Mówca: Henryk Siedlaczek
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Prezydencki projekt ustawy o nasiennictwie (druk nr 176), przedstawiony Wysokiej Izbie po pracy w komisji, stanowi akt prawny, na który czekają zarówno rolnicy, jak i sadownicy. Projekt dokonuje implementacji aktów prawnych Unii Europejskiej. Po pierwsze, dyrektywy Rady z 2008 r. w sprawie obrotu materiałem rozmnożeniowym roślin sadowniczych oraz roślinami sadowniczymi przeznaczonymi do produkcji owoców. Po drugie, rozporządzenia Komisji z 22 lipca 2009 r. ustanawiającego reguły wykonawcze co do odpowiedniego nazewnictwa odmian gatunków roślin rolniczych i warzywnych. Po trzecie, dyrektywy Komisji z 2009 r. przewidującej pewne odstępstwa w odniesieniu do zatwierdzania populacji miejscowych i odmian warzyw tradycyjnie uprawianych w poszczególnych miejscach i rejonach zagrożonych erozją genetyczną oraz odmian warzyw niemających wewnętrznej wartości dla plonów o przeznaczeniu handlowym, wyprodukowanych w celu uprawy w określonych warunkach oraz wprowadzania do obrotu materiału siewnego tych populacji miejscowych i odmian. Po czwarte, dyrektywy Komisji z 2010 r., przewidującej pewne odstępstwa dotyczące wprowadzania do obrotu mieszanek pastewnych materiału siewnego, przeznaczonych do wykorzystania w celu ochrony środowiska naturalnego. Wreszcie, po piąte, projektu decyzji Komisji implementującej dyrektywę Rady z 2002 r. w odniesieniu do wymagań, zgodnie z którymi można wprowadzać do obrotu małe opakowania materiału siewnego kategorii ˝standard˝ różnych odmian roślin warzywnych należących do tego samego gatunku. Projekt ustawy obejmuje zarówno przepisy dotyczące zgłaszania i rejestracji odmian uprawnych przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych, przepisy dotyczące wytwarzania i oceny materiału siewnego roślin rolniczych i warzywnych, materiału szkółkarskiego oraz rozmnożeniowego i nasadzeniowego roślin warzywnych i ozdobnych, jak i zasady etykietowania i oznaczania tego materiału siewnego oraz obrotu tym materiałem i jego kontroli. Projekt ustawy reguluje materię zawartą w ośmiu różnych dyrektywach Unii Europejskiej. Oznacza to, że pojęcie materiał siewny obejmuje różne rodzaje tego materiału, w tym: materiał siewny roślin rolniczych, materiał siewny roślin warzywnych, materiał szkółkarski, materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin warzywnych, materiał rozmnożeniowy i nasadzeniowy roślin ozdobnych. Tytuł obejmuje przepisy ogólne, w tym dotyczące obszaru, który będzie uregulowany przepisami projektu ustawy, oraz definiuje pojęcia stosowane w projekcie. W odróżnieniu od obowiązującej ustawy proponuje się, aby wykaz gatunków roślin, których dotyczą przepisy projektu ustawy, był ogłoszony w drodze obwieszczenia ministra właściwego do spraw rolnictwa w Dzienniku Urzędowym Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Wprowadzenie takiej regulacji uchroni w przyszłości ustawodawcę przed koniecznością dokonywania częstych zmian w ustawie związanych z wdrażaniem przepisów Unii Europejskiej dotyczących zmian nazewnictwa gatunków oraz dopisywania lub skreślania gatunków. Wprowadzono definicję odmiany regionalnej roślin rolniczych i roślin warzywnych zamiast obecnej definicji odmiany miejscowej. Zmiana ta jest związana z wprowadzeniem do przepisów o nasiennictwie nowych regulacji dla odmian miejscowych roślin rolniczych i warzywnych, które zgodnie z nazewnictwem obowiązującym w Unii Europejskiej są określane jako odmiany dla zachowania bioróżnorodności odmiany regionalnej. Wprowadzono definicję odmiany amatorskiej dla odmian roślin warzywnych, która, będąc naturalnie przystosowana do warunków lokalnych, nie ma znaczenia komercyjnego i nie