Mówca: Sprawozdawca Dariusz Rosati
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Komisja Finansów Publicznych rozpatrywała sprawozdanie z wykonania budżetu za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. na 15 kolejnych posiedzeniach, które odbywały się w dniach od 26 czerwca do 13 lipca bieżącego roku. Posłowie mieli do dyspozycji obszerne sprawozdanie z wykonania budżetu państwa przedłożone przez rząd, stanowiska i wyniki kontroli Najwyższej Izby Kontroli, a także dokumenty dostarczone przez przedstawicieli instytucji państwowych będących częściami sektora finansów publicznych oraz opinie i ekspertyzy Biura Analiz Sejmowych. Komisja zapoznała się też z opiniami innych komisji sejmowych przedstawionymi przez posłów referentów reprezentujących poszczególne komisje, a także wysłuchała koreferatów przedstawionych przez wyznaczonych posłów - członków naszej komisji. Rozpatrywanie sprawozdania z wykonania budżetu przebiegało według ustalonej z góry kolejności: najpierw komisja rozpatrzyła tzw. własne części budżetowe, a następnie rozpatrzyła opinie o sprawozdaniu przedstawione przez inne komisje sejmowe, tzw. komisje branżowe. Porządek rozpatrywania był zawsze taki sam: najpierw głos zabierał poseł przedstawiciel komisji branżowej, później poseł koreferent z ramienia naszej komisji, następnie głos zabierał przedstawiciel Najwyższej Izby Kontroli, a potem odbywała się ogólna dyskusja. We wszystkich posiedzeniach uczestniczyli upoważnieni przedstawiciele instytucji centralnych będących dysponentami odpowiednich części budżetowych. Dyskusja na posiedzeniach była żywa, najczęściej merytoryczna, a czasami burzliwa. Szanowni Państwo! Realizacja ubiegłorocznego budżetu przebiegała przy ciągle jeszcze względnie korzystnych uwarunkowaniach makroekonomicznych, ale towarzyszyły im systematycznie rosnące obawy o stan otoczenia zewnętrznego polskiej gospodarki, a w szczególności o perspektywy rozwoju sytuacji gospodarczej w strefie euro. Chcę podkreślić, że trwający kryzys zadłużenia w strefie euro pozostaje głównym źródłem ryzyka dla polskiej gospodarki. Tak było w 2011 r. i tak jest obecnie. W ubiegłym roku powolne ożywienie w gospodarce światowej, po głębokim załamaniu z lat 2008-2009, uległo wyhamowaniu. Gospodarkę europejską zaczęła ogarniać druga fala kryzysu. Narastający kryzys zadłużenia w strefie euro spowodował w drugiej połowie roku znaczne zawirowania na globalnych rynkach finansowych i zwiększył ryzyko silnego spowolnienia tempa wzrostu gospodarczego, a nawet recesji w Europie. Efektem tego stało się wyraźne pogorszenie nastrojów polskich przedsiębiorstw, szczególnie źle wróżące przyszłej dynamice inwestycji. Dodatkowo w ciągu roku utrzymywała się wysoka inflacja związana głównie z wyraźnym przyspieszeniem dynamiki cen surowców, paliw i żywności. Wzrost cen i lekko rosnące bezrobocie pogarszały z kolei nastroje konsumenckie, zagrażając dynamice spożycia prywatnego. Wraz z perspektywą ograniczenia ekspansji eksportowej w wyniku słabej koniunktury w Europie, jak również z perspektywą negatywnych efektów popytowych wynikających z niezbędnych oszczędności budżetowych, wszystkie te zjawiska prowadziły do wyraźnego pogorszenia się nastrojów w całej gospodarce, oczekiwań dotyczących spowolnienia wzrostu gospodarczego. W tych warunkach coraz większa liczba firm, a także konsumentów wstrzymywała się z podejmowaniem poważniejszych decyzji, w tym dotyczących inwestycji. Według danych z ankiet Głównego Urzędu Statystycznego poważne załamanie nastrojów nastąpiło zwłaszcza jesienią 2011 r. W ostatecznym rachunku okazało się jednak, że