Mówca: Tadeusz Arkit
Data: 2012-03-01 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Temat dzisiejszej informacji jest związany z wdrażaniem nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Sejm poprzedniej kadencji uchwalił tę ustawę i trzeba powiedzieć, że był to duży sukces całego parlamentu. Podwójny sukces, ponieważ ustawa została uchwalona tylko przy 2 głosach sprzeciwu, a więc sukces polityczny, co mówię, mając na uwadze, że w poprzednich kadencjach ustawa była dwukrotnie odrzucona przez parlament. I druga sprawa: ta nowelizacja to rewolucja w podejściu do tematu gospodarki odpadami komunalnymi. Warto podkreślić, że nowe przepisy nie tylko chronią środowisko, lecz także są przyjazne przede wszystkim dla wszystkich uczciwych obywateli. Aktualnie mamy sytuację taką, że uczciwy obywatel kilkakrotnie płaci za odpady komunalne. Po pierwsze, płaci za swoje odpady, po drugie, płaci za odpady, które są podrzucane przez innych - często na osiedlach mieszkaniowych mamy do czynienia z taką sytuacją, kiedy inni podrzucają odpady, a mieszkańcy osiedli muszą za nie zapłacić - po trzecie, z naszych podatków likwidowane są dzikie wysypiska, które tworzą nieuczciwi obywatele. W końcu wszyscy płacimy naszym zdrowiem za to, że żyjemy w skażonym środowisku, oddychamy skażonym powietrzem, zanieczyszczonym przez nieuczciwych obywateli, którzy unikając opłaty za odpady, spalają je w paleniskach domowych. Gdyby zatem wymieniać podstawowe cele ustawy, to wymieniłbym trzy. Po pierwsze, dzięki tej ustawie wszystkie odpady zostaną objęte zbiórką, wszystkie wylądują w koszach, w kontenerach, zlikwiduje się zjawisko dzikich wysypisk. Po drugie, ustawa pozwala na budowę systemu gospodarki odpadami dzięki temu, że gminy staną się właścicielem strumienia odpadów komunalnych, a strumień ten będzie zarządzany przez samorządy. I po trzecie, nowe przepisy pozwalają na praktyczną realizację partnerstwa publiczno-prywatnego. Właśnie dzięki temu, że samorządy staną się właścicielami strumienia odpadów, można przypuszczać, że pojawi się dwóch autentycznych partnerów: gminy jako właściciel tych odpadów i firmy, które chcą zarabiać, chcą inwestować w dobrze zorganizowanym systemie, wprowadzą nowoczesne technologie, zainwestują swoje środki. Myślę, że partnerstwo publiczno-prywatne w tym sektorze ma największe szanse nareszcie na realizację. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wójt, burmistrz, prezydent zawsze ponoszą odpowiedzialność za stan środowiska. Dotychczas samorządy nie miały szans wygrać z tymi, którzy wyrzucali odpady gdzie popadnie lub je spalali. Pomimo że odbywały się kontrole, nie były one w stanie wychwycić sytuacji, kiedy ktoś w nocy wyrzuca śmieci gdzieś tam w okolicach lasu. Nowa ustawa nakłada wiele obowiązków na gminy - to jest jasne - ale jednocześnie pozwala im na skuteczne działania w tym obszarze. Samorządy poprzez swoje organizacje samorządowe wielokrotnie apelowały o zmianę tego stanu rzeczy, nie bojąc się nowych zadań, dodatkowych obowiązków, mając świadomość, że wówczas można nareszcie skutecznie działać w tym obszarze. Na początku mojego wystąpienia powiedziałem, że uchwalenie nowej ustawy to sukces parlamentu. Tak, ale to sukces polityczny. Musimy mieć świadomość, że sukcesem będzie skuteczne wdrożenie ustawy, wdrożenie nowych przepisów przez samorządy. Obowiązkowy i ostateczny termin wprowadzenia tego systemu to 1 lipca 2013 r. Czas biednie szybko. Zanim gminy podejmą decyzje, wcześniej samorządy województw muszą uchwalić wojewódzkie plany gospodarki odpadami komunalnymi. Marszałkowie stają się bardzo ważnymi graczami na scenie gospodarki odpadami komunalnymi. Po raz pierwszy samorządy województw mają swoje bardzo ważne zadania, zadania, które będą w bardzo dużym stopniu umożliwiały realizację zadań przez samorządy gminne. Panie Ministrze! Chciałbym w związku z tym zapytać: Jak ocenia pan minister zaangażowanie prac w województwach nad planami gospodarki odpadami komunalnymi? Jestem przekonany, że ministerstwo musi dołożyć wszelkich starań i udzielić wsparcia samorządom, aby zapisy ustawy wprowadzić w życie. Jest duża potrzeba wsparcia eksperckiego w celu wyjaśnienia wątpliwości, pytań samorządowców, którzy przygotowują się do wdrożenia nowego systemu. Istnieje też pewnie potrzeba uruchomienia, nazwałbym to, gorącej linii, aby szefowie gmin, marszałkowie, urzędnicy mogli szybko i sprawnie otrzymać porady prawne firmowane szyldem Ministerstwa Środowiska. Wśród wielu pytań i problemów, które pojawiają się w trakcie prac nad wojewódzkimi planami gospodarki odpadami, dominuje kwestia wykorzystania istniejących instalacji wybudowanych w ostatnim czasie, często z udziałem unijnych dotacji. Mam świadomość, że to są suwerenne decyzje marszałków, sejmików wojewódzkich, ale pojawiają się sygnały, że w pracach nad planami gospodarki odpadami (Dzwonek) zbyt często zgłaszane są propozycje zmierzające do zamknięcia istniejących instalacji. Wydaje się, że warto zasygnalizować marszałkom województw, aby przygotowywane przez nich plany, spełniające cel budowy nowoczesnego systemu, wykorzystały istniejące moce przerobowe w pierwszych latach funkcjonowania tego systemu. Już kończę, pani marszałek. Kończąc, proszę pana ministra o informację, jeżeli Ministerstwo Środowiska monitoruje stan zaawansowania prac nad wdrożeniem ustawy - a jestem przekonany, że tak jest - o tym, jakie pan minister podejmuje działania lub też podjął działania wspomagające samorządy, aby skutecznie wprowadzić w życie te rewolucyjne, ale niezbędne zmiany. Dziękuję bardzo. (Oklaski)