Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2016-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Infrastruktury przedłożyć sprawozdanie związane z procedowanym projektem ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym, druk nr 459. Ustawa ta ma na celu wypełnienie przez Polskę zobowiązań nałożonych rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r., które to rozporządzenie ustanawiało wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylało dyrektywę Rady Unii z 1996 r., w zakresie utworzenia i prowadzenia krajowego rejestru elektronicznego przedsiębiorców transportu drogowego, którzy od właściwego organu uzyskali zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Chcę podkreślić, Wysoka Izbo, iż rozpatrywany projekt ustawy ma swoją ˝swoistą˝ historię, dlatego iż termin dostosowania prawa krajowego minął niestety już 31 grudnia 2012 r. W międzyczasie większość państw członkowskich Unii Europejskiej wprowadziła do swojego porządku prawnego rejestry krajowe i wymienia się w tym zakresie informacjami z państwami w ramach Unii Europejskiej. Chcę w szczególności podkreślić, iż art. 16 ust. 1 cytowanego wyżej przeze mnie rozporządzenia nr 1071/2009 przewiduje, iż każde państwo członkowskie prowadzi krajowy rejestr elektroniczny przedsiębiorców transportu drogowego, którzy od wyznaczonego przez to państwo właściwego organu uzyskali zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Przetwarzanie danych, które zawiera rejestr, podlega kontroli wyznaczonego w tym zakresie organu publicznego i przetwarzane dane, które zawiera ten rejestr - odnosi się to do krajowego rejestru elektronicznego - dostępne są dla wszystkich właściwych organów danego państwa członkowskiego. Zgodnie z rozporządzeniem wcześniej już tutaj dwukrotnie przeze mnie cytowanym państwa członkowskie podejmują wszelkie niezbędne działania w celu zapewnienia, aby owe krajowe rejestry zostały wdrożone. Tak jak wspomniałem wcześniej, większość państw wdrożyła rejestry elektroniczne kilka lat temu i termin transpozycji minął w 2012 r. W polskich uwarunkowaniach prawa o transporcie drogowym tenże rejestr będzie prowadzony przez głównego inspektora transportu drogowego w systemie teleinformatycznym. Dane do tego rejestru będą przekazywane przez upoważnione do tego celu organy, jak sam główny inspektor transportu, starostowie, prezydenci miast na prawach powiatu, wojewódzcy inspektorzy transportu drogowego, komendanci Policji, dyrektorzy izb celnych, komendant główny Straży Granicznej, główny inspektor pracy. Zgodnie z projektowanymi przepisami dane gromadzone w ewidencji przedsiębiorców, którzy posiadają zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, będą jawne i publicznie dostępne. Natomiast dane gromadzone w ewidencji poważnych naruszeń oraz ewidencji osób, które zostały uznane za niezdolne do kierowania operacjami transportowymi, będą udostępniane jedynie upoważnionym organom oraz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W ocenie rządu wejście w życie projektowanej ustawy pozytywnie wpłynie na jakość usług świadczonych przez przedsiębiorców transportu drogowego. Dzięki danym gromadzonym w rejestrze organy odpowiedzialne za kontrolę przedsiębiorców będą mogły bardziej skutecznie i szybko reagować na popełnione przez niektórych przedsiębiorców posiadających zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego oraz osoby zarządzające transportem drogowym naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania takiego przewozu zarówno na terenie kraju, jak i na terenie innych państw członkowskich Unii Europejskiej. Powyższe będzie wpływać na zmianę - pozytywnie oczywiście - bezpieczeństwa transportu drogowego i obrotu towarowego oraz stworzy lepsze warunki dla uczciwszej konkurencji między przewoźnikami. Projektowana ustawa przyczyni się również do wzmocnienia współpracy administracyjnej Polski z innymi państwami Unii Europejskiej w zakresie nadzorowania przedsiębiorców transportu drogowego, którzy prowadzą działalność np. w kilku państwach unijnych jednocześnie. Utworzenie Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego umożliwi polskim kierowcom, którzy wykonują międzynarodowe przewozy drogowe np. na terytorium Francji, przedstawianie informacji dotyczących wpisu do rejestru podczas kontroli drogowej zgodnie z nowymi przepisami francuskimi, które weszły w życie z dniem 1 lipca 2016 r. W tym zakresie był jednak bardzo poważny problem natury nie tylko praktycznej, ale również formalnoprawnej, usunięty tymczasowo wskutek aktywnej polityki i odpowiednich działań na forum europejskim polskiego rządu i