Mówca: Cezary Grabarczyk
Data: 2013-04-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Proszę się nie dekoncentrować, panie ministrze. Wiceprezes Rady Ministrów Minister Gospodarki Janusz Piechociński: Słucham, co mówi pan przewodniczący związku zawodowego. ...kryzysu w sektorach przemysłowych, w tym w sektorze motoryzacyjnym, Ministerstwo Gospodarki zwróciło się do Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z propozycjami systemowych zmian w zakresie uelastycznienia prawa pracy uzgodnionymi z partnerami gospodarczymi. Propozycje te obejmowały wymienione wcześniej sześć propozycji. Część tych propozycji została już podjęta przez ministra pracy i polityki społecznej. W dniu 5 lutego br. Rada Ministrów przyjęła i przesłała do Sejmu projekt zmian w Kodeksie pracy, który proponuje wprowadzenie ruchomego czasu pracy i wydłużenie okresu rozliczeniowego czasu pracy. Następny obszar spraw - podjęcie rozmów z szefami koncernów motoryzacyjnych posiadających w Polsce zakłady produkujące samochody osobowe oraz z kierownictwem innych koncernów motoryzacyjnych. Przedstawiciele kierownictwa Ministerstwa Gospodarki przeprowadzili szereg rozmów z przedstawicielami kilku koncernów, między innymi Fiata i GM. Ministerstwo Gospodarki opracowało specjalny materiał: zestawienie zachęt dla inwestorów sektorów motoryzacyjnych. Jest on wykorzystywany podczas rozmów z potencjalnymi inwestorami. Wysłaliśmy pisma do szefów 27 koncernów motoryzacyjnych zawierające oferty, propozycje współpracy inwestycyjnej. Na kilka pism otrzymaliśmy już odpowiedzi - od Suzuki, Volkswagena, Mitsubishi, Hundaia. Niestety zawarta jest w nich informacja, że koncerny te nie planują w najbliższym czasie inwestycji w bazę produkcyjną w Europie przede wszystkim z uwagi na kryzysową sytuację na rynku europejskim i istniejącą już nadwyżkę mocy. Ale jest sugestia, aby budować grupy zakupowe. To może być nowa szansa na wzrost eksportu części, podzespołów i komponentów na nowe rynki - do azjatyckich i pozaazjatyckich nowych graczy na rynku motoryzacyjnym. Niemniej kierownictwo Ministerstwa Gospodarki nie zamierza odstępować od intensyfikacji kontaktów z koncernami motoryzacyjnymi. Nie chcemy ograniczać się tylko do producentów samochodów. Chcemy rozmawiać także z firmami produkującymi komponenty i części motoryzacyjne. Widzimy także, jak wielką rolę odgrywa Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych, która prowadzi aktualnie szereg projektów inwestycyjnych. A sektor motoryzacyjny w dalszym ciągu pozostaje jednym z czołowych inwestorów zarówno pod względem ilości projektów, jak i możliwości utworzenia nowych miejsc pracy. Jakie działania podejmujemy na rzecz rozszerzenia rynków zbytu? To poprawa dostępu do rynków trzecich, w tym współdziałanie z Komisją Europejską w zakresie przygotowywania mandatów negocjacyjnych, umów o wolnym handlu, oraz poprawa funkcjonowania rynku europejskiego, w tym podejmowanie problematyki konkurencji ze strony pojazdów importowanych spoza Europy. Działania w obu tych zakresach wymagają koordynacji na szczeblu Unii Europejskiej. Ministerstwo Gospodarki czynnie uczestniczy w pracach instytucji unijnych, głównie Komisji Europejskiej, ukierunkowanych na poprawę warunków na rynkach trzecich, na których produkowane w Europie samochody mogłyby skutecznie konkurować z produkcją lokalną. Wnioskujemy także o zwiększenie skuteczności tzw. nadzoru nad rynkiem obrotu samochodami, tak aby na rynku europejskim nie mogły być sprzedawane pojazdy i części do nich, które nie są zgodne z wysokimi wymaganiami europejskich przepisów homologacyjnych. Jeżeli chodzi o odmłodzenie parku samochodowego, to utrzymująca się od paru lat struktura polskiego rynku i parku samochodowego wskazuje na malejący popyt na samochody nowe. Na krajowy rynek wprowadzanych jest dwa razy więcej samochodów używanych niż nowych. Jak wcześniej już wspomniałem, intencją Ministerstwa Gospodarki jest zmiana tych proporcji w kierunku zdecydowanego odmłodzenia parku samochodowego. W zakresie tym Ministerstwo Gospodarki proponuje wprowadzenie tzw. podatku ekologicznego w miejsce aktualnie obowiązującego typowo fiskalnego podatku akcyzowego. W ubiegłym roku Międzyresortowy Zespół ds. Wzrostu Konkurencyjności Przemysłu Motoryzacyjnego opracował założenia do propozycji wprowadzenia zamiast aktualnie obowiązującego podatku akcyzowego nakładanego na samochody osobowe jednorazowego obciążenia neutralnego dla budżetu, uzależnionego od parametrów ekologicznych samochodu, klasy, normy czystości spalin i pojemności silnika. Aktualnie trwa dyskusja nad takim rozwiązaniem. Na najbliższym posiedzeniu zespołu planowane jest ponowne przeanalizowanie tej propozycji oraz zapoznanie się z już opracowaną propozycją branży motoryzacyjnej opartą o zastąpienie aktualnego podatku akcyzowego co roku płaconym podatkiem ekologicznym, z założeniem, że odnosiłby się on wyłącznie do nowo nabywanych samochodów. Samochody, które już były obciążone akcyzą, byłyby zwolnione z opłaty ekologicznej. Stawka takiej opłaty byłaby tak dobrana, aby w sumie w okresie np. 10 lat nie