Mówca: Zofia Czernow
Data: 2016-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz niektórych innych ustaw, druk nr 851. Projekt ustawy składa się z dwóch całkowicie odrębnych części. Pierwsza część zgodnie z tytułem dotyczy zmian w ustawie o skardze wynikających z konieczności wykonania orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z lipca 2015 r. w sprawie Rutkowski i inni przeciwko Polsce. Europejski Trybunał Praw Człowieka w rozstrzygnięciu wskazał na zasadność podjęcia przez władze krajowe odpowiednich działań legislacyjnych, mających na celu zagwarantowanie zgodności orzecznictwa sądów krajowych rozpoznających skargi na przewlekłość z ugruntowanymi standardami wynikającymi z postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Wyrok Trybunału został wydany w ramach procedury tzw. wyroku pilotażowego, co oznacza, że dotyczy on blisko 600 skarg dotyczących tej samej problematyki, wniesionych przeciwko Polsce w ciągu ostatnich 3 lat. Uwzględniając stanowisko Trybunału, w projekcie ustawy wprowadza się zmiany systemu oceny, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania poprzez uwzględnianie łącznego czasu postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi niezależnie od tego, na jakim etapie postępowania skarga została wniesiona. Nowelizacja uwzględnia także wytyczne Trybunału w sprawie adekwatności wysokości sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania. Wprowadza się całościową ocenę postępowania oraz zryczałtowane minimalne kwoty rekompensat. Ta część projektu ustawy nie budzi większych wątpliwości i powinna być procedowana jako samodzielny dokument rozpatrywany w Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Włączenie do tego projektu zmian w innych ustawach kompletnie niemających żadnych wspólnych cech jest niedopuszczalne. Stoi także w sprzeczności z zasadami prawidłowej legislacji. Jest to próba wprowadzenia kuchennymi drzwiami przepisów bardzo kontrowersyjnych i niebezpiecznych dla wymiaru sprawiedliwości. Wprowadzenie jawności oświadczeń majątkowych sędziów osłabia funkcję państwa, jaką jest niezależny wymiar sprawiedliwości. To narzędzie do wywierania presji na niezależność sędziowską, którą należy chronić. Jeżeli celem jest, jak czytamy w uzasadnieniu, walka z korupcją, to ten pomysł jest chybiony i celu nie osiągnie. W większości krajów europejskich sędziowie w ogóle nie składają oświadczeń majątkowych, a poziom korupcji jest bliski zeru. Tak jest np. w Finlandii. Skorzystajmy z ich doświadczeń i nie sięgajmy do restrykcyjnych metod, które w skrajnych przypadkach spowodują, że to osoba oskarżona będzie oceniać oświadczenie majątkowe sędziego prowadzącego jej sprawę i będzie interesować się jego majątkiem. Zdecydowanie podkreślam, że obecny system oświadczeń majątkowych sędziów jest wystarczający do oceny ich rzetelności i wiarygodności. Biorąc powyższe pod uwagę, składam w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję za uwagę.