Mówca: Andrzej Kosztowniak
Data: 2022-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Pani Minister! Państwo Ministrowie! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec sprawozdania z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia oraz w sprawie absolutorium dla Rady Ministrów. Na początku mojej wypowiedzi powiem, że ono będzie bez dwóch zdań pozytywne, i postaram się wspólnie z koleżankami i kolegami to uzasadnić. Szanowni Państwo! Jeśli chodzi o warunki realizacji budżetu państwa w 2021 r., to realizacja ubiegłorocznego budżetu przebiegała w warunkach ożywienia gospodarczego na całym świecie, zmiennej sytuacji pandemicznej i narastającej presji inflacyjnej, m.in. na skutek wzmożonego popytu w okresie przymusowego lockdownu, ograniczonej podaży wynikającej z zerwania łańcuchów dostaw i opóźnień w produkcji niektórych towarów i komponentów oraz ograniczenia wydobycia niektórych surowców, a także następujących problemów z możliwością przewozu na całym świecie. Po spadku światowego produktu PKB w 2020 r. o 3,3% na skutek pandemii COVID-19 w 2021 r. nastąpił szybki powrót gospodarki światowej na ścieżkę wzrostu. Niemniej jednak w Unii Europejskiej recesja była zdecydowanie silniejsza - na poziomie 5,9% PKB na minusie w 2020 r., a ożywienie słabsze w 2021 r. w stosunku do świata i było na poziomie 5,4% PKB. Polska była w grupie krajów, w których kryzys gospodarczy miał relatywnie łagodny przebieg. O ile w 2020 r. odnotowano u nas spadek PKB wynoszący 2,2%, o tyle w 2021 r. od II kwartału gospodarka dynamicznie się rozwijała, w wyniku czego roczny wzrost PKB wyniósł aż 5,9%. Był to wynik bardzo dobry na tle wszystkich gospodarek europejskich, już nie licząc tych europejskich gospodarek średnich i dużych. Procesy makroekonomiczne takie jak zmiany w otoczeniu zewnętrznym i zmiany na rynku pracy przebiegały w ubiegłym roku na ogół korzystnie dla polskiej gospodarki. Stopa bezrobocia wyniosła, szanowni państwo, tylko 5,4% wobec zakładanej pierwotnie w wysokości 7,5%. Była ona też dużo niższa niż w strefie euro, w której wyniosła 7%. Wyższe od planowanego było również zatrudnienie. Rosły wynagrodzenia. Przeciętne wynagrodzenie brutto w gospodarce narodowej wyniosło 5663 zł i było wyższe niż w 2020 r. o 8,4%. Rosły też emerytury i renty. Przeciętne świadczenie emerytalno-rentowe wyniosło 2525 zł i było wyższe o prawie 7% niż w roku 2020. W roku ubiegłym oprócz waloryzacji tych świadczeń wypłacone zostały trzynasta i czternasta emerytura, co jest godne podkreślenia. Potrzeba nowelizacji budżetu pojawiła się, szanowni państwo, w drugiej połowie roku. Nowelizacja ta zwiększyła dochody budżetu państwa o 78 500 mln zł, to jest wyjątkowo wysoki wzrost, o 19,4%, oraz wydatki na poziomie 36,7 mld - tj. 7,5%. Tym samym planowany deficyt budżetowy państwa zmniejszył się o ponad połowę - do 40,5 mld zł. Wykonanie dochodów i wydatków oraz saldo budżety państwa w 2021 r. Oceniając realizację dochodów i wydatków budżetu państwa w 2021 r., można stwierdzić następująco. Zrealizowane dochody to poziom 494 800 mln zł i były wyższe w stosunku do znowelizowanej ustawy o 11 900 mln zł, tj. o 2,5% w stosunku do 2020 r. Były to dochody większe o 75 mld zł, tj. o 17,9%. W porównaniu do znowelizowanej ustawy budżetowej wyższe były zarówno dochody podatkowe - o 7,3 mld, jak i dochody niepodatkowe - o 5 mld zł. Natomiast środki z Unii Europejskiej i inne źródła niepodlegające zwrotowi były niższe o 0,4 mld zł. Wydatki wyniosły, szanowni państwo, 521 200 mln zł i pozostawały pod pełną kontrolą ze strony państwa. Okazały się niższe od przyjętych w znowelizowanym budżecie o 0,4%, tj. o 1,9 mld zł, i wyższe zarazem o 16,4 mld, to jest o 3,3%, niż w 2020 r. W efekcie tych działań deficyt budżetowy państwa wyniósł zaledwie 26 400 mln zł wobec planowanego w nowelizacji budżetowej na kwotę 40 200 mln zł. Oznacza to, że budżet w 2021 r. został zrealizowany w sposób wysoce zadawalający, a osiągnięte dodatkowe dochody i niższe wydatki pozwoliły na znaczące zmniejszenie deficytu sektora. Zaplanowane w budżecie państwa wydatki pozwoliły na ich realny wzrost w wielu kluczowych obszarach, w tym na dotacje dla samorządów, na naukę, na sprawy wewnętrzne czy też zdrowie. Sfinansowano też realizację wielu ważnych celów, w tym programu rodzina 500+, a także wypłaty dodatkowych świadczeń pieniężnych dla emerytów i rencistów, o których wspomniałem, trzynastej i czternastej emerytury. W 2021 r. nastąpiło realne zwiększenie wydatków na obronę narodową do poziomu przekraczającego 2,2 PKB, o których później rozwinie pan przewodniczący Jach. Zwiększono też wydatki na ochronę zdrowia. Łączne nakłady na ochronę zdrowia ze środków publicznych, szanowni państwo, w 2021 r. wyniosły 141 300 mln zł, co stanowiło 6,2 PKB, i były wyższe o 20 800 mln zł od wartości referencyjnej w 2021 r. Wydaje mi się, że nie mieliśmy nigdy do czynienia z takim realnym wzrostem nakładów na służbę zdrowia. Deficyt budżetu państwa zmniejszył się z 3,7% PKB w 2020 r. do 1% PKB w 2021 r., a deficyt całości finansów publicznych liczony według metodologii unijnej zmniejszył się z 6,9 do 1,9%, zmniejszając się tym samym o 5 punktów procentowych. W ustawie budżetowej w 2021 r. ustalony został również limit poręczeń i gwarancji w wysokości 500 mld zł, to jest taki jak w roku wcześniejszym. Limit ten wykorzystany został zaledwie w kwocie 2800 mln, to jest 0,6%, co należy ocenić pozytywnie. Szanowni Państwo! Przedstawiłem pokrótce informację dotyczącą założeń, ale też pewnego otoczenia międzynarodowego realizacji budżetu państwa. Pozostałą część będą przedstawiać moje koleżanki i koledzy z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Dziękuję bardzo. (Oklaski)