Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2013-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, zawartego w drukach nr 827 i 1531. Według projektu poselskiego przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu gruntów tworzą nadal realne możliwości prowadzenia prac mających na celu poprawę struktury obszarowej gospodarstw rolnych. Za pozytywną należy uznać propozycję rozszerzenia katalogu okoliczności uprawniających starostę do wszczęcia postępowania scaleniowego z urzędu, brak jest natomiast przepisów umożliwiających skuteczne prowadzenie prac scaleniowych z urzędu, gdy działania różnego rodzaju inwestorów z zakresu systemów głównie technicznej infrastruktury powodują znaczącą ingerencję w rolniczą przestrzeń produkcyjną. Zmiany proponowane w ustawie polegają na dopuszczeniu możliwości zmiany przebiegu granic nieruchomości zabudowanych, pozwalają też na dokonywanie niezbędnych korekt przebiegu granicy w obrębie terenów siedliskowych. Niestety może się to odbyć bez zgody właścicieli, nie jest istotne, czy pogorszy to warunki użytkowania nieruchomości. Projekt ustawy, jak i sama ustawa dopuszcza możliwość nabycia gruntów w drodze wywłaszczenia lub zawierania różnego rodzaju umów od gospodarstw rodzinnych, jeżeli chodzi o ich grunty własne. Nikt nie bierze pod uwagę aspektów kulturowych czy dotyczących natury społecznej. Możliwość przeprowadzania scalania gruntów w celu zapewnienia skuteczniejszego wykorzystania gruntów objętych ochroną, zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody jest rozwiązaniem w sposób pozytywny wpływającym na ochronę przyrody, ale wydaje się, że aby zapobiec niekorzystnym dla gruntów zamieszkanych przez zagrożone wyginięciem gatunki roślin i zwierząt zmianom, w ustawie zastrzec należy, że wszelkie zmiany granic tych gruntów w postępowaniu scaleniowym wymagają akceptacji organu właściwego w zakresie ochrony przyrody. Jednakże obciążenie organu albo podmiotu wnioskującego o przeprowadzenie postępowania scalaniowego jego kosztami może negatywnie wpłynąć na wolę wszczęcia takiego postępowania. W szczególności obciążenie organu właściwego w zakresie ochrony przyrody kosztami postępowania scaleniowego powinno łączyć się z przyznaniem takim organom środków na finansowanie takich postępowań. Kolejne zmiany proponowane w projekcie ustawy doprecyzowują zasady ekwiwalentności, ale projektowany przepis wskazuje, że każdy uczestnik scalenia otrzymuje w zamian za grunt dotychczas posiadany grunt o równej wartości szacunkowej. To ogólnie jest bardzo ciężkie do określenia, nie jest wyraźnie powiedziane, kto miałby szacować wartość tych gruntów. Uważam, że nikt w tym projekcie nie wziął pod uwagę interesów właścicieli, a święte prawo własności jest podstawą. Z uzasadnienia projektu wynika, że osoba zmniejszająca obszar swego gospodarstwa będzie zobowiązana wnieść opłatę na rzecz osoby powiększającej obszar swego gospodarstwa. Nie wiem, czy to nie jest przypadkiem błąd w uzasadnieniu, ale coś takiego wyczytałem, gdyż dopłatę powinna uiszczać osoba powiększająca obszar swego gospodarstwa na rzecz osoby, której gospodarstwo zostało pomniejszone. W związku z tym Klub Poselski Ruch Palikota będzie głosował przeciwko przyjęciu projektu ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Dziękuję bardzo.