Mówca: Piotr Misiło
Data: 2017-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi. Najważniejszą zmianą proponowaną w projekcie ustawy jest zmiana wartości - wyrażana jako procent w dostępnej puli środków - z obecnych 95% na 100%. Z analizy statystyk wykorzystania środków w kolejnych latach obowiązywania programu wynika bowiem, że w ciągu dotychczasowych 4 lat przekroczono 95-procentowy próg przewidziany ustawą. Dodatkowa zmiana ma charakter formalny i umożliwi wznowienie naboru wniosków. Obowiązujące przepisy stanowią, że w sytuacji gdy łączna kwota wynikająca z wniosków o dofinansowanie wkładu własnego z terminem wypłaty wsparcia z Funduszu Dopłat przypadającym na dany rok osiągnie równowartość 95% kwoty zaplanowanej na wypłatę finansowego wsparcia, Bank Gospodarstwa Krajowego ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej informację o wstrzymaniu przyjmowania wniosków o dofinansowanie wkładu własnego, a instytucje kredytujące wstrzymują przyjmowanie takich wniosków, począwszy od dnia następującego po dniu ogłoszenia informacji przez BGK. W założeniach ustawodawcy ustalenie progu określonego mianem limitu bezpieczeństwa na poziomie 95% wartości puli środków przeznaczonych w danym roku na dofinansowanie miało umożliwić przekazanie pozostałych środków na wypłaty dodatkowego dofinansowania w formie spłaty części kredytu przysługującej kredytobiorcom we wskazanych przypadkach związanych z powiększeniem się rodziny. Kilkuletnia praktyka funkcjonowania programu pokazała, że blokowanie przyjmowania wniosków na poziomie 95% prowadziło w efekcie do wykorzystania środków z tego programu w następującym stopniu: w 2004 r. - 34% limitu ustawowego 600 mln, w 2015 r. - 84% limitu ustawowego 715 mln, w 2016 r. - 96% limitu ustawowego 730 mln zł i w 2017 r. - 91% limitu ustawowego 746 mln. Jest to sytuacja wypaczająca idee programu, jak również zapisania konkretnej kwoty w budżecie państwa na dany cel. Niemniej przykład roku 2016 pokazuje, że wydano ponad 8 mln ponad kwotę stanowiącą 95% puli środków na 2016 r. Można z tego wnioskować, że kwota na świadczenia dodatkowe była znacznie wyższa, gdyż - jak pokazuje przykład lat poprzednich - nie wszystkie wnioski kończą się podpisaniem umowy kredytowej. Ustawa co prawda przewiduje także mechanizm w sytuacji wyczerpania środków na te wypłaty. Zakłada on bowiem w art. 36 ust. 6, że wnioski o spłatę części kredytu w trybie art. 8 zostaną - w przypadku wyczerpania środków w danym roku - zrealizowane niezwłocznie po otrzymaniu przez BGK pierwszej transzy w roku kolejnym. Niemniej jednak - z uwagi na koniec programu z dniem 30 września 2018 r. - kolejnego roku nie będzie. Dlatego też należy rozważyć pozostawienie pewnego limitu, który gwarantowałby wypłatę środków w trybie art. 8. Być może limit 5% jest zbyt duży, na co wskazują dotychczasowe statystyki, natomiast ustalenie progu na poziomie 100%, jak to się proponuje w projekcie ustawy nowelizującej, także obarczone jest ryzykiem. W związku z powyższym limit taki mógłby opiewać np. na 98%, co - biorąc pod uwagę spodziewany wzrost wniosków o spłatę części kredytu w trybie art. 8 - pozwoliłoby zachować część środków na ten cel. Pomimo kilku powyższych wątpliwości chciałbym jednak w imieniu klubu Nowoczesnej poprzeć projekt przedmiotowej ustawy i poinformować Wysoką Izbę, że będziemy głosować jako Nowoczesna na ˝tak˝. Jednocześnie chciałbym zaapelować do PiS-u, aby rozważył już dzisiaj, nie czekając do końca tego projektu, programu, możliwość ponownego rozpisania analogicznego programu, bo - jak mówili wszyscy moi szanowni przedmówcy - materia związana z mieszkaniami, szczególnie dla młodych małżeństw, jest absolutnie priorytetowa w naszym kraju. Bardzo dziękuję. (Oklaski)