Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2020-06-19 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Koalicji Polskiej zaprezentować opinię do rządowego projektu i senackiego projektu ustaw o zmianie ustawy o emeryturach i rentach Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r. jest wyrokiem słusznym i oczywiście projekt jest jak najbardziej oczekiwany i słuszny, postulowany przez pokrzywdzoną grupę kobiet, ale też i mężczyzn, z rocznika 1953. Dobrze, że jest w tej chwili realizowany. W wyjaśnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest takie uzasadnienie. Trybunał Konstytucyjny powołuje się na zasadę zaufania do państwa, podkreśla, że prawo nie może być pułapką, przywilej nie może być pułapką. Tworzenie takiego prawa, które jest przywilejem, bo niewątpliwie kobiety z 1953 r. odeszły na emeryturę wcześniej, było to przywilejem, musi być poprzedzone pełną informacją o wszystkich konsekwencjach finansowych. To uzasadnienie skłania do głębszej refleksji i myślę, że ta refleksja powinna odnosić się do całego systemu emerytalnego. Czy niepewnością jest to, że w tym momencie... Czy młodzi ludzie wchodzący w system emerytalny, i wcześniejsze pokolenia, w tym moje pokolenie, mogą być pewni, co do swojej pracy, składek, jaką emeryturę otrzymają, co po drodze się wydarzy, jaka będzie kampania wyborcza, czy ktoś coś zmieni? Przecież takich sytuacji mamy wiele, bo jeżeli cały system opiera się na zastępowalności i ci, którzy wchodzą teraz w ten system, wiedzą, że za te 20, 30 lat tej zastępowalności po prostu nie będzie, to czy mogą mieć zaufanie do państwa i do tego systemu? Absolutnie nie, bo jak tutaj siedzimy, a przynajmniej moje pokolenie nie jest pewne, tak jak nie było pewne i otwartych funduszy emerytalnych, i zmian dotyczących różnych wcześniejszych możliwości, i tego, że na nasze emerytury... Nie wiemy, jak one będą wyglądać. Czy nie jest to refleksja, która powinna być szerszą refleksją, tematem ponadpartyjnych rozmów na temat zmiany systemu emerytalnego, który absolutnie jest niewydolny? Czy nie taką pułapką było coś, co jest do tej pory nienaprawione, jak np. to, że matki, które opiekują się dzieciakami niepełnosprawnymi, matki na tzw. EWK, odeszły na emerytury, a po jakimś czasie pojawiła się możliwość innego świadczenia, i matki, które opiekują się dzieciakami, a nastąpiło to później, mają inne świadczenia pielęgnacyjne, mają wyższe kwoty, a ich emerytury dalej są niższe? Czy nie taką pułapką było np. wspomniane tu przez państwa - czy jest - obniżanie wieku emerytalnego? Słusznie, bo to było zgodnie z wolą narodu, ale czy dopełniliście państwo, przekazaliście informacje, pełne informacje, czy była możliwość mówienia ludziom, jak będą wyglądać ich emerytury? 2010 r. - na najniższej emeryturze mamy 71 tys. ludzi, w 2019 r. - 270 tys. ludzi, w tej chwili, którzy odeszli na emeryturę, mają najniższą emeryturę. Dodam, że ta emerytura nadal jest poniżej linii ubóstwa, czyli nadal nie wystarczy na samodzielne życie. Czy nie tak powinno to wyglądać, tzn. poprzedzanie wcześniej informacją, jakie są konsekwencje decyzji politycznych, a nie robienie czegoś od do? O to apeluję, i o to apeluje w tej chwili Koalicja Polska, żeby rzeczywiście ponadpartyjnie, ponadkampanijnie pochylić się nad systemem emerytalnym, bo on jest absolutnie niewydolny i nie daje poczucia bezpieczeństwa pokoleniom, a już szczególnie tym, którzy obecnie wchodzą w ten wadliwy system. Przypomnę jeszcze państwu o jednym niezrealizowanym wyroku, i to też jest ta zasada, nie ma tego poczucia niestabilności. 5 lat mija, prawie 6 lat - od niezrealizowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który odnosi się do opiekunów osób niepełnosprawnych. Ten wyrok był poprzedzony wnioskiem posłów Prawa i Sprawiedliwości, którzy wtedy uważali, że to jest niesprawiedliwie. Od 5 lat rządzą i od 5 lat już tak nie uważają, czyli wybrali sobie konkretny wyrok, a tego wyroku, który też obowiązuje, był na ich wniosek, do tej pory nie zrealizowali. Nie wiem dlaczego. Dlaczego, jeżeli mówimy o zasadzie sprawiedliwości, naprawianiu państwa, jak państwo o tym mówią, nie chcecie państwo ... Być może to jest zbyt mała grupa wyborców i tę grupę można pominąć. Trzeba się nad tym pochylić. Ale teraz konkretne pytanie, ponieważ od odpowiedzi na nie również uzależniamy nasze głosowanie. Chodzi o pytanie, które zadała pani. Proszę powiedzieć, czy te zasady, które są zawarte w tej ustawie, będą opierały się na uwzględnieniu zwaloryzowanych kwot składek emerytalnych, kapitału początkowego oraz wskaźnika długości życia adekwatnego do obecnego wieku osób uprawnionych do świadczeń. Szczerze powiedziawszy, tworzenie przez lata zagmatwanego, tak jak i tym razem, prawa emerytalnego i dzielenie grup ze względu na różne sposoby przeliczania (Dzwonek) właśnie nie daje odpowiedzi. Proszę o odpowiedź na piśmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)