Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2015-05-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Finansów Publicznych o projekcie ustawy dotyczącym funkcjonowania banków spółdzielczych, druki nr 3150 i 3359. Projekt ustawy ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej w zakresie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych. W odniesieniu do banków spółdzielczych projekt wprowadza rozwiązania, które pozwolą zaliczać fundusz udziałowy do funduszy własnych najwyższej jakości, i umożliwia tworzenie systemów ochrony instytucjonalnej w celu zwiększenia ochrony uczestników przed upadłością, wzmocnienia płynności czy wypłacalności. Realizując unijne rozporządzenie CRR w sprawie normy płynności krótkoterminowej, w projekcie ustawy proponuje się powołanie systemu ochrony, czyli tzw. IPS, który zapewni wzajemne gwarantowanie zobowiązań przez członków systemu, pozwoli utworzyć fundusz pomocowy, a także zapewni monitorowanie ryzyka w całym systemie. Utworzenie systemu IPS ma charakter dobrowolny, a projekt pozwala dużym bankom spółdzielczym o funduszach własnych powyżej 5 mln euro funkcjonować zupełnie samodzielnie. Środowisko banków spółdzielczych w Polsce jest bardzo zróżnicowane i - co warto podkreślić - bardzo aktywnie włączyło się w prace nad niniejszym projektem. W wyniku prac Komisji Finansów Publicznych i podkomisji ds. rozpatrzenia tego projektu przedkłada się Wysokiej Izbie projekt wypracowany wspólnie przez bezpośrednio zainteresowanych przedstawicieli banków spółdzielczych i ich zrzeszeń, parlamentarzystów, przedstawicieli instytucji finansowych, ministra finansów, KNF, Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Zmiany, które zostały wprowadzone do pierwotnego projektu rządowego, dotyczą m.in. ustaleń amortyzujących koszty tworzenia nowej struktury ochrony instytucjonalnej, przyjęto bowiem zapisy zmniejszające opłatę na rzecz Bankowego Funduszu Gwarancyjnego o połowę i umożliwiające przekierowanie tych środków na fundusz pomocowy instytucji ochrony. Fundusz pomocowy ma zapewnić uczestnikom systemu pomoc w razie problemów z ich wypłacalnością oraz przeciwdziałać zagrożeniu uczestników upadłością. W konsekwencji pośrednio zostanie również zwiększone bezpieczeństwo zgromadzonych w tych bankach depozytów. Istotną zmianą jest również wprowadzenie dodatkowego rozdziału 3b: Zrzeszenie zintegrowane. Proponowane rozwiązanie jest alternatywą dla tworzonego systemu IPS. Projekt określa dość szczegółowo zasady tworzenia tego systemu, jego funkcjonowania i roli, jaką ma odgrywać na rzecz bezpieczeństwa i stabilności finansowej zrzeszonych banków spółdzielczych. W toku prac komisji i podkomisji zniesiono uregulowanie wprowadzające kadencyjność organów spółdzielni w niektórych bankach spółdzielczych, co było sprzeczne z ustawą Prawo spółdzielcze i nie zapewniało równego traktowania podmiotów o tym samym statusie ustrojowym. Ponadto projekt ustawy umożliwia bankom spółdzielczym będącym uczestnikami IPS tworzenie konsorcjów bankowych, również bez udziału banku zrzeszającego, a także ustala się w nim, że banki, które przestały należeć do systemu ochrony, są obowiązane wnieść opłatę ostrożnościową za rok, w którym przestały do niego należeć, w wysokości proporcjonalnej do okresu pozostawania poza systemem ochrony. Przedkładany projekt ustawy wydłuża również z 12 do 36 miesięcy, a więc niezupełnie tak gwałtownie, jak mówiła przedmówczyni, okres obowiązywania dotychczasowej umowy zrzeszenia w odniesieniu do banków spółdzielczych, które nie przystąpiły do systemu ochrony, a także znosi obowiązek przeprowadzania lustracji w jednostce zarządzającej utworzonej w formie spółdzielni osób prawnych. Wprowadza się także jednoznaczny zapis dotyczący dostosowania statutów do zapisów niniejszej ustawy w terminie 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego pozytywnie ocenia przedkładany projekt ustawy, ale jednocześnie zgłasza kilka poprawek, które przekazuję niniejszym na ręce pana marszałka. Dziękuję bardzo.