Mówca: Ewa Lieder
Data: 2016-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponowane zmiany w ustawie o lasach oraz ustawie o ochronie przyrody wprowadzają poszerzenie zakresu wykorzystania funduszu leśnego, którego środkami dysponuje dyrektor generalny Lasów Państwowych. Głównym celem nowelizacji jest umożliwienie finansowania określonych działań polskich parków narodowych. Parki narodowe jako najwyższa forma ochrony przyrody o niezaprzeczalnych walorach środowiskowych, krajobrazowych, społecznych, kulturowych i wychowawczych potrzebują nieustannego wsparcia państwa i społeczeństwa w wypełnianiu zadania, jakim jest dbanie o dobry stan narodowego dziedzictwa przyrodniczego. W uzasadnieniu można przeczytać, że poprzez zaproponowaną zmianę w ustawie o lasach możliwe będzie poszerzenie wsparcia parków narodowych przez fundusz leśny na ochronę przyrody w lasach realizowaną metodami gospodarki leśnej oraz tworzenie infrastruktury niezbędnej do prowadzenia gospodarki leśnej i wykup gruntów. W trakcie konsultacji z dyrekcjami parków narodowych pojawiły się pewne zastrzeżenia i sugestie dotyczące proponowanych zmian. Sformułowanie ˝metodami gospodarki leśnej˝ jest nieprecyzyjne, przy czym tworzy ono możliwość niewłaściwej interpretacji. Nie wiadomo, o jakie metody chodzi, i nie wyjaśniają tego także przepisy art. 8b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 2 i art. 5 pkt 4-7 ustawy o ochronie przyrody, przywołanej w tym celu w uzasadnieniu projektu. W lasach na terenie parków narodowych jako obiektach objętych szczególną ochroną szereg działań ochronnych w zasadniczy sposób różni się od działań prowadzonych w lasach gospodarczych. Co więcej, zabiegi prowadzone w lasach parków narodowych stoją często w sprzeczności z metodami obowiązującymi w gospodarce leśnej, np. eliminacja z drzewostanu i spontanicznych wznowień obcych geograficznie gatunków drzew i krzewów czy np. odtwarzanie i utrzymywanie widnych, prześwietlonych lasów o charakterze świetlistej dąbrowy poprzez naśladowanie dawnych form gospodarczego wykorzystania lasu - wykaszanie runa i nalotów, przerzedzanie podszytów, przerębowe ekstensywne użytkowanie drzewostanu, wypas zwierząt gospodarskich. Pozostawienie zapisów w tej formie zawęziłoby bardzo katalog działań ochronnych w lasach parków narodowych i rezerwatów przyrody, które mogłyby być finansowane ze środków funduszu leśnego. Dodatkowo zostawiłoby przestrzeń dla subiektywnej interpretacji, co jest, a co nie jest prowadzeniem ochrony przyrody w lasach metodami gospodarki leśnej. Zakres metod ochrony przyrody stosowanych w parkach narodowych wynika wprost z zapisów zawartych w planach ochrony lub zadaniach ochronnych dla danego parku narodowego, stanowiących odpowiednio rozporządzenia lub zarządzenia ministra właściwego do spraw środowiska, i tylko w bardzo ograniczonym zakresie pokrywa się z metodami gospodarki leśnej. Ze środków funduszu leśnego nie mogłyby być realizowane wykupy niewielkich powierzchniowo śródleśnych nieruchomości nieleśnych, z założeniem utrzymania ich nieleśnego, łąkowego charakteru poprzez zabiegi z całą pewnością niewpisujące się w metody gospodarki leśnej. Ich utrzymanie, a gwarantuje to ich wykup, jest niezmiernie ważne dla prawidłowego funkcjonowania ekosystemów leśnych parków. Stanowią one miejsca żerowania zwierząt leśnych, zarówno roślinożerców, ptaków, jak i drobnych bezkręgowców, głównie owadów, w tym należących do gatunków unikatowych. Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, zebrane na podstawie konsultacji z dyrekcjami parków narodowych, proponujemy następujące zmiany w brzmieniu: art. 1 pkt 2 lit. a - z ˝ochronę przyrody w lasach realizowaną metodami gospodarki leśnej˝ na ˝ochronę przyrody w ekosystemach parków narodowych˝, art. 1 pkt 2 lit. c - z ˝niezbędnych do prowadzenia ochrony przyrody realizowanej metodami gospodarki leśnej˝ na ˝niezbędnych do prowadzenia ochrony przyrody realizowanej w ekosystemach parków narodowych˝. Brak zaproponowanych poprawek w tym zakresie może skutkować w skrajnych przypadkach odejściem od prawidłowych metod ochrony przyrody na rzecz prowadzenia w lasach parków narodowych takich wspieranych środkami z funduszu leśnego działań, które będą zbliżone do typowych działań gospodarczo-hodowlanych, jakie stosuje się w lasach produkcyjnych. W konsekwencji może to w istotny sposób zagrozić właściwej, zgodnej ze współczesną wiedzą ochronie przyrody w ekosystemach parków narodowych oraz pogłębić istniejący konflikt pomiędzy ekologicznym podejściem do środowiska a ekspansywnymi formami gospodarowania. A wracając do ostatniego posiedzenia komisji, to chcę powiedzieć, iż oczywiście nie zgadzamy się z proponowanymi przez PiS poprawkami dotyczącymi kadr. Pozostałe zmiany proponowane w nowelizacji ustawy o lasach i ustawie o ochronie przyrody nie budzą naszych zastrzeżeń. Przekazuję poprawkę i dziękuję bardzo. (Oklaski)