Mówca: Kazimierz Smoliński
Data: 2021-04-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych oraz niektórych innych ustaw. Projektowana ustawa oprócz zmiany podstawowej, tj. zmiany ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, zmienia również ustawę - Prawo upadłościowe oraz ustawę - Prawo restrukturyzacyjne, to takie większe zmiany, natomiast dotyka również ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, ustawy o licencji doradcy restrukturyzacyjnego oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym. Nie ulega wątpliwości, że z uwagi na rosnącą liczbę spraw rozpoznawanych przez sądy powszechne, w tym również spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, konieczne jest przyjęcie takich rozwiązań legislacyjnych, informatycznych, które umożliwią sprawne zarządzanie tymi postępowaniami, zapewniając obywatelom możliwość realizowania prawa do sądu. Zapewnienie wydolności sądownictwa powszechnego wymaga pełnej informatyzacji postępowań cywilnych. Informatyzacja ta pozwala na przyspieszenie i usprawnienie postępowania, lepsze informowanie stron i uczestników postępowań, zmniejszenie kosztów postępowań sądowych i ogólnych kosztów funkcjonowania sądownictwa, zwiększenie transparentności tych postępowań oraz zwiększenie możliwości nadzoru nad działalnością sądów. Należy pozytywnie ocenić fakt, że w Ministerstwie Sprawiedliwości zostały podjęte działania zmierzające do informatyzacji postępowań. Jak dotąd najszerszy zakres informatyzacji postępowań sądowych przewiduje ustawa z 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Istotne rozwiązania tam przyjęte mogą być początkiem pełnej informatyzacji sądownictwa, tym bardziej że postępowania restrukturyzacyjne i upadłościowe pod względem organizacyjnym są najtrudniejszymi postępowaniami sądowymi. Wynika to z tego, że występują w nich dwa organy sądowe, tj. sąd i sędzia-komisarz, organy pozasądowe: syndyk, nadzorca, zarządca, występuje dłużnik, występują wierzyciele, których czasami nawet jest tysiąc i więcej. W postępowaniu restrukturyzacyjnym, upadłościowym są podejmowane czynności, które nie występują w innych postępowaniach. Pisma procesowe oraz dokumenty w wyniku tej ustawy będą tworzone i składane z wykorzystaniem formularzy udostępnionych w systemie teleinformatycznym przez ministra sprawiedliwości. Będzie to dotyczyło szeregu dokumentów, w tym spisu i listy wierzytelności, spisu inwentarza, planów podziału. Założenie jest przy tym takie, że system teleinformatyczny będzie nie tylko platformą do zamieszczania pism i dokumentów, ale będzie stanowił również system, w którym wprowadzone będą dane przetwarzane w taki sposób, aby usprawnić zarządzanie sprawą upadłościową i restrukturyzacyjną. Rozwiązania określone w ustawie o Krajowym Rejestrze Zadłużonych obejmują więc pełen zakres procesów niezbędnych do informatyzacji postępowań, tj. wprowadzenie zasady elektronicznej komunikacji z sądem, wprowadzenie doręczeń elektronicznych, wprowadzenie zasady wydawania orzeczeń w sposób elektroniczny, wprowadzenie rozwiązań chroniących prawa osób wykluczonych cyfrowo, wprowadzenie akt elektronicznych i zapewnienie dostępu do akt za pośrednictwem Internetu i sekretariatów sądu. Przypomnę państwu, że w 2019 r. odnotowano 7781 upadłości konsumenckich. Zakładając, że w każdej sprawie jest tworzone ok. 10 różnego rodzaju dokumentów, to w wyniku wejścia w życie proponowanych rozwiązań elektronizacja obejmie ok. 77 tys. dokumentów powstających w sprawach dotyczących upadłości konsumenckiej. I to jest rzecz najważniejsza z tej ustawy. Tak jak powiedziałem, w zakresie Prawa upadłościowego jest wiele zmian, w ramach których w postępowaniu zabezpieczającym odchodzi się od przyjętego w Kodeksie postępowania cywilnego zażalenia poziomego na postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia, przewiduje się doprecyzowanie przepisów w zakresie zażaleń przez precyzyjne wskazanie, w których przypadkach zażalenie rozpatruje sąd drugiej instancji, a w których ten sąd restrukturyzacyjny w innym składzie. Jeżeli chodzi o transparentność, to projekt zakłada również wprowadzenie (...) rozwiązania polegającego na możliwości autokontroli wydanego wcześniej rozstrzygnięcia na skutek wniesionej skargi. Co do zasady zmiany te wynikają z rozwiązań technicznych pozostałych, wykorzystywanych w ramach budowy Krajowego Rejestru Zadłużonych i systemu teleinformatycznego obsługującego postępowanie sądowe. Ich celem jest zapewnienie koherencji między rozrządzeniami technicznymi a przepisami prawa. Jednocześnie chciałbym, panie marszałku, złożyć poprawki do tego projektu: trzy poprawki dotyczące Prawa upadłościowego i jedną poprawkę dotyczącą (Dzwonek) Krajowego Rejestru Zadłużonych. Klub Prawa i Sprawiedliwości...