Mówca: Łukasz Litewka
Data: 2025-05-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o Rzeczniku Rolników. Oczywiście jak sama nazwa wskazuje, poselski projekt ustawy o Rzeczniku Rolników zakłada powołanie rzecznika rolników, który strzeże przede wszystkim praw rolników określonych w ustawach i aktach ustawodawczych Unii Europejskiej. Czuwa on oczywiście nad należytą realizacją zadań władz publicznych wobec rolników, działa na rzecz równego traktowania rolników i mieszkańców wsi, a także wspiera ochronę rolników przed nieuczciwymi praktykami rynkowymi. Projekt ustanowienia tej instytucji oczywiście nie tylko ma na celu oddelegowanie wyznaczonej osoby, rzecznika rolników, i podejmowanie przez tę osobę działań na rzecz interesu rolników, które niestety często są narażone na niepowodzenie w relacjach prawnych z władzami publicznymi czy partnerami handlowymi. Oczywiście uważamy za słuszne, że trzeba zapewnić rolnikom bezpieczeństwo ekonomiczne i prawne, wszak od tego zależy bezpieczeństwo żywnościowe naszego kraju. Proponowany projekt ustawy zawiera wszelkie regulacje, na podstawie których instytucja rzecznika rolników może zostać powołana, określa, jak wygląda kadencyjność, oraz porusza wszystkie kwestie związane ze sprawnym funkcjonowaniem tej instytucji. Nie wnosimy do tego oczywiście jako Lewica żadnych zastrzeżeń. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż rzecznik rolników miałby reprezentować blisko 1,5 mln rolników prowadzących gospodarstwa rolne w Polsce, co świadczy o niezwykle dużej i odpowiedzialnej roli osoby, która miałaby objąć to stanowisko. Dobrym punktem odniesienia dla propozycji powołania instytucji rzecznika rolników jest rzecznik małych i średnich przedsiębiorstw, co niewątpliwie pomaga lepiej zrozumieć cały zamysł, jaki towarzyszył twórcom zapisów ustawy, oddać tą skalę problemu oraz wyzwań, jakie stoją przed reprezentantem polskich rolników. Czujemy się zobowiązani, żeby dbać o tą szczególną grupę społeczną, ale jak w każdym przypadku, pojawiają się pewnego rodzaju wątpliwości. Są to przede wszystkim dodatkowe wydatki z budżetu państwa. W sytuacji, gdy nasz budżet już teraz zmaga się z wieloma wydatkami, tworzenie dodatkowych, nowych stanowisk wiązałoby się z kolejnymi obciążeniami finansowymi, które mogą być nieuzasadnione, biorąc pod uwagę istniejące już mechanizmy wsparcia dla rolników, które należy skierować na finansowanie programów pomocy krajowej bezpośrednio wspierających producentów rolnych. Kolejny argument to dublowanie kompetencji już istniejących instytucji, zajmujących się m.in. ochroną praw rolników, np. rzecznik praw obywatelskich. Powołanie odrębnej instytucji rzecznika dla określonej grupy społecznej jest o tyle kontrowersyjne, że rolnicy mogą korzystać z istniejących już instytucji. Ponadto podkreślono, że rolnicy w Polsce, choć oczywiście korzystają z funduszy unijnych, nie prowadzą spraw związanych bezpośrednio z instytucjami Unii Europejskiej w aż tak dużym stopniu, aby wymagało to powołania osobnego rzecznika. Dlatego jako klub Lewicy zwracamy się o dalsze procedowanie nad projektem i znalezienie najkorzystniejszego rozwiązania dla wszystkich stron. (Oklaski)