Mówca: Sprawozdawca Dorota Niedziela
Data: 2013-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi zawarte w druku nr 1814. Komisja po rozpatrzeniu w dniach 25 września i 10 października br. oraz po zapoznaniu się ze sprawozdaniem podkomisji nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1698) przedstawia sprawozdanie o tym projekcie. Projektowane zmiany służą uaktualnieniu i doprecyzowaniu obecnie obowiązujących przepisów oraz dostosowaniu regulacji krajowych do przepisów unijnych, a planowane zmiany dotyczą 9 ustaw: ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, ustawy o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych, ustawy o weterynaryjnej kontroli granicznej, ustawy o kontroli weterynaryjnej w handlu, ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, ustawy o paszach i ustawy o nawozach i nawożeniu. Zmiany te uwarunkowane są koniecznością wykonania postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi oraz wdrożenia dyrektyw dotyczących zwalczania chorób odzwierzęcych, zakaźnych chorób zwierząt, w tym zwierząt akwakultury, bezpieczeństwa żywności i polityki weterynaryjnej oraz przedsiębiorczości. Głównym celem jest wprowadzenie zmian, które zapewnią prawidłowe stosowanie rozporządzeń unijnych regulujących postępowanie z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego, i zapewnienie efektywnego i jednolitego stosowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego nr 1069. W projekcie wskazuje się, które organy Inspekcji Weterynaryjnej będą wykonywały zadania nałożone na państwa członkowskie w rozporządzeniu nr 1069. Najszersze zmiany dotyczą ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Wprowadza się kary pieniężne za naruszenia przepisów dotyczących produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, wymierzane w drodze decyzji administracyjnej przez powiatowego lub granicznego lekarza weterynarii, w wysokości do trzydziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zmiany te uwzględniają zarzuty Komisji Europejskiej skierowane do strony polskiej. Zakłada się, że zmiana reżimu z prawnokarnego na karno-administracyjny zwiększy efektywność nakładanych kar, jednocześnie zapewniając im charakter prewencyjny. Obecnie postępowania karne w takich sprawach często kończą się wymierzeniem łagodnej sankcji karnej lub odstąpieniem od jej wymierzenia. Wymienione przepisy wprowadzające kary pieniężne zastąpią dotychczasowe przepisy karne penalizujące wymienione naruszenia. W ustawie przewidziano, że pomimo uchylenia dotychczasowych przepisów karnych wszczęte i niezakończone przed wejściem w życie tej ustawy postępowania karne nie będą mogły być umarzane, lecz będą kontynuowane na podstawie dotychczasowych przepisów. Mówi o tym art. 18. W ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wprowadza się następujące trzy główne zmiany. Po pierwsze, upoważnia się właściwego miejscowo wojewodę do wydania, po uzgodnieniu z głównym lekarzem weterynarii, rozporządzenia - aktu prawa miejscowego określającego granice terenów odosobnionych, na których mogą być stosowane łagodniejsze wymagania dotyczące usuwania zwłok zwierząt. Na obszarach tych dozwolone jest usuwanie zwłok zwierząt poprzez spopielenie i grzebanie na miejscu lub w inny sposób pod nadzorem urzędowym lekarza weterynarii. Obszary odosobnione to obszary, na których populacja zwierząt jest niewielka, a przedsiębiorstwa zajmujące się utylizacją są oddalone, w związku z czym stosowanie standardowych metod utylizacji zwłok zwierząt mogłoby być zbyt uciążliwe. Jest to zawarte w art. 26c. Po drugie, wprowadza się również regulację, zgodnie z którą powiatowy lekarz weterynarii w drodze decyzji zakazuje posiadaczowi zwierząt gospodarskich przemieszczania tych zwierząt w przypadku powzięcia podejrzenia, że w ich żywieniu były stosowane niedozwolone produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne - art. 26e. Zmiana ta ma na celu zapobieżenie zdarzającym się dotychczas sytuacjom, w których zwierzęta takie, po stwierdzeniu przez organ Inspekcji Weterynaryjnej, że w ich żywieniu mogły być lub były stosowane wymienione niedozwolone produkty, były natychmiast przemieszczane w nieznane miejsce. W takim przypadku działania organów Inspekcji