przekroczyć wartości aktualnej akcyzy. Proponujemy ponowne rozważenie propozycji pełnego odliczania podatku VAT od samochodów osobowych przeznaczonych do działalności gospodarczej. W dniu 27 listopada Rada Ministrów przyjęła projekt odliczenia do 50%, nie więcej niż 8 tys. zł, podatku VAT od samochodów osobowych nabywanych do działalności gospodarczej. Z uwagi na zastrzeżenia zgłoszone przez Komisję Europejską istnieje aktualnie możliwość ponownego rozważenia celowości i opłacalności dla gospodarki narodowej wprowadzenia zgodnie z propozycjami branży motoryzacyjnej pełnego odpisu VAT od samochodów osobowych nabywanych do działalności gospodarczej. Z prezentacji szczegółowych kalkulacji przygotowanych przez branżę motoryzacyjną wynikałoby, że rozwiązanie zaproponowane we wniosku derogacyjnym niekoniecznie musiałoby być lepsze dla budżetu państwa. Podtrzymując swoje ogólne uwagi co do zasadności wprowadzenia ograniczonego prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu nabycia samochodów osobowych wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, uważam, że celowe byłoby rozpatrzenie możliwości pełnego odliczania podatku VAT z tytułu nabycia samochodu osobowego przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej oraz wprowadzenie ryczałtowego rozliczania użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych. W dniu 21 marca komitet Rady Ministrów przyjął projekt założeń tzw. czwartej ustawy deregulacyjnej, w której proponuje się zastąpienie obecnego systemu rozliczania podatku dochodowego z tytułu użytkowania pojazdu służbowego do celów prywatnych systemem ryczałtowym. Podstawą obliczenia ryczałtu od używania pojazdu służbowego byłaby wielokrotność stawki kilometrowej. Ryczałt nie będzie obejmował sytuacji uregulowanych umownie, np. umowy użyczenia lub najmu pojazdu. Propozycja ta zdecydowanie upraszcza obecne zasady rozliczania takiego użytkowania, byłoby to bardzo wygodne także ze względu na stosowanie prawa i czytelność prawa rozwiązanie. Proponowane pełne odliczanie VAT-u od samochodów osobowych przeznaczonych do działalności gospodarczej ma charakter rozwiązania docelowego. Ujednolica to zasady odliczania VAT dla wszystkich pojazdów nabywanych do działalności gospodarczej, eliminuje istniejące ograniczenia administracyjne, które doprowadziły do różnego rodzaju wypaczeń, np. tzw. kratek, tzw. pomocy drogowej, czy tzw. sejfów w samochodach klasy premium, oraz nieporozumienia przy klasyfikacji samochodów typu pic-up. Kolejna sprawa to poprawienie systemu dopuszczania pojazdów do ruchu drogowego. Widzimy tu potrzebę poprawy skuteczności działań stacji kontroli pojazdów, wprowadzenie obowiązkowego badania technicznego pojazdu po wypadku, rozpoznania możliwości zaostrzenia wymogów w zakresie rejestrowania importowanych pojazdów używanych, zaostrzenia warunków dopuszczania do ruchu, szczególnie używanych autobusów. W grudniu 2012 r. z inicjatywy Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej powołana została grupa robocza, której zadaniem było sformułowanie propozycji rozwiązań strategicznych co do systemu badań technicznych pojazdów. W skład grupy roboczej weszły Transportowy Dozór Techniczny, Polska Izba Stacji Kontroli Pojazdów, Stowarzyszenie Techniki Motoryzacyjnej, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Diagnostów Samochodowych, Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego, Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych, w końcu reprezentacja samorządów, Związek Powiatów Polskich i Związek Dealerów Samochodowych. Jest to pierwszy tego typu zespół w historii. Jego zadaniem jest wskazanie obszarów zmian w prawie, które sprawią, że system kontroli pojazdów w Polsce zacznie w końcu realnie funkcjonować. Grupa sformułowała 22 tezy dotyczące postulowanych zmian w przepisach o stacjach kontroli pojazdów. Wśród nich znalazły się m.in. propozycje: wprowadzenia ujednoliconych programów funkcjonujących w stacjach kontroli pojazdów (rejestr badań technicznych SKP wraz z rejestrem przebiegu pojazdów podczas badania), określenia standardów systemów teleinformatycznych do obsługi stacji kontroli pojazdów, stworzenia centralnego rejestru stacji kontroli pojazdów oraz uprawnionych diagnostów, wprowadzenia obowiązkowych okresowych szkoleń dla diagnostów, wprowadzenia w przepisach jednoznacznego zapisu zobowiązującego diagnostę do tego, aby rozpoczęcie badania technicznego pojazdu poprzedzone było identyfikacją i wykonaniem dokumentacji fotograficznej, wpisaniem numeru rejestracyjnego badanego pojazdu do rejestru badań oraz aby pobrał opłaty za badanie techniczne przed jego wykonaniem, stworzenia przepisu regulującego zasadę odliczania kosztu z tytułu użytkowania pojazdu przez przedsiębiorcę jedynie w przypadku, gdy pojazd posiada ważne badania techniczne, wprowadzenia zapisów w prawie nakładających na właściciela pojazdu sankcję z tytułu użytkowania pojazdu bez ważnych badań technicznych, zwiększenia możliwości kontrolnych nad stacjami kontroli pojazdów przez starostów, w tym możliwości niezapowiadanych kontroli, ograniczenia możliwości