Mówca: Sprawozdawca Piotr Walkowski
Data: 2012-12-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Koleżanki i Koledzy Posłowie! Panie Ministrze! Komisja Polityki Społecznej i Rodziny rozpatrywała projekt ustawy na swoim posiedzeniu w dniu 4 grudnia br. Projekt na pozór jest bardzo prosty, dotyczy zmian polegających na przedłużeniu okresu żywotności przyjętych rozwiązań. Skutkiem przyjęcia wcześniejszych rozwiązań było rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z 26 października 2010 r., który orzekł o niezgodności z konstytucją art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Pod koniec okresu, jaki otrzymaliśmy, na dostosowanie prawa zgłoszony został projekt ustawy, której gospodarzem z ramienia Rady Ministrów jest Ministerstwo Zdrowia. Zmiany, które zostały przyjęte ustawą z 13 stycznia 2012 r., wprowadzały rozwiązania obciążające rolnika, właściciela gospodarstwa rolnego, stawką w wysokości 1 zł od hektara przeliczeniowego. Jednakże przepis stanowił szacunkowo, że w gospodarstwach o wielkości 6 ha przeliczeniowych dochody nie są osiągane. W związku z tym przepisem ustawowym właściciele tych gospodarstw, jak również domownicy zostali zwolnieni z konieczności płacenia składek. Składki zdrowotne w dalszym ciągu odprowadzane są przez system z budżetu państwa. Płatnikiem jest Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Były również kwestie dotyczące rolników będących producentami działów specjalnych produkcji rolnej, którzy od lat obciążeni są podatkiem dochodowym, w związku z tym naliczona jest składka podatku dochodowego. Ten projekt ustawy uściśla kwestie dokonania opłat na ubezpieczenie zdrowotne przez domowników gospodarstw rolnych, rolników, którzy prowadzą działy specjalne produkcji rolnej. Teraz praktycznie moglibyśmy powiedzieć, że w kwestiach dotyczących proponowanych zmian - z uwagi na to, że rząd w pewien sposób zobowiązał się do przygotowania rozwiązań systemowych, uregulowania określania dochodowości z działalności rolniczej w gospodarstwach i przyjęcia ustawowo zasad płacenia podatku dochodowego - określenie dochodu przez gospodarstwa dałoby możliwość wyliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, tak jak to ma miejsce w systemie, gdzie od otrzymywanych dochodów odprowadzane są składki, jeżeli jesteśmy ubezpieczeni w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Mija w tej chwili już jedenasty miesiąc, praktycznie ustawa została przyjęta w styczniu, weszła w życie w lutym. Jednakże z uwagi na to, że system pobierania składek został przyjęty kwartalnie, wykorzystując system ubezpieczeń społecznych rolników w kasie ubezpieczenia społecznego rolników, czyli w KRUS-ie, składki te spływają kwartalnie, tak jak składki na ubezpieczenie społeczne. I teraz chwilka refleksji. Mniej więcej przy 91% ściągalności miesięcznie około 10 mln spływa do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i środki te przekazywane są do Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowia. System w tym zakresie zabezpiecza rolników i członków ich rodzin. Zostało nim objętych 306 800 gospodarstw. Właściciele tych gospodarstw są objęci, czyli to są wszystkie osoby ubezpieczone w KRUS-ie i posiadające gospodarstwo powyżej 6 ha przeliczeniowych. Do tego dochodzi 173 720 osób, tzw. domowników, w której to grupie znajdują się współmałżonkowie oraz dzieci, które ukończyły co najmniej 16. rok życia. Tutaj w tym systemie jest taka możliwość, nie do ukończenia 25. roku życia i kontynuowania nauki, tak jak w systemie ubezpieczeń w ZUS. W przypadku pobierania nauki ubezpieczenie dla domowników nie jest ubezpieczeniem obowiązkowym. Z tego też względu przez okres pobierania nauki, kiedy członkowie rodzin wykonują pewne prace dorywczo, nie są odprowadzane składki zdrowotne. Teraz powiem tak. Proste wydawałoby się tutaj podjęcie decyzji - wydłużenie okresu obowiązywania o dalsze 12 miesięcy od 1 stycznia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. Jeśli coś jest tak proste, to są pewne wątpliwości. Praktycznie wszyscy członkowie komisji zwracali uwagę na późne dostarczenie materiałów, druk sejmowy nr 919 z 22 listopada, więc praktycznie na najbliższym posiedzeniu zajęliśmy się procedowaniem. Również kwestia, powiedziałbym, konieczności wprowadzenia tych zasad od 1 stycznia powoduje, że jest to robione na szybko, jak to się mówi popularnie, leciutko na zapalenie płuc. Nieprzyjęcie tej ustawy może bowiem spowodować, że z dniem 1 stycznia system ubezpieczeń zdrowotnych rolników może nie zadziałać i w tym momencie pomoc udzielana rolnikom i członkom ich rodzin w zakładach opieki medycznej z tzw. ubezpieczeniem może stać pod znakiem zapytania. Tak jak powiedziałem, ta ustawa dotyczy w sumie wszystkich rolników, również tych, którzy nie płacą, a za których, tak jak było w poprzednim systemie, przed okresem tego ubezpieczenia, czyli tych wszystkich poniżej 6 ha przeliczeniowych, składki pokrywane są ze środków budżetu państwa. Na ten rok budżet państwa ma zabezpieczone 1800 mln. Powiem państwu, że jeżeli, mówiłem już to, w rozliczeniu miesięcznym wpływa 10 mln z tego systemu składkowego, to transze z pozostałą kwotą, ok. 155 mln comiesięcznie, wpływają ze środków budżetowych za pośrednictwem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do Narodowego Funduszu Ubezpieczeń. I właśnie to było przyczyną dyskusji, która została wywołana. Jeżeli nie podejmiemy działań, nie przyjmiemy tego w tym okresie, to może okazać się, że system nie zadziała. Z tego też względu po burzliwej dyskusji, po przedstawieniu argumentów dotyczących szybkiego procedowania praktycznie wczoraj na posiedzeniu komisji członkowie komisji wiedzieli, że planowane jest przyjęcie, trzecie czytanie na tym posiedzeniu i ewentualne poprawki senackie w przyszłym tygodniu, na ostatnim posiedzeniu w tym roku. To spowodowało, że w trakcie posiedzenia komisji został zgłoszony wniosek i zrodziła się dyskusja. Tak się składa, że w kwestiach dotyczących ubezpieczeń zdrowotnych, gdzie gospodarzem ustawy jest Ministerstwo Zdrowia, o sprawach rolników dyskutowała Komisja Polityki Społecznej. Tak więc tutaj była kwestie pytania o prawidłowość skierowania tego projektu ustawy do komisji polityki społecznej i o to, czy tylko do komisji polityki społecznej, czy nie powinny się nim zająć inne komisje. Dyskusja trwała kilkanaście minut. Po uzgodnieniach z legislatorami padł wniosek o przerwanie procedowania i uzupełnienie o opinię komisji rolnictwa i Komisji Zdrowia. Wniosek ten nie uzyskał poparcia większości, wobec tego przystąpiono do procedowania ustawy. W wyniku przeprowadzonego czytania ustawy nie wprowadzono w niej żadnych zmian. Natomiast sprawozdanie z procedowania projektu ustawy zostało przejęte stosunkiem głosów 18 za, 9 przeciw, 2 osoby wstrzymały się od głosu. 18 posłów było za przyjęciem sprawozdania i za dalszym procedowaniem. Wobec powyższego przedkładam stanowisko komisji, wniosek o przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję bardzo.