Mówca: Rajmund Miller
Data: 2014-12-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec informacji rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w 2013 roku na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, druk nr 2611. Przedstawiona informacja dotyczy zrealizowanych bądź będących w trakcie realizacji zadań podjętych przez ministerstwa i urzędy centralne w 2013 r. w zakresie wypełniania i realizacji praw osób niepełnosprawnych zawartych w Karcie Praw Osób Niepełnosprawnych. Na treść przedstawionej informacji składają się sprawozdania sporządzone przez ministrów i kierowników urzędów centralnych z działań podejmowanych w 2013 r. w ramach posiadanych merytorycznych kompetencji, przedłożone ministrowi pracy i polityki społecznej. Informacja została rozszerzona o działania podejmowane w latach 2008-2013. W przedstawionych informacjach szczególny nacisk położono na przedstawienie rezultatów w realizacji praw osób niepełnosprawnych, występowanie problemów i ich analizę w zakresie wykonywanych zadań, najważniejsze inicjatywy podjęte celem optymalizacji realizowanych zadań. Pragnę przypomnieć zapis uchwały z dnia 1 sierpnia 1997 r. Karta Praw Osób Niepełnosprawnych: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznaje, że osoby niepełnosprawne, czyli osoby, których sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi, mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji. Informacja zawiera dane statystyczne dotyczące osób niepełnosprawnych w latach 2008-2013 z analizą dotyczącą częstości występowania niepełnosprawności prawnej, wysokości dochodów gospodarstw domowych z osobami pełnosprawnymi i niepełnosprawnymi, ubóstwa osób niepełnosprawnych, poziomu wykształcenia oraz aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. W dalszej części informacja zawiera dane dotyczące dostępu do: leczenia, opieki medycznej, wczesnej diagnostyki i rehabilitacji, edukacji leczniczej, a także do świadczeń zdrowotnych uwzględniających rodzaj i stopień niepełnosprawności, w tym do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i sprzęt rehabilitacyjny; wszechstronnej rehabilitacji mającej na celu adaptację społeczną; nauki w szkołach wspólnie ze swymi pełnosprawnymi rówieśnikami, jak również do korzystania ze szkolnictwa specjalnego lub edukacji indywidualnej; pomocy psychologicznej, pedagogicznej i innej pomocy specjalistycznej umożliwiającej rozwój, zdobycie lub podniesienie kwalifikacji ogólnych i zawodowych; pracy na otwartym rynku pracy zgodnie z kwalifikacjami, wykształceniem i możliwościami oraz korzystania z doradztwa zawodowego i pośrednictwa, a gdy niepełnosprawność i stan zdrowia tego wymaga - prawa do pracy w warunkach dostosowanych do potrzeb niepełnosprawnych; zabezpieczenia społecznego uwzględniającego konieczność poszerzenia zwiększonych kosztów wynikających z niepełnosprawności, jak również uwzględnienia tych kosztów w systemie podatkowym; życia w środowisku wolnym od barier funkcjonalnych, w tym do urzędów, punktów wyborczych i obiektów użyteczności publicznej, swobodnego przemieszczania się i powszechnego korzystania ze środków transportu, informacji, możliwości komunikacji międzyludzkiej; posiadania samorządnej reprezentacji swego środowiska oraz do konsultowania z nim wszelkich projektów aktów prawnych dotyczących osób niepełnosprawnych; pełnego uczestnictwa w życiu publicznym, społecznym, kulturalnym, artystycznym, sportowym oraz rekreacji i turystyki odpowiednio do swych zainteresowań i potrzeb. Dane statystyczne. Populacja osób w wieku 16 lat i więcej wynosiła w 2013 r. 3332 tys. osób, z czego 2755 tys. osób było biernych zawodowo, 578 tys. osób było aktywnych zawodowo, wśród nich 481 tys. pracowało, a bezrobotnych było 90 tys. osób. W latach 2008-2013 podjęto działania systemowe w zakresie edukacji osób niepełnosprawnych realizowane w przedszkolach, szkołach i placówkach funkcjonujących w systemie oświaty. Wprowadzono strukturalne i programowe zmiany w kształceniu zawodowym osób niepełnosprawnych, zapewniono osobom niepełnosprawnym warunki do kształcenia ustawicznego. W wyniku tych działań nastąpiła znaczna poprawa w obszarze edukacji osób niepełnosprawnych w porównaniu z okresem przed 2008 r. Poprawiła się również sytuacja osób niepełnosprawnych na rynku pracy, w szczególności osób ze znacznym i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. W 2013 r. z inicjatywy ministra zdrowia dokonano zmian w przepisach regulujących zasady zaopatrywania osób niepełnosprawnych w wyroby medyczne, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Wskutek tych zmian nastąpiła znaczna poprawa i usprawnienie zaopatrzenia osób niepełnosprawnych. Prowadzone w latach 2008-2013 działania w zakresie likwidacji barier funkcjonalnych spowodowały znaczny postęp w dostępie osób niepełnosprawnych do budynków i instytucji publicznych. Natomiast niepokojący jest fakt, że osoby niepełnosprawne w wieku produkcyjnym wciąż w większości pozostają poza rynkiem pracy pomimo znacznego wsparcia w postaci subsydiowania miejsc pracy. W informacji zwrócono również uwagę na niski poziom zatrudnienia osób niepełnosprawnych w służbie cywilnej, w ministerstwach i urzędach centralnych oraz na fakt, że w zakresie wykształcenia osób niepełnosprawnych ta grupa jest nadal gorzej wykształcona niż osoby sprawne. W założeniach do działań na następne lata nacisk położono na: zwiększenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych, w szczególności biernych zawodowo w wieku produkcyjnym, kontynuowanie finansowego wsparcia dla studiujących osób niepełnosprawnych, dalsze działania w zakresie stworzenia pełnego dostępu do budynków ministerstw i urzędów centralnych dla osób niepełnosprawnych, promocję zatrudnienia osób niepełnosprawnych w służbie cywilnej. Szanowni Państwo! Jest to wyjątkowo obszerny, dokładnie przygotowany dokument, wielozadaniowy, w którym zawarto sprawozdania wielu ministerstw i instytucji. Uważamy, że sytuacja osób niepełnosprawnych na rynku pracy poprawiła się, co jest wynikiem nie tylko wzrostu gospodarczego, ale również tego, o czym mówiłem przed chwilą, czyli położenia nacisku na edukację tych osób. Coraz więcej osób niepełnosprawnych korzysta z tych samych szkół czy uczelni co osoby pełnosprawne. Wzrosła liczba osób niepełnosprawnych wysoko wykwalifikowanych, z wyższym wykształceniem. Są one pod tym względem atrakcyjne dla pracodawców. Myślę, że wykazanie w tym dokumencie zarówno pozytywów, osiągnięć, jak i tego, co jeszcze należy zrobić - o czym mówił pan minister - udowadnia, że został on bardzo rzetelnie przygotowany. Natomiast zaspokojenie w pełni potrzeb tego środowiska będzie wymagało jeszcze dalszej pracy. Klub parlamentarny pozytywnie ocenia informację rządu Rzeczypospolitej Polskiej o działaniach podejmowanych w 2013 r. na rzecz realizacji postanowień uchwały Sejmu Karta Praw Osób Niepełnosprawnych, druk nr 2611, i rekomenduje Wysokiemu Sejmowi przyjęcie informacji w całości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)