Mówca: Ryszard Terlecki
Data: 2019-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani poseł... Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Sławomir Gadomski: Myślę, pani poseł, że ciężko mi się za opozycję wypowiedzieć, ale może odsłuchają w takim razie moją wypowiedź. Zacznijmy od nakładów na zdrowie. To było również pytanie pana posła Bieleckiego dotyczące faktycznych nakładów na zdrowie... (Poseł Tadeusz Cymański: Przepisów.) ...i tego, jak ta sytuacja wygląda. (Poseł Tadeusz Cymański: Porozumienia też, porozumienia.) Więc trzeba się faktycznie odnieść do tego, że rok 2018 był pierwszym rokiem obowiązywania przepisów dotyczących minimalnych nakładów na ochronę zdrowia. Te przepisy nałożyły na nas obowiązek określenia tych nakładów na poziomie nie niższym niż 4,78% PKB. To dawało na tamten czas 88,5 mld zł. Już plan na 2018 r. był wyższy, bo był na 90 mld zł, a jego wykonanie zakończyło się z powodu kilku dość istotnych zwiększeń kwotą 93,6 mld zł. To o 5 mld więcej niż planowaliśmy, niż planowaliśmy w sumie niedużo wcześniej, bo planowaliśmy w myśl tej ustawy. To warto też wskazać. Jest to 6 mld więcej niż w roku 2017 i aż o 13 mld zł więcej niż w roku 2016. Żeby to może jeszcze bardziej zobrazować - wprawdzie posłów opozycji nie ma - może wróćmy do lat 2010-2015. (Poseł Stanisław Żmijan: Są, są.) Przepraszam bardzo. (Poseł Jerzy Meysztowicz: Jak to nie ma?) Z całym szacunkiem, nie spojrzałem bardziej na lewo. W latach 2010-2015 ten wzrost nakładów w tym całym okresie to było 11,5 mld więcej. Dla zobrazowania to tyle, ile my w 2019 r. zwiększyliśmy w stosunku do roku 2018. Dla porównania 77 mld - w roku 2015, dzisiaj w planie zmienionym na 2019 r. - 102 mld, ponad 25 mld więcej, ponad 30% więcej w stosunku do tego, co było. To znaczenie więcej niż ustawa o minimalnych nakładach. Już rok 2019 i ten plan, który mamy, przekracza poziomy czy zbliża się do poziomów zakładanych na rok 2020. To tak naprawdę pokazują faktyczne i realne liczby, o których powinniśmy rozmawiać. To fundament. Nakłady to fundament, ale te nakłady determinują faktycznie również pewne działania, które możemy później podejmować i które chcemy podejmować. Te działania w roku 2018, bo w końcu mówimy o wykonaniu ustawy budżetowej za rok 2018, te nakłady pozwoliły na kilka zwiększeń: na zwiększenia w ramach realizacji świadczeń wysokospecjalistycznych, na zwiększenia w ramach informatyzacji podmiotów, na zwiększenia w ramach refundacji leków 75+, na zwiększenia, co chyba najważniejsze z punktu widzenia strategii zdrowia, limitów przyjęć na kierunki lekarskie i pielęgniarskie. My możemy dużo mówić, pewnie nawet kierować ogromne strumienie środków pieniężnych, ale jeżeli nie zadbamy o kadry medyczne, to te środki i tak nie mogą być wykorzystane. Skoro jesteśmy przy kwestii kadr w ochronie zdrowia, to podam kilka liczb. Tak naprawdę dzięki działaniom Ministerstwa Zdrowia zwiększamy praktycznie wszystkie parametry dotyczące kształcenia kadry lekarskiej. Rośnie liczba zatrudnianych pielęgniarek i położnych. Po raz pierwszy w roku 2018 wszystkie pielęgniarki kończące edukację odebrały prawo wykonywania zawodu. Z czego to wynika? Wynika to z zastosowania szeregu działań, które są skierowane właśnie do pielęgniarek, strategii na rzecz rozwoju pielęgniarstwa, podwyżek, z których pielęgniarki korzystają, i z pewnych