Mówca: Adam Abramowicz
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Kiedy dwa lata temu Prawo i Sprawiedliwość wniosło do laski marszałkowskiej projekt ustawy o likwidacji bankowego tytułu egzekucyjnego, byliśmy wszyscy wyposażeni w dość dużą wiedzę na temat działania bankowego tytułu egzekucyjnego i jego skutków. Już wcześniej Ministerstwo Gospodarki próbowało to ograniczyć, pan minister Waldemar Pawlak próbował ograniczyć działanie bankowego tytułu egzekucyjnego. Niestety jego projekt utknął w Radzie Ministrów, gdzieś został skierowany na boczne tory i nigdy nie ujrzał światła dziennego. Wcześniej senatorowie zgłaszali uwagi. Także te uwagi zostały zignorowane. Ale już wtedy wiedzieliśmy ponad wszelką wątpliwość, mając opinię Biura Analiz Sejmowych, że bankowy tytuł egzekucyjny jest niekorzystny dla obywateli, dla Polaków, dla przedsiębiorców, dla państwa polskiego. Jest korzystny jedynie dla banków. Ta opinia funkcjonuje. My o tym wszystkim już wtedy wiedzieliśmy. Wiedzieliśmy także, jakie skutki ten bankowy tytuł niósł dla Polaków. Przypomnę przypadki, które opisywała prasa i które nadal mają miejsce. Tak jak mówił pan poseł Zbrzyzny, jeśli będziemy czekali rok i ten tytuł będzie istniał, to one nadal będą się zdarzały, banki dalej będą to stosowały. Przypomnę licytowanie domu za pół ceny po przewalutowaniu kredytu we frankach. To bardzo niedawny przypadek. Ale to nie jest jednostkowy przypadek. Banki wystawiają rocznie około miliona bankowych tytułów egzekucyjnych. Milion tytułów rocznie dotyka Polaków, przedsiębiorców i wielokrotnie niszczy im życie. Przypomnę wymuszanie rezygnacji z walki sądowej na firmach poszkodowanych tzw. opcjami walutowymi, w przypadku których banki stosowały groźbę zastosowania bankowego tytułu egzekucyjnego, zablokowania rachunków i zniszczenia firmy, jeśli firma odwoła się do sądu. Wielokrotnie firmy musiały ustępować. Banki zamieniały te należności z opcji walutowych na kredyty. Jeszcze przez wiele lat nasze firmy będą niosły ten garb na plecach. Nie będą się mogły przez to rozwijać, bo będą płaciły należności w formie kredytów i będą musiały je spłacać tylko dlatego, że zostały zaszantażowane bankowym tytułem egzekucyjnym. To jest niszczenie firm bez żadnego uzasadnienia. Przypomnę słynną historię wytwórni makaronów Malma. Firma miała możliwości dalszego istnienia, miała zbyt, miała doskonały produkt, miała także możliwości produkcji. Poprzez działanie banku, zupełnie nieuzasadnione, została zniszczona, a pracę straciło 400 osób. Na bruk poszło 400 osób ze względu na to, że istniał bankowy tytuł egzekucyjny. Wiedzieliśmy to wszystko. Wiedzieliśmy także, że instrument, który pozwala orzekać we własnej sprawie, czyli decydować bankom w sporach ze swoimi klientami, jest niezgodny z zasadą równości. Każdy przytomny Polak, każdy przytomny człowiek to wiedział. Jak to jest możliwe, żeby państwo zrzekało się swojej prerogatywy do sądów i oddawało rozstrzyganie jednej ze stron konfliktu? Tego nie było nigdzie w Europie, nie było w normalnych państwach. Było tylko w Polsce. To my nie wiedzieliśmy, że to jest niezgodne z konstytucją? Na 208 posłów Platformy Obywatelskiej ani jeden nie zagłosował inaczej, ani jeden nie wstrzymał się od głosu? Nie wiedziało o tym 208 posłów Platformy Obywatelskiej, głosując za odrzuceniem naszego projektu w pierwszym czytaniu, czy nie chciało wiedzieć lub kierowało się jeszcze innymi argumentami? 8 posłów PSL zagłosowało przeciwko odrzuceniu tego projektu w pierwszym czytaniu i z uwagi na to ten projekt został uratowany. Oczywiście wszystkie partie opozycyjne od dawna mówiły o tym, że bankowy tytuł egzekucyjny niszczy polską gospodarkę. A więc nie trzeba było żadnego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, żeby wiedzieć, że bankowy tytuł egzekucyjny narusza konstytucję, jest niesprawiedliwy, nierówno traktuje podmioty gospodarcze i Polaków i że to jest całkowicie niesprawiedliwe rozwiązanie. Mówił o tym poseł sprawozdawca. To jest wstyd dla parlamentu, że kolejna instytucja zewnętrzna musi pokazywać Wysokiej Izbie, że Wysoka Izba sama nie widzi podstawowych kwestii. Dobrze się stało, że został wydany ten wyrok Trybunału Konstytucyjnego i że w końcu zniknie ten potworek. Pozostaje pytanie, kiedy zniknie, czy w terminie, jaki postulujemy w naszym projekcie? A ten projekt w zasadzie jest już po pierwszym czytaniu, po pracy w komisji