Mówca: Czesław Siekierski (tekst niewygłoszony)
Data: 2023-01-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Oświadczenie poselskie - trudna sytuacja w rolnictwie Rok 2022 i początek nowego roku są niezwykle wymagające dla rolnictwa i całej branży rolnej. Obecnie mamy kryzys wywołany wojną w Ukrainie i na pewno nie da się go w żaden sposób porównać do kryzysu ekonomicznego z 2008 r. Wojna na Ukrainie, a wcześniej pandemia oraz niepewna sytuacja na rynkach międzynarodowych spowodowały zerwanie wielu łańcuchów dostaw, co również jest odczuwane przez polskich rolników. Wzrost cen nawozów i innych środków do produkcji sprawia, że wszyscy z niepokojem patrzymy na coraz trudniejszą sytuację polskich rolników. Rolnicy martwią się załamaniem produkcji roślinnej i zwierzęcej, dlatego mają nie tylko prawo, ale obowiązek upomnieć się o swoje postulaty oraz protestować i jednocześnie alarmować o trudnej sytuacji w rolnictwie. Rolnicy robią to nie tylko we własnym interesie, ale również w interesie wszystkich konsumentów. Wojna napędza drożyznę i inflację - odczuwaliśmy drastycznie rosnące ceny gazu, ropy, węgla. Rosły również ceny pasz, zbóż i roślin oleistych, obserwujemy zerwanie łańcuchów dostaw surowców rolnych, co pogłębia trudną sytuację w polskiej i europejskiej gospodarce. Polskie rolnictwo ma duże, potencjalne możliwości rozwoju, a rolnicy są w stanie to wykorzystać i potrafią wyprodukować tyle żywności, aby jej w naszym kraju nie zabrakło. Jednak obecna sytuacja na rynkach rolnych dla rolników i konsumentów jest bardzo trudna. Pomimo wzrostu cen podstawowych produktów rolnych rolnicy ponoszą ogromne koszty produkcyjne. Horrendalny wzrost cen nawozów, paliw, energii, leków oraz innych środków do produkcji w 2022 r. sprawia, że wszyscy z niepokojem patrzymy na coraz trudniejszą sytuację polskich rolników. Zagraża to ciągłości produkcji i osiąganiu opłacalności, która docelowo pozwala na odtworzenie produkcji w przyszłości. Problemy całego sektora rolniczego oznaczają kłopoty z dostępem do żywności dla konsumentów, którzy narażeni będą na dalszy wzrost już bardzo wysokich cen. W obliczu trwającej na wschodzie Europy wojny bez wątpienia potrzebne jest wielostronne wsparcie ekonomiczne i militarne państwa ukraińskiego. Oczywiście w obecnej sytuacji potrzebna jest pomoc dla ukraińskich rolników, jednak, jak zauważają polskie organizacje rolnicze, właścicielami na Ukrainie są często koncerny zachodnie lub oligarchowie, dlatego pomoc dla tych producentów nie może odbywać się kosztem polskich rolników, którzy będą zagrożeni upadkiem gospodarstw. Zatem należy pomagać Ukrainie w wielu aspektach, ale nie można doprowadzać do sytuacji, w której następować będzie tzw. efekt psucia rynku rolnego. Niestety otwarcie w połowie 2022 r. rynku europejskiego na towary ukraińskie zrodziło wiele obaw oraz przyszłych wyzwań dla polskiego rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego. W dłuższej perspektywie konkurencyjność polskiego rolnictwa może zostać ograniczona, głównie na skutek pojawienia się znacznej podaży produktów ukraińskich, ze względu na ogromne możliwości rozwoju rolnictwa ukraińskiego. Zmniejszenie bądź zniesienie unijnych ceł na produkty ukraińskie może wpłynąć na sytuację ekonomiczną polskich producentów i eksporterów żywności. Pamiętać jednak trzeba o tym, że produkcja rolna na Ukrainie jest znacznie tańsza, co sprawia, że towary rolne cenowo są bardzo konkurencyjne. Widzimy to bardzo dobrze w przypadku zboża, które od momentu uruchomienia korytarzy przewozowych, z większym nasileniem od żniw, rozlewa się tysiącami ton po kraju, głównie na wschodzie i południowym wschodzie Polski, a polscy rolnicy nie mają gdzie go sprzedać. Jeszcze pod koniec 2022 r. rządzący twierdzili, że tranzyt nie wpływa negatywnie na rynek zbóż. Niestety w opinii wielu rolników i organizacji rolniczych sytuacja jest zupełnie inna, niż prezentują ją ministrowie resortu rolnictwa. Obecnie obserwujemy znaczące spadki cen zbóż i rzepaku na giełdach i rynku krajowym, za co odpowiada m.in. rekordowy import tych surowców z Ukrainy po niskich cenach. Powoduje to, że znacząco zwiększają się zapasy zbóż w kraju oraz mamy coraz bardziej ograniczone możliwości eksportowe zbóż. Zamiast realnego zatrzymania importu zbóż i kukurydzy z Ukrainy rządzący wspominają o licznych kontrolach tzw. zboża technicznego, które po przekroczeniu polskiej granicy nie wiadomo gdzie trafia i w jakiej formie. Dlatego konieczne jest podjęcie stosownych działań, np. wprowadzenie kaucji na importowane zboże z Ukrainy oraz pilne uzgodnienia z Komisją Europejską celem wprowadzenia ograniczeń importowych, jeśli chodzi o surowce rolne z Ukrainy. Obecna trudna sytuacja w rolnictwie, narastające problemy rolników, wojna na Ukrainie, problemy z zachowaniem bezpieczeństwa żywnościowego to elementy, które wymagać będą dalszej pogłębionej analizy i identyfikacji priorytetów w zaspokajaniu najbardziej pilnych potrzeb rolników. Tak jak powiedziałem wcześniej, konieczna jest szybka interwencja i działania ze strony rządu w celu ograniczania spadku opłacalności produkcji rolnej. Polskie rolnictwo ma duże, potencjalne możliwości rozwoju, a rolnicy są w stanie to wykorzystać i potrafią wyprodukować tyle żywności, aby jej w naszym kraju nie zabrakło. Dlatego też jeśli nie zostaną wprowadzone dodatkowe instrumenty wsparcia ze strony państwa, to koszty środków do produkcji rolnej nadal będą wysokie, co skutkować będzie brakiem opłacalności produkcji. Doprowadzi to także do utraty rynków eksportowych, które w dużej mierze decydują o rozwoju polskiego rolnictwa. Polska i polscy rolnicy potrzebują również wsparcia z KPO. Stąd niezbędne i pilne jest uruchomienie tego programu, gdzie znajdują się środki dla przetwórstwa i rolnictwa, choć jest ich stosunkowo mało. Brak środków z KPO, chaos w systemie prawnym, nieprzejrzyste finanse publiczne sprawiają, że efektem działań obecnie rządzących jest odpływ inwestycji i słabość polskiej waluty oraz bardzo wysoka inflacja.