powstania nowych stacji kontroli pojazdów, zmniejszenia konkurencyjności powodowanej pozorowanym badaniem. Wydaje się, że większość tych propozycji jest możliwa do szybkiego wprowadzenia, czekamy na opinię Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, ten temat będzie także rozpatrywany na posiedzeniu zespołu, zapraszam także do wstępnej dyskusji nad tym rozwiązaniem już na tym etapie nie tylko środowisko, ale także właściwe dla sprawy komisje i zainteresowanych tym parlamentarzystów. Kolejny obszar spraw, w którym chcemy przyspieszyć wymianę taboru w polskiej motoryzacji, to uproszczenie systemu złomowania pojazdów. W tym zakresie Ministerstwo Środowiska kontynuuje pracę nad zmianą ustawy upraszczającą procedury rozliczania złomowania pojazdów. Proponujemy: promowanie napędów i paliw alternatywnych, w tym paliw metanowych oraz samochodów elektrycznych. Stymulowanie krajowego rynku prowadzone będzie także poprzez promowanie i wdrażanie innowacyjnych technologii obejmujących napędy i paliwa alternatywne. W czerwcu ubiegłego roku zespół przyjął do realizacji dokument pod tytułem ˝Uwarunkowania wdrożenia zintegrowanego systemu e-mobilności w Polsce˝, który spotkał się z dużym zainteresowaniem ze strony sektora motoryzacyjnego, energetycznego i przedstawicieli samorządu terytorialnego. Także w ubiegłym roku rozpoczęto prace nad przygotowaniem strategicznego programu wykorzystania paliw metanowych w transporcie. Pierwszy etap przygotowań zakończył się w poniedziałek 15 kwietnia, Ministerstwo Gospodarki przy współpracy Przemysłowego Instytutu Motoryzacji przygotowało konferencję ˝Wykorzystanie paliw metanowych w transporcie˝. Międzyresortowy Zespół do Spraw Wzrostu Konkurencyjności Przemysłu Motoryzacyjnego. Kwestie dalszego rozwoju polskiego przemysłu motoryzacyjnego stały się kluczowymi tematami dyskusji prowadzonej w ramach powołanego zarządzeniem prezesa Rady Ministrów nr 128 w dniu 21 listopada 2008 r. Międzyresortowego Zespołu do Spraw Wzrostu Konkurencyjności Przemysłu Motoryzacyjnego. Rozwiązania, nad którymi pracuje zespół, wpisują się w zgłaszane przez branżę motoryzacyjną propozycje wsparcia wymiany parku samochodowego poprzez zastąpienie dotychczasowego opodatkowania samochodów podatkiem akcyzowym, równoważnym - z punktu widzenia przychodów budżetowych - systemem podatków o wysokości kwot zależnych od poziomu ekologiczności pojazdu. Kontynuowane są prace analityczne nad proekologicznymi i społecznie akceptowalnymi rozwiązaniami mającymi zachęcać do zakupu nowych samochodów. Zespół zapoznał się z proponowanym przez branżę motoryzacyjną projektem dopłat do zakupu nowych samochodów osobowych oraz z propozycją pełnego odliczania podatku VAT od nabywanych nowych samochodów osobowych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Doświadczenia innych krajów pokazują, że wprowadzenie tych dopłat było jednak działaniem krótkoterminowym, a popyt na nowe samochody był wzmożony tylko w czasie jego bezpośredniego obowiązywania. W 2013 r. działania zespołu koncentrować się będą na poniższych pięciu głównych kierunkach działań: koordynacja i monitorowanie realizacji działań zawartych w katalogu działań pobudzających przemysł i rynek motoryzacyjny w Polsce, ukierunkowanych na utrzymanie bazy produkcyjnej, rozszerzanie rynków zbytu i odmładzanie parku samochodowego, monitorowanie sytuacji na europejskim i polskim rynku, monitorowanie i promowanie wdrażania w Polsce projektów upowszechniania pojazdów eko- i energooszczędnych, w tym z alternatywnymi napędami i wykorzystującymi alternatywne paliwa, koordynowanie i monitorowanie działań w ramach prac grupy wysokiego szczebla CARS 2020 objętych komunikatem Komisji Europejskiej ˝CARS 2020: Plan działania na rzecz konkurencyjnego i zrównoważonego przemysłu motoryzacyjnego w Europie˝, monitorowanie i koordynowanie działań objętych komunikatem Komisji Europejskiej ˝Czysta energia dla transportu: europejska strategia dotycząca paliw energetycznych˝. Ministerstwo Gospodarki na bieżąco analizuje rozwój sytuacji na krajowym i europejskim rynku motoryzacyjnym, jest w pełni świadomie złożoności problemów, z jakimi borykają się zarówno krajowi producenci pojazdów i komponentów, jak i ich dystrybutorzy. Ministerstwo Gospodarki utrzymuje również stałe robocze kontakty z producentami samochodów i komponentów motoryzacyjnych, branżowymi instytucjami oraz organizacjami samorządowymi, jak Polska Izba Motoryzacji, Polski Związek Przemysłu Motoryzacyjnego, Stowarzyszenie Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych czy Związek Dealerów Samochodów, konsultując z szeroko rozumianym środowiskiem motoryzacyjnym praktycznie wszystkie projekty i plany działań. Pokazały się już pierwsze oznaki lepszych czasów dla polskiej motoryzacji. W dniu 28 lutego Opel uruchomi w Gliwicach produkcję kabrioletu Opel Cascada, w którym już na starcie 40% części, akcesoriów i podzespołów jest produkcji krajowej. Systematycznie rośnie sprzedaż samochodów na rynkach pozaeuropejskich, jest to także szansa na zwiększenie eksportu produkowanych w Polsce samochodów Opla, Fiata, sieci