Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2016-01-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt zaprezentować sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, druk nr 141. Pragnę jednak dość szczegółowo zapoznać Wysoką Izbę z tym ważnym aktem prawnym omawianym dzisiaj, na dzisiejszym posiedzeniu parlamentu. Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, wykonując decyzję marszałka Sejmu, rozpatrywała ów rządowy projekt ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego oraz zasięgnęła w tej sprawie opinii Komisji Kultury i Śródków Przekazu, która to opinia dla tego projektu była pozytywna. Powołała następnie podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia tego projektu ustawy, która analizowała przedmiotowy projekt na dwóch posiedzeniach - 12 i 14 stycznia br. W pracach komisji i podkomisji oprócz członków uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Cyfryzacji z obecnym tutaj panem sekretarzem stanu Witoldem Kołodziejskim, a także przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, generalnego inspektora ochrony danych osobowych i organizacji pozarządowych. Prace skupiały się wokół problematyki dostępu do informacji publicznej i ponownego wykorzystywania tejże informacji. W sprawie projektu wpłynęła również opinia Biura Analiz Sejmowych, zresztą bardzo wnikliwie analizowana w trakcie prac legislacyjnych. W dniu 26 stycznia Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych rozpatrzyła sprawozdanie podkomisji. Prace te - co podkreślam - były bardzo szczegółowe i merytoryczne. Do sprawozdania podkomisji Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych wprowadziła dziewięć zmian, zarówno merytorycznych, redakcyjnych, jak i legislacyjnych. Pragnę również Wysoką Izbę poinformować, iż minister spraw zagranicznych wydał w dniu dzisiejszym opinię w sprawie zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej, w której stwierdził, iż przepisy zawarte w omawianym projekcie ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego, są zgodne z prawem europejskim. Jakie są kluczowe rozwiązania przewidziane w projekcie ustawy o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego? Po pierwsze, nowa ustawa o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego implementuje dyrektywę europejską 2013/37/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 czerwca 2013 r., która zmieniała dyrektywę 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego. Po drugie, ustawa będzie określać zasady i tryb udostępniania i przekazywania informacji sektora publicznego w celu ponownego wykorzystywania, podmioty, które udostępniają lub przekazują te informacje, warunki ponownego wykorzystywania oraz zasady ustalania opłat za ponowne wykorzystywanie. Po trzecie, ustawa rozszerzy możliwość ponownego wykorzystywania o zasoby archiwów, muzeów i bibliotek, do których prawa autorskie wygasły. Jest to tzw. domena publiczna. Dotychczas zasady ponownego wykorzystywania były uregulowane w rozdziale 2a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej i dotyczyły wyłącznie informacji publicznej. Po czwarte, ustawa zawiera wyłączenia i ograniczenia stosowania przepisów ustawy adekwatne do wspomnianej przeze mnie przed chwilą dyrektywy europejskiej, np. ze względu na prywatność osoby fizycznej bądź gdy prawa własności intelektualnej przysługują osobom trzecim. Po piąte, ustawa wprowadza definicję informacji sektora publicznego, która podlegać będzie ponownemu wykorzystywaniu, oraz definicję ponownego wykorzystywania. Przez te tzw. ponowne wykorzystywanie należy rozumieć wykorzystywanie przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej informacji sektora publicznego w celach komercyjnych lub niekomercyjnych innych niż pierwotny publiczny cel, dla którego informacja została wytworzona. Natomiast przez informację sektora publicznego należy rozumieć każdą treść, niezależnie od sposobu jej utrwalenia - w postaci papierowej, elektronicznej, dźwiękowej, wizualnej czy audiowizualnej - będącą w posiadaniu podmiotów sektora publicznego, które są enumeratywnie wymienione w niniejszym projekcie. Po szóste, ze względu na specyficzny charakter zasobów będących w posiadaniu archiwów, muzeów i bibliotek instytucje te będą miały możliwość określania warunków ponownego wykorzystywania oraz ustalania opłat w szerszym zakresie niż pozostałe podmioty, ale zgodnie z przepisami cytowanej przeze mnie na wstępie dyrektywy europejskiej 2013/37/UE. Warto odnotować, że nowa ustawa upoważnia ministra kultury i