Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2012-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Otóż jest to ważna implementacja. Nie ulega to najmniejszej wątpliwości. Jest ona ważna z wielu powodów, ale zanim dojdę do tej kwestii, chciałbym zwrócić uwagę i króciutko odnieść się do słów pana posła Girzyńskiego. Panie pośle, zgadzam się z panem, że regulacje europejskie rzeczywiście czasami, kolokwialnie rzecz ujmując, nie przystają do ludzkiego intelektu, odbiegają od racjonalnego rozumowania, ale to nie znaczy, że część z nich nie jest racjonalna. Kredyt konsumencki jest kwestią ważną z punktu widzenia naszych konsumentów, a przecież mamy bardzo wielu konsumentów w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, czyli osób, które jako osoby fizyczne dokonują czynności prawnych, w tym przypadku czynności bankowych, właśnie z podmiotami gospodarczymi, czyli w tym wypadku z osobami prawnymi, fizycznymi, prowadzącymi działalność gospodarczą lub zawodową. Jest to bardzo istotne i bardzo ważne. Nasz ustawodawca jeszcze przed wejściem do Unii Europejskiej zauważył te kwestie. Otóż kwestia ta została uregulowana w ustawie z 20 lipca 2001 r. To jest pierwsza ustawa o kredycie konsumenckim. A dlaczego jest taka regulacja? Ona oczywiście wynika z bardzo prostej rzeczy: nierównowartości czy nierównowagi podmiotów, nierównowagi ekonomicznej, a skoro ta nierównowaga ekonomiczna: bank - konsument, jest ogromna, to w związku z tym trzeba wprowadzić regulacje prawne po to, żeby przynajmniej z prawnego punktu widzenia, nie ekonomicznego, w jakimś stopniu zniwelować tę nierównowagę. A dlaczego zniwelować? Wszyscy wiemy, że banki przecież jeszcze jakiś czas temu podawały, że mają najniższą stopę oprocentowania. Ale ta najniższa stopa oprocentowania nie świadczyła o tym, iż jest to realna stopa czy realny koszt kredytu, bo tak naprawdę ta całkowita, rzeczywista roczna stopa oprocentowania to jest całkowity koszt kredytu. Cóż robiły banki? Oprócz oprocentowania wprowadzały, zresztą zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim, o czym się mówi, opłaty, prowizje, marże, koszty usług dodatkowych itd. W konsekwencji oprocentowanie kredytu na poziomie 7-8% urastało do poziomu 20%, a może nawet wyższego. Klient oczywiście łapał się - przepraszam za to kolokwialne określenie - na takie zapewnienia czy takie reklamy, ale w realnej gospodarce płacił oprocentowanie roczne na poziomie 20%, a nawet wyższym. Właśnie przeciwko takim rozwiązaniom zaprotestował już w 2001 r. ustawodawca polski, który przyjął rozsądne, racjonalne rozwiązania dające szansę kredytobiorcy, w tym wypadku konsumentowi, na to, ażeby rzeczywiście wiedział on, ile realnie zapłaci za pożyczone przez bank pieniądze. Co jest istotne, proszę państwa? To, że kwestia ta obejmuje potężną liczbę osób mieszkających w naszym kraju, bo przecież ustawa o kredycie konsumenckim dotyczy nie tylko banków, lecz także obejmuje klientów SKOK. To jest ważna rzecz, bo przecież to są ogromne rzesze obywateli naszego kraju. Nie chcę się jakoś szczególnie odnosić do samej idei regulacji, bo to jest implementacja, która poprawia funkcjonujące już rozwiązania właśnie w załączniku nr 4 do tejże ustawy. Jeśli chodzi o załącznik, to jest to kwestia wyliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania, w którą wchodzą, tak jak podkreślam, zgodnie z ustawą. Jest to nie tylko kwestia oprocentowania, lecz także są to przecież kwestie dotyczące opłat, prowizji itd. Czyli klient już wie, porównując to sobie dzisiaj z innymi ofertami, jak rzeczywiście będzie wyglądał koszt jego kredytu. Ale zwrócę jeszcze uwagę na inne aspekty, które się tu pojawiają, a na które zwrócił uwagę chociażby Związek Banków Polskich, tzn. moment wejścia w życie i vacatio legis. Związek Banków Polskich słusznie podkreśla, że mieliśmy czas, a rząd z tego czasu, mówiąc wprost, niestety nie skorzystał, dlatego że jeżeli ta implementacja ma być dokonana do końca grudnia 2012 r., czyli jeżeli te regulacje mają wejść w życie 1 stycznia 2013 r., to ten czas jest niezmiernie krótki. Banki mają problem chociażby z tym, żeby dostosować swoje systemy informatyczne do tego, ażeby wyliczyć ten rzeczywisty koszt kredytu czy tę rzeczywistą roczną stopę oprocentowania. To jest pierwsza kwestia, na którą warto zwrócić uwagę. Rzeczywiście obawiam się, że może się zdarzyć tak, że banki nie będą do tego przygotowane albo będą musiały wyłożyć nadmiar środków po to, żeby przygotować się do tej implementacji, o której przecież rząd wiedział. Trzeba sobie jasno powiedzieć: rząd o tej implementacji, o konieczności tej implementacji wiedział. Druga sprawa, która się pojawia, a wydaje się dosyć dobrym rozwiązaniem, bo działa na rzecz konsumentów, to zmiana umowy przy kredytach na czas nieoznaczony i rzeczywiście ponowne podawanie przez bank rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania. To jest dobre rozwiązanie, które zmierza ku ochronie konsumentów, choć rozwiązanie to kwestionował, jeżeli dobrze pamiętam, Związek Banków Polskich. Uważam, że takie rozwiązanie (Dzwonek) powinno być dlatego, że długookresowe porozumienia czy umowy z bankami często powodują, że banki zmieniają warunki w trakcie ich trwania, chociażby za pomocą regulaminów, a wtedy klient niestety podpisuje i ma inne warunki, niż by się spodziewał. Warto to więc przeliczyć przy przedłużaniu tego typu umów z bankiem. Uważam, że rozwiązania są dobre, implementacja zmierza ku ochronie konsumentów. W związku z powyższym trzeba popierać te rozwiązania, chociaż zgadzam się z panem Girzyńskim, że rzeczywiście niektóre regulacje europejskie co najmniej odstają od racjonalnej rzeczywistości. Solidarna Polska popiera te rozwiązania, bo służą one polskim konsumentom. Dziękuję bardzo. (Oklaski)