Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2014-03-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu grupy posłów Prawa i Sprawiedliwości przedstawić państwu poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o Policji i niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 1381 z 13 marca 2013 r. Ten zaszczyt jest o rok spóźniony, dlatego że ten projekt ustawy przeleżał w szufladzie pani marszałek, jak widać, cały rok i jeszcze jeden dzień, bo dzisiaj jest już 14 marca 2014 r. Pani marszałek skierowała go do pierwszego czytania 21 maja 2013 r., ale dopiero dzisiaj doczekał się pierwszego czytania. Dla porównania rządowy projekt ustawy o tym samym tytule i tej samej istocie, tożsamy co do głównego swojego przesłania, różniący się w szczegółach, został skierowany do Sejmu przez rząd 7 marca 2014 r., a już 10 marca, czyli po trzech dniach, w tempie ekspresowym, został skierowany do pierwszego czytania i dzisiaj również, równolegle, ten projekt jest w Sejmie przedstawiany. Nie chcę tego dłużej komentować, ale te daty i to zestawienie na pewno mówią same za siebie i są wymowne. Celem projektu ustawy zawartego w druku nr 1381 jest zapewnienie Centralnemu Biuru Śledczemu, obecnie funkcjonującemu w formie jednego z biur Komendy Głównej Policji, takiej pozycji i takiego usytuowania w strukturze Policji, które pozwolą skutecznie, a trafniej można powiedzieć: skuteczniej, bo ten proces musi być wzmocniony, realizować ustawowe zadania biura. W związku z tym przedmiotem naszej nowelizacji jest wyodrębnienie Centralnego Biura Śledczego ze struktury Komendy Głównej Policji i powołanie Centralnego Biura Śledczego Policji jako organu Policji właściwego w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej. Ta sytuacja dojrzała do tego, by po 15 latach to zrobić, bo przypomnę, że Centralne Biuro Śledcze zostało utworzone 15 kwietnia 2000 r., a więc dokładnie po 14 latach, ale trochę zaokrągliłem. Doświadczenia związane z działalnością tego biura i analiza różnych ograniczeń, które wiążą się z jego pracą, doprowadziły nas do wniosku, że należy dokonać nowelizacji ustawy o Policji i wydzielić CBŚ jako odrębną strukturę na zasadzie nieco podobnej do komend wojewódzkich Policji czy Komendy Stołecznej Policji, o czym za chwilę jeszcze dokładniej powiem. Chodzi o to, że dzisiaj Centralne Biuro Śledcze jest pozbawione w swoim funkcjonowaniu autonomii finansowej, kadrowej i logistycznej, co zdaniem wielu funkcjonariuszy i znawców zagadnienia utrudnia skuteczną pracę tej jednostki organizacyjnej Policji. Po wyodrębnieniu, jeśli ustawa zostanie przez Wysoki Sejm przyjęta, i usamodzielnieniu się Centralnego Biura Śledczego otrzyma ono status dysponenta środków finansowych budżetu państwa w ramach klasyfikacji wydatków budżetowych w części przyznawanej MSW. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji będzie dysponentem budżetu III stopnia, podobnie jak komendanci wojewódzcy Policji, komendant stołeczny Policji czy szkoły policyjne. W związku z tym komendant Centralnego Biura Śledczego Policji będzie mógł sprawniej, lepiej gospodarować środkami finansowymi przyznanymi w planie finansowym dla tej jednostki organizacyjnej Policji, będzie po prostu bardziej samodzielny w tych decyzjach finansowych, będzie mógł także w związku z tym, wiedząc, na co go stać, tworzyć własne jednostki organizacyjne według rzeczywistych, rozpoznanych potrzeb. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji po przyjęciu nowelizacji ustawy będzie także mógł prowadzić samodzielną politykę kadrową, co jest też aspektem mającym duże znaczenie, bo zadania tej jednostki policyjnej są bardzo poważne, bardzo istotne, jeżeli chodzi o zwalczanie, zapobieganie przestępczości zorganizowanej. Przestępczość zorganizowana dysponuje nowoczesnymi siłami i środkami, powiedziałbym, że jej metody działania ulegają, mówiąc w cudzysłowie, pewnemu postępowi związanemu z nową techniką, której te grupy przestępcze używają, więc Policja musi nie tylko nadążać za tą przestępczością, lecz także przede wszystkim ją wyprzedzać. Myślę, że komendant CBŚP, bo taki skrót przyjmie ta jednostka organizacyjna Policji, będzie mógł lepiej to realizować, mając większą samodzielność finansową, o czym mówiłem wcześniej, i kadrową, o czym w tej chwili