Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2016-03-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Czytamy dzisiaj po raz pierwszy projekt ustawy o zmianie ustawy o publicznej służbie krwi oraz niektórych innych ustaw. Wchodząc na strony internetowe regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa w różnych miastach, mam jedno główne pytanie: Gdzie tu jest służba? Nie będę przytaczała ogólnie dostępnych definicji służby publicznej. Powiem tylko, że cenniki różnych usług na stronach internetowych RCKiK-ów porażają bogactwem i kłócą się z pojęciem służby publicznej. Nasuwa się pytanie: Czy pracownicy w godzinach pracy opłacanych z budżetu państwa w publicznej służbie krwi mogą prowadzić bardzo szeroką działalność komercyjną? Czy w tym przypadku działalność komercyjna służy dobru pacjenta, bo to on jest, a przynajmniej powinien być, beneficjentem działań publicznej służby krwi? Widziałam rodziców dzieci, którzy zamiast siedzieć przy łóżku chorego, szukali dla niego krwi, a to przecież jest główny i powinien być jedyny cel działania regionalnych centrów krwiodawstwa i krwiolecznictwa. Z tego zadania nie wywiązują się one w sposób właściwy. Nie można dojść do innego wniosku, czytając dramatyczne apele. Tadeusz X. z R. choruje na białaczkę limfatyczną. W każdym miesiącu musi mieć przetaczaną krew. Sytuacja jest dramatyczna. Na Podkarpaciu jest tylko trzech dawców z grupą BRh-. Rodzina musi znaleźć nowych, od tego zależy życie pana X. Dziś w rezerwie w centrum krwiodawstwa pozostała zaledwie jedna jednostka tej rzadkiej grupy krwi. Do kolejnej transfuzji potrzeba 2-3 jednostek. Zastanawiam się, czy to rodzina chorego ma pełnić funkcję publicznej służby krwi, bo RCKiK są zajęte zarabianiem pieniędzy. Trzeba powiedzieć jasno: ta ustawa nie przyczyni się do poprawy sytuacji, jeśli w sposób jednoznaczny nie zakaże się RCKiK działalności komercyjnej. Jeżeli rodzina chorego musi koordynować pobrania krwi od dawców, nie dziwi zdanie z wyniku kontroli Najwyższej Izby Kontroli: Jakkolwiek w latach 2012-2013 osiągnięto samowystarczalność Polski w zakresie zaopatrzenia w krew i jej składniki, to nie zostały w pełni zabezpieczone potrzeby podmiotów leczniczych związane z leczeniem krwią. Jednocześnie zarówno w centrach, jak i podmiotach leczniczych występowały przypadki niepełnego zagospodarowania składników krwi w terminie ich ważności, co wymuszało ich utylizację. Kolejne zdanie: Nie została osiągnięta samowystarczalność w zakresie produktów krwiopochodnych, co stwarzało ryzyko niezapewnienia stabilności i pewności dostaw. W czasie pierwszego czytania ustawy polecam wszystkim kolegom posłom lekturę wyników kontroli NIK i spojrzenie na projekt ustawy właśnie poprzez pryzmat tych wyników. Minęło 21 lat od ujawnienia afery Laboratorium Frakcjonowania Osocza i przez 21 lat kolejne rządy nie były w stanie rozwiązać tego problemu. Ta ustawa w tej wersji również w tym nie pomoże. Jeszcze zdanie odnośnie do bezpieczeństwa systemu e-krwi. Nie można zaakceptować tego, że dawca opisany tak dużym zakresem wrażliwych danych osobowych nie jest tak naprawdę chroniony, że jego dane są przechowywane w jednostce zewnętrznej - Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia. Wgląd do tak wrażliwych danych powinny mieć wyłącznie osoby o medycznym wykształceniu, a więc dane powinny być przechowywane np. w Instytucie Hematologii. Należy jeszcze zadać sobie pytanie: Czy działalność komercyjna RCKiK nie blokuje implementacji dyrektyw mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa krwi w naszym kraju? Tak jak pan minister powiedział, Komisja Europejska wezwała Polskę do właściwego wdrożenia do swego prawa niektórych przepisów unijnych dotyczących jakości i bezpieczeństwa krwi ludzkiej. Jeszcze raz należy zadać pytanie: Czy działalność komercyjna RCKiK nie leży również u podstaw niewdrażania dyrektyw i czy nie spowodowała tego, że polska służba krwi nie miała czasu na wdrożenie dyrektyw, które obowiązują w Europie, bo była zajęta zarabianiem pieniędzy? Projekt w obecnym kształcie tego nie gwarantuje. Klub Kukiz’15 wnosi o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac w komisji.