mimo pogarszających się nastrojów i oczekiwań, do końca 2011 r. w polskiej gospodarce utrzymało się stosunkowo wysokie i dość równe tempo wzrostu PKB, przekraczające 4%, a więc wyraźnie wyższe od zakładanego przy konstrukcji budżetu. Polska gospodarka po raz kolejny znalazła się wśród najszybciej rosnących gospodarek Europy, szybciej rosły tylko gospodarki trzech krajów bałtyckich. Główne czynniki, które pozwoliły na uzyskanie tego korzystnego rezultatu, są następujące. Po pierwsze, mimo wyraźnych symptomów spowolnienia gospodarczego w strefie euro, w ciągu 2011 r. nie nastąpiło znaczniejsze wyhamowanie wzrostu polskiego eksportu, głównie dzięki niezłej sytuacji gospodarczej u naszych najważniejszych partnerów handlowych, w tym zwłaszcza w gospodarce niemieckiej. Po drugie, mimo pogarszających się nastrojów wśród przedsiębiorstw, w całym roku 2011 utrzymywał się trend przyspieszania dynamiki inwestycji. W dużej części było to spowodowane nadal bardzo dużym przyrostem inwestycji realizowanych przez sektor publiczny, głównie w obszarze infrastruktury, ale rósł także poziom inwestycji prywatnych. Po trzecie, choć podwyższona inflacja i rosnące bezrobocie doprowadziły do spowolnienia dynamiki spożycia indywidualnego, a oszczędności budżetowe przyczyniły się do spadku spożycia zbiorowego, wyraźniejsze skutki tych zjawisk wystąpiły dopiero w drugiej połowie roku. Z punktu widzenia realizacji budżetu w 2011 r. powyższa kombinacja zjawisk okazała się względnie korzystna. Zarówno nieco wyższe od zakładanego tempo wzrostu gospodarczego, jak i wyższa od oczekiwań inflacja sprzyjały realizacji zaplanowanych wpływów podatkowych. Z kolei skala osłabienia złotego nie była na tyle duża, aby wyraźnie wpłynąć na koszty obsługi zadłużenia zagranicznego. Podsumowując, polska gospodarka po raz kolejny wykazała się sporą odpornością na zawirowania światowe, utrzymując w 2011 względnie wysokie tempo rozwoju. Wysoki Sejmie! Oceniając ogólną sytuację budżetu i polskich finansów publicznych, należy przede wszystkim podkreślić fakt, że w ciągu 2011 r. udało się doprowadzić do wyraźnego zmniejszenia skali deficytu i wyraźnie przyhamować proces narastania relacji długu publicznego do PKB. Jest to ważne osiągnięcie pozwalające z nieco większym spokojem patrzeć na perspektywy rozwoju w nadchodzących latach. Osiągnięcie to nie powinno jednak przysłaniać problemów, które stoją przed polskimi finansami publicznymi. Po pierwsze, mimo pewnego postępu nadal nie została przezwyciężona zasadnicza systemowa słabość polskich finansów publicznych, jaką jest zła struktura i duży stopień sztywności wydatków publicznych. Udział tzw. wydatków prawnie zdeterminowanych w całości wydatków stanowi 68%, jednocześnie udział wydatków rozwojowych jest zbyt niski. Sprawia to, że finansami publicznymi praktycznie nie da się sterować w czasie poważnych zawirowań, a zwłaszcza w warunkach niespodziewanego, niespodziewanego spowolnienia wzrostu PKB. Po drugie, gdyby doszło do gwałtownego pogorszenia się sytuacji gospodarczej w strefie euro w następstwie kryzysu zadłużeniowego, czego niestety nie można obecnie wykluczyć, wzrost w polskiej gospodarce uległby silnemu spowolnieniu. Gdyby tak się stało, deficyt może wzrosnąć, a zadłużenie publiczne ponownie przyspieszyć. Groziłoby to złamaniem norm fiskalnych zawartych w ustawie o finansach publicznych, a także być może w konstytucji, oraz reguł fiskalnych obowiązujących w Unii Gospodarczej i Walutowej. W świetle obecnych wydarzeń w niektórych krajach strefy euro zagrożenie to jest nadal realne. Po trzecie wreszcie, brak perspektyw stabilnego