Mówca: Gabriela Masłowska
Data: 2015-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Wsparcie dotyczy spłat kredytów mieszkaniowych, które zostały zaciągnięte na budowę lub nabycie domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w budynku wielorodzinnym, m.in. prawa spółdzielczego własnościowego, a także prawa odrębnej własności, na których to nieruchomościach, na hipotece tych nieruchomości kredyt został zabezpieczony. Ustawa podaje podstawowe warunki, których spełnienie upoważnia do ubiegania się o taki kredyt. To jest status bezrobotnego, niższa wartość nieruchomości aniżeli wartość udzielonego kredytu oraz fakt, że obsługa kredytu przekracza 60% dochodu osiąganego przez gospodarstwo domowe. Podane są także warunki dodatkowe, takie jak powierzchnia mieszkania określona w projekcie - to już było przywoływane przez moich przedmówców - a także fakt, aby kredytobiorca nie posiadał innego lokalu lub nie był najemcą innego lokalu lub domu jednorodzinnego. Wsparcie polegać ma na przekazywaniu kwoty środków równoważnych miesięcznym ratom kapitałowym i odsetkowym przypadającym do spłaty przez okres 18 miesięcy, nie mogą one jednak przekroczyć 1500 zł miesięcznie. To jest górna granica, która nie może być przekroczona przy udzielaniu tego wsparcia. Mamy tu do czynienia z sytuacją pomocy zwrotnej, ponieważ po upływie dwóch lat od momentu zakończenia udzielania takiej pomocy przez okres następnych kilku lat, kolejnych ośmiu lat w formie nieoprocentowanych kwot miesięcznych ta pomoc ma być zwracana. Wśród podmiotów, które będą zaangażowane w udzielanie takiej pomocy, jest przede wszystkim Bank Gospodarstwa Krajowego, który utworzy specjalny fundusz na ten cel z wpłat banków, a tym funduszem będzie zarządzać powołana do tego specjalna rada funduszu wsparcia kredytów. Jednocześnie podmiotem działającym w ramach tego systemu wsparcia będzie starostwo, konkretnie starosta, u którego w starostwie znajduje się lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny, na który został zaciągnięty kredyt. I tak starosta będzie informował Bank Gospodarstwa Krajowego... Zacznę od tego, że przede wszystkim będzie przyjmował wnioski o przyznanie wsparcia, będzie badał, czy warunki są spełnione, i podejmował decyzje w tej sprawie. Starosta będzie przekazywał do Banku Gospodarstwa Krajowego kredytobiorcy i kredytodawcy decyzję w tej sprawie, na podstawie której Bank Gospodarstwa Krajowego dokonuje płatności. Poza tym starosta jest upoważniony do pełnienia wielu innych funkcji. Zastanawiająca jest dla nas sama konstrukcja, którą określiłabym jako bankowo-administracyjną. Dlaczego starostwo włącza się w tej formie do całej akcji? Dlaczego starostę upoważnia się czy zobowiązuje w tej ustawie do wykonywania tylu zajęć, tylu zadań, które wymieniłam? Są także takie, że np. starosta ma być, krótko mówiąc, policjantem, bo ma informować Bank Gospodarstwa Krajowego o tym, że kredytobiorca np. utracił status bezrobotnego, że jego dochody wzrosły i są na tyle duże, że kredyt nie przekracza 60% dochodów. Starosta ma także informować na przykład o tym, że ten ktoś, kredytobiorca, zbył daną nieruchomość, że została mu wypowiedziana umowa kredytu (Dzwonek) lub że spłacił kredyt. Ma on podjąć decyzję o zwrocie wsparcia, decyzję o tym, że wsparcie było nienależne itd. Tą ustawą czynimy ze starosty odpowiedzialnego za funkcjonowanie ustawy i jednocześnie określiłabym go mianem policjanta, który ma pilnować, czy te warunki kredytobiorca spełnił. Czy to należy do starosty? Obawiam się, że powinniśmy przekonstruować ten system tak jak w przypadku ustawy Prawo bankowe i zamknąć go w ramach systemu bankowego, a nie włączać to starostwo. Starosta ma także dokonywać egzekucji należności z tytułu zwrotu wsparcia itd.