Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2012-05-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ruch Palikota poprze nowelę ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz innych ustaw. Wiemy bowiem, że w większości krajów w Europie i na świecie istnieją już regulacje nowacji rozliczeniowej. Mamy świadomość, że Polska jest jednym z ostatnich krajów, w których nowacja nie jest uregulowana prawnie. Zgadzamy się, że nowacja rozliczeniowa to standard międzynarodowy, a jej brak powoduje, że dla wielu inwestorów zagranicznych rozliczenia transakcji na polskim rynku są nieczytelne i obarczone większym ryzykiem rozliczeniowym. Wiemy, że regulacje unijne, w szczególności rozporządzenie EMIR, wprowadzą we wszystkich krajach Unii obowiązek dokonywania rozliczeń z wykorzystaniem partnera centralnego, mechanizm polegający na tym, że podmiot rozliczający transakcje staje się kupującym dla sprzedającego i sprzedającym dla kupującego. Zgadzamy się, że bez szybkiego uchwalenia dzisiejszej noweli polski rynek kapitałowy nie będzie w momencie wejścia w życie rozporządzenia EMIR należycie przygotowany, a EMIR zacznie obowiązywać w drugiej połowie tego roku. Rozumiemy, że do tego czasu polska izba rozliczeniowa powinna pełnić funkcję partnera centralnego, bo tylko wtedy będzie miała sześć miesięcy na dostosowanie się do wymogów rozporządzenia. Zgadzamy się, że brak polskiej izby rozliczeniowej jako partnera centralnego w momencie wejścia w życie EMIR doprowadzi do tego, że transakcje zawierane na rynku będą rozliczane przez zagraniczne izby rozliczeniowe. Będzie to niekorzystne dla bezpieczeństwa krajowego systemu finansowego i oznaczać będzie oczywiście stratę dochodów z tytułu rozliczeń. Ze wszystkim tym zgadzamy się. Nie zgadzamy się natomiast z trybem procedowania nad tą nowelą. Projekt ustawy trafił do nas jako projekt poselski, jednak już na pierwszym posiedzeniu podkomisji Finansów Publicznych okazało się, że prawdziwym autorem projektu jest nie grupa posłów Platformy Obywatelskiej, ale Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, czyli najbardziej zainteresowany podmiot, którego spółka KDPW_CCP stanie się po uchwaleniu ustawy partnerem centralnym. KDPW nie ma inicjatywy ustawodawczej, więc projekt został, mówiąc kolokwialnie, podfirmowany przez posłów Platformy Obywatelskiej. Ominięto w ten sposób wymóg konsultacji i uzgodnień międzyresortowych i przyspieszono prace nad ustawą. Ale, szanowni państwo posłowie Platformy, wnioskodawcy projektu, uzgodnienia i konsultacje resortowe to nie jest jakaś fanaberia, niepotrzebny gadżet legislacyjny. To konieczny element procesu ustawodawczego. Bez uzgodnień powstaje chaos i bałagan, a przede wszystkim brak transparentności, gdy ustawę pisze sobie sam zainteresowany - skądś to znamy. Chaos, bałagan i brak transparentności - tak pracowano nad tą nowelą. Parę przykładów. Przedstawiciel Ministerstwa Finansów na posiedzeniu podkomisji ustnie opisywał, wersji pisemnej nie zdążył przygotować, co chciałby w ustawie zmienić, mówiąc tak: może to być na pierwszy rzut oka trochę zagmatwane. A więc nasza propozycja polegałaby na tym, że dotychczasowy 2 stałby się 4, dotychczasowy 3 stałby się 2, dotychczasowy 4 byłby 5, dotychczasowy 6 wyleci i będzie troszkę przeformułowany ust. 3, 2, 9 i 13. Natomiast w ust. 14 znajduje się kwestia zahaczająca o podatki i tutaj chciałbym zaznaczyć, że zaproponowane brzmienie na pewno nam się nie podoba. Narodowy Bank Polski postulował, aby katalog transakcji rozliczanych przez podmiot rozliczający rozszerzyć na transakcje repo. Poseł Neumann jednak zauważył: w kontrze stoi Komisja Nadzoru Finansowego, która nie bardzo widzi takie rozwiązanie w tej ustawie. Mamy jeszcze trochę czasu - pocieszał się pan poseł - do drugiego czytania, więc trochę bym tak zaapelował do tych dwóch instytucji, żeby poszukały być może wspólnego stanowiska. W trakcie prac dodano istotną poprawkę dotyczącą zasad tworzenia regulaminu i powstania repozytorium transakcji. Zbulwersowało to Biuro Legislacyjne, które oświadczyło: gdyby ten przepis znalazł się w projekcie wyjściowo, wtedy na pewno skierowalibyśmy ten projekt także do głównego inspektora ochrony danych osobowych ze względu na gromadzenie i przechowywanie informacji. Zbulwersowany był również Narodowy Bank Polski, który pytał: nie bardzo rozumiemy, dlaczego wypadł przepis, w którym była mowa o systemie rejestracji papierów wartościowych prowadzonym przez NBP. Zakładamy, że jest to swojego rodzaju pomyłka przy redagowaniu projektu i prosilibyśmy o przywrócenie jednak tego zapisu. Po macoszemu potraktowany został także KNF. W projektowanym art. 68a ustawy omyłkowo pominięto obecny ust. 16 tego artykułu, który przyznaje KNF uprawnienie do zgłaszania sprzeciwu wobec zmian w regulaminie izby rozliczeniowej lub rozrachunkowej. Tak wygląda legislacja na skróty. Po to są uzgodnienia i konsultacje przed skierowaniem projektu do Sejmu i po to są przedłożenia rządowe. Nasza praca nie bardzo ma sens. Nad czym właściwie mamy pracować, powiedziała na posiedzeniu podkomisji posłanka Masłowska. Niezwykle rzadko zgadzam się z wypowiedziami pani poseł, ale tym razem miała 100% racji. Wnioskodawca pan poseł Neumann, komentując tę wypowiedź, stwierdził: to było dość częstą praktyką w poprzedniej kadencji. Nie szedłbym tak daleko, że to jest projekt niedopracowany, bo tak nie jest. Szanowni państwo, jestem w parlamencie pół roku. Przedtem przez ponad trzydzieści lat prowadziłem firmę. Gdybym prowadził ją w taki sposób, w jaki działają rządzący, chaotycznie, bałaganiarsko, nietransparentnie - a to nie tylko ta ustawa, mamy dziś także ustawy emerytalne - to moja firma dawno wypadłaby z rynku. Chyba więc najwyższy czas, aby ci obecnie rządzący, tak rządzący, też wypadli z politycznego rynku (Dzwonek) w najbliższych wyborach. Dziękuję.