Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2019-06-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o zarządzaniu kryzysowym. Projekt zawarty jest w druku nr 3476, a sprawozdanie połączonych komisji - w druku nr 3532. Projekt skierowano do pierwszego czytania w dniu 29 maja tego roku, a 12 czerwca, czyli wczoraj, odbyło się jego pierwsze czytanie w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Połączone komisje po przeprowadzeniu szczegółowych prac nad projektem przedstawiają sprawozdanie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt, nad którym pracowały komisje, ma zapewnić przyspieszenie procesu eliminacji zagrożeń powodowanych przez zanieczyszczenie powietrza na obszarze Polski. Ze zbiorczej oceny jakości powietrza w Polsce za rok 2017 w zakresie pyłu PM10 wynika, że spośród 46 stref podlegających ocenie tylko 12 stref zaliczono do nieprzekraczających poziomu dopuszczalnego. Również ogłoszony 22 lutego 2018 r. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie skargi - przypomnę C-336/16 Komisji Europejskiej przeciwko Polsce - stwierdza, że Polska nie wdrożyła prawidłowo dyrektywy 2008/50/WE, czyli tzw. dyrektywy CAFE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy. Przypomnę, że wyrok Trybunału dotyczy lat 2007-2015, a więc działań naszych poprzedników. Naruszony jest art. 13 dyrektywy, który stanowi, że na obszarze stref i aglomeracji powinny być dotrzymane poziomy niektórych substancji w powietrzu, w tym pyłu PM10, zgodnie z załącznikiem 11. Odnoszę w tej chwili do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Również art. 23, który wskazuje na konieczność przygotowania przez państwa członkowskie programów ochrony powietrza, został niewłaściwie wdrożony. Rozproszenie kompetencji w zakresie ochrony powietrza pomiędzy różne organy władzy publicznej - bo przypominam, że to jest Inspekcja Ochrony Środowiska, samorząd województwa, samorządy powiatów i gmin - utrudnia koordynację działań wszystkich uczestników systemu zarządzania jakością powietrza na poziomie wojewódzkim i lokalnym. Właśnie omawiany projekt ustawy zawarty w druku nr 3476 odpowiada na te wyzwania. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Art. 23 dyrektywy CAFE zawiera zapis, że programy ochrony powietrza określają odpowiednie działania tak, żeby okres występowania przekroczeń poziomów dopuszczalnych lub docelowych był jak najkrótszy. Bezpośrednio te zapisy są dodane w art. 91 ust. 9ac i ust. 10. Aby wzmocnić skuteczność działań naprawczych, nowelizacja wprowadza uzupełnienie zakresu programu ochrony powietrza o działanie krótkoterminowe z terminem realizacji nie krótszym niż 2 lata, wprowadza wskaźniki monitorowania postępów realizacji działań naprawczych i osiągniętych efektów oraz wprowadza doprecyzowanie przepisów dla wprowadzenia szybkiego i skutecznego mechanizmu prowadzącego do zakończenia okresu przekroczeń dopuszczalnych poziomów pyłu PM10. Służą temu także m.in. zmiany zawarte w art. 1 projektu skracające terminy - przypominam: z 18 do 15 miesięcy lub z 15 do 12 miesięcy - w których właściwe podmioty powinny wykonać zapisane w prawie obowiązki. M.in. to jest tak, że w art. 91 w ust. 1 jest mowa o 12 miesiącach na opracowanie i przedstawienie do zaopiniowania wójtom, burmistrzom, prezydentom, starostom projektu uchwały Sejmiku w sprawie programu ochrony powietrza. Zgodnie z art. 91 w ust. 3 Sejmik w terminie 15 miesięcy powinien podjąć stosowną uchwałę przyjmującą program ochrony powietrza. Również w art. 91 w ust. 5 zarząd województwa ma termin 12 miesięcy. W terminie 12 miesięcy powinien opracować i przedstawić do zaopiniowania wójtom, burmistrzom, prezydentom, starostom projekt uchwały w sprawie ochrony programu ochrony powietrza dla stref, o których mowa w art. 89 ust. 1 pkt 4, którego integralną część stanowi plan działań krótkoterminowych. Również w art. 94 ust. 2 zarząd województwa w terminie 15 miesięcy przekazuje ministrowi właściwemu do spraw środowiska informację o uchwaleniu przez sejmik województwa programu ochrony powietrza, a niezwłocznie musi przekazać informacje o uchwaleniu planu działań krótkoterminowych. Terminy, przypominam, biegną od dnia otrzymania informacji od właściwej jednostki o poziomie zanieczyszczenia powietrza. Generalnie terminy ulegają skróceniu o 3 miesiące. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W nowym ust. 7a w art. 91 dodawane są ogólne wytyczne określające zawartość programu ochrony powietrza. Uchyla się przepisy dotyczące zaleceń pokontrolnych wydawanych przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska, ponieważ, po pierwsze, jest to już uregulowane w Prawie ochrony środowiska - inspektorzy takie zalecenia na podstawie ustawy matki mogą wydać - a po drugie, przepisy Prawa ochrony środowiska zobowiązują wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska do nałożenia kary na kontrolowany podmiot w razie stwierdzenia nieterminowej realizacji zadań określonych w programie ochrony powietrza, więc dotychczasowa sytuacja była pewną nadregulacją, którą usuwamy. Art. 2 projektu dotyczy zmiany ustawy o zarządzaniu kryzysowym i włącza w system ochrony powietrza wojewódzkie centra zarządzania kryzysowego. Z kolei art. 3-9 zawierają przepisy przejściowe dostosowujące. Jest zbyt mało czasu, żebym szczegółowo omawiała te kwestie, wszystkie są dosyć jasno zapisane. Art. 10 omawianego projektu określa termin wejścia w życie projektowanych zmian, ponieważ omawiana ustawa realizuje dwa cele, tzn. wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i zmianę przepisów dodanych do Prawa ochrony środowiska w 2017 r. Stąd mamy do czynienia ze zróżnicowanymi terminami w art. 10, który mówi o wejściu przepisów w życie. A zatem przepisy, które wykonują wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wchodzą z dniem następującym po dniu ogłoszenia - sprawa jest na tyle pilna, że powinny wejść możliwie szybko - zaś pozostałe przepisy wchodzą po 14-dniowym vacatio legis. Sprawozdanie połączonych komisji: Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, druk nr 3532, zostało przyjęte 22 głosami za, przy pięciu głosach przeciw, bez głosów wstrzymujących się. Wysoka Izbo! Informuję także w imieniu połączonych komisji, że przedstawiamy sześć wniosków mniejszości złożonych w trakcie prac nad projektem jako poprawki, które zostały odrzucone przed połączone komisje. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych komisji: Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej proszę o uchwalenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o zarządzaniu kryzysowym zawartego w sprawozdaniu połączonych komisji, druk nr 3532. Dziękuję bardzo. (Oklaski)