opłaty za wydanie pozwolenia wodnoprawnego? Na jakich wyliczeniach oparto twierdzenie o rzekomych oszczędnościach PGW Wody Polskie w kwocie 3,6 mln zł rocznie z tytułu obsługi spraw, skoro masowy napływ wniosków legalizacyjnych w krótkim czasie drastycznie zwiększy obciążenie merytoryczne urzędników, grożąc zatorami administracyjnymi?
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt przewiduje odejście od instytucji ubezwłasnowolnienia i zastąpienie jej modelem wspieranego podejmowania decyzji. Jest to istotna zmiana dotycząca osób, które z różnych przyczyn wymagają wsparcia przy prowadzeniu swoich spraw. Projektodawcy podkreślają konieczność większego poszanowania woli i autonomii osób wymagających wsparcia. Jest to kierunek wynikający również z zobowiązań międzynarodowych. Zmiany musimy oceniać przede wszystkim przez pryzmat bezpieczeństwa osób najbardziej narażonych na wykorzystanie i nadużycia. Dotyczy to zwłaszcza osób starszych, ciężko chorych lub znajdujących się w sytuacji, która utrudnia im samodzielne podejmowanie decyzji. Obecny stan jest zły, ale nowe instrumenty takie jak asystent prawny, kurator wspierający czy pełnomocnictwo rejestrowane będą wymagały bardzo precyzyjnych mechanizmów kontroli oraz jasnego określenia odpowiedzialności osób działających na rzecz osoby wspieranej. W sprawach dotyczących osób najsłabszych nie można pozwolić sobie na błędy ani tworzenie rozwiązań, które w praktyce mogłyby doprowadzić do nadużyć. Kierunek proponowanych zmian za to oceniamy pozytywnie. Przychylnie patrzymy na ten projekt i będziemy tak patrzeć na dalsze prace nad tą ustawą. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Rozpatrujemy projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji. To jest projekt bardzo duży, trudny i wymagający odpowiedzialności, ale jego główny kierunek należy ocenić pozytywnie. Państwo nie powinno zbyt łatwo odbierać człowiekowi prawa do decydowania o sobie. Dotychczasowa instytucja ubezwłasnowolnienia bardzo często działała zbyt szeroko. Była rozwiązaniem twardym, stygmatyzującym i nierzadko odbierającym osobie dorosłej podmiotowość w wielu obszarach życia jednocześnie. Tymczasem człowiek, który potrzebuje pomocy, nie przestaje być osobą, nie traci godności, nie traci prawa do własnej woli, własnych preferencji, własnego głosu. Dlatego odejście od modelu zastępowania człowieka na rzecz modelu wspierania człowieka jest kierunkiem słusznym. Ten projekt tworzy kilka instrumentów: asystenta prawnego, kuratora wspierającego, kuratora reprezentującego i pełnomocnika rejestrowanego. To pozwala lepiej dostosować pomoc do konkretnej sytuacji. Jedna osoba potrzebuje tylko wyjaśnienia skutków czynności prawnych, inna potrzebuje pomocy w kontaktach z urzędami, jeszcze inna z powodu choroby, demencji czy niepełnosprawności będzie wymagała reprezentacji w określonych sprawach. Ważne jest także pełnomocnictwo rejestrowane. Każdy z nas może znaleźć się w sytuacji, w której z powodu wieku, choroby albo wypadku nie będzie mógł samodzielnie prowadzić swoich spraw. Dobrze, że obywatel będzie mógł wcześniej wskazać osobę, której ufa i która w przyszłości pomoże mu zabezpieczyć sprawy osobiste, majątkowe i zdrowotne. Oczywiście ta ustawa wymaga ostrożności. Trzeba pilnować, aby nowe instrumenty nie stały się polem do nadużyć, zwłaszcza majątkowych. Potrzebne są realny nadzór sądu, sprawne procedury, dostępność kuratorów, jasne rejestry i ochrona osób najsłabszych. Bez pieniędzy, kadr i kontroli nawet najlepsza idea może nie zadziałać. Ale co do zasady ten projekt idzie w stronę większego szacunku dla człowieka. Nie wolno traktować osób starszych, chorych z niepełnosprawnościami czy chorobami otępiennymi jak obywateli drugiej kategorii. Trzeba im pomagać w podejmowaniu decyzji, a nie automatycznie odbierać im prawo decydowania o własnym życiu. Dlatego kierunek tej ustawy oceniam pozytywnie. Jednocześnie wskazuję, że jej skuteczność będzie zależała od praktyki, finansowania i realnej ochrony osób wspieranych. Dziękuję.
