Mówca: Włodzimierz Bernacki
Data: 2014-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Kiedy sięgamy po druk nr 2085, czytamy, że celem dokonywanej nowelizacji jest ułatwienie dostępu do studiów wyższych osobom dojrzałym w ramach uczenia się przez całe życie. Taki jest cel. Czy ta nowelizacja ten cel realizuje? W mojej opinii nie. Drugi cel to zapewnienie lepszej jakości kształcenia przy uwzględnieniu autonomii programowej uczelni. Czy ta nowelizacja realizuje ten cel? W mojej opinii nie. Trzeci cel to dostosowanie funkcjonowania uczelni do skutków niżu demograficznego. Czy ta nowelizacja realizuje ten cel? W mojej opinii nie. To są główne cele zarysowane przez wnioskodawcę. Pozwolę sobie odnieść się do tego, co tak naprawdę realizuje ta nowelizacja. Wysoka Izbo! Ta nowelizacja zupełnie abstrahuje od realiów polskiej szkoły wyższej, od rozwoju nauki polskiej. Warto przypomnieć wnioskodawcom to chociażby, że w chwili obecnej na naukę przeznaczamy 0,39% PKB, w sytuacji gdy mamy zobowiązanie, aby podnieść to do 3% PKB w roku 2020. Na szkolnictwo wyższe nakłady są na poziomie 0,82% PKB. To są bezwzględne dane, jeśli chodzi o nakłady na kształcenie jednego studenta. W Europie nakłady na kształcenie jednego studenta są cztery razy większe, w Stanach Zjednoczonych - osiem razy większe. Czy mamy zatem do czynienia z zapewnieniem chociażby dostosowania się do skutków niżu demograficznego? Oczywiście nie. Co realnie wprowadza ta nowelizacja? Po pierwsze, prowadzi do ograniczenia autonomii uczelni. Dlaczego? Po pierwsze, przez powołanie Konwentu Rzeczników dyscypliny przy ministrze nauki i szkolnictwa wyższego. Po drugie, poprzez przyznanie prawa zwolnienia pracownika z innych ważnych przyczyn. Po trzecie, poprzez zwolnienie pracownika już po pierwszej negatywnej ocenie. Po czwarte, posłanka sprawozdawczyni mówiła o profesurze, a więc o możliwości działania ze strony prezydenta Rzeczypospolitej. Jest to tak naprawdę podważanie autorytetu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Po drugie, realnie nowelizacja prowadzi do ograniczenia praw pracowniczych: to jest likwidacja prawa do zawierania ponadzakładowych układów zbiorowych, to jest ograniczenie urlopów dla poratowania zdrowia, to jest ograniczenie prawa do urlopu naukowego. Po trzecie, tak naprawdę nowelizacja prowadzi do obniżenia wymagań merytorycznych, zarówno wobec studentów, jak i wobec nauczycieli akademickich. W tym, po pierwsze, jest dalsza biurokratyzacja systemu, chociażby poprzez tworzenie systemów śledzenia karier. Po drugie, jest to wprowadzenie nowej procedury uznawania efektów kształcenia. Po trzecie, jest to sytuacja, w której kontynuujemy rozwiązanie czysto engelsowskie, wedle którego za doktora możemy zatrudnić dwóch magistrów, a za samodzielnego pracownika możemy zatrudnić dwóch doktorów. To jest sytuacja fatalna i Prawo i Sprawiedliwość wnosi poprawkę o usunięcie owego art. 9a, jak również o usunięcie art. 21a, a jest to artykuł kreujący docentów marcowych, ale w wydaniu roku 2014, a więc chodzi o możliwość posiadania uprawnień równoważnych z uprawnieniami doktora habilitowanego w wypadku osoby, która jest jedynie doktorem. Czwarty punkt, nowelizacja tak naprawdę prowadzi do przekształcenia uniwersytetu czy szkoły wyższej w manufakturę produkującą i przynoszącą wymierne zyski. To jest doprowadzenie do sytuacji, w której tak naprawdę szkoły, uczelnie w najmniejszym stopniu gwarantują środki na rozwój naukowy. Po drugie, edukacja od tego czasu będzie miała charakter czysto praktyczny, materialny wymiar. (Dzwonek) Perspektywa dnia dzisiejszego będzie dominująca, a więc hasło: dziś niepotrzebna jest filozofia, historia etc. Tutaj za klasykiem, panem premierem, można powiedzieć: Lepiej być spawaczem niż politologiem. To jest sięgnięcie po pieniądze podatników, a więc są to dochody ze studiów niestacjonarnych, podyplomowych, dochody z uznawania efektów kształcenia, tutaj wspomniano o efektach kształcenia, natomiast nie powiedziano, że tak naprawdę to jest sięgnięcie po pieniądze ludzi chcących studiować. Wreszcie rzecz, którą trzeba bardzo mocno podkreślić. Trybunał Konstytucyjny na wniosek posłów Prawa i Sprawiedliwości wydał wyrok, na mocy którego art. 99 ust. 1 pkt 1a i 1b oraz ust. 1b, a także art. 170a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. zostały uznane za niekonstytucyjne. Prawo i Sprawiedliwość zgłaszało poprawki w trakcie prac nad tym projektem. Ponawiamy je w rozszerzonej formie, składamy poprawki. Czynię to w imieniu klubu, panie marszałku.