Mówca: Katarzyna Maria Piekarska
Data: 2022-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie projektu ustawy o dokumentach paszportowych. Ustawa o dokumentach paszportowych była wielokrotnie nowelizowana i niewątpliwie zaistniała potrzeba przygotowania nowej, kompleksowej ustawy, która uchyli obecnie obowiązującą. Jedna z najważniejszych zmian dotyczy budowy Rejestru Dokumentów Paszportowych. Dzięki budowie rejestru stanie się możliwe uruchomienie e-usług dla obywateli związanych z kwestiami paszportowymi, np. weryfikacją ważności paszportu czy zgłoszeniem utraty paszportu. W nowym stanie prawnym zniknie papierowy wniosek, a cała procedura zostanie zautomatyzowana. Rozszerzony został też krąg osób, które będą uprawnione do ulgi przy wydaniu paszportu. Do katalogu tych osób zaliczono m.in. osoby posiadające status działacza opozycji komunistycznej, jak również, co nas bardzo cieszy, strażaków i ratowników OSP. Skoro jednak wszystko ma być prostsze i zautomatyzowane, to dlaczego, panie ministrze, ciągle jeszcze będziemy musieli odbierać dokumenty paszportowe osobiście w organie paszportowym, w którym został złożony wniosek o jego wydanie? W większości państw taki dokument paszportowy jest do obywatela wysyłany. Przecież w tym samym projekcie jest możliwość wysłania dokumentu paszportowego przez konsula, choć tutaj sytuacja dotyczy paszportu wydanego za granicą. Chyba nie jest tak, że nie mamy zaufania do naszej Poczty Polskiej, a mamy zaufanie do poczty zagranicznej. Uważamy też, że przepis art. 75 ust. 2, który wyłącza możliwość odwołania się od decyzji stwierdzającej nieważność dokumentu paszportowego, jest niczym niepoparty i niezrozumiały. Obywatel powinien mieć prawo do odwołania się w drodze administracyjnej. W dzisiejszym stanie prawnym w przypadku decyzji o unieważnieniu paszportu przysługuje odwołanie. I kolejna bardzo ważna sprawa. W trakcie konsultacji rzecznik praw obywatelskich przekazał swoje obawy, że urodzeni za granicą i tam mieszkający małoletni obywatele RP, których rodzice są tej samej płci, nie mają możliwości czy mają duże kłopoty w zakresie uzyskania polskich dokumentów. Te istotne obawy pogłębia się tym bardziej, że funkcjonujące w obecnie obowiązującej ustawie określenia: rodzic, rodzice zastąpiono określeniami: ojciec, matka. Podzielam obawy rzecznika praw obywatelskich, że taki zapis w przyszłości może doprowadzić do utrudnienia wydania dokumentu paszportowego dla osoby małoletniej, której rodzice są tej samej płci, tym bardziej że w VI załączniku do kodeksu granicznego Schengen używa się określenia: osoby sprawujące pieczę rodzicielską nad małoletnim. Pan minister powiedział wczoraj bardzo ważne zdanie na posiedzeniu komisji, ja je przytoczę: w Polsce nikt nie będzie wykluczony, bez względu na to, w jakiej rodzinie żyje. Ja to przyjmuję, zapamiętam. Panie ministrze, trzymam pana za słowo i liczę na to, że jeśli pojawią się jakiekolwiek problemy z wydaniem dokumentu paszportowego małoletniemu z tęczowej rodziny, to pan pierwszy zainicjuje zmianę tych przepisów i będzie interweniował. Dziękuję bardzo. (Oklaski)