sprzedaży samochodów marki Chrysler i Volkswagen. Przechodzę do działalności spółki Fiat Auto Poland z siedzibą w Bielsku-Białej i zakładem produkcyjnym w Tychach. Fiat Auto Poland z produkcją w 2012 r. rzędu 350 tys. pojazdów nadal pozostaje największym producentem samochodów w Polsce i największym pracodawcą w regionie. Warto zaznaczyć, że w Polsce działa 20 spółek fiatowskich, które łącznie zainwestowały w naszym kraju ponad 6 mld i zatrudniają około 10 tys. osób. Fabryka w Tychach jak część Fiat Group and Chrysler realizuje plany koncernu, a minister gospodarki nie ma bezpośredniego wpływu na decyzje biznesowe podejmowane przez jego zarząd. Ministerstwo Gospodarki utrzymuje stały roboczy kontakt z reprezentantami Fiata w Polsce, otrzymując informacje dotyczące planów koncernu oraz sytuacji w fabrykach w Tychach. Warto zwrócić uwagę, że Ministerstwo Gospodarki systematycznie wspierało działalność Fiata w Polsce. Spółka Fiat Auto Poland korzysta w trybie ciągłym ze zwolnień podatkowych, począwszy od roku 1996, zgodnie z decyzją ministra finansów z dnia 22 marca 1996 r. na podstawie ustawy z dnia 14 czerwca 1991 r. o spółkach z udziałem zagranicznym. Ponadto spółka córka Fiat, aktualnie w 100% należąca do Fiata, korzysta z funkcjonującego obecnie systemu zachęt z tytułu działalności w specjalnej strefie ekonomicznej oraz z tytułu wsparcia w ramach rządowego programu wieloletniego. W roku 2003 w zakładzie w Bielsku-Białej uruchomiono produkcję nowoczesnego silnika wysokoprężnego MultiJet o pojemności 1,3 l. W czerwcu w 2010 r. w tym zakładzie uruchomiono produkcję nowego silnika TwinAir o pojemności 0,9 l, korzystając w ramach programu wieloletniego ze wsparcia w formie dotacji w wysokości 14,7 mln zł. Także poprzez ustanowienie programu wieloletniego dla inwestycji Forda fabryka Fiata w Tychach w 2008 r. podjęła się produkcji dla koncernu Ford samochodów Ford Ka, utrzymując ok. 800 miejsc pracy. W kwietniu 2010 r. kierownictwo koncernu Fiat Group zatwierdziło i ogłosiło 5-letni plan rozwoju grupy. W planach tych założono, że docelowa produkcja w fabryce Fiat Auto Poland w roku 2014 r. wynosić będzie 470 tys. samochodów. Kierownictwo Fiata podjęło między innymi decyzje dotyczące zamknięcia zakładów na Sycylii, w których produkowany był stary model samochodu Lancia Ypsilon, uruchomienia od połowy 2011 r. w zakładzie w Pomigliano koło Neapolu produkcji nowego samochodu Panda, uruchomienia w Tychach w roku 2011 produkcji nowego modelu samochodu Lancia Ypsilon należącego do segmentu B o wielkości ok. 100-120 tys. rocznie, kontynuowania w Tychach produkcji obecnego modelu samochodu Panda w zależności od kształtowania się popytu na ten model. Ostateczną decyzję w sprawie uruchomienia produkcji nowego modelu samochodu Panda w zakładach w Pomigliano ogłoszono w dniu 9 lipca 2010 r. Decyzja ta, i słusznie, spowodowała liczne protesty ze strony związków zawodowych spółki Fiat Auto Poland, które wskazywały, że była to decyzja polityczna, oznaczająca de facto przeniesienie produkcji Pandy z Polski do Włoch za cenę spokoju społecznego, czyli utrzymania miejsc pracy we włoskich zakładach Fiata. Produkcja Pandy w tyskich zakładach spadła z ok. 300 tys. sztuk w roku 2009 do niespełna 100 tys. sztuk w całym roku 2012. Z perspektywy czasu widać, że był to bardzo istotny cios w zakłady w Tychach, którego nie zmniejszyło uruchomienie w roku 2011 produkcji samochodu Lancia Ypsilon. Zapowiadana produkcja rzędu 100 tys. sztuk Lancii w roku 2012 ograniczyła się do niecałych 50 tys. Jeszcze w styczniu 2012 r. szef Fiata Sergio Marchionne zapowiedział podjęcie w połowie ubiegłego roku decyzji w sprawie uruchomienia w Tychach produkcji kolejnego nowego modelu. Z jego aktualnych wystąpień wynika, że fabryka w Tychach, bez widocznych oznak poprawy koniunktury, nie powinna spodziewać się w najbliższym czasie żadnych tego typu decyzji i pozostanie przy produkowanych obecnie modelach. Niemniej jednak w nieoficjalnych informacjach zaczyna krążyć już nie plotka, że w roku 2014 uruchomiona zostanie w Tychach produkcja nowego Fiata 500. Liczymy na takie rozwiązanie i będziemy je wspierać. Fabryka w Tychach pomimo przejścia na dwuzmianowy system produkcji nadal zachowuje technologiczne możliwości istotnego zwiększenia produkcji w stosunku do jej obecnego stanu. Popyt na samochody w Europie spadł, szczególnie w tych krajach, jak na przykład Włochy, do których eksportowana jest większość produkowanych samochodów w zakładach w Tychach. Na rynku europejskim sprzedaż nowych samochodów w roku 2012 sięgnęła, tak jak już mówiłem, 12 mln samochodów osobowych wobec 16 mln w 2007 r. Kryzys europejski, który wykreował dekoniunkturę na rynku motoryzacyjnym, wymusił na przedsiębiorstwie w Tychach, jak informuje Fiat, trudny proces restrukturyzacyjny. Z rekordowego w 2009 r. poziomu produkcji 606 tys. samochodów odnotowywano systematyczny spadek produkcji w kolejnych latach, odpowiednio: w 2010 r. o 12%, w 2011 r. o 12,2%, a w 2012 r. aż o 25%. Prognoza na 2013 r. to dalszy spadek o ponad 20%. Łączny spadek w ciągu czterech lat