Mówca: Anita Kucharska-Dziedzic
Data: 2022-11-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Kiedy dwadzieścia kilka lat temu rozpoczynałam pracę w organizacji pozarządowej, która pomaga osobom pokrzywdzonym przemocą i przestępstwem, usłyszałam od jednego z lokalnych polityków, że na tym się nie zarobi, że na tym nie zrobi się interesu. Kilka lat później już wiedziałam, że żeby skutecznie pomagać osobom pokrzywdzonym przemocą i przestępstwem, trzeba także prowadzić działalność polityczną, trzeba lobbować za pewnymi zmianami. Wtedy usłyszałam od innych polityków, że ofiary przemocy nie głosują. Tak, to prawda, ci wszyscy, którzy są krzywdzeni, ci wszyscy, którzy doznają codziennej przemocy, są zbyt umęczeni, żeby zajmować się sprawami społecznymi, publicznymi, żeby myśleć, na kogo mają oddać swój głos. Nie mają pieniędzy, nie mają wsparcia, walczą o każdy kolejny dzień, walczą o bezpieczeństwo swoje i swoich dzieci. Nie mają czasu na to, żeby wspierać polityków czy decydować, która partia najlepiej będzie reprezentować ich interesy. Ale nie jest prawdą, że to nie jest ważny temat. Kiedy wprowadzano ustawę o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie czy kiedy wprowadzano do polskiego obiegu prawnego konwencję stambulską, okazało się, że w sondażach od 80% do nawet ponad 90% badanych mówiło: tak, należy przeciwdziałać i reagować na każdy rodzaj przemocy, tak, to jest problem. Ważne jest nie tylko to, jak działają ustawy, jak działa ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, jak jest realizowana konwencja stambulska, lecz także, a może przede wszystkim, jak działają nasze organy ścigania i jak działa wymiar sprawiedliwości, jaka jest skuteczność tych wszystkich aktów prawnych, które wprowadziliśmy do naszego obiegu. Mamy system ochrony ofiar przemocy domowej, mamy ośrodki, do których mogą trafić kobiety z małymi dziećmi. Całe grupy osób, które nie mają małych dzieci, są samotne albo samodzielne, niepełnosprawne, dojrzałe, nie mają dokąd pójść. Na to wydajemy pieniądze. Mamy Fundusz Sprawiedliwości, który przestał dobrze działać, bo kiedy pytam o statystyki, ile schronień się finansuje, ile zabiegów się sfinansowało, ile porad psychiatrycznych, to dostaję odpowiedź: nie zbieramy takich danych. Mamy ˝Niebieską kartę˝, która jest ponoć fantastycznym systemem rejestrowania przemocy, ale on nie działa. Z roku na rok jest coraz mniej zgłoszeń, bo to tak naprawdę wydłuża procedurę ścigania sprawcy. Ludzie już się nauczyli, że ˝Niebieska karta˝ nic im nie da, więc po prostu tego nie zgłaszają, nie wypełniają tych statystyk. Chwalimy się, że z roku na rok według statystyk jest coraz mniej przemocy. Ale ile jest tej przemocy, też nie można się dowiedzieć. Jeżeli popatrzymy na liczbę osób pokrzywdzonych według statystyk policyjnych, to okazuje się, że jest to mniej więcej, circa 70 tys. osób. Jeżeli popatrzymy na dane rzecznika praw obywatelskich, to jest to ponad 200 tys. To jak my liczymy osoby, które doświadczają tej przemocy? Norma społeczna to ˝nie krzywdź˝. Jeżeli ktoś łamie normę społeczną, to społeczeństwo mu mówi: Okej, nie szanujesz normy najważniejszej ˝nie krzywdź drugiego człowieka˝, to my ci mówimy, że nie szanujemy takiej normy społecznej, która ci zabezpiecza miejsce zamieszkania; krzywdzisz - to wynoś się z przestrzeni bezpiecznej, bo ona powinna być bezpieczna dla tych, których krzywdzisz. Natychmiastowa izolacja sprawcy jest najlepszym narzędziem, które jest skierowane i które rzeczywiście kończy z przemocą, daje bezpieczeństwo osobom, które doświadczają tej przemocy, a jednocześnie jest taką wstępną karą dla tego, kto krzywdzi. Społeczeństwo mu mówi: Nie będziemy chronić twoich praw. Nikomu się nie spieszyło przez 2 lata ze znowelizowaniem tej ustawy, bo rząd musiał powiedzieć: Okej, nieważne są prace senackie, nieważne są organizacje, które pomagały tym ludziom przez tyle lat, ważny jest projekt rządowy. My mówimy: Puszczajcie go jak najszybciej, nie będziemy wam blokować tych spraw, uchwalmy to jak najszybciej. (Dzwonek) Ale najważniejsze jest to, dlaczego tej procedury się praktycznie nie używa, dlaczego wobec kilkudziesięciu czy kilkuset tysięcy ofiar przemocy domowej tylko w 3,5 tys. przypadków stosuje się procedurę natychmiastowej izolacji sprawcy. To jest narzędzie, którego rząd nie popularyzuje. I to jest dramat. (Oklaski)