Mówca: Sprawozdawca Robert Telus
Data: 2021-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Państwo Ministrowie! Mam zaszczyt przedstawić państwu sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, druk nr 1677. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 i art. 40 regulaminu Sejmu, skierowała w dniu 26 października 2021 r. powyższy projekt ustawy do Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do pierwszego czytania. Komisje w dniu 28 października 2021 r. rozpatrzyły projekt i wnoszą, aby Wysoki Sejm raczył załączony projekt ustawy uchwalić. Drodzy Państwo! To tyle, jeżeli chodzi o tę formułkę, która jest bardzo ważna, trzeba ją przedstawić. Ale chciałbym również powiedzieć dwa słowa na temat tej ustawy. Ta ustawa jest bardzo ważną ustawą, jest bardzo dużym krokiem, milowym krokiem w tworzeniu holdingu. Holdingu, który jest oczekiwany przez rolników, holdingu, który ma pomóc w całym łańcuchu spożywczym, holdingu, który ma być akumulatorem, jeżeli chodzi o ceny. Bo wiemy o tym, że bardzo często w tej chwili przez to, że przetwórstwo, jak również pośrednictwo w Polsce jest przede wszystkim w rękach wielkich koncernów prywatnych, przede wszystkim koncernów zagranicznych... Bo gdyby to były koncerny polskie, to myślę, że byłoby o wiele łatwiej, ale zazwyczaj są to koncerny zagraniczne i koncerny, które bardzo mocno wykorzystują rolnika i swoją pozycję, bo są silnymi koncernami w tym całym łańcuchu spożywczym, wykorzystują w ten sposób, że rolnikom płacą ceny bardzo niskie przede wszystkim za owoce miękkie, ale chodzi tu nie tylko o owoce miękkie, lecz także o wszystkie produkty rolne. Bywa tak, że rolnik przywozi swoje produkty do skupu i tak naprawdę nawet jak rozładuje swoje produkty, to nie wie, w jakiej cenie koncerny zapłacą. Dlatego jest potrzeba takiej firmy w Polsce, państwowej firmy. Dobrze by było, żeby to była państwowa firma, która będzie miała wpływ na ceny, będzie miała wpływ na skup. I właśnie po to jest tworzony holding. Holding jest tworzony w Ministerstwie Aktywów Państwowych i na bazie spółki Skarbu Państwa, spółki cukrowej. Żeby ten holding stworzyć, jest potrzeba, aby przekazać również inne spółki, które w tej chwili są we władaniu albo w zarządzaniu Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, który jest pod ministrem rolnictwa. Jest potrzeba, aby te spółki przenieść do Ministerstwa Aktywów Państwowych, przenieść je właśnie po to, żeby ten holding stworzyć. Powstała pewna wątpliwość, wątpliwość prawna, czy na bazie tego prawa, które w tym momencie mamy, jest możliwe przekazanie aktywów tych spółek do Ministerstwa Aktywów Państwowych, do innego resortu, pod zarządzanie innego resortu. Żeby właśnie tę wątpliwość rozwiać, jest wniesiony ten projekt ustawy, poselski projekt ustawy, który ma tak naprawdę tylko dwa artykuły, który tak naprawdę prawnie rozwija te wątpliwości, że KOWR, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, będzie mógł te aktywa tych spółek, które są potrzebne, które są niezbędne do stworzenia tego holdingu, przekazać zgodnie z prawem. Dlatego ten projekt ustawy jest przedstawiony Wysokiej Izbie do rozstrzygnięcia. Jeżeli chodzi o to, co działo się w komisji, w kontekście sprawozdania z prac komisji, to przede wszystkim tu głosów przeciwnych nie było. Było wiele pytań ze strony opozycji, ale to były pytania naprawdę stricte merytoryczne, które, jak myślę, pokazują, że każdy podchodzi bardzo poważnie do tej sprawy, do powstania tego holdingu. Wynik głosowania był oczywiście w dużej większości 30 głosów, 30 parlamentarzystów było za tym projektem ustawy, ale 8 posłów się wstrzymało. Tutaj ubolewamy nad tym faktem, dlatego że z jednej strony posłowie opozycji mówią, że holding jest bardzo potrzebny, że ten holding powinien już być, dlaczego go jeszcze nie ma, a jak przychodzi co do czego, jak przechodzimy już do takiego konkretnego: sprawdzam, głosowania, to albo są posłowie przeciw, albo są wstrzymujący się. W tej