i długotrwałego przyspieszenia wzrostu PKB w kolejnych latach na skutek utrzymywania się zjawisk kryzysowych na świecie oznacza, że sytuacja w finansach publicznych Polski nie naprawi się sama w wyniku gwałtownego wzrostu dochodów. Zarówno zmniejszenie skali deficytu i długu, jak i poprawa struktury i wzrost elastyczności wydatków publicznych, pilnie wymagają realizacji reform strukturalnych nastawionych na długookresowe uzdrowienie sytuacji. Oceniając wpływ wykonania budżetu za rok 2011 na kondycję sektora finansów publicznych, należy stwierdzić, że nastąpiła wyraźna poprawa stanu finansów publicznych, prowadząca do ograniczenia deficytu sektora z poziomu 6% w 2010 do poziomu 3,7% PKB w 2011 r., licząc wg metodologii krajowej, i odpowiednio z 7,8% do 5,1% PKB wg metodologii unijnej ESA˝95. Wielkim sukcesem jest to, że dostosowanie fiskalne zostało dokonane w warunkach utrzymania wysokiego tempa wzrostu PKB. Jest to osiągnięcie bez precedensu w Unii Europejskiej. Niemniej deficyt pozostaje nadmierny, zwłaszcza w świetle obowiązującej w Unii Europejskiej reguły maksymalnego deficytu na poziomie 3% PKB. W związku z tym Polska objęta jest nadal - od lipca 2009 r. - procedurą nadmiernego deficytu. Poziom długu publicznego wg klasyfikacji ESA˝95 wzrósł w Polsce w 2011 r. z 54,8% do 56,3% PKB. Warto jednak podkreślić, że ten poziom zadłużenia jest nadal o 25 punktów procentowych niższy niż średnia dla Unii Europejskiej i o 30 punktów niższy niż średnia dla krajów strefy euro. Poziom długu w Polsce nie narusza też zasad Unii Gospodarczej i Walutowej, które wymagają, aby zadłużenie nie przekraczało 60% PKB. Licząc wg metodologii krajowej, dług publiczny wzrósł znacznie mniej, z 52,8% do 53,5% PKB. Rządowi udało się utrzymać również poziom długu poniżej drugiego progu ostrożnościowego - 55%. Należy zaznaczyć, że zgodnie z aktualizowanym programem konwergencji deficyt sektora finansów publicznych zostanie w bieżącym roku zmniejszony do 2,9% PKB, a w 2015 r. ma spaść do 0,9% PKB. Pozwoli to na szybkie wyjście z procedury nadmiernego deficytu. Jednocześnie dług publiczny liczony wg metodologii krajowej zmniejszy się z 53,7% PKB w bieżącym roku do 49,7% PKB w 2015 r. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Na realizację ustawy budżetowej w 2011 r. miały wpływ wprowadzone w 2010 r. uregulowania prawne i systemowe, których celem było wzmocnienie dyscypliny wydatków i wzrost dochodów. Przy planowaniu wydatków na 2011 r. zastosowano tzw. tymczasową regułę wydatkową polegającą na ograniczeniu wzrostu wydatków o charakterze uznaniowym. Reguła ta pozwala na maksymalny wzrost tej grupy wydatków o 1% w ujęciu realnym. Ograniczeniu nie podlegały tzw. wydatki sztywne, których poziom wynika z ustawowych obowiązków państwa. Najbardziej znaczące pozycje wśród tych wydatków sztywnych stanowią subwencje dla jednostek samorządu terytorialnego, dotacje dla funduszów ubezpieczeń społecznych, wydatki na obronę narodową, składki wpłacane do budżetu Unii Europejskiej, a także koszty obsługi długu publicznego. Rozwiązaniem prawnym mającym uzupełniający charakter wobec zastosowanej reguły wydatkowej było ograniczenie na poziomie 2010 r. wynagrodzeń w jednostkach i podmiotach prawnych sektora finansów publicznych. Na poziom wydatków budżetowych wpływ miały także zmiany systemowe, których efektem było zmniejszenie kwoty wypłacanego zasiłku pogrzebowego oraz dotacji celowej dla PFRON w latach 2010-2011. Do zwiększenia dochodów budżetowych w 2011 r. przyczyniły się zmiany wprowadzone w ustawie okołobudżetowej. Najistotniejszą z tych zmian było wprowadzenie