Mówca: Edward Siarka
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Sprawiedliwa Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Rzeczywiście jeżeli chodzi o zapisy tego projektu ustawy, to dla postronnego czytelnika czy osoby interesującej się tym ta materia może wydawać się dosyć sucha, może niewciągająca, nieemocjonująca. Ale powiedziałbym, że jest ona bardzo wrażliwa i ważna z punktu widzenia funkcjonowania naszego państwa, ważna również ze względu na historię naszego państwa. Omawiany dziś w Sejmie projekt ustawy dotyczy funkcjonowania archiwów państwowych i archiwów niebędących archiwami państwowymi. Ustawa o archiwach, jak już tutaj powiedziano, powstała w 1983 r., a więc w zupełnie innej rzeczywistości, która nie uwzględniała tworzenia zasobów elektronicznych, które dzisiaj tworzone są, można by powiedzieć, masowo. Stąd projektowana ustawa ma na celu stworzenie instrumentów prawnych umożliwiających gromadzenie i przechowywanie dokumentacji w postaci elektronicznej. Wobec konieczności zharmonizowania przepisów regulujących postępowanie z dokumentacją w postaci papierowej z przepisami dotyczącymi dokumentacji elektronicznej istnieje konieczność dookreślenia pojęcia ˝elektronicznego zarządzania dokumentacją˝. Omawiany dziś projekt ustawy daje organom samorządu terytorialnego, bo to one wytwarzają dużą część dokumentów, możliwość regulowania sposobu zarządzania dokumentacją w jednostkach im podległych i przez nie nadzorowanych. Do tej pory często było tak, że w jednostkach tych obowiązywały różne systemy, które nie zawsze były ze sobą spójne. Słuszne jest, żeby jednostki samorządu terytorialnego mogły w jednostkach podległych, na przykład w szkołach, wprowadzić jednolity wykaz akt, który ułatwi załatwienie wielu spraw, generalnie ułatwi archiwizowanie. Projekt ustawy wprowadza nadzór nad tym, co dotyczy postępowania z dokumentacją, również tą elektroniczną. Część dokumentów wytwarzanych w formie papierowej czy elektronicznej będzie nadal stanowić materiał archiwalny i wchodzić w skład narodowego zasobu archiwalnego, ustawa reguluje to w sposób szczegółowy. Wszystkie dokumenty czy dokumenty skategoryzowane, które mają 25 lat, podlegają archiwizowaniu. Zmiany w ustawie o archiwach wynikają nie tylko z tego, że są nowe formy dokumentów, ale chodzi tu również o nowe formy organizacyjne i zarządzania. Dzisiaj w Polsce w wielu instytucjach te formy organizacyjne zarządzania są bardzo skomplikowane. Wielopoziomowa struktura organizacyjna również stwarza problemy z archiwizowaniem dokumentów i odpowiedzialnością za archiwizowanie tych dokumentów. W strukturach wielopoziomowych ktoś musi odpowiadać za ten proces. Ustawa tę kwestię dookreśla. Myślę, że to jest ważne rozwiązanie, znalazło ono miejsce w zapisach, które dzisiaj omawiamy. Proponowane w projekcie ustawy rozwiązania stały się okazją do wprowadzenia poprawek redakcyjnych w niektórych zapisach ustawy. Jak powiedziałem, zapisy ustawy nie budzą gorących dyskusji prawnych, nie wywołują jakichś skutków społecznych, ale wywołują skutki ekonomiczne. Część podnoszonych argumentów, zwłaszcza w jednostkach samorządowych, związana z archiwizowaniem dotyczy kwestii finansowych. Wymogi związane z archiwizowaniem dokumentacji obciążają podmioty gospodarcze czy podmioty publiczne i są to znaczne koszty. Każdy, kto zarządzał taką jednostką, wie, że archiwizowanie jest poważnym problemem, wymaga ono nie tylko odpowiednich pomieszczeń, ale i nakładów finansowych, żeby zabezpieczyć dokumenty. Niestety, wszyscy musimy ponosić te obciążenia, bo właściwie każdy dokument, który dzisiaj jest tworzony, jutro może mieć wartość archiwalną, może być ważnym dokumentem historycznym. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! (Dzwonek) Jako klub jesteśmy za przyjęciem sprawozdania Komisji Administracji i Cyfryzacji oraz Komisji Kultury i Środków Przekazu o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach i będziemy głosowali za przyjęciem tej ustawy. Dziękuję bardzo.