PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Sławomir Zawiślak
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Rozumiem, że pan marszałek mi doliczy troszkę czasu. Jest ważna, ale trzeba ją uczciwie przedstawiać i czcić wszystkich. Ciekawe - tak refleksyjnie na początku chciałbym powiedzieć - co powiedziałby zasłużony dla ojczyzny Wicenty Witos, który mógł być, na marginesie, bardziej czczony przed laty, a był czczony, na temat aktualnie prowadzonej polityki historycznej, kreowanej właśnie w państwie przy koalicji rządzącej z udziałem Polskiego Stronnictwa Ludowego. Co by powiedział o pomijaniu pamięci o wielkich Polakach, Polkach, o dbałości o siłę polskiej państwowości? Przypomnę: niszczenie pamięci o bohaterach walk o niepodległość Rzeczypospolitej w Muzeum II Wojny Światowej, wprowadzanie skandalicznych zmian w podstawie programowej nauczania historii, w zasadzie deprawujących hasło: Bóg, honor, ojczyzna, bardziej intensywne wdrażanie prób wychowania młodego pokolenia Polek i Polaków raczej zgodnie z liberalnymi ideologiami, niekaranie przez rządzących za skandaliczne tzw. przejęzyczenia przedstawicieli rządu, w których oskarżano naród polski o niepopełnione zbrodnie, właśnie wspomniane likwidowanie pamięci o innych tak ważnych Polakach - wspomniana zamiana nazwy Instytutu Dziedzictwa Myśli Narodowej im. Romana Dmowskiego i Ignacego Jana Paderewskiego, tak bardzo wspaniale zasłużonych po uzyskaniu niepodległości, na instytut myśli politycznej Narutowicza. Teraz mamy taką sytuację, że w takim ciekawym momencie funkcjonowania polityki w Polsce po wyborach prezydenckich podnoszony jest rzeczywiście kosztowny finansowo - doczytałem się, że niekonsultowany społecznie - projekt ustawy, który tworzy nową instytucję, która ma w sposób bardzo aktywny głosić chwałę zasłużoną, ale tylko jednej postaci. W sumie mogę powiedzieć tak: ocena skutków regulacji opisana przez ekspertów do spraw legislacji w Biurze Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji podnosi tak wiele problemów związanych z tą ustawą, m.in. lakoniczną konstrukcję przepisów projektu dotyczących gospodarki finansowej instytutu czy też przekazywania majątku przez ministra rolnictwa, która nie ma nic wspólnego z podstawowymi przepisami dotyczącymi instytutów badawczych, że rzeczywiście wprowadza to (Dzwonek) dziwną sytuację. Przy funkcjonowaniu Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego, Muzeum Niepodległości, które podnosi także pamięć Wincentego Witosa, w sposób oczywiście uzasadniony, instytutu, zakładu historii ruchu ludowego na Uniwersytecie Warszawskim i innych instytucji - mamy potrzebę, opisaną dodatkowo, że trzeba instytut otworzyć, bo istnieje prawdopodobieństwo nieotrzymania potencjalnych funduszy unijnych. To chyba śmieszne uzasadnienie na końcu.
Mówca: Sławomir Zawiślak
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Kończąc, panie marszałku - nasze koło jest zawiedzione, że w czasie procedowania nad tą ustawą, przy tak licznych niedociągnięciach wskazanych przez ekspertów sejmowych, nie uszlachetniono tej ustawy i nie doprowadzono jej do dobrego stanu. W związku z tym informuję, że koło Konfederacja Korony Polskiej nie poprze tejże ustawy. Dziękuję bardzo.
Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Instytut Wincentego Witosa jest potrzebny, pani poseł, nie tylko jako wyraz hołdu dla jednego z ojców polskiej niepodległości i demokracji, ale także jako instytucja, która ma realne zadanie pielęgnowania pamięci o tradycji ruchu ludowego, edukację obywatelską i wspieranie debaty o wartościach, na których budowano przecież Rzeczpospolitą. Dziś naszym zadaniem jest przywrócenie sensu państwowej polityce pamięci, bez PR-u, za to z szacunkiem dla historii i z szacunkiem dla ludzi. Instytut Witosa będzie ważną instytucją na kulturalnej i historycznej mapie Polski. Instytut Wincentego Witosa będzie służył Polakom, będzie też służył młodemu pokoleniu. Instytut (Dzwonek) Wincentego Witosa jest potrzebny. Jeżeli pan marszałek pozwoli, to jeszcze, tak jak moi przedmówcy, pozwolę sobie dać chwilę. Panie Pośle Tumanowicz! Pan mówi, że jest pan za i jest pan przeciw. W tej sytuacji trzeba być wyrazistym. A ja chcę powiedzieć, że mieszkańcy Zamojszczyzny, z której pan startował, bo nie wiem, czy tam pan mieszka, z którymi rozmawiałam kilka tygodni temu, bo jestem też tam jako osoba, która pochodzi z tamtego terenu, są bardzo zadowoleni. Dyrektorzy szkół, które noszą imię Wincentego Witosa, właśnie uważają, że jest potrzebna taka instytucja, która będzie skupiała te instytucje, te szkoły, ludzi i będzie mogła też kreślić kierunek. Panie Pośle Zawiślak! Myślę, że tak, mieszkańcy Zamojszczyzny są zawiedzeni. Bo pan mówił, że pan jest zawiedziony. Startował pan z list PiS-u, a dzisiaj reprezentuje pan inny klub.
Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Tak, są zawiedzeni. Instytut Wincentego Witosa jest potrzebny. Dziękuję bardzo.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Chciałabym wyrazić swoje poparcie dla inicjatywy powołania Instytutu imienia Wincentego Witosa - wybitnego przywódcy ruchu ludowego, premiera Rzeczypospolitej, obrońcy polskiej wsi i niezależności narodowej. Uważam, że ustanowienie takiej instytucji stanowi ważny krok w kierunku pielęgnowania pamięci o dziedzictwie polskiego ruchu ludowego, a także popularyzacji postaci, której wkład w budowę niepodległego państwa polskiego wciąż wymaga należytego upowszechniania. Instytut powinien stać się miejscem rzetelnej debaty, badań oraz działalności edukacyjnej w zakresie historii ruchu ludowego i jego roli w dziejach Polski. Ale mam kilka pytań. Czy w ramach działalności instytutu przewiduje się współpracę z instytucjami samorządowymi i organizacjami pozarządowymi reprezentującymi polską wieś i ruch ludowy? Jeśli tak, to w jakim zakresie, pani minister? Czy przewiduje się, że instytut będzie organizował programy edukacyjne i badawcze skierowane do młodzieży oraz środowisk wiejskich? W jaki sposób planuje się zagwarantować pluralizm badawczy i historyczny w pracach instytutu, aby jego działalność nie miała charakteru wyłącznie politycznego (Dzwonek), lecz rzeczywiście naukowy i edukacyjny? Czy przy powoływaniu władz instytutu lub rady programowej przewiduje się udział przedstawicieli różnych środowisk naukowych i społecznych reprezentujących szerokie spektrum opinii na temat historii ruchu ludowego w Polsce? Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)
Mówca: Mariusz Krystian
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten temat jest mi bardzo bliski, ponieważ jako wójt gminy Spytkowice wprowadziłem we współpracy z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie cykl badań historycznych, które odkrywały na kartach pamięci lokalnych bohaterów - bohaterów, którymi najczęściej byli chłopscy synowie, którzy służyli w armii Hallera, którzy służyli w armii Andersa, którzy walczyli w bitwie pod Monte Cassino, którzy bili się za Polskę w kampanii wrześniowej. Bo przecież o tych wielkich uczymy się z kart podręczników, natomiast o tych maluczkich, którzy w tych armiach walczyli, a to w dużej części byli właśnie chłopscy synowie, nie dowiemy się nigdy, jeśli sami ich