i mógłby być przyjęty nawet na tym posiedzeniu Sejmu. A więc bankowy tytuł egzekucyjny mógłby zniknąć mniej więcej za miesiąc. Czy Platforma Obywatelska będzie przeciągała istnienie bankowego tytułu jeszcze przez rok? A więc następny milion osób zostanie potraktowany tym tytułem, być może, panie pośle Zbrzyzny, więcej, bo banki będą wiedziały, że to jest już koniec tej możliwości. Wiele osób będzie potraktowanych tak, jak ta pani, która straciła mieszkanie, jak ludzie, którzy byli żyrantami w przypadku wielu kredytów i dzisiaj zostali niewolnikami banku do końca życia. Jeżeli będziemy to przeciągali, popełnimy grzech zaniechania. To powinno być zrobione szybko, sprawnie. Jeśli pani minister deklaruje prace na rzecz ochrony konsumentów, ochrony depozytów, to my jesteśmy jak najbardziej za. Ale jedno drugiemu nie przeczy. I powiem pani, że SKOK-i, tak krytykowane w różnych momentach... (Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Izabela Leszczyna: Są najlepsze.) Nie, nie są najlepsze, pani minister, ale jeśli chodzi o pani wypowiedź, była tu pewna nierzetelność. Powiem, że trzeba mieć jednak trochę przyzwoitości, mówiąc o takich sprawach i sugerując nam złą wolę. Pani doskonale wiedziała, że nasz projekt wpłynął do Sejmu, zanim SKOK-i uzyskały to uprawnienie. Nie wiedziała pani, pani minister? Wiedziała pani, dlatego że nasz projekt wpłynął do Sejmu 11 kwietnia 2013 r., a nowelizacja ustawy o SKOK nastąpiła 15 kwietnia 2013 r. i dopiero w czerwcu tego roku SKOK-i te uprawnienia dostały. Zwróciłem się do Kasy Krajowej SKOK z pytaniem, czy te uprawnienia były egzekwowane. Otrzymałem taką odpowiedź, że Kasa Krajowa wyjaśnia, że art. 29a ustawy o SKOK, wprowadzający od 12 czerwca 2013 r., czyli już po wpłynięciu naszego projektu do Sejmu, tzw. tytuł egzekucyjny kas, pozostaje przepisem martwym i nie jest w praktyce stosowany przez kasy ze względu na niewystarczający zakres regulacji. To, że teraz to cytuję, to nie znaczy, że my chcemy te uprawnienia dla SKOK-ów zachować, mimo że ten przepis jest nieużywany. My chcemy to oczywiście znieść dla wszystkich. Tylko to pokazuje też, że można skutecznie pożyczać pieniądze, brać pieniądze na lokaty, używać innych instrumentów i nie stosować tego, czym pani minister nas straszy już od 2 lat, czyli tych aktów notarialnych, które mają podrożyć cały proces pożyczkowy. We wszystkich państwach zachodniej Europy jakoś banki sobie poradziły. U nas, proszę państwa, banki mają zysk w granicach 15 mld rocznie i podobno mają straszną drogę przez mękę w Polsce, strasznie im tutaj jest źle. Tylko zyski mają ogromne, a koszty swoich usług - najwyższe w Europie. Pani minister mi wytłumaczy: Dlaczego tak jest? To prawda, przyznał się nawet do tego pan prezes Związku Banków Polskich na antenie Programu 3 Polskiego Radia. Tak jest i my tutaj powinniśmy się skoncentrować na... (Poseł Krystyna Skowrońska: Nie skończymy tego projektu, jak pan poseł będzie tak długo mówił.) Trudno, to jest państwa wola. My kierujemy się ochroną Polaków. Trzeba to zrobić oczywiście, ale pokazuję, że można było to zrobić wcześniej i że przez te 2 lata wiele osób nie zostałoby pokrzywdzonych. A państwo chcecie przedłużyć to jeszcze o rok. Tak więc argumentuję: Zróbmy to szybciej, a ministerstwo niech pracuje nad tymi dobrymi rozwiązaniami. Jedno drugiemu nie przeszkadza. Cieszy mnie deklaracja Platformy Obywatelskiej i PSL-u, że partie będą głosowały przeciwko wnioskowi o odrzucenie tego naszego projektu w drugim czytaniu. (Poseł Jan Łopata: Głosowaliśmy już, niech pan nas nie chwali, niech pan kończy już.) Panie pośle, jesteśmy tutaj, w Sejmie, żeby pracować... (Poseł Krystyna Skowrońska: Ale mamy jeszcze 5 albo 6 punktów.) Oczywiście biorę to pod uwagę, lecz to są tak ważne sprawy, tak ważne sprawy dla co najmniej miliona Polaków dotkniętych w jednym roku tą niesprawiedliwą regulacją, jaką jest bankowy tytuł egzekucyjny, że trzeba te poważne sprawy poważnie traktować. Ale uspokajam państwa, już kończę. Cieszę się, że nasz projekt będzie procedowany razem z tymi dwoma projektami zgłoszonymi dzisiaj. Mam nadzieję, że w trakcie prac komisji doprowadzimy do tego, że termin wprowadzenia w życie likwidacji bankowego tytułu egzekucyjnego będzie szybki, maksymalnie 2 miesiące. I dalej pracujmy nad tymi rozwiązaniami, o których mówi pani minister. Jedno drugiemu nie przeszkadza. Bardzo dziękuję. (Oklaski)