Mówca: Edukacji Barbara Nowacka
Data: 2026-04-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Ta debata pokazuje, jak czasami złe rzeczy dzieją się w polskim Sejmie. Ostatnie wystąpienie posła PiS to głos prouczniowski, politycy PiS nawet braw koledze nie bili, bo jedyny powiedział coś dobrego o uczniach. Wiele wystąpień pokazało, że państwo w ogóle nawet nie przeczytaliście tej ustawy, że nie wysłuchaliście wystąpienia wprowadzającego, że nie znacie uzasadnienia. Gdybyście poświęcili chociaż parę minut swojego bardzo cennego czasu, drodzy politycy PiS, wiedzielibyście dokładnie to, o co potem pytaliście. Jakie są koszty, pytacie. 4,5 mln zł w skali roku. Czy to dużo? To są pieniądze, które zapewniają spokój w szkole. Bo dzisiaj tych konfliktów w polskiej szkole niestety jest dużo. Wprowadzając rzecznika, niwelujemy część sporów i konfliktów, bo jest jasny przepis, do którego można się odwołać. Pytacie, czy dyrektor nie będzie miał więcej obowiązków. Dzisiaj nie dość, że ma obowiązki, to jeszcze jest oczekiwanie wobec niego, że będzie wynajdował przepisy. Bo rodzice coś znajdą, bo młodzież coś zobaczy na TikToku, bo będą chcieli znaleźć odpowiednie rozwiązanie. Teraz będzie miał jeden dokument, do którego sięga, i na podstawie tego dokumentu zorganizowany statut szkoły. To jest ułatwienie jego pracy. Dobrze, byście państwo to wiedzieli. Pytacie o związki zawodowe. Mamy uwzględnione uwagi. Związki zawodowe, w tym ˝Solidarność˝, odnosiły się do tego projektu, składały uwagi, które przyjmowaliśmy. Związki wyraziły swoje zadowolenie z tego, że wreszcie w jednym miejscu są prawa i obowiązki ucznia. Wiele emocji wzbudziły wśród polityków PiS prawa i obowiązki ucznia. A więc zobaczcie państwo, co powoduje taką nerwowość u posłów PiS. Prawo do równego traktowania i poszanowania godności. Prawo do nauczania i wychowania opartych o metody uznane przez współczesne nauki pedagogiczne. Prawo do poszanowania prywatności. To również odpowiedź dla pani posłanki Rosy - ochrona wizerunku mieści się w prawie do poszanowania prywatności, zamierzamy rozmawiać też ze szkołami i działać również ustawowo, by chronić prywatność uczniów, w tym zapewniać ochronę ich wizerunków. Prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania oraz opieki. Prawo do jawnego, sprawiedliwego i umotywowanego oceniania. Prawo do informacji dotyczących procesu nauczania i wychowania. Wolność od wszelkich form przemocy oraz dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny. Wolność sumienia, wyznania i światopoglądu oraz wolność słowa. To są te wolności, które poseł z PiS pan Dolata wyśmiał. Co mu przeszkadza? Ja się najbardziej zmartwiłam wystąpieniem pana posła Piontkowskiego. Wydawałoby się, racjonalny człowiek, a on chyba w prawie do równego traktowania widzi gender. Panie pośle, te same zapisy są w Kodeksie pracy. Tam też pan widzi jakieś demony? A uczeń ma prawo do wolności sumienia, wyznania, światopoglądu oraz do wolności słowa. (Głos z sali: Ale o tych sprawach akurat nie mówiłem, pani minister.) Jest pan ostatnią osobą, ze strony której bym się spodziewała ataku. Do pana niedouczonych kolegów już jestem przyzwyczajona, ale pana wystąpieniem jestem naprawdę zdumiona. (Wypowiedź poza mikrofonem) Pani posłanka Pępek pytała o sprawozdania. Tak, będą one jawne, dostępne na stronach kuratoriów i MEN. Padały głosy dotyczące rzecznika praw nauczyciela. Szanowni państwo, przypominam, nauczyciele mają związki zawodowe, które działają na ich rzecz, które są również partnerem dla ministerstwa. Myślę, że dyskusja o tym, w jaki sposób wzmocnić związki zawodowe, jest szalenie potrzebna. Ja się cieszę, że mam przyjemność współpracować ze wszystkimi związkami i uwzględniać ich uwagi. Natomiast przypominam też, że istnieje Karta Nauczyciela. Nie wszystko regulujemy w Prawie oświatowym, bo niektóre sprawy dotyczące nauczycieli są regulowane w Karcie Nauczyciela. To są odrębne dokumenty. Jeden z posłów PiS powiedział: Znowu nowelizujecie Prawo oświatowe. Tak, bo ministerstwo edukacji ma tylko kilka ustaw pod sobą, w tym ustawę - Prawo oświatowe. Ale posłowie uważają, że mogą wyjść tutaj na mównicę nieprzygotowani, na rympał, bo są opozycją, i opowiadać głupoty. Ludzie, douczcie się przed wyjściem na mównicę, chociażby odnośnie do tego, do czego się odnosicie. Karta Nauczyciela funkcjonuje, natomiast pracujemy w tej chwili, odpowiadając też na apele nauczycieli, ze związkami zawodowymi nad zmianami w tzw. dyscyplinarkach nauczycielskich. Chodzi o to, co się działo za rządów moich poprzedników, np. o to, że nauczyciel nie miał tak naprawdę sprawnie przeprowadzonego postępowania, mógł być zawieszony na lata. Słynna sprawa dyrektora Ryby z Tarnowa powoduje, że ukazują nam się luki. I tutaj znowu, zdziwicie się, posłowie z PiS-u, zaprosiliśmy wszystkie związki zawodowe, wszystkie wzięły udział w konsultacjach. Mówią nam, mając wątpliwości co do niektórych rozwiązań, że to jest dobry kierunek, bo dbamy o autonomię i dobrostan nauczycieli również w ten sposób. Ktoś z państwa z PiS-u przypomniał: daliście podwyżki nauczycielom na koszt samorządów. Nieprawda, zmieniliśmy sposób finansowania oświaty. Pojawiły się potrzeby oświatowe. Po raz pierwszy z tych potrzeb byli finansowani również nauczycielki i nauczyciele wychowania przedszkolnego. Można by się było douczyć, zanim się wyjdzie na mównicę. (Poseł Zbigniew Dolata: I dlatego masowo likwidują szkoły.)