nie odkryjemy. Jeśli nie, zrobią to najczęściej, tak jak w moim przypadku, samorządy lokalne. Realizowaliśmy to we współpracy z Uniwersytetem Pedagogicznym w Krakowie, natomiast nie wszyscy mają taką możliwość (Dzwonek), nie wszyscy mają taką bazę naukową. Takie badania również kosztują, bo przecież nie ma nic za darmo. W związku z tym moje pytanie: Czy instytut Wincentego Witosa będzie koncentrował się w swojej działalności na badaniu i odkrywaniu lokalnych bohaterów, chłopskich synów, chłopów, którzy walczyli za ojczyznę, a którzy zostali z oczywistych względów już w tym momencie zapomniani? Czy instytut będzie miał realne środki finansowe, aby takie badania wspomóc i takie badania inicjować? Dla zachowania tradycji ludowej i polskiej historii, historii polskiej wsi jest to niezwykle ważne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Naprawdę uważam, że to jest dosyć jasne stanowisko, że można być za upamiętnianiem Wincentego Witosa i jednocześnie przeciwko wydawaniu na to pieniędzy z budżetu, a przynajmniej na taki instytut. Przez pierwsze lata organizowania Marszu Niepodległości, kiedy byłem prezesem Stowarzyszenia ˝Marsz Niepodległości˝, organizowaliśmy ten marsz tylko i wyłącznie z darowizn osób, które nas wspierały, darczyńców. Oczywiście pani minister raczyła mi tutaj zwrócić uwagę na to, że Stowarzyszenie ˝Marsz Niepodległości˝ otrzymywało także pieniądze z budżetu. To jest oczywiste. Natomiast otrzymywało je nie za czasów mojej prezesury, ale za czasów innego prezesa, który później startował z listy Prawa i Sprawiedliwości. Ja jestem przedstawicielem Konfederacji, więc akurat proszę mi tego nie zarzucać. Akurat byłem sceptyczny co do tego, żeby brać pieniądze z budżetu na takie rzeczy. (Głos z sali: Ale to nie wstyd, panie pośle.) Natomiast osobiście uważam (Dzwonek), że mimo wszystko takie upamiętnianie powinno być przede wszystkim domeną działań społecznych i oddolnych.
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bezsprzecznie znaczenie Wincentego Witosa zasługuje na podkreślenie w odniesieniu do historii Polski. Sama decyzja została zakomunikowana 15 sierpnia 2024 r. podczas Święta Wojska Polskiego. Jednak drogi pracy w komisjach sejmowych były dość zawiłe i kręte. 5 marca Komisja Edukacji i Nauki podczas 15-minutowego posiedzenia podjęła decyzję o przekazaniu projektu pracy nad utworzeniem instytutu Witosa nowej podkomisji, choć projekt nie był skomplikowany. Dobrze, że dziś możemy procedować nad konkretnym projektem ustawy. Rok 80. rocznicy śmierci Wincentego Witosa, wieloletniego przywódcy ruchu ludowego, jednego z głównych budowniczych II Rzeczypospolitej i trzykrotnego premiera, to doskonały moment na przypieczętowanie utworzenia tego instytutu. Jednak nie chciałabym nigdy usłyszeć z tej mównicy od jakiegokolwiek polityka, że wygenerowanie 10 mln zł i 4 mln zł lub 5 mln zł rocznej dotacji może być pretekstem do ograniczenia bądź likwidacji IPN lub instytutu Narutowicza. Instytut może pozyskiwać środki zewnętrzne (Dzwonek) na działalność, jak również, co podkreślał wicepremier Kosiniak-Kamysz, może wypracowywać własne środki. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Powołanie Instytutu imienia Wincentego Witosa ma upamiętnić jedną z kluczowych postaci polskiego ruchu ludowego. Instytut ma prowadzić działalność naukową, edukacyjną i popularyzatorską. Choć cel ten budzi zrozumienie, warto jest rozważyć, czy nowa instytucja rzeczywiście jest konieczna. Przykład likwidowanej Akademii Kopernikańskiej pokazuje, że bez stabilnego zaplecza i rzeczywistej współpracy ze środowiskiem eksperckim nowe instytucje mogą nie spełniać pokładanych w nich nadziei. Mam dwa pytania. Dlaczego zdecydowano się na utworzenie odrębnego instytutu, zamiast zlecić realizację tych samych zadań istniejącym instytucjom takim jak PAN, uczelnie publiczne czy muzea historyczne? I drugie pytanie: Jakie mechanizmy nadzoru i oceny działalności instytutu przewiduje projekt ustawy? Czy zostanie wprowadzony cykliczny audyt merytoryczny i finansowy? Wincenty Witos zasługuje na trwałe upamiętnienie, ale samo powołanie instytutu nie gwarantuje sukcesu. Kluczowe będzie zapewnienie realnej współpracy z ekspertami, stabilnego finansowania i osadzenie działalności w istniejącym (Dzwonek) krajobrazie naukowo-kulturalnym, tak by nowa instytucja nie podzieliła losu tych, które powstały z dużym rozmachem, ale bez długotrwałej wizji. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Anna Gembicka
