Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Obrony Narodowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o niektórych umowach kompensacyjnych zawieranych w związku z umowami dostaw na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa oraz niektórych innych ustaw. Wysoki Sejmie! Już sam tytuł nie jest do końca adekwatny do sytuacji prawnej, w jakiej się znaleźliśmy, ponieważ rządowa propozycja głębokiej nowelizacji ustawy offsetowej w komisji sejmowej doznała cudownego przeobrażenia i stała się nową ustawą offsetową, która faktycznie głęboko zmienia zasady stosowania offsetu w polskiej gospodarce. Po pierwsze, zmienia zakres możliwego offsetu, ograniczając ten offset wyłącznie do offsetu bezpośredniego, a więc mającego zastosowanie w przedsiębiorstwach związanych z bezpieczeństwem państwa i produkujących na potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa. Po drugie, zmienia instytucję zarządzającą - z ministra gospodarki na ministra obrony narodowej. Po trzecie, likwiduje dolny próg stosowania offsetu - 5 mln zł. Notabene nie wiem, na czym są oparte związane z tym nadzieje na dodatkowe umowy offsetowe. Do tej pory zdarzało się, że rezygnowano z offsetu przy większych zamówieniach niż te o wartości 5 mln zł. Ta zmiana wydaje mi się tylko zmianą legislacyjną, ale praktyka dowiedzie, kto będzie miał w tej sprawie rację. Zmiana w przypadku instytucji zarządzającej jest niepokojąca. Dlaczego? Dlatego że do tej pory to było tak, że Ministerstwo Gospodarki walczyło o jak najszerszy zakres offsetu i stosowanie go w różnych możliwych sytuacjach, natomiast w przypadku MON nie zawsze tak było. Są dwa niepokojące przypadki z ostatniej kadencji parlamentu, kiedy Ministerstwo Obrony Narodowej zakupiło de facto z wolnej ręki pięć samolotów transportowych CASA, rezygnując z offsetu, mimo że w przypadku pierwotnego zakupu tych samolotów w Hiszpanii offset był zawarty i ta umowa została wykonana, pozyskaliśmy m.in. centrum obsługi serwisowej samolotów CASA, ale dalej MON nie zamierzał korzystać z tego instrumentu. I decyzja MON zupełnie z ostatnich miesięcy o zakupie bodajże dziesięciu sztuk samolotu szkolnego M-346. Ministerstwo Obrony Narodowej również zrezygnowało z offsetu. Ministerstwo Gospodarki jest zobowiązane dbać o polskie przedsiębiorstwa, jest również zobowiązane utrzymywać ˝Plan mobilizacji gospodarki˝, podobnie jak określa strategię rozwoju branży obronnej. Ministerstwo Obrony Narodowej, co mówił jeden z moich przedmówców, z natury rzeczy, siłą rzeczy musi dbać przede wszystkim o dobre wyposażenie i skuteczność działania polskiego wojska. Obawiam się, że dbałość o interesy polskiej gospodarki zejdzie na dalszy plan. Likwidacja offsetu pośredniego z jednej strony oczywiście budzi nadzieje branży obronnej na to, że ten offset zostanie skoncentrowany na przedsiębiorstwach ze sfery obronności i bezpieczeństwa państwa. Z drugiej strony mamy nieco wątpliwości, czy wartościowo nie ograniczy zawieranych umów offsetowych. Doświadczenia z offsetem mamy od roku 1999, a tak naprawdę od wielkich kontraktów z początku lat dwutysięcznych. Są one różne, ale był to duży zastrzyk technologiczny dla polskiej gospodarki. Jako klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej obawiamy się, że te zmiany w ustawie, przede wszystkim zmiana dysponenta offsetu (Dzwonek), co dotyczy pokrywania się z zamawiającym w przypadku zamówień zbrojeniowych, mogą spowodować negatywne zmiany i nie poprzemy w głosowaniu nowej ustawy offsetowej. Dziękuję bardzo za uwagę.