Mówca: Sprawozdawca Genowefa Tokarska
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Finansów Publicznych i Komisji Spraw Zagranicznych przedłożyć Wysokiej Izbie sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Protokołu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką o zmianie Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie dnia 18 sierpnia 1994 r., podpisanego w Bratysławie dnia 1 sierpnia 2013 r., druki nr 1888 i 1938. Projekt ustawy o ratyfikacji protokołu wpłynął do Sejmu 29 października 2013 r. i już w dniu 5 listopada br. został skierowany do pierwszego czytania w komisjach, do Komisji Finansów Publicznych i do Komisji Spraw Zagranicznych. Po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz po rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 20 listopada 2013 r. Komisja Finansów Publicznych oraz Komisja Spraw Zagranicznych wnoszą, by Wysoki Sejm raczył przyjąć projekt ustawy z druku nr 1888 bez poprawek. Projekt niniejszej ustawy zawiera wyrażenie zgody na dokonanie przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ratyfikacji protokołu między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Słowacką w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku. Obecnie obowiązująca umowa została sporządzona w Warszawie w dniu 18 sierpnia 1994 r., czyli funkcjonuje już 19 lat. Oczywiste jest, że potrzeba ratyfikacji protokołu i zmiany istniejącej umowy wynika ze zmian sytuacji gospodarczej, a także polityki podatkowej obu państw, zarówno Polski, jak i Słowacji. Protokół podpisany w Bratysławie w dniu 1 sierpnia 2013 r. aktualizuje umowę, usuwa wątpliwości interpretacyjne, podnosi jakość przepisów m.in. w zakresie opodatkowania dywidend i odsetek, wymiany informacji czy tzw. korekt wtórnych pozwalających na usunięcie podwójnego ekonomicznego opodatkowania. Po akcesji obu państw do Unii Europejskiej na podstawie traktatu akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. utrzymano w mocy polsko-słowackie umowy międzynarodowe, w tym umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, a także umowę w sprawie wzajemnego popierania i ochrony inwestycji. Obie zostały podpisane w Warszawie 18 sierpnia 1994 r. Charakteryzując sytuację gospodarczą, należy zauważyć, że obroty handlowe Polski z Republiką Słowacką mają tendencję wzrostową. W 2012 r. Słowacja była dziewiątym partnerem handlowym Polski, zajmowała dziesiątą pozycję w polskim eksporcie oraz dwunastą pozycję w imporcie, natomiast Polska była w eksporcie trzecim partnerem handlowym Słowacji, po Niemczech i Czechach, a w imporcie zajmowała szóstą pozycję. Na stosunkowo niskim poziomie pozostaje współpraca inwestycyjna obu państw. Według danych Narodowego Banku Polskiego w 2011 r. nastąpił dalszy odpływ polskiego kapitału ze Słowacji - odnotowano spadek o 35 mln euro. Na koniec 2011 r. polskie przedsiębiorstwa zainwestowały na terenie Słowacji kapitał o wartości 144 mln euro. Polskie inwestycje na Słowacji związane są głównie z dystrybucją towarów, takich jak: materiały budowlane, meble, artykuły rolno-spożywcze, tekstylia, obuwie, sprzęt gospodarstwa domowego, oraz z branżą samochodową. Największe polskie inwestycje dotyczą produkcji i dystrybucji napojów, usług doradztwa komputerowego i sprzedaży oprogramowania, a także artykułów wyposażenia wnętrz. Natomiast wartość inwestycji Słowacji w Polsce na koniec 2011 r. wyniosła 246 mln euro, a wartość kapitału słowackiego w Polsce w 2011 r. wyniosła ok. 50 mln euro. Na rynku pracy Polski i Słowacji nie stosuje się żadnych wzajemnych ograniczeń. Sporządzony w dniu 1 sierpnia br. protokół polsko-słowacki opiera się na aktualnej wersji Modelowej konwencji OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku. Już art. 1 protokołu dostosowuje postanowienia umowy do tej modelowej konwencji OECD i ustala zasady dokonania tzw. korekty wtórnej w przypadku zakwestionowania przez jedno z umawiających się państw cen transakcyjnych stosowanych między przedsiębiorstwami powiązanymi. Art. 2 protokołu liberalizuje zapisy dotyczące stawek opodatkowania dywidend. Poprzedni zapis w umowie stanowił, że podatek u źródła wynosił 5%, w przypadku gdy właścicielem dywidend była spółka, której udział w kapitale spółki wypłacającej dywidendy wynosił co najmniej 20%, i 10% podatku w przypadkach pozostałych. Obecnie zwalnia się dywidendy z podatku u źródła, jeżeli spółka posiada w nieprzerwanym okresie 24 miesięcy nie mniej niż 10% udziałów w kapitale spółki wypłacającej dywidendy i 5% w pozostałych przypadkach. Protokół zmniejsza również stawki opodatkowania odsetek w państwie, w którym one powstają. Obniża się z 10% do 5% stawkę podatku od kwoty brutto tychże odsetek. Art. 4 protokołu modyfikuje definicję należności licencyjnych w celu objęcia nią licencji na użytkowanie programów komputerowych. Art. 5 wprowadza tzw. klauzulę nieruchomościową, to jest zasadę określającą, że dochód z majątku nieruchomego może podlegać opodatkowaniu w państwie położenia nieruchomości lub spółki majątku nieruchomego. Art. 6 protokołu zawiera odniesienia do modelowej konwencji OECD, przewidując dwie alternatywne metody unikania podwójnego opodatkowania, to jest tzw. proporcjonalnego zaliczenia oraz wyłączenia z progresją. Zgodnie z protokołem generalną metodą unikania podwójnego opodatkowania będzie metoda wyłączenia z progresją. W art. 7 protokołu ustala się zasady wymiany informacji umawiających się państw, a art. 8 protokołu wprowadza do umowy art. 28A, którego zapisy mają na celu przeciwdziałanie uchylaniu się od opodatkowania poprzez tworzenie sztucznych struktur i transakcji gospodarczych. Klauzula ta została opracowana w oparciu o koncepcję wypracowaną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Konkludując - podpisanie protokołu z Republiką Słowacką jest bardzo ważnym krokiem w kierunku rozwoju dalszej dwustronnej współpracy podatkowej. Przewiduje się, że wejście w życie protokołu nie będzie miało ujemnego wpływu na sektor finansów publicznych. Wprowadzone zmiany tworzą ramy dla lepszego rozwoju wzajemnych inwestycji, powinny prowadzić do ograniczenia liczby i rozmiarów sztucznych transakcji, a także zwiększą zakres uzyskiwania informacji dla prawidłowego określenia podstawy opodatkowania. Postanowienia protokołu nie są sprzeczne z obowiązującym w Polsce ustawodawstwem ani prawem Unii Europejskiej. Połączone komisje: Komisja Finansów Publicznych i Komisja Spraw Zagranicznych jednomyślnie pozytywnie przyjęły projekt niniejszej ustawy bez poprawek. W imieniu obu komisji proszę Wysoką Izbę o przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję bardzo.