Mówca: Jacek Protas
Data: 2022-05-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Po raz kolejny trafia pod obrady Sejmu nowelizacja ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Nie stanowi to dla nas czegoś nadzwyczajnego dlatego, że od samego początku wiedzieliśmy, że ta ustawa będzie praktycznie nowelizowana non stop, bowiem sytuacja jest dynamiczna i trzeba dostosowywać prawodawstwo do potrzeb. Zmiany, które państwo proponują, podzieliłbym na trzy grupy. Pierwsze to zmiany techniczne wynikające ze zbieranych doświadczeń poszczególnych instytucji zajmujących się obywatelami Ukrainy. Druga grupa to zmiany umożliwiające reorganizację, wzmocnienie techniczne, kadrowe i finansowe szeregu instytucji, które świadczą tę pomoc i mają znacznie większe zadania, a co za tym idzie, i wydatki, np. ZUS. Trzecia grupa zmian to zmiany, które uwzględniają nowe realia, a mianowicie to jest to, o czym mówił pan minister, a więc zwiększająca się ilość powrotów na Ukrainę, poza tym zwiększający się ruch w jedną i w drugą stronę tych samych obywateli, przemieszczanie się Ukraińców do krajów Unii Europejskiej, a także bez wątpienia konieczność uszczelniania, ograniczania możliwości nieuzasadnionych wypłat czy nieuzasadnionego pobierania świadczeń, co też może budzić pokusę wśród obywateli Ukrainy, a będzie to uszczuplać budżet państwa. Trzeba też wziąć pod uwagę, że z biegiem czasu kształtują się dwie grupy Ukraińców, którzy po 24 lutego przybyli do Polski. A mianowicie pierwsza grupa to osoby, które w jak najszybszym czasie chcą wrócić do swoich domów, często już wracają i nie wiążą swojej przyszłości z Polską, nawet często nie ubiegają się o nadanie numeru PESEL. Jest też druga grupa, która chce pozostać w Polsce niezależnie od sytuacji i która chce jak najszybciej się usamodzielnić i zintegrować z polskim społeczeństwem. Rzeczywiście, mówił o tym pan minister, potrzebujemy dzisiaj budowania strategii nie tylko dla tej grupy, której musimy pomóc natychmiast, ale również długofalowej strategii umożliwiającej integrację obywateli Ukrainy w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem tych obywateli Ukrainy, na których z punktu widzenia interesu państwa szczególnie nam zależy, np. na pracownikach związanych ze służbą zdrowia, lekarzach, pielęgniarkach itd. Nie będę omawiał tutaj całego szeregu zmian, które pastwo proponujecie. Będziemy o tym mówili na posiedzeniach komisji. Natomiast chcę powiedzieć, wyrazić swoje zdziwienie tym, że próbujecie państwo w tej nowelizacji wprowadzić kolejne prerogatywy czy kolejne uprawnienia dla Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych dotyczące tworzenia rezerw węgla kamiennego. Nie bardzo rozumiem, co ustawa o pomocy Ukraińcom ma wspólnego z tworzeniem rezerw i z bezpieczeństwem energetycznym. O ile jeszcze zrozumiałe jest, że środki na tworzenie tych rezerw miałyby pochodzić z Funduszu Zapasów Interwencyjnych, o tyle nie rozumiem, dlaczego mają również pochodzić z rządowego funduszu dróg samorządowych. Niedawno byłem w województwie podlaskim. Tam różnego rodzaju służby, budując ten mur chiński, całkowicie rozjechały drogi samorządowe w wielu powiatach przygranicznych. Przecież tam te rezerwy trzeba skierować, a nie do agencji rezerw strategicznych. (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker: I będą.) A więc to budzi nasze zdziwienie i będziemy o to pytać jeszcze podczas posiedzenia komisji. (Dzwonek) Natomiast klub Koalicja Obywatelska będzie aktywnie uczestniczył w pracach nad tym projektem ustawy. Panie ministrze: ˝Niemała mądrość mądrze mówić, lecz największa - mądrze czynić˝. Może w końcu zacznie pan też brać pod uwagę poprawki, które będzie zgłaszała opozycja z korzyścią zarówno dla pana rządu, jak i dla obywateli Rzeczypospolitej. (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Paweł Szefernaker: Jak będą mądre, to na pewno.) (Poseł Jacek Protas: Udowodniliście, że post factum stwierdzał pan, że są mądre.)