Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2014-03-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Premierze! Klub Solidarnej Polski przyjmuje i popiera przedłożony, wydyskutowany wspólnie projekt uchwały, przyjmuje do bardzo aprobującej wiadomości wystąpienie pana premiera. Szczególnie odpowiada nam to, co uznajemy za szczególnie ważne, a co było też naszym klubowym wkładem we wspólną uchwałę, czyli podkreślenie legalności obecnych władz Ukrainy wobec tego, że ta legalność jest przez Rosję podważana. Natomiast, panie premierze, Wysoka Izbo, dzięki tej uchwale - choć oczywiście można mieć co do niej takie czy inne drobne wątpliwości, zastrzeżenia, chcieć inaczej rozłożyć akcenty, ale ona wyszła - będziemy mówili jednym głosem i zostanie zachowana jedność. Uważamy, że głęboki sens ma zachowywanie jedności w tej sprawie, przy tym rządzie, jaki jest, tym prezydencie, jaki jest. Natomiast nie ma większego sensu mówienie jednym głosem. Ma głęboki sens granie jednego harmonijnego utworu, na różnych instrumentach i przy różnych liniach melodycznych. Dlatego, panie premierze, z uznaniem odnosimy się do pańskiego wystąpienia, choć ma ono, z punktu widzenia pewnej analizy i wydźwięku politycznego, pewne luki i dziury świadome. Nie wnosimy tutaj żadnych pretensji, bo pan jest premierem, ja jestem przedstawicielem klubu opozycyjnego, są rzeczy, których premier czy minister spraw zagranicznych w takiej sytuacji, w takich uwarunkowaniach nie może, nie powinien, czy jedno i drugie, mówić. Otóż ja będę mówił o tym, o czym pan premier nie mówił, w ramach gry na różnych instrumentach. Po pierwsze zatem, jest, jak sądzę, dużym sukcesem, także Polski, zwołanie Rady Europejskiej, spodziewany kształt jej konkluzji, choć trzeba też jasno powiedzieć, że nie będą to we wszystkim konkluzje dla nas zadowalające. Taka jedność w tej Izbie, w Polsce, jest możliwa, bo na Ukrainie mamy nasze strategiczne, egzystencjalne interesy. Nie wszyscy nasi przyjaciele, partnerzy, sojusznicy w Unii Europejskiej mają takie interesy na Ukrainie i to trzeba przyjąć do wiadomości. W związku z tym, jak sądzę, słuszna jest ta metoda, którą przyjął rząd i którą przyjmujemy w tej uchwale, wszystkie siły w Wysokiej Izbie, by na naszych sojuszników nie pokrzykiwać, nie poszturchiwać ich, tylko przyjaźnie ich obejmować i, powiedzmy, w trakcie pogawędki skłaniać, by poszli nieco dalej, niż sami z siebie mogliby pójść. Oczywiście są granice tej metody i trzeba to uznawać, tylko stale należy, powiedzmy, wywierać przyjacielską presję, by posuwali się dalej. Natomiast, panie premierze, trzeba jasno powiedzieć - i ja to mówię, a dobrze może by było, nie w formie deklaracji, ale dawania znaku, by mówił to w sposób subtelny także rząd - że Polska traktuje obecną sytuację także jako test, także jako test pewnej wspólnoty. Bo jeżeli egzystencjalne interesy Polski, jednego z członków Wspólnoty Europejskiej, Paktu Północnoatlantyckiego, są w niedostatecznym stopniu uwzględniane, to musimy to przyjąć do wiadomości, ale także wyciągać z tego konsekwencje. Jak rozumiem, pewnym elementem tego, że nie wszyscy nasi sojusznicy podzielają tak realistyczny, nie twierdzę, że twardy, realistyczny pogląd na to, co się dzieje, jest to, że kwestia nie tyle zastosowania sankcji, co wypracowywania skutecznych sankcji, w miarę skutecznych sankcji, tzn. wykraczających poza te sankcje, które zastosowano po wojnie gruzińskiej i które okazały się całkowicie nieskuteczne, niejako rozmyła się, zniknęła z porządku dnia. A przecież na Krymie nadal trwa agresja. W związku z tym sądzę, że warto powiedzieć naszym sojusznikom i przyjaciołom, Francuzom na przykład: Rozumiemy, że nie wycofacie się z kontraktu na dwa mistrale, bo jeden już oddano, a drugi jest w trakcie budowy. Ale przecież ten kontrakt zawiera także drugą część - opcję na kolejne dwa, budowane już w stoczniach rosyjskich, czyli pełny transfer technologii. To nie będzie dawać miejsc pracy Francuzom. To dlaczego minister spraw zagranicznych Francji mówił, że w ogóle nie ma żadnego problemu? To może warto w polskiej debacie publicznej postawić pytanie: No dobrze, ale jaki w związku z tym ma sens obecność naszych żołnierzy w Czadzie, w Mali i w Republice Środkowoafrykańskiej? Solidarna Polska nie protestowała przeciwko tej obecności, bo uważała ją za