Mówca: Beata Kempa
Data: 2014-12-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Może zacznę jednak od kobiet. Kultura w Sejmie przede wszystkim. To jest wskazane. Odnoszę się do pytania pani poseł Joanny Bobowskiej. Pani poseł ma wątpliwości co do tego, czy rejestr karny nie jest już wystarczającym rejestrem, czy jest taka potrzeba, żeby tworzyć oddzielny rejestr, który my proponujemy. Tak. Dlatego że ten rejestr będzie rejestrem o zupełnie innym charakterze niż klasyczny rejestr karny. Przede wszystkim będzie tam publikacja wizerunku. To jest bardzo ważne. Tak, to jest pewna stygmatyzacja, jednak jest to stygmatyzacja osób skazanych, jak wypowiedział się Europejski Trybunał Praw Człowieka, za haniebne przestępstwa. Mamy prawo wiedzieć, kto może wokół zagrażać naszym dzieciom. A nawet może dobrze, żeby dzieci, przede wszystkim dzieci, takie twarze znały. I wreszcie jeśli mówimy o owej stygmatyzacji, to, pani poseł, to jest naturalna konsekwencja wyroku skazującego. Zanim dojdzie do wyroku skazującego, to jest, jak wiemy, rzetelne badanie sprawy, jest prawo do obrony, są wszelkie gwarancje procesowe dla takiej osoby. Również takie gwarancje są przy wydawaniu postanowienia o umieszczeniu w rejestrze, bo to jest kolejne orzeczenie, postanowienie oddzielne sądu. Jak wiemy, mamy tam wyłączenie. Są pewne takie elementy, które bardzo mocno chronią też ofiary, kiedy sąd podejmie decyzję o tym, żeby nie umieszczać danej osoby np. w danym rejestrze. To może też być przyczynkiem do tego, że mapa tych zagrożeń może wyglądać nieco inaczej. Ale tak, jest to stygmatyzacja. Czas najwyższy, żeby te osoby mimo skazania prawomocnym wyrokiem sądu w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej nie pozostawały, że tak powiem, zupełnie w ukryciu i totalnie bezkarne. Biorąc pod uwagę jakby sposób rozeznania małoletniego dziecka, bardzo ważne jest to, aby takiego przestępcę pokazać, ukazać. Co jeszcze? Do takiego rejestru swobodny wgląd przede wszystkim będą mieli ci, którzy są odpowiedzialni... Oni są wzmocnieni w tym projekcie ustawy jeszcze jednym obowiązkiem - mają obowiązek zażądania wypisu z takiego rejestru. Mówię tutaj o wszystkich tych, którzy są odpowiedzialni za edukację, wychowanie, za jakikolwiek kontakt, zatrudnianie osób, które mogą mieć kontakt z małoletnimi dziećmi. Myślę, że dyrektor placówki wychowawczej, przede wszystkim szkoły, przedszkola, żłobka, ośrodka szkolno-wychowawczego, krótko mówiąc, wszystkich tych instytucji, które w sposób szczególny zajmują się opieką nad dziećmi, też będzie mógł sprawdzić, czy dana osoba, która ubiega się o zatrudnienie, widnieje w takim rejestrze, oczywiście skonfrontować to też z wizerunkiem. Tak że skala tego zagrożenia może się naprawdę bardzo mocno zmniejszyć, jeśli idzie o ewentualne przypadki zatrudniania niewłaściwych osób, bo - jak wiemy - z reguły dyrektorzy bardzo się starają, ale mimo wszystko mają ograniczony dostęp do informacji w tym zakresie. Taki rejestr zapewni im taki dostęp. Jeśli chodzi o szereg wątpliwości, o których pani była uprzejma powiedzieć, to znajdzie to pani też w uzasadnieniu. Tam bardzo szeroko dotykamy kwestii nie tylko stygmatyzacji, ale też prewencji ogólnej. Jeszcze dwa słowa, bo w wystąpieniu klubowym pan poseł Piotrowicz słusznie zwrócił uwagę. W ogóle bardzo dziękuję wszystkim klubom za rzetelne podejście do rzeczywiście bardzo trudnego projektu i do zupełnego novum w polskim prawie. Ale nie bójmy się tego. Przecież całkiem niedawno wprowadzaliśmy dozór elektroniczny. To też było novum. Myślę, że dzisiaj będzie już tylko lepiej i będzie on poszerzany o kolejne katalogi kolejnych przestępców, których będzie można objąć tą formą nadzoru. W tym przypadku koszty funkcjonowania na pewno będą zdecydowanie niższe, niż gdyby te osoby miały przebywać w zakładach karnych. Ważne jest też, jeśli chodzi o osoby o skłonnościach pedofilskich, aby na przykład rozważyć możliwość odnośnie do tego dozoru, żeby spróbować powalczyć o kwestie dotyczące rozszerzenia jego zakresu. Ale to już oczywiście jest temat na dyskusję w komisji, na dyskusję stricte techniczną, jeśli wejdzie ten projekt. Myślę, że minister sprawiedliwości świetnie sobie z tym poradzi. Natomiast co do wątpliwości