osiągnął wysokość 55%, co oznacza, że w roku 2013 Fiat Auto Poland wyprodukuje mniej niż 300 tys. pojazdów. Założono, że utrzymanie wysokiego poziomu konkurencyjności zakładu stwarza gwarancję na przyszłość, że po okresie dekoniunktury będzie opłacało się w tym zakładzie lokować nowe modele samochodów. W przedsiębiorstwie dokonano głębokich zmian zarówno pod kątem kadrowym, jak i produkcyjnym, aby zachować właściwy poziom konkurencyjności wyrażający się w trzech kategoriach: koszty produkcji, jakość samochodów, elastyczność w dostosowaniu się do popytu. W tym celu spółka dokonała dużej redukcji zatrudnienia poprzez przeprowadzenie zwolnień grupowych, które objęły 1450 osób we wszystkich obszarach produkcji i zarządzania. Celem złagodzenia społecznych skutków zwolnień wypłacono wysokie odprawy w przedziale od 9 do 18 płac miesięcznych, w zależności od stażu pracy. Fiat Auto Poland poniósł więc jednorazowy koszt, który przekroczył kilkadziesiąt milionów złotych. Równolegle dokonano głębokiego przeprojektowania modelu organizacyjnego zakładu poprzez przejście na produkcję dwuzmianową - przez lata, przypomnę, zakład pracował na trzy zmiany - wykorzystanie metodologii, instrumentu systemu zarządzania World Class Manufacturing, definiując oraz wdrażając nowe role i kompetencje pracowników operacyjnych i kadry kierowniczej w zakładzie. Zachowano jednocześnie na przyszłość zainstalowaną zdolność produkcyjną urządzeń, co redukuje znacznie koszty stałe. Pozwoli to przetrwać spółce trudny okres, a jednocześnie nie utracić możliwości konkurencyjnego rozwoju w przyszłości. Według zapewnień kierownictwa Fiata ten trudny i skomplikowany proces jest już przez przedsiębiorstwo praktycznie zakończony. Według zapewnień kierownictwa koncernu Fiat nie przewiduje dalszych zwolnień. Informacja w sprawie działań Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej na rzecz zwalnianych pracowników Fiat Auto Poland i kooperantów. Jednocześnie z zapowiedzianymi przez Fiat Auto Poland zwolnieniami podjęto działania wspierające zwalnianych pracowników spółki Fiat Auto Poland zgodnie z możliwościami określonymi w przepisach ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Działania te adresowane są także do szerokiego kręgu kooperantów działających w otoczeniu tyskiej fabryki. Urzędom pracy obsługującym zwolnionych pracowników udostępniono z rezerwy ministra dodatkowe środki z Funduszu Pracy, które przeznaczono na realizację programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywności zawodowej w roku 2013. Z uruchomionych środków dofinansowane będzie podjęcie działalności gospodarczej, refundacja kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy, szkolenia, prace interwencyjne, staże u pracodawców oraz zwrot kosztów dojazdu do pracy. W bieżącym roku środki Funduszu Pracy na aktywne formy dla powiatowych urzędów pracy są wyższe o 1170 mln zł, niż przewidywała ustawa budżetowa na rok 2012. Na rok 2013 ustawa budżetowa przewiduje kwotę 4655 mln na ten cel, z której powiatowe urzędy pracy otrzymają 3263 mln. Z powyższej kwoty 2954 mln naliczone algorytmem przekazywane są w ramach limitów rocznych. Ponadto urzędy pracy mogą się ubiegać o dodatkowe środki z rezerwy ministra, tj. kwotę 308,3 mln zł. W celu zapewnienia ciągłości działań aktywizacyjnych w dniu 15 listopada 2012 r. minister pracy i polityki społecznej zawiadomił marszałków województw o wysokości ustalonej według algorytmu kwoty środków limitu Funduszu Pracy, jaka może być wydatkowana w 2013 r. na finansowanie programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej. W ramach ustalonych limitów już na początku stycznia środki trafiły na konta urzędów pracy, w związku z czym zwalniani pracownicy mogą korzystać z pomocy urzędów pracy, które dysponują w sposób ciągły środkami Funduszu Pracy na działania aktywizacyjne ułatwiające powrót do zatrudnienia. Do obu województw, śląskiego i małopolskiego, do których zostały skierowane dodatkowe środki Funduszu Pracy na wsparcie działań związanych z aktywizacją zwalnianych pracowników Fiat Auto Poland, zostały skierowane w bieżącym roku wyższe środki niż w roku ubiegłym. W roku 2013 województwo małopolskie otrzymało do dyspozycji 215 mln zł na finansowanie aktywowania form przeciwdziałania bezrobociu. Jest to kwota o 33,7 mln zł większa niż w całym roku 2012. Województwo śląskie otrzymało w 2013 r. ponad 288 mln zł, czyli o 55 mln zł więcej niż w roku ubiegłym. W bieżącym roku województwo małopolskie otrzymało do dyspozycji w formie limitów 205 mln zł, w tym na projekty współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego - 97 mln zł. Dodatkowe środki z rezerwy ministra to 1 mln zł, prawie 2 mln zł na aktywizację osób w wieku powyżej 50. roku życia, 2,5 mln zł na aktywizację osób poniżej 30. roku życia, 2 mln zł dla osób objętych zwolnieniami, 3 mln zł na projekty pilotażowe. Z kolei województwo śląskie w bieżącym roku otrzymało do dyspozycji w formie limitów 271 mln zł, w tym na projekty współfinansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego - 128,8 mln zł. Dodatkowe środki z