PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Piotr Kandyba
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Senat Rzeczypospolitej Polskiej skierował do Sejmu projekt ustawy zmieniającej przepisy dotyczące działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych. Celem proponowanej nowelizacji jest rozszerzenie katalogu osób, które mogą uzyskać status osoby represjonowanej. Projekt przewiduje, że status ten będą mogły otrzymać również osoby, które w okresie PRL prowadziły działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub na rzecz ochrony praw człowieka, kiedy były osobami niepełnoletnimi. W wielu przypadkach wobec takich osób nie orzekano kar w postępowaniu karnym, lecz sądy dla nieletnich lub sądy rodzinne stosowały środki wychowawcze lub poprawcze. Dotychczas obowiązujące przepisy nie uwzględniały tej grupy, co powodowało, że nie mogła ona ubiegać się o przyznanie statusu osoby represjonowanej. Inicjatywa ustawodawcza została podjęta m.in. w odpowiedzi na stanowisko rzecznika praw obywatelskich, który wskazał na potrzebę uzupełnienia przepisów w celu zapewnienia równego traktowania osób represjonowanych za działalność opozycyjną. Zgodnie z uzasadnieniem projektu środki wychowawcze lub poprawcze stosowane wobec nieletnich mogły mieć podobnie dotkliwe skutki jak sankcje karne nakładane na osoby dorosłe. Nowelizacja ma na celu uhonorowanie młodych osób zaangażowanych w działalność opozycyjną oraz umożliwienie im korzystania z uprawnień przysługujących osobom represjonowanym, takich jak świadczenia pieniężne czy inne formy wsparcia przewidziane w ustawie. Szacuje się, że nowe przepisy mogą objąć około kilkuset osób represjonowanych w okresie ich niepełnoletniości. Koalicja Obywatelska oczywiście będzie za tą ustawą. Jeszcze chciałbym dodać małą dygresję do tego, co mówił przedmówca. Szkoda, że taka ustawa nas tak naprawdę dzieli, bo oprócz tego, że pan poseł mówił, że fajnie, będziecie głosowali, to wszystko to, co pan mówił, to wcale nie buduje naszej jedności, jeżeli chodzi o uhonorowanie tych osób. Mogę też dodać, że podczas 8 lat rządów PiS-u obserwowałem młodych ludzi, którzy na różnych manifestacjach strajkowali w obronie demokracji, w obronie wolności. Byli pacyfikowani, byli bici, byli wyzywani. Muszę powiedzieć, że to był tak naprawdę tylko przedbieg w stosunku do tego, co wycierpieli ci młodzi ludzie, którzy w tamtych latach to robili i postawili się władzy. Tak że prosiłbym jednak o większe zastanowienie się przy takich wypowiedziach. Róbmy wszystko, żeby nie dzielić, ale żeby łączyć. Dziękuję bardzo. Chwała tym młodym ludziom, którzy w tamtych latach doznali krzywdy. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Inicjatywa Senatu zmierzająca do nowelizacji ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych zasługuje według klubu Lewicy na naszą pozytywną decyzję. Po pierwsze, sprawa walki o wolność i niepodległość prowadzonej przez grupy młodych ludzi, często dzieci i młodzieży, została zauważona przez rzecznika praw obywatelskich. Rzecznik praw obywatelskich zwrócił się do Senatu, ale też był ten dokument dwustu pięćdziesięciu ośmiu, który został jako petycja obywatelska skierowany do Sejmu. Na bazie tychże wystąpień, w szczególności rzecznika praw obywatelskich, Senat przyjął nowelizację, która będzie dawała tym osobom takie same uprawnienia jak osobom dorosłym, które walczyły o niepodległość i spełniają kryteria wymienionej ustawy. Jednak te osoby powinny spełniać również określone kryteria ustawowe, a więc te wnioski będą weryfikowane również przez Instytut Pamięci Narodowej, rozpatrywane w normalnym postępowaniu. I nie jest to nic, co wykraczałoby, można