Mówca: Krystyna Łybacka
Data: 2013-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Kolejna sprawa, na którą chcę zwrócić uwagę - to też jest sprawa z rekomendacji, chodzi o to, czego nie ma w projekcie, tyle że to jest już sfera wykonawcza, którą bardzo gorąco polecam - to jest wspieranie studentów z krajów objętych Partnerstwem Wschodnim i z innych krajów przy wydawaniu im wiz długoterminowych na pobyt, czyli procedura wydawania wiz. Wielokrotnie na spotkaniach z ambasadorami słyszałam, że wiele osób bardzo chętnie studiowałoby u nas, tylko procedury wizowe są niezwykle skomplikowane. Uważam, że powinniśmy zastanowić się także nad powołaniem specjalnej agencji, która promowałaby i zajmowałaby się międzynarodową wymianą studentów, tak jak niemiecka DAAD czy Campus France we Francji. Nam potrzeba bardzo aktywnej polityki, jeżeli chodzi o pozyskiwanie studentów. Kolejny problem to przeciwdziałanie nielegalnej migracji. Naszym zadaniem, zadaniem władz, zadaniem każdego z nas jest dążenie do tego, żeby była jak najmniejsza liczba cudzoziemców przebywających nielegalnie, tzw. nielegałów, mówiąc żargonem. Tu mam uwagę dotyczącą konkretnego artykułu - już mówię, przepraszam, chwileczkę - chodzi o art. 352 pkt 2. Ten artykuł mówi tak: zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej udziela się cudzoziemcowi, jeżeli zobowiązanie go do powrotu jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu właściwego do przymusowego wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i od cudzoziemca. Do tej pory było tu ˝lub˝. Zamiana spójnika ˝lub˝ na ˝i˝ oznacza niewykonalność tego przepisu. Dotyczy to przede wszystkim grup Wietnamczyków, Koreańczyków. To nie jest wykonalne. Dochodzi do takiego paradoksu: ci cudzoziemcy, zamiast być pod ochroną państwa polskiego i podlegać jego jurysdykcji, ponieważ jest to niewykonalne, uciekają pod ochronę osób z pogranicza prawa lub wręcz przestępców i rośnie obszar patologii z udziałem cudzoziemców. Tymczasem jednym z głównych zadań powinno być to, aby zminimalizować liczbę przypadków nielegalnego pobytu. Kolejna rekomendacja to jest integracja cudzoziemców. Tak. System integracji został w tej ustawie mocno przebudowany i to korzystnie, ale ciągle jeszcze istnieje prymat systemów nadzorczych nad przebudowanym systemem integracji. To może rodzić, podkreślam, może rodzić u niektórych chęć nazywania tej ustawy ustawą restrykcyjną wobec cudzoziemców, a przecież migracja to nie zbrodnia i cudzoziemcy to nie jest zło konieczne, a pewne grupy powinni być wręcz u nas oczekiwane. Można by jeszcze bardziej uprościć przepisy dotyczące wszystkich procedur, ale rozumiem to, że po raz pierwszy mamy tak całościowy projekt, a monitorowanie pewnie również pokaże nam, że w niektórych przypadkach możemy być nieco bardziej tolerancyjni. Jeszcze jedna rzecz, chciałabym, żeby także to rozważyć w Senacie. Nie wiem, czy zasada subsydiarności nie wymagałaby zwiększenia roli samorządów. Na przykład w przypadku zatrudnienia cudzoziemca to jednostka samorządu powinna decydować, a nie administracja państwowa. Bardzo się cieszę z tego, że w ramach tego projektu i w trakcie prac komisji bardzo zwiększono, szczególnie w zakresie monitoringu realizacji polityki migracyjnej, rolę organizacji pozarządowych, ale rekomendacje rządu w tym dokumencie, który cytuję, zakładają także istnienie instytutów naukowo-badawczych, które zajmują się tą problematyką. Być może nie od razu instytuty, ale może warto pomyśleć o temacie, który byłby realizowany przez niektóre jednostki naukowe w Polsce. Wysoka Izbo, ostatnia kwestia, którą chciałabym poruszyć, jest właściwie bardzo techniczna. Po raz pierwszy projekt o tej tematyce jest projektem całościowym. Do tej pory problematyka cudzoziemców regulowana była w kilku ustawach. Projekt jest całościowy i to bardzo dobrze, że to jest w jednym dokumencie, ale powoduje to jego kodeksową obszerność. Ten projekt zawiera 523 artykuły. Dlatego ja ponawiam moją propozycję, którą już zgłaszałam podczas prac podkomisji i komisji, aby wydać swojego rodzaju przewodnik dla cudzoziemców, który zawierałby najistotniejsze dla nich kwestie, który zawierałby także dane teleadresowe instytucji mogących im służyć pomocą, takich jak rzecznik praw obywatelskich czy organizacje pozarządowe, który zawierałby również informacje o rodzaju pomocy, jakiej oni mogą oczekiwać. Niezbędna jest także informacja - cudzoziemiec powinien ją otrzymać - w jakim stadium znajduje się postępowanie toczące się wobec niego i jakie następne kroki zostaną wobec niego podjęte. (Dzwonek) Takie kompendium byłoby dla cudzoziemców zdecydowanie łatwiejsze aniżeli dobra, ale o kodeksowej objętości ustawa. Sojusz Lewicy Demokratycznej głosować będzie za jej przyjęciem. (Oklaski)