Mówca: Barbara Bartuś (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia stanowiska mojego klubu, Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, wobec sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawartego w druku nr 3567, a dotyczącego projektu z druku nr 3197. Celem nowelizacji jest dokonanie zmiany ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zakresie sposobu procedowania sądów administracyjnych na etapie badania spełniania wymogów formalnych przez skargę kasacyjną, polegającej na uznaniu za usuwalny brak formalny, jakim jest niezamieszczenie w treści skargi kasacyjnej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Bezspornie na etapie składania skargi kasacyjnej objętej przymusem adwokacko-radcowskim konieczne jest istnienie podwyższonych wymagań formalnych, warunkujących możliwość przyjęcia tego typu skargi do rozpoznania. Jednocześnie nie można tracić z oczu podstawowego celu postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jakim w państwie prawa jest kontrola prawidłowości orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych przede wszystkim w celu wyeliminowania możliwości naruszenia w trakcie orzekania praw którejkolwiek ze stron. Mając na uwadze powyższe, w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt SK 22/11, stwierdzono niezgodność art. 180 w związku z art. 178 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z konstytucją. Należy zaznaczyć, że skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnoszona jest przez profesjonalnych pełnomocników, co powinno wykluczać przypadki braków formalnych. Jednocześnie słusznie podnosi się, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji ewentualnych błędów w działaniu pełnomocnika. Wobec powyższego dokonanie proponowanej nowelizacji pozostaje w pełni uzasadnione. W pierwotnym projekcie nowelizacji proponowano równoczesne dokonanie zmian w K.p.c., które zgodnie z uzasadnieniem projektu miały wprowadzać rozwiązanie analogiczne do rozwiązania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Należy jednak zaznaczyć, że regulacja wprowadzająca konieczność wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim ma ona zawierać wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany, wprowadzona została ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego. W tym stanie rzeczy po raz kolejny konieczne wydaje się przypomnienie, że nowelizacja aktów prawnych, w szczególności rangi kodeksów, winna być dokonywana po dogłębnej analizie zagadnień, które mają być poddawane zmianom. Nie można decydować o procesie legislacyjnym pochopnie, bez uprzedniego ustalenia chociażby tego, czy przedmiot planowanej zmiany nie został uprzednio uregulowany innym aktem prawnym. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie prac komisji wprowadzono art. 2, stanowiący normę intertemporalną. Jednocześnie propozycja co do jego treści wydaje się nie być do końca najszczęśliwsza. Skoro bowiem ustawa ma znajdować zastosowanie do wszystkich skarg kasacyjnych wniesionych przed wejściem w życie ustawy, to proponowany zapis może stanowić odrębną podstawę do domagania się ponownego rozpoznania spraw, w których skarga kasacyjna została odrzucona ze względu na braki formalne w zakresie wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Niezależnie od przywołanych okoliczności należy zwrócić uwagę na fakt, że obecnie sposób uregulowania postępowania administracyjnego, w tym przed sądami administracyjnymi, powoduje, że w wielu wypadkach zakończenie takiego postępowania wymaga wieloletniego postępowania. Stan taki ma szczególnie negatywne skutki, zwłaszcza w kwestiach mających bezpośrednie przełożenie na prawa jednostki, w tym na możliwość realizowania przez nią inwestycji wymagających pozwoleń wydawanych w trybie administracyjnym. Stąd zasadne wydaje się przystąpienie przez Wysoką Izbę nie do dokonywania zmian przepisów, które dostosowują treść przepisów do wyroków Trybunału Konstytucyjnego bądź też mają skutkować wzrostem politycznego poparcia, ale przede wszystkim do dokonywania zmian, które będą rzeczywiście odczuwalne dla stron w systemie prawnym i organizacji wymiaru sprawiedliwości, bo spowodują przyspieszenie rozpatrywania spraw w postępowaniach administracyjnych.