Mówca: Sprawozdawca Jacek Brzezinka
Data: 2014-07-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych przedstawiam sprawozdanie komisji z prac nad rządowym projektem ustawy o specjalnym podatku węglowodorowym, o zmianie ustawy o podatku od wydobycia niektórych kopalin oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Wysoka Izba po przeprowadzeniu pierwszego czytania na posiedzeniu w dniu 7 maja br. skierowała rządowy projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych. Komisja na posiedzeniu w dniu 8 maja z uwagi na istotę, znaczenie i charakter projektu zdecydowała o skierowaniu go do szczegółowego rozpatrzenia przez podkomisję stałą do monitorowania systemu podatkowego, a po zakończeniu prac przez podkomisję na posiedzeniu w dniu 8 lipca rozpatrzyła przedstawione przez podkomisję sprawozdanie. Efektem pracy sejmowej Komisji Finansów Publicznych jest projekt ustawy zawarty w sprawozdaniu, które paniom i panom posłom zostało przedstawione w druku nr 2590. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Istotą rządowego projektu ustawy jest wprowadzenie przejrzystych i stabilnych regulacji dla branży wydobywczej zainteresowanej eksploatacją polskich złóż węglowodorowych. Nie ulega wątpliwości, że zawarte w projekcie ustawy regulacje będą miały znaczący wpływ na możliwość optymalnego wykorzystania występujących na terenie Polski złóż węglowodorowych, zarówno z uwagi na kształtowanie bezpieczeństwa energetycznego naszego kraju, jak i wykorzystanie eksploatacji tych złóż jako silnego czynnika wzrostu gospodarczego Polski. Tak więc przedstawiając konkretne propozycje rozwiązań ustawowych, a warto przypomnieć, że ta ustawa podatkowa jest jednym z elementów pakietu ustaw w tym zakresie, rząd starał się zadbać o to, by przepisy ustawy były z jednej strony na tyle atrakcyjne z punktu widzenia zainteresowanych przedsiębiorców, aby eksploatacja złóż stanowiła silny impuls rozwojowy polskiej gospodarki, z drugiej zaś strony, by te przepisy gwarantowały sprawiedliwy podział zysków z działalności wydobywczej pomiędzy przedsiębiorców i właściciela złóż, czyli państwo. Przypominam istotę i cele projektu ustawy, bo stanowiły one swoisty punkt odniesienia w toku prac nad nim w podkomisji i komisji, a w szczególności w trakcie dyskusji nad zaproponowanymi przez rząd rozwiązaniami z udziałem przedstawicieli branży wydobywczej. Aktywnie w tej dyskusji uczestniczyły i swoje uwagi do projektu zgłosiły: konfederacja Lewiatan, Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej, Organizacja Polskiego Przemysłu Poszukiwawczo-Wydobywczego oraz spółka PGNiG. Spośród zgłoszonych w toku dyskusji uwag w tym miejscu chciałbym wskazać najistotniejsze, a są nimi te dotyczące: obaw o wzrost obciążeń podatkowych branży węglowodorowej mających negatywny wpływ na atrakcyjność polskiego rynku, w tym na rentowność działań gospodarczych na tym rynku; kwestionowania zgodności przepisów projektu z dyrektywą horyzontalną i zasadą ochrony inwestycji w toku; oczekiwań co do rozszerzenia katalogu wydatków kwalifikowanych, czyli wydatków, które będą mogły podlegać potrąceniu od przychodów, których ponoszenie w ocenie przedstawicieli branży jest niezbędne dla prowadzenia działalności wydobywczej węglowodorów; konieczności doprecyzowania regulacji dotyczących podmiotów prowadzących działalność w ramach umów o współpracy i podmiotów prowadzących zarówno działalność wydobywczą, jak i obrotową; konieczności doprecyzowania projektu w zakresie proporcjonalnego zaliczania do wydatków kwalifikowanych wszelkich wydatków związanych zarówno z działalnością wydobywczą, jak i inną działalnością prowadzoną przez podatnika; oczekiwania co do uproszczenia zaproponowanych w projekcie obowiązków ewidencyjnych, propozycji rezygnacji z pobierania