Mówca: Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Witold Kołodziejski
Data: 2018-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji corocznie do końca marca przedstawia Sejmowi, Senatowi i prezydentowi, a także prezesowi Rady Ministrów sprawozdanie ze swojej działalności za rok poprzedni oraz informację o podstawowych problemach radiofonii i telewizji na podstawie art. 12 ustawy o radiofonii i telewizji. Ja mam przyjemność przedstawić państwu sprawozdanie za rok 2017. Ten 2017 r. był pierwszym pełnym okresem sprawozdawczym w kadencji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji rozpoczętej 12 września 2016 r. w 5-osobowym składzie, przypominam, ukształtowanym przez Sejm, Senat i prezydenta: pani Teresa Bochwic, pan Janusz Kawecki, Witold Kołodziejski, czyli ja, pan Andrzej Sabatowski i pani Elżbieta Więcławska-Sauk. Panowie Kawecki i Sabatowski są razem ze mną dzisiaj na posiedzeniu i reprezentują krajową radę wraz z dyrektorami naszej instytucji. Proszę państwa, sprawozdanie zawiera informacje dotyczące realizowania różnych zadań przypisanych Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, w tym zadań związanych z prowadzeniem postępowań koncesyjnych, sprawowaniem kontroli nad działalnością nadawców, ustalaniem wysokości i podziału opłat abonamentowych, ustalaniem wysokości opłat koncesyjnych, organizowaniem współpracy międzynarodowej i wielu innych. To sprawozdanie to jest kilkadziesiąt, ponad 60 stron tekstu, który państwu przekazaliśmy, więc szczegółowo nie będę go omawiał, ale oczywiście czekam, jestem gotów wraz z całym zespołem odpowiedzieć na pytania. Przedstawiliśmy również analizę wybranych zjawisk i procesów rynkowych. Ta część znajduje się w informacji o stanie rynku za 2017 r. To również jest obszerny dokument, istotny dla samego rynku, o czym powiem dwa słowa podczas swojego omówienia. Będę również odsyłał do oryginalnego tekstu ze względu na jego obszerność. Nie będę się koncentrował na dokładnym omówieniu. Oprócz tego, proszę państwa, te prace, które były realizowane przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji, były realizowane w oparciu o strategiczne cele oraz działania przyjęte do realizacji w strategii regulacyjnej na lata 2017-2022. To jest taki dokument uzupełniający, książeczka, która pozwala zobaczyć i też omówić nasze działania w trochę szerszym kontekście. Proszę państwa, rok 2017 był dosyć istotnym rokiem, jeśli chodzi o polski rynek audiowizualny. Tu były duże zmiany zarówno w obrębie nadawców telewizyjnych, jak i w obrębie nadawców radiowych. Główne obserwowane zmiany odbywały się i odbywają nadal pod hasłem szybszego rozwoju usług i platform internetowych. To dyktowało i tempo, i kierunek tych zmian. Również pod tym hasłem ogłoszone zostało m.in. najbardziej spektakularne przejęcie na polskim rynku medialnym, czyli przejęcie spółki TVN przez koncern Discovery. Przypominam, że zakup spółki matki, czyli Scripps Networks, przez koncern Discovery to transakcja globalna dotycząca udziału tych spółek na całym świecie. Ale w Polsce miało to szczególny wymiar ze względu na pozycję rynkową programów z grupy TVN. Jeśli chodzi o te i inne procesy, one są istotne z punktu widzenia jednego z ustawowych obowiązków Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, czyli zadań polegających na ochronie pluralizmu w mediach, ze względu na proces konwergencji, proszę państwa, i na przekształcanie rynku mediów. Zagrożenia dla pluralizmu są dostrzegalne na całym świecie. To jest, proszę państwa, dosyć poważny problem. Raczej nie traktowałbym tego jako powodu do drwin. Warto tutaj się odnieść, warto podkreślić zalecenia Komitetu Ministrów Rady Europy z 7 marca tego roku. Również inne instytucje w sposób