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wincenty Witos był wielkim polskim bohaterem i najwybitniejszą postacią w historii polskiego ruchu ludowego. Nigdy nie zapomniał, skąd pochodził, i całe życie walczył o sprawę chłopską. Pan poseł wnioskodawca wyliczał szereg zadań, którymi będzie się zajmował instytut. To działalność edukacyjna, popularyzatorska, prowadzenie badań, ustanawianie stypendiów. Oczywiście to działalność bardzo potrzebna i cieszę się, że taki instytut powstanie. Ale mam pytanie i prośbę przede wszystkim. Panie marszałku, panie marszałku seniorze, mam nadzieję, że dopilnujecie, żeby na czele instytutu nie stanął żaden ideolog opętany nienawiścią do polskiej historii i polskich bohaterów. Bo niestety ostatnio tak się dzieje, jeśli chodzi o instytuty nadzorowane przez ten rząd. Chodzi o instytut Dmowskiego, na którego czele postawiono człowieka, który do tego stopnia nienawidzi ruchu narodowego, że nawet wyrzucił z nazwy instytutu nazwisko Romana Dmowskiego. Pytam, bo ta koalicja (Dzwonek) postawiła na czele instytutu Pileckiego człowieka, który walczy o interesy niemieckie i mówi wprost, że żadne reparacje się Polsce nie należą. Dlatego, broń Boże, nie doprowadźcie do tego, żeby nadzorował ten instytut minister kultury, bo on na pewno zniszczy tę działalność. (Oklaski) (Głos z sali: Czy ty się słyszysz?)
Mówca: Krzysztof Ciecióra
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Jeszcze jakby pani minister Żelazowska nadzorowała całe ministerstwo kultury, tobym nie miał wątpliwości, że do czegoś takiego nie dojdzie. Ale rzeczywiście żyjemy w kraju, w którym Muzeum Warmii i Mazur przemianowuje się na Muzeum Prus Wschodnich. Mamy sytuację, w której państwo jako rząd, premier Donald Tusk rezygnujecie z reparacji, które są nam należne, odszkodowań, które, jak wiem, popiera też część ludowców. (Głos z sali: 8 lat mieliście.) Natomiast Wincenty Witos jest absolutnie w historii Polski ewenementem, człowiekiem godnym upamiętnienia w każdej możliwej postaci, panie pośle Tumanowicz, również w postaci tego instytutu. Mało znany fakt: w 1944 r. Witos przebywał pod nadzorem gestapo, Niemców, którzy go torturowali, którzy go nadzorowali przez praktycznie cały okres okupacji. Armia Krajowa wraz z ludowcami, którzy byli w Polsce, szykowali plan przerzucenia go do Londynu, żeby zastąpił prezydenta Raczkiewicza. Chodziło o to, żeby był symbolem Polski walczącej, Polski, która dalej trwa (Dzwonek), Polski, która chce być niepodległa. Musimy o tym pamiętać, musimy o tym wspominać, bo Witos był jedynym wówczas politykiem, który takim symbolem mógł się stać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Tak jest, z Krakowa, z Małopolski, miejsca szczególnie bliskiego Wincentemu Witosowi. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Wydaje się, że intencją leżącą u podstaw procedowanego projektu ustawy powołującej do życia Instytut im. Wincentego Witosa jest to, by działanie instytutu miało charakter szerszy niż tylko ochrona, kultywowanie i szerzenie myśli narodowej swojego patrona. Świadczą o tym zapisy art. 3 projektowanej ustawy. Czy zatem określenie padające w art. 3 ust. 1 pkt 7, mówiące o współpracy instytutu z placówkami oświatowo-kulturowymi, których patronem jest Wincenty Witos, nie ma niepotrzebnie zawężającego charakteru, ograniczającego możliwości współpracy instytutu do wyłącznie tych placówek oświatowo-kulturalnych, których patronem jest Wincent Witos? W moim przekonaniu jeśli powoływany instytut (Dzwonek) miałby podejmować tego typu współpracę z placówkami kulturowo-oświatowymi, to warto, aby były to wszystkie placówki tego typu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marek Sawicki
