Mówca: Czesław Sobierajski
Data: 2017-04-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W tym roku przypada 115. rocznica urodzin Władysława Sebyły, wielkiego poety zamordowanego w Starobielsku. W tych dniach kwietniowych właśnie mija kolejna rocznica zbrodni katyńskiej. Składam więc głęboki hołd pamięci polskich oficerów - elity narodu polskiego, którzy z rozkazu Stalina zostali zamordowani przez NKWD strzałem w tył głowy. Zakopano ich w zbiorowych mogiłach. Skazani zostali nie tylko na straszną śmierć biologiczną, ale również na wymazanie ich ze świadomości narodowej. Jednym z nich był właśnie poeta Władysław Sebyła. Władysław Sebyła urodził się 6 lutego 1902 r. w Kłobucku k. Częstochowy. Gdy ma zaledwie 3 lata, umiera mu matka. Ojciec wraz z synami Władysławem i Stefanem przeprowadza się do Będzina, gdzie otrzymuje posadę nauczyciela. Władysław kończy szkołę podstawową w Będzinie, do gimnazjum uczęszcza w Sosnowcu, gdzie również zdaje maturę. Bierze udział w powstaniach śląskich oraz wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 r. W 1921 r. wyjeżdża do Warszawy na studia. Po roku nauki na politechnice przenosi się na Uniwersytet Warszawski, gdzie kończy polonistykę. Sebyła jest swoistym omnibusem artystycznym, utalentowanym poetą, malarzem i muzykiem. Pisał z wielką odpowiedzialnością za słowo. Jest autorem trzech tomów poezji: ˝Pieśni szczurołapa˝, ˝Koncertu egotycznego˝ i ˝Obrazów myśli˝. Od 1927 r. związał się z grupą poetycką Kwadryga, do której należał m.in. Gałczyński, stając się jej duszą. Wkrótce został redaktorem naczelnym pisma ˝Kwadryga˝, podnosząc wydatnie jego poziom. Drukuje, recenzuje i pisze wiersze, kieruje działem krytyki poetyckiej w Polskim Radiu. W 1938 r. Polska Akademia Literatury przyznała Sebyle za całokształt twórczości najwyższe odznaczenie - Złoty Wawrzyn. Władysław Sebyła rozpoczyna także studia nad historią sztuki. Poznaje Karola Szymanowskiego i jest częstym gościem w Atmie. Nawet sam rozpoczął komponowanie, niestety, jego utwory zaginęły. Leon Pomirowski, znakomity krytyk i badacz literatury współczesnej w latach 30. tak ocenia twórczość Sebyły: Poetę cechuje intelektualny stosunek do życia, umie docierać do człowieka. Wiersz swobodny, potoczysty, przenośnie świadczą o plastycznej wyobraźni. Jest kontynuatorem najbardziej płodnych myślowo, estetycznie i moralnie wątków polskiej poezji. A tak o Władysławie Sebyle pisał Tadeusz Januszewski pod znamiennym tytułem ˝Kto was spopielił, towarzysze moi˝, parafrazując jeden z wizjonerskich wierszy poety: Sebyła koncentruje się w poezji na zagadnieniach światopoglądowych i moralnych, prowadzi z sobą samym dyskurs, którego celem jest bardziej zadawanie fundamentalnych pytań niż znajdowanie odpowiedzi. Tym poszukiwaniom nadają kierunek pytania odwieczne o istnienie Boga, o moralny porządek świata, o miejsce człowieka w tym świecie, o rangę ludzkiej godności. Dla swej filozofii, w której metafizyka splata się osobliwie z realnością, Sebyła wypracował własny styl poetycki. Dostrzegano jego związki ze średniowieczną wyobraźnią, z poezją romantyzmu i modernizmu. Władysława Sebyłę spotkała śmierć najgorsza, jaka żołnierza spotkać może - ręce związane drutem kolczastym i strzał w tył głowy. Dla pisarza istnieje jednak śmierć okrutniejsza - skazanie go na milczenie i milczenie wokół niego. A tak pisze o Władysławie Sebyle ks. prałat Peszkowski, więzień Kozielska, kapelan Rodzin Katyńskich: Przez lata byłeś w Polsce niemodny, bo po co zginąłeś w Charkowie? I teraz by się porządnie wczytać w ciebie, pragnąć ciebie zrozumieć, można z tomikiem twoich wierszy usiąść i z wolna dobywać, wyszukiwać ze strof tajemnice twoich uczuć, myśli, wzlotów, perspektyw, dźwięków i obrazów. Umiałeś patrzeć na świat, odbierać go po swojemu i przekazywać go potomnym, twoim czytelnikom. To się czuje, gdy czytamy twoje wiersze. Dziękuję ci za twe myśli, za twe ostre jak chirurg refleksje, którymi wycinasz coś złego, niskiego w narodzie, jakąś naszą taką biedę. I za to ci dziękuję. I mimo że przez lata głos twój w Polsce w sposób nieludzki, okrutny był zagłuszany, boś w PRL-u źle umarł, ale teraz dociera do nas zwielokrotnionym, refleksyjnym echem. Tak, darów od Boga miałeś wiele. To powoduje, że stale nas zaskakujesz formą, obrazem, malowanymi słowami, obrazem, z którego wydobywają się dźwięki. Jestem tobie niewyobrażalnie wdzięczny nie tylko dlatego, że krajowi oddałeś życie, ale że ojczyznę naszą zdążyłeś ubogacić. Wierzę, że wszyscy żywimy podobne uczucie. Dziękuję bardzo.