podwyżek stawek podatku od towarów i usług, które zaplanowano w 3-letnim horyzoncie czasowym, do końca grudnia 2013 r. W tym okresie podniesiono stawkę podstawową o 1 punkt, stawkę obniżoną o 1 punkt i stawkę superobniżoną o 2 punkty. Ponadto od 1 maja 2011 r. obniżono składki przekazywane z ZUS do OFE z 7,3 do 2,3% wynagrodzenia brutto. Zmiana w systemie emerytalnym umożliwia zmniejszenie przyrostu rejestrowanego długu publicznego, choć należy pamiętać, że nie zmienia ona wielkości tzw. zobowiązań ukrytych państwa. Korzystne skutki dla budżetu miała także zmiana regulacji prawnych dotyczących terminu wpłaty należności budżetu państwa przypadających od Agencji Nieruchomości Rolnych. Na realizację budżetu państwa w 2011 r. istotny wpływ miały również rozwiązania instytucjonalne nakierowane na obniżenie poziomu długu publicznego oraz kosztów jego obsługi poprzez zmniejszenie potrzeb pożyczkowych Skarbu Państwa. Wprowadzone regulacje prawne umożliwiały wykorzystanie aktywów finansowych jednostek sektora finansów publicznych do bieżącego zarządzania płynnością budżetu państwa. W tym celu wprowadzono obowiązek lokowania wolnych środków wybranych jednostek sektora w formie depozytu na rachunku prowadzonym przez ministra finansów. Ponadto w celu wzmocnienia samodyscypliny fiskalnej autorów projektów ustaw generujących skutki finansowe dla budżetu od 1 stycznia 2011 r. uzupełniono istniejący obowiązek wskazania wielkości skutków budżetowych nowym obowiązkiem wskazania źródeł finansowania generowanych przez akt prawny wydatków oraz wprowadzono procedury prawne monitorujące w okresie wieloletnim przyrost tych wydatków. Wysoka Izbo! Realizacja ustawy budżetowej w 2011 r. przebiegała prawidłowo. Dochody budżetu państwa wyniosły blisko 278 mld zł, tj. były wyższe od założonych o 4,4 mld. Złożyły się na to wyższe od planowanych wpływy z dywidend, wpłaty z zysku NBP, podatku VAT, podatku dochodowego od osób prawnych i z ceł. Z drugiej strony niższe od planowanych były wpływy z podatków: od gier, akcyzowego, dochodowego od osób fizycznych oraz wpływy z opłat, grzywien, odsetek i innych dochodów niepodatkowych. Niższe od planowanych były także środki z Unii Europejskiej i innych źródeł niepodlegających zwrotowi. Wydatki budżetu państwa wykonano w kwocie 302,7 mld zł, zatem o 3,4% poniżej planu. W efekcie deficyt budżetu państwa wyniósł 25,1 mld zł i był niższy od zakładanego w ustawie o 15,1 mld zł. Oceniając realizację dochodów i wydatków, można stwierdzić, że w stosunku do pierwotnych założeń budżetu dochody podatkowe były ostatecznie zbliżone do planowanych, chociaż uwzględniając wyższy wzrost PKB i wyższą inflację, można było spodziewać się wyraźnego przekroczenia planu dochodów. Natomiast dochody z dywidend i z wpłat z zysku NBP ukształtowały się znacznie poniżej założeń. Tylko dzięki tym dwóm pozycjom udało się obniżyć deficyt w skali roku o ponad 7 mld zł. Jednocześnie rządowi udało się znacząco ograniczyć wydatki w stosunku do ustawy budżetowej, o ponad 10 mld zł. Osiągnięto to głównie dzięki niższym od szacunków wydatkom na obsługę długu publicznego, jak również na prefinansowanie i współfinansowanie projektów unijnych. Na skutek tych działań deficyt budżetu państwa okazał się niższy i równolegle nastąpiło też wyraźne zmniejszenie deficytu całego sektora finansów publicznych. Dużym osiągnięciem w 2011 r. było znaczące obniżenie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa. Potrzeby pożyczkowe netto wyniosły niecałe 27 mld zł i były ponad dwukrotnie niższe od tych w 2010 r., a także ponad dwukrotnie niższe od planu. Tak znaczny spadek