Mówca: Patryk Wicher
Data: 2021-07-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia stanowiska klubu Prawa i Sprawiedliwości wobec projektu ustawy o kasach zapomogowo-pożyczkowych zawarte w druku nr 1313. Szanowni Państwo! Na wstępie należy podkreślić bardzo istotną kwestię, że kasy stanowią samopomoc pracowników względem siebie. To jest bardzo ważny element, ponieważ należy to umieścić w ekonomii społecznej, a to zjawisko jest bardzo pożyteczne dla funkcjonowania prawidłowo działającego społeczeństwa obywatelskiego, na którym nam bardzo zależy, na kształtowaniu jego przyszłości. W związku z tym bardzo ważnym elementem jest rozwój dalszy ilości, ale także jakości funkcjonowania wspomnianych kas. Obecnie na terenie kraju funkcjonują zaledwie 934 kasy, co obejmuje ok. 4 tys. pracodawców. Moi drodzy państwo, tak jak pani minister słusznie przed chwileczką powiedziała, ten projekt jest projektem, który ma za zadanie usystematyzować i ujednolicić sferę pojęciową, a także dać taki asumpt klarownych przepisów, które znajdują się w jednym przepisie, a nie tak jak dotychczas, zarówno w ustawie o związkach zawodowych, jak i w rozporządzeniu właściwym do funkcjonowania kas. Oczywiście należy, drodzy państwo, podkreślić, że funkcją kas, zacytuję za ustawą, jest demokratyczne zarządzanie oraz prewencyjne wspieranie rodzin pracowników i emerytów zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym z powodu niskich dochodów. Tak jak było powiedziane, ta sfera pojęciowa została uregulowana. Pojęcie ˝zakład pracy˝ zastąpiono pojęciem ˝pracodawca˝, ˝pracownicy˝ - ˝osoby wykonujące pracę zarobkową˝. Jak państwo widzicie, zgodnie z zasadami i technikami legislacyjnymi wszystkie te przesłanki powodują to, że ponieważ kasy są niezależne od istnienia związków zawodowych na terenie danej firmy, to może być kasa, nie musi być związków zawodowych, mogą być rady pracownicze bądź też pewne wspólnoty i organizacje pracowników, zrzeszenia. W związku z tym potrzebuje to wydzielenia do osobnej ustawy, którą dzisiaj mamy zaszczyt państwu prezentować i oczywiście rekomendować. Bardzo ważne jest to, że adresatami tych norm, tych przepisów są przyszłe podmioty, grupy pracowników, którzy będą tworzyli te kasy. Dlatego też należy podkreślić, że ustawa ma charakter blankietowy. To znaczy reguluje niektóre podstawowe pojęcia i założenia oraz podstawowe zasady funkcjonowania kasy, ale także daje dużą swobodę w kształtowaniu pewnych zakresów w statutach poszczególnych kas. W związku z tym, drodzy państwo, trzeba jednak pamiętać, że ta blankietowość nie polega na tym, że można być w sprzeczności z ustawą. Oczywiście musi być wszystko zgodne z przepisami wyższego rzędu. Drodzy Państwo! Idąc dalej, oczywiście są też regulowane inne pojęcia: wkładu członkowskiego, zasiłku, i nie tylko, ale także podjęta została np. kwestia nadzoru. Ponieważ jest to pojęcie zbyt głęboko wchodzące w funkcjonowanie kas, zastępujemy je kontrolą. Kontrolą choćby przez organizacje związkowe, rady pracowników czy reprezentacje osób wykonujących pracę zarobkową u danego przedsiębiorcy. Moi Drodzy Państwo! Oczywiście, żeby powstała kasa, to takie technikalia, to potrzeba minimum 10 osób. Jedna kasa w jednym zakładzie. Mogą powstawać kasy międzyzakładowe. Przypominam państwu, że tak jak dotychczas, kasy posiadają zdolność prawną, ale nie osobowość prawną. W związku z tym mówimy o tej formie ułomnej osobowości prawnej. Należy podkreślić, że kasy nie mogą prowadzić działalności gospodarczej. Oczywiście bardzo ważnym elementem jest też dostosowanie tych przepisów do zakresu RODO, jak państwo wiecie, od kilku lat funkcjonującego zgodnie z normami Unii Europejskiej. Te przepisy zostają wdrożone do tego projektu, aby były już kompatybilne z całym systemem ochrony danych osobowych. Ta ustawa reguluje także inne sfery rachunkowe, funkcjonowania, nakłada też na pracodawcę obowiązek pomocy w funkcjonowaniu kasy, dania przestrzeni do jej funkcjonowania, pomocy w zbieraniu składek i nie tylko, a także określa, że rokiem rozliczeniowym jest oczywiście rok kalendarzowy, który kończy się sprawozdaniem finansowym. Podsumowując, moi drodzy państwo, należy wprost stwierdzić, że ta ustawa na dzisiaj nie ingeruje w funkcjonowanie kas, ale w momencie jej wejścia kasy te będą kasami domniemanymi właśnie w zakresie tych przepisów, które wejdą z dniem wejścia w życie ustawy. Kasy mają 18 miesięcy na dostosowanie statutów do niniejszej regulacji prawnej. Nie nakłada to żadnych dodatkowych obowiązków na pracodawców, co też jest bardzo ważne, tylko reguluje i systematyzuje te przepisy. Oczywiście projekt był konsultowany z licznymi podmiotami zewnętrznymi. Na koniec, moi drodzy państwo (Dzwonek), Prawo i Sprawiedliwość rekomenduje państwu ten projekt i podkreśla, że bardzo zależy nam na tym, żeby kasy rozwijały się na terenie kraju. Zachęcamy pracowników do tego, żeby je tworzyć i tworzyć tę ekonomię społeczną, tworzyć tę wzajemną samopomoc. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)