Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2014-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie pośle, proszę nie przerywać pani ministrze. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej Elżbieta Seredyn: Pan poseł Tadeusz Tomaszewski pytał o różnego rodzaju pomoc instytucjonalną, w tym o specjalistyczne ośrodki wsparcia. 35 - to tak naprawdę bardzo mało. Wiemy, ja też odbieram takie telefony, o potrzebie pomocy instytucjonalnej ofiarom przemocy, ale coraz częściej i sprawcom przemocy. Rzeczywiście mamy nadzieję, że uda się zgodnie z zapisami nowego krajowego programu utworzyć i finansować kolejne dwa ośrodki. Ale oprócz, obok tych ośrodków specjalistycznych funkcjonują w systemie, w ramach samorządów powiatowych i gminnych, inne instytucje - domy samotnej matki, punkty konsultacyjne, placówki wsparcia dziennego, które też zajmują się działaniami w ramach szeroko rozumianej pracy nad zjawiskiem przemocy i nie tylko. Program osłonowy, który wspiera jednostki samorządu terytorialnego w realizacji zadań z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, to program, za którym oczywiście stoją środki finansowe. Mówiłam państwu o tym, że w 2012 r. była to kwota 3 mln. Taka kwota jest też do realizacji w roku 2014. Jesteśmy na etapie zbierania wniosków przez urzędy wojewódzkie, przez wydziały polityki społecznej, a potem, po wstępnej ocenie formalnej, zostaną one skierowane do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Przechodzę do kolejnego zagadnienia, do pytań, które zostały zadane przez kilku posłów, w tym przez pana posła Kuźmiuka, panią poseł Wróbel, i do raportu Najwyższej Izby Kontroli. Szanowni państwo, nie uchylam się od konsekwencji, które wynikają z tego raportu. Przedmiotem mojej szczególnej troski i mojego zainteresowania jest to, żeby takich raportów więcej nie było. Zgadzam się, że słowa, które tam się pojawiły, są ciężkie i trudno to przełknąć, ale chcę też zwrócić uwagę, że NIK zdecydował się na tę kontrolę w I połowie 2012 r., kiedy zespoły interdyscyplinarne funkcjonowały raptem rok. One jeszcze dobrze nie funkcjonowały, i mam tego pełną świadomość, ale one funkcjonowały tylko dlatego, że pojawiła się ustawa i była możliwość zakładania tych zespołów interdyscyplinarnych. Pozwolę sobie w tym momencie przypomnieć, że te zespoły interdyscyplinarne miały być odpowiedzią chociażby na problem powtórnej wiktymizacji, a tak naprawdę chodziło o to, żeby uniknąć tego problemu. Osoba, która doznaje przemocy, która naprawdę jest w bardzo trudnej sytuacji, wcześniej, przed powstaniem zespołów interdyscyplinarnych, musiała wielokrotnie mówić o tych problemach, powtarzać to. Mam wrażenie, i mówię o tym z dużą odpowiedzialnością, że profesjonalnie przygotowana grupa robocza i zespół interdyscyplinarny umieją sobie z tym poradzić, pamiętają o tym, że mają obowiązek zachowania dla siebie tych informacji tylko i wyłącznie po to, żeby pomóc tej osobie. NIK skontrolował, szanowni państwo, 35 jednostek samorządu terytorialnego, gmin, tylko 35. W naszym systemie funkcjonuje ponad 2400 samorządów, które już powołały do życia te zespoły. Tak naprawdę po części zgadzam się z państwem, bo wtedy jednostki samorządu terytorialnego jeszcze nie wykorzystały w pełni zapisów ustawy i nieprofesjonalnie podeszły do sprawy zespołów interdyscyplinarnych, ale, tak jak powiedziałam państwu na początku, to było zaraz na początku ich istnienia. Wychodząc