Mówca: Sprawozdawca Andrzej Szlachta
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Prezesie! Państwo Ministrowie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2020 r. wraz ze stanowiskiem Komisji Finansów Publicznych. Sprawozdanie obejmuje realizację przez Narodowy Bank Polski jako centralny bank państwa ustawowych zadań w 2020 r. w obszarach polityki pieniężnej, działań na rzecz stabilności systemu finansowego, działalności emisyjnej, zarządzania rezerwami dewizowymi, działalności dewizowej, działania na rzecz systemu płatniczego, obsługi Skarbu Państwa, działalności analityczno-badawczej, statystycznej, edukacyjnej i informacyjnej oraz współpracy międzynarodowej. Sprawozdanie uwzględnia również działalność legislacyjną, wewnętrzną oraz przegląd sytuacji majątkowo-finansowej Narodowego Banku Polskiego na dzień 31 grudnia 2020 r. Rok sprawozdawczy obejmuje realizację zadań Narodowego Banku Polskiego w warunkach pandemii COVID-19, które były adekwatne do związanych z tym wyzwań, przed którymi stanęła polska gospodarka. Głównym celem polityki pieniężnej w 2020 r. było utrzymanie stabilności cen przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilność systemu finansowego. W 2020 r. w związku z wybuchem światowej pandemii i pogorszeniem koniunktury gospodarczej, a także oczekiwanym obniżeniem inflacji Narodowy Bank Polski istotnie poluzował politykę pieniężną. Rada Polityki Pieniężnej obniżyła stopy procentowe NBP, w tym referencyjną z 1,5% do 0,1%, a także stopę rezerwy obowiązkowej z 3,5% do 0,5%. Narodowy Bank Polski prowadził także strukturalne operacje otwartego rynku polegające na zakupie na rynku wtórnym skarbowych papierów wartościowych oraz dłużnych papierów wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa. Poluzowanie polityki pieniężnej ograniczyło skalę spadku aktywności gospodarczej oraz koszty pandemii na rynku pracy. Spadek realnego PKB był w Polsce ponaddwukrotnie mniejszy niż średnio w Unii Europejskiej, a stopa bezrobocia należała na koniec 2020 r. do najniższych w Europie. Prowadzona polityka pieniężna zapewniła jednocześnie realizację podstawowego zadania Narodowego Banku Polskiego, jakim jest utrzymanie inflacji na poziomie zgodnym z celem inflacyjnym NBP, tj. 2,5% plus minus 1 pkt proc. w średnim okresie. Inflacja cen towarów i usług konsumpcyjnych w grudniu 2020 r. wyniosła 2,4% rok do roku, a w całym roku średnio 3,4%. Należy zaznaczyć, że działania Narodowego Banku Polskiego poprzez pozytywny wpływ na sytuację finansową kredytobiorców ograniczały ryzyko kredytowe, którego wzrost był najistotniejszym kanałem wpływu pandemii na stabilność systemu bankowego. Zarządzając rezerwami, Narodowy Bank Polski dążył do uzupełnienia i zapewnienia niezbędnej płynności inwestowanych środków. Dochód z działalności inwestycyjnej związany z zarządzaniem rezerwami dewizowymi bez uwzględnienia zrealizowanych i niezrealizowanych różnic kursowych w 2020 r. wyniósł, tak jak już pan prezes wspominał, 6,9 mld zł, a w roku poprzednim, w 2019, było to 7,6 mld zł w innych warunkach. Prowadzona przez Narodowy Bank Polski obsługa bankowa państwa przyczyniła się do zapewnienia bezpieczeństwa i płynności rozliczeń środków sektora finansów publicznych. Według stanu na dzień 31 grudnia NBP prowadził 25 719 rachunków dla 2953 klientów. Narodowy Bank Polski brał udział w obsłudze europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia SURE i obsługiwał tzw. rachunek wspólny do gromadzenia podatkowych i niepodatkowych należności budżetu państwa. W 2020 r. Narodowy Bank Polski realizował politykę pieniężną zgodnie z założeniami polityki pieniężnej na 2020 r. W związku ze wstrząsem związanym z pandemią konieczne było wykorzystanie instrumentów niestosowanych lub stosowanych jedynie w wyjątkowych sytuacjach w ostatnich latach, czyli wykorzystanie bezwarunkowego skupu obligacji. Komisja Finansów Publicznych zapoznała się ze sprawozdaniem z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2020 r. na posiedzeniu w dniu 14 lipca 2021 r. Wysłuchała obszernego omówienia tego sprawozdania przez panią wiceprezes NBP i przeprowadziła szczegółową dyskusję nad sprawozdaniem, wysłuchała wyjaśnień i odpowiedzi na pytania zadawane przez posłów. Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych jest zawarte w druku nr 1391. Bardzo dziękuję. (Oklaski)