bardzo poważny podchodzą do procesu konwergencji i koncentracji przede wszystkim mediów. Konwergencja i koncentracja zostały wymuszone przez nowe technologie, przez nowe kanały dystrybucyjne, również nowy sposób konsumpcji mediów i procesy konsolidacyjne, które odbywają się na całym świecie. Nosi to znamiona zagrożenia pluralizmu przez procesy globalizacyjne. Tak się dzieje na całym świecie. Komitet Ministrów Rady Europy zwrócił uwagę na potrzebę wprowadzenia odpowiednich regulacji prawnych w zakresie własności w mediach, w tym tych dotyczących kontroli koncentracji własności i finansowania mediów, wspierając w tej materii przejrzystość własności, publiczny dostęp do informacji i baz danych obrazujących strukturę własności mediów. Podkreślił jednocześnie dużą wagę ochrony pluralizmu w mediach, chodzi tu o różnorodność treści i ram instytucjonalnych pluralizmu, jak również - co podkreślono - rolę mediów publicznych i mediów lokalnych, także środowiskowych. Ta część dotycząca koncentracji mechanizmów rynkowych, zmian na polskim rynku medialnym jest bardzo szeroko prezentowana właśnie w informacji Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji za rok 2017. Wspominam o tym, bo jest to dosyć istotne, chodzi o wypełnienie ustawowego obowiązku, który został nałożony na Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Oprócz tego prowadziliśmy działania na szeregu innych odcinków i pól, m.in. dokonuje się dalszy rozwój naziemnej telewizji cyfrowej i naziemnej radiofonii cyfrowej. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji przygotowuje się do ogłoszenia częstotliwości cyfrowych w 34 miastach. Chcemy, żeby tam powstały lokalne multipleksy radia cyfrowego. Przypominam, że to są duże miasta, takie jak Kraków, Gdańsk, Warszawa, Szczecin czy Poznań, ale także mniejsze miasta, jak chociażby Łomża, Koszalin czy Siedlce. Chodzi tu o 34 miasta, czyli bardzo duże pokrycie ludnościowe. Liczymy, że będzie to duże wsparcie dla rozwoju radiofonii lokalnej, bo ten proces, który przez wiele lat przebiegał właściwie w jednym kierunku, czyli konsolidacji nadawców radiowych i tak naprawdę upadku - można użyć również tego dosyć dramatycznego sformułowania - radiostacji lokalnych. Na początku procesu było ich kilkaset, teraz jest ich zaledwie kilkadziesiąt, a tych naprawdę niezależnych - jeszcze mniej. Jest to zatem istotne wyzwanie dla państwa, w tym dla regulatora rynku, jakim jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji. Tak więc chcemy ogłosić te częstotliwości. Jednocześnie Polskie Radio kontynuuje nadawanie w DAB+, a dwa pozostałe multipleksy przygotowane dla rozgłośni ogólnopolskich, czyli rozgłośni ponadregionalnych, pozostają niezagospodarowane i czekają na ofertę ze strony obecnych nadawców, którzy nadają w technologii analogowej. Nie postulujemy, co było istotnym sygnałem dla rynku w 2017 r., wyłączenia czy nie określamy daty wyłączenia, tzw. switch-off, częstotliwości analogowych. To było podstawą do dosyć głębokiego sporu między poprzednim regulatorem, poprzednim składem krajowej rady a nadawcami radiowymi. Nie uważamy, żeby istniała potrzeba ustawowego nakazania wyłączenia radia analogowego ani też ustawowego nakazania prowadzenia tzw. simulcastu, czyli równoległego nadawania analogowego i cyfrowego. Natomiast poinformowaliśmy nadawców, zakomunikowaliśmy im, że te częstotliwości oczywiście są przeznaczone na wprowadzenie ich oferty w postaci cyfrowej, ale w momencie kiedy radio cyfrowe będzie dostatecznie rozwinięte, po prostu dłużej te częstotliwości już nie będą rezerwowane i zostaną wystawione w postępowaniu przetargowym. Koncesyjnym, nie przetargowym. Jeśli chodzi o naziemną telewizję cyfrową, istotny jest komunikat dotyczący przyszłości