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Projekt przewiduje możliwość ustanowienia kuratora wspierającego za zgodą osoby potrzebującej wsparcia. Jednak nie określa formy wyrażenia tej zgody ani momentu, w którym powinna ona zostać udzielona. Chciałbym zapytać, w jakiej formie i w jakim czasie zgoda będzie mogła zostać wyrażona. Dziękuję.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Mam trzy pytania odnośnie do tego projektu ustawy. Projekt przewiduje całkowite odejście od instytucji ubezwłasnowolnienia i zastąpienia jej modelem wspieranego podejmowania decyzji. W jaki sposób projektodawcy zamierzają zagwarantować bezpieczeństwo prawne i majątkowe osób, które z powodu głębokich zaburzeń poznawczych nie są w stanie samodzielnie wyrażać swojej woli, a jednocześnie chronić je przed nadużyciami ze strony osób udzielających tego wsparcia? Projekt zakłada ustanowienie nowych instytucji, takich jak asystent prawny, kurator wspierający, kurator reprezentujący oraz pełnomocnik rejestrowany. Czy przeprowadzono analizę skutków organizacyjnych i finansowych dla sądów, jednostek pomocy społecznej oraz samorządów, które będą uczestniczyć w realizacji nowych rozwiązań, zwłaszcza wobec przewidywanego wzrostu liczby osób starszych w Polsce? W projekcie przewidziano, że kuratora ustanawia się co do zasady na czas oznaczony, niedłuższy niż 5 lat, w niektórych przypadkach - 10 lat, z koniecznością okresowej weryfikacji? Czy wymiar sprawiedliwości jest przygotowany kadrowo i organizacyjnie do prowadzenia (Dzwonek) regularnych przeglądów tysięcy takich spraw, aby nie doprowadzić do przewlekłości postępowań i nadmiernego obciążania sądów? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Osoby starsze, chore z niepełnosprawnościami czy wymagające wsparcia powinny być traktowane podmiotowo, z poszanowaniem ich godności i prawa do możliwie samodzielnego życia. W OSR sam rząd wskazuje, że reforma wynika m.in. ze starzenia się społeczeństwa. W 2022 r. osób powyżej 60. roku życia było 25,9% populacji, a w 2060 r. ma ich być 11,9 mln. To pokazuje skalę wyzwania. Dlatego niepokoją uwagi dotyczące przygotowania sądów. W konsultacjach wskazywano na niespójność. Dla należytej realizacji procedur potrzebnych ma być ponad 250 dodatkowych etatów sędziowskich, a przewiduje się ich tylko 82. Rzecznik praw obywatelskich zwracał też uwagę na konieczność szkoleń dla sędziów, prokuratorów, referendarzy, urzędników i notariuszy. Jeśli rząd wprowadzi wielką reformę bez kadr, pieniędzy i realnego przygotowania, to zamiast ochrony osób słabszych możemy dostać chaos w sądach, przewlekłość postępowań i ryzyko nadużyć wobec osób potrzebujących wsparcia. Czy ten projekt jest naprawdę gotowy organizacyjnie, czy jest tylko kolejną dobrze brzmiącą reformą bez zabezpieczenia jej środków? (Dzwonek) Jakie mechanizmy kontroli rząd przewiduje, aby zapobiec nadużyciom wobec osób wspieranych, szczególnie w zakresie dysponowania ich majątkiem i dostępu do rachunków bankowych? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Po raz pierwszy odchodzimy od archaicznego, często stygmatyzującego modelu ubezwłasnowolnienia na rzecz nowoczesnego systemu opartego na wsparciu i autonomii. Wprowadzenie instytucji kuratora reprezentującego oraz pełnomocnika rejestrowanego to klucz do sukcesu tej zmiany. Dzięki nim osoba wymagająca wsparcia nie traci zdolności do podejmowania decyzji, ale zyskuje partnera, który pomaga jej w gąszczu formalności, szanując przy tym jej wolę i życiowe wybory. Czas, aby polskie prawo przestało być barierą, a stało się skutecznym narzędziem ochrony dla tych wszystkich, których stan zdrowia lub kondycja psychiczna wymagają asysty w podejmowaniu kluczowych życiowych decyzji. W modelu wspieranym autonomia (Dzwonek) osoby musi iść w parze z jej bezpieczeństwem. Jakie konkretne bezpieczniki prawne przewidziano w projekcie, aby skutecznie chronić majątek osoby wspieranej przed ewentualnymi nadużyciami ze strony pełnomocnika?