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo się cieszę, że nikt nie kwestionuje zasług trzykrotnego premiera Rzeczypospolitej Wincentego Witosa, ale nie sądziłem, że po ponad 90 latach od rządów sanacji nadal będzie się rozchodził po tej sali jej swąd, żeby nie powiedzieć: smród sanacji. Demokracja II Rzeczypospolitej skończyła się wraz z przewrotem majowym, a ofiarami tego przewrotu byli ci, którzy walczyli o wolność Rzeczypospolitej. Nie byłoby zwycięstwa w Bitwie Warszawskiej, gdyby Wincenty Witos nie schował do kieszeni płaszcza rezygnacji z dowodzenia wojskiem pana marszałka Piłsudskiego. Potem były więzienia, potem były represje, a potem za PRL-u i w czasie 36 lat wolnej Polski ciągle mieliśmy i mamy do czynienia z sytuacją, w której sanacja przeważa nad demokracją. (Dzwonek) Dość. Czas skończyć z sanacją. Czas odbudować demokrację. Powiem jedno, panie pośle Tumanowicz. Wywodzę się z rodziny narodowej. Na środkowym Podlasiu nie było ruchu ludowego, był ruch narodowy, ale w mojej rodzinie nigdy jednego złego słowa o Witosie, ruchu ludowym i o ojcach założycielach II Rzeczypospolitej nikt nie śmiał powiedzieć. (Poseł Witold Tumanowicz: Z moich ust też pan go nie usłyszy.) Dlatego apeluję do was wszystkich: skończcie z tą hipokryzją. Byłem uczestnikiem postępowania przed Sądem Najwyższym, po którym uniewinniono Witosa i jego kolegów skazanych w procesie brzeskim. Wtedy prokurator, jeszcze za rządów Prawa i Sprawiedliwości, bronił oskarżenia sformułowanego przez oskarżycieli w procesie brzeskim i oskarżał Wincentego Witosa. Dzisiaj chwalicie się, że czcicie jego pamięć. Na litość boską, zamknijmy okres sanacji - budujmy demokrację. (Oklaski)
Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam pytanie, a właściwie apel do posła sprawozdawcy, który był jednocześnie posłem wnioskodawcą, apel dotyczący zapowiedzi obecnego rządu w kwestii likwidacji licznych instytutów powstałych w czasach rządów Prawa i Sprawiedliwości. Zapowiadano likwidację kilkunastu, a może kilkudziesięciu instytutów. Część z tych zapowiedzi niestety zrealizowano. Instytut Pokolenia i Instytut De Republica zostały zlikwidowane. Jutro w porządku obrad Sejmu jest punkt dotyczący likwidacji Akademii Kopernikańskiej. Czy nie warto by jednak, idąc z duchem (Dzwonek) tego projektu ustawy, spowodować, żeby tego typu likwidatorskie zapędy zostały zduszone w zarodku, żeby nie likwidowano tego, co powstało, co ma już duży dorobek? Myślę, że kwestia Akademii Kopernikańskiej będzie papierkiem lakmusowym, jeśli chodzi o stosunek do tych instytucji, które powstały i mogą odgrywać ogromną rolę w polskiej nauce i kulturze, tak jak to projektujemy w przypadku Instytutu im. Wincentego Witosa. (Oklaski)
Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Instytut imienia Wincentego Witosa ma przede wszystkim chronić, kultywować oraz szerzyć myśl trzykrotnego premiera Rzeczypospolitej Polskiej - i tę patriotyczną, i ludową, i narodową, i polityczną. Jego powstanie z inicjatywy parlamentarzystów Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie mieć również doniosłe znaczenie w kontekście, o którym mówili marszałkowie Marek Sawicki i Piotr Zgorzelski, w kontekście orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 25 maja 2023 r., na mocy którego uniewinniono Wincentego Witosa i innych skazanych w procesie brzeskim. Wyrok ten stanowi zadośćuczynienie, co prawda późne, dla skazanych 90 lat wcześniej, jednak sprawa rehabilitacji Wincentego Witosa, jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku (Dzwonek), powinna stanowić również lekcję na temat roli prawa i roli sądów w demokratycznym państwie prawa, co jest nam dzisiaj, myślę, że wszystkim, bardzo potrzebne. Na pewno tę ważną lekcję i wiele innych działań poświęconych temu wybitnemu mężowi stanu, ojcowi polskiej niepodległości, ojcowi polskiego ruchu ludowego zorganizuje już wkrótce Instytut imienia Wincentego Witosa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Michał Woś
