Mówca: Sprawozdawca Andrzej Gałażewski
Data: 2012-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczytny obowiązek przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej i Komisji Spraw Zagranicznych o poselskim projekcie uchwały w sprawie trybu wyrażenia zgody na ratyfikację decyzji Rady Europejskiej nr 2011/199/UE z dnia 25 marca 2011 r. w sprawie zmiany art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do mechanizmu stabilności dla państw członkowskich, których walutą jest euro. Jest to druk nr 331. Projekt uchwały pani marszałek Sejmu skierowała do komisji w dniu 13 stycznia br. Inicjatywę opracowania projektu uchwały podjęła grupa posłów po posiedzeniu połączonych Komisji do Spraw Unii Europejskiej i Spraw Zagranicznych w dniu 11 stycznia br., podczas którego pozytywnie zaopiniowano rządowy projekt ustawy o ratyfikacji wspomnianej decyzji Rady Europejskiej. Projekt ten prowadził do udzielenia zgody prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej na ratyfikację zmian w traktacie w trybie art. 89 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z czym nie zgadzali się wnioskodawcy projektu uchwały. Połączone komisje przeprowadziły pierwsze czytanie projektu uchwały w dniu 25 kwietnia br. na wspólnym posiedzeniu, któremu przewodniczył przewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych poseł Grzegorz Schetyna. Wnioskodawców projektu uchwały reprezentował pan poseł Krzysztof Szczerski, który przedstawił uzasadnienie uchwały. Z pewnością powtórzy je i rozwinie podczas dzisiejszej debaty. W posiedzeniu wziął udział przedstawiciel rządu, obecny na sali pan Maciej Szpunar, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Po uzasadnieniu projektu przez przedstawiciela wnioskodawców i przedstawieniu stanowiska rządu odbyła się dyskusja, w której zaprezentowano argumenty za ratyfikacją w trybie art. 90 konstytucji oraz za ratyfikacją w trybie art. 89 konstytucji. Syntetycznie można to przedstawić następująco: udzielenie zgody przez Sejm i Senat na ratyfikację umowy międzynarodowej w trybie art. 90 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej odbywa się w przypadku, kiedy w wyniku tej umowy Rzeczpospolita Polska przekazuje część swoich kompetencji organizacji lub organowi międzynarodowemu. W takim przypadku Sejm i Senat wyraża zgodę większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów i senatorów. W każdym innym przypadku, w którym jest przewidziane udzielenie zgody na ratyfikację, odbywa się to w trybie art. 89 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, czyli zwykłą większością głosów. Uchwałę w tej sprawie - czy ma być tak, czy tak, czyli w sprawie trybu - Sejm podejmuje bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów. Spór toczy się o zgodę Sejmu na ratyfikację zmian w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zmiana dotyczy art. 136 traktatu, w którym proponuje się dodatnie ust. 3 o następującym brzmieniu: Państwa członkowskie, których walutą jest euro, mogą ustanowić mechanizm stabilności uruchamiany, jeżeli będzie to niezbędne do ochrony stabilności strefy euro jako całości. Udzielenie wszelkiej niezbędnej pomocy finansowej w ramach tego mechanizmu będzie podlegało rygorystycznym warunkom. Wnioskodawcy oraz niektórzy eksperci uważają, że taki zapis powoduje odłożone w czasie przeniesienie kompetencji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż może umożliwić w przyszłości przystąpienie do umowy ustanawiającej mechanizm stabilności. Przedstawiciele rządu, większość członków połączonych komisji oraz inni eksperci twierdzą, że zmiana traktatu nie jest związana z przekazaniem kompetencji Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz Unii Europejskiej ani nie stanowi podstawy do jej przekazania. Po przeprowadzeniu dyskusji połączone komisje większością głosów postanowiły zarekomendować Wysokiemu Sejmowi odrzucenie projektu uchwały. Dziękuję bardzo.