Weterynaryjnej mające na celu przeciwdziałanie poddaniu takich zwierząt ubojowi oraz wykorzystaniu pochodzących z nich produktów do wytworzenia żywności były bardzo utrudnione i często kończyły się niepowodzeniem. Istniało poważne ryzyko stwarzania przez takie produkty zagrożenia dla zdrowia publicznego. W przypadku potwierdzenia podejrzenia, że w żywieniu zwierząt gospodarskich były stosowane niedozwolone produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego lub produkty pochodne, powiatowy lekarz weterynarii nakazuje w drodze decyzji zabicie takich zwierząt. Wprowadza się też regulację w art. 26f, i jest to trzecia zmiana dotycząca ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, zgodnie z którą powiatowy lekarz weterynarii w drodze decyzji zakazuje posiadaczowi produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych przemieszczania, zbywania lub udostępniania takich produktów bez zgody powiatowego lekarza weterynarii, jeśli ich posiadacz prowadzi działalność nielegalnie, bez uzyskania zatwierdzenia lub dokonania rejestracji prowadzonej przez siebie działalności. W działalności podmiotów prywatnych często są wykorzystywane produkty niewiadomego pochodzenia, które powinny podlegać unieszkodliwianiu. Celem projektowanej regulacji jest zatrzymanie takich produktów w miejscu, w którym powiatowy lekarz weterynarii stwierdzi ich obecność, w celu dokonania koniecznych ustaleń oraz podjęcia dalszych decyzji ich dotyczących, mających na celu ochronę zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt. Dotychczas często zdarzało się, że po stwierdzeniu obecności takich produktów przez organ inspekcji były one natychmiast przemieszczane w nieznane miejsce, co uniemożliwiało wymienionemu organowi podjęcie jakichkolwiek czynności prewencyjnych. Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej również zostanie zmieniona. Chodzi o art. 5 projektu, który w szczególności określa wymagania dla laboratoriów prywatnych przeprowadzających badania laboratoryjne, których wyniki są wykorzystywane dla celów kontroli urzędowej, oraz zasady nadzoru nad takimi laboratoriami - projektowane art. 25e-25g. W proponowanej regulacji przewidziano obowiązek uzyskania przez takie laboratoria wpisu do rejestru prowadzonego przez głównego lekarza weterynarii oraz określono obowiązek poddawania się przez takie laboratoria badaniom biegłości prowadzonym przez krajowe laboratoria referencyjne. Jednocześnie nie wprowadzono obowiązku uzyskania przez takie laboratoria akredytacji z uwagi na wysokie koszty i czas niezbędny do jej uzyskania. W ustawie z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, art. 9 pkt 3 projektu, wprowadza się następujące zmiany. Po pierwsze, dodaje się tryb zatwierdzania składników antyżywieniowych, które są obowiązkowe dodawane do nawozu organicznego, organiczno-mineralnego lub środka wspomagającego uprawę roślin wytworzonych z mączki mięsno-kostnej uzyskanej z materiału kategorii drugiej lub z przetworzonego białka zwierzęcego. Składniki dopuszczone do stosowania na terytorium Rzeczypospolitej będą umieszczane w wykazie składników prowadzonym przez głównego lekarza weterynarii. Druga zmiana dotyczy zatwierdzania tych składników antyżywieniowych. Będzie się to odbywało tylko za pośrednictwem prowadzonych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowań w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzenie do obrotu nawozu lub środka wspomagającego uprawę roślin. Dodatkowo celem projektowanej ustawy jest zapewnienie pełnego wdrożenia niektórych przepisów dyrektyw nr 85 z 2003 r., nr 99 z 2003 r. i nr 88 z 2006 r. Projektowana ustawa wdraża również dyrektywę wykonawczą Komisji nr 31 z dnia 25 października 2012 r. zmieniającą załącznik IV do dyrektywy Rady w odniesieniu do wykazu gatunków ryb podatnych na wirusową posocznicę krwotoczną oraz do wykreślenia wpisu dotyczącego zakaźnego zespołu owrzodzenia. Zgodnie z wymienioną dyrektywą zakaźny zespół owrzodzenia został wykreślony z listy chorób zwalczanych z urzędu przez organy państw. W toku prac komisji zostały przyjęte cztery poprawki do projektu ustawy. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rekomenduje przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)