Mówca: Piotr Chmielowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec druku nr 2852 dotyczącego informacji Rady Ministrów o realizacji działań wynikających z ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ w 2013 r. W pierwszej kolejności przypominam rządowi i Wysokiej Izbie, że mamy rok 2015, a rokiem poprzednim był rok 2014. Tak więc dzisiaj powinniśmy oceniać sprawozdanie z realizacji tego programu w roku 2014, nie 2013. Sprawozdanie, które otrzymaliśmy w druku nr 2852, zawiera aż 409 prawidłowo ponumerowanych stron i oprócz tego, że autorzy nie pomylili się w numeracji, to jest ono napisane zgodnie z rzemiosłem dotyczącym sprawozdań. Zawiera tytuł, datę powstania, spis treści, nawiasem mówiąc, bardzo obszerny, słowniczek pojęć, rozszerzenie skrótów nazw własnych. I to tyle z pozytywów. Natomiast treść nie tylko daleko odbiega od rzeczywistości, ale przede wszystkim oparta jest na nieaktualnych danych, pobożnych życzeniach, a wnioski oparto o dane, które nie istnieją. I tak dla przykładu, aby nie być gołosłownym. Już pierwszy wykres, na str. 15, pt. ˝Odsetki uczniów w wieku 15-16 lat, którzy używali poszczególnych środków chociaż raz w swoim życiu - wyniki badania ESPAD˝, zawiera dane od 1999 do 2011 r. Przypominam, że jest to sprawozdanie za 2013 r. Analogicznie wykres nr 2. Za to należy pochwalić, że ktoś łaskawie w wykresie nr 3, na str. 18, podał również dane dotyczące roku 2013, ale nie był łaskaw podać metodyki badania ani próbki badawczej. W tej konwencji dane nie mają charakteru ani ilościowego, ani statystycznego. Bezczelnością autorów jest również zamieszczenie następującej treści: ˝W najnowszej edycji badań ESPAD z 2011 r. uwzględniono także tematykę środków zastępczych˝, str. 18. Jeżeli z 2011 r. dysponujemy ˝najnowszymi˝ badaniami, w dodatku europejskimi, nie ministerialnymi, to pytam się, gdzie jest Ministerstwo Zdrowia, na czele z ministrem Bartoszem Arłukowiczem, który, jak domniemywam, nie wie, że w wielu województwach tego typu badania są prowadzone przez wojewódzkie inspektoraty inspekcji sanitarnej i przez wiele uczelni wyższych, w tym uniwersytetów, na wydziałach psychologia i socjologia. I są to badania realne, oparte o właściwą metodykę badawczą. A nie te, które przedstawia ministerstwo w swoim sprawozdaniu. Przedstawię jeszcze jeden przykład ośmieszania się ministerstwa przy wykorzystaniu danych do tego dokumentu. Strona 20, wykres nr 4. Po pierwsze, wykres dotyczy roku 2006 i 2010. Po drugie, gdybyśmy dokonali analizy algebraicznej danych, to w 2013 r. osiągnęlibyśmy rekordowe światowe wyniki w konsumpcji środków psychoaktywnych. Po trzecie, co to znaczy wyniki badań GPS? Czyżby minister kupił sobie nową nawigację? Ten skrót akurat nie został rozszyfrowany w słowniczku. Każdy kolejny wykres to kolejna wpadka. Bo nie wiemy, ilu pacjentów przyjęto do lecznictwa stacjonarnego po spożyciu w roku 2013 (wykresy nr 6 i 7), nie wiemy, ilu chorych wykazało zaburzenia psychiczne w roku 2013 po spożyciu (wykres nr 8), ale za to dowiedzieliśmy się, jakie odsetki osób objęto leczeniem substytucyjnym w 2013 r. I tylko zdumiewa fakt, że w województwie podkarpackim i podlaskim było to zero. Nie napawają optymizmem również dane dotyczące nowo rozpoznanych zakażeń HIV. I naprawdę