Mówca: Ewa Lieder
Data: 2016-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Senat przyjął projekt z jedną doprecyzowującą poprawką. Poprawka ta doprecyzowuje regulacje w art. 5 ust. 2 dotyczące stawek taryfowych ubezpieczenia w intencji ograniczenia niejasności interpretacyjnych. Ponadto Senat sprecyzował regułę dotyczącą pomniejszania w 2017 r. wysokości dopłat do składek z tytułu ubezpieczenia upraw rolnych. Poprawka zaproponowana przez Senat nie zmienia sensu ustawy, natomiast warto zwrócić uwagę, że finansowanie z budżetu upraw o tak wysokim ryzyku, które powoduje konieczność ustalenia stawki składki na poziomie 15% i więcej, budzi poważne wątpliwości, czy nie jest to wyrzucanie pieniędzy w błoto. Czy te środki nie powinny być kierowane na walkę z przyczynami strat, a nie na finansowanie pokrycia strat po ich wystąpieniu? Dużym zagrożeniem dla upraw w ostatnim okresie są przecież susze, ale rekompensowanie strat nie poprawi sytuacji, tylko będzie powiększało problemy. Dużo skuteczniejsze byłoby przeznaczenie tych środków na poprawę bilansu wodnego Polski, walkę ze zjawiskiem, jakim jest spadek zawartości próchnicy w glebie, ale także na prace nad strukturą takich upraw, które byłyby bardziej odporne na niekorzystne warunki. Teraz, kiedy mamy tak ogromny deficyt budżetowy, ważne jest, aby wydatki były racjonalne i dawały nadzieję, że w przyszłości poprawią sytuację. Proste rozdawanie w celu złagodzenia problemów finansowych tylko przesunie w czasie katastrofę finansową. Debatując nad kwestią ubezpieczeń rolnych, trzeba mieć na uwadze, że niewielka liczba angażujących się w tego rodzaju ubezpieczenia zakładów ubezpieczeniowych wynika m.in. z trudności w konstrukcji produktu, braku doświadczenia w zakresie likwidacji szkód oraz narzuconego sposobu ustalania jego ceny (ustalenie maksymalnych poziomów cen, przy których przysługuje rolnikowi dopłata do składki), braku rentowności w krótkiej perspektywie czasu. Tak jak już powiedziano przy obradach nad tym projektem, zmiany w ustawie dotyczącej ubezpieczeń rolnych wprowadzane są co roku. W dalszej perspektywie powinno się podjąć kroki, które mogłyby przyczynić się do polepszenia systemu tych ubezpieczeń. W wielu krajach, np. w Austrii, problem ubezpieczenia w przypadku suszy czy dochodowości w produkcji roślinnej i zwierzęcej rozwiązuje się poprzez system ubezpieczeń opartych na indeksach. We Włoszech, na Węgrzech czy w Hiszpanii wprowadzane są instrumenty stabilizacji dochodu, których zadaniem jest zwiększenie efektywności radzenia sobie z niestabilnością i niepewnością dochodów w gospodarstwach rolnych bez względu na źródło ich pochodzenia (np. produkcyjne czy rynkowe). Dopłaty z budżetu państwa do składki ubezpieczeniowej wyniosą do 65%, gdy producent rolny zawrze umowę zawierającą pakiet rodzajów ryzyka - w przypadku określenia przez zakład ubezpieczeń stawki taryfowej nieprzekraczającej 9% sumy ubezpieczenia. Ubezpieczanie się od każdego rodzaju ryzyka, nawet tego, które może nie dotyczyć danego rolnika, może nie spotkać się z aż tak dużym (Dzwonek) entuzjazmem w przypadku tego systemu ubezpieczeń. Nowoczesna jest za pomocą rolnikom, ale pomocą, która rozwiąże problemy w rolnictwie, a nie przesunie je w czasie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)