Mówca: Krzysztof Sitarski
Data: 2017-09-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji rodzinnej dotyczącej małoletniego i jego środowiska społecznego; w celu ustalenia warunków życiowych osób, których postępowanie dotyczy, oraz ich funkcjonowania w środowisku; w celu ustalenia okoliczności wskazujących na nadużywanie alkoholu przez osoby, których postępowanie dotyczy, oraz zakłócania przez nie spokoju lub porządku publicznego; w sprawach dotyczących ustanowienia opieki lub kurateli i prowadzonego w tych sprawach postępowania wykonawczego w celu ustalenia możliwości i sposobu sprawowania opieki lub kurateli oraz warunków życiowych osób, których postępowanie dotyczy. Przeprowadzający wywiad środowiskowy jest zobowiązany zachować w tajemnicy okoliczności uzyskanych informacji. Wywiad musi być obiektywny. Instytucjami konsultującymi sytuację mogą być m.in. ośrodek pomocy społecznej, a także np. dzielnicowy. Sąd, zlecając wywiad środowiskowy kuratorowi, określa czynności, jakie mają być wykonane. W ten sposób kontroluje sposób wykonywania orzeczenia przez uprawnione podmioty. Kurator musi się wylegitymować i poinformować osoby udzielające informacji o nazwie i adresie organu zlecającego przeprowadzenie wywiadu oraz o jego celu. Potrzebne jest uszczegółowienie sposobu oraz trybu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sprawozdanie kuratora powinno przede wszystkim zawierać opis tylko dozwolonych i wykonywanych czynności i stwierdzonych okoliczności. Rzecznik praw obywatelskich interweniował w tej sprawie rok temu. Obywatele mają prawo do poszanowania życia prywatnego oraz rodzinnego. Zgodnie z sugestią rzecznika podstawy i kryteria wywiadu powinny być jasno i ściśle określone w ustawach. Do tej pory brakuje przepisów wykonawczych w obecnych przepisach. Problem występuje m.in. w sprawach, gdy postępowania prowadzone są wobec osób z zaburzeniami psychicznymi o umieszczenie w zakładzie psychiatrycznym bądź domu pomocy społecznej, ustalenie warunków życiowych osób ubezwłasnowolnionych, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z kandydatami na opiekunów prawnych lub kuratorów osób ubezwłasnowolnionych. I tutaj przykładów jest więcej. Czy ta nowelizacja ustaw doprecyzuje rolę kuratorów w przeprowadzaniu wywiadów środowiskowych? Tutaj projekt podejmuje próbę unormowania kwestii przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Charakterystyczne jest to, że żaden podmiot nie zgłosił zainteresowania pracami nad projektem ww. ustawy. Zaproponowane zapisy w nowelizacji ustaw dają podstawę prawną do przeprowadzania wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby. Kuratorzy sądowi realizują określone przez prawo zadania o charakterze wychowawczo-resocjalizacyjnym, diagnostycznym, profilaktycznym i kontrolnym, związane z wykonaniem orzeczeń sądu. Ten projekt nowelizacji ustawy daje początek, mam nadzieję, zmianom w zakresie roli kuratora przy przeprowadzaniu wywiadów. Jesteśmy za skierowaniem go do dalszych prac w komisjach sejmowych. Dziękuję bardzo.