Mówca: Jan Szopiński
Data: 2023-04-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej mówi, że służba cywilna winna działać w celu zapewnienia rzetelnego, bezstronnego i politycznie neutralnego wykonywania zadań państwa w urzędach administracji rządowej. Czy polska służba cywilna w państwie rządzonym przez PiS i Solidarną Polskę działa zgodnie z konstytucją? Otóż według wyborców Lewicy nie działa, bo gdyby działała zgodnie z konstytucją, to w rządzie i w ministerstwach nie doszłoby w ostatnich latach do tak wielu afer, niegospodarności i kolesiostwa, a za sprawą funkcjonariuszy tej służby politycy odpowiedzialni za nadużycia zasiadaliby teraz w zupełnie innych ławach niż bezpieczne i wygodne ławy rządowe i poselskie. Trudno się temu dziwić, skoro politycy prawicy tak dalece upolitycznili służbę cywilną, że w olbrzymiej większości przypadków urzędników na poszczególne stanowiska wybiera się według politycznych zasług, a nie merytorycznych kompetencji. Np. w 2021 r. w 40 komisjach na łącznie 63 komisje urzędników do służby cywilnej wybierali delegowani do komisji asystenci polityczni i pracownicy gabinetów politycznych rządowych polityków. Powoduje to upadek prestiżu służby cywilnej jako grupy mającej zapewnić zapisaną w konstytucji bezstronność i polityczną neutralność w wykonywaniu zadań państwa w administracji publicznej. Kolejną przyczyną deprecjacji służby cywilnej jest brak dbałości rządu o odpowiedni, wysoki status społeczny i godziwe pensje tej elitarnej w założeniach kadry administracyjnej. Nawet szef służby cywilnej informuje, że relatywnie niskie i niekonkurencyjne wynagrodzenia są przyczyną odpływu kadr i nikłego zainteresowania pracą w administracji. Pan minister mniej więcej to samo powtórzył w dniu wczorajszym na posiedzeniu komisji. Brak istotnych podwyżek jest szczególnie dotkliwy obecnie ze względu na wysoką inflację, która obniża realne dochody członków służby cywilnej i ich gospodarstw rodzinnych. Urzędnicy korpusu służby cywilnej podnoszą także, że obecne rozwiązania systemowe nie gwarantują doboru merytorycznego na wyższe stanowiska, a nadmierna swoboda i uznaniowość w powoływaniu i odwoływaniu urzędników negatywnie wpływają na osobiste motywacje i realizację zadań państwa. Problemem jest także zbyt wolny proces profesjonalizacji służby cywilnej, a limity mianowań, choć rosną, pozostają nadal na niskim poziomie. Niestety rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o służbie cywilnej oraz niektórych innych ustaw nie rozwiązuje żadnego z powyższych problemów, a w ocenie parlamentarzystów Lewicy nie jest on nawet próbą wyeliminowania lub naprawy głównych problemów służby cywilnej w Polsce. Zakres projektu ustawy świadczy raczej o powierzchownym i selektywnym charakterze planowanej nowelizacji, a proponowane zmiany nie wpłyną na motywację do wstępowania do służby cywilnej ani nie poprawią jej stanu. Ustanowienie Dnia Służby Cywilnej, w którym i tak trzeba przyjść do pracy, czy Odznaki Honorowej za Zasługi dla Służby Cywilnej, której prestiż dołuje, nie zastąpi godziwej pensji i rzeczywistego szacunku dla tej grupy urzędników. Trudno także zaakceptować pomysł, by osoby, które teraz przyznają się do pracy lub współpracy z organami bezpieczeństwa w latach 1944-1990, były automatycznie zwalniane z urzędów w ciągu 15 dni po wejściu w życie tej ustawy. Lewica nie popiera ani ówczesnych donosicieli, ani prawicowych prokuratorów stanu wojennego, ale osoby, które zostały wcześniej pozytywnie zweryfikowane przez organy państwa, oraz te, które się do tej działalności publicznie przyznają, powinny być traktowane tak samo, jak traktowani są inni funkcjonariusze publiczni, radni, posłowie i senatorowie. Grupa korpusu służby cywilnej liczy 118 tys. osób. 40 tys. zostanie poddanych weryfikacji przez IPN. Otóż, panie ministrze, ci pracownicy służby cywilnej nie oczekiwali na to, że będą poddani weryfikacji przez IPN, a potem wyrzuceni po 15 dniach z pracy bez żadnych odpraw. (Dzwonek) Oni oczekiwali podwyżek za swoją pracę. Klub mój protestuje przeciwko propozycjom, o których mówiłem, zawartym w tej ustawie i będzie w sposób zdecydowany głosował przeciwko niej. Panie marszałku, przedstawiam propozycję dotyczącą wykreślenia haniebnych przepisów, które się w tym projekcie znajdują. (Oklaski)