Mówca: Krzysztof Kłosowski
Data: 2014-11-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych zawartego w druku nr 2860. Główną barierą w rozwoju rynku płatności kartowych był wysoki poziom opłat interchange. Bariera ta została usunięta w drodze nowelizacji z 30 sierpnia 2013 r. Wprowadzono maksymalny poziom opłaty w wysokości 0,5% wartości pojedynczej transakcji przy użyciu karty płatniczej. Potrzeba kolejnej nowelizacji ustawy o usługach płatniczych zrodziła się w wyniku wydania przez Komisję Europejską w dniu 26 lutego 2014 r. decyzji w stosunku do Visa Europe Limited. Niniejszy projekt ma na celu ograniczenie możliwych negatywnych skutków rzeczonej decyzji. Wchodzi ona w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. i umożliwi oferowanie punktom handlowo-usługowym w Polsce usług rozliczeniowych ze stawkami opłaty interchange w wysokości 0,2% oraz 0,3%, ale tylko w przypadku oferowania tych usług spoza granic Polski. Wspomniana decyzja może rodzić w praktyce szereg negatywnych konsekwencji dla polskiego rynku płatniczego. Po pierwsze, jej wejście w życie będzie prowadziło do preferowania agentów rozliczeniowych działających transgranicznie kosztem agentów rozliczeniowych działających wyłącznie w kraju. Wycofanie się rodzimych agentów będzie miało negatywne skutki dla całej gospodarki. Po drugie, objęcie decyzją tylko organizacji kartowej Visa stanowi zakłócenie równych warunków konkurencji. Może to prowadzić do migracji banków do innych organizacji kartowych, zapewniających im możliwość pobierania wyższej opłaty interchange. Kolejnym negatywnym skutkiem może być ekspansja zagranicznych agentów rozliczeniowych lub przekazywanie klientów przez polskie oddziały do central zagranicznych. Po czwarte, należy się spodziewać przeniesienia działalności agentów rozliczeniowych z Polski do innych państw Unii Europejskiej. Wiązałoby to się z kolejnymi niekorzystnymi konsekwencjami chociażby w sferze podatkowej czy też na rynku pracy. Kolejną ujemną konsekwencją wejścia w życie decyzji może być pozbawienie możliwości sprawowania nadzoru przez polskie organy w sytuacji przeniesienia siedzib agentów rozliczeniowych. Przedłożony Wysokiej Izbie projekt ustawy ma na celu eliminację wymienionych negatywnych konsekwencji decyzji Komisji Europejskiej. Najważniejszą proponowaną przez projektodawców zmianą realizującą wskazany cel jest obniżenie maksymalnego poziomu opłaty interchange. Ma ona wynosić 0,2% wartości jednostkowej krajowej transakcji płatniczej wykonywanej przy użyciu karty debetowej oraz 0,3% odpowiednio dla karty kredytowej. Poziomy opłaty interchange zostaną zatem zrównane z poziomami zawartymi w rzeczonej decyzji. Niższe opłaty będą miały zastosowanie do wszystkich agentów rozliczeniowych i organizacji kartowych. Zróżnicowanie poziomu opłaty w zależności od rodzaju karty płatniczej wymogło wprowadzenie do przepisów definicji karty kredytowej oraz karty debetowej. Dodatkową zmianą, chroniącą interes akceptantów, jest zobowiązanie agentów rozliczeniowych do informowania akceptantów o opłatach jeszcze przed zawarciem umowy. Dotychczasowa regulacja zakłada, że akceptant będzie aktywnie dochodzić swoich praw. Informację o opłatach może uzyskać jedynie na żądanie i dopiero po zawarciu umowy. Kolejna zmiana dotyczy wydłużenia okresu preferencji w zakresie wysokości stawki opłaty interchange z dotychczasowych trzech lat do pięciu. Okres 3-letni jest niewystarczający do zbudowania krajowego systemu płatności mogącego konkurować z systemami Visa czy też MasterCard. Klub Poselski SLD stoi na stanowisku, że konieczne jest zapewnienie efektywnych metod ochrony krajowego rynku przetwarzania danych transakcji kartowych. Przedstawiony projekt ustawy, który ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., eliminuje negatywne skutki decyzji Komisji Europejskiej. Klub Poselski SLD, biorąc pod uwagę argumenty przemawiające za celowością i zasadnością postulowanych zmian zawartych w projekcie ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych, opowiada się za ich przyjęciem. Panie marszałku, mam dwie poprawki, które doprecyzowują ten projekt. Dziękuję bardzo.