Mówca: Janusz Cichoń
Data: 2022-12-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Polski dług publiczny ma na koniec przyszłego roku wynieść 1770 mld zł. Ja w to nie wierzę, będzie więcej. Mydlicie Polakom oczy, porównując jego wysokość w relacji do PKB w innych europejskich krajach. I rzeczywiście mieścimy się zdecydowanie poniżej europejskiej średniej. Ale rentowność naszych obligacji jest dwa, trzy razy wyższa niż innych krajów europejskich. Nasz dług w relacji do PKB powinien być zatem 2-, 3-krotnie niższy. W obecnej sytuacji nie wielkość długu, lecz jego obsługa i jej koszty stają się kluczowe z punktu widzenia wypłacalności Skarbu Państwa. Ale wy sobie nic z tego nie robicie. Rozzuchwala was fakt, i to jest prawda, przyznał pan poseł Cymański, że to nie wy będzie spłacać zaciągane dziś pożyczki. Ale ostrzegamy was. Za narażanie Skarbu Państwa na niewypłacalność pociągniemy was do odpowiedzialności i rozliczymy. (Oklaski) Ryzyko niewypłacalności jest realne, o czym też dobrze wiecie. Zapisy w ustawie okołobudżetowej, na mocy których premier może zablokować wydatki, każdą budżetową złotówkę, jeśli zagrożona będzie wypłacalność Skarbu Państwa, są dowodem na to, że wiecie. Ujawnione w budżecie potrzeby pożyczkowe brutto to jest 269, prawie 270 mld zł, ale wszyscy wiemy, że to nie wszystko. Nie ma tu np. obligacji skarbowych zasilających Fundusz Reprywatyzacji, bagatela 20 mld. Nie ma ich nawet w planie funduszu. Nie ma w budżecie zapowiadanych wydatków socjalnych, które muszą znaleźć finansowanie. Budżet nie uwzględnia też programów wsparcia. Zakładacie w gruncie rzeczy, że będziecie finansować je z funduszy celowych. Mnożycie te fundusze, jest ich już ponad 40, ale ich finansowanie wisi na włosku. Już dzisiaj są one zadłużone na kwotę 340 mld zł, a zadłużenie to wzrośnie w przyszłym roku według waszych planów do 422 mld. Moim zdaniem to też jest niedoszacowane. Część długu w funduszach zapada w tym roku i trzeba go będzie zrolować. Tymczasem obligacje BGK, a to jest główna forma inwestowania, finansowania, są praktycznie niesprzedawalne, a ich rentowność wyraźnie wyższa niż skarbowych papierów wartościowych. To oznacza wyższe nieuzasadnione koszty Łatwiej i taniej byłoby bez sztuczek, pani minister, panie ministrze. BGK sięga po nowe rozwiązania. 9 grudnia premier Mateusz Morawiecki poinformował o konsorcjum, którego głównym organizatorem był duży międzynarodowy bank. BGK pozyskał w ten sposób 4 mld dolarów na zakupy uzbrojenia. Super. (Poseł Izabela Leszczyna: Jak Gierek.) Bez tego, i to jest clou, nie mielibyśmy jak zapłacić wysokich zaliczek, mówi premier polskiego rządu. O, wymknęło się panu premierowi? Pytanie, czy Jarosław Kaczyński o tym wie. (Oklaski) (Poseł Izabela Leszczyna: Jak wam nie wstyd?) Potrzeby pożyczkowe są najwyższe od 2010 r. W sumie sektor publiczny pożyczyć musi ponad 400 mld zł, sporo. Ponad 400 mld. I kto kupi te polskie skarbowe papiery wartościowe? Polskie banki? One są zapchane po sufit. Prawie 150 mld zł obligacji BGK, Skarbu Państwa leży w NBP, to jest efekt luzowania ilościowego, czyli dodruku pieniądza. I wiem, że wam się marzy wznowienie tego programu, ale tak naprawdę NBP powinien raczej uruchomić proces zacieśnienia ilościowego, czyli sprzedaży posiadanych obligacji. To miałoby, nawiasem mówiąc, zbawienny wpływ na inflację, ale utrudni niewątpliwie sprzedaż skarbowych papierów wartościowych i podniesie koszty. Kto i za ile kupi polskie obligacje, pytam. Niemcy, Chińczycy, a może Rosjanie? Komu chcecie sprzedać Polskę? Żarty się skończyły, pani minister, czas na racjonalizację wydatków. I zacznijcie od siebie. (Oklaski)