Mówca: Edward Siarka
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Zjednoczonej Prawicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Omawiana dziś zmiana ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony nie wzbudzałaby większego zainteresowania, gdyby nie sytuacja cudzoziemców w Europie, a raczej problemy krajów europejskich wynikające z napływu cudzoziemców. Przypomnę, że przyjmuje się, że w ostatnim czasie na teren Unii Europejskiej w sposób nielegalny przybyło nawet ponad 60 tys. różnego rodzaju cudzoziemców, którzy próbują znaleźć tutaj, w Europie schronienie. Ta liczba pewnie jest i tak niedoszacowana, bo trudno wierzyć, że rzeczywiście w sytuacji, w której tak masowo napływają cudzoziemcy, wszystko znajduje potwierdzenie w liczbach. Niemniej jednak mamy do czynienia ze zjawiskiem, z którym wiele krajów w południowej Europie sobie w tej chwili nie radzi. To właśnie problemy z dużym napływem osób do krajów południowej Europy są powodem zmian definicji, m.in. pojęcia relokacji. Pojęcie relokacji zostało w projekcie ustawy rozszerzone i dotyczy uchodźców, którzy w innym państwie członkowskim złożą wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Kolejna kluczowa zmiana to zapewnienie cudzoziemcom w tym projekcie ustawy możliwości składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej w placówkach wszystkich oddziałów Straży Granicznej. Do tej pory tak nie było, w tej chwili w każdej placówce, w której cudzoziemiec się pojawi, taki wniosek o ochronę międzynarodową będzie mógł złożyć. Projekt ustawy wprowadza możliwość tworzenia ośrodków recepcyjnych dla cudzoziemców, czyli punktów przyjęcia cudzoziemców, którzy złożyli wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Ustawa reguluje również szereg spraw związanych z ochroną międzynarodową cudzoziemców, od tłumaczenia dokumentów, a trzeba tutaj powiedzieć, że jest to niemały koszt, który ponosi również państwo polskie, przez badanie danych cudzoziemców, bo trzeba przecież zbadać, czy dane, które podają, są rzeczywiście prawdziwe, trzeba je pobrać, opisać, po udzielenie statusu uchodźcy cudzoziemcowi. Nowym rozwiązaniem w projekcie ustawy jest propozycja, by w imieniu małoletniego cudzoziemca wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej składał kurator lub przedstawiciel organizacji międzynarodowej czy organizacji pozarządowej, która zajmuje się udzielaniem pomocy cudzoziemcom. Osoba taka będzie też mogła badać sytuację materialną małoletniego. Są takie organizacje, jak chociażby Helsińska Fundacja Praw Człowieka. One również mogłyby tutaj występować w imieniu małoletnich. Wniosek o nadanie ochrony międzynarodowej cudzoziemcowi generalnie będzie mógł składać cudzoziemiec osobiście w placówkach Straży Granicznej, chociaż tutaj wprowadzono wyjątek dla osób niepełnosprawnych - będzie można to robić również korespondencyjnie. Rozwiązania prawne przyjęte w sprawozdaniu komisji opisują szczegółowo obowiązki Straży Granicznej dotyczące rozpatrywania wniosków, które ewentualnie mogą napłynąć do placówek Straży Granicznej, od przyjęcia wniosków od cudzoziemców, poprzez wzór tego wniosku, aż do otrzymania ochrony międzynarodowej, otrzymania statusu uchodźcy. Termin rozpatrzenia wniosku wydłużono zgodnie z zapisami projektu w szczególnych przypadkach do 15 miesięcy. Jak słusznie zauważono, szczególne przypadki przede wszystkim odnoszą się do sytuacji, gdyby cudzoziemcy w sposób masowy napływali do Polski czy do placówek Straży Granicznej. Warto wspomnieć, że na podstawie przyjętych rozwiązań prawnych cudzoziemiec ubiegający się o ochronę międzynarodową (Dzwonek) będzie miał w Polsce zapewnioną również bezpłatną pomoc prawną. Będziemy głosowali za przyjęciem projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)