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Serdecznie dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ile dodatkowych spraw trafi do sądów po wejściu tej ustawy w życie? Czy rząd zabezpieczył środki na sędziów, kuratorów, biegłych, pracowników sądowych i obsługę nowych rejestrów? Pytanie bardzo podobne do pytania pani poseł Pępek: Jakie konkretne zabezpieczenia mają chronić osoby wspierane przed nadużyciami majątkowymi ze strony asystentów prawnych, kuratorów reprezentujących albo pełnomocników rejestrowanych? Dziękuję.
Mówca: Patryk Wicher
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Godność człowieka jest niezbywalna od poczęcia aż do śmierci. W związku z tym również osoby, które są w stanie kryzysu, tzn. braku świadomości, choroby, ciężkiego stanu zdrowotnego, który uniemożliwia ich funkcjonowanie i podejmowanie racjonalnych decyzji... To faktycznie zmierza w tym kierunku, żeby te osoby uszanować i zabezpieczyć ich prawa. Natomiast państwo likwidujecie jedną instytucję, ale tworzycie de facto cztery instytucje przy dość ubogim założeniu budżetowym, ponieważ zakładacie państwo, że 75% tych funkcji będą pełniły raczej rodziny bądź bliscy, i liczycie to od minimalnej pensji, jeśli chodzi o tych innych pozostałych pełnomocników. Moi drodzy państwo, wydaje się, że to jest za mały OSR i za małe wyliczenia. Ponadto, panie ministrze, co z instytucjami? Np. zakładanie konta w banku, PIT-u, rozliczanie PFRON-u. Skoro przywracamy osobowość prawną i pełnomocnik to robi, to musimy jeszcze uświadomić te instytucje, żeby nie robiły problemu w tym zakresie. (Dzwonek) To wymaga dużo szerszej zmiany instytucjonalnej. Chodzi o to, żeby te sektorowe instytucje też do tego nowego prawa dostosować. Dziękuję serdecznie. (Oklaski) (Poseł Alicja Łuczak: Będzie dostosowanie, panie pośle.)
