Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2014-01-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Otóż nie ulega najmniejszej wątpliwości, że ta regulacja jest potrzebna. Szkoda, że ona jest tak dalece spóźniona. O gwałtowności legislacyjnej naszego ustawodawcy na pewno mówić nie możemy, dlatego że regulacja podobna, nie powiem analogiczna, znalazła się już przecież w 2001 r. w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na czym istota samej regulacji wyłączenia spod egzekucji polega? No, rzecz jest oczywista. Wierzyciel może sięgnąć do każdego składnika majątkowego dłużnika i art. 829 wyłącza spod egzekucji określone przedmioty majątkowe w przypadku egzekucji świadczeń pieniężnych, bo przecież w tym wypadku z taką egzekucją będziemy mieli do czynienia. W związku z tym, że tytuł egzekucyjny, tytuł wykonawczy będzie uprawniał wierzyciela do dochodzenia świadczenia z wszystkich przedmiotów majątkowych, ustawodawca określił przedmioty, których, jak uważa, z urzędu, podkreślam, na mocy ustawy komornik zajmować nie powinien, a jeżeliby doszło do zajęcia tychże przedmiotów, powinno w tej części postępowanie zostać umorzone. Ewentualnie w trybie postępowania skarbowego lub po prostu w innym trybie to postępowanie powinno być umorzone przez komornika z urzędu. To, o czym wspomniałem, to jest rzecz niezwykle ważna, że tu komornik, wykonując przepisy prawa, analizując stan rzeczy, ma obowiązek bez względu na to, jakie jest stanowisko wierzyciela, te kwestie rozstrzygnąć. A gdyby był spór, oczywiście rozstrzyga to w trybie postępowania skarbowego sąd. To, że taki zapis znajdzie się w Kodeksie postępowania cywilnego, jest rzeczą niezwykle istotną, niezwykle ważną. Ale co wywołuje wątpliwości, które się rodzą, a w związku z którymi to wątpliwościami wcześniej pewne kwestie były podnoszone? Otóż kluczowe wątpliwości, jako że jest to wyjątek od zasady, a więc może być interpretowany tylko zawężająco, a nie rozszerzająco, wiążą się z kwestią zapisu tej regulacji w kontekście zapisu znajdującego się w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Otóż, o czym już wspomniała moja szanowna przedmówczyni, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mówi o rzeczach niezbędnych - ta niezbędność jest oczywiście uwzględniona w jednej i w drugiej regulacji - ze względu na ułomność fizyczną osoby, a tu mówimy o niepełnosprawności dłużnika lub członków jego rodziny. W związku z powyższym trzeba się odwołać do najbliższej definicji legalnej, jaką mamy, umożliwiającej ustalenie, określenie, co to jest ta niepełnosprawność. Pani Szmajdzińska o tym wspominała. Otóż w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych z 1997 r. mamy definicję niepełnosprawności. Ale co jest istotniejsze oprócz legalnej definicji pojęcia? Otóż istotniejsze jest to, że definicja daje podstawę do rozstrzygnięcia tego przez właściwe organy, czy to organy ZUS-owskie, czy KRUS-owskie, bo przecież do tego też jest tutaj odwołanie, czy też powiatowe komisje do spraw orzekania niepełnosprawności i wydawania stosownego orzeczenia. To jest ważne. I teraz pytanie: Czy w rozumieniu tejże ustawy dłużnik ma się legitymować stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności, jako że przecież sam nie może ustalać tej niepełnosprawności, bo do tego legitymowany nie będzie, i czy warunkiem wyłączenia spod egzekucji będzie orzeczenie stosownego organu, czy też nie? Podkreślam, niepełnosprawność to nie tylko niepełnosprawność, o której mówi się w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a którą się sprowadza do ułomności fizycznej, ale szeroko rozumiana niepełnosprawność, w tym niepełnosprawność chociażby intelektualna. W związku z powyższym na to zwracam uwagę. A że jest to wyjątek od reguły, przepisy, podkreślam, nie mogą albo przynajmniej nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Przypomnę państwu, że te stopnie niepełnosprawności są różnorakie. Przecież ustawa, o której wspomniałem, mówi o znacznym, umiarkowanym i lekkim stopniu niepełnosprawności. Pytanie, które tu się od razu nasuwa: Jak w kontekście tego zapisu interpretować te stany rzeczy, które są już uregulowane w innych przepisach prawnych, gdzie definicja pojęcia jest ustalona na potrzeby określonych postępowań? W związku z powyższym te kwestie powinniśmy doprecyzować w toku postępowania w komisjach, w dalszych pracach nad tym projektem ustawy, ażeby komornik, który działa przecież, wykonując prawo, wykonując tytuł wykonawczy, nie miał najmniejszych w tej materii wątpliwości, czy powinno być orzeczenie powiatowej komisji do spraw orzekania o niepełnosprawności, czy stosowne orzeczenie lekarza orzecznika ZUS czy KRUS. (Dzwonek) Przecież ta ustawa do tych orzeczeń się też odnosi, co jest podstawą do uzyskania prawa do świadczeń rentowych. Zwracam na to uwagę, dlatego że uważam, iż regulacja ta co do zasady jest regulacją naprawdę słuszną i zasadną, ale jak zwykle diabeł będzie tkwił w szczegółach. I obyśmy te szczegóły prawidłowo dopracowali. Bo, podkreślam, zakres regulacji tej, która jest dzisiaj proponowana, i zakres tego, co jest w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są dalece różne. Tam jest wąska regulacja: ułomność fizyczna osoby, kalectwo fizyczne. W związku z tym w tym kontekście proponowałbym, ażebyśmy się nad tym zastanowili i to rozważyli i w trakcie dalszych prac to dokładnie doprecyzowali. Co więcej, byłoby świetnie, gdyby te regulacje były podobne, wprost podobne, bo nie może być tak, że postępowania egzekucyjne różnią się zdecydowanie z uwagi na to, kto tytuł wystawia, czy jednostka publiczna, czy osoba prywatna, podmiot prywatny, bo to jest absolutnie niedopuszczalne, nieracjonalne, nielogiczne. Ochrona dłużnika niepełnosprawnego w tym wypadku powinna być taka sama. Dziękuję uprzejmie. Solidarna Polska popiera projekt. Liczę na dobre dopracowanie go w komisjach i będziemy nad tym pracować. Dziękuję uprzejmie.