Mówca: Lidia Czechak
Data: 2025-09-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej, państw trzecich, agencjami Unii Europejskiej oraz organizacjami międzynarodowymi. Potrzeba uchwalenia obecnie obowiązującej ustawy z dnia 16 września 2011 r. o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej, państw trzecich, agencji Unii Europejskiej oraz organizacjami międzynarodowymi była związana z dostosowaniem prawa krajowego do unijnych standardów wymiany informacji w celu wykrywania i ścigania sprawców przestępstw oraz zapobiegania przestępczości i jej zwalczania. Jednak te rozwiązania okazują się w praktyce niewystarczające, w konsekwencji czego została przyjęta nowa unijna dyrektywa. Rządowy projekt ustawy wprowadza szereg zmian, których celem jest dostosowanie obowiązującej ustawy o wymianie informacji do założeń i celów dyrektywy 2023/977 w zakresie wymiany informacji pomiędzy organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej. Proponowane zmiany mają charakter techniczny i porządkujący, a ich celem jest usprawnienie, ujednolicenie i przyspieszenie wymiany informacji pomiędzy organami ścigania państw członkowskich. Wprowadzenie nowych definicji, doprecyzowanie procedur oraz ustanowienie jednoznacznych terminów odpowiedzi na wnioski przyczyni się do większej przejrzystości i sprawności działań. Na uwagę zasługuje kilka istotnych rozwiązań. Po pierwsze, wprowadzono nowe definicje ustawowe, które porządkują dotychczasowe przepisy i różnicują informacje dostępne bezpośrednio i informacje dostępne pośrednio. Rozwiązanie to pozwala na jednoznaczne określenie, jakie dane mogą być udostępniane w ramach punktu kontaktowego i w jakim trybie, co przyczyni się do zwiększenia przejrzystości oraz ułatwi realizację obowiązków wystawowych. Po drugie, w projektowanych przepisach określono sposób powołania szefa punktu kontaktowego zgodny z operacyjnymi, organizacyjnymi i komunikacyjnymi standardami funkcjonowania punktów kontaktowych w całej Unii Europejskiej. Dodatkowo przewidziano, że punkt kontaktowy będzie działał całodobowo przez 7 dni w tygodniu, co ma zapewnić sprawną i nieprzerwaną wymianę informacji. Po trzecie, doprecyzowano zakres zadań punktu kontaktowego, który obejmuje zarówno przyjmowanie i ocenę wniosków o udzielenie informacji, jak i możliwość żądania ich uzupełnienia czy wyjaśnień. Dodatkowo przewidziano obowiązek kontroli zgodności wniosków z prawami podstawowymi, co stanowi istotny element zapewnienia bezpieczeństwa prawnego przy przekazywaniu informacji. Po czwarte, w projekcie ustawy wprowadzono obowiązek prowadzenia jednolitego systemu zarządzania sprawami (CMS) w punkcie kontaktowym. System ten umożliwi skuteczną rejestrację wniosków, monitorowanie terminów, kontrolę przekazywania informacji oraz interoperacyjność z międzynarodowymi kanałami wymiany danych, co zwiększy efektywność i przejrzystość działań punktu kontaktowego. Projekt przewiduje również jednolite terminy odpowiedzi: 7 dni w trybie zwykłym, a w przypadku wniosków pilnych od 8 godzin do 3 dni w zależności od rodzaju informacji. To gwarantuje większą przewidywalność i sprawność działań. Projekt ustawy ma charakter przede wszystkim techniczny i porządkujący, ale uważamy, że jego znaczenie praktyczne jest duże, pozwala bowiem na sprawniejszą współpracę organów ścigania w całej Unii Europejskiej i skuteczniejsze zwalczanie przestępczości. Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, której mam zaszczyt również być członkiem, po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 9 września 2025 r. wniosła o uchwalenie ww. projektu ustawy. Klub Prawa i Sprawiedliwości również popiera i pozytywnie ocenia rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji z organami ścigania państw członkowskich Unii Europejskiej, państw trzecich, agencjami Unii Europejskiej oraz organizacjami międzynarodowymi. Projekt w sposób czytelny określa kompetencje punktu kontaktowego, procedury składania i udzielania odpowiedzi na wnioski oraz terminy ich realizacji, co, uważamy, przyczyni się do zwiększenia przejrzystości, efektywności oraz bezpieczeństwa operacyjnego w obszarze współpracy międzynarodowej. W ocenie klubu proponowane rozwiązania w sposób wyważony łączą konieczność zapewnienia skutecznej współpracy organów ścigania z poszanowaniem praw obywateli oraz standardów ochrony danych. Bardzo dziękuję. (Oklaski)