sprawie to były głosy wstrzymujące się. To budzi wiele wątpliwości. Mimo że rozmawia się z posłami, którzy wiedzą o tym, że ten holding jest bardzo potrzebny i że ten holding pomoże polskiemu rolnikowi, to w głosowaniu widzimy, że jest inaczej. Nad czym my tak naprawdę ubolewamy i ubolewają polscy rolnicy? Nad tym, że co innego się mówi, a co innego jest w działaniu. Dlatego, pani marszałek, Wysoka Izbo, proszę w imieniu komisji o to, aby - tak jak już przeczytałem na wstępie - ten projekt uchwalić. On jest dobry dla polskiego rolnika, on jest dobry szczególnie dla tych małych rolników, on jest dobry, jeśli chodzi o to, aby wzmocnić pozycję rolnika w całym łańcuchu żywnościowym, aby rolnik mógł mieć więcej do powiedzenia. Ażeby tak było, to jest potrzeba właśnie takiej spółki, takiego holdingu, który będzie polskiemu rolnikowi pomagał. Przez te zaniedbania, które były przez wiele lat, bo to, że polskie przetwórnie, które były kiedyś polskie, zostały sprzedane w ręce koncernów zagranicznych, to oczywiście jest wina... (Poseł Dorota Niedziela: Tak, jabłka sprzedaliście. Minister Jurgiel sprzedał przetwórnię jabłek.) (Poseł Kazimierz Plocke: Na szczęście.) ...tych, którzy na to pozwolili w Polsce do tej pory, którzy odpowiadali za polskie rolnictwo w kilku rządach, bo to nie tylko jeden rząd, ale kilka rządów do tej pory... My to naprawiamy, chcemy wzmocnić pozycję rolnika, chcemy wzmocnić również możliwości, aby polski rolnik zarobił. Takim przykładem na to, że to jednak jest, skutkuje, była sprawa tzw. Eskimosa. Myślę, że posłowie z komisji rolnictwa wiedzą, o czym mówię. (Poseł Dorota Niedziela: 100 mln straciło państwo.) Wtedy właśnie minister Ardanowski podjął taką bardzo daleko idącą decyzję, decyzję, która była bardzo potrzebna... (Poseł Dorota Niedziela: Skarb Państwa zapłacił 100 mln.) ...i zobaczcie, drodzy państwo, co się wtedy stało. Jabłka, które kosztowały po 9 gr u sadowników, nagle, ale to nagle, z dnia na dzień po tym, jak holding, znaczy, nie holding, tylko Eskimos... (Poseł Dorota Niedziela: To nieprawda. Nieprawda.) ...firma zaczęła skupować na zlecenie pana ministra Ardanowskiego, wtedy ceny jabłek wzrosły do 30, a nawet w niektórych miejscach trzydziestu paru groszy. (Poseł Dorota Niedziela: Nieprawda. Koniunktura się zmieniła. Nieprawda.) To pokazuje, że interwencja na rynku jest potrzebna, oczywiście interwencja instytucji państwowej, instytucji polskiej, może nie do końca państwowej, ale polskiej. (Poseł Dorota Niedziela: 100 mln KOWR zapłacił.) Tego przez wiele lat nie było i dlatego ten holding jest tak bardzo potrzebny. Jeszcze raz chcę to podkreślić, bo tutaj pani poseł tak mocno krzyczy: Nieprawda, nieprawda. (Poseł Dorota Niedziela: Afera Eskimosa.) Drodzy państwo, gdybyście nie pozwolili na to, żeby te polskie przetwórnie poszły w ręce prywatne, w ręce koncernów zagranicznych, tego problemu by nie było, ale wy pozwoliliście na to, żeby koncerny, spółki, przetwórnie zostały sprzedane koncernom zagranicznym. (Poseł Dorota Niedziela: Ale to Ardanowski pozwolił sprzedać największą przetwórnię jabłek.) I tak naprawdę dzisiaj decyduje o cenie produktów rolnych u rolnika nie rolnik, tylko decydują właśnie te koncerny, na które wy pozwoliliście. (Poseł Dorota Niedziela: Tak, PiS pozwolił na sprzedaż przetwórni jabłek.) Tą ustawą, tym tworzeniem tego holdingu będziemy to naprawiać i naprawiamy. Oczywiście, że tego nie da się naprawić jedną ustawą, tego nie da się naprawić jednym holdingiem, ale jeśli chodzi o to, co przez wiele lat straciliście, straciliśmy jako Polska, to dzięki waszym działaniom my to naprawiamy. I to robimy już od 6 lat, żeby właśnie... (Poseł Kazimierz Plocke: ˝My˝ to znaczy kto?) (Poseł Dorota Niedziela: 6 lat.) Od 6 lat, ma pani poseł rację, 6 lat. Od 6 lat naprawiamy to, co wy popsuliście. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Dorota Niedziela: I nic wam nie wyszło z tego. Coraz gorzej jest w rolnictwie. A Eskimos kosztował 100 mln.)