powiedzieć, poza standard funkcjonowania dotychczasowej ustawy. Tutaj nie ma mowy o wielu wnioskach. Wnioskodawca, czyli Senat Rzeczypospolitej, mówi o grupie 256 osób, natomiast w stanowisku rządu czytamy, że może być ich mniej, ok. 100 osób. Stąd ta ewentualna kwota świadczeń wypłacanych na rzecz nowej grupy osób represjonowanych z powodów politycznych - to jest od 9 mln zł według wnioskodawcy, czyli Senatu, do 39 mln zł w najbliższych latach według strony rządowej. Staramy się tutaj, w parlamencie, nowelizując tę ustawę, wsłuchiwać się w opinie środowiska osób represjonowanych, ale także przedstawicieli instytucji publicznych. Jak wspomniałem wcześniej, stanowisko rzecznika praw obywatelskich było decydujące i inspirujące do powstania tego projektu ustawy. Świadczenia, które wynikają z ustawy, to, po pierwsze, świadczenie pieniężne w wysokości najniższej emerytury, po drugie, ulgi w przejazdach komunikacyjnych, po trzecie, kwestia możliwości stosowania określonych ulg również przez samorządy w transporcie zbiorowym, a także pierwszeństwo korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej i usług farmaceutycznych udzielanych w aptekach. To są rozwiązania, które się sprawdziły i które w jakiś sposób oddają pewną sprawiedliwość społeczną wszystkim tym, którzy z narażeniem własnego zdrowia i życia walczyli o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej, a z drugiej strony jako dzieci i młodzież często się narażali, rezygnując z powodu zastosowanych represji z możliwości kształcenia czy realizacji swoich marzeń i funkcjonowania w różnych stowarzyszeniach niepodległościowych, a także tych najprostszych, dających możliwość uprawiania sportu czy korzystania z innych, wówczas możliwych do samorealizacji projektów. Stąd klub Lewicy będzie głosował za przyjęciem projektu senackiego. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Andrzej Tomasz Zapałowski
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Konfederacja oczywiście popiera ten projekt. W 1000-letniej historii Polski, ale oczywiście odnosimy się głównie do XX w., młodzież zawsze była tym elementem, który wspomagał, napędzał wszelkie działania na rzecz niepodległości państwa polskiego. Szanowni państwo, ja jestem akurat z tego środowiska, aczkolwiek ta ustawa mnie nie dotyczy. Przed chwilą sam siebie sprawdziłem: w 1983 r. miałem 17 lat, a Służba Bezpieczeństwa założyła mi sprawę operacyjnego rozpoznania. Znam atmosferę tamtych lat. My nigdy nie będziemy w stanie wszystkim tym, którzy działali, ryzykowali, zadośćuczynić. Tak samo wielu studentów, którzy później działali w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów, nigdy nie wystąpi - z różnych przyczyn, nie chciałbym tutaj o nich mówić - o jakieś symboliczne zadośćuczynienie. Ale sam fakt zrobienia tego ma olbrzymie znaczenie. To znaczy, że Polska zawsze, i w przyszłości, gdyby nie daj Boże coś złego się stało, upomni się także o tych młodych ludzi, którzy podejmą działania na rzecz niepodległości państwa polskiego. Było wiele takich środowisk, np. środowisko Niezależnego Ruchu Harcerskiego, o którym nie mówimy, a też wspierało opozycję. Olbrzymie środowisko, gdzie harcerze drukowali ulotki, gazetki dla ˝Solidarności˝, dla innych ludzi. Ja sam uczyłem wtedy nastolatków poniżej 17. roku życia drukowania na ramce, na sicie. Ale mówię: to jest symbol. Symbol, który jest niezwykle ważny. Chciałbym wspomnieć jeszcze o jednej rzeczy, o której wspominałem poprzednio. W tej ustawie nie znalazła się ta kwestia, mianowicie dotycząca pomocy dla Polaków represjonowanych za działania na rzecz polskości na Białorusi. To jest niewielka grupa. Ja czekam ciągle na odpowiedź na interpelację. Słyszę