Mówca: Jerzy Żyżyński
Data: 2015-07-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym powiedzieć, że z wielką przyjemnością i podziwem wysłuchałem wystąpienia pana prezesa Belki. Znakomite wystąpienie, panie profesorze i panie prezesie, ale powiedziałbym, że bardziej mi się podobało pana wystąpienie... (Poseł Krystyna Skowrońska: To nie jest coś, co się ma podobać.) ...niż polityka pieniężna, generalnie biorąc, banku centralnego. Nie byłbym takim optymistą co do tego, że cel inflacyjny nie został zrealizowany. Cel inflacyjny - 2,5% plus minus 1% - właściwie od połowy 2014 r., nawet wcześniej, zdecydowanie nie był realizowany; nawet wcześniej, bo od połowy roku już mamy, praktycznie biorąc, deflację. Chciałbym przypomnieć, że deflacja - pan prezes, pan profesor mówił o tym z pewnym optymizmem, że ma ona pewne wady, ale generalnie jest dobrze - nie jest dobra dla przedsiębiorstw, przyznał pan zresztą, że dla przedsiębiorstw nie jest dobra. Dla kogo jeszcze nie jest dobra? Dla dłużników, dlatego że wartość długu rośnie, a to uderza przede wszystkim w budżety dłużników. Jaka jest sytuacja dłużników, każdy wie. Chociaż jest prawdą, że inflacja rzeczywiście pozostawała poza wpływem banku centralnego, przyczyny tego były poza - całkowicie się zgadzam, pisze o tym zresztą NIK, chodzi o spadek cen paliw i energii elektrycznej średniorocznie o 3,4%, żywności nieprzetworzonej o 1,8%, ograniczenia w wymianie z Rosją, niską dynamikę w Unii Europejskiej, u naszych głównych odbiorców itd. - leżały poza wpływem banku centralnego, to, wydaje mi się, można było reagować na skutki tego, na to, że ceny się obniżają. W jaki sposób? Jednak reakcja banku centralnego powinna być bardziej dynamiczna, a zwłaszcza Rady Polityki Pieniężnej, co do stóp procentowych. Zgadzam się, że stopy procentowe to nie wszystko, czasem nie można już tych stóp bardziej obniżyć, bardziej czegoś pobudzić obniżaniem stóp, bo sytuacja jest taka, jaka jest, każdy to wie. Czego tutaj brakuje? Wydaje mi się, że polityka bezpośredniego celu inflacyjnego to nie jest strategia najwłaściwsza. Powinno się mianowicie w większym chyba stopniu wykorzystywać jednak oddziaływanie instrumentami operacji otwartego rynku także dla kształtowania zasobu pieniądza M2. Otóż, panie profesorze, to jest temat właściwie na seminarium, można by o tym rozmawiać bardzo długo i warto by o tym dyskutować, bo zasób tego pieniądza w Polsce jest rzeczywiście bardzo niski. Oczywiście przyczyny są bardzo złożone, są i zaszłości, i taki fakt, że Polacy są biedni. Inne kraje, pan to właściwie powiedział, też mają tego pieniądza w sumie mniej, 90% w stosunku do PKB mają Niemcy, ma Francja, Chiny - jak pan wie - mają 190% pieniądza M2 w stosunku do PKB, Stany Zjednoczone też mają chyba powyżej 80%, ale mają, tak jak pan zwrócił uwagę, także inne instrumenty, w których ludzie lokują swoje zasoby. Polacy nie mają tych zasobów, Polacy są biedni. Tak, Polacy są biedni, mają niskie wynagrodzenia i z tego tytułu mają niskie oszczędności. Co charakterystyczne, oszczędności rosną, depozyty rosną, ale przede wszystkim przedsiębiorstw, rosną depozyty przedsiębiorstw. A skoro rosną depozyty przedsiębiorstw, a akcja kredytowa ze strony przedsiębiorstw jest dosyć mizerna... Sam pan zresztą powiedział, że wolą własne środki niż korzystać ze wspierania przez system finansowy. Tymczasem system finansowy jest po to, żeby wspierać rozwój gospodarczy. Otóż niestety muszę powiedzieć - tu całkowicie się zgadzam z wnioskiem NIK zawartym w opinii, zresztą w bardzo dobrej opinii NIK - że decyzje Rady Polityki Pieniężnej spowodowały, że mieliśmy najwyższe realne stopy procentowe w Europie i jedne z najwyższych w świecie. NIK zwraca uwagę w swojej, jak powiedziałem, znakomitej ekspertyzie, że mimo obniżki stóp procentowych nastąpił wzrost stopnia restrykcyjności polityki pieniężnej. To jest ten problem, nad którym warto by się pochylić, bo polityka pieniężna w sytuacji deflacyjnej powinna bardziej wspierać wzrost, a restrykcyjności w takiej sytuacji powinno być jak najmniej. (Dzwonek) Jest cała masa innych problemów, o których warto by dyskutować, jest problem rezerwy walutowej Polski tworzonej w gruncie rzeczy przez środki unijne, a nie przez rozwój eksportu, jest wiele innych problemów, które - zgadzam się - nie zależą od banku centralnego, te problemy są znacznie bardziej złożone, ale nasza opinia co do polityki jest generalnie krytyczna. Pozwolimy sobie skorzystać z uprawnień opozycji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)