Mówca: Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data: 2017-05-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię o rządowym projekcie zmian ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw opisanych w druku sejmowym nr 1494. Omawiany projekt ma na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/36/UE z dnia 26 lutego 2014 r., która ujednolica zasady zatrudniania sezonowego we wszystkich krajach Unii Europejskiej. Byliśmy zobowiązani przyjąć przepisy dyrektywy do dnia 30 września 2016 r. Zastanawiam się, dlaczego procedujemy nad ustawą dopiero teraz. Z czego wynika to opóźnienie? Dyrektywa ma na celu skuteczne zarządzanie przepływami migracyjnymi w krajach Unii Europejskiej w zakresie czasowej migracji sezonowej oraz zapewnienie pracownikom sezonowym należytych warunków pracy. Jak czytamy w uzasadnieniu projektu, nowe przepisy wynikają również z potrzeby uszczelnienia procedury dotyczącej wykonywania pracy krótkoterminowej oraz ograniczenia nadużyć. Chodzi tu głównie o rejestrację oświadczeń składanych dla pozoru, których celem nie jest powierzenie pracy na warunkach w nich wskazanych. Nowe zasady przyjmowania cudzoziemców w celu wykonywania pracy sezonowej i krótkookresowej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są szczególnie ważne dla sektora rolniczego. Z badań Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wynika, że prawie 1/3 pracowników najemnych w naszym rolnictwie to obcokrajowcy, obywatele państw Europy Wschodniej, głównie Ukrainy. Dyrektywa wprowadza również nową formułę oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi. Warto podkreślić, że okres wykonywania pracy sezonowej zostanie wydłużony. Ponadto o zezwolenie będą mogli ubiegać się obywatele wszystkich państw trzecich. Będzie to znaczna zmiana, ponieważ obecny system obejmuje obywateli tylko sześciu krajów. Jeżeli warunki powierzania pracy będą spełnione, wniosek zostanie wpisany do ewidencji wniosków w sprawie pracy sezonowej. Zezwolenie na pracę będzie wydawane przez starostę. Dyrektywa przewiduje również wprowadzenie preferencyjnych rozwiązań dla obywateli wybranych państw, które zostaną wskazane na mocy rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw pracy. Wprowadzenie zezwolenia sezonowego czy modyfikacja tzw. systemu oświadczeniowego na pewno sformalizują całą procedurę krótkoterminowego zatrudniania cudzoziemców. Starosta będzie mógł wydać decyzję odmowną. Rozumiemy konieczność wzmocnienia monitorowania systemu oświadczeniowego, jednak niektóre z przesłanek odmowy są bardzo ocenne, np. kwestia pozorności złożenia oświadczenia, posiadania środków finansowych, źródeł dochodu niezbędnych do pokrycia zobowiązań wynikających z powierzenia pracy cudzoziemcowi. Przepisy dyrektywy nakładają na pracodawcę m.in. obowiązek zakwaterowania, który musi spełnić krajowe standardy. Dla powiatowych urzędów pracy transpozycja dyrektywy wiąże się ze zwiększeniem obciążeń administracyjnych oraz liczby procedur. Wiem, że wielu dyrektorów zgłaszało problemy związane z kwestiami finansowania powierzonych im zadań. Zastrzeżenia może budzić przyznanie ministrowi pracy prawa do wprowadzania, w drodze rozporządzenia, rocznych limitów zezwoleń na pracę wydawanych przez wojewodów, zezwoleń sezonowych oraz rejestrowanych oświadczeń. Do rozwiązań zasługujących na poparcie należy m.in. promowanie stosunku pracy. W przypadku zatrudnienia cudzoziemca przez okres 3 miesięcy na podstawie oświadczenia łatwiej będzie przedłużyć legalnie jego pracę. Podsumowując, projekt należy uznać za zrównoważony. Z punktu widzenia przedsiębiorców kluczowe znaczenie będzie miała jednak kwestia praktycznego zastosowania nowych rozwiązań przez organy administracji rządowej i samorządowej, kwestia wydolności organizacyjnej i efektywności w rozpoznawaniu poszczególnych wniosków. Możliwość legalnego i efektywnego zatrudnienia cudzoziemca ma w obecnej sytuacji na rynku pracy kluczowe znaczenie z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania krajowych przedsiębiorstw, w szczególności ich konkurencyjności. Należy również podkreślić, że zatrudniani cudzoziemcy nie stanowią konkurencji dla obywateli polskich. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Co ważne, cudzoziemcy są zatrudniani w zawodach i na stanowiskach deficytowych. I co ważne, stopniowo rosnącemu napływowi obcokrajowców towarzyszy stały trend spadku bezrobocia. W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wnoszę o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac w komisjach sejmowych. Dziękuję.