będzie wykorzystywana do produkcji towarowej. Rozszerzono definicję materiału siewnego, dokonując podziału na różne jego rodzaje, z uwzględnieniem specyfiki i sposobu rozmnażania tego gatunku (wegetatywny lub generatywny). Zastąpiono określenie materiału siewnego jako materiału hodowcy określeniem materiał mateczny, ponieważ w projekcie ustawy wprowadza się definicję zachowującego odmianę, który odpowiada za wytworzeniu materiału matecznego danej odmiany, jak też za zachowanie jej charakterystycznych właściwości. Dokonano zmiany definicji dostawcy, który będzie wpisywany do ewidencji dostawców zgodnie z przepisami projektu ustawy, a nie, jak dotychczas, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin. Zmiana ta ma charakter porządkowy, polegający na umieszczeniu w jednej ustawie przepisów związanych z wytwarzaniem, oceną i obrotem materiałem szkółkarskim oraz rozmnożeniowym i nasadzeniowym roślin warzywnych i ozdobnych. Wprowadzono definicję nieprofesjonalnego odbiorcy, zgodnie z którą jest to osoba fizyczna nabywająca materiał siewny w celu użycia na potrzeby własne i nieprzeznaczająca tego materiału oraz wytworzonych z niego produktów na cele zarobkowe. W związku z tym materiał siewny przeznaczony dla tych odbiorców może podlegać wyłączeniom spod niektórych regulacji dotyczących ewidencji osób prowadzących obrót, etykietowania, prowadzenia i przechowywania dokumentacji oraz składania sprawozdań z obrotu. W celu doprecyzowania przepisów dotyczących składania wniosków o wpis odmiany do krajowego rejestru dodano definicję zgłaszającego odmianę, zgodnie z którą może to być zachowujący odmianę lub inny podmiot składający wniosek o wpis odmiany do krajowego rejestru, będący osobą fizyczną, osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, mający miejsce zamieszkania albo siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej lub innych państw członkowskich. Obecnie odmianę wpisuje się do krajowego rejestru na wniosek hodowcy albo jego pełnomocnika. Doprecyzowane zostały przepisy dotyczące urzędowych działań, które stanowią implementację definicji tych działań zawartych w dyrektywach Rady Unii Europejskiej z zakresu nasiennictwa. Zgodnie z art. 3 ust. 2 projektu ustawy za urzędowe działania uważa się działania wykonywane przez: Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa, osobę prawną upoważnioną przepisami ustawy do działań w imieniu organów państwa oraz osobę fizyczną upoważnioną do działań pomocniczych prowadzonych pod kontrolą organów państwa. W celu zapewnienia, że działania wykonywane przez upoważnione osoby prawne oraz osoby fizyczne będą niezależne i obiektywne, w art. 3 ust. 5. projektu ustawy wprowadzono przepis stanowiący, że osoby te nie uzyskują w zakresie swojej działalności żadnych korzyści z działań, do których zostały upoważnione. Ustawa ta jest zgodna z ramowym stanowiskiem rządu Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącym organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Zgodnie z założeniem ustawa ta ma uchylić m.in. regulacje dotyczące organizmów genetycznie zmodyfikowanych, zawarte w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o nasiennictwie, umożliwia jednocześnie Radzie Ministrów wprowadzenie w drodze rozporządzenia zakazu stosowania materiału siewnego określonych odmian, w tym GMO. Spełnia to oczekiwania społeczeństwa, które domaga się zakazu upraw GMO. W praktyce daje więc możliwość wprowadzenia zakazu upraw roślin GMO na terenie Rzeczypospolitej Polskiej i daje inspekcji uprawnienia do kontroli. Klub Platforma Obywatelska będzie rekomendował Wysokiej Izbie przyjęcie prezydenckiego projektu ustawy o nasiennictwie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)