Mówca: Waldemar Buda
Data: 2016-10-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu wobec przedstawionego projektu nowelizacji Kodeksu cywilnego. Projekt w gruncie rzeczy zmierza w kierunku obostrzenia zasad dotyczących korzystania z prawa pierwokupu, tzn. wprowadza pewne wymogi, chociażby składania środków do depozytu sądowego przez uprawnionego z tytułu umowy pierwokupu czy z tytułu prawa pierwokupu. To rozwiązanie należy ocenić dość negatywnie, dlatego że korzystanie z prawa pierwokupu często wiąże się dla zobowiązanego z pewnego rodzaju zaskoczeniem, z pewnego rodzaju sytuacją, której się nie spodziewał, na którą nie ma wpływu, a ma ona dla niego dość poważne konsekwencje prawne. Wyobraźmy sobie chociażby taką sytuację, w której współwłaściciel ma prawo pierwokupu dotyczące gruntów w związku ze sprzedażą przez współwłaściciela i otrzymuje informację, że ma możliwość z takiego prawa skorzystać, i nawet byłby zainteresowany, ale w ciągu 30 dni jest zobowiązany zorganizować środki, które pozwolą mu z tego prawa skorzystać. Może po prostu nie zdążyć, może chociażby nie uzyskać kredytu, to jest dla niego sytuacja dość niewygodna, mimo że ostatecznie, gdyby te wymogi dotyczące prawa pierwokupu były łagodniejsze, on by z tego prawa próbował skorzystać. Dlatego obawiam się, że ta regulacja, choć doprecyzowująca, może doprowadzić do sytuacji znacznego ograniczenia korzystania z prawa pierwokupu oraz zminimalizowania i zmarginalizowania tej instytucji. Może się okazać, że w wielu przypadkach, pomimo chęci skorzystania z tego prawa, będzie to utrudnione z tych powodów, o których mówię. Chociaż rzadko powołuję się na opinię Krajowej Rady Sądownictwa, to zdaje się, że ona również ma w tym zakresie negatywną opinię. Wskazuje na to, że doregulowuje się kwestię, która doregulowania nie potrzebuje. Państwo w projekcie wskazują chociażby potrzebę wskazania terminów, chociażby tych 3-dniowych, ponieważ termin dzisiaj zapisany w sformułowaniu ˝niezwłocznie˝ jest niejasny bądź różnie interpretowany. Chciałbym państwu wskazać, że sformułowanie dotyczące terminu ˝niezwłocznie˝ możemy spotkać we wszelkich kodeksach, wszelkich aktach prawnych, które odnoszą się do jakichś terminów procesowych, sądowych, materialnych, różnych, i nie ma żadnych wątpliwości co do interpretacji tego rodzaju zapisów. Nie ma żadnej wątpliwości co do tego, jak należy rozumieć tego rodzaju zapis. Wręcz przeciwnie, tego rodzaju zapis daje dużą elastyczność i szansę dla osoby, która ma w tym terminie dokonać jakiejś czynności, bo w jednym przypadku spełnienie wymogu dotyczącego 3-dniowego terminu nie będzie żadnym problemem, albo to będzie termin bardzo długi, a w innym przypadku będzie to na tyle krótki termin, że kolejny raz może być problem ze spełnieniem takiego wymogu. Jeżeli mówimy o niezwłoczności, to analizujemy każdy przypadek indywidualnie. Wówczas może się okazać, że w jakiejś sprawie ˝niezwłocznie˝ to jest 1 bądź 2 dni, a w innej sprawie 4 bądź 5 dni. Uważam więc, że tego rodzaju regulacja jest niepotrzebna i ogranicza w praktyce przypadki, w których dojdzie do skorzystania z prawa pierwokupu. Z tych względów w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość wnoszę o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo.