Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2013-07-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowej nowelizacji Kodeksu pracy zawartej w druku nr 909. Celem proponowanej zmiany jest dostosowanie polskich przepisów Kodeksu pracy do zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zgodnie z dyrektywą Rady Unii Europejskiej z 8 marca 2010 r. Trzeba tu wyraźnie powiedzieć, że implementacja porozumienia możliwa jest zarówno przez wydzielenie w ramach istniejącego wymiaru urlopu po jednym miesiącu nieprzenoszalnym dla każdego z rodziców, jak i podwyższenie istniejącego wymiaru urlopu o jeden czy dwa miesiące. Zawarte porozumienie ze stroną społeczną miało na celu danie dodatkowego bonusu, jak również wzmocnienie roli ojca w procesie wychowania dzieci. Jednocześnie z tego porozumienia jednoznacznie wynikało, że nie może być pogorszenia obecnie istniejących przepisów w tym zakresie. W naszych przepisach chodzi o urlop wychowawczy. Przypomnę, że zgodnie z art. 186 Kodeksu pracy pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, obecnie nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5 roku życia. Wydawało się, że sprawa jest dosyć prosta, tym bardziej że wiemy doskonale, jak drastyczna jest sytuacja polskich rodzin, jaką mamy zapaść demograficzną. Rząd w ubiegłym roku, kierując projekt do konsultacji społecznych, zaproponował trzy rozwiązania, z których jedno zakładało wydłużenie urlopu wychowawczego do 37 miesięcy i wtedy ten jeden nieprzenoszalny miesiąc, który pozostałby do decyzji matki czy ojca, nie obniżałby obecnego okresu urlopu wychowawczego, czyli 36 miesięcy. Ta propozycja została w pełni przyjęta przez stronę związkową i jest zbieżna z dyrektywą unijną. Drugi wariant zakładał, że z 36 miesięcy wydzieli się jeden miesiąc nieprzenoszalny i w przypadku, gdy jeden z rodziców nie skorzysta z tego uprawnienia, urlop będzie wynosił 35 miesięcy, czyli będzie strata jednego miesiąca, co jest niezgodne z przyjętą dyrektywą. Ta propozycja była bulwersująca szczególnie w stosunku do rodziców samotnie wychowujących dzieci. Taka osoba straciłaby możliwość skorzystania w pełni z 36 miesięcy urlopu wychowawczego. Ta propozycja była przyjęta, akceptowana przez pracodawców, nie była akceptowana przez stronę związkową. Niestety rząd w swoim rozwiązaniu przyjął tę drugą propozycję, przyjętą również przez pracodawców. Wprawdzie w pracach podkomisji przyjęliśmy rozwiązanie, że jeżeli dziecko pozostaje pod opieką jednego opiekuna, przysługuje mu urlop wychowawczy do 36 miesięcy, ale tylko gdy udowodni, że dziecko pozostaje wyłącznie pod jego władzą rodzicielską. Cały spór ze stroną rządową toczył się przez wiele miesięcy, a dotyczył jednego miesiąca nieprzenoszalnej części urlopu wychowawczego, z której może skorzystać jeden z rodziców. Budowanie całej konstrukcji art. 186, dodatkowych § 9 i 10, aby tylko nie dopuścić do wykorzystania urlopu o jeden miesiąc dłuższego, jest kompletnie irracjonalne, bo takich przypadków osób, które by to w jakiś sposób wykorzystywały niezgodnie z przeznaczeniem, może być bardzo niewiele. Wydaje się, że jedynym celem, aby jeszcze bardziej skomplikować przepisy Kodeksu pracy, są iluzoryczne koszty, które musiałby ponieść Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Trzeba tu przypomnieć, że te koszty to składki opłacane przez budżet na ZUS za rodziców czy opiekunów przebywających na urlopie wychowawczym. Dziwi opór pracodawców, którzy nie ponoszą kosztów, ale najbardziej dziwi stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, które to firmuje, tym bardziej że wcześniej zaproponowało jedyne rozsądne rozwiązanie, czyli aby wymiar urlopu wychowawczego wynosił 37 miesięcy, w tym byłby jeden miesiąc nieprzenoszalny, czyli jeżeli jeden z rodziców nie korzystałby z tej możliwości, to urlop wychowawczy pozostałby na dzisiejszym poziomie, czyli 36 miesięcy. Klub Prawo i Sprawiedliwość konsekwentnie, tak jak na posiedzeniach podkomisji, jak również komisji, składa taką poprawkę, aby urlop wychowawczy wydłużyć do 37 miesięcy i apeluje do posłów koalicji rządzącej o poparcie tego rozwiązania, bo jest ono logiczne, w minimalny sposób daje większe możliwości wykorzystania urlopu wychowawczego, co w sytuacji, w jakiej znajduje się polska rodzina, jest jak najbardziej zasadne. Nasze głosowanie nad całością nowelizacji ustawy uzależniamy od przyjęcia proponowanej poprawki. Panie marszałku, na pana ręce składam poprawkę. (Oklaski)