Mówca: Krzysztof Sitarski
Data: 2017-03-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Projekt nowelizacji przepisów dotyczy m.in. wprowadzenia indywidualnych rachunków składkowych dla płatników składek, na które dokonywana będzie jedna wpłata na wszystkie należności. Czy ustandaryzowanie informacji o płatnikach składek na ubezpieczenie społeczne klientów pomocy społecznej itp. zrewolucjonizuje toporny system? Prawda jest taka, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie radzi sobie ze ściąganiem zaległych składek. Według raportu Najwyższej Izby Kontroli... Kilkadziesiąt miliardów złotych jest nie do odzyskania. To są generalnie wirtualne zapisy, tej kwoty nie da się już odzyskać. Część zaległości się umarza, inne są nie do ściągnięcia, choćby w przypadku firm, które już nie istnieją. Przedsiębiorcy niezatrudniający pracowników, którzy mieli problemy finansowe lub mają inne kłopoty, nie są w stanie opłacać składek lub nie dokonywali płatności, mogą wystąpić o pomoc publiczną, m.in. przez rozłożenie zobowiązania na raty, odroczenie terminu płatności składek. W sytuacji gdy ściągnięcie należności jest całkowicie niemożliwe bądź sytuacja finansowa i rodzinna jest beznadziejna, można także ubiegać się o umorzenie składek. Od 1 stycznia 2017 r. przedsiębiorstwa straciły możliwość ubiegania się o nienależnie opłacone składki sprzed 10 lat. Generalnie brakuje jasnych relacji i kontaktu zakładów ubezpieczeniowych z klientami. Czy ta nowelizacja je usprawni? Trzeba uporządkować sposób księgowania składek na ubezpieczenie społeczne. Oczywiście strasznym wypaczeniem systemu jest sytuacja, w której wszyscy wpłacają na jedno konto. Ta ustawa ma to zmienić. Kolejną sprawą jest brak państwowego rejestru dłużników wobec państwa. Takie zaległości jak te wobec ZUS-u czy urzędu skarbowego są dostępne, ale na wniosek zainteresowanej strony. A zatem skąd wziąć na świadczenia dla emerytów i rencistów? Między innymi ww. świadczenia współfinansowane są z dotacji z budżetu państwa, z Funduszu Rezerwy Demograficznej. Usprawnienia w pobieraniu składek na ubezpieczenia społeczne jak najbardziej są tutaj potrzebne. Wszystkie wpłaty na ZUS od 2018 r. płatnik będzie mógł wpłacać jednym przelewem na jeden indywidualny rachunek płatnika składek. Generalnie już wielokrotnie z tej mównicy dzisiaj było omawiane, jaki ten mechanizm będzie. Teraz kwestia wygenerowania numerów rachunków do końca 2017 r. Czy ten numer będzie nowym identyfikatorem płatnika składek? Jeżeli tak, to w jakim celu, skoro klientów ZUS identyfikuje się w tej chwili po numerze PESEL? Skutki otrzymania błędnej informacji o przydzielonym numerze rachunku składkowego nie obciążają płatnika składek. Kolejna wątpliwość: Czy okres, w którym będą błędnie z tego powodu identyfikowane i rozliczane składki, będzie w pełni okresem uprawniającym do odbioru świadczeń przez uprawnionych? Na kim ma spoczywać obowiązek dochodzenia prawidłowości numeru rachunku? Na 10 mln zł wylicza się kwoty potrzebne na dostosowywanie systemu teleinformatycznego do nowelizacji ustawy. Jak szacowano te koszta? Podstawowy problem w ZUS-ie obecnie to zidentyfikowanie płatnika i beneficjenta, złe wpłaty oraz cztery centralne rachunki bankowe. Ten rachunek ma to zmienić. Na czym obecnie polega postępowanie w przypadku niezidentyfikowanej wpłaty? W przypadku gdy w systemie informatycznym ZUS-u została odnotowana wpłata, która nie została zidentyfikowana z żadnym kontem, zostaje wysłane zawiadomienie o stwierdzeniu niezidentyfikowanej wpłaty na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Możliwe przyczyny stwierdzenia wpłaty niezidentyfikowanej z kontem płatnika: brak konta płatnika, dokonanie wpłaty z błędnymi danymi identyfikacyjnymi, dokonanie wpłaty z innymi danymi identyfikacyjnymi niż dane podane na dokumencie zgłoszeniowym płatnika do ZUS, płatnik posiada więcej niż jedno konto w systemie informatycznym, błędy w dokumencie płatniczym z winy instytucji obsługującej wpłatę - banku lub poczty. Czy wprowadzenie indywidualnych rachunków pomoże w uniknięciu błędów w ewidencji wpłat? Jeszcze jest bardzo istotna sprawa. Przyjęta zasada pokrywania należności od najstarszych zmienia strukturę zadłużenia z tytułu składek, może bezpośrednio wpływać na prawo do świadczeń krótkoterminowych. Jednak już dziś fakt nieopłacania lub nieterminowego opłacania składek ma taki sam skutek. Cała konstrukcja chroni ubezpieczonych w zakresie odpowiedzialności za nieopłacanie lub nieterminowe opłacanie składek przez płatnika, zapewniając ubezpieczonym mimo to prawo do świadczeń. Czy wprowadzone zmiany nie wymagają konieczności normatywnego podkreślenia, że zasady opłacania składek nie wpływają na sytuację ubezpieczonych? Klub Kukiz’15 jest jak najbardziej za uproszczeniami i ujednorodnianiem, że tak powiem (Dzwonek), problemów ZUS-u, ale należy jeszcze dalej procedować ustawę w parlamencie i w komisjach. Dziękuję. (Oklaski)