Mówca: Agnieszka Hanajczyk
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy, który stanowi ważny krok w stronę nowoczesnego, bezpiecznego i przejrzystego obrotu gospodarczego w Polsce. Wprowadzona w 2019 r. obligatoryjna dematerializacja akcji spółek niepublicznych zadziałała. Pozwoliła ona na stworzenie jednolitych ram prawnych i ograniczenie ryzyk związanych z rozporządzaniem papierami wartościowymi. Jednakże doświadczenia praktyczne wskazują na potrzeby dalszego usprawnienia tych rozwiązań. Proponowana nowelizacja to odpowiedź na realne potrzeby rynku, organów egzekucyjnych oraz samych akcjonariuszy zauważona przez rząd i ujęta w tych przepisach. Kluczowym filarem tej ustawy jest zwiększenie obowiązków informacyjnych. Projekt przewiduje ujawnianie w Krajowym Rejestrze Sądowym informacji o podmiocie prowadzącym rejestr akcjonariuszy lub rejestrującym akcje w depozycie. To zmiana o znaczeniu fundamentalnym. Dziś nabywcy, zastawnicy czy organy egzekucyjne nie mają jednego źródła wiedzy o akcjonariacie spółek niepublicznych, szukając informacji o statusie prawnym papierów wartościowych. Dzięki powiązaniu obowiązku rejestracji z wpisem do KRS sądy rejestrowe zyskują realne narzędzia nadzorcze. Zarządy spółek będą miały obowiązek zgłoszenia zawarcia umowy o prowadzenie rejestru wraz z odpowiednim oświadczeniem. W przypadku zaniechania tego obowiązku sąd będzie mógł wszcząć postępowanie przymuszające i nałożyć grzywnę. Co więcej, podmiot prowadzący rejestr będzie zobowiązany do zgłoszenia wygaśnięcia umowy w ciągu 7 dni. Pozwoli to na szybką identyfikację spółek niewykonujących obowiązków i umożliwi eliminację z obrotu tzw. martwych podmiotów. Jako Koalicja Obywatelska kładziemy ogromny nacisk na bezpieczeństwo danych osobowych. To także element walki z oszustwami. Projekt zwiększa precyzję identyfikacji akcjonariuszy poprzez wymóg posiadania w rejestrze numeru PESEL lub daty urodzenia. Jednakże, dbając o prywatność, wprowadzona jest zasada, że dane te, podobnie jak adres zamieszkania, nie będą dostępne dla pozostałych akcjonariuszy. Aby wyeliminować ryzyko fałszerstw, wprowadzany jest tą ustawą wymóg składania zgody na wpis do rejestru w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym lub w obecności upoważnionej osoby. Oczywiście dostępne są wszystkie formy sygnowania dokumentów, kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany oraz osobisty. Ze względu na to, że prawo musi nadążać za rzeczywistością w świecie cyfrowym, każda akcja jest zarejestrowana i umożliwia identyfikację posiadacza. Dlatego w projekcie zawarta jest rezygnacja z podziału na akcje imienne i na okaziciela dla akcji już zarejestrowanych. Zachowane jest jednak pojęcie rodzaju akcji ze względu na możliwość ich uprzywilejowania. Projekt porządkuje również kwestie zastawu rejestrowego. Rozwiewa niektóre wątpliwości interpretacyjne, wskazując jednoznacznie, że wpis do rejestru akcjonariuszy w tym przypadku ma charakter deklaratoryjny, a sam zastaw powstaje z chwilą wpisu do rejestru zastawu. Projekt zawiera szereg mechanizmów zabezpieczających interesy obywateli. Wydłuża o 2 lata moc dowodową dokumentów papierowych. To parasol ochronny dla akcjonariuszy spółek, które zaniedbały obowiązki lub których dokumenty uległy zniszczeniu. Zabezpiecza roszczenia po wykreśleniu spółki z KRS. Proponowane jest wprowadzenie obowiązku dołączenia wykazu akcjonariuszy do wniosku o wykreślenie spółki. Umożliwi to akcjonariuszom skuteczne dochodzenie praw do mienia, które może ujawnić się po zakończeniu likwidacji. Przekazuje sądom rejestrowym wyłączną kompetencję do nakładania grzywien za brak umowy o prowadzenie rejestru. Eliminuje to rozproszenie kompetencyjne i wzmacnia skuteczność prawa. Podsumowując, ta nowelizacja to nie tylko techniczne poprawki, to systemowe uszczelnienie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego. Koncentruje się na jawności, ochronie prywatności i uproszczeniu struktur kapitałowych. To prawo, które buduje zaufanie do polskiego rynku i chroni prawa każdego akcjonariusza. Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera te zmiany i apeluje o dalsze procedowanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)