Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2024-05-15 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Dobrze, że ta ustawa jest procedowana, i dobrze, że w takim trybie. Wiele o tym projekcie ustawy zostało już powiedziane, o tym, że przedłuża on obowiązywanie poszczególnych rozwiązań prawnych dla obywateli Ukrainy do 30 września 2025 r., że jest też dostosowaniem prawa krajowego do dyrektywy o tymczasowej ochronie oraz wydanej na jej podstawie decyzji i także w tym projekcie jest wiele dobrych zmian, dla których tak naprawdę ta nowelizacja jest dokonywana. Te najważniejsze zmiany w ustawie to m.in. umożliwienie obywatelom Ukrainy posiadającym ochronę tymczasową uzyskania na ich wniosek zezwolenia na pobyt czasowy, na okres 3 lat, uchylenie przepisu umożliwiającego uzyskanie świadczenia pieniężnego w wysokości 40 zł na każdy dzień pobytu uchodźcy wojennego, na zapewnienie mu zakwaterowania i wyżywienia przez osoby prywatne - to jest ten art. 13 dotychczasowej ustawy. To także uszczelnienie zasad pobytu i pokrywania kosztów pobytu uchodźców wojennych, zbiorowego zakwaterowania oraz możliwość zawierania umów tylko przez wojewodów lub na ich polecenie, dookreślenie katalogu potrzebującym uchodźcom wojennym świadczeń, zniesienie świadczenia pieniężnego w wysokości 300 zł przysługującego uchodźcom wojennym na pokrycie pierwszych kosztów pobytu w Polsce i jedna z najważniejszych zmian, czyli powiązanie wypłaty świadczenia wychowawczego 800+ i świadczenia ˝Dobry start˝, czyli 300 zł, z realizacją obowiązku nauki w szkole należącej do polskiego systemu oświaty. Dobrze się stało, że ta ustawa była przeprocedowana na posiedzeniu komisji, że w trakcie komisji przewodniczący, który prowadził obrady, dopuścił do głosu organizacje społeczne, które miały prawo i możliwość wypowiedzenia się odnośnie do każdej proponowanej przez siebie zmiany. Część z tych zmian została uwzględniona i za to bardzo serdecznie dziękuję panu ministrowi Maciejowi Duszczykowi, całemu jego zespołowi oraz wszystkim ministrom pracującym nad tym projektem. Jako Polska 2050 - Trzecia Droga zgłosimy w drugim czytaniu dwie poprawki. W pierwszej poprawce po art. 2 chcemy dodać art. 2a w brzmieniu: w ustawie z dnia 7 wrześnie 1991 r. o systemie oświaty w art. 93 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu: uzyskała to świadectwo lub dokument w państwie, które wypowiedziało Rzeczpospolitej Polskiej umowę międzynarodową dotyczącą wzajemnego uznawania takich świadectw lub dokumentów. Ta poprawka będzie dotyczyła wprawdzie obywateli Ukrainy, ale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mamy też wielu uchodźców z Białorusi. To wynika z tego, że z Białorusi też wyjeżdżają do Polski. Od kilku lat władze Białorusi podejmują działania, które utrudniają młodzieży białoruskiej podjęcie studiów za granicą, w tym w Polsce. Jednym z takich działań było wypowiedzenie przez stronę białoruską umowy między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Białorusi o uznaniu ekwiwalencji w szkolnictwie wyższym, równoważności stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki sporządzonej w Warszawie 28 kwietnia 2005 r. Po wejściu w życie tej poprawki Białorusini w Polsce również będą mieli prawo pracy, ale także nauki. Druga poprawka, którą wniesiemy w drugim czytaniu, to w art. 11 po ust. 1 proponujemy dodać ustęp w brzmieniu: przepisy art. 26 ust. 1 pkt 2 ust. 3ba ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą nie mają zastosowania w przypadku uczniów, którzy w roku szkolnym 2024-2025 pobierają naukę w klasie programowo najwyższej w szkole funkcjonującej w ukraińskim systemie oświaty z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość i w 2025 r. przystępują do egzaminu maturalnego przeprowadzonego w ukraińskim systemie oświaty. W przypadku tych uczniów stosuje się przepisy dotychczasowe - i tu chodzi o maturzystów ukraińskich. Dajemy im prawo niewchodzenia do polskiemu systemu edukacyjnego i bez tej poprawki nie dostaną oni 800+. Bardzo proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tych poprawek, wniosę je do końca drugiego czytania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)