Mówca: Dariusz Cezar Dziadzio
Data: 2012-03-02 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Decyzją Ministerstwa Sprawiedliwości od 1 lipca przestaną funkcjonować trzy placówki penitencjarne dla młodocianych. Zamknięte zostaną placówki w Łańcucie, Pobiedziskach i w Warszawie-Okęciu. W Polsce funkcjonuje 16 tego typu placówek. Zamknięcie trzech schronisk Ministerstwo Sprawiedliwości argumentuje względami natury ekonomicznej: prawdopodobnie nie wykorzystują pełnego limitu miejsc opłacanych przez resort. Jako przyczynę spadku wykorzystania miejsc w schroniskach dla nieletnich Ministerstwo Sprawiedliwości podaje spadek liczby spraw sądowych nieletnich, w tym spadek spraw poprawczych, a w konsekwencji mniej umieszczeń w placówkach. Tymczasem liczba nieletnich sprawców przestępstw kryminalnych stale rośnie. W roku 2010 ustalono 48 805 nieletnich sprawców przestępstw kryminalnych, czyli o 1,2% więcej niż w roku poprzednim. W roku 2010 nieletni stanowili 17,5% wszystkich ustalonych sprawców przestępstw kryminalnych. W roku poprzednim odsetek ten wynosił 17,4%. Jednocześnie od roku 2003 obserwuje się stały wzrost odsetka przestępstw kryminalnych popełnionych przez nieletnich w stosunku do ogółu odnotowanych tego typu przestępstw. W 2010 r. odsetek czynów nieletnich wśród wszystkich stwierdzonych przestępstw kryminalnych wynosił 12%. W roku 2009, a więc rok wcześniej, odsetek ten stanowił 10,5% wszystkich stwierdzonych wtedy przestępstw. Wzrost przestępczości wśród nieletnich - zarówno sprawców, jak i liczby popełnionych przez nich czynów karalnych - nie przekłada się jednak na liczbę umieszczeń w placówkach resocjalizacyjnych typu schronisko dla nieletnich i zakład poprawczy. Świadczyć to może o zbytniej liberalizacji w orzecznictwie sądów. Tymczasem zwiększona liczba decyzji sądów o umieszczeniach nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych przy jednoczesnym ciągłym braku miejsc w tych placówkach powoduje, że co najmniej kilkuset nieletnich pozostaje w swoim środowisku poza jakąkolwiek kontrolą i jakąkolwiek resocjalizacją. Schronisko dla Nieletnich w Łańcucie jest jedyną tego typu placówką w województwach podkarpackim i małopolskim i jedną z trzech w kraju, gdzie zostały spełnione warunki do utworzenia grupy interwencyjnej dla wychowanków o najwyższym stopniu demoralizacji, których izolacja wynika z zagrożenia dla społeczeństwa. Prawie maksymalne obłożenie Schroniska dla Nieletnich w Łańcucie świadczy o dużym zapotrzebowaniu w tym zakresie. W przypadku likwidacji tej placówki nieletni kierowani będą do ośrodków w województwach świętokrzyskim oraz śląskim, co nie tylko skomplikuje i zaburzy proces resocjalizacji młodocianych z Podkarpacia i Małopolski, ale także niewątpliwie przysporzy kosztów. Schronisko dla Nieletnich w Łańcucie współpracuje w dziedzinie badań specjalistycznych oraz przeprowadzanych hospitalizacji wychowanków z oddziałami psychiatrii dla dzieci i młodzieży w Szpitalu Powiatowym w Łańcucie, co pozwala uniknąć dodatkowych kosztów związanych z transportem, tak jak to dzieje się w innych tego typu schroniskach w Polsce. Ponadto, aby podnieść standardy bezpieczeństwa w Schronisku dla Nieletnich w Łańcucie, Ministerstwo Sprawiedliwości wydatkowało w przeciągu ostatnich pięciu lat około 1 mln zł. Nie bez znaczenia w przypadku likwidacji placówki jest także fakt, iż 64 pracujące tam osoby stracą pracę, z czego większość z nich to wykwalifikowana kadra specjalistów. Likwidacja schroniska będzie oznaczała rozproszenie kadry i brak możliwości jej zatrudnienia. Warto podkreślić, że są to pracownicy z długą praktyką zawodową. O dalszym funkcjonowaniu Schroniska dla Nieletnich w Łańcucie pozytywnie wyraził się Związek Nauczycielstwa Polskiego. W swojej opinii zawarł informację, że szczególnie niezrozumiała jest jednak decyzja dotycząca zniesienia schroniska w Łańcucie, że wszystkie argumenty użyte w uzasadnieniu nie mają zastosowania akurat do tej placówki, która szczyci się bardzo dobrą bazą, doskonałą lokalizacją i wysokim - znacznie powyżej średniej - wykorzystaniem miejsc. Decyzja o likwidacji Schroniska dla Nieletnich w Łańcucie uderzy zwłaszcza w nieletnich, kładąc kres wypracowanemu przez lata modelowi ich resocjalizacji. Solidaryzując się z pracownikami wspominanego schroniska oraz mając na względzie, że resocjalizacja jest skuteczna na tyle, na ile wcześnie zostanie rozpoczęta, apeluję do ministra sprawiedliwości o weryfikację swojej decyzji i zaniechanie likwidacji Schroniska dla Nieletnich w Łańcucie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)