pana posła Stanisława Piotrowicza, czy rejestr powinien być jawny, czy też niejawny, w owej... (Poseł Stanisław Piotrowicz: Rejestr jest rejestrem.) Tak, słusznie, rejestr jest rejestrem i dyskutujemy. Nasza formuła przewiduje absolutną, bezwzględną jawność tego rejestru, z wyłączeniem elementów, o których powiedziałam, każdorazowo do decyzji sądu. A więc takie postanowienie jest również zaskarżalne, w związku z powyższym jest gwarancja 100-procentowa również dla sprawcy. Niejawność zupełnie mijałaby się z celem. Mamy Krajowy Rejestr Karny, jeśli wychodzilibyśmy z założenia, że jednak pozostawiamy go niejawnym i wprowadzamy różnego rodzaju inne rozwiązania, w jaki sposób dowiedzieć się, czy dana osoba dopuściła się takiego przestępstwa, czy nie. Natomiast nazwiska rodowe sprawcy, te wszystkie elementy musieliśmy zawrzeć i powiem, panie pośle, dlaczego. Dlatego że pisaliśmy ten projekt krótko po uzyskaniu dość bulwersujących informacji o tym, że jeden z komorników, jak państwo pamiętacie, przeprowadził egzekucję w stosunku do osoby, co do której był przeświadczony, że to jest ta osoba, wobec której na mocy wyroku powinien wszcząć to postępowanie. Okazało się, że chodziło o zupełnie inną osobę, tyle że nosiła to samo imię i to samo nazwisko. Tak więc tutaj, żeby nie było żadnych wątpliwości, jednak są dane dotyczące nazwiska rodowego matki, innych elementów, które zresztą są też przytaczane, jak wiemy, w wyrokach skazujących. Zawsze jest informacja ˝z domu˝, ˝matka z domu˝. Z uwagi na ważność wpisania w ten rejestr jednak pełne dane dla pełnej identyfikacji danej osoby mogą być, ale możemy się zastanowić, czy obok ujawnionego wizerunku wystarczy tylko imię i nazwisko, jeśli jest ikonka z twarzą. Możemy się zastanowić, czy pozostałe dane zostawić w rejestrze, ale na przykład ich nie ujawniać. Myślę, że jestem tu bardzo otwarta, bo rzeczywiście osoby trzecie, które w żaden sposób nie zawiniły i nie przyczyniły się do tego przestępstwa, jak najbardziej powinny podlegać ochronie. Tak więc to jest, uspokajam, do dyskusji. Ale uwagi są słuszne, co dwie głowy, to nie jedna i warto wszystkie wątpliwości rzucić na stół. Do pana posła Elsnera: panie pośle Elsner, niech pan na mnie spojrzy. Schizofrenii nie mam, nie miałam i pewnie nie będę mieć, daj Boże zdrowie, czego również panu bardzo serdecznie życzę. Mówił pan o profilaktyce, edukacji, to wasz konik. Nie wiem, czy pan jeszcze należy do Twojego Ruchu, czy już do tego nowego tworu... (Głos z sali: Nowego, SLD.) Aha, do SLD, ojej. Panie pośle Elsner, myślę więc, że i pańskie poglądy zaczną ewoluować w kierunku normalności i że jeśli będzie pan mówił o edukacji seksualnej, to oczywiście w sposób bardzo odpowiedzialny. (Poseł Wincenty Elsner: Zawsze odpowiedni.) Bo my nie byliśmy przeciwni edukacji seksualnej, ale byliśmy przeciwni edukacji seksualnej wprowadzanej do żłobków i przedszkoli. Tak, temu byliśmy przeciwni. Przytaczam tu art. 53, mówię o szczególnej roli rodziców w tym zakresie, ale przede wszystkim o uprawnieniach, które daje polska konstytucja. Mówię o art. 48 i art. 53 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, odsyłam do nich. Ale pański tok rozumowania skłania mnie do twierdzenia - obym się myliła, panie pośle Elsner - z całym szacunkiem, że pan, gdy wyjaśniał w pańskim pojęciu przestępstwo pedofilii i podmiotów, które miałyby w tym uczestniczyć, to tak, jakby pan uważał, powtarzam, mogę się mylić, że jeżeli dziecko będzie wyedukowane seksualne, to ten rejestr będzie krótszy. (Poseł Wincenty Elsner: Może być krótszy.) Czy tam może być krótszy. Nie, proszę pana. Wie pan, trochę za bardzo stawia pan znak równości pomiędzy pedofilem a dzieckiem. (Poseł Wincenty Elsner: Nie.) Nie, proszę pana. To nie dziecko będzie dbało o to, żeby pedofil nie popełnił przestępstwa. Państwo ma zagwarantować bezpieczeństwo dziecku, nie wolno przenosić tego ciężaru odpowiedzialności i walki z pedofilią na dziecko. Według pańskich słów, gdy my je dobrze wyedukujemy w odpowiednim wieku... tylko że sprawa pedofilii to, wie pan, nie jest to tylko wiek 7, 8, 9... (Poseł Wincenty Elsner: Ja nie skreślam tego punktu. Dopisałbym edukację.) ...ale przede wszystkim to są też te niższe przedziały wiekowe.