Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2022-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści mam zaszczyt przedstawić stanowisko naszego klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o ekonomii społecznej z druku nr 2321. Debata nad tym projektem trwała długo. Swój punkt kulminacyjny osiągnęła w czerwcu zeszłego roku. Do Sejmu ten projekt trafił 7 czerwca tego roku, 8 czerwca został skierowany do pierwszego czytania, a 22 czerwca odbyło się pierwsze czytanie i został skierowany do komisji polityki społecznej. Na wczorajszym posiedzeniu komisji zgłoszono do rządowego projektu szereg poprawek. Ustawa o ekonomii społecznej ma stanowić narzędzie do reintegracji społecznej i zawodowej, ma realizować cele zatrudnienia, a także wspierać szeroko rozumiany rozwój lokalny w jednostkach samorządu terytorialnego. Według ustawy podmioty ekonomii społecznej to warsztaty terapii zajęciowej, spółdzielnie socjalne, zakłady aktywności zajęciowej czy kluby integracji społecznej. Celem proponowanej regulacji prawnej jest aktywne włączenie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, szczególnie osób bezrobotnych, niepełnosprawnych, przez stworzenie im stabilnych miejsc pracy i zwiększenie dostępności usług społecznych. W dziale II projektowanej ustawy mamy określenie przedsiębiorstwa społecznego. Status tego przedsiębiorstwa będzie przyznawał minister, a realizował wojewoda. Tutaj, drodzy państwo, pojawia się szereg pytań i kontrowersji, które były wyrażone na wczorajszym posiedzeniu komisji w postaci poprawek do tej ustawy i które głosami polityków PiS-u były niestety odrzucone, a dotyczyły bardzo ważnych kwestii. Pojawiło się szereg pytań i wątpliwości, a wiadomo, jak takie szczegóły są ważne przy realizacji takiej ustawy. W projekcie brakuje dokładnie definicji podmiotu, który ma otrzymać status przyznawany przez ministra, nie ma dookreślonego statusu partnera, który mógłby współpracować z podmiotem ekonomii społecznej. Z zapisów ustawy nie wynika jasno, kto mógłby takim partnerem być. Powstają pytania, czy podmioty, które również stanowią elementy ekonomii społecznej, a są spółdzielniami np. o charakterze pracowniczym i działają na obszarach wiejskich, np. rolnicze spółdzielnie produkcyjne, będą również ujęte w tym projekcie. Nasuwa się też pytanie, które wynika z dotychczasowych działań w tym obszarze, jeżeli chodzi o działalność samorządów, a konkretnie samorządu województwa. Czy to jest dobrze przemyślane działanie, żeby to właśnie wojewodowie realizowali zadania dotyczące przedsiębiorstw społecznych? Ponieważ przez wiele lat, właściwie od czasów powstania samorządów, to samorządy województwa, urzędy marszałkowskie, a konkretnie regionalne ośrodki polityki społecznej realizowały te zadania. To tam są przygotowane kadry i dobre rozeznanie rynku w tym zakresie. Ci ludzie mają ogromne doświadczenie i z powodzeniem mogliby realizować cele polityki społecznej ujęte w tej ustawie. Ale tu zapewne chodzi o podział środków, które może wreszcie Polska kiedyś otrzyma z KPO. I chcecie państwo dzielić te pieniądze jak zawsze wedle uznania, a nie tam, gdzie są prawdziwe potrzeby. Urzędy wojewódzkie nie mają ani przygotowanej kadry, ani żadnego doświadczenia w podziale tych środków. Czy policzyliście państwo, ile pieniędzy będzie potrzeba, aby zatrudnić nowych pracowników w urzędach wojewódzkich, których trzeba będzie przeszkolić? Czy te zadania nie będą też dublowane? Ta ustawa zmienia też ustawę o działalności pożytku publicznego, ustawę o podatku dochodowym od osób prawnych, ponieważ mamy tutaj do czynienia ze zwolnieniami podatkowymi dla przedsiębiorstw społecznych. Zmieniona będzie również ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Będzie też zmiana dotycząca zakresów tematycznych ujętych w ustawach o zatrudnieniu socjalnym, o spółdzielniach socjalnych, o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz w ustawie o pomocy społecznej. Ustawa o ekonomii społecznej jest oczywiście niezbędna, jest nawet zapis w Krajowym Planie Odbudowy, że takie rozwiązanie rząd powinien zaproponować, bodajże do II kwartału 2022 r. Ale nie chciałabym, aby było tak jak (Dzwonek) z Polskim Ładem, którego skutki i koszty ponosimy wciąż i jeszcze długo będziemy ponosić. Klub Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego przyjmie zaproponowane w tej ustawie rozwiązania, ale wymaga ona oczywiście poprawek i dalszych prac. Bardzo dziękuję. (Oklaski)