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Cześć i chwała bohaterom, cześć i chwała Wincentemu Witosowi, jednemu z ojców naszej niepodległości. Szanowni państwo, instytuty i instytucje są potrzebne. Są potrzebne do kultywowania pamięci, ale w tym przypadku trzeba wspomnieć o hipokryzji rządu koalicji 13 grudnia, o hipokryzji tych, którzy wychodzili i mówili, ile to tych instytutów Prawo i Sprawiedliwość powołało, że trzeba je likwidować, trzeba je zwijać w tym zakresie, ograniczać politykę, także politykę historyczną, politykę naukową państwa, bo... No właśnie, bo co? Bo nie podobało się to Donaldowi Tuskowi. Bardzo dobrze, że ten instytut powstaje. Życzę, aby dobrze funkcjonował, dobrze działał i żeby nie okazało się, że pierwszym dyrektorem będzie działacz PSL-u, a takie głosy już słychać na korytarzu. Być może wtedy - wychodząc naprzeciw chociażby Konfederacji i potrzebom, które zgłaszali, żeby trochę ograniczyć koszty - zamiast budować nowy instytut, byłoby łatwiej przekształcić Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego (Dzwonek), które funkcjonuje pod panem marszałkiem z PSL-u i ma już dyrektora z PSL-u. Drodzy państwo, oby tak nie było.
Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Wincenty Witos był i jest jednym z sześciu ojców polskiej niepodległości. Tak wiele zrobił dla naszej ojczyzny, a szczególnie w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. Z całą pewnością można by powiedzieć, że to jemu w dużej mierze zawdzięczamy to, że Polska obroniła wtedy swoją niepodległość. Wszyscy zgadzamy się tu, na tej sali, że był reprezentantem konkretnej myśli politycznej. W swoim życiu doznał jednak tak wiele upokorzeń, mimo że ciągle powtarzał: A Polska winna trwać wiecznie. (Dzwonek) Zatem chciałbym zapytać panią minister, czy to nie jest wreszcie najwyższy czas, by uhonorować tego wielkiego męża stanu instytutem właśnie jego imienia. (Oklaski)
Mówca: Sławomir Zawiślak
Data: 2025-06-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani minister, funkcjonuję w polityce już prawie 20 lat, w październiku tyle będzie, i nie szukam zwady. Jak pani doskonale wie, w powiecie hrubieszowskim współpracuję z PSL-em, także w gminie, z której pani pochodzi, i głosują na mnie mieszkańcy wsi polskiej, bo jestem posłem, który wywodzi się ze wsi polskiej, i to ja, nie ruch ludowy, poruszyłem kwestię powstania zamojskiego. Dziękuję, że była pani na 80. rocznicy państwowej uroczystości. Postawiłem także pomnik czczący żołnierzy Batalionów Chłopskich przy Muzeum Historycznym Inspektoratu Zamojskiego Armii Krajowej im. Stanisława Prusa ˝Adama˝ w Bondyrzu. Jak pani wie, razem z Tomaszem Dudkiem postawiliśmy społecznie Pomnik Chwały Kawalerii i Armii Konnej w Wolicy Śniatyckiej, bez powoływania instytucji państwowych. Gdzie jest Pomnik Bitwy Warszawskiej, gdzie chłopi też wygrali? Zadaję to pytanie też koalicji rządzącej. W związku z tym mówcie emocjonalnie, dlatego że Witos jest bardzo ważną osobą. (Dzwonek) W tych ostatnich wyborach mieszkańcy wsi zagłosowali inaczej, bo oni by chcieli, żebyście realizowali w polityce myśl polityczną Witosa, a nie stawiali mu martwe pomniki, z których też nic nie wynika - dlatego ci wszyscy ludzie, których znam, mówią, że on się w grobie przewraca. W związku z tym mam pytanie do pani minister. Czy będzie tak, że wreszcie uczcimy pamięć m.in. Romana Dmowskiego i Paderewskiego? Skończymy tę wojnę polsko-polską, która mówi, że jeden jest większy, a drugi jest mniejszy. Wszyscy bohaterzy narodowi są ważni, a tutaj toczymy dyskusję nad projektem, który nie jest dopracowany. Skoro wasze biuro legislacji zarzuca bardzo dużo temu projektowi, to źle, że taki projekt przygotowaliście dla wielkiego Polaka Witosa.