Mówca: Jacek Czerniak
Data: 2014-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej w sprawie sprawozdania komisji. Sprawozdanie dotyczy dwóch projektów: poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz ustawy o finansach publicznych, druk nr 2667, oraz rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, druk nr 2668. Oba projekty były związane z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a ściślej mówiąc, z wykonaniem wyroku z dnia 4 marca 2014 r. w sprawie wpłat do budżetu państwa tzw. janosikowego. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że funkcjonujący mechanizm dokonywania wpłat przez województwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej jest niezgodny z ustawą zasadniczą, mechanizm ten stanowi bowiem zbyt duże obciążenie dla podatnika, w szczególności jest przyczyną spowolnienia gospodarczego. Stosowne przepisy ustawy tracą moc w połowie września 2015 r. zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W sprawozdaniu, w propozycji Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej zawarte są następujące mechanizmy. Po pierwsze, wprowadzono próg ograniczający wysokość wpłat województw do 35% dochodów podatkowych stanowiących podstawę do wyliczenia wpłat z roku poprzedzającego rok bazowy. Kolejną kwestią jest sposób naliczania wpłat do budżetu państwa, który nie będzie prowadził do spadku dochodów województw, jak wynika z uzasadnienia, dokonujących wpłat poniżej 125% średnich dochodów podatkowych. Przewidziano rozwiązania, zgodnie z którymi część regionalną subwencji pochodzącą z wpłat będą otrzymywać wyłącznie te województwa, których dochody podatkowe powiększone o subwencję wyrównawczą będą niższe od 125% średnich dochodów podatkowych w kraju. Województwa dokonujące wpłat nie będą otrzymywały subwencji regionalnej. Jaki jest proponowany podział części regionalnej subwencji ogólnej? Otóż kwotę stanowiącą 52% części regionalnej dzieli się między województwa, w których stopa bezrobocia jest wyższa niż 110% średniej stopy bezrobocia w kraju. Pozostałą kwotę, czyli 48%, części regionalnej dzieli się między województwa, których dochody podatkowe za rok poprzedzający rok bazowy powiększone o część wyrównawczą subwencji ogólnej w przeliczeniu na jednego mieszkańca są niższe od 125% wskaźnika Ww. W roku 2015 w budżecie państwa tworzy się rezerwą celową przeznaczoną na dotacje dla województw na dofinansowanie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony dróg wojewódzkich i zarządzanie nimi. W sprawozdaniu komisji ta rezerwa opiewa na kwotę 268 mln zł, zaś w materiałach informacyjnych Ministerstwa Finansów wynosi 150 mln zł, tak więc istnieje pewna rozbieżność co do jej wysokości. Jeżeli chodzi o subwencję ogólną w części 82, to można powiedzieć, jak to wygląda od strony kwot czy liczb. Otóż część regionalna subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego wynosi 437 643 tys. zł. Po ewentualnym przyjęciu tego projektu część regionalna będzie wynosiła 323 873 tys. zł, czyli będzie mniej o ok. 113 mln zł, w procentach jest to mniej o 52%. Tę część będzie otrzymywało 14 województw. W części wyrównawczej zaplanowana jest kwota 948 895 tys. zł. Jak wynika z części opisowej, jest to 20% mniej w stosunku do roku 2014. W części 82 istnieje również pozycja: Uzupełnienie subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. Tam kwota wynosi 335 999 tys. zł. Proszę Państwa! Wysoki Sejmie! Wpłaty do budżetu państwa dotyczą również gmin, powiatów. Ta regulacja dotyczy województw i była, jak powiedziałem, spowodowana orzeczeniem, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej uważa, że trzeba kompleksowo podejść do rozwiązania tego problemu, czyli do dochodów jednostek samorządu terytorialnego, bo przecież te jednostki to nie tylko województwa, ale mówiąc wprost, gminy i powiaty. (Dzwonek) Postulujemy zwiększenie udziału gmin w podatku PIT z 37,5% do 50%, zwiększenie udziału w podatku CIT z 6,71% do 8,04%. Postulujemy również utworzenie krajowego funduszu wsparcia gmin, tak żeby gminy były w stanie absorbować środki unijne. W projekcie powiedziane jest, że w latach 2015-2016 w nowych rozwiązaniach żadne województwo nie straci w stosunku do dochodów, jakie uzyskałoby na podstawie dotychczasowych przepisów. Jest to...