Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy zawarty w druku nr 1917 jest próbą wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 stycznia br., w którym trybunał stwierdził niezgodność art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w konsekwencji niekonstytucyjność rozporządzeń MEN w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych i przechodzenia z jednych typów szkół do innych. Trybunał uznał po prostu, że prawa zagwarantowane w konstytucji zostały przekazane do unormowania w drodze rozporządzenia, a więc w drodze aktu wykonawczego, który nie jest źródłem prawa. To jest bardzo istotne uchybienie. Ustawa dotyczy kryteriów, zasad i procedur rekrutacji do przedszkoli i szkół oraz procedury odwoławczej od decyzji o nieprzyjęciu dziecka, a także możliwości kontroli sądowej w odniesieniu do tej decyzji. Oczywiście budzi zdziwienie fakt, że strona rządowa, która miała bardzo dużo czasu na wdrożenie tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego w życie, zostawiła to na ostatnią chwilę i zaproponowała parlamentowi dosłownie dwa tygodnie temu bardzo intensywną pracę nad tym projektem. Wydaje się, że jest czy był to pośpiech nieprzypadkowy, bo przy okazji MEN próbował załatwić te sprawy w systemie oświaty, które budziły od dłuższego czasu spore kontrowersje. Chciał uregulować funkcjonowanie bibliotek szkolnych i rynku podręczników. Wydaje się, że te zapisy, które wprowadził w tym projekcie ustawy, są zdecydowanie za słabe i nie rozwiązują problemu. Natomiast bardzo groźny okazał się projekt zapisu, który w praktyce miał doprowadzić do obchodzenia Karty Nauczyciela przy zatrudnianiu nauczycieli. Chodziło o to, aby związki międzygminne i związki międzypowiatowe miały prawo prowadzenia szkół, przy czym, na co zwrócił uwagę jeden ze związków zawodowych, w tego typu przypadkach taki organ prowadzący nie musi przestrzegać zasad dotyczących zatrudniania nauczycieli zgodnie z Kartą Nauczyciela. Ten zapis wywołał potężne protesty, potężne manifestacje, w efekcie których ministerstwo wycofało się z tych kontrowersyjnych zapisów, ale pozostały jednak ich szczątki, które też mogą budzić wątpliwości. Rozumiem, że rząd chce rozwiązać problem prowadzenia zajęć dodatkowych i problem zatrudniania tzw. specjalistów, ale pojawiają się wątpliwości, czy zapisy, które zostały zaproponowane przez koalicję, nie wiążą się z jakimiś dodatkowymi zagrożeniami. Ostatecznie koalicja rządowa zaproponowała, by ustawa dopuszczała możliwość zatrudniania osoby niebędącej nauczycielem do prowadzenia zajęć rozwijających zainteresowania. Pragnę jednak przypomnieć fragment opinii Biura Analiz Sejmowych, o którą prosiłam i która została dla nas przygotowana. Z tej opinii BAS wynika - cytuję - że intencją projektodawców jest, by zajęcia z podstawy programowej mogły być prowadzone przez osoby niemające kwalifikacji nauczycielskich. Wydaje się, iż właściwe będzie dopisanie warunku, iż nie ma możliwości zatrudnienia bądź udzielenia zgody przez kuratora na prowadzenie zajęć z podstawy programowej przez osoby niebędące nauczycielami. W związku z tym fragmentem opinii proponuję do procedowanego projektu ustawy poprawkę (Dzwonek), która brzmi: Kurator oświaty, o którym mowa w ust. 6, nie może wyrazić zgody na zatrudnienie osoby niebędącej nauczycielem do prowadzenia zajęć z podstawy programowej. Wydaje się, że ten zapis rozwiąże problemy natury prawnej, wątpliwości prawne, o których mówiliśmy. Proponujemy również inną poprawkę, która dotyczy art. 17 ust. 3 pkt 1. Przypomnę, że chodzi o zapis mówiący, iż obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka środkami komunikacji publicznej, jeżeli dowożenie zapewniają rodzice. W naszej ocenie konieczne jest zagwarantowanie środków finansowych, które gminy mogłyby otrzymywać na realizację tego zadania. W związku z tym proponujemy, aby zadaniem zleconym z zakresu administracji rządowej był zwrot kosztów przejazdu opiekuna dziecka środkami komunikacji publicznej do ukończenia przez dziecko 7 lat. Przedkładam te poprawki Wysokiej Izbie. Dziękuję. (Oklaski)