Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2023-01-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskiego Stronnictwa Ludowego i partnerów wobec ustawy, która wprowadza Plan Strategiczny do polskiego prawodawstwa. Chodzi o bardzo istotny dokument i bardzo istotne działania realizujące wspólną politykę rolną w tym zakresie. Warto zwrócić uwagę, że wspólna polityka rolna Unii Europejskiej to szereg mechanizmów, które z jednej strony mają zapewnić konsumentowi dostęp do żywności, a z drugiej strony mają zapewnić producentom rolnym opłacalność produkcji. Jest to więc niewątpliwie dokument strategiczny, który realizuje jedną z podstawowych polityk Unii Europejskiej, dlatego jego znaczenie jest ogromne. Ten dokument uwzględnia też to, co w ostatnim czasie wydarzyło się na poziomie europejskim. Chodzi o - to bardzo silny kierunek - zachowanie środowiska, zachowanie klimatu. Plan Strategiczny niewątpliwie musi to uwzględniać, bo takie też są założenia Komisji Europejskiej. Czym w ogóle są plany strategiczne? Plany strategiczne, które są przyjmowane przez określone państwa członkowskie, są realizacją założeń Unii Europejskiej. Uwzględniają aktualną sytuację, w której znajduje się europejskie rolnictwo, rolnictwo w poszczególnych krajach członkowskich, a także uwarunkowania zewnętrzne. Dzisiaj jesteśmy w szczególnym momencie: konflikt na Wschodzie spowodował, że europejskie rolnictwo ma do czynienia z rosnącymi kosztami produkcji - raczej to jest trend stały, a nie trend, który za chwilę się zakończy - z ograniczonymi rynkami zbytu, zwłaszcza dla tych, którzy dużą część swojej produkcji kierowali na Wschód. Mówimy też, że za chwilę, po zakończeniu wojny - mam nadzieję, że to będzie za chwilę - zmieni się układ produkcji roślinnej w Unii Europejskiej i kraje, które do tej pory były po za nią, np. Ukraina i Mołdawia, będą krajami, dla które uzyskają szereg przywilejów w zakresie dostępu do rynku europejskiego. Wreszcie chodzi o konsekwencje realizowania założeń Europejskiego Zielonego Ładu, który nakłada na europejskich rolników szereg wymagań, które będą musieli wdrożyć w swojej produkcji. Wokół tych założeń Komisja Europejska pozwoliła państwom członkowskim stworzyć własne plany strategiczne. Dała im dosyć dużą swobodę, chociaż oczywiście określono zasadnicze kierunki. Polska taki Plan Strategiczny przygotowała. Dzisiaj trzeba w tej dyskusji odpowiedzieć na pytanie, czy realizuje on w pełni interes polskiego rolnika jako rolnika europejskiego, którego dotyczą te uwarunkowania, o których mówiłem wcześniej. Po pierwsze, warto zwrócić uwagę na to, że budżet Planu Strategicznego jest niższy niż były budżety poprzednich programów rozwoju obszarów wiejskich, które pozwalały polskiemu rolnictwu wzmocnić się na tyle, żeby było konkurencyjne, żeby wygrywało międzynarodową rywalizację. Byliśmy dużym eksporterem netto, jeśli chodzi o większość produktów rolnych. Mieliśmy bardzo mocną pozycję. Dzisiaj ten budżet będzie dużo mniejszy - to jest niestety wynik negatywnie zakończonych negocjacji - co spowoduje, że metody oddziaływania na polskie rolnictwo i jego wspierania będą słabsze. Warto też zwrócić uwagę, że zasadnicza część budżetu Planu Strategicznego dotycząca płatności obszarowych... Polscy rolnicy po wprowadzeniu tych przepisów będą otrzymywali mniejsze płatności podstawowe niż w okresie przejściowym. Mimo że są inne płatności, które będą to uzupełniały, dla wielu rolników oznacza to niższe dopłaty. Wydaje się, że polski Plan Strategiczny w wielu kwestiach jest bardziej planem politycznym niż planem idącym w stronę wzmocnienia pozycji gospodarstw i samych produktów wytworzonych w Polsce. W mojej ocenie i w ocenie naszego klubu nie ma tam zdecydowanych działań, które podtrzymałyby konkurencyjność polskiego rolnictwa wobec zmieniającej się sytuacji geopolitycznej w Europie, zwłaszcza w perspektywie otwarcia europejskich rynków na import z innych krajów. Wrócę do Europejskiego Zielonego Ładu. Wydaje się, że Plan Strategiczny w tej dyskusji, która toczy się dzisiaj wokół Europejskiego Zielonego Ładu, o którym jedni mówią, że jest zagrożeniem dla europejskiego - w tym polskiego - rolnictwa, a drudzy mówią, że jest szansą dla europejskiego i polskiego rolnictwa... Wydaje się, że Plan Strategiczny w tej wersji, która została nam dzisiaj przedstawiona, nie wzmacnia tych, którzy mogą stracić na Europejskim Zielonym Ładzie w związku z koniecznością dostosowania się do podstawowych wymogów, jak np. zmniejszenie zużycia pestycydów czy nawozów. Z drugiej strony tym, którzy są zwolennikami zielonego ładu i którzy chcieliby ze swoimi nowym produktami wejść na rynek europejski, nie daje takiej szansy, bo działanie chociażby w ramach ekoschematów jest w wielu przypadkach skierowane w niewłaściwą stronę. My oczywiście nie będziemy głosować przeciwko wprowadzeniu Planu Strategicznego. Będziemy się mocno temu przyglądać i wnosić (Dzwonek) pewnie poprawki na kolejnych etapach prac legislacyjnych. Ten plan jest bardzo potrzebny polskiemu rolnictwu, ale wymaga on dużej weryfikacji. Jeżeli nie w tej kadencji Sejmu, to na pewno w kolejnej taka weryfikacja będzie miała miejsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)