Mówca: Anna Paluch
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Mam dwa pytania w związku z tym projektem. Czy uchwalenie tego właśnie projektu o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji zabezpieczy w rzeczywistości i w wystarczającym stopniu przed wyłudzeniami, czy zapewni ochronę zdrowia, bezpieczną reprezentację, ciągłość umocowania i ochronę majątku w szczególności dla osób, które nie rozumieją skutków podejmowanych czynności prawnych? Drugie pytanie odnosi się do vacatio legis. Jest, jak wiadomo, planowane na ok. 12 miesięcy. Mam pytanie, ponieważ w ponad chyba 50 ustawach wprowadza się zmiany wynikające z tej regulacji. Czy vacatio legis będzie wystarczające dla tak szerokiego zakresu wprowadzanych zmian w bardzo wielu ustawach? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Karolina Pawliczak
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przede wszystkim przepisy wprowadzające do systemu prawa nowe rozwiązania oparte na zastąpieniu ubezwłasnowolnienia modelem wspieranego podejmowania decyzji stanowią realizację międzynarodowych standardów w zakresie ochrony osób z niepełnosprawnościami. To, co najważniejsze: nowe przepisy mają zwiększyć podmiotowość osób z niepełnosprawnościami i zapewnić im wsparcie przy zachowaniu możliwie szerokiej samodzielności. Ale przy podejmowaniu tak ważnych społecznie ustaw są pytania, o których wyjaśnienie uprzejmie pana ministra proszę. Czy odpowiednio zabezpieczone i ochronione przed wyzyskiem zostaną osoby z głęboką niepełnosprawnością intelektualną? Dotychczas ubezwłasnowolnienie automatycznie unieważniało niekorzystne umowy. Jak nowy system zamierza skutecznie i natychmiastowo chronić te osoby na rynku komercyjnym? I co, gdy ta osoba zdecydowanie odmawia wskazanego wsparcia i pomocy? Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Kierunek odejścia od instytucji ubezwłasnowolnienia jest jak najbardziej pożądany. Ale panie ministrze, żeby to był prawdziwy przewrót kopernikański, jak to pan określił w swoim wystąpieniu, potrzebna jest prawdziwa reforma godnościowa, precyzyjnie zrealizowana. W związku z tym mam pytanie odnoszące się do styku różnych ustaw. Bardzo interesuje mnie ustawa, nad którą procedujemy, w kontekście ustawy o świadczeniu wspierającym. Apeluję, żeby państwo bardzo dobrze się przyjrzeli temu stykowi, żeby nie było tak jak w przypadku innych ustaw, kiedy państwo mieliście z tym problemy. Głównie chodzi mi o to, czy kurator reprezentujący będzie mógł złożyć wniosek o świadczenie wspierające wbrew stanowisku rodzica, który nadal faktycznie sprawuje całodobową opiekę. (Dzwonek) Ze świadczeniem wspierającym i świadczeniem pielęgnacyjnym związane są różne zawirowania, więc ważne jest, żeby to doprecyzować. Myślę, że ta ustawa wymaga jeszcze długiej pracy nad jej treścią, żeby to była naprawdę dobra ustawa. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Lidia Burzyńska
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Moje pytanie, szanowni państwo, nie jest podyktowane sprzeciwem wobec godności osób z niepełnosprawnością ani wobec potrzeby reformy obecnego modelu ubezwłasnowolnienia. Podyktowane jest troską o rodzinę czy opiekuna, którzy według tego projektu ustawy nie będą mieli gwarancji pierwszeństwa pełnienia funkcji kuratora. Rodzic nie jest wyłączony, ale nie ma pierwszeństwa. Osoba potrzebująca wsparcia wskazuje kandydata. A co w sytuacji, gdy ta osoba będzie np. zmanipulowana, będzie miała głęboką demencję czy będzie ulegała szybkiej sugestii? Pytanie brzmi: Czy projekt ustawy chroni rodzica opiekuna faktycznego przed zastąpieniem go osobą obcą na podstawie uznaniowej oceny sądu, opinii instytucji albo konfliktu z urzędem? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałabym zapytać, czy projektodawcy rozważali wprowadzenie ustawowej gwarancji pierwszeństwa rodzica lub dotychczasowego opiekuna prawnego w pełnieniu funkcji kuratora wspierającego lub reprezentującego wobec osoby całkowicie niesamodzielnej. Jeśli nie, to z jakich powodów odstąpiono od takiego rozwiązania? Kolejne pytanie: Czy przeprowadzono szczegółową analizę skutków reformy wobec osób z głęboką niepełnosprawnością intelektualną, które nie są zdolne do świadomego wyrażania woli lub rozumienia skutków czynności prawnej? Wreszcie kwestia vacatio legis, które w tym przypadku wynosi 12 miesięcy. Realizujemy kierunki wskazane przez Unię Europejską i stąd moje pytanie. Co było powodem wprowadzenia stosunkowo długiego, bo aż rocznego, okresu do przedmiotowej ustawy? Czy zakres (Dzwonek) tego projektu bądź inne okoliczności uzasadniają 12-miesięczne vacatio legis? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Ustawa o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji zastąpi instytucję ubezwłasnowolnienia. Będzie to oczywiście skutkować w kwestii wyrażania zgody na zabiegi medyczne. Chciałabym zapytać przedstawiciela Ministerstwa Sprawiedliwości, w jaki sposób w praktyce, pod presją, na dyżurze, w nocy lekarz ma odróżnić, czy pacjent podejmuje decyzję samodzielnie, czy pod wpływem wspierającego. Jak ma zanalizować intencje asystenta wspierającego w środku nocy, nie mając czasu na zapoznanie się z sytuacją rodzinną pacjenta? Wreszcie, jak ma ustalić, gdzie kończy się wsparcie, a gdzie zaczyna się manipulacja, i kto poniesie za to odpowiedzialność prawną? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Mam dwa pytania dotyczące przyszłego wykonywania przepisów tej jakże potrzebnej ustawy. Pytania dotyczą obciążenia w przyszłości sądów. Czy wprowadzenie obowiązku cyklicznej oceny potrzeb osoby wspieranej, a jest to, przypomnę, okres 5 lat, oraz przeniesienie tych spraw do właściwości sądów rejonowych nie doprowadzi do spowolnienia procesu rozpatrywania innych spraw i czy nie doprowadzi to do quasiparaliżu? Czy 5-letni termin dostosowania wsparcia osób tego wymagających do nowych przepisów jest czasem wystarczającym ze względu na dość dużą liczbę spraw? Jak się orientuję, w tym momencie w Polsce jest ponad 100 tys. osób ubezwłasnowolnionych. Dziękuję bardzo.
Mówca: Ewa Szymanowska
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam pytanie do przedstawicieli ministerstwa. Jednym z głównych celów projektu ustawy jest zwiększenie podmiotowości osób potrzebujących wsparcia w podejmowaniu decyzji. Proszę o informację, w jaki sposób osoby z niepełnosprawnościami oraz organizacje reprezentujące ich środowisko uczestniczyły w przygotowaniu projektu ustawy i czy ministerstwo planuje dalszy ich udział w monitorowaniu wdrożenia nowych przepisów. Dziękuję.
Mówca: Monika Rosa
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy projekt ustawy, na który środowisko osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów czekało naprawdę od bardzo dawna. U podstaw tego projektu ustawy leży przekonanie, że każdy człowiek ma prawo do godności, prawo do samostanowienia i prawo do podejmowania decyzji w taki sposób, na ile jest to dla niego możliwe i na ile ma możliwości uzyskania wsparcia. Mam pytanie dotyczące ubezwłasnowolnień, które już funkcjonują, które zostały dokonane przed wejściem ustawy w życie. W jaki sposób będzie dokonywała się konwersja i czy jest harmonogram przekształcania ubezwłasnowolnienia na wspieranie i podejmowanie decyzji w sposób wspierający i kto poniesie koszty tej zmiany? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Anna Baluch
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mówimy o rządowym projekcie ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji. Kluczowe chyba nie jest pytanie, czy idea jest słuszna, lecz czy będzie działać w realnych, trudnych przypadkach. Każdy system prawny musi znaleźć bardzo delikatną równowagę, by zapewnić wsparcie, które nie zmienia się w kontrolę, by chronić, nie odbierając człowieczeństwa. Mam takie pytanie: Czy nie wzrośnie liczba sporów sądowych? Przy ubezwłasnowolnieniu status prawny był stosunkowo jasny. Po tej reformie mogą pojawić się spory, np.: Czy osoba rozumiała skutki jakichś umów? Czy wsparcie było wystarczające? Czy kurator działał prawidłowo? Czy sądy byłyby przygotowane na taki wzrost postępowań? Kolejne pytanie, które się nasuwa: Skąd wezmą się osoby wspierające? Spoza rodzin oczywiście, bo projekt zakłada rozwinięty system wsparcia. (Dzwonek) Mówimy tutaj o asystentach, kuratorach. Kto ich przeszkoli? Kto za nich zapłaci przede wszystkim? Jak zapewnić ich niezależność? Bez odpowiedzi na te pytania istnieje ryzyko, że dobre rozwiązania mogą istnieć tylko na papierze. Dziękuję. (Oklaski)