różne sugestie, że może wystąpić do pana premiera o specjalne emerytury. To jest niewielka grupa, ale, szanowni państwo, oni byli represjonowani z przyczyn politycznych za utrzymywanie i krzewienie polskości na Białorusi. Jeżeli nie w tej ustawie, to w innej formie powinniśmy przygotować prawne regulacje, ażeby każdy Polak, który utrzymuje polskość, działa na rzecz polskości i, jeśli w kraju zapanuje dyktatura, przybędzie do Polski, miał opiekę państwa polskiego i żeby państwo polskie uhonorowało to, co robił na rzecz polskiej wspólnoty narodowej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Maja Ewa Nowak
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Procedowany dziś projekt ustawy zmieniającej ustawę o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych jest w ocenie Klubu Parlamentarnego Polska 2050 zmianą potrzebną i dobrą. Zależy nam, aby status osoby represjonowanej z powodów politycznych mogły uzyskać również te osoby, które co prawda ze względu na młody wiek nie zostały skazane wyrokiem sądu, ale wobec których stosowano środki poprawcze lub wychowawcze za działalność na rzecz wolnej i suwerennej Polski. Zgadzamy się ze stanowiskiem rzecznika praw obywatelskich, że działalność opozycyjna dzieci i młodzieży zasługuje na szczególne uznanie. Stosowane wobec nieletnich środki wychowawcze czy poprawcze były często równie dotkliwe jak sankcje karne wobec osób dorosłych. Niejednokrotnie wpływały także na sytuację całych rodzin oraz ograniczały możliwości nauki i rozwoju tych młodych ludzi. Dlatego ważne jest, aby państwo polskie potrafiło dziś tę postawę docenić i symbolicznie oddać sprawiedliwość tym, którzy już jako bardzo młodzi ludzie mieli odwagę sprzeciwiać się systemowi. Wolność, którą dziś uważamy za oczywistą, była budowana także przez bardzo młodych ludzi - i o tym państwo polskie powinno pamiętać. Co istotne, projekt nie rodzi negatywnych skutków gospodarczych ani znaczącego obciążenia dla finansów publicznych. Może natomiast przynieść realne korzyści społeczne, bo rozszerza katalog osób, którym należy się pamięć, szacunek i wsparcie. Podzielamy jednocześnie opinię Rady Dialogu Społecznego, że projekt rozwiązuje problem tylko częściowo. Ale wierzymy, że dobre zmiany zaczynają się od mądrych, potrzebnych pierwszych kroków. Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera ten projekt. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ta ustawa jest potrzebna, ważna, ale chciałem trochę dziegciu państwu przekazać. Mianowicie nie chciałbym, żeby było tak, że mamy do czynienia z bohaterem II wojny światowej urodzonym w 1946 r. Diabeł tkwi w szczegółach. Podczas poprzedniego czytania tej ustawy mówiłem o wielu organizacjach, w których uczestniczyłem, które znałem, i mam duże obawy, jak będzie nadawany ten tytuł, jak będzie przyznawana ta możliwość bycia uprawnionym. Tu rodzi się wiele pytań, bo tych organizacji rzeczywiście było bardzo dużo - i tych, o których wiemy, i tych, o których mało wiemy lub zupełnie nie wiemy. Jak będzie przebiegał proces weryfikacji? Bo tego państwo nie znajdziecie w IPN-ie. W IPN-ie będą główni inicjatorzy w skali kraju, ale jeżeli zejdziemy na poziom organizacji terytorialnych, małych, lokalnych, to IPN nie posiada źródeł, o ile nie było donosów lub nie uległo to zniszczeniu. (Dzwonek) A więc jak będzie to przyznawane? Dziękuję. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Krzysztof Bosak)
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Senacki projekt zmian w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych to oczywiście niezwykle ważny akt prawny, ponieważ dotyczy w tym wypadku wówczas młodych ludzi, którzy w czasach PRL-u mieli odwagę sprzeciwić się systemowi komunistycznemu i często zapłacili za to wysoką cenę. Chodzi o represje, ataki ze strony władzy, problemy w szkole - bo mówimy o młodych ludziach, którzy często jeszcze się uczyli, studiowali - ale też wpływ na ich przyszłość zawodową czy karierę. Na Śląsku pamięć o takich postawach jest szczególnie żywa. W wielu miastach mojego regionu, od kopań po zakłady przemysłowe, rodziły się środowiska opozycyjne, a wydarzenia związane z ruchem ˝Solidarności˝ na trwałe zapisały się w historii walki o wolność i prawa pracownicze. Dlatego chciałbym zapytać: Czy projektowane zmiany w ustawie pozwolą skutecznie docierać do tych osób, które wciąż nie zostały objęte statusem działacza opozycji antykomunistycznej, i weryfikować to? Czy planowane są działania, które ułatwią im (Dzwonek) uzyskanie należnego wsparcia i upamiętnienia ich działalności, także w regionach takich jak Śląsk, gdzie ta historia była szczególnie silnie obecna? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sellin
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowni Państwo! Dzisiaj legitymację działacza opozycji antykomunistycznej ma ok. 20 tys. osób. Prawdopodobnie nowelizacja ustawy obejmie możliwością pozyskania tej legitymacji kolejnych kilka tysięcy osób, a może i więcej, bo mówimy o młodych ludziach, w sile wieku, że tak powiem, dzisiaj. Wołamy tutaj o sprawiedliwość wobec nich. Ale jednocześnie w tym samym czasie, w ostatnich kilku latach, byli funkcjonariusze służb specjalnych PRL-u, czyli ci, którzy prześladowali tych młodych ludzi, gonili ich, wsadzali, represjonowali, odzyskali 2 mld zł w ramach moim zdaniem nieuprawnionych przywilejów emerytalnych. Nie emerytur, bo emerytury oni mają od państwa polskiego, tylko przywilejów emerytalnych. Objęło to już ok. 10 tys. funkcjonariuszy. W związku z tym mam pytanie do przedstawiciela rządu, który się przysłuchuje naszej debacie: Jaki pomysł ma rząd Donalda Tuska i (Dzwonek) pana Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, żeby tę elementarną sprawiedliwość przywrócić, żeby ci ludzie, którzy prześladowali, nie mieli przywilejów? Dziękuję.
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ta zmiana jest potrzebna, jest sprawiedliwa. Reżim komunistyczny nie wahał się represjonować także właśnie młodych ludzi, którzy mieli odwagę sprzeciwić się systemowi i upomnieć się o wolność oraz suwerenność Polski. Projekt ten dotyczy, przynajmniej wnioskując z tego, co czytamy w uzasadnieniu, niewielkiej grupy ludzi. Według dostępnych danych to ok. 100 osób, może do 300. W porównaniu z moralnym obowiązkiem państwa wobec tych ludzi wydatek związany z wprowadzeniem tej ustawy to naprawdę niewielki wysiłek. Chciałbym jednak zapytać: Czy rząd posiada pełne dane właśnie o liczbie osób, które mogą zostać objęte tymi przepisami? Bo z wystąpienia pana posła Sellina wynika, że to mogłoby być nawet więcej osób. Czy przewidziano prostą procedurę potwierdzania ich statusu? Dziękuję bardzo.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Również kieruję pytanie podobne do pytań moich kolegów: Czy projektodawca przeprowadził analizę, jaka może być skala nowych uprawnień wynikających z rozszerzenia definicji osoby represjonowanej o osoby, wobec których w pokresie PRL-u stosowano środki wychowawcze lub poprawcze? I drugie, bardziej merytoryczne: W jaki sposób organy państwa będą po kilkudziesięciu latach weryfikować, czy środki wychowawcze lub poprawcze wobec osób nieletnich rzeczywiście zostały zastosowane z powodu działalności opozycyjnej, a nie z innych przyczyn, skoro dokumentacja z tamtego okresu często jest niepełna lub niejednoznaczna? Jak będziemy to udowadniać?
