Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2025-11-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt zabrać głos w sprawie rządowego projektu ustawy ujętego w drukach nr 1835 i 1923. Projekt ten stanowi odpowiedź na lukę prawną, która od wielu lat prowadziła do ewidentnej nieprawidłowości i niesprawiedliwości podatkowej wobec obywateli inwestujących w akcje, obligacje oraz inne papiery wartościowe. Dzisiejsza debata dotyczy regulacji, która ma niezwykle istotne znaczenie dla zaufania do polskiego rynku finansowego, dla stabilności obrotu gospodarczego oraz dla poszanowania podstawowych zasad uczciwości podatkowej. Proponowana zmiana jest efektem częściowej realizacji jednego z postulatów inicjatywy przedsiębiorców SprawdzaMY, której celem jest przygotowanie pakietu rozwiązań deregulacyjnych ułatwiających prowadzenie działalności gospodarczej oraz zwiększających transparentność procesów gospodarczych i podatkowych. Środowiska przedsiębiorców wielokrotnie wskazywały, że obowiązujący stan prawny prowadził do sytuacji, w której inwestorzy ponoszący rzeczywistą ekonomiczną stratę na skutek decyzji administracyjnej państwa pozbawieni byli jakiejkolwiek możliwości rozliczenia tej straty dla celów podatkowych. W obowiązującym dotychczas stanie prawnym, gdy Bankowy Fundusz Gwarancyjny podejmował decyzję o przymusowym umorzeniu akcji lub innych papierów wartościowych, inwestorzy w jednej chwili tracili cały majątek, który zainwestowali w te instrumenty. Co więcej, w sensie podatkowym zdarzenie to nie wywoływało żadnych konsekwencji - nie powstawał ani dochód, ani strata. Przychody z obligacji czy z przymusowego umorzenia akcji podlegały opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym, co oznacza, że system dopuszczał opodatkowanie zysków, ale nie umożliwiał uwzględnienia jakichkolwiek strat w przypadku przymusowego umorzenia. Z istoty ryczałtu wynika bowiem, że nawet jeżeli podatnik straci wszystko, to dla państwa jest to jedynie brak dochodu, a nie rzeczywista strata, którą można było rozliczyć z innymi dochodami z kapitałów pieniężnych. Takie rozwiązanie było niespójne, nieadekwatne i, co najważniejsze, niesprawiedliwe wobec obywateli. Przepisy ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym dodatkowo przewidują możliwość umorzenia akcji lub innych papierów wartościowych bez prawa do wynagrodzenia w drodze decyzji administracyjnej, która jest ostateczna i natychmiast wykonalna. Oznacza to, że inwestorzy tracą majątek nie w wyniku ryzyka rynkowego, lecz w wyniku działania organu państwowego. Taka sytuacja nakłada na ustawodawcę szczególny obowiązek stworzenia regulacji, które pozwolą przynajmniej częściowo zrekompensować stratę poprzez możliwości rozliczenia podatkowego. Dlatego proponowane rozwiązanie ma charakter naprawczy i przywracający równowagę pomiędzy obowiązkami podatnika, a odpowiedzialnością państwa za konsekwencje swoich decyzji administracyjnych. Projekt przewiduje dodanie do art. 22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nowego ustępu. Zgodnie z nim przymusowe umorzenie akcji lub papierów wartościowych w wyniku decyzji BFG będzie traktowane jako odpłatne zbycie tych instrumentów. Projekt odwołuje się do zasad obliczania dochodu z odpłatnego zbycia akcji oraz innych papierów wartościowych przewidzianych w art. 30b ustawy dotyczącej PIT, co zapewnia spójność z istniejącą strukturą podatku dochodowego. Jeżeli w wyniku rozliczenia kosztów związanych z przymusowym umorzeniem powstanie strata, podatnik będzie mógł ją odliczyć w kolejnych 5 latach podatkowych zgodnie z ogólną zasadą rozliczenia strat przewidzianą w art. 9 ust. 3 i 6 ustawy dotyczącej PIT. Projekt przewiduje również jasne przepisy przejściowe. Zgodnie z art. 2 nowe zasady będą stosowane do akcji i innych papierów wartościowych umorzonych decyzją BFG wydaną po dniu 31 grudnia 2025 r. Jest to rozwiązanie przejrzyste, jednoznaczne, oparte na dacie decyzji, a nie na dacie samego umorzenia czy dacie poniesienia wydatków na nabycie papierów wartościowych. Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe ocenia projekt jako potrzebny i sprawiedliwy. Jest to jedna z tych ustaw, które wprowadzają realną korektę systemu, naprawiają ewidentną niesprawiedliwość i wzmacniają zaufanie obywateli do państwa. Inwestorzy muszą mieć pewność, że decyzje administracyjne organów państwa nie będą prowadzić do podwójnych strat, dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego PSL deklaruję poparcie dla projektu ustawy zawartego w wymienionych drukach i apeluję o sprawne procedowanie nad nim. (Dzwonek) Dziękuję bardzo.