Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2016-03-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna stanowiska wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego, w zasadzie sprawozdania dotyczącego prac, które były w komisji. Oczywiście wszystkie dyskusje nad ulepszeniem procedury karnej są jak najbardziej wskazane, lecz nie może się to odbywać ze szkodą dla obywateli i bez konstruktywnej dyskusji w tym przedmiocie. Chęć zmian nie może też wynikać z odgórnego przekonania, że to, co dotychczas obowiązuje, jest złe i nieprawidłowe, wiec powinno zostać zmienione. O jakości projektu nowelizacji, nad którym procedujemy, świadczą nie tylko negatywne oceny gron prawniczych, a więc Krajowej Rady Sądownictwa, Sądu Najwyższego, Krajowej Izby Radców Prawnych czy też Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, ale także zgłaszane poprawki przez stronę rządową podczas prac w komisji i podkomisji. Podkomisje łącznie pracowały nad 44 poprawkami zgłoszonymi przez stronę rządową. Czy mamy więc do czynienia z prawidłowo przygotowanym projektem legislacyjnym? Niepokojące jest to, że mimo wyraźnego wskazania celu projektu nowelizacja zawiera wiele rozwiązań, które zupełnie nie mają związku z przywróceniem poprzedniego modelu procedury karnej. Zmiany te nie służą dobru obywateli, a ich prawdziwy cel to nic innego, jak wprowadzenie modelu państwa policyjnego. Jak inaczej można określić skreślenie przepisów dotyczących sądowej kontroli niejawnej inwigilacji? To nic innego, jak legalizacja nielegalnych podsłuchów prowadzonych w majestacie prawa. Takie działanie łamie podstawowe standardy demokratycznego państwa prawa i stanowi duże pole do nadużyć. To prokurator, a nie, jak dotychczas, sąd, będzie decydował, czy dowód popełnienia innego przestępstwa niż to, którego dotyczy niejawna inwigilacja, można wykorzystać w innym postępowaniu. Nie będzie miało najmniejszego znaczenia, czy przestępstwo, które ujawniono, jest na tyle poważne, że inwigilacja w ogóle mogła być niedopuszczalna. Decyzja prokuratora w tym przedmiocie będzie całkowicie dowolna i nie będzie podlegała jakiejkolwiek weryfikacji. Pozostaje więc pytanie, czym kierował się rząd, rezygnując z tzw. sądowej kontroli następczej i utrwalania rozmów za pomocą czynności operacyjnych na rzecz arbitralnej decyzji prokuratora uzależnionego od władzy wykonawczej. Czy nie jest to przypadkiem konsekwencja połączenia funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego, który ma nieograniczone instrumenty do decydowania o przebiegu postępowania karnego? Jedno możemy z całą pewnością stwierdzić: takie działanie nie ma nic wspólnego z rzetelnym procesem i godzi w prawo do ochrony życia prywatnego oraz wolności i ochrony tajemnicy komunikowania się. Zdziwienie budzi również aprobata dla dowodów uzyskanych z naruszeniem przepisów lub za pomocą czynu zabronionego, tzw. owoców zatrutego drzewa. Wyjątki od zasady, że tak pozyskane dowody mogą zostać wykorzystane w sprawie, określają bardzo niejasne przesłanki, których zakres stosowania prawdopodobnie wypracuje dopiero praktyka. Czy tak powinno działać państwo prawa? Czy państwo prawa powinno nakłaniać do uzyskania dowodu popełnienia czynu zabronionego za wszelką cenę? Na to wszystko nakłada się realne ograniczenie prawa do obrony poprzez likwidację przepisów zapewniających pełną, bezwarunkową możliwość uzyskania obrońcy z urzędu. Stoi to w sprzeczności z konstytucją oraz zasadą prawa do obrony wynikającą z dyrektywy Unii Europejskiej, której implementacji do naszego systemu prawa rząd jest obowiązany dokonać do 27 listopada br. Zmiany o podobnym charakterze zawarte w projekcie nowelizacji można by jeszcze długo wymieniać. Rząd po raz kolejny pod pretekstem nowelizacji danej ustawy wprowadza niekonstytucyjne rozwiązania, które mają zniknąć w gąszczu innych. Klub Poselski Nowoczesna przedkłada więc poprawki, które mają przywrócić w niniejszej nowelizacji zapewnienie przestrzegania podstawowych praw i wolności obywatelskich oraz norm konstytucyjnych (Dzwonek) Rzeczypospolitej Polskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski) Pani marszałek, przedkładam 27 poprawek.