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Jednym z uprawnień osób korzystających z tej ustawy jest możliwość skorzystania z pierwszeństwa przy kierowaniu do domu pomocy społecznej, ale także zwolnienie z opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Jednak to jest tylko i wyłącznie możliwość. To nie jest uprawnienie twarde, dlatego że często zależy to od sytuacji ekonomicznej gmin. Czy na dzień dzisiejszy prowadzone są jakieś badania w resorcie czy w Urzędzie do Spraw Kompatantów i Osób Represjonowanych? Mamy takie informacje, że samorządy odmawiają tego bezpłatnego pobytu w domu pomocy społecznej lub mówią, że należy zapłacić częściowo. Druga kwestia dotyczy właśnie tzw. oprawców (Dzwonek), o niej mówili tutaj przedmówcy. Myślę, że obywatele polscy mają prawo do sądu i wyroki sądu polskie państwo powinno realizować. Nazywanie wszystkich oprawcami budzi wątpliwości, a w szczególności niesmak wśród tych, którzy nas słuchają. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jan Mosiński
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W wyjaśnieniach, jakie są załączone do projektu ustawy, zawarta jest przypuszczalna liczba osób, których zapisy zmian mają dotyczyć. To jest informacja własna ministerstwa i to dotyczy ok. dwustu kilkudziesięciu osób. Mam pytanie do pana ministra: Skąd te dane? Bo być może okaże się, że w wyniku przyjęcia ustawy grono tych osób uprawnionych będzie o wiele większe. W związku z powyższym: Czy ewentualne koszty finansowe wdrażania projektu zmian będą należycie zabezpieczone? To po pierwsze. Po drugie, nie zgadzam się z może nie moim przedmówcą, ale panem posłem z Koalicji Obywatelskiej, który usiłował zrównać młodociane osoby, ofiary stanu wojennego, represji komunistycznych, z tymi, które same fingowały ranienie petardą czy racą (Dzwonek) przed Sejmem, bo do tego państwo zmierzacie. Żyliśmy i żyjemy w państwie prawnym, demokratycznym. W tamtym czasie demokracja była tylko pustym słowem na ustach aparatczyków Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, którzy - powtórzę raz jeszcze - petryfikowali stan wojenny i te wszystkie nikczemności, które były udziałem SB wobec ludzi młodych, prześladowanych...
Mówca: Jan Mosiński
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

...przesłuchiwanych bez opieki rodziców lub też osób prawnych. A więc naprawdę nie usiłujcie zrównywać tamtego czasu z dniem obecnym, bo nie chcę tutaj robić wywodów dotyczących rolnika, który w wyniku brutalnego potraktowania podczas manifestacji przeciw zielonemu ładowi po kilku dniach zmarł. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt tej ustawy dotyczy umożliwienia uzyskania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych także tym osobom, które w okresie PRL były prześladowane za działalność niepodległościową jako osoby nieletnie. Często nie zapadały wobec nich wyroki sądowe, ale stosowano wobec nich środki poprawcze lub wychowawcze tylko dlatego, że angażowały się w działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości lub respektowania praw człowieka. W historii walki o wolną Polskę ogromną rolę odegrała młodzież - uczniowie, harcerze, młodzi ludzie, którzy drukowali ulotki, uczestniczyli w demonstracjach, kolportowali podziemne wydawnictwa. Wielu z nich było zatrzymywanych, przesłuchiwanych czy objętych nadzorem aparatu bezpieczeństwa tylko dlatego, że sprzeciwiali się komunistycznemu systemowi. Jednocześnie trudno nie zauważyć pewnego gorzkiego paradoksu. Z jednej strony próbujemy dziś naprawiać krzywdy ludzi represjonowanych przez system komunistyczny. Z drugiej strony drugą osobą w państwie jest dziś marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty - człowiek, który zapisał się do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej już po ogłoszeniu stanu wojennego, kiedy nikt nie mógł mieć wątpliwości co do zbrodniczego charakteru tego reżimu. Dla wielu osób, które z komunizmem w Polsce walczyły, jest to po prostu sytuacja głęboko upokarzająca.
