Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2026-05-14 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Centrum wobec wniosku Rady Ministrów o wyrażenie przez Sejm zgody na przedłużenie czasowego ograniczenia prawa do złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na granicy państwowej z Republiką Białorusi. Mówimy o przedłużeniu tego rozwiązania o kolejne 60 dni. Ta decyzja dotyka bardzo wrażliwej materii. Z jednej strony dotyczy prawa do ochrony międzynarodowej, a z drugiej strony bezpieczeństwa państwa, obywateli oraz funkcjonariuszy i żołnierzy strzegących naszej granicy. I tutaj mamy konflikt wartości, który dotyczy różnych kwestii. Natomiast jest oczywiste, że musimy dokonać wyboru i poświęcić prawa jednostki na rzecz dobra ogółu. W ostatnich latach oczywiście mamy do czynienia z tym, że granica polsko-białoruska została znacząco uszczelniona i potwierdzają to statystyki. Na ostatnim posiedzeniu pan minister mówił, że w 2023 r. przez granicę polsko-białoruską przedarło się 12 tys. osób. W 2024 r. ograniczyliśmy liczbę do ok. 5 tys. osób, a w ubiegłym roku było to niewiele ponad 1 tys. osób. To pokazuje, że działania podjęte przez obecny rząd były niezwykle skuteczne. Jednak presja migracyjna się nie zmniejszyła i w zeszłym roku była wciąż na bardzo wysokim poziomie, takim samym, jak w 2023 r. I tu statystyki z poprzedniego posiedzenia: w 2025 r. było blisko 30 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy. Wciąż więc mamy do czynienia z instrumentalizacją migracji przez reżim białoruski i z presją na granicę zewnętrzną Unii Europejskiej. W tym roku sytuacja się poprawiła. Tak jak czytamy we wniosku rządu, od 1 stycznia do 12 kwietnia 2026 r. odnotowano 158 prób nielegalnego przekroczenia granicy polsko-białoruskiej, a rok wcześniej w tym samym okresie było to 5170 prób. Zatem widzimy znaczny spadek. Dzisiaj pan minister prezentował nawet bardziej aktualne dane. Nie zdążyłem dokładnie zanotować, ale tam była proporcja bodajże 180 do ok. 7 tys., więc widać, że to jest rzeczywiście znaczna poprawa. Mamy poprawę sytuacji, ale zagrożenie cały czas istnieje. Tak jak mówiłem, statystyki potwierdzają, że wprowadzone w ostatnich latach przez obecny rząd rozwiązania się sprawdzają. Warto przypomnieć rozwiązania, które są tak skuteczne. To przede wszystkim fizyczne uszczelnienie zapory, rozbudowa zapory elektronicznej, wprowadzenie strefy buforowej przy granicy z Białorusią, wzmocnienie ochrony prawnej żołnierzy i funkcjonariuszy, zwiększona obecność wojska i służb. Uzupełnieniem tego systemu jest czasowe zawieszenie prawa do składania wniosków azylowych. Potwierdza się, że to jest skuteczne, bo we wniosku są także podane dane. Od 27 marca 2025 r. do 21 kwietnia 2026 r. nie przyjęto wniosków od 475 cudzoziemców, a jednocześnie przyjęto 127 wniosków od osób z tzw. grup wrażliwych. Zatem widzimy, że to narzędzie działa. Jasno też widać, że państwo stosuje narzędzia bezpieczeństwa i nie rezygnuje z wrażliwości humanitarnej. Pan minister Zieliński mówił, że jest pewnego rodzaju sprzeczność w tych danych, bo mówimy cały czas, że rozwiązania są skuteczne, a z drugiej strony, że presja cały czas istnieje. Tu nie ma sprzeczności. Jest lepiej, ale to nie oznacza, że możemy z czegokolwiek zrezygnować. Eksperci też podkreślają, że dużo łatwiej jest zapobiegać tworzeniu czy odtwarzaniu nielegalnych szlaków migracyjnych, niż później próbować takie szlaki zatrzymać, kiedy są już utrwalone przez grupy przestępcze i obce służby. Dlatego nie możemy żadnego z tych elementów dzisiaj wyłączyć, bo byśmy mieli powrót do sytuacji, która miała miejsce jeszcze kilka lat temu. W tym miejscu chciałbym w imieniu Klubu Parlamentarnego Centrum serdecznie podziękować wszystkim funkcjonariuszom Straży Granicznej, Policjantom, żołnierzom Wojska Polskiego oraz wszystkim służbom, które każdego dnia pełnią służbę na granicy. To te osoby dbają o nasze bezpieczeństwo, są narażone na agresję, na prowokację, na działania inspirowane przez służby białoruskie. Należą im się podziękowania. Wiem też, że mieszkańcy są zadowoleni z ich obecności, z ich działań. Mam akurat teściów w strefie przygranicznej, w gminie Hanna, którzy potwierdzają, że służby działają bardzo skutecznie. Bezpieczeństwo granicy państwowej jest obowiązkiem państwa, dlatego Klub Parlamentarny Centrum poprze wniosek Rady Ministrów i będzie głosował za przedłużeniem czasowego ograniczenia na kolejne 60 dni. Dziękuję bardzo.