Mówca: Radosław Witkowski
Data: 2012-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję panie marszałku. Ja również mam wrażenie, że pani minister odpowiedziała na większość pytań, niemniej jednak kilka kwestii było kierowanych personalnie do posła sprawozdawcy i postaram się na pytania o nie odpowiedzieć. Przede wszystkim pan poseł Pluta pytał, jakie formy powinno mieć uzasadnienie, i jakie są ewentualne sankcje za odmowę, jeśli dany organ nie zastosuje się do wyniku referendum. Uzasadnienie powinno mieć oczywiście formę pisemną, natomiast nie przewiduje się żadnych konkretnych sankcji, jakie nakładalibyśmy na organ, który odmawia wydania takiego uzasadnienia. Dziękuję pani poseł Paluch, która zauważyła, że podkomisja skreśliła proponowaną zmianę w zakresie podniesienia progu, jeżeli chodzi o mieszkańców, którzy wnioskują o zarządzenie referendum. Tak, w czasie prac, bo było kilka pytań dotyczących tej materii, podkomisji i komisji dyskutowaliśmy na temat progu 15-procentowego, który proponował Senat, i jednogłośnie, nie było żadnego głosu sprzeciwu, zdecydowaliśmy o pozostawieniu starego zapisu, czyli progu 10-procentowego. Pani poseł Zuba pytała, czy dyskutowaliśmy o tym 30-procentowym kryterium, żeby referendum było wiążące. Nie, na ten temat ani podkomisja, ani komisja się nie wypowiadała. Pytał o to również pan poseł Wojtkiewicz. Uważam, że potrzebna jest w tej kwestii, jeśli już, to inicjatywa ustawodawcza. Podkomisja do spraw ustroju samorządu terytorialnego jest gotowa w tej kwestii współpracować z Wysoką Izbą. Pan poseł Marek Suski, jak zauważył, jest również posłem ziemi radomskiej. Panie pośle, żeby odpowiedzieć na pana pytanie bardzo precyzyjnie, zdecyduję się zacytować art. 170 konstytucji, ponieważ to on jest źródłem tej zmiany. Art. 170 konstytucji stanowi, iż ˝Członkowie wspólnoty samorządowej mogą decydować, w drodze referendum, o sprawach dotyczących tej wspólnoty, w tym o odwołaniu pochodzącego z wyborów bezpośrednich organu samorządu terytorialnego. Zasady i tryb przeprowadzania referendum lokalnego określa ustawa˝. Zatem w grę wchodzi prawo do wypowiadania się w drodze referendum wiążącego, a także opiniodawczego, czyli takiego, które wprawdzie formalnie nie wiąże w sposób zupełny organów, lecz ze względu na swoją wagę polityczną i swoją reprezentatywność obliguje pod względem prawnym w ten sposób, iż niezastosowanie się do ważnego i rozstrzygającego pytania w wyniku referendum wymaga podania uzasadnienia. Pani minister bardzo dokładnie wyjaśniła, jakie tryby dla referendum przewiduje konstytucja. Pan pytał zdecydowanie o tryb, przynajmniej tak to odczułem i zrozumiałem, opiniodawczy, czyli taki, który nie jest wiążący, niemniej jednak niezastosowanie się do niego rodzi konieczność wydania uzasadnienia, dlaczego organ, do którego mieszkańcy wspólnoty zwracają się w trybie referendum, do tego rozstrzygnięcia się nie zastosował. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym również poinformować, że projekt ten był konsultowany z korporacjami samorządowymi. O tym nie powiedziałem w swoim pierwszym wystąpieniu. Mieliśmy opinię Związku Gmin Wiejskich RP, który akurat pozytywnie zaopiniował ten wniosek, tę senacką zmianę dotyczącą podniesienia progu referendalnego z 10 do 15%, ale jak już wspominałem, podkomisja tę zmianę skreśliła. Serdecznie dziękuję przedstawicielom ministerstwa, posłom z podkomisji do spraw ustroju samorządu terytorialnego i posłom komisji samorządu terytorialnego za pracę nad tym projektem, który - mam nadzieję - zdecydowanie wzmocni głos wspólnot samorządowych w tych sprawach, które są newralgiczne i dotyczą mieszkańców danych gmin. Dziękuję serdecznie.