Mówca: Krzysztof Tchórzewski
Data: 2012-03-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Szkoda, że nie stać pana na powagę po tak poważnym wypadku, po tak poważnej katastrofie. Pana dzisiejsze szyderstwa nie pasują do powagi tej debaty, która ma się skupić na wnioskach z katastrofy pod Szczekocinami i dotyczy bezpieczeństwa obywateli w transporcie kolejowym i opóźnień w inwestycjach. Każdy poważny wypadek, każda katastrofa naturalnie wywołują pytania, czy państwo zapewniło możliwie najlepiej bezpieczeństwo obywateli. W efekcie pytania dotyczą różnych aspektów. Jako posłowie mamy prawo, ale i obowiązek, je zadawać. Pierwsze: Czy organizacja pracy była właściwa? Czy zrobiono wszystko, aby zapobiec ewentualnym ułomnościom ludzkim, bo pomyłki, rozproszenie uwagi itp. sprawy nam, ludziom, zdarzają się? Odpowiednia organizacja pracy ma stworzyć, zapewnić pracownikom odpowiednie warunki i zmniejszyć te wszystkie zagrożenia. Czy te zadania państwo polskie spełniło w tym przypadku? Przecież PKP PLK to przedsiębiorstwo państwowe służące realizacji polityki transportowej państwa i nie jest nastawione na maksymalizację zysku, bo nie może być. Wstępne informacje wskazują, że nie zostało to spełnione, bo rząd wymaga od tej firmy redukcji kosztów, zmniejszenia wydatków, bez zapewnienia właściwych środków na nowoczesne systemy zarządzania i nowoczesne systemy sterowania ruchem pociągów. Na posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury pan minister był uprzejmy po raz drugi - pierwszy raz w mediach - zapewnić, że niecierpliwie czeka na decyzję Komisji Europejskiej i że potrafi te 1,2 mld euro, które przed ponad rokiem rząd zaproponował przesunąć i zabrać z inwestycji kolejowych, wykorzystać na inwestycje kolejowe. Jest to zdumiewające. Taka rozbieżność zdań w ramach tego samego rządu budzi niepokój. Pani minister Bieńkowska twierdzi, że jest tym zdumiona, bo według niej kolej nie jest w stanie zagospodarować tych pieniędzy. Prawdopodobnie właśnie na wniosek wtedy jeszcze Ministerstwa Infrastruktury wystąpiła do Unii Europejskiej o przesunięcie tych środków na drogi. Tymczasem pan minister Nowak twierdzi, że jest w stanie wykorzystać te środki, że można je wykorzystać, to znaczy że potwierdza, że kolej jest przygotowana do tego, aby wydać te środki na inwestycje. Skąd więc wniosek o przesunięcie? Jednocześnie jest poniżanie pracowników kolejowych. Skąd to traktowanie ich jako nieudaczników? Zdecydowanie protestuję przeciwko temu, bo jeśli można wykorzystać środki, jeśli są ku temu możliwości, to nie można mówić o ludziach, którzy nad tym pracują, że są nieudacznikami i że nie są w stanie wykorzystać tych pieniędzy. To właśnie rząd w ten sposób dyskryminuje kolej. W związku z tym rodzi się pytanie. Jeśli minister twierdzi, że można wykorzystać środki, to dlaczego nie występuje do Komisji Europejskiej, żeby wycofać pismo, wniosek o ich przesunięcie, i nie zaczyna ich wykorzystywać? Czy to nie jest jakieś wielkie matactwo? Czy to nie jest chęć, żeby te środki w ogóle nie były wykorzystywane, skoro nikt się nie stara? Jest możliwość ich wykorzystywania, a one leżą i nic się nie robi. To wszystko po prostu zdumiewa. Kolejne pytanie: Dlaczego jest taki słaby nadzór nad przestrzeganiem bezpieczeństwa, o którym się teraz mówi? Chociaż wstępnie prokuratura twierdzi, że to nie jest podstawowa przyczyna tego wypadku. Dlaczego słabo jest kontrolowany stan urządzeń, stan taboru? Dlaczego Urząd Transportu Kolejowego od dłuższego czasu, od lat jest w tej dziedzinie tak niesprawną organizacją? W ciągu ostatnich pięciu lat rządów, właściwie w ciągu ostatnich trzech lat, jakość pracy UTK wyraźnie spadła, a kolejni prezesi odwoływani są za to, że informują najpierw ministra, a potem parlament, że nie są w stanie wykonywać swoich obowiązków z powodu braku środków finansowych. Maszerują po Sejmie z prośbą, żeby ktoś zwrócił na to uwagę. Właściwie przestają się nawet bać ministra i odwołania, bardziej boją się skutków, odpowiedzialności, która ich czeka. Czy nie było wiadomo już dużo wcześniej, że może być źle? Ci prezesi zbierali informacje od swoich zespołów, przychodzili i mówili: nie dajemy sobie rady, potrzeba nam 18, 15, 20 mln zł. I co? I nic. Związki zawodowe piszą do pana ministra. Infrastruktura kolejowa jest zdekapitalizowana przede wszystkim z powodu niewywiązywania się państwa z obowiązku należytego finansowania utrzymania torów, rozjazdów i urządzeń sterowania ruchem pociągów. Fatalny stan infrastruktury kolejowej został również wskazany przez Najwyższą Izbę Kontroli. Urząd Transportu Kolejowego, posiadający uprawnienia kontrolne, wystawiający świadectwa dopuszczenia, jeśli chodzi o urządzenia techniczne, jak i tabor, odpowiadający za stan bezpieczeństwa na kolei, jest organizacyjnie i personalnie niewydolny i nie spełnia ustawowych zadań, które na nim spoczywają. Czyżby podpisując się pod tym, pisząc takie pismo, związki zawodowe też otwarcie mówiły nieprawdę? (Gwar na sali) Po trzecie. Jednak źle kierowany przez premiera rząd podjął decyzję. Z jednej strony jeden minister twierdzi, że nie można wykorzystać środków, skąd ta informacja, drugi odpowiedzialny za to mówi, że można wykorzystać środki. Przecież to także kompromituje nasz kraj. Mamy też taką sytuację, że to rząd podjął swoją uchwałą decyzję o liście projektów indywidualnych dla Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ na lata 2007-2013 i własnej uchwały nie realizuje. Przygotowane projekty, projekty z tej listy, leżą cztery, pięć miesięcy, bo czeka się na decyzję, czy będzie to finansowane, czy nie. Dlaczego? Bo minister finansów się nie zgadza. Cierpi na tym bezpieczeństwo ruchu kolejowego, bo miesiącami opóźnia się zabudowę europejskiego systemu sterowania ruchem pociągów. Czy za zaniedbanie bezpieczeństwa obywateli częściowo winy nie ponosi także rząd? Zamiast połajanek niech pan minister uderzy się w piersi i nie zrzuca winy jedynie na szeregowego, przepracowanego pracownika. Niech pan także pogada z ministrem finansów, dlaczego ta dyskryminacja transportu kolejowego ma miejsce. Panie ministrze, panie premierze, Polska na tym traci. (Oklaski)