Mówca: Ewa Lieder
Data: 2016-02-26 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawione Sejmowi sprawozdanie o pomocy publicznej udzielanej w sektorze rolnictwa lub rybołówstwa w Polsce dotyczy co prawda roku 2014, czyli dość odległych spraw, niemniej jednak jest to dobra okazja do tego, by przyjrzeć się priorytetom polityki rolnej państwa. Na jakie cele wydawane są środki? Na które cele wydaje się duże kwoty, a na które małe? Poruszę dzisiaj raczej te tematy, o których nie mówiły inne kluby. Przyznam, że sporym zaskoczeniem była dla mnie informacja, że dotacje na dofinansowanie kosztów postępu biologicznego w produkcji zwierzęcej w 2014 r. wyniosły ponad 100 mln zł. W ramach dotacji można było uzyskać pieniądze np. na zakup ogiera rasy śląskiej w wysokości 3,5 tys. zł. Dopłacano także do zakupu buhajków rasy mięsnej i knurów, co oznacza, że państwo wspiera z publicznych pieniędzy konkretny rodzaj diety, która wcale nie musi być korzystna dla zdrowia Polaków i Polek. Mam tu na myśli wyniki analizy, które w ubiegłym roku opublikowała Międzynarodowa Agencja Badania Raka będąca agendą Światowej Organizacji Zdrowia, zgodnie z którymi spożywanie wędlin i czerwonego mięsa może zwiększać ryzyko wystąpienia raka jelita grubego. Dotyczy to sporej grupy Polaków i Polek. Uważam, że polityka rolna powinna być spójna z polityką ochrony zdrowia, chociaż dywersyfikacja produkcji mięsa na korzyść wołowiny oczywiście jest potrzebna. Na ocenę wartości hodowlanej oraz użytkowej w zakresie cech tucznych i rzeźnych świń w stacjach kontroli użytkowości rzeźnej trzody chlewnej można było w roku 2014 wystąpić o dotację w wysokości 1600 tys. zł. Dla porównania w ramach programu pomocy dla rolników i producentów rolnych, którzy ponieśli szkody w gospodarstwach rolnych lub w działach specjalnych produkcji rolnej spowodowane wystąpieniem w 2013 r. powodzi, huraganu, gradu lub nawałnicy, wydano jedynie 419 tys. zł. Za całkowity skandal uważam, że społeczeństwo polskie dokładało się do zakupu zwierząt do hodowli na futro. W 2014 r. można było uzyskać dopłaty do hodowli lisów, nutrii, tchórzy czy szynszyli. W sumie wydano na ten cel spore kwoty, wspierając koszty utrzymania m.in. 71 lisów pastelowych, 200 szynszyli beżowych czy 105 nutrii grenlandzkich. Zgodnie z informacjami z ministerstwa rolnictwa rok 2014 był ostatnim rokiem udzielania dotacji na utrzymanie zwierząt hodowlanych na futro, i to akurat jest dobra wiadomość. Oprócz tego można było nawet uzyskać dotację na zorganizowanie pokazów hodowlanych zwierząt futerkowych, a także na ocenę materiałów paszowych i ich przydatności w żywieniu mięsożernych zwierząt futerkowych. Na te ostatnie działania można było otrzymać dotację w wysokości 130 tys. zł. Czy naprawdę polskie społeczeństwo powinno to wspierać? Moim zdaniem - nie. Chciałabym przy tej okazji podkreślić, że opowiadam się za wprowadzeniem całkowitego zakazu hodowli zwierząt na futro. Klub Nowoczesna złożył w ubiegłym tygodniu w tej sprawie projekt ustawy. Zachęcam wszystkie kluby parlamentarne do poparcia go. Naszym priorytetem powinno być rozwijanie etycznego rolnictwa, etycznej hodowli, które będą przyjazne dla środowiska, zamiast dopłacania do noszenia futer ze zwierząt i przetrzymywania zwierząt w okrutnych warunkach, w ciasnych klatkach. Na co więc warto wydawać pieniądze ze środków publicznych? Przede wszystkim można zwiększyć wsparcie dla rolnictwa ekologicznego, a także na zakładanie spółdzielni, dzięki czemu rolnikom będzie łatwiej wejść ze swoimi produktami na rynek i się na nim utrzymać. Warto też zacząć wspierać rolnictwo przyjazne dla klimatu, które pozwala magazynować w glebie - w formie próchnicy - dwutlenek węgla pobrany z atmosfery. Minister środowiska podczas konferencji klimatycznej w Paryżu wyraził chęć podjęcia działań w tym kierunku i warto przeznaczyć na to środki, gdyż rolnictwo przyjazne dla klimatu oznacza w praktyce ekologiczne uprawy, korzystne zarówno dla środowiska, jak i dla zdrowia konsumentów. Chciałabym również poruszyć problem zaległych dopłat dla rolników. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wciąż zalega z dopłatami i zastanawiam się, czy faktycznie padł system, czy państwo zwolniliście tylu ludzi, że na razie nie ma kto podejmować rozsądnych decyzji. A rolnicy czekają. Dziękuję bardzo. (Oklaski)