Mówca: Anna Fotyga
Data: 2011-12-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Premierze! Wystąpienie pana premiera byłoby nawet bardzo interesujące, gdybyśmy wysłuchiwali go w klubie dyskusyjnym i gdyby było wystąpieniem inteligentnego, zadziornego dziennikarza reprezentującego bardzo określony nurt myślenia o państwie i o miejscu państwa w Unii Europejskiej, ale to było wystąpienie prezesa Rady Ministrów, bardzo już opóźnione. Przypomnę, że podczas exposé wygłoszonego po powołaniu Rady Ministrów pan premier nie odniósł się ani słowem do polityki zagranicznej państwa, w tym do polityki europejskiej. Nie odniósł się również do tego przed Wysoką Izbą przed ważnym w końcu dla naszego bezpieczeństwa, statusu, pozycji szczytem europejskim w Brukseli, który się odbył tydzień temu. Warto więc byłoby wrócić do źródeł i dlatego, pozwólcie państwo, przypomnę rotę przysięgi członka Rady Ministrów: ˝Przysięgam dochować wierności postanowieniom konstytucji i innym prawom Rzeczypospolitej Polskiej˝. Dalszą część roty przysięgi można za pomocą mediów głównego nurtu, za pomocą sprawnej narracji relatywizować, czyli mówić ładnie o tym, co jest dobrem ojczyzny, co jest pożyteczne dla jej obywateli. Jednak słowa przytoczone przeze mnie mają swoją twardą interpretację. To ślubowanie pan premier 4 lata temu wygłaszał, stojąc przed śp. prezydentem Lechem Kaczyńskim. Teraz wygłaszał je przed następcą prezydenta Kaczyńskiego, prezydentem Bronisławem Komorowskim. Myślę, że warto na samym początku odnieść się - i chciałabym to zrobić w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości i naturalnie w swoim własnym - z oburzeniem do ostatniego fragmentu wystąpienia pana premiera, a mianowicie do ogłoszenia z tej trybuny, którzy to przedstawiciele partii politycznych są lojalni wobec państwa polskiego, a którzy nie (Oklaski), albo którzy są bardziej lojalni. W świetle tego, z czym mieliśmy do czynienia w latach 2005-2010 w stosunku do prezydenta Lecha Kaczyńskiego i w latach 2005-2007 w stosunku do rządów Prawa i Sprawiedliwości, jego reprezentantów, sądzę, że pan premier nie ma prawa wygłaszać z tej trybuny tego typu wyroków. (Oklaski) Druga sprawa; tu od razu chciałabym sprostować słowa pana premiera. Otóż posłowie, poczynając od exposé pana premiera, a na posiedzeniach komisji, posiedzeniach plenarnych kończąc, byli pozbawieni stosownej, należnej im informacji na temat stanowisk podejmowanych przez członków Rady Ministrów w sprawach istotnych dla ustroju i bezpieczeństwa Polski. Pan mówił o obecności ministra Dowgielewicza. Pan minister Dowgielewicz był łaskaw się spóźnić na posiedzenie komisji, a potem, kiedy było prezentowane stanowisko, wyszedł i prezentował je minister Szpunar, który wyraźnie nie był zorientowany w sprawach. (Oklaski) Taka jest prawda, panie premierze. Przejdę do rzeczy. Chciałabym krótko wspomnieć - bo czas nie pozwala na dłuższą wypowiedź - o zmianie wektorów w polityce zagranicznej, którą podjął rząd PO-PSL na początku swojego urzędowania w 2007 r., ponieważ ta zmiana wektorów miała istotny wpływ na obecne wydarzenia, z którymi mamy do czynienia w Unii Europejskiej. Wpisanie się w główny nurt unijny spowodowało, że straciliśmy możliwość budowania koalicji w istotnych dla siebie sprawach. Bardzo wiele wydarzeń świadczyło o takim właśnie biegu spraw. Przytoczę w tej chwili tylko dwa symbole uprawiania polityki. W pierwszym swoim exposé pan premier mówił o tym, że ważnym celem polityki zagranicznej jest poprawa relacji z naszymi sąsiadami. Symbolem poprawy tej relacji jest, po pierwsze, wystąpienie ministra Sikorskiego w Berlinie, a po drugie, obecność pana ministra Sikorskiego w Moskwie w dniu 30. rocznicy wprowadzenia stanu wojennego w Polsce... (Oklaski, poruszenie na sali) ...niestawienie się w tym dniu przed Komisją Spraw Zagranicznych, kiedy to omawiane było wotum nieufności wobec pana ministra Sikorskiego, i podpisywanie w tym samym czasie umowy z Rosją, którą podważali nasi partnerzy z Europy Środkowej i Wschodniej i która ewidentnie godzi również w nasze interesy. (Oklaski) Na to jest potrzebny dłuższy wywód, więc w tej chwili nie będę poświęcać temu czasu. Nie ma wątpliwości, panie premierze, że od czasu, kiedy Polska stała się rzecznikiem Rosji w Unii Europejskiej... (Głos z sali: Eee...) ...wpisaliśmy się w główny nurt myślenia państw unijnych i to powoduje, że mamy bardzo utrudnioną sytuację, jeśli chodzi o budowanie koalicji. A teraz proszę mi pozwolić wrócić do meritum, czyli do tego, co dzieje