mówię, pokazując praktyczne konsekwencje, które będą wynikały z przyjęcia przepisów ustawy. Centralne Biuro Śledcze Policji będzie dysponować także własnym zapleczem logistycznym, czego wymaga, jak przed chwilą wspomniałem, specyfika walki z przestępczością zorganizowaną. Sądzimy, jesteśmy przekonani, że usytuowanie Centralnego Biura Śledczego Policji w nowej strukturze i w nowych kompetencjach będzie lepiej służyło wykonywaniu jego ustawowych zadań niż obecnie, kiedy CBŚ jest jednym z biur Komendy Głównej Policji. To usytuowanie przez wielu jest oceniane jako dzisiaj już nieadekwatne do roli i zadań tej jednostki. O ile można mówić, że w momencie, kiedy CBŚ zostało utworzone, nie budziło to jakichś wątpliwości i zastrzeżeń, może przez ten czas funkcjonowało w sposób prawidłowy, o tyle teraz życie, które jest zmienne, i sytuacja związana z wewnętrznymi problemami i zewnętrznymi wymaganiami wobec tej jednostki każe dokonać tej nowelizacji. Przechodząc do pewnych szczegółów, ale szczegółów istotnych, chcę powiedzieć, że w nowelizowanym art. 1 wnioskodawcy proponują, proponujemy podnieść do rangi ustawowej zapis - to jest bardzo ważna sprawa - definiujący zadania Centralnego Biura Śledczego jako rozpoznawanie, o czym już wspomniałem, zapobieganie i zwalczanie przestępczości zorganizowanej. To musi być zdefiniowane ustawowo, umocowane w ustawie, bo wtedy jest to mocniejsze niż gdyby utrzymać definicję zadań tej jednostki w przepisach wykonawczych. W art. 4 proponujemy dodać do wykazu rodzajów służb wchodzących w skład Policji nowy podmiot, właśnie Centralne Biuro Śledcze Policji. Znajduje to później swoje wzmocnienie i rozwinięcie w art. 5a, który nadaje komendantowi Centralnego Biura Śledczego Policji właśnie rolę organu Policji. Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji po przyjęciu nowelizacji ustawy będzie powoływał minister spraw wewnętrznych i administracji na wniosek komendanta głównego Policji, zaś zastępców komendanta CBŚP będzie powoływał komendant główny Policji na wniosek komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji. Oczywiście komendant Centralnego Biura Śledczego Policji, co wynika już z tego, co powiedziałem wcześniej, będzie przełożonym wszystkich policjantów biura. W art. 7 komendant Centralnego Biura Śledczego Policji otrzymuje uprawnienia do określania szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komórek organizacyjnych biura oraz tworzenia w porozumieniu z komendantem głównym Policji specjalistycznych komórek organizacyjnych. Zgodnie z art. 10 projektu nowelizacji ustawy komendant Centralnego Biura Śledczego Policji będzie zobowiązany do składania rocznych sprawozdań ze swojej działalności komendantowi głównemu Policji, który będzie jego bezpośrednim zwierzchnikiem. Proponowany zapis art. 12 reguluje zasady, jakimi będzie się musiał kierować komendant główny Policji. To on bowiem będzie miał ważną rolę do odegrania przy określaniu warunków, w jakich będzie działało wyodrębnione biuro. Mianowicie, chodzi o ustalanie limitów etatowych dla Centralnego Biura Śledczego Policji. Muszą być określone ustawowe warunki, żeby można było zagwarantować CBŚP adekwatną liczbę etatów, które przyznać będzie zobowiązany komendant główny Policji, tak aby zadania tej jednostki organizacyjnej mogły być wykonywane w sposób skuteczny i prawidłowy. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji jako dysponent środków budżetowych III stopnia będzie mógł w sposób łatwiejszy niż dotąd, przy wyeliminowaniu wydłużających te procesy szczebli pośrednich, dokonywać na przykład zakupów uzbrojenia i techniki specjalnej, sprzętu, materiałów i wyposażenia, czyli tego wszystkiego, co jest narzędziem niezbędnym do realizacji zadań Centralnego Biura Śledczego Policji. Centralne Biuro Śledcze Policji będzie miało oczywiście uprawnienia - zostało to przewidziane w ustawie - i instrumenty do inicjowania oraz prowadzenia działań operacyjnych w ramach określonych ustawą, chodzi tu o ustawę o Policji, nowelizowaną tym projektem, a także inne przepisy. Katalog tych uprawnień jest bardzo istotny, definiujemy go w art. 14, 19 ust. 1, w art. 19a, w art. 20, 20c i 20d. Wydaje się, że po nowelizacji ustawy katalog uprawnień do inicjowania działań i używania instrumentów operacyjnych będzie wystarczający, będzie katalogiem adekwatnym do potrzeb Centralnego Biura Śledczego Policji. Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji uzyska też łatwiejszy dostęp do istniejących w rejestrach informacji, danych, które znajdują się w zakresie zainteresowań operacyjnych, uprawnień przyznanych komendantowi Centralnego Biura Śledczego Policji, bez tych ogniw pośredniczących, które dzisiaj muszą być uwzględniane w procesie pozyskiwania danych i informacji. Szanowni Państwo! Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako wnioskodawcy jesteśmy przekonani, że przedstawiony model przyczyni się do zwiększenia efektywności prowadzonych działań poprzez optymalne wykorzystanie kadr, funduszy i logistyki oraz ich dopasowanie do specyfiki i zadań tej ważnej jednostki organizacyjnej Policji, jaką jest Centralne Biuro Śledcze dzisiaj, a po wyodrębnieniu - Centralne Biuro Śledcze Policji. Tu trzeba i warto dodać, że wejście w życie tego projektu ustawy nie spowoduje dodatkowych wydatków z budżetu państwa, bo przewidujemy w projekcie ustawy wprowadzenie rozwiązań dotyczących nawet obsługi finansowo-księgowej. Chcemy je oprzeć na tych zasobach, którymi dysponuje dzisiaj Komenda Główna Policji i komendy wojewódzkie. Nie chcemy mnożyć etatów, tworzyć nowych stanowisk. Myślę, że przyjęcie takiego rozwiązania, iż plan finansowy będzie tworzony, a więc i rozliczany, siłami Komendy Głównej Policji i komend wojewódzkich - bo przecież przewidujemy w dalszym ciągu funkcjonowanie jednostek terenowych CBŚP - w rezultacie nie zwiększy wydatków budżetowych. Oczywiście być może w trakcie prac komisyjnych - a jestem przekonany, że ten projekt ustawy trafi do dalszych prac w komisji - można się zastanawiać nad tym, jak tę kwestię rozwiązać. Sami, tworząc projekt ustawy, przeprowadziliśmy dosyć szczegółową dyskusję na ten temat. Są tu możliwe różne rozwiązania, ale zdecydowaliśmy się umieścić w projekcie ustawy takie zapisy, które teraz państwu prezentuję. Oczywiście, zanim projekt ustawy zostanie przyjęty przez Wysoką Izbę, będzie musiała tam zostać wprowadzona pewna istotna poprawka, która wynika z tego spóźnienia, o którym wspomniałem na początku. Wina z powodu tego spóźnienia nie spoczywa po stronie wnioskodawców, tylko po stronie marszałka Sejmu, pani marszałek. Mianowicie przewidywaliśmy, że projekt ustawy będzie mógł wejść w życie w taki sposób, że jeżeli chodzi o skutki jej przyjęcia, regulacje, to będą one obowiązywały od 1 stycznia 2014 r. Teraz tę datę trzeba byłoby przesunąć o rok, czyli na 1 stycznia 2015 r. Takie są podstawowe zmiany, nie wchodzę w tej prezentacji w szczegóły, bo jeżeli chodzi o szczegółowe sprawy, to czas na to, żeby o nich mówić, na pewno będzie w trakcie prac komisji. Przybliżam, jak już powiedziałem, istotę projektu. Tak więc jeszcze raz powtórzę: chodzi o usamodzielnienie, wyodrębnienie Centralnego Biura Śledczego, tak żeby dać mu lepsze warunki do jeszcze skuteczniejszego niż dotąd wykonywania ustawowych zadań. Projekt rządowy zmierza w tym samym kierunku, ale oczywiście różni się w szczegółach. Tam mocno rozbudowany został fragment dotyczący działań operacyjnych Centralnego Biura Śledczego Policji i w ogóle innych jednostek Policji. Nie chcę w tej chwili w to wnikać, bo nie jest to przedmiotem mojego wystąpienia, powiem tylko, że wydaje mi się, iż w sytuacji, kiedy w poprzedniej kadencji trwały kilkuletnie prace nad ustawą o czynnościach operacyjno-rozpoznawczych zakończone niczym - bo jeżeli chodzi o tę ustawę, sprawa nie znalazła finału - regulowanie tych kwestii w takiej ustawie cząstkowej, bo ona dotyczy bardzo niewielkiego, ale oczywiście ważnego, z tym że niewielkiego, fragmentu działalności Policji, nie jest rozwiązaniem najwłaściwszym. Być może będzie o tym mowa w wystąpieniu klubowym pana posła Jacka Sasina reprezentującego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość. Na pewno trzeba też będzie o tym rozmawiać jeszcze podczas dalszych prac legislacyjnych. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Kończąc, wnoszę w imieniu posłów wnioskodawców o dalszą pracę zgodnie z trybem określonym w regulaminie Sejmu nad projektem ustawy, a w finale tego procesu przyjęcie projektu ustawy poprzez jego przegłosowanie przez Wysoki Sejm. Dziękuję bardzo. (Oklaski)