Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2012-04-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Ruch Palikota przedstawić stanowisko naszego klubu wobec zawartego w druku nr 245 projektu ustawy o zmianie ustawy o partiach politycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie będę omawiał istoty tego projektu, bo myślę, że poseł wnioskodawca zrobił już to w sposób bardzo szczegółowy i rzetelny. Przejdę do oceny merytorycznej tego projektu. Otóż są trzy aspekty tego nowego systemu finansowania, który wejdzie w życie, jeśli ten projekt ustawy zostanie przyjęty, na które chciałbym zwrócić uwagę Wysokiej Izby. Pierwszy aspekt to dobrowolność. W obecnym systemie finansowania partii politycznych mamy do czynienia ze specyficznym przymusem, który polega na tym, że z pieniędzy każdego z nas, z podatków każdego z nas finansowane są partie polityczne. Niezależnie więc od tego, czy uważamy, że program danej partii jest dobry, że jest korzystny dla Polski, czy też uważamy, że postulaty, które dana partia proponuje, są niekorzystne dla Polski, my wspieramy tę partię. I to jest zasada, która w mojej opinii jest nieracjonalna, a nawet, powiedziałbym więcej, jest chora. To jest zasada, która tak naprawdę jest jedną z centralnych zasad systemu politycznego w Polsce i która już na samym początku nie buduje zaufania obywateli do polityki, nie buduje legitymizacji władzy publicznej. No bo w jaki sposób można komuś odpowiedzieć na pytanie, jak można wytłumaczyć tę zasadę, załóżmy, młodemu człowiekowi, który chce się angażować w życie polityczne, który poznaje życie publiczne? W jaki sposób wytłumaczyć mu to, że on musi płacić pieniądze na każdą partię polityczną, niezależnie od tego, czy wspiera tę partię polityczną, czy nie, i niezależnie od tego, co ta partia polityczna robi, że on po prostu musi wykładać pieniądze? Wysoka Izbo, moim zdaniem Polacy mają prawo do tego, żeby traktować ich poważnie. Mają prawo do tego, żeby samemu decydować o tym, którą partię polityczną chcą wspierać. I to jest pierwsza duża zaleta tego nowego systemu finansowania partii politycznych. Po drugie, warto zwrócić uwagę na obywatelskość tego nowego rozwiązania proponowanego przez Ruch Palikota. Otóż z jednej strony partie polityczne będą miały dodatkowe bodźce do tego, ażeby przez cały czas, nie tylko w okresie kampanii wyborczej, zabiegać w sposób aktywny o wyborców. Przynajmniej raz do roku będą musiały to robić przy okazji właśnie składania zeznań podatkowych. W związku z tym to rozwiązanie przybliża partie polityczne do obywateli. Z drugiej strony to rozwiązanie daje obywatelom dodatkowe narzędzie do angażowania się w życie publiczne. Wypełnienie w odpowiedniej rubryce w odniesieniu do podatku PIT właśnie tej deklaracji, wskazanie partii, na którą chcemy przekazać pieniądze, jest dodatkowym elementem zaangażowania publicznego i w sposób silniejszy może budować wieź pomiędzy wyborcą a partią, którą on popiera. I dokładnie o to nam chodzi. Chodzi nam o to, ażeby, po pierwsze, zmusić partie polityczne do tego, aby były bliżej ludzi, ale, po drugie, ażeby dać ludziom narzędzie do tego, aby mogli się aktywniej angażować w życie publiczne i mocniej identyfikować z partią, którą popierają. (Oklaski) Trzecia wreszcie bardzo ważna rzecz to szansa, jaką stwarza ten projekt, na odbetonowanie sceny politycznej. Wysoka Izbo, fakty są takie, że w ciągu ostatnich 11 lat poza jednym wyjątkiem, jakim jest Ruch Palikota, na polskiej scenie politycznej nie udało się stworzyć żadnej innej partii politycznej, która przebiłaby się do parlamentu. I gdyby powodem tego były preferencje wyborców, gdyby powodem tego było przekonanie wyborców, że oni są zadowoleni z funkcjonowania obecnych partii politycznych i że nie chcą żadnych partii nowych, to nie byłoby w tym nic złego. Ale w moim głębokim przekonaniu jednym z powodów, dla których tak jest, są właśnie swoiste bariery wejścia dla nowych partii politycznych, jest właśnie fakt, że stare, obecnie funkcjonujące partie polityczne dostają pieniądze z budżetu państwa, natomiast partia, która powstaje, przez długi okres i przez najważniejszy okres na początku swojego funkcjonowania nie może liczyć na żadne pieniądze. I to nie jest rozwiązanie dobre. (Głos z sali: Pana też.) Ono sprawia, że tak naprawdę mamy do czynienia z ewidentnym nierównym traktowaniem podmiotów politycznych. A, Wysoka Izbo, w mojej opinii, w opinii mojego klubu polska polityka potrzebuje odświeżenia. Naprawdę potrzebujemy w polityce świeżej krwi, potrzebujemy nowych ludzi i nowych twarzy. Ten projekt, ta zmiana przepisów to jest właśnie szansa na to. Polacy zasługują na to, ażeby nie być skazani na wybieranie cały czas pomiędzy tymi samymi starymi politykami. (Oklaski) (Poseł Krystyna Pawłowicz: To dobrze.) Pomiędzy politykami, którzy są w życiu publicznym już od 20, 30 lat. Polacy zasługują na to, ażeby móc wybierać nowe opcje polityczne i nowe, świeże, niezużyte twarze. I ten projekt to jest szansa dokładnie na to. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! (Dzwonek) Klub Poselski Ruch Palikota popiera ten projekt w całej rozciągłości. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)