Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2013-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ustawa o zasadach rozwoju kraju to swego rodzaju w wymiarze prawnym konstytucja rozwojowa Polski. Ona daje pewne narzędzia do programowania. Istnieje oczywisty, choć nie 100-procentowy, związek między narzędziami programowania a treścią przyjętych programów. Rząd przedstawia nowelizację ustawy, wskazując na to, że zmieniły się pewne uwarunkowania europejskie, że konieczne jest stworzenie prawnych podstaw do zawierania umowy o partnerstwie na całą perspektywę finansową. W związku z tym ta ustawa jest niezbędna, natomiast - to jest pewien element niepokoju - w całości ustawy, którą Solidarna Polska uznaje za konieczną, wiele rozwiązań, np. koncepcja obszaru funkcjonalnego czy obszaru problemowego, to rozwiązania bardzo interesujące i pociągające. Nie należy tego lekceważyć. Myślę, że ten sposób myślenia i te propozycje leżą w tym duchu, w którym kwestie rozwoju regionalnego porządkowała śp. Grażyna Gęsicka. Natomiast rząd nie zauważył i nie zauważyłem tego także podczas debaty, że pojawił się zasadniczy problem natury politycznej związany z tą ustawą. To nie jest tylko ustawa techniczna. Mianowicie pojawił się element negocjacji, a negocjacje to zarazem współdziałanie i spór prowadzący do ustalenia zasad współdziałania między Polską, państwem polskim a Komisją Europejską. W ramach procesu negocjacyjnego - Solidarna Polska tego nie kwestionuje - niesłychanie wyróżniony jest urząd ministra rozwoju regionalnego. Ale jest to kolejny obszar, w którym powstaje relacja typu politycznego między państwem polskim a Komisją Europejską. Myślę, że nie można tego kwestionować, bo definicyjnie nie ma negocjacji na temat umowy partnerstwa bez aspektu politycznego. W związku z tym zadajmy jednak pytanie: Czy ta ustawa odpowiada na nową potrzebę związaną z pojawieniem się aspektu politycznego? Solidarną Polskę niepokoi przede wszystkim to, czego w tej ustawie nie ma, a nie ma właśnie uwzględnienia tego wymiaru. Otóż przypominam rządowi, a także Wysokiej Izbie, że art. 1 ustawy o współdziałaniu rządu z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Unii Europejskiej nakłada na rząd obowiązek współdziałania z obiema izbami parlamentu w sprawach wynikających z tego członkostwa. Następne artykuły rozpisują to w poszczególnych obszarach. Nie ma tam negocjowania umowy o partnerstwie, ponieważ kiedy uchwalano tę ustawę, tego problemu nie było. Solidarna Polska stawia pytanie o to, a jednocześnie zgłasza postulat, aby w tej ustawie uwzględnić obowiązek współdziałania rządu z Sejmem i Senatem. Ponieważ waga umowy o partnerstwie jest tak duża, zdaniem Solidarnej Polski nie obejdzie się bez tego, by wpisać po prostu do ustawy możliwość czy konieczność uzyskiwania opinii Sejmu w sprawie projektu umowy o partnerstwie, a później jej zmian. To jest kwestia pod względem i rozwojowym, i politycznym zupełnie kluczowa. Jeżeli to nie zostanie wprowadzone, to pojawia się takie pytanie, każdy poseł będzie je musiał sobie zadać: a po co my tu jesteśmy? Nie sądzę, by to było toksyczne, to się bierze z pewnego obecnego i w ustawie, i w kulturze politycznej ducha współdziałania między rządem a Sejmem i Senatem. To jest sprawa, której Solidarna Polska w trakcie prac nad tą ustawą, bo jesteśmy za dalszym tokiem prac nad nią, będzie się bardzo twardo domagać i od jej rozwiązania uzależni swój ostateczny stosunek do tego projektu. Z tym wiąże się następny postulat. Nie kwestionujemy wniosku Prezydium Sejmu o skierowanie tego do Komisji do Spraw Unii Europejskiej oraz komisji samorządu terytorialnego, ale zgłaszam w imieniu Solidarnej Polski wniosek o wprowadzenie konieczności zasięgnięcia opinii Komisji Ustawodawczej w zakresie obowiązywania art. 1 ustawy koordynacyjnej o współdziałaniu z Sejmem i Senatem w sprawie tego, czy istnieje tutaj obowiązek znalezienia rozwiązania ustawowego w kwestii negocjacji umowy o partnerstwie. Opinia taka jest moim, naszym zdaniem niezbędna. Jest i kwestia druga, którą podnosił pan poseł Zgorzelski z Polskiego Stronnictwa Ludowego, kwestia pozycji zarządu wojewódzkiego w wojewódzkich kontraktach terytorialnych. Rząd proponuje tutaj obowiązek organizowania konsultacji. No ale to jest bardzo miękki obowiązek, a nierównowaga między zarządem województwa a końcowymi beneficjentami, gminami i powiatami, jest bardzo duża. Rząd tutaj czegoś nie zauważył - powinien, ale niech tam - mianowicie że jest druga koncepcja. Ta koncepcja jest zawarta w prezydenckim projekcie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie terytorialnym i ona polega na stworzeniu konwentów województw... (Poseł Piotr Zgorzelski: Dobry pomysł.) ...czegoś w rodzaju quasi-drugiej izby samorządu wojewódzkiego, w której zasiadaliby przedstawiciele beneficjentów końcowych. To jest mocniejsze niż konsultacja instytucjonalne rozwiązanie. W ramach opozycji projekt prezydencki nie ma dobrej prasy, i słusznie, ze względu na niesłychanie kontrowersyjne, negatywnie przez nas oceniane rozwiązanie dotyczące limitów frekwencyjnych w referendach odwoławczych, ale jest w nim ta koncepcja dotycząca konwentu wojewódzkiego, o której mówię także dlatego, że jestem jednym z jej najznaczniejszych współautorów. Nie to, żebym doradzał panu prezydentowi, ale zauważyłem ten problem nierównowagi i nawet prosiłem św. pamięci prof. Michała Kuleszę, który do końca życia był doradcą prezydenckim, a mieliśmy pewną dobrą relację, bo to był mój drużynowy z Czarnej Jedynki, o to, by zwrócił na to uwagę i napisał projekt ustawy. On napisał i stwierdził, że ma tutaj pewne prawa autorskie, że nie jest to do wykorzystania jako projekt partyjny, ale ewentualnie jako projekt obywatelski to i owszem. Nie starczyło czasu na zebranie podpisów. Zgłosił to pan prezydent. Otóż postulat Solidarnej Polski jest taki co do tej całej procedury, by zgrać w czasie procedowanie nad projektem prezydenckim i nad projektem rządowym dotyczącym zasad rozwoju kraju i by przyjąć z ewentualnymi poprawkami dotyczącymi umowy o partnerstwie rozwiązanie dotyczące konwentu wojewódzkiego, bo to jest mocna instytucjonalizacja. W tej sprawie apeluję o poparcie tego, także w ramach koalicji i rządu, bo to nie jest znowu postulat, który można by określić jako politycznie toksyczny czy konfrontacyjny. Apeluję tutaj o współpracę i w waszym koalicyjnym gronie zabiegi o to, bo wydaje mi się, że to mocniejsze rozwiązanie jest zdecydowanie lepsze i bezpieczniejsze dla końcowych beneficjentów. Z uwagą dotyczącą konieczności zasięgnięcia opinii Komisji Ustawodawczej Solidarna Polska opowiada się za dalszymi pracami nad tym projektem. Dziękuję.