Mówca: Dorota Niedziela
Data: 2014-06-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Platforma Obywatelska dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2394). Za jego pomocą dokonuje się nowelizacji obowiązującej obecnie ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych. Celem projektu ustawy jest dokonanie transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy nr 41 z 2009 r. w sprawie ograniczonego stosowania mikroorganizmów zmodyfikowanych genetycznie, regulującej zamknięte użycie mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych. W zakresie wykonania odpowiednich przepisów rozporządzeń Unii Europejskiej projekt ustawy wprowadza regulacje prawne mające na celu zapewnienie stosowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzenia nr 1946 z 2003 r. stanowiącego transpozycję na płaszczyźnie prawa unijnego postanowień Protokołu kartageńskiego o bezpieczeństwie biologicznym do Konwencji o różnorodności biologicznej, sporządzonego w Montrealu w 2000 r. Projekt uwzględnia postanowienie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 grudnia 2013 r. w sprawie mającej za przedmiot skargę o stwierdzenie, na podstawie art. 258 TFUE, że Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom państwa członkowskiego poprzez nieodpowiednią transpozycję przepisów dyrektywy nr 41 z 2009 r. lub brak tej transpozycji. Projekt ustawy reguluje zagadnienia dotyczące mikroorganizmów i organizmów genetycznie modyfikowanych w zakresie prowadzenia zakładów inżynierii genetycznej, zamkniętego użycia mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych, zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych i zamierzonego uwolnienia organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska i wprowadzenia do obrotu produktów genetycznie zmodyfikowanych. Projekt przewiduje, że dotychczasowa definicja zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych stosowana na gruncie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych zostanie zastąpiona definicją zamkniętego użycia mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych oraz zamkniętego użycia organizmów genetycznie modyfikowanych. Nowa definicja będzie obejmowała działania polegające na modyfikacji genetycznej mikroorganizmów lub na modyfikacji genetycznej organizmów innych niż mikroorganizmy. Ma to związek z zakresem regulacji dyrektywy nr 41. Ze względu na wyodrębnienie kategorii mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych zmianie ulega tytuł ustawy. Przepisy projektu ustawy nie mają zastosowania do żywności, produktów leczniczych zawierających organizmy genetycznie zmodyfikowane, składających się lub wytwarzanych z nich oraz do organizmów genetycznie zmodyfikowanych i pasz. Przepisów ustawy nie będzie się stosować również do magazynowania, hodowania, transportu, niszczenia, usuwania lub wykorzystywania mikroorganizmów genetycznie modyfikowanych, które zostały wprowadzone do obrotu na podstawie decyzji Komisji Europejskiej albo na podstawie decyzji państw członkowskich Unii w sprawie ich wprowadzenia do obrotu. Zgodnie z postanowieniem dyrektywy nr 41 państwa członkowskie Unii mają obowiązek uregulować prawnie działania dotyczące mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych. Rząd Rzeczypospolitej Polskiej dopuszcza prowadzenie prac w zakresie zamkniętego użycia GMO na warunkach określonych w przepisach prawa. Projekt nie wprowadza zmian w zakresie zamierzonego uwolnienia GMO do środowiska, co również nie stoi w sprzeczności z dokumentem programowym rządu w zakresie GMO. W swoim ramowym stanowisku rząd zadeklarował bowiem, że będzie dążyć, aby Rzeczpospolita Polska uzyskała status kraju wolnego od GMO, dlatego też opowiada się przeciwko prowadzeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zamierzonego uwalniania GMO do środowiska w celu doświadczalnym. Mając jednak na uwadze obowiązki wynikające z członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej, rząd deklaruje przestrzeganie obowiązującego prawa Unii Europejskiej z zakresu zamierzonego uwalniania organizmów genetycznie modyfikowanych do środowiska w celach doświadczalnych. Wnioskodawca uważa w szczególności za zasadne wykonanie doświadczeń mających na celu uzyskanie wyników rolno-środowiskowych dotyczących wpływów organizmów genetycznie modyfikowanych na środowisko w warunkach klimatycznych Polski, prowadzonych przez jednostki naukowe i szkoły wyższe. Zaproponowano wydawanie zezwoleń na prowadzenie zakładów inżynierii genetycznej na czas nieokreślony, aby nie... Może skrócę. W związku z ogromnym zainteresowanie społecznym dotyczącym tematyki GMO podczas prac konsultacyjnych wpłynęło wiele uwag do tego projektu. Zasadna wydaje się dalsza praca nad zapisami zawartymi w projekcie. Szczególnym głosem jest głos naukowców Polskiej Akademii Nauk zwracających uwagę na zbyt rygorystyczny charakter projektu w zasadzie ograniczający krajowe prace badawcze w zakresie inżynierii genetycznej. Klub Platformy Obywatelskiej rekomenduje przesłanie projektu do dalszych prac legislacyjnych do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.