Mówca: Tadeusz Aziewicz
Data: 2019-04-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałem powiedzieć ˝panie premierze˝, ˝panie ministrze˝, ale nie ma ani jednego, ani drugiego. (Poseł Jerzy Meysztowicz: Zaocznie go odwołamy.) W imieniu klubu Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec pana Marka Gróbarczyka, ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej. Serdecznie witam, panie ministrze. Wysoki Sejmie! Fundamentalną przyczyną przedstawienia Wysokiej Izbie tego smutnego wniosku jest głębokie przekonanie, że pan Marek Gróbarczyk, pełniąc funkcję ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej, szkodzi polskiej gospodarce. Ministerstwo kierowane przez pana Marka Gróbarczyka stało się de facto resortem propagandy. Jego główna aktywność to kreowanie czarnego wizerunku gospodarki morskiej pod rządami poprzedników oraz składanie nierealistycznych obietnic odwołujących się do sentymentów z czasów, kiedy Polska była członkiem RWPG, a nasze stocznie, lekceważąc rachunek ekonomiczny, produkowały statki dla ZSRR. Z perspektywy czasu można stwierdzić, że tworząc Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, kierowano się przede wszystkim celami o charakterze politycznym. Na dalszym planie znalazła się jakość zarządzania kluczową dla tego obszaru infrastrukturą. Widać to na przykładzie portów morskich i kluczowych dla ich rozwoju dróg lądowych, którymi w efekcie tzw. dobrej zmiany zarządzają teraz dwa odrębne resorty, a dzieje się to w czasie, kiedy świat podąża w kierunku transportu intermodalnego, czyli integracji jego różnych gałęzi. Obecna struktura zarządzania gospodarką morską wprost nawiązuje do tradycji PRL-owskich zjednoczeń, a jakość nadzoru właścicielskiego nad przedsiębiorstwami budzi głęboki niepokój. Spółki zależne od pana ministra Gróbarczyka stały się powyborczym łupem dla osób związanych z PiS, na ogół osób o niskich kompetencjach. (Poseł Arkadiusz Myrcha: Jak w Szczecinie ostatnio.) Warto przy okazji przypomnieć ustawę zwaną lex Horała, obniżającą wymogi niezbędne do zasiadania w organach spółek zależnych od portów morskich. Zwraca uwagę znaczny wzrost kosztów, głównie związanych z zatrudnieniem nowych osób, często wywodzących się z zaplecza partii rządzącej. Pojawiają się też wydatki trudne do zakwalifikowania, raczej niespotykane w poprzednich kadencjach. Ważnym znakiem czasu jest kupno przez zarząd morskiego portu w Gdyni monstrancji. Uczyniono to w marcu tego roku - ja też się dziwię, panie pośle Materna - chociaż zakres aktywności portu nie został poszerzony o nowe zadania. (Oklaski) Zauważalne jest również duże zainteresowanie kadry egzotycznymi podróżami, do czego znakomitym pretekstem stał się rejs dookoła świata żaglowca Dar Młodzieży, witanego w portach całego globu przez liczne delegacje polskiego ministerstwa i zależnych od niego podmiotów, polskiego ministerstwa... (Poseł Jerzy Materna: To źle?) Panie i Panowie Posłowie! W trakcie rządów PO-PSL została przeprowadzona transformacja przemysłu stoczniowego dostosowująca ten sektor do realiów rynkowych oraz unijnych regulacji dotyczących pomocy publicznej. PiS doszło do władzy, uprawiając propagandę mającą na celu... (Głos z sali: Prawo i Sprawiedliwość.) ...zdeprecjonowanie tego dorobku. Działo się to głównie poprzez budowanie nieprawdziwego obrazu sektora stoczniowego, rzekomo znajdującego się w ruinie. Po wyborach pan minister Gróbarczyk agresywnie atakował poprzedników, jednocześnie składał obietnicę tzw. odbudowy przemysłu stoczniowego. Kluczowym narzędziem miała być ustawa o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, potocznie zwana ustawą stoczniową. Padały konkretne deklaracje. Według resortu ministra Gróbarczyka ustawa ta już po roku miała przynieść zwiększenie obrotów związanych z zakupem części do budowy statków o ok. 2 mld zł. Zatrudnienie w stoczniach miało zwiększyć się o ok. 5 tys. pracowników. (Głos z sali: Sekretarek.) Wysoki Sejmie! Na początku tego