Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2019-07-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Procedujemy nad kolejną ustawą dotyczącą służb mundurowych, tyle że tym razem dotyczy to mniejszego zakresu. Jest to ustawa o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej oraz ustawy o Służbie Więziennej. Chodzi o trzy służby mundurowy, które tak naprawdę dotychczas rzeczywiście miały tylko po jednym branżowym związku zawodowym. Ta ustawa, której projektodawcą jest pan prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, zmienia tę sytuację i ma wprowadzać tzw. pluralizm związkowy czy też wielość związków działających wśród tych formacji mundurowych. Ta dyskusja nie jest o tym, czy my chcemy wracać do PRL czy nie, panie ministrze, bo jakbym był złośliwy, to bym powiedział, że powrót do 4-letniego liceum i 8-letniej szkoły podstawowej to też jest powrót do PRL-u, a to jest dobra ustawa, dobra zmiana, więc nie będę tego mówił. Tak że myślę, że to nie jest problem. Problem dotyczy tu tego, jakie są w odniesieniu do tych służb mundurowych zyski z wprowadzenia pluralizmu związkowego, a jakie mogą być straty. I te zdania są podzielone. Na posiedzeniu komisji to wyraźnie wybrzmiało i pan minister Mucha też to podkreślał. Rozmawiamy o tym, czy jesteśmy zwolennikami takiego czy takiego rozwiązania. Musimy pokazywać plusy i minusy tych rozwiązań. Pan minister Zieliński mówił, że pluralizm jest zawsze wartością. Zgadzam się, ale wydaje mi się, że w pewnych sytuacjach pluralizm, tak jak w pewnych sytuacjach demokracja, wcale nie musi tą wartością być. Zarządzanie demokratyczne na polu bitwy byłoby fatalne. I nie mówimy o tym, że wszędzie to jest spełnione. To nie jest jakiś bożek, który musi się wszędzie spełnić. To zawsze musi być dostosowane do tego, co chcemy osiągnąć i w jakim systemie, w ramach jakiego elementu działamy. My uważamy, że te monozwiązki działające w strukturach Policji, Straży Granicznej i Służby Więziennej, których funkcjonowanie było ograniczone tylko i wyłącznie do konkretnych jednostek, tzw. związki branżowe, niemające swoich centrali na zewnątrz, które mogłyby zrzeszać również pracowników z innych branż, były bezpiecznym elementem. Dlaczego jest taka różnica między Strażą Pożarną a Policją? Ona wynika, o czym wczoraj na posiedzeniu komisji mówiono, również z pewnej tradycji. Natomiast pamiętajmy, że Policja czy Straż Graniczna, szczególnie Policja, to są jednostki, które mogą być wykorzystywane przez państwo do ograniczania pewnych elementów naszych praw obywatelskich, do stosowania przymusu bezpośredniego, do wprowadzania porządku na ulicach. I co będzie, jeżeli taki związek, który będzie związkiem ponadbranżowym, ogłosi strajk? Co będzie, jeżeli zastrajkują górnicy, a do tego samego związku będą należeli policjanci, którzy pilnują budynków sejmowych? To jest ten konflikt, który może być elementem upolitycznienia pewnej gry, bo związki, które są wielobranżowe, grają na scenie politycznej, są w jakimś stopniu upolitycznione, i to jest podstawowy problem, który zgłaszamy. Mamy ogromne wątpliwości, czy akurat w tym przypadku ten pluralizm jest dobry. Czy w wojsku mamy związki zawodowe? W ogóle ich tam nie ma. Czy wojsko funkcjonuje źle? Nie i nie wydaje się, żeby związki były tam konieczne. To jest w pewnym stopniu decydowanie się na funkcjonowanie w ramach pewnej służby. Myślimy, że w tym przypadku rozwiązanie, które obowiązuje, jest w większym stopniu wentylem bezpieczeństwa niż to, które wnosi ta ustawa. Państwo myślicie inaczej. Pewnie ta zmiana będzie wprowadzona. Jakie będą tego efekty, przekonamy się, zobaczymy. Nie mamy większości, która mogłaby tę zmianę zablokować, ale jest nam trudno się z tym zgodzić, dlatego zgłaszamy takie właśnie uwagi, bo ta obawa ma dla nas decydujące znaczenie. Ale w tej ustawie jest jeszcze jedna rzecz, a mianowicie jest pewna forma wykluczenia, ponieważ do tych związków zawodowych nie będą mogły należeć chociażby osoby zajmujące stanowiska kierownicze, mianowane na stanowiska kierownicze. To jest kolejny problem. Znowu nie jest tak, że dla każdego spełniony jest konstytucyjny warunek zrzeszania się. Dla nich nie. Oni nie będą mieli tego zagwarantowanego. I ostatnia rzecz. Moglibyśmy się powoływać na konstytucję. Ja nie mówię, to jest element, który można wywieść z konstytucji i on się tam mieści. Problem jest taki, że aktualne zapisy i przepisy również mieszczą się w ramach konstytucji. One nie łamią konstytucji. Nie nie ma takich wniosków, nie ma takich orzeczeń, które by pokazywały, że łamią konstytucję lub przepisy międzynarodowe. Za granicą jest to regulowane bardzo różnie. Są takie kraje, gdzie jest pluralizm związkowy, i takie kraje, gdzie tego nie ma. Są takie kraje, gdzie policjanci mają prawo do strajku. U nas tego prawa też nie mają. Tak naprawdę my musimy dopasować to do swojej sytuacji, dopasować do służb. Nas ta ustawa nie przekonuje. I takie jest nasze zdanie. Dziękuję. (Oklaski)