Mówca: Mirosław Pawlak
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Kolejny już raz Wysoka Izba pochyla się nad nowelizacją ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sytuacja geopolityczna naszego regionu staje się w ostatnim czasie coraz bardziej skomplikowana i nacechowana niepewnością. Chociaż nasz kraj nie jest dotknięty w żaden sposób działaniami wojennymi, nie rozgrywają się na naszym terytorium walki, w tym o charakterze narodowo-wyzwoleńczym, to jednak nie jesteśmy bezludną wyspą. I o tym nam - jako parlamentarzystom i jako narodowi, całemu społeczeństwu - nie wolno zapominać. Przystępując do procedowania nad tą szczególną materią, nie możemy działać ani pod wpływem chwili, ani wiedzeni emocjami. Przedstawiony nam projekt gruntownie zmienia dotychczasowe przepisy i nakłada na Rzeczpospolitą Polską niemal z urzędu obowiązek przyjmowania obcokrajowców, co ma być podyktowane koniecznością wdrożenia dyrektyw unijnych i potrzebą chwili. To stanowczo za mało, aby władze naszego państwa w ekspresowym tempie pracowały nad zmianą dotychczasowych procedur. Również tzw. pakiet azylowy nie daje żadnej legitymacji do tak radykalnych i gwałtownych zmian. Władze i rządy się zmieniają, a problem pozostanie. Zgoła niewinnie brzmiące przepisy na lata zmienią sytuację w naszym kraju, ale także sytuację osób przyjmowanych. Czy zmieni to dramatyczną sytuację i wygasi konflikty na obszarach dotkniętych walkami lub waśniami grup plemiennych? Otóż na pewno nie. To nawet nie uspokoi sytuacji. Od lat przy różnych okazjach mówimy, dyskutujemy, polemizujemy na temat problemu sprowadzenia do Polski naszych rodaków rozsianych w różnych zakątkach świata w wyniku repatriacji i represji. Problem istnieje, ale odpowiedź rządu od lat brzmi niezmiennie: brak środków, brak możliwości osiedlania się, trudności dla organów samorządowych. I sprawa ucicha. Odnosząc się chociażby do propozycji przepisu o cofnięciu statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej, muszę stwierdzić, że gołym okiem widać, iż nie jest to zwykłe wyproszenie gościa z domu, lecz długotrwała, żmudna procedura. To, że w nowelizacji ustawy nałożymy dodatkowe obowiązki na różne organy naszego państwa, to jeszcze o niczym nie świadczy. Wykonanie już obowiązujących procedur przewidzianych prawem jest obecnie bardzo trudne. Weźmy pod uwagę chociażby projektowany art. 25. Mamy tu na uwadze dobro nieletniego, ale także związków małżeńskich. Skomplikowany byłby także tryb udzielania ochrony międzynarodowej. Niejasna wydaje się ponadto rola kuratora w składaniu wniosków w imieniu małoletniego. Skąd te małoletnie osoby dotrą do Polski? Skąd kuratorzy powezmą o nich wiedzę itd.? Czy ktoś - i kto - zagwarantuje, że uchodźcy to naprawdę maltretowane i ciemiężone ofiary? Kto i na jakiej podstawie będzie sprawdzać i dokonywać selekcji uchodźców pod kątem rzeczywistych powodów i faktycznej potrzeby opuszczenia ich dotychczasowej ojczyzny i podjęcia emigracji? Odnosząc się bardziej szczegółowo do zaproponowanych przepisów, należy otwarcie zadać sobie pytanie. Czy przekazując cudzoziemcowi środki, za które sam będzie musiał zorganizować sobie miejsce zamieszkania, wyżywienie, środki higieny osobistej, nie pozostawiamy go, najdelikatniej mówiąc, na łasce losu? Jako nieobywatele Rzeczypospolitej Polskiej jurysdykcji którego państwa będą w tej sytuacji podlegać? Czy nie spowoduje to nieprzewidzianych obecnie komplikacji natury prawnej? A co z ewentualnym wydaleniem, czego z góry nie można wykluczyć, uchodźcy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej? Do jakiego kraju takie wydalenie nastąpi? Do ogarniętego wojną, tego, z którego przybył? Te i inne sytuacje, budzące jakże poważne wątpliwości, należy przewidzieć, aby nie zakładać z góry, że będą takie czy inne sytuacje, i w konsekwencji nie zderzyć się z brutalną rzeczywistością i nie stanąć przed dylematem. Wysoki Sejmie! Niejeden parlamentarzysta na tej sali mógłby mi zadać pytanie o wartości chrześcijańskie, wielkoduszność albo o brak współczucia czy obojętność. Uprzedzając z góry takie lub podobne insynuacje, spieszę powiedzieć, że Polskie Stronnictwo Ludowe wie i pamięta o pomocy dla Polaków, docenia to, ale jako poważne ugrupowanie już teraz zwracamy uwagę na fakt, że tak poważna materia musi zostać gruntownie przedyskutowana, przeanalizowana na forum komisji, za czym się opowiemy w głosowaniu. Dziękuję bardzo.