Mówca: Dariusz Starzycki
Data: 2016-01-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W związku ze zgłaszanymi od lat przez przedstawicieli samorządu terytorialnego problemami związanymi z wydawanymi przez wojewodów rozstrzygnięciami nadzorczymi zachodzi potrzeba podjęcia działań w celu stworzenia regulacji prawnych mających na celu ich ujednolicenie na obszarze całego kraju. Przepisy prawa powszechnie obowiązującego częstokroć są nieprzejrzyste i różnie interpretowane, co w konsekwencji prowadzi do wydawania zupełnie odmiennych rozstrzygnięć nadzorczych w tych samych sprawach przez poszczególnych wojewodów. Bardzo często zapisy uchwały podejmowanej przez daną radę miasta są praktycznie kopią rozwiązania funkcjonującego w innym mieście, położonym w innym województwie. Próba podjęcia podobnej uchwały często kończy się stwierdzeniem nieważności przy jednoczesnym obowiązywaniu w innym mieście w innym województwie uchwały tożsamej treści, tam gdzie wojewoda nie dopatrzył się uchybień w podejmowanej uchwale bądź ocenił, że uchwała zawiera rozstrzygnięcia zgodne z prawem. Niejednokrotnie wojewoda przy tożsamych w treści uchwałach podejmowanych w dwóch różnych miastach tego samego województwa w jednym przypadku, mówiąc potocznie, przepuszcza uchwałę, a w innym uchwała zakwestionowana jest w trybie rozstrzygnięcia nadzorczego przez wojewodę. Powyższe rodzi brak pewności co do tworzonych na szczeblu samorządów przepisów, jak również prowadzi do bałaganu legislacyjnego, bowiem w różnych województwach różnie są interpretowane przepisy, różnej treści wydawane rozstrzygnięcia nadzorcze. Przyczynia się to również do spadku zaufania obywateli do organów władzy publicznej i państwa. Zgodnie z art. 171 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności i zgodności z prawem. Nadzór ten wykonywany jest przez prezesa Rady Ministrów i wojewodów, a w zakresie spraw finansowych - przez regionalne izby obrachunkowe. Powyższa koncepcja nadzoru nad samorządem terytorialnym znalazła odzwierciedlenie w samorządowych ustawach ustrojowych, w zakresie zarówno kryterium nadzoru, jak i podmiotów uprawnionych do jego wykonywania. Na podstawie przepisu art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wójt obowiązany jest do przedłożenia wojewodzie uchwał rady gminy w ciągu 7 dni od dnia ich podjęcia. Akty ustanawiające przepisy porządkowe wójt przekazuje w ciągu 2 dni od ich ustanowienia. Zgodnie zaś z przepisem art. 91 ust. 1 ww. ustawy uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia w trybie określonym w art. 90. Wysoka Izbo! Uważam, że należy przygotować taką regulację, która stworzyłaby centralny rejestr rozstrzygnięć nadzorczych wydawanych przez wojewodów, stanowiący informację o wydanych rozstrzygnięciach nadzorczych. Ponadto właściwe byłoby stworzenie regulacji prawnej, która zakazywałaby wydawania odmiennych rozstrzygnięć w przypadku kwestii już raz rozstrzygniętych w ramach rozstrzygnięć nadzorczych. Przedmiotowe rozwiązanie dawałoby gwarancję jednolitości i prawidłowości wydawanych przez wojewodów rozstrzygnięć, ponadto umożliwiłoby gminom efektywną realizację swoich zadań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)