Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2017-05-24 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, druk nr 1538. Wysoka Izbo! Projekt większości senackiej stanowi propozycję nowelizacji ustawy o zakazie propagowania komunizmu z dnia 1 kwietnia 2016 r., która miała zwieńczyć prace nad dekomunizacją. Historia procedowanego dziś projektu jest niezwykle interesująca. Stanowi przykład słabości legislacyjnej PiS. Otóż już w październiku 2016 r. do Sejmu trafił druk nr 985, projekt nowelizacji ustawy dekomunizacyjnej autorstwa senatorów PiS zakładający, że będzie można usuwać nie tylko same nazwy, ale także całe upamiętnienia komunizmu. Mało kto jednak wie, że projekt ten zawierał tak liczne błędy odnoszące się do kwestii finansowania takiego przedsięwzięcia, że sami senatorzy PiS po cichu wycofali ten projekt 3 marca br. Obecny projekt ma naprawiać błędy druku nr 985 i tak faktycznie jest, ale senatorzy PiS nie dostrzegli, po jak grząskim gruncie się poruszają. Oto bowiem w projekcie czytamy, że pomniki nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm. Wydawałoby się zatem, że podano tu zamknięty katalog kryteriów, na podstawie których oceniane będą konkretne upamiętnienia. Jednak okazuje się, że nawet czytelne kryteria mogą nastręczyć wielu problemów, zwłaszcza wojewodom i samorządom rządzonym przez PiS, bo to m.in. oni będą oceniać, czy dane upamiętnienie faktycznie upamiętnia ustrój słusznie miniony, czy też nie. Przykłady. Otóż na liście upamiętnień, którą przesłał wojewoda lubelski, znajdujemy m.in. tablicę na grobie milicjantów, którzy zginęli w 1945 r. i których pochowano na cmentarzu parafialnym w Kraśniku. Jest to zatem sprzeczne z zapisami projektu. Podobnie jako obiekt przewidziany do usunięcia wskazano pomnik jeńców sowieckich z Zamościa. Faktycznie, zawiera on przedstawienia sierpa i młota. Ale czy to ma zdecydować o usunięciu znacznych rozmiarów rangi upamiętnienia zlokalizowanego w miejscu stalagu, w którym w listopadzie 1941 r. Niemcy wymordowali ok. 20 tys. jeńców sowieckich? Może lepiej byłoby usunąć tylko sierp i młot, pozostawiając resztę upamiętnienia, czego jednak senatorzy w swoim projekcie w ogóle nie przewidzieli. Jak widać, przynajmniej dla jednego z wojewodów PiS, miejsce spoczynku, które projekt wyłącza, nie jest jednak żadnym kryterium wyłączenia. Teraz przenieśmy się do Kraśnika. Otóż podczas sesji rady miasta 31 października 2013 r. radni PiS twierdzili, że o sowieckim charakterze miejscowego pomnika partyzanta, na którym brak jest jakichkolwiek dat czy nazw odnoszących się jednoznacznie do komunizmu - uwaga - decyduje pepesza, którą dzierży odlany z brązu partyzant. Przekonywano, o czym czytamy w protokole z sesji rady, że - cytuję - kroczy on do celu, którym miało być rozciągnięcie komunizmu na całą Europę. Radni PiS nie wiedzieli, że pepesza była też na wyposażeniu oddziałów Batalionów Chłopskich czy też niektórych oddziałów AK, zaś po wojnie była na wyposażeniu żołnierzy wyklętych, gdyż była to po prostu niezawodna broń, a że produkcji radzieckiej, to już zupełnie inna historia. Niektórzy z państwa kiwają z niedowierzaniem głową. Ja też myślałem, że jest to niemożliwe. Niestety, szanowni państwo, to są fakty. Owszem, ustawa przewiduje, że przed podjęciem decyzji przez wojewodów będą oni konsultować się z Instytutem Pamięci Narodowej, który ma merytorycznie zabezpieczać podjęte decyzje. Jednak dziś wiarygodność merytoryczna IPN jest wątpliwa. Oto bowiem obecny prezes IPN-u pan Jarosław Szarek jeszcze w 2014 r. w jednym ze swoich artykułów w sposób absolutnie haniebny i świadczący o głębokiej nienawiści do świata porównał pomniki nagrobne Jacka Kuronia i Bronisława Geremka do - cytuję - komuszych kwater. Czy zatem i te trzeba będzie usunąć? A więc i sam IPN musi zostać zreformowany, na co Nowoczesna ma już swój pomysł. Wysoka Izbo! Popierając ideę nowelizacji, klub Nowoczesnej pragnie zwrócić uwagę na konieczność znacznej zmiany przepisów jej projektu. W związku z powyższym wnoszę o przekazanie projektu do komisji sejmowej. Dziękuję bardzo.