Mówca: Jerzy Jachnik
Data: 2017-06-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko, klubu Kukiz’15, dotyczące projektu ustawy o komornikach sądowych, druk nr 1582. Nie sposób mówić o projekcie z druku nr 1582 bez odniesienia się do druku nr 1581, bowiem oba te odrębne projekty ustaw, które będą procedowane kolejno po sobie, powstały z jednej ustawy, z dnia 29 sierpnia 1997 r., Dz. U. z 2006 r., poz. 1138, z późn. zm. Otóż ustawa o komornikach była nowelizowana prawie 40 razy, w tym pięć razy bardzo szeroko. Zmieniał się zakres umocowania komornika i zmieniały się jego możliwości. Wszystkie te zmiany doprowadziły jednak, niestety, do rozpasania komorników, powstania tzw. fabryk komorników, a także do wielu pospolitych przestępstw komorniczych. W naszej ocenie obecne zmiany idą w dobrym kierunku. Proponuje się model małych kancelarii komorniczych i kładzie się nacisk na osobiste wykonywanie czynności komorniczych przez komornika. Komornik pozostaje nadal funkcjonariuszem publicznym i nie może prowadzić działalności gospodarczej, de facto wprowadza się ograniczenia takie jak w przypadku sędziów, może z wyjątkiem pracy naukowej, dydaktyczno-naukowej. Przywrócono w projekcie zasadę, iż opłaty egzekucyjne stanowić mają należność budżetu państwa, a komornik w zależności od wyniku swojej pracy otrzyma wynagrodzenie prowizyjne ustalone proporcjonalnie do pobranych opłat. Ustawa nie przesądza, czy komornik sądowy jest podatnikiem VAT, czy nie, tak przynajmniej wynika z uzasadnienia projektu. Konsekwencją zmiany jest zmiana dotychczasowego charakteru wynagrodzenia komorników. Opłaty egzekucyjne, stałe, procentowe zostaną zastąpione wynagrodzeniem tzw. prowizyjnym: 99% przy opłatach egzekucyjnych nieprzekraczających 500 tys. zł i 60% przy opłatach egzekucyjnych przekraczających 2 mln zł. W tym przypadku nasze wątpliwości budzi fakt zarabiania przez Skarb Państwa na dłużnikach, tym bardziej że obecnie komornicy nie będą już przedsiębiorcami działającymi na własną rękę, lecz będą funkcjonariuszami publicznymi wynagradzanymi ze środków publicznych. To jest trochę taka konstrukcja, przyznam się szczerze, nie wiadomo jaka, bo raz jest funkcjonariuszem publicznym, raz prowadzi działalność gospodarczą, raz wykonuje zlecenia sądu, czyli, powiedzmy sobie, Skarbu Państwa. W projekcie wprowadza się też zasadę pisemnego pouczania stron o przysługujących prawach. Wprowadza się udział w czynnościach egzekucyjnych policji z możliwością zablokowania egzekucji, kiedy dochodzi do naruszenia prawa. Wprowadza się nagrywanie video czynności komorniczych. Natomiast w przypadku oczywistego naruszenia prawa kosztami wniesienia skargi na czynności komornika będzie obciążany sam komornik i stosowny przykład podam w swoim stanowisku, które przedstawię przy omawianiu następnego projektu ustawy. Zmienia się zasady prowadzenia egzekucji z ruchomości poprzez precyzyjne określenie katalogu ruchomości niepodlegających zajęciu. Komornik będzie musiał być prawnikiem, co dotychczas nie miało miejsca. Podnosi się też minimalny wiek z 26 lat do 28 lat, a także ogranicza się górną granicę wieku komornika wynoszącą 70 lat do 65 lat. Wprowadza się możliwość odwołania komornika z urzędu przez Ministerstwo Sprawiedliwości, jeśli rażąco i uporczywie naruszane jest prawo. I tu nasuwa się pytanie: Co to jest rażące i uporczywe naruszanie prawa? To zazwyczaj nigdy nie jest definiowane i jest powodem dużej uznaniowości. Zmienia się także zasady kształcenia aplikantów i określa się, że maksymalny czas trwania asesury nie będzie mógł być dłuższy niż 6 lat, podczas gdy dotychczas asesor mógł wykonywać swoje czynności bezterminowo. Odpowiadał będzie za to prezes sądu apelacyjnego, przy czym przepis ten nie będzie miał zastosowania do asesorów, którzy rozpoczęli asesurę przed wejściem ustawy w życie. W projekcie określono także kwestie związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną. Rzecznika dyscyplinarnego będzie powoływał minister sprawiedliwości spośród trzech kandydatów przedstawionych przez Krajową Radę Komorniczą. Kukiz’15 poprze skierowanie tego projektu ustawy do Komisji Ustawodawczej. Dziękuję.