Mówca: Jacek Protasiewicz
Data: 2018-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Wysoka Izbo! Dokument, nad którym dyskutujemy, nosi tytuł: Informacja o istotnych problemach wynikających z działalności - podkreślam to słowo - i orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego w 2016 r. Nie ulega wątpliwości, że jednym z najważniejszych problemów związanych z działalnością Trybunału Konstytucyjnego w 2016 r. były oczywiste kontrowersje, spory dotyczące kształtu trybunału i legalności podejmowanych decyzji i wydawanych orzeczeń, a także tych orzeczeń niepublikowanie. Sprawa ta była przedmiotem zainteresowania instytucji wyspecjalizowanych w ocenie postępowań państw demokratycznych zrzeszonych bądź w Unii Europejskiej, bądź w Radzie Europy. To na zaproszenie rządu polskiego z grudnia 2015 r. sprawą Trybunału Konstytucyjnego zajęła się Komisja Wenecka, czyli dokładnie komisja działająca przy Radzie Europy na rzecz demokracji poprzez prawo. Czy w dokumencie, który został przedłożony przez panią sędzię Przyłębską, jest jakiekolwiek odniesienie się do działalności, do dokumentów wytworzonych w efekcie tego zaproszenia, wielu wizyt i analizy sytuacji przez Komisję Wenecką? Otóż nie. Jest wzmianka w podrozdzialiku o współpracy zagranicznej, że odbyła się wizyta przedstawicieli Komisji Weneckiej, w trakcie której dyskutowano o aktualnych problemach związanych z funkcjonowaniem Trybunału Konstytucyjnego. Nie ma ani słowa również o dwóch rekomendacjach, które zostały w 2016 r. wydane przez Komisję Europejską w sprawie przestrzegania praworządności w Polsce. W obu tych rekomendacjach - w lipcu i w grudniu 2016 r. - Komisja Europejska wyraźnie odnosiła się do kwestii związanych z funkcjonowaniem Trybunału Konstytucyjnego. Chciałbym tylko w największym skrócie przypomnieć, co zostało stwierdzone, zwłaszcza przez Komisję Wenecką, raz jeszcze powtórzę: organ powołany do tego, żeby tego typu sytuacje oceniać, rekomendacje wydawać, i do tego zaproszony przez rząd polski właśnie w tej intencji do Warszawy. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Niewiążący.) Otóż w marcu 2016 r., o czym informacja w ogóle nie wspomina, został przyjęty raport na temat sytuacji w trybunale i wokół Trybunału Konstytucyjnego w Polsce, gdzie czytamy - wyjmuję tylko fragmenty - w pkt 88, iż przyjmowane naprędce liczne nowelizacje ustawy o Trybunale Konstytucyjnym uczyniły trybunał nieskutecznym jako gwaranta konstytucji. W innym punkcie, pkt 109, Komisja Wenecka uznaje za konieczne, by przypomnieć, że zgodnie z orzeczeniem z 9 grudnia początkiem kadencji sędziów Trybunału Konstytucyjnego jest wybór przez Sejm, a nie złożenie przysięgi przed prezydentem, co, jak widać, cały czas błędnie interpretuje zarówno Prawo i Sprawiedliwość, jak i pani sędzia Przyłębska. I wreszcie w jednym z ostatnich punktów, pkt 142, stwierdza się jednoznacznie, że wyrok z 9 marca 2016 r. nie został podjęty niezgodnie z polską konstytucją, a więc że powinien być w całości opublikowany, uznany i zaakceptowany, wprowadzony do polskiego porządku prawnego. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Kto tak powiedział?) Przewodniczący Komisji Weneckiej w sprawie wyboru pani Przyłębskiej na funkcję prezesa stwierdza, że było to kontrowersyjne, i zaleca przywrócenie niezależności i legitymacji Trybunału Konstytucyjnego oraz zapewnienie, aby prezes i wiceprezes byli wybierani zgodnie z prawem oraz w oparciu o wyroki trybunału z 3 i 9 grudnia 2015 r. A więc mamy dokument niepełny, mamy dokument, który fałszuje rzeczywistość, który pomija znaczące rekomendacje i utrwala (Dzwonek) tę fatalną sytuację związaną z nowelizacją... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie) ...ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. (Oklaski)