się w tej chwili w Unii Europejskiej, i odnieść się do spraw dotyczących euro. Pan premier był łaskaw przytoczyć dane o początkach kryzysu. Kryzys światowy jest trochę inną sprawą niż kryzys w strefie euro, niemniej zauważyłam takie pobrzmiewające tony stanowisk antyamerykańskich, w tym odnoszących się do pozycji Stanów Zjednoczonych i udziału ich w kryzysie. Podobne tony, przyznam, dostrzegałam w wystąpieniu - dawno, bo podczas forum w Davos - które wygłaszała pani kanclerz Angela Merkel na początku 2009 r. Ta uwaga bardzo przypominała tę poprzednią. Panie premierze, może warto przytoczyć wydarzenia. W 2008 r., kiedy już mieliśmy do czynienia z tlącym się kryzysem światowym, w tym samym miesiącu, kiedy upadł bank Lehman Brothers, pan zgłosił możliwość przystąpienia Polski do strefy euro w bieżącym, 2011 r. Chwilę potem, po spotkaniu z Radą Polityki Pieniężnej, wycofywał się pan z tego miękko. Niemniej zaraz potem państwa członkowskie Unii Europejskiej zaczęły opracowywać możliwości wzmocnienia integracji w ramach strefy euro i opracowywać plany, do których Polska przyłączyła się, poszerzenia postanowień dotyczących strefy euro na państwa niebędące jej członkami. Rząd polski deklaracją z 14 stycznia 2010 r., złożoną przewodniczącemu eurogrupy, zadeklarował wolę włączenia się w tzw. pakt euro plus. W marcu 2011 r. jednomyślną decyzją Rady Europejskiej została dokonana rewizja Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w części trzeciej, ustanawiająca europejski mechanizm stabilizacji. To w tym mechanizmie, w opisie, w dokumentach, również ze szczytu w marcu, zawarta jest informacja o tym automatyzmie i możliwości zmiany sposobu głosowania. To są zmiany traktatowe, to jest montaż prawnomiędzynarodowy, panie premierze. Zgodziliście się państwo na tzw. reverse order, reverse majority, odwróconą większość w głosowaniu w eurogrupie. Proszę państwa, to jest traktatowy skandal. (Oklaski) Nie musi pan mówić, że trzeba być przy stole, bo o zmianie traktatów dotyczących eurogrupy w oczywisty sposób decydują wszyscy członkowie Unii Europejskiej, więc nie ma pan tu o co zabiegać, bo to o pana trzeba zabiegać, żeby pan się na to zgodził. (Oklaski) Obawiam się, że myślenie o płynięciu w głównym nurcie nie pozwala panu na podejmowanie decyzji o państwie i o jego interesach w takich właśnie kategoriach. Mamy do czynienia, panie premierze, z montażem prawnomiędzynarodowym dyrektyw, rozporządzeń, rewizji traktatów, które rzeczywiście utrudniają w tej chwili ocenę, które z tych decyzji są na tyle istotne, która z tych poszczególnych decyzji jest na tyle istotna, żeby móc dokonać ratyfikacji większością konstytucyjną. Chcę powiedzieć, że całość jest jednak poważnym przekazaniem kompetencji. Mówiliśmy o sprawie finansowania pożyczki, której Rzeczpospolita Polska poprzez Narodowy Bank Polski miałaby udzielić Międzynarodowemu Funduszowi Walutowemu. Podczas wczorajszej dyskusji była mowa o tym, że jest to tak naprawdę inwestycja rezerwy walutowej Narodowego Banku Polskiego albo pożyczka z rezerwy Narodowego Banku Polskiego. Jeśli to jest inwestycja, to wydaje się, że ze względu na rolę rezerwy, która ma być tą ostatnią deską ratunku, w kryzysie narodowym inwestuje się przede wszystkim w najbardziej płynne papiery. Ta pożyczka nie wydaje się taka. To jest jakby jedna kwestia. Druga kwestia to zapisy konstytucji, chodzi o rozdział X odnoszący się do finansów publicznych, w tym roli NBP, i samej ustawy o Narodowym Banku Polskim. Otóż zadaniem Narodowego Banku Polskiego jest ochrona wartości polskiego pieniądza. (Oklaski) Proszę zauważyć, że już po szczycie wątpliwości w stosunku do ustaleń tego szczytu miały takie osoby, jak rząd Estonii, władze Rumunii, prezydent Klaus oraz prezes Bundesbanku, który co prawda wypowiadał się, takie odnoszę wrażenie, troszeczkę chroniąc, mniej więcej w tej samej linii, o której mówili przedstawiciele Platformy. Chodzi o to, że te pieniądze, te pożyczki, nie powinny być pożyczkami znaczonymi, czyli po prostu przeznaczonymi dla Międzynarodowego Funduszu Walutowego, a on już przeznaczy je na co chce. Otóż rzeczywiście jest tak, że prawo unijne zabrania rezerwom banków centralnych finansować rządy, budżety rządowe. A czym to jest, przepraszam, jak nie ratowaniem państw? Rzeczywiście nie można przeznaczyć do budżetu, to prawda, co pan premier powiedział, nie można przeznaczyć w tej chwili na inne cele, ale jeśli nie można przeznaczyć na cele polskie, to na pewno nie na włoskie i portugalskie. Dziękuję. (Oklaski)