rezerwy ministra to blisko 2 mln zł na aktywizację osób w wieku powyżej 50. roku życia, 3,5 mln zł na aktywizację osób poniżej 30. roku życia, 10 mln zł dla osób objętych zwolnieniami i prawie 1 mln zł na projekty pilotażowe. Powiatowy urząd pracy przy dużej skali zwolnień w danym roku może wystąpić o wsparcie ze środków rezerwy Funduszu Pracy będącej w gestii ministra pracy i polityki społecznej. W celu uzyskania wsparcia ze środków rezerwy konieczne jest przygotowanie szczegółowego programu dedykowanego zwalnianym pracownikom. W przypadku dużej skali zwolnień taki program, opracowywany przez wojewódzki urząd pracy we współpracy z powiatowymi urzędami pracy, będzie mógł uzyskać finansowanie ze środków unijnych Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Środki z rezerwy ministra na realizację tych programów są uruchamiane na bieżąco. Z rezerwy Funduszu Pracy, wynoszącej w bieżącym roku 308 mln zł, minister pracy i polityki społecznej przeznaczył kwotę 40 mln zł na finansowanie programów dotyczących zwolnień z pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. W celu wsparcia zwalnianych pracowników tyskiej fabryki Fiata, jak również do kooperantów działających w otoczeniu fabryki skierowane zostały środki Funduszu Pracy z rezerwy ministra, które uruchomiono na realizację programów na rzecz promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia i aktywizacji zawodowej, w kwocie ponad 12 mln zł. Pozwolą one na aktywizację 777 osób zarejestrowanych w śląskich urzędach pracy w Tychach, Jaworznie, Częstochowie, Pszczynie, Sosnowcu, Mysłowicach, Bielsku-Białej i Mikołowie oraz na aktywizację 230 osób w Oświęcimiu i Chrzanowie w województwie małopolskim. Szczegółowe informacje dostarczę, jeśli będzie jeszcze taka potrzeba. Środki rezerwy przeznaczone są na dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej, refundację kosztów wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy, szkolenia, prace interwencyjne, staże u pracodawców oraz wzrost kosztów dojazdu do pracy. Zdecydowana większość środków przeznaczona jest na utworzenie nowych miejsc pracy w wyniku refundacji pracodawcom kosztów doposażenia i wyposażenia stanowisk pracy oraz podejmowania przez bezrobotnych działalności gospodarczej. Do końca lutego bieżącego roku w 8 urzędach pracy zarejestrowano 633 osoby zwolnione z tyskiego Fiata oraz firm kooperujących. Z tej liczby 511 osób zostało objętych działaniami doradztwa, poradnictwa zawodowego i pośrednictwa pracy, a 15 osób podjęło zatrudnienie we własnym zakresie. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej od momentu pozyskania w końcu 2012 r. pierwszych informacji o planowanych zwolnieniach w tyskiej fabryce Fiata zaangażowało się w podejmowanie intensywnych działań na rzecz wsparcia zwalnianych pracowników z Fiat Auto Poland w Tychach oraz firm kooperujących. W grudniu 2012 r. oraz w styczniu 2013 r. w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej obyły się łącznie trzy spotkania dotyczące sytuacji w tyskiej fabryce, tj. posiedzenie Prezydium Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych poświęcone sytuacji w tyskim zakładzie spółki Fiat Auto Poland w Tychach w związku z zapowiedzianymi zwolnieniami oraz dwa spotkania z wytypowanymi samorządami i urzędami pracy z województwa śląskiego i małopolskiego dotyczące omówienia możliwości pomocy dla zwalnianych pracowników Fiata. Na ww. spotkaniach ustalono m.in. że Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, wspólnie z urzędami pracy z województwa śląskiego i małopolskiego, będzie prowadziło działania na rzecz pracowników tracących pracę w Fiat Auto Poland w Tychach oraz w pełni zabezpieczy środki z Funduszu Pracy na podejmowanie przez urzędy pracy działań na rzecz zwalnianych pracowników z tyskiej fabryki Fiata. Wynikiem wspólnych działań są następujące inicjatywy. W dniu 2 stycznia odbyło się spotkanie przedstawicieli WUP w Katowicach i Krakowie, Powiatowego Urzędu Pracy w Tychach oraz fabryki Fiata, na którym przedstawiciele Fiata przekazali informacje dotyczące zwalnianych pracowników wraz z listą firm kooperujących z tyską fabryką. Od 8 do 18 stycznia 2013 r. na terenie tyskiej fabryki działały punkty konsultacyjne, w których doradcy zawodowi, pośrednicy pracy z powiatowych urzędów pracy ze Śląska i Małopolski, pracownicy wojewódzkich urzędów pracy z Katowic i Krakowa oraz przedstawiciel ZUS przekazywali wszystkim zwalnianym pracownikom zarówno ustne, jak i pisemne informacje dotyczące zasad obsługi osób poszukujących zatrudnienia w poszczególnych urzędach pracy, a także zebrali kwestionariusze dotyczące informacji na temat potrzeb i oczekiwań zwalnianych osób. Każdego dnia w punktach konsultacyjnych udzielano porad 60-80 osobom. W Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Katowicach wspólnie z Powiatowym Urzędem Pracy w Tychach podjęto działania dotyczące wszczęcia procedury przygotowania wniosku o wkład finansowy Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. W marcu Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach przekazał do Ministerstwa Rozwoju Regionalnego pierwszą analityczną część wniosku. Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach ogłosił konkurs na składanie wniosków o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach priorytetu 8.: Regionalne kadry gospodarcze, działanie 8.1: Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie, poddziałanie 8.1.2: Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie, Program Operacyjny ˝Kapitał ludzki˝. Na realizację projektu w ramach konkursu przewidziano kwotę 17 mln zł. W konkursie określono szczegółowe kryteria strategiczne premiujące projekty, których grupę docelową stanowią w stu procentach przedsiębiorstwa działające w przemyśle motoryzacyjnym oraz firmy kooperujące z przemysłem motoryzacyjnym przechodzące zmiany adaptacyjne lub restrukturyzacyjne lub osoby zwolnione z powyższych przedsiębiorstw, przewidziane do zwolnienia lub zagrożone zwolnieniem z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. W przygotowaniu jest projekt systemowy w ramach poddziałania 8.1.2: Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie, Program Operacyjny ˝Kapitał ludzki˝, którego beneficjentem będzie Wojewódzki Urząd Pracy w Katowicach w partnerstwie z Powiatowym Urzędem Pracy w Tychach. Projekt o wartości 6,3 mln zł realizowany będzie w okresie: maj 2013 r. - marzec 2015 r. Celem zakładanego projektu jest aktywizacja zawodowa 215 osób, u których doszło do rozwiązania stosunku pracy z przyczyn zakładu pracy, poprzez umożliwienie im szybkiego powrotu na rynek pracy. W projekcie zakłada się wsparcie w postaci szkoleń, poradnictwa zawodowego, zatrudnienia subsydiowanego, doradztwa zawodowego, wypłaty jednorazowych dodatków relokacyjnych, wsparcia finansowego na rozwój przedsiębiorczości, wypłaty stypendiów szkoleniowych, podstawowego wsparcia pomostowego. Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej priorytetowo rozpatruje wnioski powiatowych urzędów pracy o finansowanie działań aktywizujących pracowników, którzy utracili pracę w Fiat Auto Poland w Tychach, oraz firm kooperujących. Krótka informacja o projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach dla pracowników i przedsiębiorców na rzecz ochrony miejsc pracy związanych z łagodzeniem skutków spowolnienia gospodarczego i kryzysu ekonomicznego. Celem proponowanej regulacji jest wprowadzenie rozwiązań wspierających zatrudnienie i bezpośrednią pomoc finansową na dopłaty do wynagrodzeń dla zagrożonych zwolnieniem pracowników zatrudnionych u przedsiębiorców, u których wystąpił spadek obrotów gospodarczych o nie mniej niż 15% w okresie 6 kolejnych miesięcy w związku z pogorszeniem się warunków prowadzenia działalności gospodarczej o charakterze przejściowym i rokujących poprawę w ciągu 12 miesięcy. Proponowana regulacja zawiera niektóre instrumenty sprawdzone wcześniej w ustawie z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców, Dz. U. Nr 125, poz. 1035, z późn. zm. Przewidziana w projekcie regulacji pomoc od dnia wejścia w życie stanowi pomoc de minimis, z której będą mogli skorzystać wyłącznie przedsiębiorcy w rozumieniu art. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Rozwiązania, z których mogą skorzystać przedsiębiorcy: - wprowadzenie przestoju ekonomicznego, - wprowadzenie obniżonego wymiaru czasu pracy. Do 30 czerwca 2014 r. minister właściwy do spraw pracy, dysponent funduszy i dysponent Funduszu Pracy, przeznacza na wypłaty z tytułów, o których mowa w ustawie, 400 mln zł na wypłaty świadczeń z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz 100 mln zł na dofinansowanie kosztów szkolenia pracowników z Funduszu Pracy. Po dniu 30 czerwca 2014 r. na podstawie prowadzonego przez ministra właściwego do spraw pracy na potrzeby Rady Ministrów miesięcznego monitoringu stanu bezrobocia, rozumianego jako procentowy udział liczby bezrobotnych w liczbie aktywnych zawodowo, minister właściwy do spraw pracy oblicza procentowe zmiany krajowej stopy bezrobocia w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. W przypadku wystąpienia dynamiki zmian równej 5% lub wyższej w dwóch kolejnych miesiącach minister właściwy do spraw pracy przedstawia Radzie Ministrów informację na temat dynamiki, sporządzoną w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki. Na podstawie ww. informacji Rada Ministrów będzie mogła określić, w drodze rozporządzenia, łączną kwotę pomocy, która może być udzielana na podstawie ustawy ze środków funduszy i Funduszu Pracy w danym roku, oraz okres stosowania tej pomocy i termin przewidziany na dokonanie określonych czynności w roku wydania rozporządzenia i w roku następnym, kierując się przewidywanymi potrzebami dotyczącymi tej pomocy, z uwzględnieniem możliwości finansowych funduszy. To nowe rozwiązanie wymaga także czytelnego zrozumienia na poziomie odbiorców prawa i współpracy w tym zakresie w procesie nie tylko legislacyjnym, ale na poziomie kontraktów pomiędzy przedsiębiorcami a reprezentacją załogi na poziomie zakładów. Warunki, jakie musi spełnić przedsiębiorca, aby ubiegać się właśnie o taką pomoc: - osiągnięcie średniego spadku obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż towarów i usług liczonych w ujęciu ilościowym lub wartościowym w każdym miesiącu wybranego okresu 6 kolejnych miesięcy w okresie 12 miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie finansowego wsparcia z funduszu, świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, łącznie nie mniej niż o 15% w stosunku do miesiąca poprzedzającego wybrany 6-miesięczny okres spadku obrotów, - brak przesłanek ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy, o których mowa w art. 11, art. 12 ust. 2, art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego Prawo upadłościowe i naprawcze; jak państwo wiecie, chcemy zmienić w ogóle całą filozofię postępowania upadłościowego na rzecz programu naprawy, restrukturyzacji, a dopiero w ostateczności sprawnej likwidacji, - niezaleganie z zobowiązaniami publicznoprawnymi, składkami na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Pracy, z wyjątkiem przypadku gdy zadłużony przedsiębiorca zawarł porozumienie w sprawie spłaty zadłużenia i terminowo opłaca raty lub korzysta z odroczenia terminu płatności albo zaleganie w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, fundusz lub Fundusz Pracy powstały w okresie spadku obrotów gospodarczych, a przedsiębiorca przedłożył plan spłaty zadłużenia uprawdopodobniający poprawę kondycji finansowej przedsiębiorcy i pełną spłatę zaległości w regulowaniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Fundusz Pracy, wraz z kopią wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o rozłożenie na raty należności z tego tytułu. Świadczenia finansowane ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Projektowana regulacja przewiduje następujące tytuły świadczeń dla przedsiębiorcy występującego z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na rzecz ochrony miejsc pracy: świadczenia na częściowe zaspokojenie wynagrodzeń pracowniczych za czas przestoju ekonomicznego, świadczenia na częściowe zrekompensowanie wynagrodzenia z tytułu obniżenia wymiaru czasu pracy. Projektowane rozwiązania przewidują, iż z określonymi świadczeniami wypłaca się przedsiębiorcy spełniającemu kryteria zawarte w ustawie środki na opłacenie składek na ubezpieczenia społeczne pracowników należnych od pracodawcy. W przypadku zaistnienia przestoju ekonomicznego pracownikom przedsiębiorcy, który wystąpił do marszałka województwa z wnioskiem o przyznanie finansowanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy, przysługiwałoby świadczenie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości 100% zasiłku, o którym mowa w art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powiększonego o kwotę składek na ubezpieczenie społeczne należne od pracownika, oraz wynagrodzenie od tego przedsiębiorcy łącznie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie odrębnych przepisów z uwzględnieniem czasu pracy pracownika. W przypadku ograniczenia wymiaru czasu pracy pracownikom przedsiębiorcy występującego z wnioskiem o przyznanie finansowanych z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych świadczeń na rzecz ochrony miejsc pracy przysługiwałoby świadczenie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych do wysokości 100% zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powiększonego o kwotę składek na ubezpieczenia społeczne należne od pracownika, oraz wynagrodzenie od tego przedsiębiorcy łącznie w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów. Szanowni Państwo! Nie będę tego rozwijał, bo będzie to niedługo przedmiotem spotkań nie tylko Komisji Trójstronnej, ale także, mam nadzieję, że w trybie pilnym, przedmiotem debaty parlamentarnej. Na zakończenie zwrócę uwagę na dodatkowe działania, poza wyżej wymienionymi, które podjął już minister gospodarki, mające na celu osłabienie negatywnych skutków zwolnień grupowych w zakładach. Po pierwsze, były prowadzone rozmowy w sprawie możliwości zatrudnienia w zakładach skoda Auto pracowników zwalnianych z fabryki w Tychach. Poprzez stosowne agencje mamy z tym do czynienia. Po drugie, Krakowski Park Technologiczny bierze udział w pracach zespołu do spraw realizacji programu wsparcia dla zwalnianych pracowników firmy Fiat. Koordynatorem prac tego zespołu jest Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie. Przedstawiciele Krakowskiego Parku Technologicznego odbywają już spotkania z firmami, które dostały zezwolenia na realizację inwestycji w położonej w powiecie oświęcimskim podstrefie Zator. Są to potencjalni pracodawcy dla zwalnianych pracowników firmy Fiat zamieszkałych na terenie Małopolski. Zarząd Krakowskiego Parku Technologicznego zaangażowany jest także w rozmowy z przedstawicielami firmy Valeo, która w związku z decyzją o rozszerzeniu krakowskiej specjalnej strefy ekonomicznej ma zatrudnić w ramach dwóch projektów inwestycyjnych w Skawinie oraz w Chrzanowie 513 nowych pracowników. Wydaje się, że będzie to istotna szansa dla wysoko wykwalifikowanych kadr, które w wyniku redukcji dotyczącej pracowników trzeciej zmiany nie znalazły pracy w firmie Fiat Auto Poland. Dziękuję bardzo. (Oklaski)