potrzeb pożyczkowych wynika m.in. z wprowadzonego po raz pierwszy w maju 2011 r. mechanizmu konsolidacji środków jednostek sektora finansów publicznych i skonsolidowanego systemu zarządzania płynnością w ramach całego sektora. Średni stan środków z konsolidacji wyniósł 18,4 mld zł. Konsolidacja pozwoliła na zmniejszenie emisji skarbowych papierów wartościowych, dzięki czemu przyrost długu publicznego w 2011 r. był znacznie mniejszy od planowanego, mniejszy o ok. 23 mld zł. Dzięki temu uzyskano oszczędności w wydatkach na obsługę długu publicznego. Trzeba podkreślić, że konsolidacja nie spowodowała żadnych utrudnień w gospodarce finansowej jednostek sektora finansów publicznych. W ramach zarządzania płynnością minister finansów lokował środki złotowe i walutowe w Narodowym Banku Polskim i w Banku Gospodarstwa Krajowego. Na dzień 31 grudnia ub.r. stan wszystkich środków budżetu państwa zgromadzonych na rachunkach złotowych i walutowych wynosił ok. 31,8 mld zł i był wyższy od stanu na koniec 2010 r. o ok. 15 mld zł. Chciałbym zwrócić uwagę, że poziom tych środków pokrywa prawie 90% deficytu budżetu państwa zaplanowanego na bieżący rok. W 2011 r. została wdrożona funkcja systemu Trezor umożliwiająca prowadzenie operacji codziennego zwracania na centralny rachunek bieżący budżetu państwa niewykorzystanych środków z rachunków dysponentów. W związku z tym zmniejszył się średni stan środków pozostających na rachunkach dysponentów z mniej więcej 260 mln zł w I półroczu do 8 mln zł w II półroczu. Oznacza to zmniejszenie kosztów związanych z pozyskaniem środków pozostających na rachunku dysponentów. W 2011 r. nastąpiła poprawa dyscypliny fiskalnej. Zobowiązania państwowych jednostek budżetowych na koniec 2011 r. obniżyły się o 6%, a zobowiązania wymagalne spadły ponad trzykrotnie. Poprawiły się wskaźniki efektywności egzekucji zaległości podatkowych. Kwota wyegzekwowanych zaległości w 2011 r. wzrosła o ponad 7%, przy wzroście o prawie 4% kwoty objętej tytułami wykonawczymi. Trzeba jednocześnie zauważyć, że równolegle rosły wymagalne należności Skarbu Państwa, które na koniec roku przekroczyły 63 mld zł. W 2011 r. ustawowy limit poręczeń i gwarancji na poziomie 60 mld zł został wykorzystany w wysokości ok. 21 mld zł, tj. w 35%. Badanie udzielonych w ub.r. poręczeń i gwarancji nie wykazało nieprawidłowości. Na ten temat Wysoka Izba wysłucha odrębnego sprawozdania. W 2011 r. zrealizowano przychody z prywatyzacji w kwocie 13,1 mld zł, czyli o ok. 2 mld zł mniej niż zakładano w ustawie budżetowej. Główną przyczyną niewykonania planu przychodów z prywatyzacji było pogorszenie się koniunktury w gospodarce światowej i spadek popytu na aktywa na rynkach kapitałowych. Z kolei rozdysponowanie przychodów wyniosło 22,2 mld zł i było niższe od założeń o 9 mld zł. Po raz kolejny rozdysponowanie przychodów jest wyższe od przychodów, co powoduje wystąpienie tzw. ujemnego salda z prywatyzacji. Ta dość oryginalna kategoria finansowa wskazuje wyraźnie na niedostosowanie planowanych rozchodów do możliwości prywatyzacyjnych. Korzystnie kształtowały się rozliczenia Polski z Unią Europejską. W 2011 r. Polska otrzymała z budżetu Unii środki w wysokości 57,9 mld zł, natomiast do budżetu UE wpłaciła 14,7 mld zł. Dodatnie saldo rozliczeń wyniosło zatem 43,1 mld zł, tj. prawie 3% PKB, wobec 30 mld zł w ub.r. i 26 mld zł w 2009 r. Podsumowując, należy wskazać, że dzięki ostrożnej polityce fiskalnej i prawidłowej realizacji budżetu stan finansów publicznych w 2011 r. uległ wyraźnej poprawie. Podstawowym osiągnięciem jest zmniejszenie nierównowagi budżetowej i wyhamowanie wzrostu zadłużenia, przy jednoczesnym utrzymaniu wysokiego tempa wzrostu gospodarczego. Biorąc to pod uwagę, uważam, że sprawozdanie z wykonania budżetu za 2011 r. zasługuje na przyjęcie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie prac nad sprawozdaniem z wykonania budżetu w 2011 r. Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła, zgodnie z postanowieniem marszałka Sejmu, części budżetowe będące w jej kompetencjach, a także te, które były przedmiotem prac innych komisji. W odniesieniu do tzw. własnych części budżetowych Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła sprawozdanie z wykonania budżetu państwa w 2011 r. wraz z analizą Najwyższej Izby Kontroli w zakresie: budżet, finanse publiczne, instytucje finansowe; podatki i inne wpłaty na rzecz budżetu państwa; obsługa zadłużenia krajowego i zagranicznego; przychody i rozchody budżetu państwa, rezerwa ogólna budżetu państwa oraz budżety: Głównego Urzędu Statystycznego, Centrum Badań i Edukacji Statystycznej GUS, Komisji Nadzoru Finansowego, budżety wojewodów w pewnym zakresie oraz plan finansowy rzecznika ubezpieczonych. Komisja Finansów Publicznych pozytywnie zaopiniowała sprawozdania w odniesieniu do wszystkich wymienionych części budżetowych. Pozostałe komisje sejmowe przedłożyły 24 opinie, w tym 4 będące efektem prac połączonych komisji. Wszystkie przedłożone opinie były pozytywne. Żadnych uwag nie zgłaszano w 18 opiniach. Uwagi zawarte były w 6 opiniach, a załączyły je: Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży, Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, połączone Komisje: Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, Komisja Obrony Narodowej, Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, a także Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki. Chcę wskazać na główne uwagi zawarte w tych opiniach i sprawy poruszone przez posłów sprawozdawców. Komisja Edukacji, Nauki i Młodzieży w swojej opinii postulowała podjęcie niezbędnych działań w celu zapewnienia realizacji zadań w zakresie dokształcania i doskonalenia nauczycieli. Komisja Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii postulowała podjęcie działań mających na celu zwiększenie poziomu wykorzystania środków na realizację zadań współfinansowanych ze środków funduszy Unii Europejskiej. Połączone Komisje: Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej zawarły w swojej opinii postulat podjęcia niezbędnych działań, które umożliwią pełne wykorzystanie środków finansowych przeznaczonych na pomoc materialną dla uczniów i na zadania wynikające z obniżenia wieku szkolnego. Komisja Obrony Narodowej w swojej opinii, jak co roku, zawarła bardzo szeroki komentarz dotyczący uwarunkowań wykonania budżetu, ale w szczególności zwróciła uwagę na dwie sprawy: po pierwsze, rok 2011 był kolejnym, w trakcie którego ze służby odeszło znacznie więcej żołnierzy, niż Ministerstwo Obrony Narodowej ujmowało to w swoich planach, ale szybka reakcja MON, Ministerstwa Finansów i sejmowej Komisji Finansów Publicznych oraz utworzenie dwóch rezerw celowych pozwoliły na uregulowanie wszystkich zobowiązań wobec odchodzących żołnierzy, po drugie, w 2011 r. Ministerstwo Obrony Narodowej zrealizowało ponadplanowe dochody, wydatki zaś wykonało w 96,7% planu, w kwocie 27,4 mld zł, przy czym wydatki majątkowe wyniosły 5,9 mld zł, ich udział w budżecie MON wyniósł 22,2%, co wypełniało zapisy art. 7 ust. 3 ustawy modernizacyjnej. Komisja Obrony Narodowej, jak również Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, a także Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, opiniując