Mówca: Finansów Mateusz Szczurek
Data: 2013-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Ponadto przewidując ten tok dyskusji, w swojej wypowiedzi odnosiłem się nie tylko do tego, że bezrobocie rosło niespecjalnie dużo w Polsce w porównaniu do reszty Europy czy że w tej chwili jego poziom nie jest specjalnie wysoki - chociaż i tak jest o wiele za wysoki, to przyznaję - ale odnosiłem się do wzrostu ilości miejsc pracy. W Niemczech, które są wzorem dla reszty Europy, w ciągu 4 lat, do 2012 r., o 5% wzrosła ilość miejsc pracy i zatrudnienie, w Polsce wzrosła o 5,5. Pod tym względem jest w Polsce lepiej. A więc tu nie chodzi o sztuczne zaniżanie bezrobocia przez emigrację, tylko o to, że w Polsce są tworzone miejsca pracy. Odnosząc się do różnicy pomiędzy produktem narodowym brutto a produktem krajowym brutto, chcę powiedzieć, że rzeczywiście jest tak, że kraj był finansowany przez lata całe, przez ostatnie dwie dekady niemal, z kapitału zagranicznego, inwestycje zagraniczne w Polsce były znaczące, oszczędności na finansowanie tych inwestycji nie było dosyć i tym samym pojawiał się deficyt na rachunku obrotów bieżących, a więc Polska importowała zagraniczne oszczędności, to od tych oszczędności płaci się odsetki w tej czy innej formie: albo w postaci odsetek od długu, albo w postaci dywidend od firm, które inwestowały tutaj swoje pieniądze. Czy polityka rządu w ostatnich latach przekłada się na pogorszenie sytuacji, czy polepszenie? Jeżeli pan poseł zachęca do stymulowania konsumpcji i inwestycji, to przy stałych oszczędnościach i jeszcze zwiększonych wydatkach budżetowych jest to czynnik, który będzie nasilał ten proces i powodował, że Polska będzie tych oszczędności zagranicznych potrzebowała jeszcze więcej, żeby sfinansować konsumpcję i inwestycje. Jeśli spojrzymy na statystykę zależności od zagranicznego kapitału w ciągu ostatnich lat, to 2013 r. jest pierwszym rokiem przynajmniej od 15-16 lat, kiedy pojawia się nadwyżka obrotów bieżących, czyli Polska zaczyna eksportować kapitał i oszczędności za granicę. Tylko w ten sposób można zbudować za granicą firmy, zainwestować pieniądze, które później będą przynosiły odsetki i dochody z zagranicy, i tę różnicę pomiędzy produktem narodowym brutto a produktem krajowym brutto zawężać. Ostatnia sprawa dotyczy VAT i ściągalności podatków. Rzeczywiście skala zmian w ściągalności podatków jest bardzo duża przy wahaniach koniunktury w Polsce. To wynika z dwóch spraw. Po pierwsze, chociaż wzrost gospodarczy nie załamał się zupełnie w 2013, to jednak jego struktura jest szczególnie niekorzystna dla dochodów podatkowych, ponieważ Polska w tym okresie więcej eksportuje, mniej konsumuje, nie inwestuje, toteż i dochody z VAT są nieproporcjonalnie słabsze. Po drugie, mamy oczywiście do czynienia z ciągłą walką z nadużyciami podatkowymi i jest to proces, który z pewnością nigdy nie będzie wygrany w całości. To jest praca, którą trzeba wykonywać na bieżąco. W tym tylko roku zostało wprowadzone odwrócone opodatkowanie VAT na pręty stalowe, solidarna odpowiedzialność w tym podatku, jeśli chodzi o stal, paliwa i złoto. Ministerstwo Finansów prowadzi szkolenia dla prokuratorów i policjantów, jeśli chodzi o przestępstwa gospodarcze. To jest proces, do którego musimy się przyzwyczaić, bo nadużycia, przestępstwa skarbowe, będą tak długo, jak będzie istniało państwo, niestety. Ostatnia sprawa dotyczy zmienności niektórych wskaźników gospodarczych i założeń. Rzeczywiście rokujemy spory wzrost inwestycji, nieproporcjonalnie większy niż wynikałoby z prostego przeliczenia wzrostu PKB czy przyspieszenia wzrostu PKB, ale tak już jest, że inwestycje prywatne, inwestycje w ogóle, reagują najsilniej zarówno w jedną, jak i w drugą stronę. Jeżeli mamy do czynienia ze spowolnieniem gospodarczym, inwestycje się załamują, dlatego że moce wytwórcze, które już są, zupełnie wystarczają, żeby obsłużyć popyt, na który się zanosi. Jeżeli następuje przyspieszenie gospodarcze, nawet powolne, ale z nadzieją na dalszą poprawę w następnych latach, pojawia się wzrost inwestycji. Tak było zawsze, tak będzie również w przyszłości, dlatego takie założenia są w budżecie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)