Mówca: Andrzej Orzechowski
Data: 2014-06-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Doświadczenia powodzi tysiąclecia, powodzi z 1999 r. i powodzi sprzed 4 lat nakazują bardzo poważną konstatację: aby być mądrym przed szkodą. Wszyscy jesteśmy przeczuleni, i obywatele, i posłowie, i rząd, i samorządy terytorialne. Mam wrażenie, że tegoroczne wyprzedzające majowe działania w związku z dużymi opadami, działania wszystkich służb są dowodem na to, że jesteśmy mądrzy przed szkodą. Po powodzi w 2010 r. podjęto szeroko zakrojone działania, zmierzające do sprawnego usuwania skutków powodzi oraz lepszej organizacji i współpracy jednostek i służb. Na ten cel, a także na poprawę zabezpieczeń przeciwpowodziowych wydano w latach 2010-2013 z budżetu państwa ponad 6200 mln zł. Z infrastruktury można tu wymienić chociażby budowę ponad 1 tys. km wałów przeciwpowodziowych, naprawę blisko 5 tys. uszkodzeń na wałach, w tym roku kończą się prace nad zbiornikiem Świnna Poręba, prowadzone są prace nad zbiornikiem Racibórz oraz w celu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław. Ponadto utworzono - myślę, że jest to bardzo znaczące - informatyczny system osłony kraju jako nowoczesny system ostrzegania w sytuacjach kryzysowych. Prowadzony jest także stały monitoring sytuacji na terenach zagrożonych podtopieniami i powodzią. Ten monitoring prowadzony jest przez Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, przez służby hydrometeorologiczne i przez służby kryzysowe wojewodów. Na stronie informatycznego systemu osłony kraju dostępne są mapy zagrożenia i ryzyka powodziowego. Istnieje także system informowania obywateli. Lokalne media, Policja, straż miejska i straż pożarna prowadzą ten system informowania. Na początku 2013 r. rząd przyjął także uchwałę o opracowaniu masterplanów dla dorzeczy Odry i Wisły. Te kompleksowe dokumenty, opracowywane przez Ministerstwo Środowiska, spełniają wymogi unijnej ramowej dyrektywy wodnej i Komisji Europejskiej, co jest niezwykle istotne, bowiem w perspektywie finansowej do roku 2020 w Programie Operacyjnym ˝Infrastruktura i środowisko˝ przewidziano aż 700 mln euro na działania i inwestycje związane z ochroną przeciwpowodziową. Rząd i służby kryzysowe mają do wykorzystania wiele instrumentów antypowodziowych, poza inwestycjami w zbiorniki wodne, wały przeciwpowodziowe w ramach programów przeciwpowodziowych do tych instrumentów należą wczesne ostrzeganie i monitoring, informowanie o ewakuacji w razie potrzeby, umiejętna praca na zbiornikach retencyjnych, aktywność Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, centralnego sztabu kryzysowego i jego wojewódzkich odpowiedników, a także służby obrony cywilnej. Do tych instrumentów należy także współpraca i koordynacja z sąsiadami Polski, pomoc służb z terenów niezagrożonych, np. z terenów północnej Polski. Instrumentem jest też rezerwa celowa z budżetu państwa na pomoc dla rodzin i gospodarstw domowych dla tych, którzy ucierpieli w wyniku podtopień bądź powodzi, szybkie szacowanie strat i wypłata zasiłków oraz inna pomoc, a także obniżenie zagrożenia powodziowego w układzie zlewniowym. Wysoka Izbo! Na podstawie tegorocznych wydarzeń widać wyraźnie poprawę koordynacji działań między administracją rządową a samorządem, a także współpracę wielu jednostek i służb odpowiedzialnych za udzielanie pomocy poszkodowanym i usuwanie skutków powodzi. Wydaje się zatem, że w przypadku zagrożeń powodziowych właściwą formą przeciwdziałania jest przemyślane systemowe podejście i przede wszystkim długofalowy plan działania. W związku z powyższym w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska proszę pana ministra o informację bieżącą na temat przedsięwzięć związanych z przygotowaniem infrastruktury przeciwpowodziowej oraz dotyczących pomocy adresowanej zarówno do osób fizycznych, jak i do samorządów poszkodowanych w wyniku ostatnich niekorzystnych zjawisk meteorologicznych. Dziękuję bardzo.