systemów motywacyjnych, chociażby z programu stypendialnego dla pielęgniarek, które kończą studia, tak żeby zechciały zostać w zawodzie. Wynika to również ze zwiększenia limitów przyjęć na kierunkach pielęgniarskich. Znowu szybkie porównanie: 2014 r. versus 2019 r. W 2014 r. było 75 uczelni kształcących pielęgniarki, w 2019 r. jest ich 98. Bardzo obrazowe porównanie. Rok akademicki 2009/2010 - 5,5 tys. absolwentów pielęgniarstwa, rok 2017/2018 - 9,5 tys. Nie jest to jeszcze dwukrotnie więcej, ale już prawie. Pewne trochę trudniej jest w przypadku lekarzy. Ta machina musi się jednak w zakresie kształcenia lekarzy trochę bardziej rozruszać, trochę trudniej jest kształcić lekarzy niż pielęgniarki, ale znowu jeżeli spojrzymy na liczby: 2014 r. - 15 100 lekarzy odbywających rezydenturę, 2018 r. - 18 263, czyli o ponad 3 tys. więcej, o 25%. To są również skutki działań, na które kierujemy środki budżetowe. Wzmocnienie rezydentur w priorytetowych dziedzinach, zwiększenie w ogóle wynagrodzeń rezydentów -to są też te elementy, które mają zapewnić, że w perspektywie pewnie takiej krytycznej, bo 10 lat, istotnie zwiększymy zasoby lekarskie i pielęgniarskie. Dużo mówimy o SOR-ach. To trudny temat. Funkcjonowanie szpitalnego oddziału ratunkowego jest z założenia trudne, spotykamy tam przypadki czasem najtrudniejsze, budzące ogromne emocje pacjentów, czasem również personelu. Wiadomo, że nie da się mówić o SOR-ach w oderwaniu od wielu lat różnych działań, ale nie można też mówić, że nic nie realizujemy. Popatrzmy sobie na kilka czynników, które tak naprawdę określają szpitalne oddziały ratunkowe. Chciałbym przytoczyć kilka liczb. Po pierwsze, od 1 lipca nastąpił wzrost wyceny stawki bazowej dla SOR. To taka nasza pierwsza reakcja na doniesienia o kryzysie na SOR-ach, którego wymiar obejmował nomen omen głównie jedno województwo i który miał bardziej lokalny niż ogólnopolski charakter. Nastąpił tu wzrost wyceny, ale jak spojrzymy sobie na wydatki poniesione w ciągu 4 lat, wydatki Narodowego Funduszu Zdrowia na oddziały ratunkowe, to widać, że wzrosły one o ponad 53%. To nie jest tak, że nie kierujemy tam dodatkowych środków. Spójrzmy sobie na pewne wymogi organizacyjne. W tym roku dokonaliśmy zmian ustawowych i wprowadziliśmy tak naprawdę ustrukturyzowany i ogólnopolski system zarządzania szpitalnymi oddziałami ratunkowymi. Chodzi o system wspierany przez system TOPSOR, system, za pomocą którego ma być dokonywany triaż pacjentów, czyli po polsku segregacja medyczna - trochę brzydsza nazwa - a więc kiedy pacjent przychodzi na SOR, ma wreszcie nastąpić określenie stanu jego zdrowia i od tego ustalenia uzależni się, ile on na tym SOR może czekać. (Poseł Tadeusz Cymański: A 60 minut oczekiwania to jest realne?) Tak, w przypadku tych najtrudniejszych grup to jest oczywiście realne. Co więcej, to nie jest wskazane w standardach europejskich ani światowych, ale na SOR powinno się czekać oczywiście jak najkrócej, natomiast są grupy pacjentów, które mogą czekać dłużej, bo najpierw trzeba zaopiekować się tą grupą czerwoną czy pomarańczową. To jest grupa, która musi zostać objęta opieką czasem nie w ciągu 60 minut, czasem niezwłocznie... (Poseł Tadeusz Cymański: Natychmiast.) ...czasem w ciągu 1 minuty, a tak naprawdę w ogóle nie mówimy o limicie w przypadku grupy czerwonej czy pomarańczowej. Natomiast jeżeli