Mówca: Tadeusz Zwiefka
Data: 2022-03-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Świetnie to wszystko brzmi, kiedy słucha się tej wyliczanki, w jakich to przypadkach popełnionych przestępstw wzrośnie kara. Oto dzielny szeryf wychodzi i walczy ze światem przestępczym, który do tej pory hasał sobie bezkarnie albo wobec którego stosowane sankcje były nieskuteczne. Gdybyśmy mieli taki obraz naszej rzeczywistości, to czarno to widzę. Ale prawda jest taka, drodzy państwo, że prawidłowo funkcjonujący i skuteczny wymiar sprawiedliwości jest szeroko wachlarzowy. Surowość kar, a także ich zakres to tylko jeden z jego elementów. Natomiast to, co obserwujemy w państwa działalności - to jest główny element - to represyjność systemu wymiaru sprawiedliwości w Polsce, która staje się czymś, co wybija się na pierwszy plan. To takie prokuratorskie podejście do rzeczywistości. Trudno się zresztą dziwić, skoro ministrem sprawiedliwości jest prokurator, a przecież wymiar kary ma spełniać - zresztą pan minister także o tym wspomniał - wiele innych funkcji. Przeczytałem bardzo uważnie niezwykle obszerne uzasadnienie i przyznam szczerze, że osoba pisząca to uzasadnienie rzeczywiście wykonała gigantyczną pracę, aż do momentu: zgłoszone uwagi i wnioski, do którego to punktu doszedłem. Któż zgłaszał te uwagi i wnioski w czasie procesu przygotowawczego w przypadku tej legislacji? Otóż one były zgłaszane przez sądy okręgowe, sądy apelacyjne, Sąd Najwyższy, Krajową Radę Radców Prawnych, Stowarzyszenie Sędziowskie Iustitia i inne podmioty, które mają ogromne doświadczenie w kwestiach związanych z wymiarem sprawiedliwości. Żadna uwaga - i to jest zastanawiające - żadna ze zgłoszonych uwag nie została potraktowana w sposób pozytywny, nie została uwzględniona. To daje do myślenia. Dlaczego? Dlaczego wnioskodawca nie zgadza się z polemiką na temat zmiany polegającej na zniesieniu samoistnej kary 20 lat pozbawienia wolności jako kary ekstraordynaryjnej i wprowadzeniu 30 lat jako górnej granicy wymiaru kary? Dlaczego akurat 30 lat? Dlaczego ta polemika nie jest uwzględniana w tej debacie? Czemu ma służyć ta zmiana burząca ugruntowany system wymiaru kary? Oczywiście zgadzam się, że modyfikacje są w niektórych przypadkach niezbędne, jak choćby w przypadku przestępstw przeciwko wolności seksualnej, szczególnie osób nieletnich. Ale sami państwo piszą w uzasadnieniu, że 90% czy ponad 90% zakresu tej nowelizacji polega na zwiększeniu wymiaru kary, czyli na pierwszy plan wybija się represyjność. Przeciwko czemu? Jakie przestępstwa, popełniane przeciwko jakim dobrom, mają być wyżej karane? Ano te popełniane przeciwko dobrom podstawowym, takim jak zdrowie i życie człowieka, jak wolność, wolność seksualna czy własność. Ja bym może inaczej do tego podchodził, gdybym widział pewną spójność i uczciwość w tym podejściu, ale z jednej strony państwo proponują zwiększenie wymiaru kary dla osób, które popełniają przestępstwa przeciwko zdrowiu obywateli, a z drugiej strony nie ściga się tych, którzy właśnie przeciwko zdrowiu i życiu obywateli postępowali w czasie pandemii. Do tej pory nie słyszymy żadnego pozytywnego oddźwięku działania przeciwko nim. Gdzie jest kwestia oszustw związanych z zakupem respiratorów, maseczek i kwestia innych przestępstw związanych z wysokimi kwotami (Oklaski), do dzisiaj niezwróconymi Skarbowi Państwa? Mówicie państwo o konieczności zwiększenia kary, bo dzięki temu będzie większa skuteczność. Do tego też bym może podchodził inaczej, gdyby z drugiej strony na tej szali nie były kładzione artykuły ustawy specjalnej o pomocy dla uchodźców z Ukrainy i członków ich rodzin, nad którą toczy się właśnie debata (Dzwonek), gdzie pojawia się bezkarność+. Tego nie da się pogodzić, dlatego w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej składam na ręce pana marszałka wniosek o odrzucenie rządowego projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)