Mówca: Iwona Maria Kozłowska
Data: 2021-04-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicja Obywatelska przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniem na rzecz rodziny, druk nr 1015. Procedowany w dniu dzisiejszym projekt zawiera szereg zmian mających bezpośredni wpływ na świadczenia rodzinne. Istotną zmianą jest wprowadzenie stałego mechanizmu wzrostu kwoty kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Według projektodawcy kwota ta będzie podlegała podwyżce co 3 lata i będzie zwiększana o wskaźnik waloryzacji. Przy tej okazji chciałbym też przypomnieć, że w obecnej chwili maksymalna kwota, która wypłacana jest z funduszu alimentacyjnego na dzieci, to 500 zł. O wartości spadku tego świadczenia nie trzeba chyba nikogo przekonywać. Kolejna propozycja to jest rozszerzenie katalogu dochodów nieopodatkowanych, składających się na dochód rodziny uprawniający do świadczeń rodzinnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Funduszu Pracy, podobnie jak to jest w przypadku stypendiów dla bezrobotnych finansowanych ze środków Unii Europejskiej. Projekt wprowadza także regulacje, które nie pozwolą na usunięcie z biur informacji gospodarczej zapisu o długach dłużników alimentacyjnych wobec Skarbu Państwa. W konsekwencji długi podlegają egzekucji i powinny być podejmowane wszelkie działania w kierunku ich wyegzekwowania. Błąd w ustawie dotyczący udostępnienia informacji gospodarczych o zaległościach mających więcej niż 6 lat, które nie trafiały do BIG, a te zgłoszone podlegały wykreślaniu po tym czasie, nareszcie został naprawiony. Projektodawca proponuje także nałożenie dotkliwszej grzywny na pracodawcę w przypadku bezumownego zatrudnienia dłużnika alimentacyjnego. Ograniczenie to dotyczy przypadków pracowników ujawnionych w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Przedstawiciele fundacji działających na rzecz dzieci często mają do czynienia z sytuacjami, kiedy dłużnik alimentacyjny codziennie wychodzi do pracy, a nie wykazuje jakiegokolwiek dochodu. Z opinii komorników dowiadujemy się, że w ciągu I kwartału br. upadłość ogłosiło tyle osób, ile w całym ubiegłym roku. W lipcu 2020 r. padł rekord w liczbie przekazywanych przez gminy informacji o dłużnikach alimentacyjnych. Do rejestru BIG InfoMonitor trafiło 2655 nowych osób unikających łożenia na dzieci. Jest ich już w sumie prawie 280 tys. i łącznie mają niemal 11,5 mld zł zaległości. Najświeższe dane: zaległości alimentacyjne na koniec 2020 r. sięgnęły prawie 13 mld zł. Te liczby przerażają szczególnie z uwagi na fakt, iż zaległości w płatnościach uderzają bezpośrednio w dzieci. Problem dłużników alimentacyjnych powinien być tematem uświadamianym w kampanii społecznej. 53% rodziców wychowujących dzieci, na które zostały zasądzone alimenty, zaznacza, że dziś, w czasie pandemii doświadczają oni większych problemów z ubieganiem się o alimenty, ponieważ 38% dłużników tłumaczy, że teraz nie zarabiają wcale lub zarabiają mniej i nie mogą płacić. Zasadnym jest wprowadzenie kolejnej zmiany, dotyczącej Krajowego Rejestru Zadłużonych. W rejestrze tym ujawnione będą zarówno osoby, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych, jak i dłużnicy, wobec których toczy się egzekucja należności budżetu państwa. Ułatwieniem dla urzędów ma być wprowadzenie podstaw prawnych do uruchomienia nowej usługi elektronicznej w zakresie samodzielnego pozyskiwania przez gminy danych podatkowych z Ministerstwa Finansów niezbędnych do ustalenia dochodów uprawniających do świadczeń rodzinnych z funduszu alimentacyjnego oraz w zakresie weryfikacji, czy dana osoba ubiegająca się o zasiłek lub go pobierająca pobiera dodatek pielęgnacyjny. Właściwą zmianą jest usprawnienie procedur przyznawania i realizacji świadczeń rodzinnych z funduszu alimentacyjnego w przypadku zmiany miejsca zamieszkania osoby otrzymującej świadczenia. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania będzie realizował otrzymaną decyzję. Projekt wprowadza też rozwiązania służące przyspieszeniu procesu załatwiania przez wojewodów spraw o świadczenia wychowawcze i rodzinne w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Usprawnienie procesu załatwiania spraw przez wojewodów, uproszczenie procedury współpracy między gminą a wojewodą, a także między wojewodą a właściwym resortem, z wykorzystaniem także drogi elektronicznej, powinno ograniczyć zaległości w załatwianiu spraw o świadczenie wychowawcze i rodzinne. Zarówno w tych zadaniach, jak i w odniesieniu do spraw dotyczących świadczeń dla bezrobotnych w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także w sprawach dotyczących wydania zezwolenia na pracę, na pracę sezonową oraz wpisu oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi do ewidencji oświadczeń, wprowadzono w projekcie rozwiązanie wyłączające stosowanie przepisów w zakresie ponagleń, które dotychczas przysługiwały obywatelom. Ale czy w odniesieniu do proponowanych zmian wniesienie skargi do sądu administracyjnego wypełni przysługujące obywatelom prawa? Rządowy projekt zawiera wiele istotnych zmian (Dzwonek), ale niestety nie jest też pozbawiony wad. Jeszcze minutkę, pani marszałek, bardzo proszę. W opinii prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do druku nr 1015 projekt wymaga doprecyzowania przepisów zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady z 2016 r. w sprawie ochrony danych osobowych. Urząd wyraźnie wskazuje, że niezbędne jest doprecyzowanie przepisów projektu, zwracając uwagę, że dane osobowe muszą być przetwarzane zgodnie z prawem, w sposób rzetelny i przejrzysty, a także muszą być adekwatne, stosowne oraz ograniczone do tego, co niezbędne do realizacji celów, w których są przetwarzane. Klub Koalicja Obywatelska będzie aktywnie pracował nad tym projektem. Będziemy składali stosowne poprawki, aby ten projekt odpowiadał rzeczywistym potrzebom polskich rodzin. Bardzo dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)