Mówca: Piotr Babinetz
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do projektu nowelizacji ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia teraz już w kształcie, jaki przybrał w efekcie wczorajszych prac Komisji Kultury i Środków Przekazu. Przypomnę, że klub Prawo i Sprawiedliwość wniósł projekt ustawy o zmianie ustawy o Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia oraz niektórych innych ustaw. Główne zmiany zawarte w wyjściowym projekcie nowelizacji to zmiana nazwy na Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego. Przypomnę, że sama nazwa już utrudniała współpracę z Ukrainą, z Ukraińcami, a teraz, w dobie ludobójczej agresji moskiewskiej na Ukrainę, prawie uniemożliwiała kontakty z Ukraińcami. Ta nazwa wzięła się oczywiście stąd, że jest to nawiązanie do koncepcji Mieroszewskiego ULB - Ukraina - Litwa - Białoruś. Ważną zmianą było właśnie rozszerzenie celu i zakresu działalności centrum, które rozszerzyliśmy także na relacje polsko-ukraińskie i polsko-białoruskie, a nie tylko polsko-rosyjskie. Teraz jeszcze, jak już mówiłem w sprawozdaniu, dodaliśmy potrzebę zaangażowania Centrum Dialogu również w relacje polsko-mołdawskie, polsko-gruzińskie, a szerzej chodzi o dbałość o relacje Polski z Europą Wschodnią. Wynikające z tego były też oczywiste zmiany np. takich zapisów w zadaniach centrum, jak upowszechnianie w Polsce i poza jej granicami wiedzy o sytuacji politycznej, historii, kulturze, dziedzictwie narodów Europy Środkowo-Wschodniej, a także, jeśli chodzi o dofinansowanie przedsięwzięć, również rozszerzenie o przedsięwzięcia polsko-ukraińskie i polsko-białoruskie. A teraz, po pracach komisji, dochodzi dofinansowanie przedsięwzięć z udziałem Gruzinów, Mołdawian i ewentualnie innych narodów Europy Wschodniej, oczywiście z tym zastrzeżeniem dotyczącym państw agresorskich poprzez te zapisy dotyczące umów stowarzyszeniowych. Wreszcie jest zmiana co do funduszu stypendialnego. Jeżeli chodzi o zwiększenie, to w nowelizacji było wyjściowo 5%, teraz zwiększamy możliwość udzielania wsparcia poprzez stypendia dla mieszkańców Europy Środkowo-Wschodniej i Wschodniej do 15%. Doraźnie liczymy na wykorzystanie tej możliwości szczególnie na stypendium dla młodych naukowców, badaczy czy studentów z Ukrainy, ale dotyczy to w perspektywie także przedstawicieli innych narodów. Myślę, że to będzie zadanie na następne lata. Całkiem nowa poprawka to zapis umożliwiający powstawanie oddziałów zamiejscowych Centrum Dialogu, również za granicą Polski, co ułatwi bezpośrednią współpracę z wieloma narodami Wschodniej Europy. Kolejny zapis, o którym już wspomniałem, to doprecyzowanie, z których państw instytucje będą mogły sięgać po środki na działalność z Centrum Dialogu, tak aby z jednej strony tych beneficjentów mogło być znacznie więcej, ale z drugiej strony, aby nie dofinansowywać agresorów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ponieważ legislatorzy zgłaszali jeszcze pewne swoje wątpliwości co do precyzji niektórych zapisów nowelizacji ustawy, a nie przybrały one podczas wczorajszych prac postaci poprawek, to w tej chwili zgłaszam w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość jeszcze jedną poprawkę polegającą na zmianie brzmienia art. 13 projektu ustawy. Po jej ewentualnym przyjęciu fragment art. 13 będzie miał następującą treść: Rada Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia, o której mowa w art. 6 pkt 3 ustawy zmienianej w art. 1, staje się Radą Centrum Dialogu im. Juliusza Mieroszewskiego i działa, w dotychczasowym składzie, do końca kadencji rozpoczętej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Panie Marszałku! Przekazuję poprawkę klubu Prawo i Sprawiedliwość.