Mówca: Wiesław Buż
Data: 2020-10-27 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Po zapoznaniu się z proponowanym projektem ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej wydaje mi się uzasadnione stwierdzenie, iż przedłożony projekt zakładała właściwe rozwiązania, które będą miały pozytywny wpływ na uporządkowanie przepisów w przypadku stwierdzenia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nieważności decyzji Komisji Europejskiej w sprawach pomocowych. Zasadne jest założenie, iż przez czas ponownej oceny środka pomocowego przez Komisję podmiot odpowiedzialny za udzielenie pomocy w formie pieniężnej będzie zobowiązany do gromadzenia środków należnych beneficjentowi na dedykowanym rachunku bankowym. Należy jednak zwrócić uwagę na konieczność precyzyjnego określenia dysponenta gromadzonych środków pomocowych przez Komisję. Dodatkowo należy uwzględnić sytuację, w której Komisja Europejska wydaje decyzję o niewykonywaniu pomocy w zakresie wykonywania wypłat, wówczas gdy środki na pomoc publiczną zostały częściowo wypłacone beneficjentowi. Należy postawić pytanie: Jaki podmiot będzie dysponował wówczas pozostałymi środkami oraz czy założenia omawianego projektu ustawy zawarte w art. 24a pkt 5 będą znajdowały analogiczne zastosowanie w złożonej sytuacji? Nasuwa się więc wiele pytań: Co się stanie ze środkami, jak nie będzie rozstrzygnięcia? Przecież wiemy, że sprawy te toczą się długo, a TSUE jako arbitraż międzynarodowy ma tu często bardzo poważne kłopoty, dylematy, bo implementowane aktualne prawo nasuwa często bardzo zmienne interpretacje co do zasadności pomocy wobec konkurencyjności występujących na europejskim rynku. Po drugie, problemem jest to, że w zależności od tego, co będziemy robić, ma to wpływ na gospodarkę i unijne kwalifikacje pomocy są często w krótkim czasie bardzo zmienne. Po trzecie, wnioskowanie banku co do dysponowania środkami pomocowymi też nie jest jednoznacznie demokratycznym, powiedziałbym, rynkowym rozwiązaniem. Wnioskodawcy w projekcie wskazują, że bankiem - tak przynajmniej mówiono w komisji - który będzie dysponentem tych środków, będzie BGK. Czy takie rozwiązanie nie stawia w niekorzystnej sytuacji pozostałych banków funkcjonujących na krajowym rynku? Znamy przypadek, że przy okazji przymusowej restrukturyzacji Podkarpackiego Banku Spółdzielczego różne środki europejskie przeznaczone na realizację inwestycji pomocowych zostały utracone. Może więc należy iść w kierunku ustanowienia takiego prawa, że środki te mogą być zdeponowane na rachunku w każdym banku i że podlegają one wyłączeniu z masy upadłości danego banku, jeśli oczywiście znajdzie się on w takiej sytuacji. Sąd Najwyższy skierował takie pytanie do TSUE, o los pieniędzy pochodzących z funduszy pomocowych z Unii Europejskiej, zdeponowanych w upadłym banku. Wysoki Sejmie! Znając i przedkładając wiele dylematów, inicjatywę legislacyjną w sprawie dokonania zmian w ustawie w kwestii dotyczącej pomocy publicznej poprzez dodanie art. 24a po art. 24 należy ocenić jako oczekiwaną i potrzebną. Wskazanie jednoznacznych zasad określenia terminów przepływu i lokowania środków pomocowych, schematów postępowania, w tym alternatywności postąpień beneficjentów w związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nieważności decyzji Komisji, pozwala na stwierdzenie, że proponowane zapisy zdają się rozstrzygać kwestie dotychczas mogące budzić wątpliwości interpretacyjne i skutkujące odmiennością postępowania w różnych sprawach. Tak więc proponuję głosowanie za wnioskowanymi rozwiązaniami. I jeszcze jedna uwaga co do sposobu procedowania projektu ustawy i jego przygotowania oraz wniesienia pod obrady. Uważam, że w istocie ważny projekt powinien zostać przygotowany przez rząd RP i wnikliwie skonsultowany i przeprowadzony między resortami oraz skonsultowany z prawem unijnym. Okazało się podczas pierwszego czytania, że sprawozdawca nie potrafił udzielić wyjaśnień i odpowiedzi na zadane pytania. Pomocne jak zawsze okazało się Biuro Legislacyjne Sejmu, które wzięło (Dzwonek) na siebie część obowiązków legislacyjnych. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)