Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2016-03-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Panie i Panowie Posłowie! 27 poprawek - żadna nieprzyjęta. Część zgłosiliśmy jako wnioski mniejszości, przypuszczam, że większość przepadnie, ale mamy nadzieję jeszcze na odrobinę refleksji. My rozumiemy, że celem ustawy jest ochrona polskiej ziemi rolnej przed cudzoziemcami, spekulantami, nadmiernym jej gromadzeniem, nadmierną koncentracją. Ale dalej uważamy, niestety, że to nie może pójść zbyt daleko, że cel nie uświęca środków, a ta ustawa właśnie idzie zbyt daleko. Proponowane rozwiązania łamią prawo konstytucyjne. I to nie jest, panie ministrze, opinia tylko i wyłącznie części opozycji siedzącej na tej sali. Art. 23 konstytucji owszem mówi, że podstawą ustroju rolnego państwa jest gospodarstwo rodzinne, ale podstawa nie musi oznaczać jedynego podmiotu gospodarującego na wsi. Nie wspomnę o tym, że w dalszej części tego artykułu mówi się o tym, że art. 21 i 22 konstytucji nie powinny stać w kontrze do tych rozwiązań. Tymczasem art. 21 mówi: Rzeczpospolita Polska chroni prawo własności, chroni prawo dziedziczenia. I te prawa niezależnie od tego, co powie na tej mównicy pan minister, są drastycznie przez tę ustawę ograniczane. Art. 22 konstytucji mówi też o tym, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej jest dopuszczalne tylko ze względu na ważny interes publiczny. I choć ochrona polskiej ziemi to ważny interes publiczny, to naszym zdaniem ta ustawa poza ten interes publiczny znacznie wykracza. Ustawa, tak jak powiedziałam, pomimo różnych poprawek ogranicza prawo dziedziczenia, ale także prawo darowizny i zasiedlenia. To ostatnie prawo w ciągu 3 lat zostanie ograniczone w dalszym ciągu tylko i wyłącznie do rolników indywidualnych, dziedziczenie zaś do osób bliskich, podczas gdy wiemy, że na wsi często w prowadzeniu gospodarstwa pomagają sąsiedzi, którzy potem też nierzadko dziedziczą. Dziś nie będzie zbytnio takiej możliwości, a przynajmniej agencja będzie mogła o ograniczeniu takiej możliwości decydować. A więc kontrola kontrolą, my to wszystko rozumiemy, ale kluczowy jest tutaj proces, a także ostateczny beneficjent i pewne ograniczenia, które są tą ustawą wprowadzane. PiS odwołuje się często do faktu, że w wielu krajach Unii Europejskiej, co dzisiaj również słyszeliśmy z tej mównicy, istnieją również ograniczenia w obrocie ziemią rolną, ale, jak zawsze powtarzam, diabeł tkwi w szczegółach. Według Unii Europejskiej - spieraliśmy się o to w czasie pierwszego czytania, w Unii Europejskiej jednak jest definicja rolnika, i nie może być tak, że w jednych przepisach ta definicja rolnika jest inna, w innych inna - rolnik to osoba fizyczna, ale także prawna, grupa osób fizycznych lub prawnych bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego. Tymczasem w Polsce spółki i spółdzielnie, które dotąd swobodnie funkcjonowały na wsi, nie tylko nie będą mogły dalej rozwijać swojej działalności, ale co gorsza, agencja będzie w dalszym ciągu, według tego projektu ustawy, posiadać prawo pierwokupu w stosunku do ich udziałów i wykupu ziemi przy każdej zmianie właścicielskiej - także w przypadku, gdy ta zmiana będzie dotyczyła wcześniej wprowadzonej do spółki ojcowizny, także w przypadku zmiany udziału z ojca na syna, także gdy działalność rolnicza nie jest podstawowym źródłem działalności danej spółki. Zapomnieliście państwo tak naprawdę, mówiłam już o tym w trakcie obrad komisji, dodać jeszcze jeden artykuł, który zakazywałby polskim kobietom wychodzić za mąż za obcokrajowców, za Niemców, Francuzów, Duńczyków, Holendrów, bo przecież to też jest sposób na obejście ustawy. Więc proponuję dopisać jeszcze jeden artykuł. Ustawa na 5 lat, o czym też już była wielokrotnie mowa, wstrzymuje obrót ziemią, wprowadzając zbyt dużą uznaniowość i skupiając zbyt dużo praw w jednych rękach - w rękach pana ministra. Podobną władzę dostaje prezes agencji. Taka wizja ręcznego sterowania obrotem ziemią polską w Polsce jest dla nas kompletnie nie do zaakceptowania, tym bardziej że nie omija ona ziem rolnych położonych w granicach administracyjnych miast, o co prosiliśmy, nie pomija ona IV i V klasy gruntów, co można by było również troszeczkę uwolnić i wprowadzić mniej regulacji. Takie podejście, naszym zdaniem, doprowadzi po prostu do paraliżu inwestycyjnego w Polsce. Dziś wiele osób zastanawia się, jakie jest drugie dno tej ustawy. Nie wiem, może kontrola nad inwestycjami również w miastach, bo także terenów nieobjętych planem zagospodarowania przestrzennego (Dzwonek) będzie to dotyczyć. W związku z powyższym klub Nowoczesna dalej nie jest w stanie poprzeć tej ustawy w związku z poprawkami, które zgłosiliśmy i które zostały odrzucone. Ale mimo to w imieniu klubu składam jeszcze na ręce pana marszałka parę poprawek do rozpatrzenia. (Oklaski)