miesiąca minęło 1000 dni od uchwalenia ustawy stoczniowej. To najwyższy czas, aby zapytać pana ministra, gdzie są obiecane miliardy i tysiące nowych miejsc pracy. Jak wiemy, ustawa weszła w życie z początkiem 2017 r., ale działa tylko częściowo, bowiem Komisja Europejska zakwestionowała jej kluczowe zapisy. Wysoka Izbo! Z dzisiejszej perspektywy można odpowiedzialnie stwierdzić, że ustawa o aktywizacji przemysłu stoczniowego okazała się kompletnym fiaskiem i pełną osobistą odpowiedzialność za rozbieżność pomiędzy rozbudzoną nadzieją a rzeczywistością ponosi pan minister Marek Gróbarczyk. Pamiętamy, że w trakcie prac nad tym aktem prawnym pan minister zapewniał posłów o zgodności zakwestionowanej regulacji z prawem unijnym. Jesteśmy przekonani, że pan minister świadomie ukrywa wyniki spółek stoczniowych przed sejmowymi komisjami i posłami składającymi interpelację. Wiele wskazuje, że po 3 latach tzw. dobrej zmiany są one zdecydowanie gorsze. Świadczą o tym nie tylko pokrętne odpowiedzi na interpelacje. Widać to na przykładach, m.in. stoczni remontowej Nauta w Gdyni, której prezes, sprzedając tereny gdyńskiemu portowi, publicznie przyznał, że potrzebuje tych pieniędzy na pokrycie kosztów operacyjnych. Symbolem zarządzania stocznią Nauta, innym znakiem czasu, symbolem zarządzania przez ludzi związanych z politykami tzw. dobrej zmiany stał się przewrócony dok - przewrócony wraz ze statkiem. Decyzje o renacjonalizacji Stoczni Gdańsk to z kolei przyznanie się rządu do totalnej porażki sztandarowej prywatyzacji PiS. Po latach wróciliśmy do punktu wyjścia. Państwo próbuje uratować stocznię znajdującą się w rzeczywistej ruinie. Jednak największym symbolem rozbieżności rządowej propagandy z gospodarczą rzeczywistością stało się uroczyste położenie stępki pod budowę promu typu ro-pax dla PŻB (Oklaski) w czerwcu w 2017 r. na pochylni Wulkan w Szczecinie. Stało się to bez projektu i źródeł finansowania. Stępka rdzewieje i nic się nie dzieje. (Głos z sali: Ha, ha, ha.) Zbliża się kolejna, już 3. rocznica tego tragikomicznego wydarzenia. Jak niedawno powiedział jeden ze znanych polskich ekonomistów: ˝Stępka to nie jest statek. Trzeba dużo dobudować do stępki, żeby wozić towary albo pasażerów˝. Warto o tym pamiętać, panie ministrze. Wysoki Sejmie! Stocznie w realnej ruinie, wadliwa struktura rządu i fatalny nadzór właścicielski nad przedsiębiorstwami nie są jedynymi powodami złożenia tego wniosku. Poważne problemy występują de facto we wszystkich obszarach aktywności ministra. Mówiliśmy o tym szczegółowo na posiedzeniu branżowej komisji i nie zagłuszył nas chór ściągniętych tam licznie naśladowców słynnego trenera Jarząbka. Przypominam, że minister Gróbarczyk jest także twarzą kontrowersyjnego przekopu przez Mierzeję Wiślaną... (Poseł Paweł Szefernaker: Jaka kontrowersja?) ...potężnej inwestycji realizowanej wbrew rachunkowi ekonomicznemu. Koszty przekopu szacowane przez ministra na poziomie 880 mln... (Poseł Paweł Szefernaker: Ale przez Rosję czy przez kogo?) ...mają być pokryte z budżetu państwa. (Głos z sali: Tragedia.) Eksperci od dawna przewidują, że będą one istotnie wyższe, ale niedawno przedstawicielka Urzędu Morskiego w Gdyni poinformowała opinię publiczną o przewidywanym wzroście kosztów tej inwestycji o ok. 0,5 mld zł. A to dopiero początek. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Straszne rzeczy.) (Głos z sali: Co teraz?) Co teraz? Minister Gróbarczyk unika publicznej dyskusji na temat celowości tego kontrowersyjnego przedsięwzięcia. Ministerialnej kindersztuby, której doświadczamy też na posiedzeniach Sejmu, aczkolwiek dotyczy to innego wiceministra, doświadczył Zarząd Województwa Pomorskiego, który przygotował analizę przekopu przez mierzeję wykazującą nieefektywność tej inwestycji. Efektem był paskudny atak ze strony jednego z zastępców ministra Gróbarczyka, który zarzucił pomorskim samorządowcom grę z Kremlem. Stosowny pozew znajduje się oczywiście w sądzie. Spadła dynamika