Mówca: Sprawozdawca Andrzej Matusiewicz
Data: 2017-02-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Regulaminowej, Spraw Poselskich i Immunitetowych przedstawiam sprawozdanie w sprawie wniosku oskarżyciela prywatnego Marka Treli z dnia 28 października 2016 r. uzupełnionego w dniu 5 grudnia 2016 r. o wyrażenie zgody przez Sejm na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła Krzysztofa Jurgiela. Wysoka Izbo! Art. 105 konstytucji mówi o immunitecie materialnym posła. Ten immunitet polega na tym, że poseł nie może być pociągnięty do odpowiedzialności za swoją działalność wchodzącą w zakres sprawowania mandatu poselskiego. Ta sprawa opiera się na takim stanie faktycznym, że pan poseł, a jednoczenie minister rolnictwa został zaproszony na posiedzenie komisji rolnictwa, które miało miejsce w dniu 13 kwietnia 2016 r., a przedmiotem tego zaproszenia były sprawy związane z odwołaniem dyrektorów stadniny koni w Janowie Podlaskim, i w czasie debaty czy też dyskusji w tej komisji w tym zakresie pan poseł przedstawił, dlaczego to zrobił, opierając się na raporcie Najwyższej Izby Kontroli, jak również na materiałach organów ścigania, które stwierdziły niegospodarność osób pełniących wówczas funkcje kierownicze w tych jednostkach organizacyjnych. Zarzut aktu oskarżenia, jaki został sporządzony i wniesiony do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia, do Wydziału Karnego, o popełnienie przez pana posła przestępstwa z art. 212 § 1 Kodeksu karnego, czyli pomówienia, jest, Wysoka Izbo, o tyle nieprecyzyjny, że nie zawiera właściwego opisu czynu, nie ma strony przedmiotowej, jaka jest wskazana w przepisie art. 212. Wiadomo, że jeśli to jest pomówienie, to dotyczy jakichś właściwości, warunków czy jakiegoś działania, które może spowodować utratę zaufania potrzebnego do piastowania funkcji publicznej czy zajmowania stanowiska, choć w kolejnym art. 213 Kodeksu karnego jest też możliwość ekskulpacji osoby oskarżonej, jeżeli działała ona w interesie społecznym. Natomiast zarzut, jaki tutaj został zaprezentowany, to są w zasadzie 3 segmenty, to są zdania z dyskusji in extenso zaprezentowane w tym zarzucie, np.: ˝Jeszcze raz podkreślam, że na podstawie tych dokumentów i tej niegospodarności, bo w mojej ocenie... Dla pana, który to mówi, to może ukraść 5 zł... Dla mnie ukraść 5 zł czy 10 mln to jest to samo. Złodziejstwo jest, proszę pana, złodziejstwem. Nie ma tłumaczenia, że to jakiś fachowiec. Nie kwestionując wiedzy pana Treli, ale skoro organy ścigania i NIK stwierdzają niegospodarność, bez rachunku wynajmowanie lokali (...) Wbrew przepisom. To o czym tu mówić. To ja mam jako minister, który przyszedł naprawić to państwo, trzymać facetów, którzy z działalności na majątku państwowym lekkie życie sobie organizują?˝. A więc taka jest treść tego zarzutu. Druga sekwencja to: ˝Mówię o zarządzaniu, mówię o złodziejstwie, o 5-10 zł, które nienależnie trafiają do prywatnych kieszeni. Ani ja osobiście, ani mój obóz polityczny nie będzie tego tolerował. Za złodziejstwo zwolniłem, nie za niefachowość, jeszcze raz państwu to podkreślam˝. Takie są sformułowania. One są naprawdę mocno nieprecyzyjne i tutaj, tak delikatnie mówiąc, jest to error in arte, czyli błąd w sztuce - to, że tak jest ten zarzut sformułowany. Gdyby tutaj była inna zupełnie sytuacja... pan minister się powołuje na to, że te materiały rzeczywiście były, że tam dochodziło do takich sytuacji, że lokale były używane bez żadnego czynszu, lokale, które były w dyspozycji tej jednostki, że były tego rodzaju sytuacje, że klacze o bardzo znacznej wartości, ponad 3 mln euro, w ogóle nie zostały ubezpieczone. A więc ewidentne przypadki takiej niegospodarności były. Nie było właściwego tutaj zabezpieczenia, bo te klacze powinny być jakimiś wysokimi składkami, stawkami ubezpieczeniowymi odpowiednio zabezpieczone na wypadek ich śmiertelnego zejścia. To zresztą miało miejsce... (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Już za czasów nowej władzy.) ...w stosunku do trzech koni, z tym że jeden już po zwolnieniu, tak wynika z treści protokołu. (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Dwie klacze padły już...) A więc jest to oczywiście kwestia, którą dopiero sąd powinien badać, ale z wyjaśnień i z tego protokołu wyraźnie wynika, że wypowiedź posła dotyczyła przedstawienia komisji wyników kontroli przeprowadzonych w Stadninie Koni w Janowie Podlaskim i nie miała takiego znaczenia ad personam. Poseł mówił ogólnie o zjawisku, nie mówił, że pan Marek Trela jest złodziejem. Nie padło takie sformułowanie. Nie mówił też, że jest on niegospodarny, używał bezosobowo tych określeń. Niezależnie od tego w takiej sprawie trzeba brać też pod uwagę, że jest ochrona immunitetu materialnego. Wynika ona z zasad konstytucyjnych, z art. 105, i również wynika z przepisów ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora. Nie może być takiej sytuacji, że działalność poselska będzie ograniczana przez tego rodzaju zagrożenie odpowiedzialnością karną. Jest też kwestia inna, Wysoka Izbo - czy faktycznie ten przepis Kodeksu karnego, art. 212 § 1, powinien jeszcze obowiązywać, czy nie. W doktrynie prawa karnego, jak również według praktyków przepis ten często stanowi narzędzie, można to tak określić, i jest przejawem, powiedzmy, nieraz prywaty, procesowania się dla zasady. Zresztą nie jest to wszystko bliżej określone. Sąd każdorazowo musi badać, czy pomówienie miało miejsce i czy był związek przyczynowy - ktoś nie mógł zająć określonego stanowiska - czy też nie. Po tej dyskusji na posiedzeniu komisji regulaminowej został złożony wniosek o odrzucenie tego wniosku w przedmiocie uchylenia immunitetu. Komisja - 10 głosów za odrzuceniem, 2 przeciw - przedkłada Wysokiej Izbie taką propozycję, żeby Wysoka Izba również ten wniosek oskarżyciela prywatnego Marka Treli z dnia 28 października uzupełniony w dniu 5 grudnia 2016 r. o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej posła Krzysztofa Jurgiela z art. 212 § 1 Kodeksu karnego odrzuciła. Dziękuję bardzo.