pozytywnie przekazane im do rozpatrzenia części budżetowe, podzieliły uwagi i zastrzeżenia przedstawione przez Najwyższą Izbę Kontroli. W kilku przypadkach przedłożone sprawozdania i opinie wzbudziły bardzo ożywioną dyskusję na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. Jako poseł sprawozdawca czuję się w obowiązku poinformować Wysoką Izbę o tych przypadkach. Dotyczy to w pierwszej kolejności sprawozdania z wykonania budżetu przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Zastrzeżenia zgłaszane przez część posłów dotyczyły głównie polityki krajowej rady w zakresie udzielania koncesji nadawcom telewizyjnym, a zwłaszcza decyzji o rozkładaniu na raty opłat koncesyjnych w kontekście odmowy przyznania przez krajową radę koncesji dla Telewizji Trwam. Jednak po uzyskaniu wyjaśnień ze strony przedstawicieli krajowej rady większość członków komisji uznała działania rady w tym zakresie za niebudzące wątpliwości. Należy też zauważyć, że decyzja krajowej rady w sprawie Telewizji Trwam była podjęta w 2012 r., a zatem nie jest objęta sprawozdaniem z wykonania budżetu za 2011 r. W odniesieniu do sprawozdania z wykonania budżetu w pozostałych częściach budżetowych posłowie poruszali następujące sprawy: w odniesieniu do części: Kancelaria Prezydenta wątpliwości budzi zarówno wielkość, jak i brak jednoznacznych podstaw prawnych przekazywania środków na rzecz instytucji prywatnej, jaką jest Fundusz Rewaloryzacji Zabytków Krakowa. W odniesieniu do części: Sądy powszechne zwrócono uwagę, że uzasadnienia wyroków sądów apelacyjnych zlecane są osobom z zewnątrz na podstawie umów-zleceń. Odnośnie do części: Gospodarka wskazano, że nagrody dla pracowników wypłacano bez wymaganej podstawy prawnej, jedynie na podstawie regulaminu wewnętrznego. W odniesieniu do części: Praca posłowie krytykowali sposób wydatkowania środków z Funduszu Pracy, a zwłaszcza niedostateczne wydatki na aktywne formy zwalczania bezrobocia. W zakresie części: Rolnictwo posłowie zwrócili uwagę na konieczność skuteczniejszej egzekucji należności z tytułu dzierżawy oraz na problem bezumownego korzystania z gruntów. W odniesieniu do części: Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej posłowie wskazali na znaczne niewykorzystanie środków w ciągu roku budżetowego. W przypadku części: Regionalne Izby Obrachunkowe wskazywano na bardzo niskie wynagrodzenia pracowników. W odniesieniu do części: Subwencja oświatowa dla samorządów wskazywano, że środki samorządów są niewystarczające, tak by pokryć dalsze podwyżki wynagrodzeń dla nauczycieli. Panie Marszałku! Od trzech lat w Polsce opracowywany jest budżet zadaniowy. Jego celem jest osiąganie większej skuteczności oraz efektywności i przejrzystości wydatkowania środków publicznych poprzez opracowywanie budżetu w ścisłym powiązaniu z zadaniami oraz poprzez wydłużenie horyzontu programowania finansowego. Niestety, wykorzystanie budżetu zadaniowego jest w Polsce nadal ograniczone. Zarówno w pracach nad przygotowaniem budżetu, jak i w pracach zwłaszcza nad sprawozdaniem z wykonania budżetu tylko sporadycznie sięgaliśmy do budżetu zadaniowego. Nadal dominuje tradycyjne podejście, oparte na podziale środków budżetowych na części, działy i pozycje budżetowe, a nie na zadaniach i osiągniętych rezultatach. Mam nadzieję, że w następnym cyklu budżetowym będziemy w stanie, wspólnie z panem ministrem finansów, lepiej wykorzystać instrument budżetu zadaniowego. Panie i Panowie Posłowie! W trakcie swoich posiedzeń Komisja Finansów Publicznych zapoznawała się z opiniami Najwyższej Izby Kontroli dotyczącymi wykonania poszczególnych