Mówca: Adrian Zandberg
Data: 2023-03-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoka Izbo! Urząd ochrony konkurencji musi być instytucją silną i musi być instytucją niezależną, a to, co widzieliśmy w czasie pandemii i w ostatnich miesiącach, pokazuje z całą mocą na rynku, że podmioty gospodarcze i związki często wchodzą w zmowy cenowe i działają na niekorzyść konsumentów. Może im się przeciwstawić tylko instytucja publiczna, która jest sprawna, niezależna, i wyposażona w odpowiednie narzędzia prawne. Dlatego Lewica, tak jak zapowiadałem już podczas pierwszego czytania, popiera transpozycję europejskich rozwiązań, które wzmocnią urząd, które wyposażą UOKiK w nowe narzędzia do walki z nieuczciwymi biznesami nadużywającymi swojej pozycji rynkowej. W tej propozycji jest sporo rzeczy, które są bardzo sensowne. Jak wszyscy wiemy, do naruszeń reguł konkurencji często przyczyniają się związki przedsiębiorstw, więc organy ochrony konkurencji muszą mieć narzędzia, żeby je za to skutecznie karać. Słusznie mówi o tym dyrektywa, słusznie, że te przepisy wprowadzamy. To samo dotyczy kar za utrudnianie kontroli powiązanych z obrotami, bo państwo nie może być bezbronne wobec nieuczciwych biznesów. Dobrze wreszcie, że ujednolicamy przepisy w ramach Unii, bo sytuacja, w której przestępcy i oszuści kalkulują sobie, w którym kraju Wspólnoty mogą liczyć na najniższą karę bądź brak kary, szkodziła wszystkim i szkodziła całej gospodarce europejskiej. Proszę Państwa! Mam nadzieję, że urząd nieco śmielej niż dotąd będzie korzystał ze swoich kompetencji, bo dziś po miesiącach ostrego wzrostu kosztów życia chyba już wszyscy widzą, jak często duże podmioty nadużywają swojej pozycji, żeby zmaksymalizować zysk kosztem całego społeczeństwa. Cierpliwie czekam, panie prezesie, na efekty, na wyniki kontroli w spółce Orlen, tej, którą rozpoczął pan po naszym ostatnim spotkaniu w siedzibie urzędu. Cierpliwie czekam, bo uważam, że ta kontrola to ważny test dla kierowanej przez pana instytucji, ważny test tej niezależności, o której wielokrotnie i słusznie pan mówił na posiedzeniu komisji. Tych branż, którym warto się przyjrzeć, jest oczywiście więcej. Wszyscy pamiętamy, jak rosły ceny żywności w marketach, często w oderwaniu od realnych kosztów. Pamiętamy, jak na półkach sklepowych trudno było znaleźć realny efekt zerowego VAT-u, i to raczej nie był przypadek. Potrzebujemy, szanowni państwo, silnego, ale też - to warto podkreślić - niezależnego urzędu ochrony konkurencji po to, żeby skutecznie przeciwstawiać się oligopolom żerującym na budżetach milionów polskich rodzin. Proszę Państwa! Co do poprawek merytorycznych, które nie wykraczają poza treść ustawy, klub Lewicy poprze znaczną część z nich. Problem naruszenia tajemnicy, który był poruszany podczas dyskusji, wydaje nam się ważki i wątpliwości w tej sprawie, które pojawiły się w ostatnich dniach, powinny zostać jednoznacznie rozwiane. Jeśli strona rządowa nie przychyli się do tych poprawek podczas prac w Sejmie, to myślę, że warto wrócić do tego podczas prac senackich. Uważam też, że ta niezręczność, o której wspominał mój przedmówca, jest faktycznie niezręcznością i warto by było także i tutaj wątpliwości rozwiać, rozważając bardzo poważnie tę poprawkę, o której była przed chwilą mowa. Wreszcie, proszę państwa, podczas pierwszego czytania mówiłem o złej praktyce, która jest w tym parlamencie dość częsta, tzn. o tym, że rząd odwleka załatwienie ważnych spraw, czekając, aż pojawią się wymogi unijne. Dzisiaj niestety mamy do czynienia z inną złą praktyką, tzn. z tym, że strona rządowa na ostatnią chwilę dorzuca do ustawy przepisy, które z tą ustawą nie mają kompletnie nic wspólnego. Cały czas nie usłyszałem wiarygodnej odpowiedzi na pytanie, co wspólnego z ochroną konkurencji ma uregulowanie współpracy funduszu osób niepełnosprawnych z Agencją Rezerw Materiałowych. Jest to, moim zdaniem, dosyć absurdalne, żeby te przepisy umieszczać w tej ustawie, i chętnie bym usłyszał z tej mównicy, co myśli na ten temat prezes urzędu. Panie Prezesie! Naprawdę, ale tak bez owijania w bawełnę (Oklaski), bo dużo pan mówił, panie prezesie, i słusznie, o wadze niezależności urzędu, o tym, że autorytet urzędu jest zbudowany właśnie na jego niezależności. Więc chcę panu powiedzieć, panie prezesie, że takie praktyki legislacyjne tę niezależność stawiają pod znakiem zapytania, a autorytet urzędu po prostu ośmieszają. Warto by było, moim zdaniem, żeby z pozycji prezesa uświadomił pan to tym, którzy na ostatnią chwilę w ten sposób niezbyt poważny traktują proces stanowienia prawa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)