dziedzictwa narodowego do wydania rozporządzenia określającego maksymalne stawki opłat za komercyjne ponowne wykorzystywanie możliwe do określania przez np. muzea. Po siódme, ustawa będzie określała procedurę udostępniania informacji sektora publicznego na wniosek i elementów tego wniosku oraz wprowadzi możliwość ponownego wykorzystywania w sposób stały i bezpośredni, w czasie rzeczywistym, informacji sektora publicznego gromadzonych i przechowywanych w systemie teleinformatycznym podmiotu zobowiązanego. Po ósme, w celu zwiększenia dostępu do zasobów publicznych znowelizowane zostaną także przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie centralnego repozytorium informacji publicznej oraz przepisy ustawy z 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Następnie: Jakie były kluczowe zmiany wprowadzone do projektu ustawy na skutek posiedzeń komisji i podkomisji? Po pierwsze, było to rozszerzenie zakresu podmiotowego projektu ustawy o Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej oraz Państwowy Instytut Geologiczny, a także wprowadzenie w ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne odpowiednich zmian, które umożliwiają bezpłatne udostępnianie danych meteorologicznych do ponownego wykorzystywania. Te przepisy, co chcę podkreślić, wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2017 r. Pragnę w tym miejscu podziękować za bardzo twórczą pracę ze strony środowisk organizacji pozarządowych, które od 20 lat podnosiły kwestię udostępniania tychże danych, i przede wszystkim za bardzo skuteczną współpracę Ministerstwa Cyfryzacji oraz Ministerstwa Środowiska. Jest to bardzo istotna zmiana, umożliwiająca również szereg działań istotnych dla praktycznego funkcjonowania obywatela, organizacji pozarządowych i przede wszystkim przedsiębiorców. Po drugie, wyłączono stosowanie przepisów ustawy do informacji sektora publicznego przekazywanych pomiędzy podmiotami wykonującymi zadania publiczne w celu realizacji zadań określonych prawem. Po trzecie, komisja doprecyzowała pojęcie informacji sektora publicznego. Po czwarte, komisja określiła prawną formę, w jakiej ma następować ustalenie przez podmioty zobowiązane warunków lub opłat dotyczących ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego udostępnianej bezwnioskowo. Po piąte, Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych doprecyzowała zakres upoważnienia dla ministra właściwego do spraw informatyzacji do wydania rozporządzenia w sprawie zasobów informacyjnych przeznaczonych do udostępnienia w centralnym repozytorium informacji publicznej. I po szóste, w trakcie konsultacji pomiędzy Biurem Legislacyjnym a administracją rządową, w szczególności Ministerstwem Cyfryzacji, wyeliminowano niekonstytucyjne przepisy ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zapasach ropy naftowej, produktów naftowych i gazu ziemnego oraz zasadach postępowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa paliwowego państwa i zakłóceń na rynku naftowym, stanowiące, że dane jednostkowe zawarte w rejestrze, z wyjątkiem oznaczenia producenta i handlowca, nie stanowią informacji publicznej i podlegają udostępnieniu w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie ze zmianami dane te stanowią tajemnicę prawnie chronioną i mogą być udostępniane określonym podmiotom w określonych w tych przepisach celach. Tyle z mojej strony, jeśli chodzi o przedstawienie w miarę szczegółowych informacji odnoszących się do prac poprzedzających dzisiejsze drugie czytanie ustawy. Chciałbym w imieniu pań i panów posłów, członków Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz podkomisji, z którymi żeśmy wszyscy razem współpracowali, podziękować za bardzo merytoryczną i wnikliwą analizę poszczególnych przepisów tejże ustawy, ze strony zarówno Ministerstwa Cyfryzacji, jak i Ministerstwa Środowiska. Tutaj przedstawiłem kilka takich kluczowych zmian, które zostały wprowadzone w toku prac. W szczególności również chciałbym podziękować za bardzo aktywną współpracę organizacjom pozarządowym, które licznie i bardzo, bym powiedział, skutecznie, a przede wszystkim merytorycznie współpracowały z Komisją Administracji i Spraw Wewnętrznych w toku procedowania niniejszego projektu. Tak że z satysfakcją mogę stwierdzić na koniec, iż na pewno ten projekt ustawy, która mam nadzieję, zostanie uchwalona niebawem przez parlament, będzie dobrą ofertą zarówno dla obywateli, jak i dla przedsiębiorców w obszarze np. innowacji, kreowania nowych rozwiązań, które będą przyjazne obywatelom. Dziękuję bardzo. (Oklaski)