Mówca: Andrzej Matusiewicz
Data: 2018-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy z dnia 5 stycznia 2011 r., druk sejmowy nr 2660. Projekt dotyczy zasad wyboru posłów do Parlamentu Europejskiego w okręgach wyborczych. Jaki jest dotychczasowy stan prawny w tym zakresie? Powoduje on znaczące różnice w potencjale głosów w poszczególnych okręgach wyborczych i systemie przeliczania głosów. Uprzywilejowywał okręgi wyborcze o dużej liczbie osób uprawnionych do głosowania. Mogę podać charakterystyczny przykład okręgu, w skład którego wchodzi jedynie województwo podkarpackie, i drugiego okręgu wyborczego, sąsiedniego, w skład którego wchodzą województwa małopolskie i świętokrzyskie - podkarpackie w pierwszych dwóch kadencjach miało tylko dwóch posłów, przy czym ten drugi mandat zawsze był zagrożony, chodzi o kwestię przeliczania głosów. Uważamy, że ta zmiana, ustalenie limitu podstawowego: co najmniej trzech posłów w okręgu wyborczym, jest zmianą właściwą. Będzie wtedy możliwe zastosowanie jednolitej normy przedstawicielstwa, uzyskiwanej w wyniku podziału aktualnej liczby wyborców w kraju przez przyporządkowaną Polsce liczbę posłów do Parlamentu Europejskiego. Następnie - już powiedział pan sprawozdawca, w jaki sposób to będzie ustalane - aktualna liczba wyborców w danym okręgu podzielona zostanie przez otrzymany uprzednio iloraz, stanowiący jednolitą normę przedstawicielstwa. Wartość liczby całkowitej - przed przecinkiem - uzyskanego w ten sposób ilorazu oznaczać będzie liczbę mandatów przypadających w danym okręgu wyborczym. Przedmiotowy projekt umożliwia rzeczywiste odwzorowanie zależności pomiędzy liczbą uprawnionych do głosowania a liczbą posłów wybieranych w danym okręgu wyborczym. Wyeliminowana zostanie niezrozumiała dla wyborców i niczym nieuzasadniona rywalizacja między okręgami i ciągły problem, dlaczego mamy taką, a nie inną liczbę mandatów. Przypomnę, że dotychczasowe przepisy ustanawiały sztywne 10-osobowe listy kandydatów w każdym, nawet najmniejszym pod względem liczby uprawnionych, okręgu, powodując nierównowagę siły głosów oddanych na poszczególnych kandydatów. Informacja o liczbie posłów do Parlamentu Europejskiego wybieranych w poszczególnych okręgach wyborczych będzie podawana w postanowieniu prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zarządzeniu wyborów. W związku z tym są zmiany projektowane w art. 342 Kodeksu wyborczego. Projekt zawiera postanowienia modyfikujące zasady ustalania przez Państwową Komisję Wyborczą wyników głosowania i wyników wyborów. Projekt uchyla przepis art. 358 Kodeksu wyborczego. Ten przepis reguluje postępowanie Państwowej Komisji Wyborczej zmierzające do ustalenia liczby mandatów przypadających poszczególnym listom kandydatów. Projekt zawiera minimalne vacatio legis - w 14 dni od dnia ogłoszenia tych przepisów będą one wchodziły w życie. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej, co wynika z opinii Biura Analiz Sejmowych z 25 czerwca 2018 r. Klub Prawo i Sprawiedliwość popiera ten projekt, wnosi o nadanie mu biegu legislacyjnego i skierowanie do dalszych prac w Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w prawie wyborczym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)