Mówca: Sprawozdawca Miron Sycz
Data: 2015-06-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu połączonych Komisji: Spraw Wewnętrznych oraz Spraw Zagranicznych mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o ratyfikacji Drugiego Protokołu między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy zmieniającego Umowę między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Gabinetem Ministrów Ukrainy o zasadach małego ruchu granicznego, podpisaną w Kijowie dnia 28 marca 2008 roku, podpisanego w Warszawie dnia 17 grudnia 2014 roku. Celem dokonywanych zmian jest przede wszystkim dostosowanie postanowień umowy do prawa unijnego, a także wyjście naprzeciw zgłoszonym przez stronę ukraińską propozycjom zmian w zakresie wydawania zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego. Najważniejsze postanowienia drugiego protokołu do umowy przedstawiają się następująco. Pierwsza z przewidywanych zmian dotyczy zniesienia obowiązku posiadania ubezpieczenia medycznego przez osoby ubiegające się o zezwolenie dotyczące MRG. Konieczność jej przyjęcia związana jest z wymogami prawa unijnego. Druga zmiana odnosi się do wydłużenia okresu pobytu w strefie przygranicznej. Posiadacze zezwoleń dotyczących MRG będą uprawnieni do każdorazowego pobytu w strefie przygranicznej trwającego do 90 dni. Zmiana ta odzwierciedla dorobek orzeczniczy Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Celem trzeciej zmiany jest zwolnienie z opłaty konsularnej każdego wnioskodawcy ubiegającego się o wydanie drugiego i kolejnego zezwolenia dotyczącego małego ruchu granicznego. Obecnie taka opłata wynosi 20 euro. Czwarte usprawnienie dotyczy obsługi wydawania zezwoleń i możliwości tworzenia na podstawie umów z prywatnymi usługodawcami zewnętrznych punktów przyjmowania wniosków. Zmiana ta ma na celu skrócenie czasu oczekiwania na złożenie wniosku oraz umożliwienie ich składania w punktach ulokowanych w tych miastach, w których nie ma urzędów konsularnych. Piątą zmianą jest uzupełnienie, zgodnie z oczekiwaniami strony ukraińskiej, załącznika nr 1 do umowy, czyli wykazu jednostek podziału administracyjnego, o cztery miejscowości położone na terytorium Ukrainy, które nie były uwzględnione w dotychczasowym wykazie. Chodzi o trzy miejscowości w obwodzie wołyńskim, czyli Hevyn, Orani i Rusniv, oraz jedną miejscowość w obwodzie lwowskim - Tysovets. Podstawową konsekwencją wejścia w życie projektowanych zmian będzie ułatwienie mieszkańcom strefy przygranicznej uzyskania zezwolenia dotyczącego małego ruchu granicznego, a co za tym idzie, prawdopodobne dalsze zwiększenie liczby osób zainteresowanych korzystaniem z dobrodziejstwa małego ruchu granicznego. Należy przy tym odnotować, że strona polska wydała już blisko 300 tys. kart MRG dla obywateli Ukrainy. Korzyści płynące ze zwiększenia małego ruchu granicznego odnoszą obie strony umowy. Korzyścią dla obywateli Ukrainy jest fakt, że mały ruch graniczny istotnie ułatwia regularne przekraczanie granicy. Po stronie polskiej natomiast obowiązywanie umowy przynosi wymierne korzyści ekonomiczne dla regionów przygranicznych. Zgodnie z danymi GUS, ruch osobowy posiadaczy zezwoleń dotyczących małego ruchu granicznego wzrasta, mimo że dane za rok 2014 nie są jeszcze dostępne. Tytułem przykładu można wskazać, że w 2013 r. liczba każdorazowych przekroczeń granicy przez obywateli Ukrainy na podstawie zezwoleń dotyczących MRG wzrosła o 20,4% w stosunku do 2012 r. Szacunkowa wartość wszystkich wydatków ponoszonych w Polsce przez obywateli Ukrainy przekraczających granicę w ramach małego ruchu granicznego w 2013 r. wynosiła 2,3 mld zł, tj. o 54,3% więcej niż w 2012 r. W IV kwartale 2014 r. wartość ta wynosiła 718,6 mln zł, zaś wedle szacunków w skali całego roku będzie to ok. 2,8 mld zł. Wydatki tej kategorii osób stanowią niemalże 50% wszystkich wydatków obywateli Ukrainy dokonujących zakupu towarów i usług na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W 2013 r. średnie wydatki poniesione w Polsce przez cudzoziemca przekraczającego granicę polsko-ukraińską w ramach MRG wyniosły 617 zł, natomiast w ostatnim kwartale 2014 r. - 661 zł. Prognozuje się, że po wprowadzeniu projektowanych zmian liczba obywateli Ukrainy przekraczających granicę RP w ramach małego ruchu granicznego dalej będzie wzrastała, co przyczyni się też do wzrostu wydatków ponoszonych na zakup towarów i usług w Polsce. Zmiana umowy przyniesie niewątpliwe korzyści polityczne w stosunkach polsko-ukraińskich. Ułatwienie, jeżeli chodzi o możliwości otrzymywania zezwolenia dotyczącego MRG, sprzyjać będzie budowaniu lokalnych kontaktów transgranicznych oraz przyczyni się do dalszego polepszenia wizerunku Rzeczypospolitej Polskiej wśród mieszkańców Ukrainy. Dokonywane zmiany będą stanowiły też cenny wkład w kształtowanie idei Partnerstwa Wschodniego. Z tych względów wysoce zasadne jest przyjęcie ustawy o wyrażeniu zgody na ratyfikację drugiego protokołu zmieniającego umowę między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a gabinetem ministrów Ukrainy o zasadach małego ruchu granicznego. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu połączonych Komisji: Spraw Wewnętrznych oraz Spraw Zagranicznych wnoszę, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić projekt ustawy bez poprawek. Dziękuję bardzo. (Oklaski)