Mówca: Artur Ostrowski
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Mamy do czynienia z projektem ustawy, który jest potworem legislacyjnym, i to takim, który przechodzi nieustanne mutacje. Wsłuchując się w słowa posła Bramory, przedstawiciela PSL, czekałem na to, że złoży wniosek o odrzucenie tego projektu, bo nie zostawił suchej nitki na ustawie o systemie oświaty. Omawiany projekt ustawy miał wykonać wyrok zawarty w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z września 2013 r. Trybunał orzekł, że kwestie dotyczące systemu oceniania i egzaminowania powinny być regulowane ustawą, a nie rozporządzeniem. To jest wyrok trybunału, kropka. Ministerstwo miało ponad rok na przygotowanie ustawy. Rzecz, wydawałoby się, prosta. A co mamy po pracach przeprowadzonych przez ministerstwo? Zamiast przygotować odrębny akt, postanowiono wcisnąć wszystko na siłę w ustawę o systemie oświaty. W dodatku jeszcze różne departamenty i resorty dosypywały swoje genialne pomysły na rozwiązanie różnych problemów dotyczących oświaty i ministerstwo zaczęło łatać prawo za pomocą desek i gwoździ. Do tego dopisano szereg propozycji i zmian, które nijak się mają do wyroku trybunału, wiele z nich jest nieprzemyślanych, a niektóre po prostu szkodliwe. To są złe, szkodliwe pomysły dotyczące nadzoru pedagogicznego czy zatrudniania nauczycieli na podstawie Kodeksu pracy. Chciałbym powiedzieć, że klub SLD złożył poprawkę, która będzie wnioskiem mniejszości, byśmy mogli przyjąć zasadę, aby nie było wyłomu, jeśli chodzi o zatrudnianie nauczycieli na podstawie Kodeksu pracy, by było to możliwe tylko na podstawie Karty Nauczyciela. Wprowadzono szereg innych szkodliwych i niepotrzebnych zmian w tym olbrzymim projekcie. Ministerstwo miało na to kilkanaście miesięcy i wypracowało taki oto potężny, kilkusetstronicowy dokument, niezrozumiały dla samych ekspertów, nie mówiąc już o dyrektorach szkół czy o samych nauczycielach, którzy będą musieli zrealizować te przepisy. Przykładem na to, jak zawiły i nieczytelny jest to tekst, jest na przykład art. 44zzzx. Nie wiem, czy jest drugi akt prawny, który miałby taki artykuł. W projekcie ustawy o systemie oświaty roi się od tego typu artykułów, brak jest minimalnego zrozumienia, nie ma precyzji językowej, brakuje jednoznacznych merytorycznych rozwiązań, nie do przyjęcia jest stopień szczegółowości tej ustawy, tak niezwykle zawiłej i skomplikowanej. To wszystko w sumie potwierdza ministerstwo, które nieustannie, na każdym etapie pracy, składa nowe poprawki, co w jeszcze większym stopniu powoduje, że ten akt prawny jest nieczytelny i niezrozumiały. Na dobrą sprawę mamy do czynienia z łatą na łacie, i to jeszcze szytą grubymi nićmi. Ministerstwo miało kilkanaście miesięcy na przygotowanie tego projektu, tego aktu prawnego, natomiast posłowie mieli w sumie kilkanaście dni na to, aby szczegółowo z nim się zapoznać, dokonać analizy i ewentualnie zgłosić swoje wnioski i propozycje. To jest sytuacja makabryczna. Jest niemalże godz. 22, a my debatujemy nad projektem ustawy o systemie oświaty, nad aktem, który ma regulować kwestie egzaminów, m.in. egzaminu maturalnego w Polsce, w takiej właśnie sytuacji. To jest kpina z Sejmu, kpina z procesu legislacyjnego. W omawianym projekcie ustawy jest szereg zapisów niezwiązanych z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, niewynikających z tego orzeczenia. Można było - wnosiliśmy o to podczas prac w komisji i podkomisji - rozdzielić te dwie materie, to znaczy materię objętą wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i inne zapisy zgłaszane przez ministerstwo czy też przez posłów. Niestety, z przykrością muszę stwierdzić, że wnioski składane m.in. przeze mnie w imieniu klubu o rozdzielenie tych kwestii nie zostały przyjęte przez komisję, jak również podkomisję i pracowaliśmy w trybie superszybkim nad tak skomplikowaną materią. Dzisiaj omawiamy sprawozdanie komisji, ale okazuje się, że to nie jest koniec prac nad tym projektem, bo zgłaszane są różne poprawki przez koalicję rządzącą. Jestem przekonany, że Senat, który będzie pracował nad ustawą sejmową, również zgłosi poprawki, bo ministerstwo wielokrotnie przedkładało na posiedzeniu komisji czy podkomisji propozycje różnych zmian oraz poprawek. W związku z tym, że do materii objętej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego doklejono różne propozycje zmian w różnych dziedzinach, jeśli chodzi o system oświaty, klub SLD proponuje poprawkę, która jest oczekiwana przez nauczycieli, rodziców, uczniów i rozwiązuje konkretny problem, jakim jest likwidacja szkół w Polsce. Myślę, że tak na dobrą sprawę to byłby jedyny pożytek z tej ustawy poza tym, że faktycznie powstrzymano proces przekazywania szkół spółkom gminnym, jako że na wniosek ZNP i SLD taka propozycja na posiedzeniu komisji została zapisana. Pani poseł Domicela Kopaczewska zgłosiła formalnie taką propozycję. Jeśli zatem cokolwiek pożytecznego ma znaleźć się w tej potężnej ustawie i jeśli rzeczywiście mamy rozwiązać jakiś konkretny problem polskiej oświaty, to zatrzymajmy proces likwidacji szkół poprzez wprowadzenie do tego projektu artykułu dotyczącego kuratora oświaty. Zaproponowana przez SLD poprawka ma na celu przywrócenie zasady, że szkoła lub placówka może zostać zlikwidowana dopiero po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. W projekcie nowelizacji określono formę tej opinii, a także wskazano przesłanki, jakie musi mieć na względzie kurator przy jej wydawaniu. Taką właśnie poprawkę w imieniu Sojuszu Lewicy Demokratycznej dzisiaj w drugim czytaniu zgłaszam. Na zjeździe Związku Nauczycielstwa Polskiego przedstawiciel Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pan Artur Bramora w obecności kilkuset delegatów ZNP wprost zadeklarował, że poprze rozwiązanie zmierzające do tego, aby przywrócić kuratorowi oświaty prawo weta przy likwidacji szkół. W związku z tym mam nadzieję, że Polskie Stronnictwo Ludowe mimo nacisków ze strony Platformy Obywatelskiej... (Głos z sali: Nie ma nacisków.) ...wywiąże się z tego słowa, panie pośle, i zagłosuje za poprawką SLD, przywracając kuratorowi oświaty prawo weta przy likwidowaniu szkół. Byłby to krok w kierunku uzdrowienia polskiej szkoły i polskiej oświaty. Nie róbmy natomiast błędów, nie krzywdźmy systemu tym potworem legislacyjnym (Dzwonek), który naszym zdaniem jest niezgodny z konstytucją. Okaże się, że Trybunał Konstytucyjny ponownie będzie żądał od Wysokiej Izby naprawienia tego aktu prawnego. Jeśli koalicja przyjmie tego potwora legislacyjnego w głosowaniu, to Platforma Obywatelska i PSL weźmie odpowiedzialność za to, co jest w tym potężnym druku sejmowym. Dziękuję bardzo.