Mówca: Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-05-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie poselskie w sprawie 100. rocznicy urodzin Wacława Kuchnio Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! 23 marca br. obchodziliśmy 100. rocznicę urodzin Wacława Kuchnio ps. Spokojny - partyzanta Armii Krajowej, podporucznika z oddziału Mariana Bernaciaka ˝Orlika˝. Wacław Kuchnio przyszedł na świat w wielodzietnej rodzinie chłopskiej w Rykach (obecnie województwo lubelskie). Tam też ukończył 7 klas szkoły powszechnej. W latach 1936-1938 odbył zasadniczą służbę wojskową w pododdziale saperów 15. Pułku Piechoty ˝Wilków˝ w Dęblinie. Podczas kampanii wrześniowej walczył w rejonie Wielunia, Stolca, Rychłocic i Brwinowa. Uniknął niewoli niemieckiej i powrócił do Ryk. W lutym 1940 r. wstąpił do Polskiego Związku Powstańczego w Rykach. Przyjął ps. Spokojny i był żołnierzem placówki ZWZ-AK Ryki. W tym czasie ukończył I kurs w ramach szkoły podoficerskiej w Dąbi k. Ryk. Ponieważ Kuchnio i kilku innych uczestników kursu było już poszukiwanych przez Niemców, utworzono z nich patrol partyzancki - zalążek późniejszego OP 15/1 pod dowództwem Mariana Bernaciaka ˝Orlika˝. Gdy oddział się rozrósł i został podzielony na trzy plutony, Kuchnio został mianowany dowódcą jednego z nich. ˝Spokojny˝ obdarzony szczególnym zaufaniem ˝Orlika˝ został jego adiutantem. W czasie akcji ˝Burza˝ walczył z Niemcami w rejonie Kluczkowic, Opola Lubelskiego i Ryk. 14 sierpnia 1944 r. żołnierze OP 15/1 rozpoczęli marsz w kierunku Warszawy. W rejonie Garwolina zostali powstrzymani przez jednostki sowieckie. W trakcie odwrotu ˝Spokojny˝ został aresztowany przez NKWD, ale udało mu się uciec i powrócić w rejon Ryk. Gdy we wrześniu 1944 r. zaczęły się aresztowania akowców, ukrywający się ˝Spokojny˝ zaczął organizować czynny opór. W chwili reaktywowania działalności zgrupowania ˝Orlika˝ w marcu 1945 r. ˝Spokojny˝ objął ponownie funkcję dowódcy plutonu oraz nieformalnego zastępcy ˝Orlika˝. Dowodzony przez ˝Spokojnego˝ pododdział był w latach 1945-1947 jednym z najaktywniejszych w całym inspektoracie i miał na swoim koncie największą liczbę akcji zbrojnych. 13 kwietnia 1945 r. ˝Spokojny˝ rozpoczął zwycięską dla partyzantów bitwę z KBW i UB w Woli Zadybskiej. W maju tego samego roku podczas bitwy w Lesie Stockim ˝Spokojny˝ doprowadził do likwidacji całego dowództwa grupy operacyjnej. Po śmierci ˝Orlika˝ ˝Spokojny˝ dowodził częścią jego zgrupowania w powiecie garwolińskim. 11 sierpnia w pobliżu Okrzei został zatrzymany wraz z żoną przez UB. Po ujawnieniu się w marcu 1947 r. nadal był obserwowany przez UB. W kwietniu tego samego roku wyjechał z żoną w okolice Wałbrzycha, ale i tam bezpieka szybko go odnalazła. Przeprowadził się do podwarszawskiej Radości. 6 czerwca 1948 r. w wynajmowanym przez niego mieszkaniu usiłowali go aresztować dwaj ubecy. ˝Spokojny˝ jednego zastrzelił, drugiego ciężko ranił i wraz z żoną przeniósł się do Warszawy. Dwa dni później dom został otoczony przez UB, MO i KBW. Wiedząc, że tym razem nie zdoła umknąć, ˝Spokojny˝ strzelił sobie w skroń. Po nim uczyniła to jego żona. Zwłoki zabrało UB, miejsce pochówku nie jest znane. ˝Spokojny˝ został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, a w 2007 r. prezydent Lech Kaczyński nadał mu pośmiertnie Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Dziękuję.