Mówca: Adam Szejnfeld
Data: 2013-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Dyskusja dzisiaj była bardzo gorąca, bogata w tezy, stanowiska, niemniej jednak powiem szczerze, że po tych kilku tygodniach pracy, współpracy z opozycją i z przedstawicielami koalicji, przede wszystkim z rządem, ale także wsłuchiwania się w stanowiska przedstawicieli partnerów społecznych, jestem w imieniu wnioskodawców zadowolony z kompromisu, który zawarliśmy. Kompromis ma to do siebie, że oczywiście każda ze stron skrajnie ustawionych do meritum sprawy nie jest zadowolona w pełni, ale moim zdaniem ten kompromis przede wszystkim będzie służył większości, a przecież o tę większość nam chodzi. W tej większości upatruję oczywiście interes pracobiorców, ludzi, którzy mają pracę, interes bezrobotnych, ludzi, którzy poszukują pracy, chcą mieć z czego utrzymać swoje rodziny, dzieci, ale takiej szansy aktualny rynek pracy i ten sztywny Kodeks pracy im nie dają. Oczywiście w tej większości widzę także pracodawców, tak jak zostało to wskazane przez jednego posła. Przecież oni działają nie tylko i wyłącznie na rzecz własnego, prywatnego interesu. Działają na rzecz firmy, którą reprezentują. U pracodawców firmą są nie tylko przedsiębiorstwa. Tu 100% wystąpień, jeśli były krytyczne i jeśli były jeszcze tak antagonistycznie nastawione, wskazywało na pracodawców w postaci przedsiębiorców, a przecież Kodeks pracy dotyczy wszystkich pracodawców. Gdy porównamy liczbę pracodawców będących przedsiębiorcami, zwłaszcza w zakresie zatrudniania ludzi, z liczbą pracodawców, którzy nie są przedsiębiorcami, to zobaczymy, że przedsiębiorcy wśród pracodawców stanowią mniejszość. Każda osoba siedząca na tej sali, każda posłanka i każdy poseł, każda osoba siedząca w sali obok w Senacie to są pracodawcy. Wszyscy państwo zatrudniacie ludzi. Nie wszyscy państwo zatrudniacie na podstawie sztywnych przepisów Kodeksu pracy, bo by się to wam nie udało. Część z was zatrudnia na podstawie elastycznego stosunku, nie nazywając już go określeniami, które pojawiają się w dyskusji publicznej. Zapominacie wtedy, że jest jakaś ochrona, którą trzeba dawać pracownikom, bo wiecie, że temu pracownikowi ta praca jest potrzebna, rodzinie tego pracownika są potrzebne pieniądze na utrzymanie, a wy nie macie innych możliwości zatrudnienia. Mamy więc do czynienia z pewnym dualizmem, ambiwalencją. Inaczej podchodzimy do realizowania swoich celów, gdy one dotyczą nas, a zupełnie inaczej, gdy dotyczą innych podmiotów czy osób, a zwłaszcza gdy wypowiadamy się publicznie. Podobnie jest, jeżeli chodzi o rzesze przedstawicieli związków zawodowych. Znam związkowców, którzy także są pracodawcami. Zupełnie inny pogląd mają na potrzeby publicznego wystąpienia, jeśli występują w imieniu czy na rzecz związków zawodowych, a zupełnie inny pogląd mają wtedy, gdy występują czy rozmawiają, uwzględniając swoją rolę pracodawcy, także w swojej firmie. Kończąc ten wątek, chciałbym powiedzieć, że właśnie ten kompromis, gdyby odsiać te wszystkie emocjonalne albo bardzo - żeby nie powiedzieć: li tylko - polityczne wystąpienia, jest kompromisem, który może dać Polsce szansę na lepszy rozwój, a społeczeństwu - na zwiększenie dobrobytu, polepszenie życia. Bardzo znamienna była tutaj wypowiedź jednego posła, ale nie będę cytował jego nazwiska, który powiedział, że bezrobotni nie potrzebują elastycznego czasu pracy, że bezrobotni potrzebują nowych miejsc pracy. W tej jednej wypowiedzi, w tym jednym zdaniu widzimy, jak bardzo fundamentalny jest brak zrozumienia, że jeżeli mamy osiągnąć tworzenie nowych miejsc pracy, to możemy użyć określonych instrumentów. Jeden z posłów powiedział