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Projekt dotyczy zmian w ustawie regulującej status działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych z powodów politycznych. Regulacje te odnoszą się do bardzo ważnego fragmentu naszej historii - do ludzi, którzy często płacili wysoką osobistą cenę za walkę o wolność, demokrację i prawa obywatelskie. Państwo ma obowiązek nie tylko symbolicznie, ale również realnie doceniać ich wkład w przemiany ustrojowe. Jednocześnie każda zmiana w tym obszarze powinna być projektowana w sposób szczególnie wrażliwy społecznie. Mówimy bowiem o osobach często już w podeszłym wieku, dla których procedury administracyjne, spory o status czy długie postępowania mogą być dodatkowym obciążeniem. Dlatego kluczowe jest, aby nowe rozwiązania były przejrzyste, sprawiedliwe i dostępne dla wszystkich, którzy faktycznie doświadczyli represji.
Mówca: Norbert Jakub Kaczmarczyk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten projekt to spłata długu wobec osób, które jako dzieci cierpiały za działalność niepodległościową. Chciałbym zapytać, ilu obywateli może realnie nabyć te nowe uprawnienia i jaki będzie roczny koszt rozszerzenia świadczeń? Czy państwo dysponuje pełnym opracowaniem dokumentującym skalę represji wobec nieletnich w czasach PRL? Bardzo istotne jest, by za pieniędzmi szła pamięć. Czy planowane są działania archiwalne i edukacyjne, aby te osoby nie stały się jedynie suchą pozycją w budżecie, ale zostały należycie upamiętnione?
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Zgodnie z opinią NSZZ ˝Solidarność˝ obecny kształt ustawy może być uznany za dyskryminujący wobec osób, które angażowały się w walkę o wolną Polskę przed ukończeniem 17. roku życia. Choć projekt rozszerza status na osoby, wobec których orzeczono środki poprawcze lub wychowawcze, rodzą się pytania o pozostałe formy represji. Dlaczego projekt ogranicza się wyłącznie do sformalizowanych rozstrzygnięć sądów dla nieletnich i rodzinnych, pomijając postulaty środowiskowe (m.in. Fundacji Młodzieży Walczącej) dotyczące uwzględnienia innych dotkliwych form szykan, takich jak rewizje, wielokrotne przesłuchania, pobicia czy zastraszanie, które również realnie wpływały na szanse życiowe młodych ludzi? W jaki sposób ministerstwo zamierza rozwiązać problem osób, które prowadziły aktywną działalność opozycyjną jako nieletni, ale ich sprawy - zgodnie z opisaną w dokumentacji ˝zasadą szybkich profilaktycznych rozwiązań˝ - kończyły się na rozmowach ostrzegawczych w obecności prokuratora lub organów szkolnych, co również stanowiło formę represji i inwigilacji? Projekt zakłada przyznanie nowej grupie beneficjentów prawa do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni roboczych. NSZZ ˝Solidarność˝ wskazuje na potrzebę doprecyzowania tych przepisów. Czy proponowane brzmienie przepisów nie doprowadzi do naruszenia zasady równości w dostępie do świadczeń między pracownikami wewnątrz zakładów pracy? Jak przeprowadzono analizę skutków dla pracodawców, skoro - jak przyznano w opinii Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji - liczba takich pracodawców nie jest możliwa do oszacowania? Związek zwraca uwagę na ryzyko przyjęcia niesprawiedliwych rozwiązań w zakresie opłat za domy pomocy społecznej. Dlaczego w projekcie utrzymuje się mechanizm uzależniający zwolnienie z opłat za pobyt w DPS od ˝możliwości i sytuacji finansowej gminy˝? Czy nie stworzy to rażących dysproporcji w traktowaniu osób represjonowanych w zależności od zamożności samorządu, na którego terenie mieszkają?