Mówca: Radosław Lubczyk
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Choć jest to nieduża nowelizacja, to dotyczy sprawy ogromnie ważnej dla wielu ludzi, zarówno kombatantów walczących pod Znakiem Polski Walczącej o niepodległą ojczyznę, ich rodzin oraz potomków tych, którzy w tej walce polegli, jak i obywateli służących dziś w nowo powstałych Wojskach Obrony Terytorialnej. Ustawa ta nadaje symbol Polski Walczącej Wojskom Obrony Terytorialnej, symbol nadziei na odzyskanie niepodległości i wolności, symbol, za który życie oddały tysiące Polaków, a więc symbol święty. O ile wykorzystywanie wizerunku orła siedzącego na tarczy amazonek towarzyszącego polskiemu żołnierzowi od 1815 r. jest oczywiste, o tyle pojawienie się na tarczy Znaku Polski Walczącej budzi słuszne kontrowersje. W uzasadnieniu projektu możemy przeczytać, że wykorzystywanie w wizerunku orła i flagi Znaku Polski Walczącej podkreśla fakt, że obrona ojczyzny jest sprawą i obowiązkiem wszystkich obywateli Rzeczypospolitej Polskiej. Fakt, obrona ojczyzny jest obowiązkiem wszystkich obywateli, jednak w jaki sposób mówi o tym Znak Polski Walczącej? Symbol ten miał w czasie II wojny światowej napawać rodaków okupowanego państwa otuchą, pokazywać, że pośród zwykłych obywateli, którzy w dużej części nie walczyli aktywnie z okupantami, działa ruch oporu dążący do odzyskania niepodległości. Jak już mówiłem, był to symbol nadziei i bohaterów walki o niepodległość. Następnie w uzasadnieniu projektu natrafiamy na informację o przeprowadzonych konsultacjach społecznych z organizacjami kombatanckimi zrzeszającymi żołnierzy Armii Krajowej i powstańców warszawskich oraz stowarzyszeniami zajmującymi się symboliką państwową i wojskową. Jak dowiadujemy się z dalszej treści, środowiska kombatanckie, które przekazały swoje tradycje dla Wojsk Obrony Terytorialnej, poparły projekt. W tym miejscu warto przyjrzeć się manipulacji i niegodziwemu zachowaniu, jakiego dopuścili się projektodawcy wobec kombatantów II wojny światowej. Gdy 28 czerwca 2017 r. były minister obrony narodowej ogłaszał przejęcie przez dowództwo WOT-u tradycji Komendy Głównej Armii Krajowej, Michał Dworczyk, wówczas sekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, poinformował, że władze Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej zaakceptowały użycie Znaku Polski Walczącej przez Wojska Obrony Terytorialnej. Jest to prawda, mimo że według informacji przekazanych przez rzecznika związku pana Tadeusza Filipkowskiego decyzji tej towarzyszyły ożywione dyskusje wśród kombatantów. Jednak w uzasadnieniu projektu jest także mowa o konsultacjach z organizacjami kombatanckimi zrzeszającymi powstańców warszawskich oraz stowarzyszeniami zajmującymi się symboliką państwową i wojskową. Tutaj pojawia się wspomniana przeze mnie wcześniej niegodziwość i manipulacja projektodawcy. Dnia 28 czerwca 2017 r. Związek Powstańców Warszawskich nie miał jakiejkolwiek informacji o planowanym przez Ministerstwo Obrony Narodowej przejęciu symbolu Polski Walczącej. Dopiero 2 dni później do związku dotarło pismo z prośbą o wyrażenie opinii na temat projektu o zmianie ustawy o znakach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Co więcej, w dokumencie zawarto żądanie pilnych konsultacji oraz pouczenie, że jeśli Związek Powstańców Warszawskich do 7 lipca nie przekaże ministerstwu odpowiedzi, uzna ono, że powstańcy zaakceptowali projekt. W opinii Klubu Poselskiego Nowoczesna takie traktowanie bohaterów powstania warszawskiego jest niedopuszczalne. Uważamy, że odgórne uznanie braku odpowiedzi, której termin udzielenia był rażąco krótki, za akceptację projektu nie tyle jest nadużyciem, ile stanowi wyraz całkowitej arogancji i braku poszanowania dla poległych i walczących o niepodległość Polski bohaterów. Zastosowane ponaglenie w przypadku ustawy niewymagającej szybkiego procedowania jest bezprzedmiotowe. Są to oczywiście kwestie proceduralne, jednak w przypadku ustawy o charakterze ideologicznym, odnoszącym się do wyższych wartości kwestie proceduralne, to, w jaki sposób doszło do przyjęcia ustawy, czy przeprowadzono obszerne konsultacje z wszystkimi bezpośrednio zaangażowanymi stronami bez niepotrzebnego dzielenia tych środowisk, nabierają wymiernego znaczenia. Być może zaistniała sytuacja była pokłosiem niechęci poprzedniego ministra obrony narodowej oraz kierownictwa PiS-u wobec Związku Powstańców Warszawskich wynikającej ze sprzeciwu związku wobec apelu smoleńskiego. Nie udało mi się dotrzeć do stanowiska ostatniej z wymienionych w uzasadnieniu grup, z którymi konsultowano projekt, tj. do stowarzyszeń zajmujących się symboliką państwową i wojskową, jednak w tym miejscu chciałbym przywołać opinię Komisji Heraldycznej. Do zastosowania symbolu Polski Walczącej w znaku orła Wojsk Obrony Terytorialnej komisja ustosunkowała się negatywnie, albowiem Znak Polski Walczącej to godło o określonym przekazie semantycznym, ściśle zakreślonym czasowo. Klub Poselski Nowoczesna podziela przywołaną opinię. Uważamy, że w dzisiejszych czasach symbol Polski Walczącej jest nadużywany. Niszczone są jego aksjologiczne fundamenty. Legendarna kotwica znajdująca się często na odzieży wulgarnych i agresywnie zachowujących się obywateli... (Dzwonek) Klub Nowoczesna najprawdopodobniej wstrzyma się przy projekcie tej ustawy. Dziękuję.