Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2018-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie pośle, tak się nie da kontynuować wypowiedzi. (Poseł Jarosław Urbaniak: Ale, pani marszałek, w żywe oczy!) Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Nowak: Proszę zauważyć, że Urząd Komisji Nadzoru Finansowego czy Komisja Nadzoru Finansowego nie jest ani nie będzie finansowana z nakładanych kar. Pan myli to z Funduszem Edukacji Finansowej. Fundusz Edukacji Finansowej jest finansowany z kar, m.in. KNF-u, ale również innych podmiotów. Padło tu również nieprawdziwe stwierdzenie, że w skład Komisji Nadzoru Finansowego wchodzi pięć osób. (Poseł Jarosław Urbaniak: Członków. Przewodniczący, wiceprzewodniczący i pięciu członków.) Nie, jest to osiem osób. Obecnie w skład Komisji Nadzoru Finansowego... Panie pośle, ja bardzo proszę... Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Nowak: Obecnie w skład Komisji Nadzoru Finansowego wchodzi osiem osób. (Poseł Jarosław Urbaniak: Pani marszałek...) W ten sposób się nie da. Prowadzi pan debatę, którą będzie pan realizował na posiedzeniu komisji. Teraz proszę wysłuchać odpowiedzi, porobić sobie notatki, będzie pan miał czas na posiedzeniu komisji, bo tak nie będziemy w stanie tego kontynuować. Proszę bardzo, panie ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Piotr Nowak: Dziękuję bardzo. Obecnie skład Komisji Nadzoru Finansowego stanowi osiem osób, nie - jak padło - pięć osób, z czego jest dwóch zastępców i jeden przewodniczący Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. Obecnie członkowie Komisji Nadzoru Finansowego nie dostają żadnego wynagrodzenia za zasiadanie w komisji i w przyszłości też nie będą. W tej ustawie nie wprowadzamy tego rozwiązania. To jest pro publico bono, proszę mieć to na uwadze. Byłem członkiem Komisji Nadzoru Finansowego ponad 2 lata. Nie ma żadnego wynagrodzenia za długą, ciężką pracę. Nawet jak jest to członek spoza Warszawy - w tym przypadku jest to jedna osoba - to z własnych środków opłaca sobie dojazd, nocleg i powrót, a czasami posiedzenia są do późnych godzin nocnych. A więc to jest praca pro publico bono. Jeśli chodzi o uwagi odnośnie do edukacji finansowej, to proszę zauważyć, że widzimy ten problem od dłuższego czasu. Już 1,5 roku temu, czy 2 lata temu zaczęliśmy w Radzie Rozwoju Rynku Finansowego pracę nad zagadnieniem edukacji finansowej i na podstawie opinii strony rządowej oraz praktyków środowiska opracowaliśmy podstawę programową. Ministerstwo Edukacji Narodowej wprowadziło tę podstawę programową. Natomiast pani posłanka - nie widzę jej teraz - powiedziała, że przecież od małego trzeba kształcić, więc po co ten fundusz. Tak, żeby od małego kształcić, zmieniliśmy podstawę programową. Ale proszę zauważyć, że na tych różnego rodzaju aferach, jak np. Amber Gold, nie traciły małe dzieci, tylko tracili ich rodzice, a ich rodzice ze szkoły już dawno wyszli. A więc musimy zadbać również o edukację przedstawicieli naszego społeczeństwa, którzy skończyli już edukację, tę edukację, nazwijmy to, szkolną czy uniwersytecką. O nich też musimy dbać. Również były pytania... System, sposób finansowania urzędu obecnie jest problematyczny, ponieważ te środki przechodzą przez budżet, i to jedyny sposób, żeby to było bardziej elastyczne, a więc zwiększało niezależność nadzoru i możliwość kształtowania potrzeb, które spotykają się w nadzorze. Proszę zauważyć, że po kryzysie finansowym w 2008 r., jak państwo przyjrzycie się instytucjom finansowym na świecie, departamenty związane z ryzykiem, departamenty prawne czy dostosowane do regulacji bardzo mocno się rozrosły, natomiast sam urząd niespecjalnie. Wynikało to z różnych ograniczeń właśnie budżetowych. I w ten sposób rozwiązujemy ten problem. My wcześniej ten pomysł konsultowaliśmy również ze środowiskiem, ponieważ, tak jak państwo mówicie, urząd jest finansowany przez składki, przez podmioty nadzorowane, i baliśmy się, że może być odbiór negatywny. Natomiast zostało to odebrane