podatku o charakterze opłaty royalty, parametrów rozróżnienia złóż konwencjonalnych i niekonwencjonalnych i obawy o konsekwencje dla polskich przedsiębiorców wprowadzenia nowych regulacji podatkowych w zakresie eksploatacji złóż węglowodorowych z uwagi na ewentualne korzyści, jakie podmiotom zagranicznym mogą dawać w tym zakresie zawarte i obowiązujące umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Ponadto część zgłoszonych uwag dotyczyła regulacji zawartych w ustawie o podatku od wydobycia niektórych kopalin i odnosiła się do przepisów związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Strona rządowa szczegółowo i bardzo precyzyjnie odniosła się pisemnie do zgłoszonych w trakcie prac nad projektem ustawy uwag. W toku prac wiele zgłoszonych uwag zostało uwzględnionych w ramach wprowadzonych do projektu ustawy zmian. W szczególności w przyjętych zmianach komisja uwzględniła: dopuszczenie sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości; propozycję wprowadzenia możliwości uwzględnienia w wydatkach kwalifikowanych proporcjonalnie w części dotyczącej działalności wydobywczej wydatków innych niż wydatki na zakup środków trwałych, elementów wyposażenia i usług, w tym wydatków na zapłatę wynagrodzeń; doprecyzowanie przepisów dotyczących obliczania tzw. wskaźnika R określającego relację skumulowanych przychodów do skumulowanych wydatków kwalifikowanych dla podatników, którzy rozpoczęli działalność przed wejściem w życie ustawy, ponadto podatnicy ci będą mogli zaliczyć dodatkowo do skumulowanych wydatków kwalifikowanych w pierwszym roku podatkowym obowiązywania ustawy wydatki kwalifikowane poniesione w okresie 4 lat kalendarzowych poprzedzających dzień wejścia w życie ustawy; wprowadzenie przepisu przejściowego pozwalającego w okresie do 31 grudnia 2019 r. na memoriałowy sposób ustalania przychodu podatnika z możliwością stosowania proporcji dla podatników, którzy prowadzą w dniu wejścia w życie ustawy działalność wydobywczą i dokonują dostaw importowanego gazu i gazu ziemnego wydobytego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i dodatkowo spełniają określone w ustawie szczególne warunki; wprowadzenie możliwości stosowania przepisów dotyczących umowy współpracy również do umów cywilnoprawnych dotyczących poszukiwania, rozpoznawania i wydobywania węglowodorów ze złóż zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz doprecyzowanie regulacji dotyczącej sposobu ustalania różnic kursowych. Mając na uwadze konieczność dostosowania się podatników do rozliczeń związanych z wprowadzeniem nowych regulacji, przyjęta została zmiana terminu wejścia w życie ustawy. Wynika to z faktu, że co prawda podatek węglowodorowy będzie pobierany od 1 stycznia 2020 r., jednak wprowadzone przepisami ustawy obowiązki ewidencyjne obowiązywać będą podatników od momentu wejścia w życie ustawy. W związku z tym komisja przesunęła o rok moment wejścia w życie ustawy i przyjęła, że ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Dodatkowo do projektu ustawy przyjętych zostało kilkanaście poprawek legislacyjnych doprecyzowujących zawarte w niej przepisy oraz zmieniony został tytuł ustawy. Zmierzając do konkluzji mojego wystąpienia, chciałbym jeszcze poinformować Wysoką Izbę, że minister spraw zagranicznych wyraził opinię, że projekt ustawy ujęty w sprawozdaniu komisji nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Przywołuję ją, bo, jak wcześniej wspomniałem, w toku dyskusji nad projektem poodnoszony był zarzut niezgodności proponowanych regulacji z dyrektywą horyzontalną. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę o uchwalenie ustawy o specjalnym podatku węglowodorowym w brzmieniu zaproponowanym przez komisję w sprawozdaniu przedłożonym Wysokiej Izbie w druku nr 2590. Dziękuję.