Mówca: Marek Kuchciński
Data: 2013-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Przepraszam, panie ministrze. Proszę państwa, tam widzę kilka zgromadzeń. (Głos z sali: Niekonwencjonalnych.) Tak, niekonwencjonalnych, ale zachowajcie szacunek, dlatego że jesteście w Wysokiej Izby i prowadzimy debatę. Proszę bardzo, panie ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju Regionalnego Marceli Niezgoda: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odniosę się w kilku zdaniach do każdego pytania pań i panów posłów, następnie podsumuję wypowiedź. Szanowni Państwo! Pytania dotyczyły m.in. wydobycia gazu łupkowego, ˝Krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych˝, także wsparcia obszarów wiejskich. Strategia odnosi się do gospodarowania kopalinami, odnosi się również do sposobu, w jaki należy to czynić. Są poświęcone temu osobne rozdziały, np. dotyczący dywersyfikacji źródeł energii. ˝Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych˝. Zarówno w bieżącej perspektywie, jak i w przyszłej perspektywie budżetowej znaczące środki mamy na wypełnienie zobowiązań akcesyjnych. W jaki sposób osiągnąć wskaźniki? Otóż wskaźniki, które są określone w strategii, osiągamy poprzez zapewnienie finansowania strategii. Finansowanie strategii będzie następowało poprzez programy operacyjne, ale także z budżetu krajowego, z budżetów samorządów, ze środków prywatnych. Warmia i Mazury. Przypomnę, że w obecnej perspektywie to województwo było wyróżnione. Jeżeli chodzi o algorytm dotyczący ustalenia budżetu regionalnego programu operacyjnego, tzw. algorytm 80/10/10, to tu 10% środków było dla województw, które mają poziom bezrobocia w powiatach powyżej 150% średniej krajowej. Województwo warmińsko-mazurskie było tu znaczącym beneficjentem właśnie z tego powodu. Drugie 10% z tych 100 dla regionów w obecnej perspektywie było ustalane na podstawie PKB mniejszego niż 80% średniej krajowej. I 5 województw Polski wschodniej, w tym woj. warmińsko-mazurskie, było znaczącym udziałowcem tego budżetu. W planach na przyszłą perspektywę, nad którymi obecnie pracujemy, również algorytm oparty jest na rozpiętości pomiędzy PKB danego regionu, także poziomu bezrobocia, a średnią unijną. I tutaj woj. warmińsko-mazurskie też uzyska preferencje. Przewidziane są również instrumenty polityki regionalnej, takie jak: obszary strategicznej interwencji, Polska wschodnia, obszary przygraniczne. I z tego woj. warmińsko-mazurskie z pewnością będzie korzystać. Jeżeli chodzi o środki na energetykę w Programie Operacyjnym ˝Infrastruktura i środowisko˝, pytanie dotyczące węgla - są wyraźne zapisy w strategii, w ciągu najbliższych 10 lat węgiel będzie stanowił główne paliwo dla energetyki. Pytanie dotyczące tego, czy autorzy strategii mieli na myśli jej finansowanie. Odpowiedź na to pytanie oczywiście brzmi: tak. Pytanie dotyczące przedsiębiorców. Przedsiębiorcy w projektach regulacji unijnych mają ustanowiony osobny cel tematyczny. Bardzo istotnie wzrośnie wsparcie dla przedsiębiorców z udziałem środków unijnych. Warunki prowadzenia działalności gospodarczej. Myślę, że wszystkie cele strategii prowadzą właśnie do poprawienia warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Odniósłbym się tu także do pytania dotyczącego ładu przestrzennego. Jest to osobny cel koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju. Rząd bardzo intensywnie pracuje nad propozycjami dotyczącymi ładu przestrzennego. Omawiana wcześniej ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz innych ustaw dotyczyła również ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, było tam kilka propozycji dotyczących uporządkowania tej dziedziny. Pracuje nad tym również Komisja Kodyfikacyjna Prawa Budowlanego, która to przedstawi stosowne propozycje zmian. Gotowe są już tezy, które zostały udostępnione we wrześniu. Pytania dotyczące negocjacji oraz metodologii w bieżącej i przyszłej perspektywie. Otóż, jest to ta sama metodologia, która była stosowana w bieżącej perspektywie i na podstawie której zostały