rynku telewizji ogólnodostępnej bezpłatnej, bo tej kwestii on dotyczy. Określiliśmy, że kwestie dotyczące multipleksu 5, który jest jeszcze multipleksem do wykorzystania, niezagospodarowanym, będziemy ogłaszać najszybciej, jak to będzie możliwe, ale nie wcześniej niż 30 czerwca 2020 r. Do tego czasu Polska jest zobowiązana do uwolnienia pasma 700 MHz na potrzeby systemów ruchomej łączności szerokopasmowej. To się wiąże z planowaniem częstotliwości dla naziemnej telewizji cyfrowej, w związku z tym ten multipleks według stanowiska Urzędu Komunikacji Elektronicznej będzie możliwy do uruchomienia po dacie pełnego refarmingu tych częstotliwości, oraz z uwolnieniem pasma 700 MHz. W związku z tym wtedy będziemy ogłaszać postępowania koncesyjne dotyczące tego multipleksu. Zapowiedzieliśmy, że będziemy chcieli to wprowadzać w nowej technologii, technologii naziemnej telewizji cyfrowej DVB-T2 z kodowaniem HEVC. Krótko mówiąc, sprowadza się to do tego, że będziemy proponowali ofertę telewizji w wysokiej rozdzielczości jako standard. Będziemy chcieli stopniowo przechodzić również na inne multipleksy z tą technologią, w związku z czym liczymy na odpowiednie rozporządzenia Ministerstwa Cyfryzacji, które to doprecyzują i określą, ale chcemy po 2020 r. stopniowo przechodzić na lepszą, wydajniejszą i lepszą jakościowo technologię, co wiąże się z adaptacją urządzeń odbiorców, czyli albo z wymianą telewizorów, albo z instalowaniem odpowiednich adapterów, co i tak się dzieje, tzn. nowe telewizory dzisiaj już tę technologię mają zaimplementowaną. Dla rynku jest to istotna informacja, w której zawarliśmy jeszcze jeden przekaz, że nie przewidujemy znacznego rozszerzenia oferty bezpłatnych programów telewizyjnych w naziemnej telewizji. Mniej więcej pojemność obecnego multipleksu DVB-T będzie odpowiadała pojemności multipleksu DVB-T2 w technologii wysokiej rozdzielczości. To jest istotne dla nadawców, którzy muszą przewidywać, z jaką konkurencją przyjdzie im się mierzyć w przyszłości. Proszę państwa, z innych rzeczy, których się podjęliśmy i do których zobowiązuje nas ustawa, wymienię zapis dotyczący organizowania badań treści i odbioru usług medialnych. Chodzi o pomiary telewizyjne i radiowe, o telemetrię i audiometrię. Krajowa rada ma to zapisane w zakresie swoich zadań, dotychczas tego nie wykorzystywała. W zeszłym roku podjęliśmy prace nad wdrożeniem tego projektu, w tym roku mamy już w budżecie na to pieniądze i w przyszłym roku będziemy nadal z tego korzystać i będziemy organizowali te badania. Co istotne, chcemy do tego badania zaprosić wszystkie podmioty rynkowe, które korzystają z tych badań i pracują z ich wykorzystaniem, czyli i domy mediowe, i reklamodawców, marketerów, i samych nadawców. W tym celu pracujemy nad stworzeniem instytucji na wzór innych krajów, takiego komitetu, Joint Industry Committee, który będzie zrzeszał wszystkie zainteresowane podmioty, tak żeby partycypowały finansowo i miały na to również wpływ. Już zmierzam do końca. Szanowni Państwo! Innym zadaniem jest opracowywanie w porozumieniu z mediami planów finansowo-programowych i podział abonamentu. Powiem krótko, no, nie będę się rozwodził nad sprawą, którą wszyscy państwo znacie, że abonament jest niewystarczający i przede wszystkim sposób jego poboru jest niewystarczający. Na marginesie dodam, że w Szwajcarii właśnie się odbyło referendum w sprawie zniesienia opłaty abonamentowej i 72% osób biorących udział w referendum opowiedziało się za utrzymaniem tej opłaty, co pokazuje, jak istotną z obywatelskiego punktu widzenia kwestią jest kwestia publicznego finansowania mediów publicznych. W Polsce ten problem cały czas nie jest rozwiązany. My popieramy jeden z projektów, które były w tej kwestii...