Mówca: Gabriela Masłowska
Data: 2013-02-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W myśl projektu ustawy o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i niektórych innych ustaw ma nastąpić poprawa ochrony interesów klientów instytucji finansowych w Polsce, głównie poprzez wzmocnienie funkcji edukacyjno-informacyjnej oraz nadzorczej Komisji Nadzoru Finansowego, upowszechnianie informacji, komunikatów i ostrzeżeń w środkach masowego przekazu oraz objęcie nadzorem Komisji Nadzoru Finansowego także instytucji parabankowych. Poprzez nowelizację ustawy o kredycie konsumenckim wprowadza się obowiązek badania, tak przez banki, tak też i instytucje niebankowe, zdolności kredytowej konsumentów, aby ustrzec ich przed nadmiernym zadłużaniem się i poprawić tym samym bezpieczeństwo depozytów. Nowelizacja ustawy o kredycie konsumenckim, jak wspomniano, wprowadza obowiązek informowania w reklamach kredytu konsumenckiego o tym, czy dany kredytodawca podlega lub nie podlega nadzorowi organów uprawnionych do nadzoru nad rynkiem finansowym, a także karę grzywny za uchylanie się od tego obowiązku. Wnioskodawcy proponują, aby do badania zdolności kredytowej użyć danych pochodzących z baz w miarę kompletnych, aktualnych i aktualizowanych, a nie tylko zgromadzonych przez samego kredytodawcę. Taką bazę danych do oceny, stanowiących tajemnicę bankową, miałyby tworzyć instytucje upoważnione do ich gromadzenia, przetwarzania i udostępniania powołane przez banki i bankowe izby gospodarcze. Warunkiem przekazania takich danych o osobie zainteresowanej zaciągnięciem kredytu ma być pisemna zgoda na udostępnienie tych danych. Rozszerza się także dostęp do tej bazy danych do oceny zdolności kredytowej, stanowiących tajemnicę bankową, o przedsiębiorstwa, które w zakresie swej działalności gospodarczej lub zawodowej udzielają kredytów konsumenckich, poprzez zmianę Prawa bankowego właśnie przedmiotową nowelizacją. Tym zmianom, tak jak i następnym, na przykład takim, że prezes UOKiK ma informować KNF o przypadkach, w których instytucje finansowe niepodlegające nadzorowi nad rynkiem finansowym naruszają interesy konsumentów i przepisy dotyczące ochrony konkurencji i konsumentów, przyświeca szczytny cel. Kierunek zmian jest dobry, ponieważ umożliwia bardziej wiarygodną, rzetelną ocenę zdolności kredytowej w interesie kredytobiorców, ale także całego rynku finansowego, także depozytariuszy. W związku z tą nowelizacją pojawia się jednak kilka wątpliwości. Czy projekt ustawy w dostateczny sposób zabezpiecza ochronę wrażliwych danych dotyczących zdolności kredytowej kredytobiorcy? Czy w dostateczny sposób zabezpiecza te dane? W naszym przekonaniu nie. Otóż wydaje się, patrząc na nasze polskie doświadczenia w tym względzie, że w ustawie mimo wszystko powinien znaleźć się konkretny przepis, w którym będzie mowa wprost, że te dane będą udostępniane tylko i wyłącznie w celu zawierania umów kredytowych. Poza tym nasze wątpliwości budzi taka kwestia, że nie ma tutaj mowy o możliwości odwołania się i procedurze odwołania się podmiotu podlegającego kontroli od decyzji organu nadzorczego. Nie ma organów nieomylnych, tym bardziej że Komisja Nadzoru Finansowego w Polsce urasta do pewnego monstrum. Jak państwo widzicie, włącza się tutaj kolejny segment rynku finansowego i poddaje się go kontroli tej komisji, wobec tego może dojść do sytuacji, że Komisja Nadzoru Finansowego nie będzie skutecznie realizować swoich funkcji kontrolnych przy tak bardzo rozbudowanych obowiązkach, bo nie podążają za tym (Dzwonek) możliwości finansowe komisji, nawet zwiększone. Więc jest pytanie, czy Komisja Nadzoru Finansowego na obecnym poziomie kadrowym, organizacyjnym itd. podoła tego typu obowiązkom z dobrym skutkiem, zwłaszcza że widzimy, że nie jest nieomylna. Wiele mamy przykładów na to, że sprawy zgłoszane przez Komisję Nadzoru Finansowego do prokuratury są umarzane czy też postępowania dotyczące likwidacji lub przyznawania licencji są uchylane przez sądy administracyjne. Brak jest synergii działań pomiędzy poszczególnymi pionami nadzorczymi w Komisji Nadzoru Finansowego. Wobec tego niezabezpieczenie w ustawie, panie pośle, form, procedur odwołania się od decyzji komisji może być bardzo niebezpieczne, dlatego że cóż z tego, że po kilku czy 10 latach okaże się, że decyzja komisji nie była słuszna, skoro podmiot pokrzywdzony nią może przestać istnieć.