Mówca: Andrzej Dąbrowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Stanowisko Klubu Parlamentarnego Zjednoczona Prawica o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach, druk nr 3580. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Zjednoczona Prawica mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie zmiany ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach, która dotyczy zapewnienia możliwości prowadzenia skutecznej polityki ochrony zabytków w skali całego kraju poprzez ustanowienie specjalnych instrumentów ochrony najcenniejszych dóbr kultury, które znajdują się w zbiorach publicznych i poza nimi, oraz ujednolicenie zasad dokonywania wpisu do rejestru zabytków ruchomych i nieruchomych. Zgodnie z ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zabytkiem jest nieruchomość albo rzecz ruchoma, ich części lub zespoły rzeczy, które są dziełem człowieka lub są związane z jego działalnością i stanowią świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na ich wartość artystyczną, naukową lub historyczną. Zabytki nieruchome, których w Polsce jest 67 tys., mogą być wpisywane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO bądź listę Pomników Historii, natomiast zabytki ruchome nie były do tej pory objęte taką formą ochrony, gdyż nie ma dla nich żadnej kategorii. Według założeń nowelizacji ustawy ma ona ustanowić szczególną formę ochrony konserwatorskiej dla najważniejszych ruchomych obiektów zabytkowych poprzez stworzenie Listy Skarbów Dziedzictwa, która byłaby w gestii ministra kultury. Wpis cennych ruchomych zabytków dokonywałby się na wniosek właściciela lub z urzędu. Wprowadzone przez Senat poprawki przywracają do ustawy przepis dotyczący wpisania do rejestru zabytków zabytków nieruchomych - z urzędu bądź na wniosek właściciela, natomiast zabytków ruchomych - na wniosek właściciela albo z urzędu, ale tylko w przypadku uzasadnionej obawy dewastacji. Bez wątpienia poprzedni zapis ograniczał prawo własności. Zakreślono również termin, w którym właściciel bądź posiadacz zabytku, który został wpisany na Listę Skarbów Dziedzictwa, powinien zapewnić zabezpieczenia techniczne na wypadek kradzieży, pożaru bądź innych zagrożeń (˝w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania dotacji, nie później jednak niż po upływie 12 miesięcy od dnia wpisu zabytku na Listę Skarbów Dziedzictwa.˝). Poprawka nr 4 wprowadza zasadę, iż zabytek wpisany na Listę Skarbów Dziedzictwa nie może być wywożony na podstawie wielokrotnego pozwolenia indywidualnego na czasowy wywóz zabytku za granicę. W uchwale Senat określił kwotę dotacji w wysokości wnioskowanej do 100% nakładów, analogicznie jak w przypadku dotacji na wykonanie prac restauratorskich lub konserwatorskich przy zabytku wpisanym na Listę Skarbów Dziedzictwa. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jak twierdzą środowiska konserwatorów zabytków, nowela ta powinna przyczynić się do zajęcia dziełami wyjątkowymi, gwarantując także szczególne formy ochrony i rygory opieki nad nimi. Klub Parlamentarny Zjednoczona Prawica, wyraża nadzieję, że ustawa ta uporządkuje ważny obszar dziedzictwa narodowego. Dziękuję.