Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2018-02-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Tak, tak. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Z inicjatywy rządu przystępujemy dzisiaj do prac nad pierwszym etapem zmian związanych z utworzeniem jednoznacznych relacji między daną osobą a jej rodzicami. Jak wynika z uzasadnienia załączonego do przedłożenia rządowego, równolegle będą trwały prace analityczne dotyczące pozyskiwania danych o numerach PESEL rodziców również przy wykonywaniu innych czynności oraz możliwości masowego uzupełniania tych danych, zwłaszcza w kontekście wdrażania mechanizmu masowego przenoszenia aktów stanu cywilnego zgromadzonych w lokalnych systemach w urzędach stanu cywilnego do rejestru stanu cywilnego. Z przedłożenia wynika ponadto, że w następnej kolejności będą wprowadzane powiązania dla osób urodzonych przed wejściem w życie ustawy, lecz jest to uzależnione od tempa zapełniania bazy rejestru stanu cywilnego aktami stanu cywilnego. W celu przyspieszenia tego procesu musi zostać wdrożony mechanizm masowej migracji aktów z lokalnych aplikacji urzędów stanu cywilnego do RSC. Aby jednakże proces ten został wdrożony, niezbędne jest dokonanie zmian w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności oraz ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego w zakresie dodania do danych przy akcie urodzenia numerów PESEL rodziców. Wskazane numery PESEL wprowadzane będą z chwilą tworzenia aktu w bazie usług stanu cywilnego oraz dodania numeru PESEL rodziców, w przypadku gdy zostały nadane, do zakresu danych gromadzonych w rejestrze PESEL. Numery PESEL rodziców do danych osoby w rejestrze PESEL wprowadzane będą z chwilą nadawania numeru PESEL przy rejestracji urodzenia dziecka, podczas sporządzania aktu urodzenia przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Projekt zakłada możliwość elektronicznego zgłoszenia urodzenia dziecka. Zmiana ta miałaby wydatnie odciążyć rodziców od niejednokrotnie uciążliwej konieczności osobistego stawiennictwa w urzędzie stanu cywilnego. Takie zgłoszenie będzie zawierało jednocześnie oświadczenie o wyborze imienia dziecka. Ta forma zgłoszenia będzie miała charakter wyłącznie fakultatywny, a nie obligatoryjny, co oznacza wprost, że nadal obowiązywać będzie obok możliwości elektronicznego zgłoszenia urodzenia dziecka także forma zgłoszenia się osobistego zainteresowanych rodziców bezpośrednio do urzędnika stanu cywilnego. Panie i Panowie Posłowie! Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów co do zasady popiera rozwiązania zaproponowane w przedłożeniu rządowym, ale jednocześnie wyraża swój niepokój co do konkretnych zapisów w odniesieniu do udostępniania baz danych niektórym podmiotom określonym w projekcie ustawy. Chodzi mianowicie o wydawanie zgody tzw. służbom specjalnym na jednorazowy dostęp do baz danych aktów stanu cywilnego. Na pierwszy rzut oka zapis ten miał oznaczać, że jednorazowy dostęp do aktu stanu cywilnego oznacza pierwszy dostęp, a nie wszystkie kolejne, tzn. nieograniczone w swej ilości możliwe dostępy. Tak sformułowany przepis nie tylko myli zwykłego obywatela, ale mylić będzie też osoby realizujące polecenie przedstawiciela danej służby w ten sposób, że urzędnik może rozumieć zgodę jednorazową funkcjonariusza wskazanej w projekcie ustawy służby jako rzeczywiście czynność jednorazową, a nie przez termin ˝jednorazowe˝ rozumieć wielokrotne i nieograniczone w swej ilości możliwości dostępu. Godzi się zauważyć, że wobec braku cywilnej kontroli nad służbami specjalnymi trudna będzie weryfikacja potrzeb i celów realizacji tych uprawnień nadanych funkcjonariuszom projektowaną ustawą. Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów nie jest w opozycji do potrzeby nowelizacji obu procedowanych ustaw, lecz w interesie zarówno publicznym, jak i prywatnym na etapie dalszego procedowania legislacyjnego nie będzie mógł poprzeć zapisów w formie, co do której zgłasza zastrzeżenia. Na obecnym etapie prac opowiadamy się za skierowaniem projektu ustawy do dalszych prac w komisji sejmowej. Dziękuję za uwagę.