Mówca: Maciej Wydrzyński
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Klub Poselski Twój Ruch z uwagą zapoznał się z proponowanymi zmianami zawartymi w procedowanej nowelizacji ustawy. Niezwykle ważną kwestią jest fakt, że proponowane zmiany w ustawie zmierzają do wykonania wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który odniósł się w swej treści do sprzecznych jej postanowień z artykułami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Jednym z naczelnych i gwarantowanych praw przez nasz system prawa niezależnie od czasów i reżimu konstytucyjnego, w którym przyszło nam żyć, jest niezbywalne prawo własności. Obywatele polscy, którzy doświadczyli tragicznych skutków działań wojennych, byli tego prawa w brutalny sposób pozbawiani, tracąc niejednokrotnie dorobek swojego życia. Dlatego wszelkie działania, które zmierzają do rekompensaty utraconego prawa własności, muszą spotkać się z akceptacją i zrozumieniem władz państwowych. Problematyka ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej jest o tyle trudna, że jednym z kluczowych warunków do wystąpienia z wnioskiem o rekompensatę było zdefiniowanie cenzusu domicylu, czyli zamieszkiwania faktycznego w chwili utraty nieruchomości. Projektodawca, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego, dostosowuje w zmianach przepisy w ustawie do przepisów prawnych obowiązujących w dobie II Rzeczypospolitej, które w szeroki sposób regulowały pojęcie miejsca zamieszkania. Dostosowanie tego pojęcia do pojęcia z ówczesnego systemu prawnego można odczytywać jako poszanowanie dla zasad solidaryzmu społecznego, ponieważ choć obecne przepisy różnią się od tych sprzed kilkudziesięciu lat, to dają wprost osobom poszkodowanym z tytułu utraty nieruchomości czas na dochodzenie należnych im rekompensat. Projektodawca uwzględnił również pozycję osób, które ze względu na restrykcyjne zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania w ustawie w pierwotnym brzmieniu stwierdziły, że nie są i nie będą uprawnione do otrzymania stosownej rekompensaty. W obecnym kształcie w nowelizowanym akcie daje im się 6 miesięcy na możliwość złożenia stosownych wniosków. Chcemy jednocześnie zapytać, czy w przypadku uchwalenia ustawy w proponowanym brzmieniu Ministerstwo Skarbu Państwa jako dysponent Funduszu Rekompensacyjnego, który jest państwowym funduszem celowym, zamierza przeprowadzić kampanię informacyjną w sprawie możliwości składania stosownych wniosków w terminie określonym w ustawie, aby uprawnione osoby miały możliwość skorzystać z ustawowego uprawnienia. Projektowana nowelizacja została poddana konsultacjom, w trakcie których szczególnie Ministerstwo Finansów i Ministerstwo Skarbu Państwa z entuzjazmem odniosły się do proponowanych zmian. Choć nastąpiło rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do składania wniosków o wypłatę rekompensaty na skutek takiego zdefiniowania miejsca zamieszkania, to środki znajdujące się w dyspozycji Funduszu Rekompensacyjnego pozwalają na przeprowadzenie należytej procedury. Chcemy jednak zapytać resort skarbu państwa o ewentualne zmiany w płynności finansowej funduszu. Jak podają źródła, w latach ubiegłych wysokość wypłaconych rekompensat z tytułu utraty nieruchomości pozostawionej poza granicami Rzeczypospolitej wahała się od 34 tys. zł do 1 mln. Rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do składania stosownych wniosków może skutkować zaburzeniami płynności finansowej funduszu oraz koniecznością jego dotowania ze środków publicznych. Z jednej bowiem strony nie można nie zgodzić się ze słusznością proponowanych zmian w ustawie, które zmierzają do zapewnienia rekompensaty i historycznej sprawiedliwości osobom poszkodowanym na skutek działań wojennych, a z drugiej, biorąc pod uwagę trudną sytuację finansów publicznych, należy zapewnić transparentność przeprowadzania procedur w zakresie wypłat z funduszu, aby wszystkie roszczenia możliwe do zaspokojenia zostały w racjonalnych granicach zaspokojone. W związku z powyższym Klub Poselski Twój Ruch jest za przyjęciem proponowanej nowelizacji ustawy w sprawie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Bardzo dziękuję.