Mówca: Ewa Kołodziej
Data: 2026-03-13 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska pragnę przedstawić stanowisko dotyczące projektu ustawy o klubach seniora, druk nr 2129. Projekt ten dotyczy bardzo ważnej kwestii społecznej, jaką jest aktywizacja i wsparcie osób starszych w Polsce. Obecnie wiele klubów seniora działa w Polsce w sposób nieformalny, przy domach kultury, ośrodkach pomocy społecznej, spółdzielniach mieszkaniowych, organizacjach pozarządowych czy parafiach. Problem polega jednak na tym, że nie istnieje jednolity system prawny regulujący ich funkcjonowanie. W praktyce oznacza to, że wiele z tych klubów nie ma osobowości prawnej, nie figuruje w żadnym oficjalnym rejestrze, przez co ma ograniczone możliwości ubiegania się o środki publiczne lub prowadzenia działalności na większą skalę. Propozycja złożona w omawianym projekcie ustawy daje możliwość ubiegania się o środki publiczne w wysokości 5 tys. na rok. Projekt ustawy o klubach seniora ma na celu uporządkowanie tej sytuacji. Zakłada on wprowadzenie prostego systemu rejestracji klubów seniora oraz nadanie im osobowości prawnej. Dzięki temu kluby seniora będą mogły działać w sposób bardziej formalny i przejrzysty. Uzyskają one także możliwość ubiegania się o wsparcie finansowe, o czym już wcześniej wspomniałam. Pytanie, czy te formalności, mimo iż znacznie uproszczone, nie będą dalej stanowiły pewnej bariery administracyjnej dla seniorów. Bez wątpienia dzięki temu państwo oraz samorządy będą miały lepszą wiedzę, lepszy wgląd w to, ile tych organizacji funkcjonuje w naszym kraju i jak można je skutecznie wspierać. Jednocześnie projekt zakłada okres przejściowy dla już istniejących klubów. Będą one miały czas na dostosowanie się do nowych przepisów i ewentualny wpis do rejestru. Warto również podkreślić, że kluby seniora odgrywają bardzo ważną rolę w życiu osób starszych. Umożliwiają spotkania, udział w zajęciach edukacyjnych, kulturalnych czy sportowych, rozwijają zainteresowania. Pomagają także przeciwdziałać samotności i wykluczeniu społecznemu, które dotyka dzisiaj seniorów na wielką skalę. Chcę zwrócić uwagę, że mamy tu na myśli kluby seniora w rozumieniu miejsca, a nie samej tylko aktywności senioralnej. Trzeba usystematyzować rozumienie tego słowa. Dziś mamy dużo różnych form aktywności. Trzeba wspierać te najlepiej rozwinięte, te, które są już sprawdzone. Samo sformalizowanie klubów seniora oraz przekazanie im drobnych sum pieniędzy na funkcjonowanie nie gwarantuje jednoznacznie ich sprawnego działania. Warto również spojrzeć na ten projekt ustawy dotyczący klubów seniora w szerszym kontekście działań podejmowanych przez rząd w obecnej kadencji Sejmu. Państwo, rządzący cały czas wspierają funkcjonowanie klubów seniora, przede wszystkim poprzez programy rządowe. Wcześniej były takie jak ˝Senior - WIGOR˝, ˝Senior+˝, a dzisiaj mamy świetny program ˝Aktywni Seniorzy - ASY˝. W ramach tych programów samorządy mogą otrzymywać dotacje na tworzenie oraz prowadzenie dziennych domów i klubów seniora. Programy te pozwalają finansować m.in. remonty pomieszczeń, zakup wyposażenia czy bieżące funkcjonowanie takich miejsc. Dzięki temu wiele samorządów w Polsce mogło w ostatnich latach rozwinąć sieć klubów seniora i stworzyć przestrzeń dla aktywności dla osób starszych. Porównując te oba podejścia, można zauważyć, że obecne programy rządowe koncentrują się przede wszystkim na wsparciu instytucji, jeżeli chodzi o kluby seniora, tworzonych przez samorządy. Natomiast projekt ustawy z druku nr 2129 zakłada większą samodzielność tworzenia klubów seniora i większą swobodę tworzenia ich przez seniorów. Dlatego choć sam cel projektu, tj. rozwój aktywności seniorów, wydaje się bardzo ważny i potrzebny, mamy wątpliwość, czy proponowane rozwiązania nie doprowadzą w praktyce do powstania dodatkowych trudności administracyjnych dla samych seniorów, czy zamiast skupić się na aktywności społecznej będą musieli mierzyć się z formalnościami i procedurami oraz relatywnie niewielkimi środkami do pozyskania. Być może w pierwszym okresie te kluby będą atrakcyjne, zostaną zawiązane przez seniorów, natomiast w momencie realizacji jednego lub dwóch projektów ze względu na niskie środki i po wyczerpaniu właśnie środków finansowych zostaną one porzucone czy zarzucone (Dzwonek), ponieważ seniorzy zniechęcą się do dalszej działalności. Reasumując, klub Koalicji Obywatelskiej optuje za takimi rozwiązaniami, by wspierać już istniejące formy aktywności osób starszych zgodnie z polityką senioralną rządu. Dziękuję ślicznie. (Oklaski)