Mówca: Maria Nowak
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko mojego klubu parlamentarnego dotyczące projektu nowelizacji ustawy o systemie informacji oświatowej oraz ustawy o systemie oświaty. Na wstępie muszę się odnieść do sposobu, w jaki odbywa się procedowanie nad tym projektem. Otóż rząd zgłosił tę nowelizację jako projekt pilny w dniu 6 lipca bieżącego roku. Dzisiaj odbywa się już drugie czytanie. Widzimy, że prace nad tym projektem, który zawiera 37 zmian, odbywają się w iście sprinterskim tempie. Niestety nie wróży to dobrze tej nowelizacji. Obawiamy się o jakość stanowionego w ten sposób prawa. Jest to nie tylko opinia naszego klubu, np. podobnego zdania jest Biuro Analiz Sejmowych. W przedstawionej opinii napisało: ˝W związku z krótkim czasem sporządzenia opinii nie była możliwa szczegółowa analiza licznych rozwiązań, które projektodawca charakteryzuje jako porządkujące i doprecyzowujące oraz konieczne dla eliminowania trudności praktycznych˝. Zasadnicza zmiana, która, jak czytamy w uzasadnieniu, ma służyć zwiększeniu poziomu anonimowości danych wrażliwych, dotyczy pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej przez przedszkola, szkoły, placówki oświatowe, w tym poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Projekt modyfikuje mechanizm mający na celu zagwarantowanie poziomu rzetelności danych dotyczących wczesnego wspomagania rozwoju dziecka oraz kształcenia specjalnego, ale naszym zdaniem w sposób niewystarczający. Pragnę przypomnieć, że ustawa o SIO została przyjęta przez Wysoką Izbę 15 kwietnia 2011 r., a w pełnym zakresie będzie obowiązywała od kwietnia 2013 r. W trakcie prac nad tą ustawą Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość zwracał uwagę na zapisy, które ograniczają wolność osobistą człowieka zagwarantowaną w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnego zdania były liczne organizacje, w tym np. polskie stowarzyszenie psychologiczne, ale także stowarzyszenia grupujące rodziców uczniów. Z uwagi na ten fakt nasz klub zgłosił szereg poprawek, które miały naprawić błędy rządowego projektu ustawy o systemie informacji oświatowej. Ponieważ głosami koalicji rządowej PO-PSL poprawki te zostały odrzucone, klub Prawa i Sprawiedliwości zwrócił się w tej sprawie do Trybunału Konstytucyjnego, by zbadał zgodność przyjętych rozwiązań z ustawą zasadniczą. Trybunał Konstytucyjny nie zajął jeszcze stanowiska w tej sprawie. Dziś okazuje się, że po kilkunastu miesiącach rząd doszedł do wniosku, że przepisy, które uchwalił parlament Rzeczypospolitej Polskiej głosami koalicji rządowej, rzeczywiście są niekonstytucyjne i próbuje naprawić swój błąd, niestety w sposób ułomny. Szkoda, że nie wsłuchiwał się w głos opozycji oraz obywateli w czasie dyskusji nad pierwotnym projektem. Analizując obecnie zaproponowane przez rząd zmiany, muszę stwierdzić, że nie wszystkie wady ustawy o systemie informacji oświatowej, na które zwracaliśmy uwagę, zostały w procedowanej nowelizacji wyeliminowane. Aby nie być gołosłowną, ponownie posłużę się opinią Biura Analiz Sejmowych. ˝Najważniejsza zmiana merytoryczna według projektodawcy ma służyć zwiększeniu poziomu anonimowości danych wrażliwych w centralnej bazie SIO i ograniczyć obawy związany z zagrożeniem naruszeniem prawa jednostek do prywatności. Jednak wprowadzono w tej materii rozwiązanie skomplikowane i z założenia częściowe˝. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z uwagi na ograniczony czas nie będę omawiała wszystkich zmian. Zwrócę jedynie uwagę na to, że w projekcie zaproponowano zmianę w zakresie gromadzenia danych dotyczących pomocy psychologiczno-pedagogicznej odnoszącą się do umieszczania danych ucznia dotyczących diagnozy i orzeczenia w bazie lokalnej, gdzie gromadzone będą do chwili weryfikacji. Nie określono okresu, w którym musi ta weryfikacja nastąpić, oraz jak weryfikacja ta będzie przebiegała. I, co istotne, nadal katalog danych jednostkowych, które mają być przetwarzane i przechowywane w bazie SIO, jest bardzo szeroki, co uważamy za nieuzasadnioną ingerencję w wolność osobistą zagwarantowaną w konstytucji, szczególnie w jej art. 31. Są także w projekcie zmiany, co do których klub Prawo i Sprawiedliwość nie wnosi uwag ani zastrzeżeń. Reasumując, nie zgłaszamy uwag do zmian, które określiłabym jako zmiany wywołane koniecznością dostosowania do innych ustaw, zmian doprecyzowujących oraz wynikających z braków zauważonych w czasie prac (Dzwonek) nad wdrażaniem systemu. Z satysfakcją przyjęliśmy także zmianę merytoryczną, popieramy zmianę mającą na celu ograniczenie dostępu do indywidualnych danych wrażliwych. Uważamy jednakże, że zmiana ta, choć idąca we właściwym kierunku, jest niewystarczająca. Stąd przygotowaliśmy poprawkę, która rozszerzy zakres anonimowości gromadzonych danych. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość poparcie dla całej nowelizacji uzależnia od przyjęcia zgłoszonych przez nas poprawek. Dziękuję bardzo. I panie marszałku, składam...