Mówca: Józef Lassota
Data: 2013-04-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, zawartego w druku nr 1234, w którym znajduje się sprawozdanie Komisji Spraw Wewnętrznych. Art. 41 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi: Każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą. Pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie. Natomiast art. 31 konstytucji w ust. 3 stanowi: Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istotnych wolności i praw. Tymczasem w obecnie obowiązującym stanie prawnym tylko niektóre rodzaje służb i innych podmiotów mają uregulowane sprawy używania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej na poziomie ustawowym, natomiast dla większości stosujących je podmiotów uregulowania te zapisane były na poziomie rozporządzeń. Dotyczy to takich służb i pracowników służb, jak: Policja, Straż Graniczna, Biuro Ochrony Rządu, straże gminne, ochrona osób i mienia, Żandarmeria Wojskowa, Służba Więzienna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służba Kontrwywiadu Wojskowego, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Służba Celna, służby kontroli skarbowej i ochrony przyrody. Zwrócił na to uwagę Trybunał Konstytucyjny w kolejnych orzeczeniach, stwierdzając niezgodność tych uregulowań ze względu na przekazanie do uregulowania aktem podustawowym całego kompleksu zagadnień odnoszących się do ograniczenia wolności osobistej obywateli. Projekt ustawy określa uprawnionych do używania lub wykorzystywania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, a także rodzaje środków przymusu bezpośredniego. Uprawnienie do użycia lub wykorzystania broni palnej zostało bardzo ograniczone ze względu na skutki dla życia i zdrowia ludzi. Ponadto ujednolicono przepisy w taki sposób, aby służby miały możliwość użycia lub wykorzystania broni palnej w porównywalnych sytuacjach. W stosunku do obecnie obowiązujących uregulowań zrezygnowano ze stosowania broni gazowej ze względu na małą skuteczność, ze stosowania prowadnic dotychczas wykorzystywanych incydentalnie na rzecz stosowania kajdanek, ze stosowania blokady stawu kolanowego, zasłony na twarz, środków technicznych w postaci maski lub kasku z przyłbicą tłumiących głos lub zestawu głośnikowego oraz urządzeń olśniewających, a także z możliwości użycia broni palnej przez pododdział zwarty - mówił o tym poseł sprawozdawca - z wyjątkiem wprowadzenia stanu wojennego. Słusznie uznano - trzeba tu podkreślić - że w państwie demokratycznym nie jest dopuszczalne wydawanie przez kogokolwiek rozkazu oddania przez pododdział zwarty salwy z broni ostrej do tłumu. Wprowadzono także nowe środki przymusu bezpośredniego, takie jak środki przeznaczone do pokonywania zamknięć budowlanych i innych przeszkód, w tym materiały wybuchowe, środki pirotechnicznie o właściwościach ogłuszających lub olśniewających, pokój izolacyjny wykorzystywany przez Straż Graniczną. Uregulowane zostało w sposób jednolity postępowanie przed użyciem broni palnej. Nikt nie może być pozbawiony życia. Prawo każdego człowieka do życia jest chronione przez konstytucję. Ustawa w sposób uporządkowany i jednolity przydziela poszczególnym uprawnionym, w zależności od rodzaju służby czy charakteru pracy, uprawnienia do stosowania środków przymusu bezpośredniego, ograniczając je do niezbędnego minimum. Projekt ustawy określa też jednolity sposób dokumentowania użycia lub wykorzystania środków przymusu bezpośredniego i broni palnej. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W opinii Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska omawiany projekt ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej wypełnia zarówno dyspozycję wynikającą z orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, jak też spełnia oczekiwania poszczególnych zainteresowanych środowisk. Klub będzie głosować za przyjęciem ustawy, jednak w trakcie pełnej analizy później, już po pracach komisji, okazało się, że są błędy, które mają charakter redakcyjny, legislacyjny, a czasem nawet gramatyczny. W związku z tym, żeby tę sprawę wyczyścić, przygotowaliśmy dziewięć poprawek, które w żadnym stopniu nie wkraczają w meritum sprawy, a jedynie czyszczą zapisy, które w jakiś sposób nie zostały na etapie prac komisji do końca dopracowane. Te poprawki składam, panie marszałku, na pana ręce. Dziękuję bardzo.