Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2013-11-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowni Działkowcy! Przedstawiciele Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej! Dzisiaj jest dobry dzień. Dzisiaj obradujemy nad plonem pracy dwóch komisji sejmowych, który jest dobrym plonem, ale to wymagało trochę czasu i zmiany stanowiska przez różnych polityków i orientacje polityczne w Polsce. Dla mnie niezrozumiałe było, że dorobek wielu pokoleń działkowców, bo przecież rodzinne ogrody działkowe to trwały element polskiego pejzażu, przed stu laty już na ziemiach polskich, a potem w niepodległej Rzeczypospolitej zakładano rodzinne ogrody działkowe po to, żeby uprawiać warzywa, owoce, kwiaty, żeby spędzać tam wolny czas, żeby znaleźć moment wytchnienia, zwłaszcza w centrach miast, miast przemysłowych, w otoczeniu, które nie zawsze jest przyjazne człowiekowi - ten dorobek wielu pokoleń działkowców został zakwestionowany, paradoksalnie, w niepodległej na nowo, w pełni niepodległej Rzeczypospolitej w latach 90., a później ta fala narastała również w latach dwutysięcznych. Niektórzy politycy, niektórzy działacze samorządowi uznali, że tereny ogrodów działkowych to dobre miejsce do ekspansji deweloperów, do rozwoju wielkich miast. Niektórzy napisali o tym nawet w uzasadnieniu projektu poselskiego, mówiąc wprost, że to są miejsca, które trzeba zagospodarować inaczej. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 lipca 2012 r. postawił działkowców w trudnej sytuacji, ale trybunał dał czas, 18 miesięcy, na poprawienie ustawy z 2005 r. Mało brakowało, a ten czas nie zostałby dobrze wykorzystany, bo co w odpowiedzi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego pojawiło się w Wysokiej Izbie? Pojawił się likwidatorski projekt Platformy Obywatelskiej, w którym działkowców chciano obciążyć pięciokrotnością podatku rolnego i siedmioma innymi opłatami, znacjonalizować bądź skomunalizować mienie Polskiego Związku Działkowców, który miał być zlikwidowany, wprowadzono szereg zapisów, które ułatwiały likwidację ogrodów działkowych. Pojawił się również projekt Solidarnej Polski, który w praktyce doprowadziłby do podobnej sytuacji. Tylko Sojusz Lewicy Demokratycznej przedstawił projekt, który usuwając wady ustawy z 2005 r., realizując wyrok Trybunału Konstytucyjnego, szanował stan, który w Polsce się wytworzył. No i działkowcy zorganizowali się, zebrali prawie milion podpisów i przedstawili obywatelski projekt ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych - projekt, który pozwala funkcjonować działkowcom w nowej rzeczywistości ustrojowej, który zawierając możliwość pluralizmu w ogrodach działkowych poprzez powstawanie nowych stowarzyszeń, jednocześnie pozwala sprawnie zarządzać ogrodami i cieszyć się pożytkami płynącymi z uprawiania ogrodów działkowych. Bardzo się cieszę, że w toku prac nad ustawą okazało się, że stanowisko Platformy Obywatelskiej, najpierw premiera Tuska, a potem posłów Platformy Obywatelskiej uległo istotnej zmianie i że dzisiaj chcą głosować za ustawą, która powstała na bazie projektu obywatelskiego, obywateli działkowców, obywateli, którzy reprezentują 960 tys. działkowców, a w konsekwencji kilka milionów osób, licząc z ich rodzinami, które gwarantują stabilne funkcjonowanie prawie 5 tys. ogrodów na 44 tys. ha w Polsce. Oczywiście to nie jest idealna ustawa. W dalszym ciągu pozostają problemy. Problem uwłaszczenia nie jest najważniejszy. Problem własności gruntów, stanów prawnych, które funkcjonują dzisiaj w poszczególnych miastach, to jest problem zasadniczy. Myślę, że teraz ponad podziałami politycznymi, we współpracy z samorządami trzeba pomóc działkowcom, stowarzyszeniom ogrodowym, z PZD na czele, uregulować te stany prawne. Wtedy uwłaszczenie będzie miało sens, a nie dzisiaj, bo dzisiaj podzieliłoby działkowców i byłoby iluzoryczne - udział w użytkowaniu wieczystym części ogrodów. Na Górnym Śląsku zaledwie 16% ogrodów ma uregulowany stan prawny. Istnieją w dalszym ciągu ogrody zakładane przez zakłady pracy i tam jest największy problem, jeżeli ogrody działkowe są częścią majątku skomercjalizowanej spółki. Tu potrzebna jest pomoc państwa, rządu, potrzebna jest rozmowa ze spółkami Skarbu Państwa po to, żeby umożliwić również działkowcom bezpieczną przyszłość, żeby nie musieli się o to martwić. Ustawa, wydaje się, dobrze gwarantuje podstawowe prawa działkowców. Jest odesłanie, o którym była mowa wcześniej, do kolejnej ustawy dotyczącej uwłaszczenia działkowców w przyszłości. Istnieje możliwość powierzenia stowarzyszeniu ogrodowemu w ciągu roku prowadzenia ogrodu. Działkowcy będą mogli w ciągu roku podjąć decyzję. Został wpisany do ustawy system zabezpieczający de facto przed pochopną likwidacją ogrodu. Oczywiście cel publiczny musi być zachowany, ale plan zagospodarowania przestrzennego powinien być kształtowany wspólnie z działkowcami po to, żeby nie było w przyszłości niespodzianek. Po drodze pojawiło się szereg problemów, które w większości w toku tej trudnej pracy w ciągu bodajże 8 miesięcy w podkomisji, połączonych komisjach zostały wyjaśnione. Pozostały drobne problemy legislacyjne. Wczoraj apelowałem do posłów o oszczędne korzystanie z prawa do zgłaszania poprawek w drugim czytaniu po to, żeby dzisiaj rozpatrzyć projekt w drugim czytaniu, a w piątek móc przegłosować przyjęcie ustawy. Czas pędzi, nie da się go zatrzymać. Termin 21 stycznia jest terminem zawitym, wyznaczonym przez Trybunał Konstytucyjny, a musimy jeszcze zmieścić w tym czasie prace Senatu, izby wyższej, i uwzględnić czas do namysłu dla prezydenta. Musi być zwyczajowe vacatio legis w ustawie, a więc czasu jest niewiele. Dobrze byłoby, i liczę na to, gdyby poprawki, które zostaną dzisiaj zgłoszone - ja zgłaszam w imieniu klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej zaledwie 3 poprawki porządkujące, szanując własny apel - zostały rozpatrzone w dniu dzisiejszym bądź jutrzejszym, podobnie jak poprawki klubu Platformy Obywatelskiej, po to, żeby w piątek móc ponad podziałami politycznymi wesprzeć obywatelski projekt ustawy przyjęty przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujący działkowcom dobrą przyszłość. Dziękuję za uwagę.