Mówca: Środowiska Henryk Kowalczyk
Data: 2018-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Problem czystego powietrza czy problem walki ze smogiem jest oczywiście znany już od dawna i ten problem również dostrzegamy. Bardzo wyraźnie dostrzegła go opinia społeczna, kiedy to w tym roku nastąpiła publikacja wyroku europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie naruszeń norm czystości powietrza za lata 2007-2015. Realizując ustalenia tego wyroku, przedstawiliśmy Komisji Europejskiej program, który spotkał się z wielkim zainteresowaniem i zadowoleniem. Na czym polega ten program? Po pierwsze, program ˝Czyste powietrze˝ jest programem kompleksowym, to znaczy uznając, że głównym źródłem zanieczyszczeń jest niska emisja, czyli emisja z domów jednorodzinnych... Oczywiście w centrach miast jeszcze jest emisja spalin, szczególnie z komunikacji miejskiej, i ten program walki ze smogiem przewiduje wprowadzenie elektromobilności, ale to jest jak gdyby inny sektor w ramach tego programu. Natomiast podjęcie starań o to czyste powietrze i ograniczenie emisji z domów jednorodzinnych polega na tym, że będziemy proponowali, aby właściciele domów jednorodzinnych wymieniali piece, źródła ogrzewania, na ogrzewanie czyste - a czyste to znaczy pompy ciepła, ogrzewanie elektryczne, ogrzewanie gazowe, przyłączenie do sieci ciepłowniczej, a tam, gdzie nie ma innej możliwości, również na piece węglowe piątej generacji, czyli takie, które nie emitują zanieczyszczonych spalin - a więc na takie źródła. Do tego elementu dołączamy również termomodernizację, czyli ograniczenie zużycia energii, polegającą na ociepleniu przegród zewnętrznych, tak najogólniej rzecz biorąc, ale to są ściany, sufity, a także wymianę okien i drzwi zewnętrznych. Ważnym celem tego programu jest, aby koszty ogrzewania dla poszczególnych właścicieli domów jednorodzinnych po zrealizowaniu przedsięwzięcia nie były większe niż przed jego zrealizowaniem. Niepowodzenia dotychczas stosowanych programów związanych z wymianą źródeł ogrzewania polegały m.in. na tym, że zmieniano ogrzewanie węglowe np. na gazowe lub elektryczne, nie dokonując termomodernizacji, a więc nie zmniejszając zapotrzebowania na energię cieplną, stąd koszty ogrzewania rosły i bardzo często niestety było tak, że właściciele domów wracali po roku czy dwóch do ogrzewania węglowego. Tak więc ten program jest programem kompleksowym. Jeśli chodzi o czas jego uruchomienia, przewidujemy... Program praktycznie jest przygotowany, on będzie przewidywał dotacje do kosztów kwalifikowanych, czyli pokrycie części kosztów kwalifikowanych dla uboższych. Zgodnie z zaleceniami Banku Światowego poziomy dotacyjne będą sięgały od 90% kosztów kwalifikowanych do 40%, w zależności od dochodów. Ten najniższy to dochód 600 zł na osobę w gospodarstwie domowym, 40% dotyczy dochodu w wysokości 1600 zł na osobę w gospodarstwie domowym, a w przypadku dochodu powyżej 1600 zł na osobę w gospodarstwie domowym przewiduje się ulgę podatkową. Koszty kwalifikowane chcemy ograniczyć od góry, czyli tą górną kwotą kosztów kwalifikowanych jest kwota 53 tys. zł. Na przeciętny dom jednorodzinny jest to zupełnie wystarczająca kwota, aby dokonać termomodernizacji, wymiany okien, jak również zakupić nowe źródło ogrzewania, czyli zamienić np. piec węglowy na piec gazowy. Również w tych kosztach kwalifikowanych mieści się dokonanie przyłącza gazowego czy przyłącza do sieci ciepłowniczej, jeśli ta sieć ciepłownicza jest w pobliżu i to przyłączenie jest opłacalne. Skala tego programu jest ogromna. Przewidujemy, że będzie to skala ponad 100 mld zł, gdzie ponad 60 mld to są dotacje, a ok. 40 mld to są pożyczki, dlatego że w tych kosztach kwalifikowanych oprócz dotacji na poziomie wymienionym przed chwilą przeze mnie będą również na pozostałe koszty kwalifikowane przyznawane pożyczki. Jeśli więc ktoś nie ma na tzw. udział własny, to będzie mógł uzyskać na ten udział własny pożyczkę. Chcemy, aby program był określony na okres 10 lat, właściwie 12 lat. 10 lat - wnioski, maksymalnie jeszcze 2 lata realizacji, czyli łącznie z rozliczeniami będzie to program 12-letni. On jest gotowy i chcemy go uruchomić we wrześniu. Powiem tylko, że zależy to też od przetestowania systemu informatycznego, żeby ten program można było realizować i składać wnioski w systemie informatycznym i żeby to przebiegało bardzo sprawnie, więc testowanie systemu jest taką granicą tego, kiedy w sposób odpowiedzialny można będzie ten program uruchomić. (Dzwonek) Również przewidujemy cykl szkoleń dla potencjalnych beneficjentów: szkolenie w każdej gminie przeprowadzone przy starcie tego programu.