tu, że w Polsce, tak jak w większości demokratycznego świata, nie ma przecież przymusu pracy. Nie możemy przymusić bezrobotnego, żeby pracował, nie możemy przymusić pracującego, żeby pracował wbrew swojej woli, bo np. uznaje, że warunki albo pracy, albo płacy mu nie sprzyjają, ale także nie możemy zmusić pracodawcy, urzędu lub przedsiębiorcy, żeby zatrudniał, skoro nie potrzebuje pracowników lub nie może zatrudnić, mimo że potrzebuje. Czyli musimy używać instrumentów pośrednich, a nie przymusu bezpośredniego. Elastyczność czasu pracy, instrument, który został wprowadzony w większości krajów Unii Europejskiej, poza Polską, daje ten efekt. W związku z tym na przykładzie innych krajów Unii Europejskiej, mówię o polskim przykładzie z lat 2009-2010, bo te instrumenty były częściowo i okresowo stosowane, musimy się wreszcie otworzyć na te rozwiązania. Kończąc, chcę powiedzieć, że mam nadzieję, iż uchwalona w tym tygodniu nowelizacja Kodeksu pracy wprowadzi tę oczekiwaną, powiedziałbym: wręcz konieczną, elastyczność. Elastyczność to właśnie zmniejszenie liczby umów cywilnoprawnych na rynku pracy, a więc tych umów, które nie są szczęśliwie nazywane - przytoczę tutaj w cudzysłowie, choć nie lubię tego określenia - umowami śmieciowymi. Bardzo często podnosi się postulat, że w Polsce jest zbyt dużo umów cywilnoprawnych na rynku pracy, ale nie myśli się o tym, jakie są przyczyny, jaka jest geneza, skąd się to bierze. Bierze się to m.in. z tego, że są zbyt sztywne przepisy prawa pracy i strony zawierające stosunek pracy: pracodawca - pracobiorca, muszą sobie jakoś poradzić. Zwróćcie uwagę na to, że w tych krajach, w których elastyczność stosunku pracy jest wyższa, stosunek umów cywilnoprawnych, ilość, liczba jest niższa. Proszę zwrócić uwagę na korelację tych dwóch ważnych zjawisk. Po drugie, elastyczność to więcej utrzymanych miejsc pracy i więcej nowych miejsc pracy, więcej szans na nowe miejsca pracy. Elastyczność to także zwiększenie konkurencyjności na międzynarodowym rynku pracy, a co za tym idzie, także w przyszłości wzrost dobrobytu życia w Polsce. A o co nam powinno chodzić tu, na ul. Wiejskiej, obojętnie, czy w Sejmie, czy w Senacie, jeśli nie o to, żeby ludziom żyło się w naszym kraju lepiej? Jestem przekonany, proszę państwa, że życie pokaże, iż te emocje były tutaj niepotrzebne, że część wystąpień miała charakter li tylko polityczny i była po to, żeby podkreślić odrębność od innych klubów i partii politycznych. Jestem absolutnie przekonany, powtarzam: jestem absolutnie przekonany, że żadne negatywne zjawisko, o którym tutaj mówiono, że będzie potencjalnie niszczyło polski rynek pracy albo godziło w interes polskich pracowników, nie będzie miało miejsca choćby z jednego powodu: tą nowelizacją nie likwiduje się, ba, nawet nie ogranicza się - jestem przekonany, że potwierdzi to także pan minister, który będzie dzisiaj występował - ani jednego przepisu prawa chroniącego pracownika. Powtarzam: w ten sposób nie ograniczy się ani jednego przepisu prawa. Wszystkie przepisy dotyczące czasu pracy, warunków pracy, warunków płacy, bezpieczeństwa i higieny pracy są zachowane, niedotknięte w żadnym zakresie tą nowelizacją, więc wszystkie te rozwiązania będą mogły jedynie pozytywnie wpływać na sytuację w Polsce, polskich pracodawców, i tych publicznych, i tych w administracji, a nie tylko przedsiębiorców, i będą pozytywnie wpływać na szanse rozwojowe naszego społeczeństwa, bo one są uzależnione od niskiego bezrobocia i wysokiego poziomu zatrudnienia. Ten instrument nie stanowi żadnego przymusu, jest pośrednim instrumentem, który ma to dobrodziejstwo pracy w Polsce zwiększać. Dziękuję bardzo.