Mówca: Daniel Milewski
Data: 2018-01-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość podtrzymuje swoją pozytywną ocenę rządowego projektu ustawy o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych. Ten projekt wychodzi naprzeciw oczekiwaniom społecznym. Wspomnę tylko, że przez ponad 25 lat nie mieliśmy ustawy, która regulowałaby sprawy prowadzone w trybie konwencji haskiej. Kiedy wpływał wniosek w tym trybie, sprawę prowadzono zwyczajowo, brakowało wypracowanych rozwiązań, które dokładnie określałyby kolejność podejmowanych czynności z podziałem na etapy. Najczęściej są to sprawy dotyczące uprowadzeń rodzicielskich, ale również sprawy o charakterze opiekuńczym i sprawy alimentacyjne. Rządowy projekt porządkuje je, wpływając bezpośrednio na cztery obowiązujące akty prawne: Kodeks postępowania cywilnego, ustawę o Policji, ustawę o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej i ustawę o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów. Celem nadrzędnym realizowanym w projekcie jest systematyzacja uprawnień i obowiązków organu centralnego, czyli ministra sprawiedliwości. Ustawa umożliwia uzyskanie przez obywateli zwolnienia z kosztów. Takiego zwolnienia może udzielić właśnie minister. W projekcie wprowadzono również upoważnienie dla ministra sprawiedliwości do uzyskania informacji o miejscu pobytu dziecka także za pośrednictwem Policji. To są kwestie bardzo delikatne, a postępowanie decyduje o przyszłości tych dzieci, tak jak kwestia dotycząca wydania dzieci po orzeczeniu wydanym w pierwszej instancji. Do tej pory po orzeczeniu wydanym w pierwszej instancji dziecko mogło opuścić nasz kraj, zostać przetransportowane do innego kraju, co bardzo komplikowało sprawę. Wprowadzony zakaz wyjazdu dziecka do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia gwarantuje ochronę jego interesów i stabilizuje przebieg i tak trudnego postępowania. Funkcja ministra sprawiedliwości, która została określona w ustawie, czyni go pośrednikiem w tym postępowaniu. Nowością, jeśli chodzi o samą procedurę orzekania, jest specjalizacja przewidziana w sądownictwie, polegająca na wskazaniu konkretnych sądów okręgowych, które będą rozpatrywały sprawy procedowane na podstawie konwencji haskiej. Wprowadza się jeden sąd odwoławczy, który będzie rozpatrywał wszystkie sprawy w instancji apelacyjnej. Szanowni państwo, ustawa usprawnia i upraszcza trudne regulacje prawne uruchamiane w związku z uprowadzeniem dziecka, czyniąc je bardziej humanitarnymi. Wprowadza ona nadzwyczajny środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej, który będzie przysługiwał prokuratorowi generalnemu. Ustanowienie tego nadzwyczajnego środka odwoławczego to wyjście naprzeciw oczekiwaniom rzecznika praw dziecka, rzecznika praw obywatelskich, którym również ustawa daje prawo do złożenia skargi kasacyjnej. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość pozytywnie odnosi się do omawianego projektu, ale chcieliśmy zgłosić poprawkę, która ma na celu wskazanie podmiotu monitorującego wykorzystanie limitu wydatków, o którym mowa w art. 32 ust. 2, zgodnie z wymogami przepisów ustawy o finansach publicznych. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)