Mówca: Piotr Szeliga
Data: 2012-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 11 maja tego roku uchwalona została ustawa o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw. Ustawa ta wprowadziła rozwiązania polegające na stopniowym podwyższaniu wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn do jednakowego poziomu 67 lat. Podwyższanie wieku emerytalnego ma być procesem stopniowym, rozłożonym w dłuższym okresie. W przypadku kobiet docelowy wiek zostanie osiągnięty w 2040 r., a więc po 28 latach od momentu rozpoczęcia jego podnoszenia o 7 lat, z 60 do 67 lat, a w przypadku mężczyzn podnoszenie wieku o dwa lata, z 65 do 67 lat, trwać będzie 8 lat. Ustawa ta ma wejść z dniem 1 stycznia 2013 r. Wprowadzenie zmian w zakresie wieku emerytalnego wymaga odpowiedniego dostosowania regulacji prawnych nawiązujących do wysokości wieku emerytalnego. Regulacje te powinny wejść w życie jednocześnie ze zmianami w powszechnym systemie emerytalnym. Wspomniana wyżej ustawa z dnia 11 maja 2012 r. nie zawiera zmian we wszystkich ustawach, które powinny być wprowadzone w związku z podwyższeniem i zrównaniem wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Jednakże już na etapie prac legislacyjnych nad tą ustawą podjęta została decyzja, że w związku z podwyższeniem i zrównaniem wieku emerytalnego Rada Ministrów dokona niezbędnego przeglądu regulacji prawnych związanych z faktem osiągnięcia przez ich adresatów wieku 60 lub 65 lat. Analiza systemu przepisów łączących się z wiekiem emerytalnym miała obejmować następujące grupy przepisów: przepisy, których bezwzględnym skutkiem jest rozwiązanie stosunku pracy lub utrata możliwości zajmowania dotychczasowego stanowiska, regulacje odnoszące się do wieku jako wyznacznika uprawnień do wykonywania określonych czynności zawodowych, normy przyznające prawa do zabezpieczenia społecznego w związku z faktem ukończenia wieku 60 lub 65 lat, przepisy uprawniające pracodawcę do wcześniejszego rozwiązania stosunku pracy z pracownikiem w związku z osiągnięciem przez niego 60 lub 65 lat. Niniejszy przedłożony nam projekt ustawy jest wynikiem dokonanego przeglądu ustawodawstwa we wskazanym wyżej zakresie. Podstawowe zmiany proponowane do wprowadzenia w niniejszym projekcie ustawy mają polegać na wyeliminowaniu z systemu prawnego tych rozwiązań, które nakazują bądź dopuszczają rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem tylko z tego powodu, że osiągnął on wiek emerytalny. Jako zasadę przyjęto, iż przepisy przewidujące możliwość zwolnienia z pracy pracownika wraz z osiągnięciem przez niego określonego wieku powinny być uchylone. Należy podkreślić, że w myśl art. 32 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Zakaz dyskryminacji obowiązuje także w prawie pracy. Z przepisów Kodeksu pracy stosowanych wobec zdecydowanej większości pracowników w Polsce wynika, że jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu - bezpośrednia lub pośrednia, w szczególności m.in. ze względu na płeć i wiek, jest niedopuszczalna. Pracownicy powinni być równo traktowani w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkoleń w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych, w szczególności bez względu m.in. na płeć i wiek. Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie w jakikolwiek sposób bezpośrednio lub pośrednio z określonych wyżej przyczyn. Zmiany mające na celu uchylenie przepisów pozwalających na rozwiązanie stosunku pracy z powodu osiągnięcia wieku emerytalnego dotyczą m.in. nauczycieli, urzędników generalnego inspektoratu kontroli skarbowej, kontrolerów NIK, komorników sądowych, ekspertów Urzędu Patentowego, kuratorów sądowych, pilotów morskich, pracowników Państwowej Inspekcji Pracy, urzędników służby cywilnej, Służby Celnej, a także nauczycieli akademickich. Solidarna Polska zwraca tutaj także uwagę na to, że szczególnie środowiska profesorskie, nauczycieli akademickich wskazywały na to, że zapisy te, po pierwsze, mogą być niekonstytucyjne, po drugie, mogą wprowadzić szereg problemów w związku z obsadą kadry profesorskiej. Także inne środowiska wnosiły wiele zastrzeżeń. Uważamy, że kolejny raz, tak jak w przypadku ustawy podwyższającej wiek emerytalny, jest tutaj za dużo pośpiechu, za mało rzeczowych badań, za mało konsultacji społecznych, dlatego też Solidarna Polska nie może poprzeć tego projektu ustawy. Uważamy, że pośpiech jest tutaj bezzasadny, i zwracamy się o to, żeby jednak faktycznie przedyskutować te wszystkie zmiany. Zwróciliśmy tutaj także uwagę na to, że nie można w taki sposób zapisywać tych zmian, tylko one powinny być wpisane w ustawy przedmiotowe, czyli dotyczące konkretnych zawodów, czy to szkolnictwa wyższego, czy też służby cywilnej, i tam powinny znaleźć się te zapisy, a nie w taki sposób, w jaki koalicja rządząca chce to wprowadzić. (Oklaski)