Mówca: Jacek Sasin
Data: 2016-04-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 367. Podstawowym celem projektowanej nowelizacji jest wprowadzenie do polskiego prawodawstwa klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, co ma na celu zaradzenie sytuacji, którą obserwujemy szczególnie od kilku lat, chodzi mianowicie o powiększanie się luki podatkowej. Właściwie wszystkie dostępne analizy ośrodków badawczych analizujących stan finansów publicznych wskazują, że ten problem w Polsce jest problemem szczególnie dotkliwym i powoduje znaczne uszczerbki dla budżetu państwa. Przy tym trzeba zauważyć, że ta obserwowana we wszystkich rozwiniętych gospodarkach globalizacja unikania opodatkowania przy wykorzystaniu różnego rodzaju transgranicznych schematów wymusza zunifikowane zwalczanie unikania opodatkowania. Dotychczasowe doświadczenia Polski, ale również innych krajów wskazują, że same umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania nie wystarczają do efektywnego przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. Dlatego korzystając z doświadczeń międzynarodowych, również tych, o których mówił przed chwilą pan minister, doświadczeń, które sprawdziły się w zwalczaniu unikania obowiązków podatkowych, w przedkładanym projekcie ustawy proponuje się właśnie powrócenie do koncepcji wprowadzenia klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania razem z powołaniem niezależnego nadzoru ekspercko-społecznego. Wprowadzenie do polskiego porządku prawnego klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania uporządkuje system prawa podatkowego, wyznaczając granice dopuszczalnej optymalizacji podatkowej, oraz wzmocni autonomię prawa podatkowego wobec prawa cywilnego. Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, o czym wspominał pan minister, będzie miała zastosowanie wtedy, kiedy rezultatem działań mających cechy agresywnej optymalizacji podatkowej będzie korzyść podatkowa, której rozmiary przekroczą 100 tys. zł. Oczywiście ważne jest również uwzględnione w tej ustawie zminimalizowanie skutków związanych z wejściem w życie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Projekt zawiera więc propozycję wprowadzenia opinii zabezpieczających umożliwiających podatnikom poznanie stanowiska administracji podatkowej odnośnie do planowanych lub podjętych już transakcji, co do których potencjalne zastosowanie może znaleźć klauzula. Opinie będą zawierały ocenę, czy planowana przez podatnika konstrukcja prawna stanowi nadużycie swobody kształtowania stosunków prawnych uzasadniające zastosowanie ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Przewidywalność i wyważony sposób stosowania klauzuli w indywidualnych sprawach wzmocni niezależny opiniodawczy panel ekspercki - Rada do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania, której powołanie zakłada przedstawiony projekt ustawy. Tym samym polski system zwalczania unikania opodatkowania będzie maksymalnie korzystał ze standardów zapewniających podatnikom wysoki stopień zabezpieczenia prawnego, wypracowany przez inne kraje. Formuła opinii zabezpieczających oraz panelu eksperckiego występuje jedynie we Francji, w Kanadzie i Australii. Zaproponowane normatywne ujęcie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania uwzględnia wytyczne Trybunału Konstytucyjnego i doświadczenia innych krajów oraz zalecenia Komisji Europejskiej. Wysoka Izbo! Biorąc pod uwagę zapisy ustawy, które z jednej strony są zapisami zabezpieczającymi prawa podatników, a z drugiej strony - te zapisy zaproponowane przez rząd - rzeczywiście dają nadzieję na zwiększenie dochodów budżetu państwa poprzez wyeliminowanie mechanizmów, które dzisiaj pozwalają na unikanie płacenia podatków... W związku z tym te zapisy wydają się zapisami jak najbardziej uzasadnionymi. O skutkach tej ustawy dla budżetu państwa można powiedzieć w oparciu o dane z innych krajów, gdzie klauzula jest stosowana średnio w od 2 do 90 spraw rocznie. Szacuje się, że liczba takich spraw w Polsce nie będzie wyższa niż średniorocznie ok. 46, to jest średni szacunek. Decyzje wydawane w związku z zastosowaniem klauzuli z istoty będą dotyczyły znaczących kwot. Przy założeniu, że kwota uszczuplenia wynikającego z pojedynczej decyzji wyniesie ok. 2-2,2 mln zł, bezpośrednie skutki finansowe zastosowania klauzuli związane z wydanymi przez ministra finansów decyzjami można szacować na 50 mln zł w 2017 r. oraz 100 mln w 2018 r. i w latach następnych, ale już skutki pośrednie będą dla budżetu państwa (Dzwonek) dużo bardziej znaczące i będą oscylowały od 1,3 mld do aż 5,4 mld zł rocznie. Mając na uwadze powyższe, wnoszę o przekazanie projektu do dalszych prac w Wysokiej Izbie. Dziękuję bardzo.