nawet w ramach tych zmian ustawowych, w ramach pilotażu tego systemu przyglądaliśmy się, jacy pacjenci czy jakie kolory, jak skomplikowane przypadki pacjentów trafiają na SOR... Jest ogromna rzesza przypadków, w niektórych szpitalach jest to ponad 80% pacjentów, prostych, pacjentów z grupy zielonej, niebieskiej, pacjentów, którzy w ogóle mogliby tak naprawdę nie trafiać na SOR, ale tam trafiają. Taki pacjent niestety musi liczyć się z tym, że jeżeli ma taki stan zagrożenia, czyli praktycznie go nie ma, to na SOR będzie na swoją kolej musiał czekać, bo mamy jednak grupy pacjentów obarczonych znacznie wyższym ryzykiem. Jeżeli mówimy o SOR-ach, nie sposób nie powiedzieć o wsparciu inwestycyjnym szpitalnych oddziałów ratunkowych. W latach 2016-2019 z programów łączonych, unijnych i budżetowych, przekazano 966 mln zł, prawie 1 mld zł skierowano właśnie tam, na rozwój w zakresie aparatury diagnostycznej, na rozwój lądowisk na SOR-ach, na utworzenie nowych SOR-ów, bo tak naprawdę mówimy również o tworzeniu nowych jednostek. Tu nawiążę do lotniczego pogotowia ratunkowego, bo wcześniej pojawiały się wypowiedzi o realizacji na poziomie 21%. Musimy chyba szerzej analizować to, co dotyczy lotniczego pogotowia ratunkowego, bo faktycznie, realizacja wieloletniego programu dotyczącego zakupu samolotów, odnowy tych baz się nie udała. To są trudne przetargi, ciągnące się, nie udało się ich zrealizować, przetargi są kontynuowane w tym roku. Ale jeżeli spojrzymy sobie na lotnicze pogotowie ratunkowe i jego budżet, to w 2015 r. wynosił on 102 mln zł, a w roku 2019 to będzie ponad 140 mln zł. To są realne środki, które zostały skierowane na wiele działań, na wydłużenie czasu pracy baz lotniczego pogotowia ratunkowego, na utworzenie nowych baz, na wprowadzenie lotów nocnych, czego wcześniej nie było, na tak naprawdę ciągły rozwój infrastruktury. Kwota środków pieniężnych przeznaczonych na inwestycje w zakresie samego tylko lotniczego pogotowia ratunkowego to ponad 100 mln zł w ciągu ostatnich 3 lat. Ciężko pewnie odnosić się do wszystkich komentarzy. Niektóre dotyczyły profilaktyki, niektóre - kolejek. Wiadomo, że tych kolejek nie da się skrócić wyłącznie za pomocą samego strumienia środków pieniężnych. (Głos z sali: Jasne.) (Poseł Tadeusz Cymański: Brak personelu.) O tym już mówiłem, ale powiem dla jasności: to nie jest tak, że kolejki do rezonansu - chyba się to tutaj pojawiło - wzrosły trzykrotnie. To dla jasności. Jeżeli popatrzymy na to historycznie, to zobaczymy, że w przypadku rezonansu i tomografii kolejki stoją. Warto zwrócić uwagę na fakt, że od 1 kwietnia tego roku wprowadziliśmy nielimitowane świadczenia właśnie w przypadku rezonansu i tomografii komputerowej po to, żeby podjąć realne działania skracające. Skąd te działania? Wynikają one z pewnych doświadczeń dotyczących zaćmy. Od tego tak naprawdę rozpoczęliśmy skracanie kolejek. Pół miliona osób oczekiwało na operację zaćmy w roku 2015. Dzisiaj jest to ok. 250 tys., z czego dużą grupę stanowią pacjenci, którzy i tak nie przejdą kwalifikacji, więc gr upa realnie oczekująca jest znacznie mniejsza. Dzisiaj mówimy o tym, że mamy w Polsce 100 jednostek, 100 świadczeniodawców, u których zaćmę możemy zoperować od ręki. Nie ma tam żadnej kolejki. To jest właśnie efekt skierowania strumienia środków i wdrożenia pewnych standardów organizacyjnych