pozytywnie przez osoby czy podmioty, które składają się na urząd, ponieważ bardziej efektywne i sprawne działanie urzędu pozwoli pewne rzeczy czasami deregulować i eliminować czarne owce, które uderzają w cały sektor. A więc jest to zmiana odbierana pozytywnie również przez tych, którzy będą musieli te składki płacić i płacą. Jeśli chodzi o dematerializację, to był poruszony taki problem, że m.in. obecnie w przypadku podmiotu, który zbankrutował, była taka sytuacja, tak jak tu było wspomniane, że być może nie wiadomo, kto jakie ma obligacje. Przy emisji obligacji w formie tzw. oferty prywatnej - której nie możemy wyeliminować, ponieważ ona jest narzucona przez regulacje Unii Europejskiej - są takie możliwości, że oferta jest kierowana do kilku osób, jest w formie papierowej i de facto trudno jest wiedzieć, trudno jest mieć informacje, kto wyemitował jakie obligacje. Dlatego jest dematerializacja, żeby był centralny rejestr, w którym to będzie jasno powiedziane. To zwiększy przejrzystość obrotu. I to jest pozytywnie odbierane również przez przedsiębiorstwa, które chcą działać na tym rynku, żeby było zwiększone zaufanie do nich, bo wtedy marże będą niższe. Również inwestorzy to pozytywnie odbierają, bo będzie właśnie większa przejrzystość. Ktoś, kto inwestuje w obligacje, chce wiedzieć, ile ta spółka ma ich wyemitowanych. A jeśli były oferty prywatne - a ich, mówię, nie możemy wyeliminować - ale de facto nie wiadomo, ile spółka ma wyemitowanych obligacji, po 10 mln, po 20, dla małej puli inwestorów, czy tak jak w przypadku tego podmiotu docierają informacje, że były to jakieś preferowane obligacje dla danej grupy, z dużymi odsetkami, to inwestor też chce wiedzieć, bo to szacuje ryzyko kredytowe. A więc wprowadzenie dematerializacji jest pozytywnie odbierane również przez wszystkich de facto członków czy interesariuszy tego procesu. Czy te zmiany całkowicie wyeliminują ryzyko potencjalnych afer czy, nie wiem, piramid finansowych? Proszę państwa, teoretycznie one zmniejszą prawdopodobieństwo tego typu przypadków, wyeliminują tego typu przypadki. Proszę zauważyć jedną rzecz: Jeśli ktoś chciałby nam sprzedać mercedesa, nowego, nowiutkiego mercedesa za 10 tys. zł, to od razu szukamy, że coś jest nie tak, mamy tę świadomość. Ale jeśli ktoś komuś oferuje produkt inwestycyjny, mówiąc: masz gwarantowane 10%, 7%, to nikomu się lampka nie zapala. Właśnie tu jest ten problem - problem wyedukowania co do tego, jak działają instrumenty finansowe, z czym to się wiąże, co to są odsetki, że jest to premia za ryzyko, im wyższe odsetki, tym większe ryzyko, żeby nikt nie dał się namówić na tego typu oszustwa. Mamy świadomość, że to całkowicie nie wyeliminuje tego, nie wyeliminuje prawdopodobieństwa do zera. Proszę zauważyć, że najlepszym przykładem jest rynek Stanów Zjednoczonych. Chyba nikt nie ma wątpliwości, że rynek kapitałowy w Stanach Zjednoczonych jest najbardziej rozwiniętym rynkiem finansowym na świecie, z najdłuższą praktycznie historią, i nadzór amerykański również jest silny. Nie możemy powiedzieć, że społeczeństwo amerykańskie nie do końca jest obeznane z rynkiem kapitałowym, ponieważ tam wszyscy mają w funduszach emerytalnych również aktywa. Mamy świadomość, że Ameryka jest często stawiana za wzór, jeśli chodzi o rynek kapitałowy. Proszę zauważyć, że tam była afera Madoffa, który przez lata prowadził piramidę finansową, i wiele osób, można by powiedzieć, majętnych, zamożnych również dało się wciągnąć w tę piramidę, czyli, potocznie mówiąc, stało się ofiarami oszustwa. A więc tego ryzyka nigdy nie da się wyeliminować do zera, ponieważ zawsze ta przestrzeń gdzieś musi być, bo gdzieś ta swoboda gospodarcza musi być. To jest problem dobrania tego, żeby przestrzeń... Żeby deregulować, wpierw trzeba wyedukować i mieć silny nadzór. I my chcemy w tym kierunku iść. Mam nadzieję, że jeśli państwo macie inne szczegółowe wątpliwości czy jeśli są niejasności, w trakcie prac w komisji również oczywiście je rozwiejemy. Jesteśmy otwarci. Dziękuję bardzo.