Mówca: Andrzej Kryj
Data: 2021-04-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa, druk nr 1014, którego zasadniczym celem jest instytucjonalne wzmocnienie młodzieżowych rad przy jednostkach samorządu terytorialnego. Na początek trochę historii. Idea powoływania młodzieżowych rad przy jednostkach samorządu terytorialnego pojawiła się po roku 1989 i była efektem demokratycznych przemian, jakie zaszły wówczas w Polsce. W ślad za tym młodzieżowe rady zaczęły powstawać w wielu miastach. Pierwszym takim miastem była Częstochowa, gdzie 19 września 1990 r. utworzono radę dziecięcą i radę młodzieżową. Miało to charakter oddolny, bo nie istniały wówczas żadne przepisy rangi ustawowej, które by tę kwestię regulowały. Przepis taki został wprowadzony do ustawy o samorządzie gminnym w roku 2001, a więc po 11 latach. Był to wprowadzony wówczas art. 5b. Mimo że młodzieżowe rady powstawały także w powiatach, a młodzieżowe sejmiki - w województwach, niestety te zmiany, art. 5b, nie dotyczyły tych szczebli samorządu. I tak de facto od 19 lat mamy stan pewnego rodzaju pustki prawnej w tym zakresie. Warto zauważyć, że art. 5b ustawy o samorządzie gminnym jest krótki i niewiele mówi o młodzieżowych radach, chociaż według ostatnich danych problem dotyczy 514 gmin, 63 powiatów i 12 województw. Dlatego przedłożony projekt ustawy jest oczekiwany i potrzebny i należy przyjąć go z zadowoleniem. Znalazły się w nim zapisy, które uwzględniają funkcjonowanie młodzieżowych rad przy samorządzie powiatowym i samorządzie województwa, instytucjonalne wzmocnienie młodzieżowych rad przy jednostkach samorządu terytorialnego i zapewnienie młodzieżowym radom sprawniejszego funkcjonowania przy możliwości zwiększenia oddziaływania na lokalne społeczności. Warto w tym momencie zauważyć, że te intencje ustawodawcy wychodzą naprzeciw oczekiwaniom środowisk młodzieżowych. Były one wielokrotnie artykułowane, m.in. podczas obrad Parlamentarnego Zespołu ds. Wspierania Młodzieżowych Rad przy Jednostkach Samorządu Terytorialnego, i znalazły się w analizie pt. ˝O młodzieżowych radach˝ przygotowanej w 2018 r. przez radę dzieci i młodzieży przy ministrze edukacji narodowej. Zmianę powyższych ustaw zarekomendowała także Rada Dialogu z Młodym Pokoleniem w swej uchwale z października 2020 r. Zaproponowane zmiany m.in. doprecyzowują mechanizm powoływania młodzieżowych rad przy jednostkach samorządu terytorialnego, dają możliwość złożenia wniosku o powołanie rady m.in. organizacjom pozarządowym i samorządom uczniowskim i studenckim, przy czym organ stanowiący będzie musiał ustosunkować się do takiego postulatu, doprecyzowują zadania młodzieżowych rad oraz wzmacniają ich pozycję. Wprowadzenie tych potrzebnych i korzystnych zmian jest niezwykle ważne. Cały czas mówimy o potrzebie wzmacniania partycypacji obywatelskiej polskiej młodzieży na poziomie lokalnym. Umożliwią to przepisy, które będziemy teraz wprowadzać. To szczególnie istotne w sytuacji, gdy badania socjologiczne pokazują, że niestety większość nawet młodych ludzi nie interesuje się polityką ani w wymiarze lokalnym, ani w wymiarze ogólnopolskim. To powinien być dla nas wszystkich dzwonek ostrzegawczy. Proponowane zmiany dają szansę na to, by zwiększył się poziom edukacji obywatelskiej młodzieży, by miała ona szansę na zdobywanie doświadczenia publicznego i społecznego. O tym, że zmiany prawne w omawianym zakresie są potrzebne, mówili młodzi ludzie podczas m.in. posiedzenia podkomisji stałej ds. młodzieży oraz zostało to potwierdzone w trakcie konsultacji społecznych przeprowadzonych na szeroką skalę, w których efekcie do pierwszego projektu wprowadzono wiele istotnych poprawek. Zdaję sobie sprawę, że w trakcie dalszego procedowania nad tą ustawą mogą się pojawić kolejne dobre propozycje, które nasz klub rozważy i którym udzieli ewentualnego poparcia. Na koniec pragnę wskazać, że w programie wyborczym Prawa i Sprawiedliwości z 2019 r. w rozdziale ˝Wolność i aktywność społeczna˝ w podrozdziale ˝Cele˝ znalazł się zapis mówiący o tym, że: nastąpi poprawa pozycji instytucjonalnej młodzieżowych rad gmin poprzez zwiększenie ich kompetencji w kierunku większej samodzielności w życiu publicznym oraz obligatoryjności wszczęcia procedury ich tworzenia w przypadku, gdy inicjatywa ta uzyska znaczące poparcie w społeczności lokalnej, a analogiczne przepisy o tworzeniu rad młodzieżowych zostaną wprowadzone do systemu samorządów wojewódzkich i powiatowych. Przedłożony projekt wypełnia to zobowiązanie. Mając powyższe na uwadze, mam zaszczyt poinformować Wysoki Sejm, że Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosować za przyjęciem (Dzwonek) rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski)