Mówca: Ryszard Petru
Data: 2016-01-29 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Dawno żaden z polskich ministrów spraw zagranicznych nie miał tak sceptycznego wobec Unii Europejskiej wystąpienia jak dzisiejsze. Nie eurosceptycznego, tylko sceptycznego wobec Unii Europejskiej jako całości, jako projektu. I to, co mnie najbardziej zaskoczyło, to deklaracja, że naszym głównym partnerem w Europie ma być Wielka Brytania. Przypomnę, że w Wielkiej Brytanii ma być referendum, czy Wielka Brytania chce wyjść z Unii Europejskiej czy też nie. Jest duże ryzyko, że może wyjść. I pytanie w związku z tym jest takie: Czy państwo też planujecie takie referendum? Bo nie rozumiem, z czego ma wynikać nasza tak bliska współpraca wyłącznie, głównie z Wielką Brytanią. Wielka Brytania jest potrzebna w Unii Europejskiej z powodów gospodarczych, ona zawsze proponowała rozwiązania, które były zgodne z ideą wolności, proponowała wolność gospodarczą i te elementy musimy promować. Na pewno nie jest w naszym interesie ani w interesie Unii, ani tym bardziej Wielkiej Brytanii wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Nie rozumiem, skąd ta nasza, nowa zupełnie strategia i co ma z niej wynikać. Nie rozumiem też zupełnie, dlaczego naszą główną osią współpracy ma być wyłącznie Grupa Wyszehradzka. Przypomnę, że to nie jest grupa, która ma takie same interesy. To właśnie Węgry i Słowacja pracują najbliżej z Rosją, jak rozumiem, gospodarczo są dosyć istotnie od niej uzależnione, oba te kraje są istotnie od niej uzależnione. Pytanie, czy to jest ten nasz nowy projekt na lepszą Polskę. Bo on doprowadzi do tego, że ci nasi przyjaciele w trudnych sytuacjach gospodarczych będą musieli jednak dzwonić w innym kierunku, niż nam by się to wydawało właściwe. Poza tym zaskakuje mnie, że propozycja jest taka, żeby Unia Europejska wróciła do lat 50., czyli do idei, że można się między sobą komunikować, wspólnie handlować i na tym koniec. Przypomnę, że Unia Europejska to są też wspólne wartości, wartości również chrześcijańskie, ale to jest też zasada trójpodziału władzy, domniemanie niewinności i przestrzeganie zasad państwa prawa, czyli konstytucji. Pytanie, czy Polska ma być poza tym projektem. Pan minister w swoim wystąpieniu nie odniósł się w moim przekonaniu do trzech bardzo istotnych elementów geopolityki. Po pierwsze, bardzo mało uwagi poświęcił konfliktowi w Syrii. Przecież konflikt w Syrii jest praprzyczyną migracji, z którą ma problem Europa. Wydaje mi się, że za mało było o tym, co się stanie, jeżeli nastąpi, czy w ogóle nie było o tym, co się stanie, jeżeli nastąpi eskalacja konfliktu na Ukrainie, między Rosją a Ukrainą. Przypomnę, że mamy zamrożony konflikt, ale dobrze wiemy, że zamrożone konflikty są po to, żeby je wtedy, kiedy komuś to jest potrzebne, odmrażać. No i jest też pytanie strategiczne: Jaki mamy plan i co zrobimy, jeżeli - w czarnym scenariuszu - w Estonii pojawią się zielone grupy żołnierzy? Chciałbym, żeby również na takie pytania w tej debacie padły odpowiedzi. Proszę państwa, jakie powinny być cele naszej polityki zagranicznej? Przede wszystkim silna Polska w silnej Europie. Nasza pozycja będzie słaba, jak będziemy mieć słabą pozycję w Europie. Po drugie, nic o nas bez nas. Jeżeli obrażamy się na naszych partnerów europejskich, to generalnie jest tak, że oni decyzje, również te, które nas dotyczą, bo dotyczą całej Europy, podejmują bez nas. Ważne jest to, abyśmy współdecydowali o przyszłości kontynentu, czyli proponowali rozwiązania, które są dobre i dla Polski, i dla Europy, a takich propozycji nie widzę. Polska, która jest zwaśniona, podzielona i szczególnie, która jest obrażona, Polska obrażona nigdy nie będzie silna. I przyznam szczerze, że ostatnie trzy miesiące to jest właśnie niestety okres dzielenia nas wewnętrznie i obrażania się na artykuły w prasie zagranicznej, na artykuły w prasie. Przypomnę, że w latach 2005-2007 tego typu polityka nie najlepiej się sprawdziła. Proszę państwa, z przykrością stwierdzę, że dawno nie było takiego upokorzenia jak zapraszanie pani premier naszego rządu na dywanik do Brukseli i tłumaczenie się z tego, dlaczego w Polsce, czy w Polsce była łamana konstytucja, czy też nie. To jest efekt, niestety, polityki, która jest uprawiana w kraju... (Poseł Sylwester Tułajew: Bez donosów i skarg.) Donosy były, proszę państwa, realizowane przez pana ministra Ziobrę w Parlamencie Europejskim, który sugerował, że w Polsce nie ma demokracji. (Oklaski) Donosy były realizowane przez ministra Macierewicza i donosy były realizowane również przez pana Ryszarda Czarneckiego. Przyznajecie się do nich? Przyznajecie się do nich? To oni donosili na Polskę, to oni Polsce pluli w twarz. (Oklaski) Na taką politykę nie będzie zgody. Nie będzie zgody na politykę, która opluwa Polskę w Unii Europejskiej. To jest bardzo zła strategia, nie idźcie tą drogą. (Poseł Wojciech Skurkiewicz: Koniec z polityką kapusiów.) Uderzcie się w piersi zanim rzucicie kamienie w inną stronę. (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Panie marszałku...) Nie słyszałem, co państwo powiedzieli. Jeszcze poprosiłbym trochę tego szumu, bo ja się przyzwyczaiłem. Lepiej się tak nawet mówi. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Po co ta arogancja? Po co ta arogancja?) Polska powinna zgłaszać projekty i rozwiązania, które są dobre dla Europy, a wy tego nie robicie. Pan prezydent Andrzej Duda mówił, że Polska nie powinna być w głównym nurcie integracji europejskiej. Ja sądziłem, że to jakiś ponury żart, ale niestety dzisiaj ten ponury żart jest w trakcie realizacji. Taka polityka świadczy o nierozumieniu świata i sytuacji, w której jesteśmy, i jest, co najważniejsze, sprzeczna z polską racją stanu. Polska polityka zagraniczna musi sobie wyznaczyć długofalowe cele. Pan minister mówił o potrzebie stałego zakotwiczenia w Europie, ale mówił o Europie Środkowo-Wschodniej. My się musimy na stałe zakotwiczyć w Europie, ale nie możemy prowadzić polityki, która sugeruje, że u nas demokracja jest słabsza. Nie możemy prowadzić polityki, która kwestionuje zasady, na których Europa powstała. W naszym interesie jest skuteczna Unia. Co to jest skuteczna Unia? Proszę państwa, to nie jest... To jest Unia, która jak podejmuje decyzję, że wprowadza sankcje wobec Rosji, robi to szybko i skutecznie. Unia, która chce prowadzić skuteczną politykę antyterrorystyczną, robi to szybko w ramach 28 krajów albo nawet sama wprowadza taką antyterrorystyczną politykę, robi to skutecznie. Unia Europejska, która mówi, że musimy chronić zewnętrzne granice Unii przed napływem imigrantów, robi to skutecznie. Najważniejszym dzisiaj problemem Unii Europejskiej, Europy i całego projektu są uchodźcy. Proszę państwa, musimy wspólnie szukać rozwiązania. To nie może być tak, że Polska mówi: nam się nie podoba. Problem polega na tym, że jak będziemy wyłącznie w ramach Grupy Wyszehradzkiej ustalać, jaką mamy strategię, jeżeli chodzi o nasze stanowisko wobec imigrantów, efekt będzie taki, że powstanie mini-Schengen. Przypomnę, Unia Europejska ma problem, dlatego że wielu emigrantów przepływa z Turcji do Grecji, a Grecja nie jest w stanie chronić swoich granic i mówi, że w związku z tym jest ograniczona jej suwerenność, gdyby nastąpiła kontrola wspólnych sił europejskich. Tak mówi Grecja. Teraz, jeżeli nie będziemy budować wspólnego projektu ochrony granic, skończy się to tym, że wprowadzą nam mini-Schengen. Proszę państwa, co to znaczy mini-Schengen? To znaczy, że wprowadzone zostają kontrole na granicy polsko-niemieckiej. Pytanie do pani premier... Nie ma pani premier. Do pana ministra. Nie ma pana ministra. (Głos z sali: Nie ma.) (Głos z sali: Jest tu.) (Poseł Grzegorz Długi: Jest pan Terlecki.) Dobrze, jak jest, to jest. Pan minister Szymański, bardzo sympatyczny minister. Gratuluję, że państwo takiego macie. Jeszcze raz. Pytanie jest takie: Co pani premier zrobi, żeby tej granicy, żeby tej kontroli na granicy polsko-niemieckiej nie było? Co konkretnie państwo zrobicie? Jesteście przeciwko temu, żeby była wspólna ochrona granic Europy. Ale dlaczego? Bo to doprowadzi do tego... Oni mówią tak: Polska nie chce z nami ani rozmawiać, ani nie chce tych wspólnych granic robić, problem emigrantów musimy rozwiązać sami. To, z czym akurat się zgadzam, jeżeli chodzi o wystąpienie pana ministra i wcześniej wystąpienie ministra Błaszczaka, to jest to, że musimy zaproponować nową politykę azylową w ramach Unii Europejskiej. Stara jest przestarzała, mianowicie zbyt łatwo dostaje się azyl. Jak emigrowało tysiąc osób, 2 tys., to ta polityka w Unii była dobra. Jak emigruje 1,5 mln, to trzeba ją zmienić. To powinna być polska propozycja na poziomie Unii Europejskiej, aby politykę azylową zmienić, mianowicie ona nie może zachęcać takiej ilości emigrantów zagranicznych, emigrantów do Europy, bo ona w tym momencie jest zbyt liberalna. Tylko pytanie, co konkretnie Polska może zrobić, żeby w ramach prezydencji holenderskiej tego typu rozwiązania były dyskutowane. Najlepiej byłoby, gdyby były wprowadzone. Automatyczna alokacja nie działa w Europie, nie zadziałała, nie rozwiąże żadnego problemu, tu się zgadzam. I wszystko na to wskazuje, że nie taki jest problem, nie takie jest rozwiązanie kryzysu emigracyjnego. Pomysł jest taki: albo będzie mniej przypływać emigrantów, albo zrobimy mini-Schengen i do mini-Schengen wstąpią ci, którzy będą w stanie skutecznie współpracować w chronieniu granic z najważniejszymi państwami w Europie. My, jeżeli nie będziemy w tym projekcie, to będziemy mieć kontrole na polsko-niemieckiej granicy. To będzie bardzo złe gospodarczo dla Polski, dla polskich przedsiębiorców i dla tych, którzy oczywiście podróżują. Proszę państwa, brakowało mi w tym wystąpieniu w ogóle wątku gospodarczego. Jedyny wątek gospodarczy, który zobaczyłem, to niewłaściwe zrozumienie tego, co się stało w Grecji. Grecja, proszę państwa, zbankrutowała, dlatego że rozdawała pieniądze na prawo i lewo. Rządzili socjaliści przez lata, rozdawali te pieniądze i doprowadzili do takiego zadłużenia, że nie byli w stanie spłacać. Nie idźcie tą drogą. I to była przyczyna ich problemów, a nie to, że byli w euro. Trochę trzeba książek poczytać, a potem właściwe wnioski wyciągać. Proszę państwa, jeżeli kraj prowadzi nieodpowiedzialną politykę i rozdaje pieniądze, których nie ma, jeżeli kraj rozdaje pieniądze, których nie ma, kończy jak Grecja. (Oklaski) Proszę państwa, nie było w tym wystąpieniu nic o polityce energetycznej albo bardzo mało. Pamiętajmy, że to jest projekt europejski. Nie wszystkie elementy tego projektu są zgodne z naszym polskim interesem. (Głos z sali: Nord Stream II.) Polska musi proponować nowe rozwiązania w polityce energetycznej. Polska energetyka będzie oparta na węglu, ale to nie może być wyłącznie węgiel. My musimy zaproponować ścieżkę dojścia, żeby energia była tania i zdywersyfikowana. To są nasze interesy narodowe: tania i zdywersyfikowana energia. Proszę państwa, nic o tym pan minister nie mówił. Nie macie w ogóle pojęcia, na czym polega ta wielka gra w Europie. Europa chce nam oczywiście sprzedać najnowszą technologię, ale my, żeby jej nie kupować na siłę, powinniśmy zaproponować rozwiązania, które spowodują, że w Polsce będzie możliwe dostarczanie energii przez wiele podmiotów w sposób tani, skuteczny i zdywersyfikowany. (Oklaski) Polityka wobec Rosji. Oczywiście, że wrak musi być zwrócony, ważne, żeby wyciągnąć wnioski z