inwestycji w gdyńskim porcie. Trudno to wytłumaczyć w czasie, kiedy dzięki koniunkturze oraz w efekcie wcześniejszych inwestycji w infrastrukturę port osiąga rekordowe wyniki. Z przedstawionych w uzasadnieniu liczb wyraźnie wynika, że jedynie w 2018 r. nakłady inwestycyjne portu w Gdyni osiągnęły poziom zbliżony do osiąganego za rządów PO-PSL. Stało się to w efekcie nabycia gruntów od sąsiednich podmiotów, które znalazły się w gospodarczych tarapatach, i dopisania wydanych kwot do wydatków inwestycyjnych. Gdyński port jak powietrza potrzebuje poprawy dostępu drogowego, w tym budowy Drogi Czerwonej, absolutnie kluczowej dla jego funkcjonowania i rozwoju. (Poseł Jerzy Materna: O właśnie, bardzo dobrze.) Rząd kompletnie nie radzi sobie z rozwiązaniem tego problemu. Być może jest to skutek jego wadliwej struktury. Substytutem realnego inwestowania są księżycowe wizje ministra, jak na razie prezentowane bez biznesowych uzasadnień, a zadający konkretne pytania, zgodnie z obecnymi również na tej sali standardami, muszą się liczyć z zarzutami działania w interesie Moskwy i Hamburga. A przecież istnienie portu zewnętrznego w Gdyni nie ma sensu bez zaplecza drogowego. Panie i Panowie Posłowie! O sukcesach pana ministra Gróbarczyka można mówić długo - o sukcesach w cudzysłowie oczywiście - niestety ograniczenia czasowe zmuszają mnie do koncentracji na wybranych zagadnieniach. Dlatego na koniec chciałem wspomnieć o współpracy pana ministra z Sejmem. Posłowie z branżowej komisji wielokrotnie kwestionowali jakość materiałów przygotowanych przez pana ministra. Na ogół pozbawione są one kluczowych informacji, w tym liczb, w oparciu o które można oceniać rzeczywisty dorobek resortu. Odpowiedzi ministra na interpelacje składane przez posłów, mówiąc kolokwialnie, obrażają inteligencję pytających. Żeby nie być gołosłownym, przytoczę przykład. Na pytanie o to, jaka jest sytuacja stoczni zależnych od Skarbu Państwa w odniesieniu do sektora prywatnego, proste pytanie, minister odpowiedział: ˝Wszystkie spółki z grupy realizują obecnie wiele interesujących projektów˝. Brawo. Na jednym z posiedzeń wspomnianej komisji zastępca pana ministra skomentował propozycję uchwalenia dezyderatu w sprawie rozwiązania ważnego dla rybaków problemu następującymi słowami, cytuję, bo ja nie używam takiego języka: ˝Opozycja zwęszyła okazję, żeby przyjąć jakiś dokumencik˝. Oczywiście ów dokumencik został później przyjęty przez organ Sejmu, panie premierze, jednogłośnie. W ubiegłym tygodniu ten sam podsekretarz wywołał dużą konsternację na posiedzeniu sejmowej komisji, kiedy bez żadnego powodu zarzucił posłowi opozycji obronę interesów portu w Hamburgu. Rzeczywista intencja przedstawiciela rządu stała się zrozumiała, kiedy na oficjalnym profilu ministerstwa pojawił się filmik z wyciętą z kontekstu wypowiedzią pana podsekretarza zmontowaną tak, jakby rzeczywiście bronił on polskich portów przed obcą agenturą. Filmik był później wykorzystany jako ilustracja do kolejnych fake newsów szkalujących opozycję. Wysoki Sejmie! Po 3 latach rządów PiS trudno jest wskazać konkretne pozytywne efekty aktywności pana ministra Marka Gróbarczyka i jego zaplecza. Ma ona charakter głównie werbalny, ale prowadzi do marnowania szans i publicznych środków. Błędy w strategicznych wyborach będą długo ciążyły nad polską gospodarką, szczególnie nad gospodarką morską. Jestem głęboko przekonany, że opisane okoliczności stanowią mocną podstawę do wyrażenia przez Sejm wotum nieufności wobec Marka Gróbarczyka, ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej. Prezentując ten wniosek, mam oczywiście świadomość siły sejmowej arytmetyki. Wiem, że czas ministra od fake newsów nie skończy się na tej sesji, natomiast mam nadzieję, że dzisiejsza debata pomoże społeczeństwu w dotarciu do prawdy - prawdy na temat tzw. odbudowy przemysłu stoczniowego, czasu wbijanych łopat i zmarnowanych szans. Dziękuję za uwagę. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)