Mówca: Andrzej Szlachta
Data: 2016-05-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w przedmiocie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, druki nr 367 i 464. Po pierwszym czytaniu omawianego projektu na 16. posiedzeniu Sejmu w dniu 13 kwietnia 2016 r. projekt został skierowany do podkomisji stałej do monitorowania systemu podatkowego, gdzie w dniu 27 kwietnia br. został szczegółowo omówiony i przyjęty wraz z poprawkami, o których mówił pan poseł sprawozdawca. Głównym celem nowelizacji ustawy jest wprowadzenie do polskiego prawodawstwa klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Unikanie opodatkowania jest zjawiskiem szkodliwym społecznie, moralnie i ekonomicznie, które występuje nie tylko w Polsce, ale też w wielu innych krajach. Dotychczasowe doświadczenia Polski oraz innych państw wskazują, że same umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wystarczają do efektywnego przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. Warto zauważyć, że to Komisja Europejska zwróciła uwagę na skalę zagrożeń wynikających z unikania opodatkowania. Jednym z zalecanych przez nią rozwiązań, mających na celu przeciwdziałanie praktykom agresywnego planowania podatkowego powodującym unikanie opodatkowania, jest przyjęcie przez państwa członkowskie ogólnej zasady dotyczącej zwalczania nadużyć podatkowych. Parlament Europejski podkreśli m.in., że unikanie opodatkowania przez niektóre korporacje wielonarodowe może skutkować bliskimi zeru efektywnymi stawkami podatkowymi dla zysków generowanych w jurysdykcjach europejskich. Choć korporacje te korzystają z różnych publicznych dóbr i usług w miejscu ich działania, nie płacą one należnych podatków. Unikanie opodatkowania przez osoby prawne wywiera bezpośredni wpływ na budżety krajowe i na podział wysiłku fiskalnego między kategorie podatników oraz między czynniki ekonomiczne. Parlament Europejski stwierdził na podstawie badania Międzynarodowego Funduszu Walutowego obejmującego 51 państw, że przenoszenie zysków między jurysdykcjami podatkowymi skutkuje średnim uszczupleniem dochodów w wysokości ok. 5% bieżących dochodów z podatku od osób prawnych. W krajach należących do OECD uszczuplenie to wynosi niemal 13%. W Polsce Najwyższa Izba Kontroli w swoich wynikach kontroli zawartych w dokumencie ˝Nadzór organów podatkowych i organów kontroli skarbowej nad prawidłowością rozliczeń z budżetem państwa podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego˝ stwierdziła, że brak klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania na gruncie obowiązującego prawa stanowi przeszkodę w zapewnieniu szczelności polskiego systemu podatkowego. Wobec tak jednoznacznego stanowiska Najwyższej Izby Kontroli i instytucji europejskich rząd przygotował nowelizację Ordynacji podatkowej. Za wprowadzeniem do polskiego porządku prawnego klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania przemawia szczególna ochrona konstytucyjnych zasad sprawiedliwości podatkowej i powszechności opodatkowania oraz ochrona równowagi budżetowej i stabilności finansów publicznych. Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego klauzuli przeciw unikaniu opodatkowania uporządkuje system prawa podatkowego. Klauzula przeciw unikaniu opodatkowania będzie miała zastosowanie, jeśli rezultatem działań mających cechy agresywnej optymalizacji podatkowej będzie korzyść podatkowa, której rozmiary przekroczą 100 tys. zł. Dla symetrii, w celu zminimalizowania skutków związanych z wejściem w życie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, ustawa zawiera propozycję wprowadzenia opinii zabezpieczających, umożliwiających podatnikom poznanie stanowiska administracji podatkowej odnośnie do planowanych lub dokonanych już transakcji, do których potencjalnie może znaleźć zastosowanie klauzula. Ustawa przewiduje stworzenie Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania (Dzwonek), niezależnego organu, którego zadaniem jest opiniowanie zasadności zastosowania art. 119a w indywidualnych sprawach.