dalej czy idąc dalej, jeśli chodzi o próbę rozwiązania tych problemów, chcę państwu powiedzieć, że nowy krajowy program zawiera wiele elementów, które są odpowiedzią na wnioski płynące z raportu. W najbliższym czasie będziemy nad tym procedować w Sejmie, bo, tak jak już wcześniej państwu powiedziałam, nowy krajowy program będzie rozpatrywany na najbliższym posiedzeniu Rady Ministrów. Poruszaliście państwo w swoich wypowiedziach, ale także w sformułowanych pytaniach kwestię, która odnosi się do 500 dzieci. W raporcie pojawiła się ta informacja, mówicie państwo: wąska. Pozwolę sobie przypomnieć, że zgodnie z ustawą dotyczącą przemocy w rodzinie każdy, kto ma pełną świadomość, że życie bądź też zdrowie dziecka czy innej osoby może być zagrożone w wyniku przemocy, ma obowiązek reagować. Ustawa daje właśnie pracownikowi socjalnemu możliwość zapewnienia dobrego miejsca w takich sytuacjach. Ale nie jemu samemu, on nie podejmuje sam tej decyzji. Wspólnie z policjantem, z przedstawicielem służby ochrony zdrowia ma w tej trudnej sytuacji, w której może być zagrożone życie i zdrowie, zadbać o życie i zdrowie dziecka czy też innej osoby. Ale tu państwo odwołujecie się do konkretnego zapisu, więc pozwolę sobie powiedzieć, że potem pracownik socjalny jest zobowiązany w ciągu 24 godzin poinformować sąd, żeby podjął decyzję co do dalszych losów dziecka. Trudno mi powiedzieć, co teraz dzieje się z tymi konkretnymi dziećmi, ale jeśli państwo sobie życzycie, do tej materii możemy wrócić w trakcie roboczej dyskusji. Proszę państwa, nie wiem, czy już wszystkie pytania wyczerpałam. Pytacie państwo jeszcze o prokuratorów. Pani poseł Wróbel pytała, jaka jest częstotliwość. Dziś tej informacji też nie jestem w stanie pani w szczegółach przytoczyć. Natomiast chcę powiedzieć, że to jest znowu nowy kierunek współpracy, dobrej współpracy, bo taka inicjatywa się pojawia, wynika też z szeregu szkoleń przeprowadzonych przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Inicjatywa dotycząca ich zaproszenia i udziału w zespołach interdyscyplinarnych jest coraz częstsza. W 2012 r. 16% spośród badanych gmin zaprosiło do współpracy prokuratorów, a oni przyjęli tę propozycję. Na koniec jeszcze chciałabym powiedzieć o osobach starszych, które też ulegają przemocy, też są często ofiarami przemocy, mamy w pełni tego świadomość. Chcę powiedzieć, że dla mnie osobiście jako wieloletniego pracownika socjalnego tak samo ważna jest każda osoba, którą dotyka to dysfunkcyjne zjawisko, która staje się ofiarą przemocy, bez względu na to, czy jest to kobieta, czy jest to dziecko, czy jest to osoba starsza. Oczywiście, z dużym poczuciem odpowiedzialności mówię słowa, że tej osobie, która ma większe problemy, której trudno te trudne sytuacje samoistnie przezwyciężyć, należy się większe wsparcie. Dlatego też przyglądamy się temu zjawisku i tę grupę w szczególności chcemy zaopatrzyć w narzędzia pomocy i podpowiedzi, jak reagować w tych trudnych przypadkach. Już tak naprawdę na koniec chcę powiedzieć, że na pytania pana posła Orzechowskiego udzielimy pisemnej odpowiedzi, ponieważ te pytania dotyczyły w swojej materii sensu stricto pracy Ministerstwa Sprawiedliwości i ja naprawdę nie umiem dziś do tej treści się ustosunkować. Dziękuję bardzo. (Poseł Marzena Dorota Wróbel: Kto podpisuje pisma wychodzące na zewnątrz?) Pisma wychodzące z zespołu interdyscyplinarnego podpisuje przewodniczący zespołu. Dziękuję bardzo.