Mówca: Piotr Paweł Bauć
Data: 2012-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Najpierw chciałem odnieść się do wypowiedzi posła sprawozdawcy pana profesora Oriona Jędryska. Zazdrość mnie trochę wzięła, jak napisał limeryk i pan profesor przeczytał go panu premierowi, więc rozpoczynam, ale trochę słabiej, bo tylko fraszkę napisałem, taką króciutką, w kwestii rozstrzygnięcia dylematu historycznego Polaków, kim są, mianowicie: O historię spierali się Polacy,/ by ustalić raz i na zawsze, do końca,/ czy są dziećmi Sarmatów, czy Polaków są potomstwa./ Wtem gruchnął z nieba piorun jaskrawy/ i głos zagrzmiał od Słońca:/ Polacy, wy jesteście dziećmi wszechświata,/ kosmitów wy potomstwa. (Oklaski) Na pewno trzeba dyskutować o edukacji historycznej, jak ona jest prowadzona i czy realizuje pewne standardy kulturowe, które przyjmujemy dla konkretnego narodu jako ważne i właściwe, w tym sensie, że tożsamość naszą określają. Natomiast nie widzę związku dyskusji o standardach konkretnych przedmiotów z krytyką aktualnie realizowanego planu edukacyjnego, który nazwałem neoliberalnym programem edukacji. Wcześniej mówiłem, jaki jest jego sens, odwołując się do pewnych sytuacji, jakie mamy. Chciałbym, jeżeli mówimy o historii, wrócić do historii i przypomnieć, że tak naprawdę reformy edukacyjne polegały między innymi na tym, że do niemieckiej oświaty wprowadzano herbartowską ideę klasowo-lekcyjną nauczania innego niż to, które było wcześniej, i to była faktycznie reforma edukacyjna, a było to 200 lat temu, więc czas może przemyśleć tę kwestię, chociażby dydaktyki z nią związanej, potem merytorycznej treści. Humboldt organizował nowoczesny uniwersytet, oparty na oświeceniowym podziale nauki na wiedzę przedmiotową, a nie na trivium chociażby, czyli na wiedzę bardziej spekulatywną i formalną, a to dlatego że wiedział, iż trzeba będzie tworzyć realne szkolnictwo, Realschule, które będzie odpowiadało na zjawiska społeczne, zapotrzebowania społeczne, wyznaczone przez rzeczywistość tworzoną przez praktykę społeczną, a nie na metafizyczne spekulacje języka zaćmionego słowem bez desygnatu. I to była reforma akademii. Jedną i drugą reformę przygotowywali myśliciele, którzy działali w interesie wiedzy, a nie jakiejś władzy. Zgadzam się, że jeżeli już mamy przeprowadzać reformę, powinniśmy dyskutować o tym, w czyim interesie mamy działać. Sądzę, że jeżeli będziemy działać w interesie wiedzy i spierać się zgodnie z tym interesem wiedzy - wiedzy krytycznej, analitycznej, heurystycznej - to utrzymamy się w nurcie światowym. Natomiast jeżeli będziemy tak sobie wbijać szpileczki i podpowiadać: fe, historii za dużo lub za mało, to nie poruszymy istotnych zagadnień, które się wiążą z reformą i ze zmianą podejścia do edukacji, do jej roli, w tym również i do roli tworzenia tożsamości społeczności poprzez edukację. Dlatego namawiam, żeby może już przestać rozmawiać o tym, czy jest więcej, czy mniej historii, czy jej nauczanie wypaczy tożsamość Polaków, czy nie, tylko spróbować zasiąść i przemyśleć, po pierwsze, jak dokonana zmiana oświatowa, a więc podział na szkoły podstawowe, gimnazja i licea, przyczyniła się do dobra lub zła - to jest pierwsza rzecz. A druga rzecz, żeby się zastanowić, w czyim faktycznie interesie działa dzisiaj edukacja. Podejrzewam, że nie działa w interesie młodzieży i narodu, tylko ponadnarodowych korporacji i w ten sposób jest niebezpieczna dla tożsamości naszego narodu. Dziękuję. (Dzwonek, oklaski)