Mówca: Jerzy Borkowski
Data: 2015-08-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Ruch Palikota mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3662. Na początku mała dygresja. Bardzo nas cieszy, może chodzi o to, że to końcówka kadencji Sejmu, że nawet pani z Prawa i Sprawiedliwości, gdy są dobre ustawy, nie zgłasza wniosku o odrzucenie, a zazwyczaj tak bywało, tym bardziej że pani poseł Malik jest z mojego okręgu. Bardzo pani poseł gratuluję, bo dobre ustawy trzeba popierać, obojętnie kto je tworzy, czy koalicja, czy opozycja. Przedstawiony projekt nowelizacji ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów ma dwa cele: ochronę konkurencji i ochronę interesów konsumentów. Oba cele są nierozerwalnie ze sobą związane. Zdrowa konkurencja na rynku zawsze pozytywnie wpływa na sytuację konsumentów, a z kolei skuteczne przeciwdziałanie naruszeniom interesów konsumentów sprzyja wzmocnieniu uczciwej konkurencji. Brak uczciwości kupieckiej wobec konsumentów szkodzi konkurencji, firmy stosujące nieuczciwe metody często zyskują udziały w rynku kosztem uczciwych przedsiębiorców. W ostatnich kilku latach zaobserwować można narastanie w Polsce problemu tzw. missellingu, czyli sprzedaży produktów niedopasowanych do potrzeb konsumenta. Dotyczy to w największym stopniu niektórych produktów finansowych, których stopień skomplikowania wyklucza możliwości oceny ich odpowiedniości przez przeciętnego konsumenta. Przykładem, jak już wspomnieli moi przedmówcy, takiego typu produktu są ubezpieczenia na życie i dożycie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym lub tzw. polisolokaty. Misselling dotyczył również udzielania kredytów hipotecznych denominowanych w walutach obcych. W okresie relatywnie wysokich stóp procentowych w stosunku do polskiej waluty udzielono znacznej liczby takich kredytów, chodzi przede wszystkim o wspomniane kredyty tzw. frankowiczów, z uwagi na koszty ich bieżącej obsługi. Projekt omawianej nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw obejmuje m.in. zapewnienie większej skuteczności ochrony interesów konsumentów, a w szczególności wzmocnienie jej na rynku usług finansowych proponujących nabycie tych usług w sposób nieadekwatny do ich charakteru. Ponadto w szerszym zakresie ustawa proponuje wprowadzenie takich możliwości i instytucji jak: prewencyjny tryb występowania przez prezesa UOKiK do przedsiębiorców, zakup towarów w formacie tzw. tajemniczego klienta czy instytucja decyzji tymczasowych w sprawach praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów. Ustawa proponuje również zmianę systemu kontroli postanowień wzorców umów zawieranych z konsumentami przez powierzenie jej prezesowi UOKiK z zachowaniem merytorycznej kontroli nad decyzjami prezesa UOKiK ze strony Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. W szczególności zmiany w tym zakresie obejmują: wprowadzenie zakazu stosowania we wzorcach umów zawieranych z konsumentami postanowień wskazanych w art. 385 § 1 Kodeksu cywilnego, wprowadzenie możliwości określenia przez prezesa UOKiK środków usunięcia skutków stosowania tego rodzaju klauzul czy wprowadzenie możliwości przyjęcia zobowiązań przedsiębiorcy co do usunięcia skutków naruszenia, jest to decyzja zobowiązaniowa, co wydaje się zasadne z punktu widzenia konsumenta czy przedsiębiorcy. Nowelizacja usprawni i przyspieszy interwencję prezesa UOKiK przez wzmocnienie pozycji konsumenta na rynku usług finansowych, wprowadzenie wydawanych w toku postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów tzw. decyzji tymczasowych zobowiązujących przedsiębiorcę, wydłużenie okresu przedawnienia praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów oraz dopracowanie przepisów dotyczących występowania przez prezesa UOKiK do przedsiębiorców w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów. Wprowadzenie tych zmian wymaga interwencji legislacyjnej na poziomie ustawowym. Nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów w tym zakresie przyniesie wymierne korzyści, przede wszystkim usprawni i przyspieszy interwencje w tego rodzaju sprawach, dlatego też Koło Poselskie Ruch Palikota, które reprezentuję, będzie głosować za przyjęciem nowelizacji ustawy. Dziękuję bardzo.