tego, jak Holendrzy odzyskali wrak od Ukraińców. Oczywiście Ukraina prawdopodobnie chciała go oddać, Rosja - nie, ale to jest bardzo istotny element. Natomiast w całej tej polityce wobec Rosji, która powinna być przyjazna, ale jednoznacznie stanowcza, brakowało mi znowu wątku gospodarczego. To jest nasz ważny potencjalny partner gospodarczy. Zobaczcie państwo, jak Niemcy prowadzą taką politykę - są twardzi, jeżeli chodzi o politykę, dyplomację, i załatwiają interesy, jeżeli chodzi o bronienie swoich interesów na Ukrainie, jak również w Rosji. My tego nie robimy. Czas to zmienić. (Oklaski) Miałem nadzieję, że cokolwiek w tej sprawie, w sprawach gospodarczych pojawi się w tym pana wystąpieniu. Niestety tego nie było. Stany Zjednoczone. Proszę państwa, sojusz z USA jest naszym strategicznym wyzwaniem. Ale on, nasze relacje ze Stanami są pochodną naszej siły w ramach Unii Europejskiej i pochodną naszej siły i relacji z Niemcami. Trochę mnie dziwi, że na wiecach prezes Jarosław Kaczyński ma bardzo negatywny stosunek do naszego sąsiada, a pan minister mówi o przyjaźni. Chciałbym wiedzieć, którą politykę naprawdę państwo uprawiacie. Tę na wiecach czy tę tutaj, do korpusu dyplomatycznego? Bo widzę, że są dwie. Tutaj wprost było powiedziane, że ma być przyjazna polityka, a Jarosław Kaczyński i niektórzy z państwa mówią coś zupełnie innego. Przydałoby się trochę więcej informacji w tej sprawie, bo jesteśmy zdezorientowani. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: To poczytaj.) Ja tylko nie wiem, co mam czytać, pani poseł. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Te książki i te informacje, o których pan poseł mówi. Proszę się doinformować. Słuchaj.) Pani poseł, nie wiem, co mam czytać, czy mam czytać Jarosława Kaczyńskiego, czy ministra Waszczykowskiego. Rozumiem, że Jarosława Kaczyńskiego. (Oklaski) (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Proszę słuchać i czytać.) (Gwar na sali, dzwonek) Proszę państwa, słucham i widzę, że nie wiecie, co mówicie. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Ale na pewno nie Polonii.) Proszę państwa, zacznijmy od tego, co robimy w domu. Polska polityka zagraniczna będzie silna wtedy, kiedy Polska nie będzie skłócona, kiedy nie będzie ryzyka związanego z tym, czy konstytucja jest przestrzegana, czy też nie. Stąd po raz kolejny apel do pana prezydenta: przyjmie trzech sędziów z czerwca - problem będzie rozwiązany. Czekamy oczywiście na to, co powie Komisja Wenecka. Rozumiem, że pani premier też czeka. Proszę państwa, pięć priorytetów w ciągu 3 minut, jeżeli chodzi o polską politykę zagraniczną. Po pierwsze, powinniśmy jako Polska przeciwdziałać trendom dezintegracyjnym w Europie. Mocna Unia Europejska to mocna Polska i wiemy o tym, że nasza siła jest pochodną tego, jaką będziemy mieć relację w Unii Europejskiej, a szczególnie jaką będziemy mieć relację z Niemcami. Ci, którzy mówią dzisiaj o koncepcji Międzymorza, bujają w obłokach. Nie wiedzą, jak wygląda Realpolitik. (Oklaski) Po drugie... (Poseł Krzysztof Zaremba: Deutschland, Deutschland über alles.) O, proszę, który to pan poseł? Proszę rękę podnieść. (Głos z sali: Proszę mówić.) Który pan teraz to powiedział? (Poseł Sylwester Tułajew: Proszę mówić.) Ale nie, nie wstydźcie się, bądźcie twardzi. (Głos z sali: To ja powiedziałem.) To ja bym prosił o zaprotokołowanie tego. Pani poseł, widzi pani, nie wiem, która polityka jest u was właściwa - czy ta tylko przyjaźni z Niemcami, czy to, co przed chwilą pan poseł z siebie wypluł. (Poseł Sylwester Tułajew: Ale proszę nie dyskutować teraz z nami.) Proszę państwa, to są... Niech pan powie jeszcze raz głośno, co pan powiedział. (Poseł Wojciech Skurkiewicz: Następni będą...) Niech pan jeszcze raz powie. Ale niech się pan nie wstydzi i będzie mężczyzną. Proszę wstać.