Mówca: Ewa Lieder
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna chciałam przedstawić swoje uwagi do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy Kodeks karny. Ten kodeks jest od dawna oczekiwany przez wiele środowisk, ma wiele ważnych, dobrych rozwiązań i moglibyśmy ten projekt poprzeć, gdyby nie to, że w ostatniej chwili w jakiś tajemniczy sposób wykreślono kilka słów, właściwie jedno bardzo ważne słowo. A dlaczego mówię, że w tajemniczych okolicznościach? Dlatego że w trakcie konsultacji, które się odbyły, organizacje były przekonane, że to jest całość projektu, i okazało się, że my dostaliśmy go już z tą poprawką. A o czym konkretnie mówię? Chodzi mi o art. 6 ust. 2 pkt 18 w tej ustawie. Aktualnie w ustawie przepis mówi, że przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności pkt 18: transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostatecznej ilości wody uniemożliwiającej oddychanie. Projektodawcy chcą to zmienić na: transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w warunkach uniemożliwiających oddychanie. Z przepisu znika wyraz ˝woda˝ i nie jest to pomyłka czy przypadkowa zmiana. Ja bym chciała wiedzieć, dlaczego taki zapis, dlaczego te słowa zostały skreślone. Rozumiem, że ten transport będzie wtedy tańszy? Warunki, które umożliwiają rybom oddychanie, mogą być dalekie od właściwych standardów ochrony ryb, mogą powodować cierpienie tych zwierząt. W efekcie zapewnienie jedynie wymiany gazowej przez skórę u ryb będzie wystarczające, by móc transportować te zwierzęta zgodnie z przepisami. Ale w warunkach, jakie określa Światowa Organizacja Zdrowia Zwierząt w kwestii przewozu ryb, jest mowa o wymaganej jakości wody podczas transportu ryb, nie zaś o braku wody. Pozwolę sobie zacytować fragment listu, który został do państwa przesłany drogą mailową w ramach akcji protestacyjnej obywateli: Sąd Najwyższy w wyroku z 13 grudnia 2016 r. wskazał, że karpie wymagają ochrony jak inne zwierzęta kręgowe, stwierdzając, że naturalnym środowiskiem ryb jest środowisko wodne, a więc zasadą powinno być transportowanie, przetrzymywanie i przenoszenie ryb w środowisku wodnym, a więc w takim, które zapewnia im właściwe warunki bytowania, czyli możliwość ich egzystencji zgodnie z ich potrzebami gatunkowymi. Natomiast art. 1 ust. 1 tej ustawy wyraźnie mówi o statusie zwierzęcia, które jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą. Człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Ustawa nie ogranicza się do wymienienia katalogu czynów zabronionych, reguluje stosunek do zwierząt oparty na humanitarnym ich traktowaniu i prawach, a nie tylko reakcji na możliwe sytuacje. Dlatego przepis ten wymaga dalszej pracy w komisji w celu sformułowania go tak, by uniemożliwiał zbyt szeroką interpretację oraz by pokrywał się z intencjami, o których możemy przeczytać w uzasadnieniu państwa projektu. Według danych rządowych w latach 2001-2015 zaobserwowano trend wzrostowy pod kątem liczby osób prawomocnie skazanych za przestępstwa przeciwko zwierzętom, w szczególności popełnione ze szczególnym okrucieństwem. Ustawa o ochronie zwierząt wymagała zmian już od dawna, zarówno pod kątem zależności zachodzących pomiędzy wartościami społecznymi a prawnym systemem normatywnym... Na co warto zwrócić uwagę przy tej okazji, to że w przepisach karnych powinno proponować się wprowadzenie elementu sprawiedliwości naprawczej, jakim są prace społecznie użyteczne na rzecz organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, zamiast grzywny lub obok niej. Celem wymiaru sprawiedliwości nie jest tutaj odwet, lecz naprawienie wyrządzonej szkody lub krzywdy. Stosowanie metod sprawiedliwości naprawczej zmniejsza ryzyko popełnienia podobnego wykroczenia w przyszłości i sprzyja rehabilitacji społecznej. W projekcie rządowym pojawił się bliski temu założeniu przepis mówiący, że w przypadku skazania za przestępstwo przeciw zwierzętom sąd będzie musiał każdorazowo orzec nawiązkę na cel związany z ochroną zwierząt. Obecnie nie jest to obowiązkowe. Ponadto proponowane w projekcie przepisy mają na celu zwiększenie kar za zabijanie zwierząt i znęcanie się nad nimi, wprowadzenie sądowego zakazu wykonywania zawodów, prowadzenia działalności lub wykonywania czynności wymagających zezwolenia związanych z wykorzystywaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie tym, którzy dopuścili się wobec nich szczególnego okrucieństwa, a także zakazu posiadania zwierząt przez te osoby. Są to zmiany, które zdecydowanie popieramy. Podsumowując, Klub Poselski Nowoczesna będzie głosował za przekazaniem projektu do prac w komisji rolnictwa w celu zmiany art. 6 ust. 2 pkt 18 (Dzwonek) oraz do komisji kodyfikacyjnej, bo są tam również wprowadzane zmiany. Dziękuję. (Oklaski)