Mówca: Arkadiusz Litwiński
Data: 2014-01-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Krótko z pewnością, ale czuję się zobowiązany odnieść się w charakterze sprawozdawcy komisji. Jedyna uwaga czy smutna refleksja, którą pozwolę sobie na wstępie, de facto też w tej samej roli, wygłosić, jest taka, że jestem pozytywnie zaskoczony wystąpieniem pani poseł Zalewskiej, z kilkoma wyjątkami, ale z jednym głównym. Rzeczywiście bardzo szczegółowo pani poseł odnosiła się, nawet chyba szerzej omawiała niż wymagały tego pytania. Nie chcę wchodzić w szczegóły, w których momentach... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: A może warto pokazać szczegóły.) Być może, właśnie do tego zmierzam. Mam takie przekonanie, mam nadzieję, że dobrze zrozumiałem, że pani poseł z kolei jest przekonana o wysokim prawdopodobieństwie popełnienia licznych przestępstw o charakterze korupcyjnym, i nie tylko. (Poseł Anna Zalewska: Tak.) Tylko, pani poseł, jeśli poseł czy parlamentarzysta ma tego rodzaju przekonanie, uprawdopodobnione, to ma pani prawny obowiązek, jeśli go pani nie realizuje, pani sama popełnia to przestępstwo (Oklaski), zawiadomienia odpowiednich służb... (Poseł Anna Zalewska: Tak, robię to.) ...prokuratury przede wszystkim. Liczę, że pani lada dzień to zrobi, bo inaczej naraża się pani na opinię osoby, która szermuje pomówieniami, a nie szczerze wyrażonymi poglądami. To po pierwsze. Nie chcę i nie jest moją intencją odnosić się do wypowiedzi moich przedmówców, natomiast w niektórych aspektach jestem do tego zobowiązany jako sprawozdawca komisji. Otóż przypomnę, że projekt ustawy wpłynął do parlamentu jesienią 2012 r. (Poseł Anna Zalewska: W 2012 r. przed wakacjami.) Nawet. Pisma Ministerstwa Zdrowia, na które tutaj powoływano się i które, śmiem twierdzić, jeżeli tymi samymi mogę się posłużyć, cytowano niekiedy wyrywkowo, są dość, powiedziałbym, obfite i chcę powiedzieć, w tej chwili nie będę tego oceniać, że ewoluują, jeśli chodzi o oceny. W każdym razie one pojawiły się później, wiosną ubiegłego roku, więc trudno mówić, że projektodawcy byli zmotywowani do działania przez Ministerstwo Zdrowia. Przypomnę też, i to jest sedno tego punktu, że w trakcie prac komisyjnych, nie sądzę, żebym się mylił, tego rodzaju pisma czy tego rodzaju stanowiska, a właściwie raczej cytaty dotyczące badań bez ich autoryzowania ze strony Ministerstwa Zdrowia nie były przedkładane w trakcie prac podkomisji, trzech posiedzeń podkomisji, ani też... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Jak trwały godzinę.) Nie, panie pośle. Tak się składa, że również byłem uczestnikiem prac tej podkomisji i ona nie obradowała godziny. Chyba nie to poseł Adamczyk miał na myśli, tylko pracę nad samym tekstem już w ostateczności, w konkluzji, bo odbyły się trzy posiedzenia i to działo się na przestrzeni kilku miesięcy. (Poseł Anna Zalewska: Jedno wyjazdowe, na którym pana posła nie było.) Niestety nie. Na ostatnim etapie rzeczywiście praca nad samym tekstem, niespecjalnie też obszernym, trwała rzeczywiście godzinę i miała charakter zmian. Tutaj jeden jedyny osobisty wtręt. Panie pośle, panie przewodniczący Adamczyk, nie jest prawdą, że nie wyrażano ochoty czy chęci pracy nad tekstem w celu jego zmiany, a nie jedynie wycinania poszczególnych zmian. Przypomnę tylko jeden taki fragment, kiedy była mowa o tych legendarnych 3 km i kiedy zadawano pytania, między innymi ja je zadawałem, skąd wzięła się ta wielkość. Nie padały wtedy żadne informacje o Ministerstwie Zdrowia. Wtedy proponowałem rozważenie innego, powiedziałbym, algorytmu ustalania takiej odległości. Takiej intencji po stronie