obliczone środki na przyszłą perspektywę budżetową. Myślę, że gdyby była potrzeba zapoznania się ze szczegółami, to informacji mogłoby udzielić również Ministerstwo Spraw Zagranicznych, które było właściwe do spraw negocjacji całego budżetu dla Polski. Pytanie dotyczące liczby zgonów z powodu chorób układu krążenia. Ten wskaźnik rozwinięty jest szczegółowo w Strategii Rozwoju Kapitału Ludzkiego. Pytania dotyczące zagrożenia realizacji skierowane były, jak rozumiem, do pana posła Kasprzaka. Pytania dotyczące edukacji, także o politykę gender. Otóż, ta polityka ani razu nie jest wymieniona w tym dokumencie. Pytania dotyczące gazu łupkowego. Strategia mówi o wydobyciu gazu łupkowego w kontekście dywersyfikacji źródeł energetycznych. Pytania dotyczące dróg, generalnie wszystkich dróg. Strategia mówi o połączeniu głównych ośrodków. Szczegółowy wykaz dróg, które będą uwzględnione, wraz z hierarchią czy też kolejnością, etapami realizacji, zawiera Strategia Rozwoju Transportu wraz z dokumentem implementacyjnym do Strategii Rozwoju Transportu. Strategia Rozwoju Transportu została przyjęta przez rząd, a dokument implementacyjny w najbliższym czasie trafi do konsultacji społecznych. Uważam, że stwierdzenie, iż strategia jest rozwinięciem paktu klimatyczno-energetycznego, nie znajduje uzasadnienia. Na potwierdzenie tego przytaczam zapisy dotyczące źródeł zasilania polskiej energetyki. Mam tu na myśli energetykę węglową. Jest tu także mowa o poszukiwaniu lokalizacji dla elektrowni atomowej, mówi się również o dywersyfikacji źródeł zasilania, ale nie ma zapisów mówiących o realizacji paktu klimatyczno-energetycznego na poziomie Strategii Rozwoju Kraju do roku 2020. Podobnie jest ze strefą euro. Nie ma zapisów mówiących o preferencji strefy euro, wręcz przeciwnie, strategia jako pozytywne wymienia wskaźniki, które predestynują do wkroczenia do tej strefy, jednocześnie wskazuje na zagrożenia, zwłaszcza w obecnym czasie. Pytania dotyczące nakładów na badania i rozwój. Otóż, planuje się, by w roku 2020 stanowiło to ok. 1,7% PKB. Planuje się również, że połowa tych środków będzie pochodzić ze źródeł prywatnych. Jest osobny cel tematyczny, planowany jest osobny program operacyjny, ustanowiony z bardzo dużym budżetem. Przewiduje się, że przedsiębiorcy, którzy będą partycypować w tym programie, będą mieć możliwość współfinansowania ze źródeł unijnych badań i rozwoju, stąd m.in. zakładany jest udział środków prywatnych. Szerzej o tym mówi dokument ˝Program rozwoju przedsiębiorstw˝ przygotowany w Ministerstwie Gospodarki. Wymiar sprawiedliwości, poprawa skuteczności wymiaru sprawiedliwości. Ustanowiony jest osobny rozdział. Rozwój kapitału społecznego w kontekście rozwoju kierowanego przez społeczność lokalną. Rozwój kierowany przez społeczność lokalną jest instrumentem dobrowolnym. Projekty rozporządzeń unijnych nie wymagają czy też nie narzucają konieczności ustanowienia takiego rozdziału. Nie widzę bezpośredniej łączności pomiędzy tym instrumentem terytorialnym a rozwojem kapitału społecznego. Wiele województw planuje - jest taka możliwość, stwarzamy takie możliwości w regionalnych programach operacyjnych - ustanowić wdrażanie części programu za pomocą tego instrumentu. Prowadzone są prace, w tym konsultacyjne. Zapadły już także pewne ustalenia, że to Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zapewni otoczenie prawne służące wdrożeniu tego instrumentu. Oczywiście będzie to możliwe ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Padły pytania dotyczące wskaźnika zaufania do instytucji publicznych, do administracji. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, zgodnie z bazą Strateg w 2004 r. wskaźnik zaufania wynosił 33%, w 2012 r. - 58%. Widzimy zatem, że ten wskaźnik systematycznie rośnie. Jeśli chodzi o pytania co do informatyzacji, to ustanowiono odrębny Program Operacyjny ˝Polska cyfrowa˝. Chcemy, by wszyscy obywatele mieli dostęp do szerokopasmowego Internetu. Preferowanie ośrodków regionalnych - założenie, stwierdzenie, że dokument preferuje ośrodki metropolitarne świadczy o wybiórczej ocenie. Gdyby autor tego stwierdzenia przeczytał rozdziały dotyczące rozwoju obszarów wiejskich, mógłby założyć, stwierdzić preferowanie właśnie obszarów wiejskich. Co do małych i średnich przedsiębiorstw to myślę, że cały dokument i wprowadzane usprawnienia we wszystkich dziedzinach życia gospodarczego mają oczywiście wpływ na małe i średnie przedsiębiorstwa. Jeśli chodzi o pytania o autostradę A1 i A2, to odsyłam do dokumentu implementacyjnego - do strategii rozwoju transportu. Rewitalizacja będzie bardzo silnie akcentowana zarówno w programach regionalnych, jak i krajowych. Jest to dziedzina rozumiana szeroko. Nowością jest zintegrowane podejście - oprócz działań stricte infrastrukturalnych wskazuje się na konieczność łączenia tego z działaniami o charakterze społecznym, stąd też planowana bardzo duża interwencja Europejskiego Funduszu Społecznego. Odnośnie do drogi S17, to z tego, co wiem, ogłoszone jest już postępowanie przetargowe na niektóre odcinki od miejscowości Zakręt do miejscowości Kurów, czyli praktycznie nastąpiłoby połączenie Warszawy z Lublinem w wyniku realizacji ogłoszonych przetargów. Szanowni państwo, kilka uwag o charakterze ogólnym. Otóż ani ten, ani żaden inny dokument o charakterze strategicznym - mam tu na myśli pozostałe strategie zintegrowane, jak również ˝Koncepcję przestrzennego zagospodarowania kraju 2030˝ - w żadnym wypadku nie uprawnia do stwierdzenia, że w jakikolwiek sposób realizowana jest koncepcja, zasada rozwoju polaryzacyjno-dyfuzyjnego opartego wyłącznie o metropolie. Wręcz przeciwnie, zarówno w tym dokumencie, jak i w innych strategiach, także w projektach programów operacyjnych widzimy, że realizowana jest zasada rozwoju w oparciu o potencjały terytorialne. Każdemu terytorium dedykujemy wsparcie, którego najbardziej potrzebuje. Ustanowiono obszary strategicznej interwencji pokrywające obszar całego kraju. Myślę, że założenie takiej tezy, że jest model polaryzacyjno-dyfuzyjny oraz nie następuje zrównoważony rozwój, świadczy o bardzo specyficznej, wręcz zniekształconej interpretacji tychże definicji. Strategia Rozwoju Kraju 2020 jest częścią nowoczesnego systemu dokumentów strategicznych, w którym mamy dokumenty o charakterze horyzontalnym, takie właśnie jak ˝Koncepcja przestrzennego zagospodarowania kraju 2030˝, gdzie wskazujemy także rolę układu przestrzennego w kreowaniu procesów gospodarczych. Strategia Rozwoju Kraju 2020 scala dziewięć strategii zintegrowanych dotyczących wszystkich gałęzi gospodarczych. To właśnie strategie zintegrowane, takie jak ˝Strategia zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa˝, ˝Bezpieczeństwo energetyczne i środowisko˝, ˝Strategia rozwoju kapitału społecznego˝, wreszcie ˝Krajowa strategia rozwoju regionalnego: regiony, miasta, obszary wiejskie˝, w sposób bardziej szczegółowy odnoszą się do poruszanych tutaj kwestii, są bardziej zoperacjonalizowane. Niemniej jednak na przykładzie tych dokumentów budujemy system finansowania - środki unijne, środki budżetowe, środki podmiotów prywatnych. Jeszcze raz powtórzę: uproszczenie tego systemu, czytelność tego systemu świadczy o tym, że naprawdę jesteśmy uczestnikami procesów modernizacyjnych zarówno w przypadku dokumentów strategicznych, jak i w sensie faktycznym. Szanowni państwo, wskaźniki realizacji na bieżąco są monitorowane poprzez system Strateg. System ten został stworzony wspólnie z Głównym Urzędem Statystycznym oraz Ministerstwem Rozwoju Regionalnego. Jest on dostępny on-line zarówno na stronie Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, jak i Głównego Urzędu Statystycznego. Analiza tych wskaźników jednoznacznie wskazuje na postęp, którego jesteśmy świadkami, a który dokonuje się również przy użyciu środków unijnych. Stąd też założone wskaźniki, założony system realizacji strategii, system monitorowania tejże strategii pozwala stwierdzić, że Polska w roku 2020 będzie krajem konkurencyjnym, będzie silnym krajem zarówno w Europie, jak i na świecie, czego sobie i państwu życzę. Dziękuję bardzo.