Mówca: Dorota Rutkowska
Data: 2014-12-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawię stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o rzeczach znalezionych oraz zmianie niektórych innych ustaw. Ta nowa ustawa została napisana po to, aby m.in. wypełnić luki prawne w regulacjach dotyczących rzeczy znalezionych. Te luki powstały po uchyleniu przez Trybunał Konstytucyjny w 2004 r. art. 6 dekretu z 18 września 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy. Trybunał, powołując się na art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mówiący, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności, wskazał, że kwestie dotyczące rzeczy znalezionych wymagają uregulowania w ustawie. Ustawa generalnie wprowadza porządek w przepisach. Obecna sytuacja regulowana jest wieloma aktami prawnymi, przede wszystkim Kodeksem cywilnym, a przepisy w nim zawarte pochodzą z lat 60. Projekt ustawy w bardzo praktyczny i jasny sposób określa, co należy zrobić, gdy znajdziemy jakąś rzecz, jakie mamy prawa i obowiązki jako znalazca, mówi o tym, jak należy postąpić w przypadku odbierania zawiadomień o znalezieniu rzeczy, przyjmowania i przechowywania rzeczy znalezionych, a także poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru. Określa, jak należy postępować z rzeczami, które mają wartość artystyczną, naukową czy historyczną, ustanawia też prawa i obowiązki przechowującego rzecz znalezioną. Przepisy stosuje się do rzeczy, jak również do zwierząt, które zabłąkały się lub uciekły, natomiast nie mają zastosowania do zabytków archeologicznych. W pracach nad ustawą, zarówno w podkomisji, jak i w połączonych komisjach, uczestniczył przedstawiciel Związku Powiatów Polskich i to, co zostało wypracowane, czyli projekt ustawy znajdujący się w omawianym dziś sprawozdaniu, jest rozwiązaniem opartym na wielu dyskusjach, kompromisach między stroną rządową i samorządową. To jest niezwykle ważne, ponieważ projekt ustawy jasno określa obecne obowiązki starosty, nakłada na niego obowiązek odbierania zawiadomień, obowiązek przechowywania rzeczy znalezionych, obowiązek poszukiwania osób uprawnionych do odbioru i będzie to zadanie własne powiatów. Ustawa określa, jak należy postąpić z rzeczami ulegającymi szybkiemu zepsuciu, ustala wysokość znaleźnego na poziomie 1/10 wartości rzeczy, a w przypadku, gdy jest to zabytek bądź materiał archiwalny stający się własnością Skarbu Państwa, znalazcy przysługiwać będzie nagroda. Wprowadza też minimalną wartość szacunkową rzeczy znalezionej w wysokości 100 zł, jeśli wartość będzie niższa, starosta będzie mógł odmówić przyjęcia rzeczy. Jest jeszcze jedna kwestia, na którą chciałabym zwrócić uwagę, a dotyczy ona utworzenia krajowego rejestru utraconych dóbr kultury prowadzonego przez ministra właściwego do spraw kultury. Będą do niego wpisywane zabytki ruchome, ujęte w rejestrze zabytków, muzealia, materiały biblioteczne i materiały archiwalne. Będzie to wykaz wszystkich zabytków skradzionych lub nielegalnie wywiezionych zagranicę. Na zakończenie chciałabym zgłosić jedną poprawkę do art. 29 omawianego projektu. Ta poprawka dotyczy maksymalnego limitu wydatków budżetu państwa na lata 2015-2023. Obecnie projekt określa ten limit, począwszy od roku 2014. Zmiana jest oczywista, bowiem rok 2014 dobiega końca. Być może umknęło to uwadze przez to, że prace nad tą ustawą trwały bardzo długo, tak więc ta oczywista zmiana nie została zauważona. Podsumowując, informuję, że Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie głosował za przyjęciem przedstawionego projektu wraz ze złożoną przez nas poprawką. Dziękuję bardzo. (Oklaski)