fragmentów budżetu. Były to opinie pozytywne lub pozytywne z zastrzeżeniami. Oceniając wykonanie budżetu państwa za 2011 r., Najwyższa Izba Kontroli wystawiła 81 ocen pozytywnych, to jest o 3 oceny pozytywne mniej niż przy wykonaniu za 2010 r., oraz 43 oceny pozytywne z zastrzeżeniami, to znaczy o 5 więcej niż za wykonanie za 2010 r. Ocen pozytywnych było, podobnie jak w roku poprzednim, dwa razy więcej, niż ocen pozytywnych z zastrzeżeniami. Jedna opinia Najwyższej Izby Kontroli była negatywna i dotyczyła Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych ze względu na zrealizowanie w niewielkim stopniu zadań ustawowych przez fundusz. Rozpatrując to sprawozdanie, Komisja Finansów Publicznych wzięła pod uwagę fakt, że Komisja Zdrowia w głosowaniu nie podzieliła opinii Najwyższej Izby Kontroli. Komisja Finansów Publicznych przychyliła się zatem do stanowiska Komisji Zdrowia m.in. dlatego, że zarzuty Najwyższej Izby Kontroli odnosiły się jedynie do niepełnego wykonania zadań ustawowych, natomiast Najwyższa Izba Kontroli nie wskazała na przypadki niegospodarności lub naruszenia prawa. W takim ujęciu widać, że w odniesieniu do budżetu w 2011 r. Najwyższa Izba Kontroli sformułowała nieco więcej zastrzeżeń niż do wykonania budżetu w 2010 r. Ale warto przypomnieć, że warunki realizacji budżetu w 2011 r. były trudniejsze niż w roku poprzednim, z uwagi na wspomnianą już drugą falę kryzysu, dużą niepewność oraz wdrażanie nowych i ostrzejszych norm w zakresie wydatkowania środków publicznych. Były to również warunki trudniejsze niż na przykład w 2007 r., kiedy to Najwyższa Izba Kontroli za wykonanie budżetu roku 2007 wystawiła 4 oceny negatywne. Wysoka Izbo! Na ostatnim posiedzeniu komisja rozpatrywała projekt uchwały sejmowej w sprawie wykonania budżetu państwa w 2011 r. W trakcie jego omawiania do projektu uchwały zostały zgłoszone poprawki przez pana posła Zbigniewa Kuźmiuka i panią poseł Beatę Szydło z klubu Prawo i Sprawiedliwość. Poprawka pana posła Kuźmiuka dotyczyła negatywnego zaopiniowania wykonania budżetu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Poprawka ta w głosowaniach nie uzyskała poparcia większości członków komisji i została odrzucona. Poprawki pani poseł Szydło dotyczyły negatywnego zaopiniowania wykonania budżetu państwa w następujących częściach: części 39: Transport, części 78: Obsługa długu zagranicznego, części 79: Obsługa długu krajowego i w części 83: Rezerwy celowe w odniesieniu do pozycji 8 oraz negatywnego zaopiniowania wykonania budżetu państwa w zakresie Funduszu Pracy, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Poprawki te zostały przez komisję w głosowaniu odrzucone. Po rozpatrzeniu zgłoszonych poprawek w głosowaniach w dniu 13 lipca br. Komisja Finansów Publicznych przyjęła sprawozdanie zawierające zaproponowany przez prezydium komisji projekt uchwały w następującym brzmieniu: I. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjmuje sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2011 r. II. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej udziela Radzie Ministrów absolutorium za okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2011 r. III. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się do dysponentów poszczególnych części budżetowych o podjęcie działań mających na celu usunięcie nieprawidłowości wskazanych przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz przedstawionych w opiniach komisji sejmowych. W imieniu Komisji Finansów Publicznych zwracam się do Wysokiej Izby o przyjęcie przez Sejm przedstawionego projektu uchwały. Dziękuję bardzo.