wnioskodawców nie było, więc trudno było formułować jakieś poprawki, skoro one de facto byłyby skazane na brak akceptacji. Drugim punktem tego, co chciałbym powiedzieć, jest odpowiedź na pytanie pani poseł Skowrońskiej. Pani poseł Skowrońska pytała, czy samorząd terytorialny brał udział w opiniowaniu tego projektu. Jak w przypadku każdego projektu poselskiego była przeprowadzona procedura zawiadomienia o możliwości wyrażenia opinii. Jak państwo widzicie w materiałach będących chociażby na stronie sejmowej, Związek Województw Rzeczypospolitej Polskiej przekazał opinie sześciu województw na różnym poziomie, począwszy od zarządu województw, a skończywszy na roboczych opiniach pracowników odpowiedzialnych za kwestie planowania przestrzennego. One są różne, nie są spójne, nie są wspólne - od negatywnego do pozytywnego ustosunkowania się do projektu ustawy. Oczywiście zwłaszcza w pracach podkomisji, ale chyba też w posiedzeniu komisji brali udział przedstawiciele niektórych samorządów gminnych bezpośrednio zainteresowanych przypadkami kontrowersyjnych albo wręcz patologicznych lokalizacji, bo takie przecież się zdarzają. Trzecia kwestia to kwestia właśnie tych 3 km. Tutaj też padło pytanie, czy szukano jakichś innych, alternatywnych metod ustalania odległości albo czy analizowano komparatystycznie, jak to jest uregulowane w innych krajach. Częściowo na to pytanie odpowiedziała pani poseł Zalewska. (Poseł Anna Zalewska: Wielka Brytania i Szkocja.) Prawo unijne o tym nie mówi, a większość państw też nie ustala tego w taki sposób, powiedziałbym, za pomocą metrów czy kilometrów. Wymienię tylko te kraje, o których wiedzieliśmy i które są podawane nawet w korespondencji z ministerstwem. Mianowicie w Anglii jest to 350 m, sugerowane, a nie w wytycznych... (Poseł Anna Zalewska: W procedurze 3 km.) ...w Szkocji - 2 km, również sugerowane, w Walii - 500 m, w Belgii - brak wskazań, ale w rejonie czy w obszarze Flandrii obowiązuje odległość 250 m, w Danii to jest czterokrotność wysokości masztu, we Francji - brak ustalonej odległości, w Holandii - brak ustalonej odległości. Nie twierdzę, że w pełni musimy sugerować się tym, co jest gdzie indziej, natomiast trzeba to też brać pod uwagę przy rozważaniu tego, bo przecież warto uczyć się na cudzych błędach. Pozwolę sobie tylko w imieniu komisji przypomnieć, że dzisiaj nie jest tak, że jest wolna amerykanka i abstrahując od negatywnej oceny wielu przypadków stosowania polskiego prawa w praktyce, polskie prawo daje narzędzia. Tu akurat zgadzam się z panią poseł Zalewską. Inną rzeczą jest to, czy właściwe organy, począwszy od samorządu gminnego czy wojewódzkiego, a skończywszy nawet na wymiarze sądownictwa administracyjnego, stosują spójną, właściwą wykładnię naszego prawa. Przede wszystkim jednak regionalne dyrekcje ochrony środowiska i organy samorządu terytorialnego mają w swoich kompetencjach narzędzia, z których mogą korzystać, ażeby uregulować te sprawy w sposób oczekiwany przez społeczność lokalną. Oczywiście jest to trochę tak, jak z problemem pijanych kierowców. Jeśli prawo jest, ale nie jest stosowane nawet w sposób, powiedziałbym, oczekiwany i nie jest stosowane efektywnie, to być może trzeba zareagować. Wyrażę swoje przekonanie, że z pewnością komisja nie straci tego problemu z pola zainteresowania i będzie oczekiwała od ministerstwa czy od rządu szeroko pojętego wspólnego ponownego przeanalizowania tego tematu i przedłożenia, w trybie nieco pilniejszym niż dotychczas przedkładane propozycje, recepty działań o charakterze może wycinkowym i incydentalnym, ale odnoszącym się do tych problemów, które są tu i teraz. Dziękuję bardzo.