trudno wytłumaczyć rozbieżności pomiędzy wykresami 11 i 12, zakładając, że obydwa wykresy powstały na bazie tych samych danych. Mógłbym tu stać i pastwić się nad wykresami i tabelami jeszcze przez kilka godzin. W przytoczonych przykładach doszedłem dopiero do str. 30. Profilaktyka. Skoro, jak podaje ministerstwo, konsumpcja rośnie, to znaczy, że profilaktyka nie działa. I trudno, żeby działała, skoro w szkole mojej córki, w gimnazjum, przez 3 lata uczęszczania do poszczególnych klas nie odbyła się ani jedna rozmowa, ani jedno badanie ankietowe, i tylko samoorganizacja rodziców, żeby nie było ˝dilerki˝, najprawdopodobniej odnosi skutek. Z drugiej strony bardzo trzeba pochwalić działania głównego inspektora sanitarnego, który poprzez podległe sobie inspektoraty dokonuje, wprawdzie niepełnego, ze względu na brak środków finansowych przekazywanych przez Ministerstwo Zdrowia, monitoringu w szkołach ponadgimnazjalnych. Groteskowo brzmi informacja zawarta w sprawozdaniu, że w 2013 r. ˝Biuro Krajowe˝ (cokolwiek to jest) zakupiło 250 egzemplarzy publikacji ˝Rozwijanie umiejętności w dialogu motywującym˝ i 250 egzemplarzy publikacji ˝Wywiad motywujący z młodzieżą i młodymi dorosłymi˝. Wprawdzie nie napisano, komu przekazano zawrotną liczbę 250 egzemplarzy, czyli 15,6 sztuk na województwo, ale w tym pierwszym przypadku chodzi chyba o zmotywowanie dilerów. Gratuluję pomysłu. Resztę działań w tym zakresie można określić jednym mianem: beletrystyka, beletrystyka i jeszcze raz beletrystyka. I całe szczęście, że autor tego sprawozdania zreflektował się na str. 67 i wprowadził kierunek nr 4: ˝Poprawa jakości systemu oddziaływań profilaktycznych˝. I na szczęście opisał program Ministerstwa Edukacji Narodowej na lata 2013-2016. Widocznie minister edukacji doszedł do wniosku, że kwestia promocji zdrowia i profilaktyki problemów dzieci i młodzieży przerasta możliwości realizacji przez ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza. Minister edukacji chyba rozumie mizerię Ministerstwa Zdrowia i postanowił sam zająć się sprawami związanymi z Europejskim Kodeksem Walki z Rakiem, str. 69, bo minister Arłukowicz na tym polu poradzić sobie nie umie. Wielki program przeciwdziałania narkomanii był oparty na współdziałaniu z samorządami na szczeblu gmin. Jak wytłumaczyć zatem, że tylko 52% gmin województwa opolskiego było łaskawych przesłać do województwa sprawozdania z realizacji tego programu? Podsumowując, jeżeli za poszczególne programy nie odpowiada jedna instytucja, tylko wiele, np. minister zdrowia, GIS, urząd rejestracji leków, wojewodowie, samorządy i szkoły, nie wspominając już o organach takich jak Policja, czy nadzorowane przez Ministerstwo Finansów urzędy celne, to dochodzimy do sytuacji, że tak naprawdę za bardzo ważny program przeciwdziałania narkomanii nie odpowiada nikt. Sprawozdanie za rok 2013, pomimo setek błędów w treści, dziwnych danych i jawnej merytorycznej manipulacji, zostanie przez Wysoką Izbę przyjęte głosami PO i PSL. Sojusz Lewicy Demokratycznej nie przyłoży do tego ręki. Poinformujemy dodatkowo o nieudolności Ministerstwa Zdrowia wszystkie media, a jeżeli będzie to konieczne, to również organy ścigania. Myślę, że trzeba zakończyć te drwiny, które płyną z Ministerstwa Zdrowia pod obrady Wysokiej Izby.