ministra infrastruktury, budownictwa i gospodarki morskiej. Komisja Infrastruktury dokonała również na dzisiejszym posiedzeniu pewnej korekty w stosunku do przedłożenia pierwotnego w takim zakresie, iż sam Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego zostanie utworzony z dniem 31 grudnia 2017 r., a nie - jak ustalono pierwotnie - z dniem 1 kwietnia 2017 r. Oprócz dodawanego do ustawy o transporcie drogowym rozdziału dotyczącego utworzenia i prowadzenia rejestru projekt zawiera bardzo ważne przepisy mające na celu zapewnienie zgodności przepisów krajowych z rozporządzeniami unijnymi nr 1071/2009 i 1072/2009, które dotyczą procedury badania dobrej reputacji przedsiębiorców i regulują tę procedurę. Przepisy regulujące tę procedurę określają, jakie naruszenia będą powodowały utratę dobrej reputacji przewoźnika lub zarządzającego transportem oraz w jakich okolicznościach dobra reputacja może pozostawać nienaruszona pomimo popełnienia naruszenia przez danego przewoźnika. Informacje o stwierdzonych poważnych naruszeniach oraz o przyczynach tego, że utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję - w związku z czym pozostaje nienaruszona - będą odnotowywane w tymże rejestrze. Tym samym przepisy dotyczące badania dobrej reputacji są ściśle powiązane z przepisami, które tworzą ów elektroniczny rejestr. Właściwe skonstruowanie przepisów odnoszących się do badania dobrej reputacji ma znaczący wpływ na odpowiednie funkcjonowanie samego rejestru elektronicznego i jest zgodne z wymogami stawianymi w przepisach prawa unijnego. Jeśli chodzi o zakres spraw regulowanych ustawą, chcę zwrócić uwagę na to, iż samo procedowanie tego projektu było również uzupełnione o bardzo intensywne konsultacje między stroną rządową a zrzeszeniami przewoźników wykonujących międzynarodowy transport drogowy, po to, aby zdecydowanie lepiej odpowiedzieć również na głosy merytoryczne rynku adresowane do rządu i odnoszące się do kwestii samego projektu. W ramach prac w Sejmie pierwsze czytanie tego projektu odbyło się w maju, później odbyły dwa posiedzenia w dniach 8 i 9 czerwca. W dniu 22 września podkomisja zakończyła pracę. Dzisiaj zostało rozpatrzone sprawozdanie podkomisji. Chcę ponownie podkreślić, iż sporo uwag zgłoszonych przez stronę społeczną zostało wprowadzonych w porozumieniu ze stroną rządową. Projekt ten był poddany dodatkowej analizie pod względem przede wszystkim maksymalnej liberalizacji projektowanych przepisów w zakresie badania dobrej reputacji przewoźników drogowych i zarządzających transportem, po to, aby zachować jednocześnie zgodność przepisów z regulacjami unijnymi. Myślę, że również do tego aspektu przyczynili się posłowie pracujący w podkomisji na początku. Można zatem powiedzieć, że z każdej strony: i społecznej, i rządowej, i parlamentarnej, ten projekt został dodatkowo przeanalizowany. Wprowadzone w wyniku prac podkomisji poprawki zapewniają zgodność projektu z przepisami nowego rozporządzenia wykonawczego Komisji odnośnie do procedury badania dobrej reputacji, które ukazało się w marcu br. Jest to rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca, które stanowi uzupełnienie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22 Parlamentu Europejskiego i Rady. To rozporządzenie przewiduje nieco korzystniejszą procedurę dla przedsiębiorców transportu drogowego niż rozporządzenie z roku 2009, dlatego iż wprowadza ono mechanizm przeliczenia tych naruszeń według poziomu ich wagi. I na koniec, Wysoki Sejmie, pani marszałek, mając na uwadze, iż w tychże dniach w Trybunale Sprawiedliwości Unii Europejskiej toczy się postępowanie przeciwko Polsce w sprawie stwierdzenia, że poprzez brak ustanowienia Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego Rzeczpospolita uchybiła zobowiązaniom, które na nią ciążą na mocy art. 16 ust. 1 i 5 rozporządzenia Parlamentu, występuje konieczność przede wszystkim pilnego przyjęcia tego projektu ustawy, a następnie bardzo aktywnych działań ministerstwa infrastruktury i głównego inspektora transportu drogowego po to, aby pilnie wdrożyć tenże rejestr elektroniczny. Raz jeszcze podkreślam, iż debatujemy nad dokumentem, który powinien być przyjęty przez parlament poprzedniej kadencji i wdrożony w życie. Niestety tak się nie stało, ale po prostu ten czas, który był nam dany na ocenę i przyjęcie tych rozwiązań wnioskowanych przez rząd, myślę, że został wykorzystany w sposób bardzo adekwatny, dobry. Jako sprawozdawca komisji chcę tutaj podziękować za zaangażowanie zarówno stronie społecznej, jak i stronie rządowej, koleżankom i kolegom z Komisji Infrastruktury. Dziękuję bardzo. (Oklaski)