Mówca: Kornelia Wróblewska
Data: 2018-05-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozmawiamy o ustawie o rehabilitacji, nad którą już dosyć długo debatujemy w dosyć burzliwej atmosferze razem ze środowiskami osób niepełnosprawnych, ze stowarzyszeniami, fundacjami, osobami, które od lat zajmują się tymi rzeczami i aktywnościami osób niepełnosprawnych. Mamy tutaj do czynienia z realizacją drugiego etapu programu ˝Za życiem˝. Zastanawiam się, ile etapów ten program jeszcze będzie miał, bo został ogłoszony dość dawno temu, wiele miesięcy temu, a w dalszym ciągu wiele z zapisów jest po prostu pustymi zapisami istniejącymi jedynie na kartce. Obawiam się, że te zapisy, które wchodzą powoli do różnych ustaw, też jeszcze przez pewien czas będą po prostu zapisami martwymi. Stąd też moja ogromna prośba już na tym etapie o jak najszybszą weryfikację i kontrolę, czy to, co ustalamy, i to, co wprowadzamy w życie, jest faktycznie realizowane, czy faktycznie są środki na to, żeby to realizować, jak działają poszczególne zapisy i jak z tego korzystają osoby, do których to jest kierowane. Ustawa budzi wiele różnych wątpliwości. O tym wielokrotnie mówiliśmy, zgłaszaliśmy też liczne poprawki, które niestety w większości były odrzucane. Art. 22, zmiany w ulgach, które też nie rozwiązują największego problemu, jakim jest biurokracja, a nawet go delikatnie pogłębiają, zmiany w postępowaniach administracyjnych, gigantyczne ryzyko dla przedsiębiorców i osób niepełnosprawnych prowadzących działalność gospodarczą. Jest wiele wątpliwości dotyczących chociażby wspomnianych tutaj zakładów aktywności zawodowej, warsztatów terapii zajęciowej, klubów, które są przypisane do tych warsztatów terapii zajęciowej. Bo z jednej strony są to oczekiwane rzeczy i są to rzeczy, o które wielokrotnie środowisko postulowało, ale w dalszym ciągu nie ma jasnych i konkretnych zapisów mówiących, jak to ma funkcjonować, kto ma to finansować. Jest duże ryzyko, że te pieniądze znajdą się na chwilę, żeby to utworzyć, żeby pokazać, że ustawa działa, i za chwilę po prostu się skończą, bo jeśli zacznie brakować pieniędzy np. na etaty, to w pierwszej kolejności one pójdą na etaty, a pewne rzeczy, które są dokładane do obowiązków, jeśli chodzi o działalność tych warsztatów, będą po prostu likwidowane. Tak może się stać również z zajęciami klubowymi, o których tutaj mowa. To, o czym wspominał poseł Piechota: zrównanie w programie 500+ dzieci niepełnosprawnych w stopniu lekkim w wieku 16-18 lat z pozostałymi dziećmi niepełnosprawnymi. Dlaczego do tej pory nie zostało to uwzględnione? Dwuinstancyjność - sprawa kompletnie niezrozumiała, tak samo jak kwestia konkursów na prezesów. Środowiskowe domy samopomocy dla dorosłych osób z autyzmem, niepełnosprawnością sprzężoną i intelektualną. To głos być może wąskiego środowiska osób niepełnosprawnych. Jak poruszam ten temat, to ciągle słyszę, że przecież ŚDS-y są, miejsca są, nie ma żadnego problemu. Tylko że wśród osób niepełnosprawnych, nawet tych ze znacznym stopniem niepełnosprawności, są takie osoby, które są po prostu wypychane z systemu, ponieważ nikt ich nie chce. To są osoby bardzo trudne, jeśli chodzi o opiekę, o współpracę, osoby, które wraz z wiekiem stają się coraz bardziej agresywne, są utrapieniem i zagrożeniem dla swoich opiekunów. Dla nich potrzeba wyjątkowej terapii, jeden na jeden, potrzeba nie tylko takiej doraźnej opieki, ale również rehabilitacji, która nie spowoduje ich cofania się. Tego nie ma. Były petycje, chociażby do komisji petycji, aby wprowadzić środowiskowe domy samopomocy typu D i E. Byłyby to małe środowiskowe domy, które zajęłyby się właśnie takimi przypadkami. Tego w dalszym ciągu nie ma. Mamy problem w ogóle z całą ustawą, bo ona obowiązuje od wielu lat i w tej chwili jest po prostu śmietnikiem przepisów. Jest tam kilka stron uchylonych artykułów, są tam przepisy stare, które nie do końca odnoszą się do tego, co obecnie obowiązuje, są powoli zmieniane. W związku z tym osoby, które posługują się tą ustawą, bardzo często nie wiedzą, w jakim stopniu ona w tej chwili obowiązuje i co z niej faktycznie jeszcze działa, co nie działa, co można ze sobą zazębiać. Przydałaby się również zmiana słownictwa. Rehabilitacja. Co znaczy ˝rehabilitacja˝? Tu mamy przykład ustawy o rehabilitacji medycznej. Co z rehabilitacją zawodową? Co z rehabilitacją społeczną? Być może warto zmienić to nazewnictwo, zmienić to na integrację społeczną, na aktywizację zawodową. Wtedy nie byłoby wątpliwości, co do czego się odnosi. Kwestia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Cały czas pracuje podkomisja do spraw osób niepełnosprawnych. Ta kwestia nie została do tej pory rozwiązana. Nowoczesna składa również dzisiaj poprawkę. Nie chcemy dublować wszystkich poprawek. (Dzwonek) Przychylimy się do poprawek złożonych przez inne kluby. Składamy poprawkę dotyczącą dwunastokrotności renty socjalnej i ulgi rehabilitacyjnej. Bardzo dziękuję. (Oklaski)