Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Debatujemy dziś nad ustawą, która ma bardzo praktyczne znaczenie dla wszystkich Polek i Polaków. Dotyczy bowiem jakości wody, którą codziennie pijemy w naszych domach, w miejscach pracy, w barach, w restauracjach, a także dotyczy wody wykorzystywanej przy przygotowywaniu i produkcji żywności. Warto na początku przypomnieć, że jest to drugie podejście do tej regulacji. Tak jak już mówili moi przedmówcy, pierwsza uchwalona przez nas ustawa została zawetowana przez prezydenta Nawrockiego. Miejmy nadzieję, że tym razem będzie inaczej. Wracamy do tej sprawy, ponieważ tak jak było powiedziane, obowiązek przyjęcia tych przepisów wynika z prawa europejskiego. Dla mnie ważniejsze jest jednak to, że jest realna potrzeba zapewnienia obywatelom wysokich standardów bezpieczeństwa. To jest najbardziej istotne. Ta dyrektywa, te przepisy miały wejść w życie do 12 stycznia 2023 r., więc jest duże opóźnienie. Brak regulacji niesie natomiast ryzyko, że za chwilę będziemy musieli płacić kary finansowe nakładane przez Unię Europejską, ale także będziemy żyli w niższych standardach bezpieczeństwa w kwestii zapewnienia wody. Dla mnie najważniejszą zmianą w tej ustawie jest wzmocnienie kontroli jakości wody. Nowe przepisy rozszerzają katalog parametrów, które muszą być badane, oraz wprowadzają bardziej nowoczesne metody monitorowania jakości wody. Dzięki temu będziemy mogli szybciej wykrywać zagrożenia i reagować, zanim pojawią się problemy zdrowotne. Druga bardzo ważna zmiana to wprowadzenie nowego podejścia, opartego na analizie ryzyka w całym systemie dostarczania wody. Od ujęcia wody przez system wodociągowy, aż po instalację w budynkach. Dzięki temu zamiast reagować na skutki problemów, będziemy mogli zapobiegać zagrożeniom na wcześniejszym etapie. Mam nadzieję, że wszystkie podmioty realnie podejdą do tego zadania i będą rzetelnie przeprowadzały analizy ryzyka, jeśli chodzi o dostosowanie do własnych procedur i produkcję wody. Kolejną korzyścią dla obywateli jest większa przejrzystość informacji o wodzie, którą pijemy. Te przepisy zobowiązują instytucje publiczne i przedsiębiorstwa wodociągowe do informowania społeczeństwa o jakości wody, jej cenie oraz poziomie zużycia. Będzie polegało to m.in. na tym, że dostawca będzie musiał przekazać gospodarstwu domowemu informację, ile wody zużywa rocznie, a także podać cenę za litr dostarczanej wody w porównaniu z cenami wody butelkowanej, żeby mieszkaniec widział, ile de facto oszczędza na korzystaniu z wody z kranu. Przy okazji zachęcam do picia wody z kranu, ponieważ jest to najświeższa i najlepsza woda, jaka jest dostępna, i warto z tego korzystać. Konsumenci będą też mieli łatwy dostęp do informacji zamieszczanych online, takich jak jakość wody, przekroczenie wartości parametrycznych, twardość, bardzo często potrzebna w różnych urządzeniach do ustawień, oraz stopień mineralizacji wody. Będą też dostępne wyniki programów monitoringu, czy wyniki ocen ryzyka. Dzięki nowym regulacjom dostęp będzie łatwiejszy, wszystko to będzie w jednym miejscu, nie trzeba będzie tego szukać na wielu stronach. Kolejna ważna sprawa jest taka, że ustawa wprowadza rozwiązania dotyczące ograniczenia strat wody w systemach wodociągowych. Dzisiaj straty wynoszą nawet do 30% całkowitej produkcji wody i w wielu miejscach woda jest marnowana przez wycieki czy przestarzałą infrastrukturę. Niestety z mojej perspektywy, byłego wójta, wynika, że zbyt mało robi się w tym zakresie. Łatwiej przedsiębiorstwom i samorządom podnosić ceny wody, niż szukać dziur i możliwości usprawnienia systemu. W mojej ocenie brakuje im wiedzy eksperckiej, szczególnie w małych miejscowościach, jak te procedury wdrażać, jak to robić, żeby generować np. mniejsze zużycie energii czy mniejsze straty. Zatem w tym zakresie jest duży obszar do poprawy sytuacji. Nowe przepisy wymuszą, że przedsiębiorstwa będą musiały przygotować analizę strat i plany ich ograniczenia. To docelowo zmniejszy koszty produkcji wody. Ustawa zawiera też rozwiązania dotyczące poprawy dostępu do wody dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji. To również jest oczywiście bardzo ważne. Jeszcze tylko odniosę się do tego, co mówili koledzy i koleżanki z PiS-u, że to jest nadmierna regulacja. W mojej ocenie, jeśli chodzi o bezpieczeństwo, lepiej, jak jest o jeden przepis za dużo, niż o jeden przepis za mało. Tak jak powiedziałem na początku, z wody korzystamy codziennie i musi być ona bezpieczna. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum popiera te rozwiązania. Dziękuję bardzo.