Mówca: Anna Grodzka
Data: 2012-04-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany, wniesiony przez nasze ugrupowanie, projekt ustawy o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego dodaje w art. 829 pkt 9, który po prostu poszerza katalog rzeczy, które nie mogą zostać odebrane człowiekowi podczas procesu egzekucyjnego. Ściślej, chodzi o ochronę mieszkania, które w polskich warunkach jest tym, co tak naprawdę człowiek posiada, jest czymś, co stanowi o jego bycie lub niebycie. Projekt ten w swej istocie dotyczy tego samego problemu, jaki był podejmowany w ustawie o upadłości konsumenckiej, to znaczy, aby osoba obsługująca zadłużenie mogła dalej pracować, uczestniczyć w życiu społeczeństwa. Chodzi o to, żeby nie wykluczać ludzi, żeby ludzie ci mieli szansę być użyteczni dla społeczeństwa, a także dla dłużnika. W polskich warunkach pozbawienie mieszkania człowieka, który nie ma odłożonych zasobów, a zawsze czy prawie zawsze jest taka sytuacja, kończy się bezdomnością. Porażka zadłużenia nie może wiązać się przecież ze śmiercią cywilną człowieka, wyłączeniem go z działalności gospodarczej czy uniemożliwieniem mu pracy. Nie może skazywać ludzi na poziom daniny społecznej. Ludzie bezdomni często ulegają bezprawiu, wchodzą do świata bezprawia albo w najlepszym wypadku trafiają do szarej strefy gospodarczej, co nie przysparza pozostałej części społeczeństwa dobrobytu. A taka właśnie jest bezdomność. Zachęcamy przecież ludzi do podejmowania działalności gospodarczej. Jaki to ma sens, jeśli obarczymy ich ryzykiem bezdomności i wykluczenia społecznego? Proponowane zmiany mają zapobiec trwałemu wykluczeniu społecznemu tych, którzy przegrali na rynku, odciążyć państwo od danin, jakie zmuszone będzie ponosić na ich rzecz, dać tym ludziom szansę spłaty zadłużenia i powrotu do społeczeństwa. Art. 75 konstytucji dąży do pohamowania bezdomności obywateli. Stwierdzono w nim, że: ˝Władze publiczne prowadzą politykę sprzyjającą zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli (...) oraz popierają działania obywateli zmierzające do uzyskania własnego mieszkania˝. Nasza poprawka idzie właśnie śladem tego artykułu. Art. 829 K.p.c. przedstawia katalog rzeczy, których człowiekowi nie można odebrać. Czyż możemy pozwolić na to, ażeby odbierana mu była możliwość mieszkania, podstawowa rzecz dla funkcjonowania społeczeństwa, człowieka w społeczeństwie? Proponowany przez nas przepis powstrzyma szaleńczą akcję kredytową, która dotyczy ludzi o niskich bądź niepewnych dochodach, posiadających mieszkanie. A mieszkanie jest największym kąskiem dla wierzycieli. Najłatwiej zaspokoić wierzyciela właśnie mieszkaniem. Jest to dla niego najpewniejsze zabezpieczenie. Słabe ekonomicznie rodziny wobec braku innych alternatyw, jak rynek tanich mieszkań, o których mówiła poseł Popiołek, czy mieszkań na wynajem, kupują mieszkania z przymusu. To jest tak, że nie można nie mieszkać nigdzie. Polska nie oferuje mieszkań komunalnych, bo to, co oferuje, trudno nazwać ofertą. Nie oferuje także tanich mieszkań na wynajem. Dzięki tej polityce rosną ceny, koszty wynajmu mieszkań i stają się one niemożliwe do poniesienia przez wiele rodzin, skazują te rodziny, nawet przy małych dochodach, na konieczność brania pożyczek nawet wtedy, gdy są niepewne. A banki zainteresowane są udzielaniem pożyczek osobom, które posiadają mieszkanie, ponieważ stanowi to dla nich największą gwarancję. Na tym tle rozwija się, o czym mówiła też tutaj pani poseł Popiołek, działalność mafii, działalność pozaprawna i działalność bezprawna. (Dzwonek) Według danych Eurostatu 2/3 społeczeństwa nie stać na żaden niespodziewany wydatek, jak np. choroba w rodzinie, utrata pracy czy tysiąc innych losowych przypadków. Zatem każdy z nas - przedsiębiorca czy każdy, kto nie posiada dostatecznie dużych zasobów poza mieszkaniem - narażony jest na bezdomność, narażony jest na wykluczenie społeczne. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeszcze jedno zdanie. Polska to kraj, w którym system prawa w wielu miejscach zapomina o prawach człowieka. Tak jest i w przypadku, który proponujemy teraz Wysokiej Izbie tą zmianą naprawić. Granicą respektowania prawa własności musi być prawo człowieka do godności, opisane w art. 30 konstytucji, bo jedyną granicą wolności człowieka powinna być krzywda innych ludzi. Prawo własności nie jest licencją na zabijanie, a Polska nie jest Rzecząpospolitą właścicieli, tylko Rzecząpospolitą obywateli. Chcielibyśmy w to wierzyć i dlatego prosimy o zaakceptowanie naszego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)