Mówca: Sprawozdawca Krzysztof Tchórzewski
Data: 2012-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Komisji Infrastruktury rekomenduję Wysokiej Izbie uchwalenie projektu ustawy o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich w wersji zawartej w sprawozdaniu komisji dotyczącym rządowego projektu tej ustawy (druk nr 454). Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierowała w dniu 12 czerwca powyższy projekt ustawy do Komisji Infrastruktury do pierwszego czytania. Komisja Infrastruktury po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 14 czerwca powołała podkomisję nadzwyczajną do jego rozpatrzenia. Po odbyciu dwóch posiedzeń, w dniach 20 i 27 czerwca, podkomisja nadzwyczajna przedstawiła jednolity tekst projektu ustawy, który po korektach legislacyjnych, zaakceptowanych w dniu 12 lipca br., w wersji stanowiącej załącznik do sprawozdania komisji, wnoszę, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić. Celem tej ustawy jest zastosowanie w prawie polskim dyrektywy Wspólnot Europejskich 2009/18, która jest częścią tzw. trzeciego pakietu morskiego. Dyrektywa ta określa wytyczne dotyczące dochodzeń technicznych i wymiany doświadczeń po zaistnieniu wypadków czy incydentów morskich. Celem tych dochodzeń, według tej dyrektywy, nie jest określenie odpowiedzialności cywilnej czy karnej za wypadek morski, lecz ustalenie jego okoliczności i przyczyn technicznych, co w finale pozwoli na wyciągnięcie odpowiednich wniosków i wdrożenie środków zapobiegawczych, aby w przyszłości zapobiec tym zdarzeniom. Omawiana dyrektywa zapewnia również niezależność organu prowadzącego badanie w sprawie wypadku lub incydentu morskiego. Jednocześnie ta ustawa wdraża tryby dochodzenia w sprawie badania wypadków i incydentów morskich, które są regulowane przez następujące międzynarodowe i europejskie akty prawne: Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r., Międzynarodową konwencję o bezpieczeństwie życia na morzu z dnia 1 listopada 1974 r., Międzynarodową konwencję o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki z dnia 2 listopada 1973 r., dyrektywę Rady 1999/35/WE z dnia 29 kwietnia 1999 r. w sprawie systemu obowiązkowych przeglądów dla bezpiecznej, regularnej żeglugi promów i szybkich statków pasażerskich, dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady Wspólnot Europejskich z dnia 23 kwietnia 2009 r. ustanawiającą podstawowe zasady regulujące dochodzenia w sprawach wypadków w sektorze transportu morskiego. W chwili obecnej w Polsce sprawy związane z badaniem wypadków morskich są prowadzone zgodnie z ustawą z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich. Według tej ustawy dochodzenie w sprawach wypadków morskich prowadzone jest przez izby morskie, a jego wynik zawiera orzeczenie o winie lub o stopniu winy osób związanych z wypadkiem, co nie prowadzi do szybkiego ustalenia przyczyn wypadku. Jednocześnie sądowa struktura izb morskich powoduje, że orzeczenia, włącznie z zaleceniami wynikającymi z przeprowadzonych dochodzeń w sprawie wypadków, podlegają procedurze właściwej sprawom sądowym, co w praktyce uniemożliwia szybkie wcielanie w życie wniosków mających istotny wpływ na bezpieczeństwo żeglugi. Sytuacja ta poza przepisami prawa europejskiego spowodowała konieczność uchwalenia niniejszej ustawy o Państwowej Komisji Badania Wypadków Morskich, która na wzór podobnie działających w Europie instytucji będzie się zajmowała ustalaniem okoliczności wypadku czy incydentu morskiego, a nie przesądzaniem o winie związanej z jego wystąpieniem. Do najważniejszych zmian w stosunku do projektu rządowego, które przedłożyła komisja, należy wykreślenie ust. 3 w art. 12, który dawał przewodniczącemu komisji uprawnienia finansowe, co powodowało szeroki zakres jego kompetencji, jak i obowiązków w tych sprawach. Wykreślenie tego ustępu pozostawia te kompetencje ministrowi właściwemu ds. gospodarki morskiej, odciążając przewodniczącego komisji od tych obowiązków. Zapobiegnie to też tworzeniu dodatkowych kosztów, które wynikałyby z osobnego prowadzenia spraw finansowych komisji. W zmianie ustawy o izbach morskich została zmieniona zmiana 6. dotycząca art. 12. W tym przypadku rozszerzyliśmy zapis tego artykułu. W przedstawianym dzisiaj brzmieniu izba morska wszczyna postępowanie nie tylko na wniosek zainteresowanego, lecz także, jak uznaliśmy, na wniosek organu administracji morskiej. Nowa treść została nadana zmianie 12. dotyczącej zmiany ustawy Kodeks morski w zakresie szkolenia i egzaminowania pilotów i świadczenia przez nich usług, tak aby w okresie przejściowym nie wystąpiły zakłócenia. Został uregulowany także system prowadzenia audytów w ośrodkach szkolenia pilotów. Zmiany wprowadzone do rządowego projektu tej ustawy zostały zaakceptowane przez rząd w trakcie posiedzeń komisji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W wersji przedstawionego Wysokiej Izbie przedłożenia projekt ustawy o Państwowej Komisji Badania Wypadów Morskich został jednomyślnie przyjęty przez Komisję Infrastruktury. W związku z tym zwracam się do Wysokiej Izby o jego uchwalenie. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)