inwestycję na trudne czasy. Ale trudne czasy przyszły. Jaka jest stopa zwrotu? Może warto powiedzieć naszym przyjaciołom, partnerom, sojusznikom niemieckim: Rozumiemy, że nie zerwiecie kontraktu na budowę centrum szkolenia bojowego w Mulino, bo ono będzie w tym roku oddane, ale czy naprawdę późną jesienią zeszłego roku należało podpisywać o wiele większy kontrakt na budowę centrum w Aszułuku, na południu, mając w perspektywie budowę kolejnych centrów na Syberii i w Rosji centralnej? To może Polska powinna rozważyć, czy legitymizować, tak właściwie za nic, przywódczą rolę Niemiec w Europie. Może warto powiedzieć naszym przyjaciołom, sojusznikom, partnerom i bratankom Węgrom: Pan premier bronił w zeszłym roku Viktora Orbana i węgierskiej reformy konstytucyjnej przed histerycznymi atakami ze strony także Komisji Europejskiej. To była życzliwość ponadnormatywna. Ale jeżeli wsadza się tutaj - a to robią Węgry - kij w szprychy, podnosząc w dodatku kwestię ochrony mniejszości narodowych na Ukrainie, i to w sytuacji kiedy p.o. prezydenta Turczynow nie podpisał ustawy uchylającej ustawę językową z 2012 r., to może warto powiedzieć, że w przyszłości wobec naszych wszystkich sojuszników i partnerów może być tak, że Polska dojdzie do wniosku, iż w ramach wymiany usług trzeba będzie stosować miarę przylegającą do rzeczywistości, nawet jeśliby to miała być miara aptekarska. Panie premierze, jeśli chodzi o modernizację polskich Sił Zbrojnych, w pełni to popieramy, tylko proszę przyjąć do wiadomości, że nie będzie modernizacji bez rozstrzygnięcia kluczowych kwestii strategicznych, które na poziomie politycznym nie zostały jeszcze rozstrzygnięte. Jest to kwestia zasięgu rakiet manewrujących w sprawie polskich QF - czy to ma być do 400 km, czy więcej? Bo jeżeli ma to być do 400 km, to przynajmniej jeden wielce kosztowny program w przekonaniu Solidarnej Polski pozbawiony jest sensu. Nie krytykuję tutaj Ministerstwa Obrony Narodowej, ale nie można liczyć, że taki projekt wypłynie z rodzaju sił zbrojnych, który jest najbardziej konserwatywny, najbardziej zabetonowany i najbardziej innowacyjny. Warto też się zastanowić nad tym z kadrowego punktu widzenia. Następnie, panie premierze, całkowicie podzielamy pański pogląd, że Europa powinna w jak największej mierze oprzeć się na własnych zasobach energii. Ale jakie są europejskie nośniki energii poza hydroenergetyką (ale to w Skandynawii)? Są dwa: węgiel i łupki. W marcu pojedzie pan na obrady Rady Europejskiej, tam będzie omawiana kwestia nowych celów emisyjnych, które, przynajmniej dla węgla, są zabójcze. To jest inna dyskusja, mam nadzieję, że ją odbędziemy, ale ważna też w kontekście tego, co pan premier tutaj powiedział. I kwestia stosunków w NATO. Otóż, panie premierze, mamy i uznajemy jedno zobowiązanie dotyczące tego, co może być w Polsce, a co nie może. To jest zobowiązanie z aktu ustanawiającego relacje (Dzwonek) między NATO a Federacją Rosyjską z 1997 r., ale de facto obowiązuje non paper wydany rok wcześniej: no troops, no nukes, no installations. Może czas postawić pytanie, czy obowiązuje to, co jest traktatem, czy obowiązuje to, co było zapisem intencji na chwilę już całkowicie minioną i przekreśloną. A jeżeli chodzi o no nukes, zapis tego aktu jest jeden - że nie będzie na polskim terytorium broni jądrowej. Tu możliwe są inne rozwiązania, ale to dyskusja nie na tę trybunę. I, kończąc, panie premierze, jeszcze dwie rzeczy. Po pierwsze, uderzą w nas, Rosja w nas uderzy. Jeżeli padło tam zdanie, że szkoliliśmy bojowników Majdanu, to nie było to w ramach polemiki politycznej, ale zapowiedzi uderzenia gospodarczego. Apeluję do rządu, aby podjął działania. Chodzi o stworzenie pewnego funduszu rekompensat, który nie będzie tylko funduszem polskim, bo my płacimy nie tylko za nasze zaangażowanie na Ukrainie, i te koszty powinny być rozkładane na Unię Europejską. I kwestia ostatnia, drobna. Wpłynął właśnie do Sejmu obywatelski projekt ustawy w sprawie uboju związanego ze względami religijnymi. Jeżeli pójdzie uderzenie, to także w eksport mięsa, i to nie tylko wieprzowiny. Otóż apeluję do wszystkich klubów - bo stanowisko rządu było jasne - po pierwsze, żeby tym projektem się zająć, po drugie, żeby dokonać istotnej rewizji stanowiska zajętego w poprzednim, moim zdaniem nieszczęśliwym głosowaniu. Dziękuję.