dotyczących tego, kiedy przeprowadzamy te operacje. Kolej na dalsze działania, zgadzam się. Poseł Cymański mówił: wyciągamy wnioski, nie wszystko jest idealnie. Kolejki to nie jest problem, który da się rozwiązać w ciągu roku. Co więcej, nawet tego, co udało się zrobić w przypadku zaćmy, w przypadku wielu innych specjalności pewnie tak szybko zrobić się nie uda. To są właśnie pierwsze koki: nielimitowane świadczenia, rozszerzenie dostępu do tomografii i rezonansu. Te działania mają za chwilę zaprocentować. Pada tu oczywiście zawsze to samo pytanie: kiedy skrócimy kolejki do specjalistów. Tutaj chodzi o kadry medyczne. Jeżeli będziemy kształcić więcej osób - co robimy - i przeznaczać na kadry medyczne coraz więcej środków, to te kolejki naturalnie zaczną się skracać, a lekarze będą bardziej dostępni. Pojawił się komentarz dotyczący braku finansowania profilaktyki oraz niepełnej realizacji programu onkologicznego, jak gdyby te kwestie miały wskazywać na całokształt działań i podejście ministra zdrowia do onkologii. To jest absolutna nieprawda i pewne nadużycie. To mylenie jednego programu interwencyjnego z całym katalogiem działań realizowanych w ramach onkologii. Czas mi się kończy, więc szybko o tym powiem. Chodzi o pilotaż Krajowej Sieci Onkologicznej i ukierunkowanie działań przede wszystkim na to, żeby wszyscy pacjenci niezależnie od miejsca zamieszkania mieli takie same standardy opieki, takie same nadzorowane przez ośrodki o najwyższej referencyjności standardy jakościowe. To jest ogromna zmiana w przypadku onkologii. To jest zmiana, która pokutuje już od dłuższego czasu. Możemy powiedzieć o ogromnej dostępności - 2,5 tys. jednostek, które zajmują się onkologią w Polsce. W żadnym innym kraju tyle nie ma. Musimy dążyć jednak do podwyższania standardów jakościowych. To jest pierwszy element. Kolejny element to akredytacja. Przywołam chociażby projekt dotyczący patomorfologii, który zainicjowaliśmy. Jest on bardzo istotny z punktu widzenia rozpoznania onkologicznego. Kolejna kwestia, będąca na samym szczycie, to Narodowa Strategia Onkologiczna. Od lat mówiło się o tym, że nie ma Narodowej Strategii Onkologicznej, dlatego wreszcie zainicjowaliśmy prace nad nią. Prezydent Rzeczypospolitej włączył się w to z inicjatywą legislacyjną. Narodowa Strategia Onkologiczna powstanie, będzie obowiązywać od 30 listopada tego roku i określi katalog działań na najbliższe 10 lat. Wiadomo, że nie będą to działania, które moglibyśmy zrealizować tu i teraz, jak pewnie byśmy wszyscy chcieli, natomiast wreszcie będzie istniał rządowy dokument, który ma te działania ukierunkować. Nie wspomnę o inwestycjach w onkologię, które w ostatnich 3 latach są na rekordowym poziomie. Gdybym miał więcej czasu, opowiedziałbym jeszcze o Breast Cancer Unit i Lung Cancer Unit - wysokiej jakości świadczeniach kompleksowych, których pacjenci domagali się od kilkunastu lat. Rozmawiałem z szefową Polskiej Koalicji Pacjentów Onkologicznych, która od 14 lat lobbowała za tym, żeby wreszcie to powstało, i wreszcie powstało. W maju tego roku minister zdrowia podpisał rozporządzenie w sprawie Breast Cancer Unit. Mam nadzieję, że już niedługo podpisze rozporządzenie w sprawie Lung Cancer Unit. 15 minut minęło bardzo szybko, ale mam nadzieję, że fakty (Dzwonek) i liczby, które przytoczyłem, dobrze obrazują sytuację. Dziękuję. (Oklaski)