Mówca: Ryszard Kalisz
Data: 2012-04-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To jest interesująca propozycja Klubu Poselskiego Ruch Palikota, interesująca dlatego, że wychodzi naprzeciw potrzebie ułatwienia relacji obywatela z urzędem administracji państwowej. Kodeks postępowania administracyjnego jest z roku 1960, z zupełnie innej epoki, z innych czasów. Te przepisy - art. 50 - były nowelizowane, ale to nie spełniło pokładanych w tych nowelizacjach nadziei. Bardzo ważne jest, żeby wszystkie sprawy urzędowe obywatel mógł załatwiać bez nadmiernego kłopotu. Zresztą w części ogólnej Kodeksu postępowania administracyjnego są przepisy, które organy administracji państwowej do tego zmuszają czy obligują, są to przepisy blankietowe, i za tym powinna pójść realizacja w przepisach już dotyczących konkretnych sytuacji. I oczywiście analogicznie trzeba dokonać zmiany w Ordynacji podatkowej - przepisy K.p.a. do spraw podatkowych się nie stosują - Ordynacja podatkowa powinna również zawierać przepisy, które umożliwiają załatwienie obywatelowi każdej sprawy, nawet sprawy toczącej się w relacji do niego w sposób jak najmniej uciążliwy. Natomiast czego tutaj brakuje? Oczywiście brakuje pójścia o krok dalej. Dzisiaj żyjemy już w czasach Internetu. Jeden z moich przedmówców mówił o kwestii: list, pismo, tydzień, dwa, trzy dni, a ja uważam, że trzeba pójść dalej. Podstawową metodą zarówno co do znalezienia środka dowodowego, jak i wyjaśnienia wszelkiego rodzaju spraw powinna być droga internetowa, e-mailowa. Doręczenie e-mailowe zresztą powinno mieć swoją skuteczność prawną. Dopiero kiedy osoba, co zrozumiałe, nie umie się posługiwać e-mailem bądź nie chce i zawnioskuje, żeby to była droga pisemna, przechodzimy na drogę pisemną, a dopiero w trzeciej kolejności - wysłuchanie. I to musi być jasno napisane w art. 50 K.p.a. i w art. 155 Ordynacji podatkowej - że kolejność w systemie komunikacji i podejmowania wyjaśnień przez obywatela powinna być taka: po pierwsze, droga e-mailowa, po drugie, wyjaśnienia pisemne, czyli poczta bądź złożenie na piśmie czegoś osobiście w urzędzie, dopiero po trzecie - wysłuchanie. Z jednym małym wyjątkiem, bo musimy również zgodnie z konstytucją zagwarantować prawa podstawowe dla świadka i dla strony. Dla świadka chociażby prawo odmowy zeznań, jeżeli odnosi się to do sytuacji, które dotyczą najbliższych. Ja myślę, że to nie jest znowu skomplikowane, bo świadek nie musi uzasadniać, dlaczego nie chce zeznawać. Nie musi uzasadniać tego szeroko, może oprzeć się na jednej z przesłanek, które są zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego, może to również zrobić e-mailowo, może zrobić to pisemnie. Dużo bardziej jest to złożone, kiedy toczy się postępowanie podatkowe i mamy do czynienia z osobą, w stosunku do której toczy się to postępowanie jeszcze na etapie wyjaśniania. Wtedy jest pytanie, czy dla skuteczności tego rodzaju czynności świadka czy nawet osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie, nie powinna to być data pewna - czyli w przypadku działań elektronicznych, e-maili to powinien być podpis elektroniczny, specjalnie uwierzytelniony. Jeśli nie, to siłą rzeczy musiałby przyjść osobiście. Zatem projekt zmierza w dobrym kierunku. Wydaje mi się - zwracam się tu do przedstawicieli i do pana ministra administracji - że ten projekt idzie w dobrym kierunku. Nie widzę większych niebezpieczeństw, wręcz są ułatwienia, natomiast trzeba nad tym projektem popracować, żeby wyeliminować to, co mogłoby być szkodzące, a jednocześnie doprowadzić do tego, żeby szedł on dalej (Dzwonek) i uwzględnił czas posługiwania się Internetem. Co do zasady przyjmujemy ten projekt ciepło i wnosimy o skierowanie go do komisji w celu dalszych prac. Dziękuję bardzo.