Mówca: Marcin Święcicki
Data: 2013-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu klubu Platforma Obywatelska nasze uwagi i stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o kredycie konsumenckim oraz o zmianie ustawy Kodeks wykroczeń, druk nr 1824. Konsument czy kredytobiorca jest zazwyczaj osobą słabszą wobec kredytodawcy, instytucji bankowych i jego ochrona w sposób ustawowy jest jak najbardziej konieczna dla prawidłowego funkcjonowania rynku, na którym działa pewna asymetria informacyjna, asymetria doświadczenia, asymetria znajomości spraw. W związku z tym ochrona konsumenta czy konkretnie kredytobiorcy jest w tym zakresie jak najbardziej uzasadniona. W naszych przepisach mamy rozmaite instrumenty ochrony kredytobiorców, np. maksymalna stopa odsetek nie może przekraczać czterokrotności stopy kredytu lombardowego, ale - jak wiemy - nasze banki wyspecjalizowały się w rozmaitych innych opłatach związanych z udzielaniem kredytu i często inne opłaty powodują, że koszty kredytów są bardzo poważne. Również w tym wypadku są pewne ogólne przepisy chroniące konsumenta, jak np. Kodeks cywilny, który mówi, że w przypadku rażącej nieekwiwalentności kosztów udzielonego świadczenia druga strona może żądać zmniejszenia swego świadczenia lub zwiększenia należnego jej świadczenia, a w przypadku gdy jedno i drugie byłoby nadmiernie utrudnione, może ona żądać unieważnienia umowy. Tym niemniej w zakresie udzielania kredytów wydaje się, że warto te dość ogólnikowe i różnie interpretowane przepisy sprecyzować i uściślić. Takie jest zadanie przedstawionego projektu ustawy. Natomiast sama koncepcja, która została tutaj przedstawiona, zawiera szereg rzeczy pozytywnych. Wymienia się bardzo szczegółowo wszystkie inne dodatkowe koszty, ustala się precyzyjnie granice, których nie mogą one przekroczyć, ustala się również sankcje za niewykonanie postanowień ustawy. Tym niemniej pewne szczegółowe rozwiązania ciągle budzą rozmaite pytania. Po pierwsze, istnieje obowiązkowy formularz informacyjny przy udzielaniu kredytów i warto spojrzeć, jak mają się te propozycje do tego istniejącego już obowiązkowego formularza informacyjnego, czy one go rozszerzają, czy uściślają, czy jest to jakiś paralelny wniosek. Po drugie, w tym bardzo precyzyjnym wyliczaniu rozmaitych dodatkowych kosztów mówi się też o kosztach, które mogą powstać w przyszłości, a które czasami przecież bardzo trudno przewidzieć, a więc jak te koszty miałyby być zdefiniowane pragmatycznie na użytek praktyczny, żeby nie okazało się, że powstały jakieś koszty, które to przekroczyły, w związku z czym trzeba je zwracać albo na przykład, nie wiem, dalsze zmiany w umowie będą się odbywały już bezpłatnie, bo znaleźliśmy się na granicy tych kosztów. Powstają tu więc rozmaite sytuacje, które warto jakoś bliżej zanalizować. Po trzecie, z tego limitu wyłączone są koszty wezwań do zapłaty, upomnienia i tego typu rzeczy, kiedy kredytobiorca nawalił i trzeba go upomnieć, ale od tego jest wyjątek, a mianowicie jeśli kredytodawca przewidywał, że kredytobiorca może mu zalegać z zapłatą i nie zapłaci, to wtedy te koszty są wliczone do tego limitu. To też jest chyba bardzo cienka sprawa. W zasadzie dlaczego kredytodawca ma przewidywać, że ten ktoś konkretny mu nie zapłaci? W związku z tym te koszty upomnienia mają już być wliczone do tego limitu. Jest to konstrukcja dosyć dyskusyjna, jak tutaj z tego wybrnąć. Kredytodawca zawsze liczy, że jakiś procent kredytobiorców mu nie zapłaci, w związku z czym jest tutaj pewne ryzyko. Po czwarte, została podniesiona sprawa rynku parabanków i związanych z tym problemów. Chodzi o to, żeby ta szara strefa przypadkiem nam się nie rozszerzyła, żebyśmy nie wykluczyli właśnie tych najsłabszych podmiotów, gdy zaostrzamy te warunki, tylko raczej żebyśmy je chronili. To wszystko to są rozmaite szczegółowe wątpliwości, szczegółowe pytania, które będzie można doprecyzować. Trzeba będzie również zrobić pewne analizy, może liczbowe, a także symulacje, jak to wygląda. W sumie uważamy, że projekt warto jednak skierować do dalszych prac w komisjach. Wiemy też, że w rządzie są prowadzone prace nad odpowiednią ustawą zmieniającą nadzór nad rynkiem finansowym. (Dzwonek) Liczymy na to, że rząd dość szybko zakończy swoje prace i wtedy będziemy mogli rozpatrywać w komisjach sejmowych wspólnie oba projekty: i poselski, i rządowy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)