Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2019-04-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nowoczesna po raz drugi składa wniosek o odrzucenie tego projektu ustawy, tym razem w drugim czytaniu. Projektodawcy, uzasadniając projekt ustawy, argumentują potrzebą szybkiego uregulowania stanu prawnego w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z marca tego roku o sygn. K 12/18. Tyle tylko że do dnia dzisiejszego nie ma opublikowanego, jak to już zostało powiedziane, uzasadnienia pisemnego tego orzeczenia. Natomiast z ustnych motywów tego uzasadnienia nie wynika, by Trybunał Konstytucyjny uznał, że odwołanie od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa było niekonstytucyjne. Z ustnego uzasadnienia wynika, że za niekonstytucyjne uznano jedynie przekazanie przedmiotowych spraw do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego. Rodzi się więc pytanie: Co jest motywem takiego działania? Jak już wskazano wcześniej, wyłączono możliwość odwołania w odniesieniu do sędziów, których dotyczy kwestia stanowisk sędziowskich w Sądzie Najwyższym. Stosownie do art. 32 konstytucji, pozwolicie państwo, że go odczytam: Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. A jak jest w przypadku niniejszej ustawy? Jest tak, że podzieliliście państwo sędziów na dwie grupy. Sędziowie sądów rejonowych, okręgowych i apelacyjnych będą mogli wnosić odwołanie, a sędziowie, którzy aplikują na stanowiska sędziowskie w Sądzie Najwyższym - nie. Przewodniczący komisji sprawiedliwości mówi, że nie ma organu, który będzie mógł rozpatrywać te odwołania, w związku z tym odwołań nie będzie. Ale to nie jest tak, że nie ma organu. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że nie może to być Naczelny Sąd Administracyjny, ale to nie oznacza, że nie może być Sąd Najwyższy. Ci sędziowie aplikują na stanowiska w Sądzie Najwyższym, w związku z tym nie wchodzą w skład orzekający, rozpoznający odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Naruszacie państwo wprost art. 32 konstytucji, który mówi o równości wobec prawa. Ale to nie tylko ten przepis. Naruszacie państwo art. 45, art. 77 konstytucji, art. 6 i art. 13 europejskiej konwencji praw człowieka, art. 47 karty podstawowych praw Unii Europejskiej, wreszcie art. 19 Traktatu o Unii Europejskiej, a także art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przymiot strony w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa oraz ochrona równych praw wynikających z równego dostępu do służby publicznej - art. 60 konstytucji - muszą dawać możliwość zaskarżenia uchwały Krajowej Rady Sądownictwa. Zasada równego dostępu do służby publicznej, o której mowa w art. 60 konstytucji, realizowana jest poprzez równość w staraniach o dostęp do tej służby, co oczywiście dotyczy również osób starających się o stanowiska sędziowskie w Sądzie Najwyższym. Możliwość wniesienia odwołania do Sądu Najwyższego w żaden sposób nie wkracza w kompetencje ani zastrzeżone dla Krajowej Rady Sądownictwa, ani prezydenta, bowiem dotyczy wyłącznie kryterium legalności. Proces nominacji sędziów, jak każde inne działanie organów władzy publicznej, musi odbywać się na podstawie i w granicach prawa, a przestrzeganie tych reguł winno podlegać ocenie niezależnego sądu. Na mocy państwa propozycji, a w szczególności zawartych w tym projekcie przepisów, przewidujecie państwo umorzenie toczących się postępowań. Dzisiaj mówicie: z mocy prawa, chociaż to jest zapisane już w tym projekcie. Oczywiście zdarzają się sytuacje, że można przewidywać umorzenia, ale to dotyczy zupełnie innych przypadków. Państwo tworzycie umorzenie z mocy prawa jako działające na niekorzyść stron. Prowadzicie do takiej sytuacji, że dzielicie sędziów na dwie grupy. Naruszacie przepisy nie tylko prawa unijnego, co do którego macie taki, a nie inny stosunek, ale naruszacie także, a może przede wszystkim, konstytucję i uważacie, że nic się nie dzieje. Do tego sposobu procedowania w jakimś stopniu się przyzwyczailiśmy, bo mamy procedowaną ustawę o Sądzie Najwyższym, zawsze byle jak z państwa strony (Dzwonek), szybko i nocą. Ale to niczego nie zmieni, także w kwestii pytań prejudycjalnych, bo Trybunał Sprawiedliwości będzie rozpoznawał stan prawny na dzień 14 sierpnia 2018 r.