Mówca: Teresa Pamuła
Data: 2022-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość stanowiska dotyczącego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. W projekcie ustawy przewiduje się wprowadzenie zmian w wymienionych ustawach. Istotą rozwiązań przewidzianych w art. 1 projektu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest rozszerzenie na 2022 r. katalogu dostępnych instrumentów wsparcia w ramach systemu wsparcia bezpośredniego o uzupełniającą płatność podstawową przyznawaną w ramach przejściowego wsparcia krajowego. Należy podkreślić, że jest to wsparcie z budżetu państwa. Przyznawanie płatności jest planowane również po 2022 r., zostanie to jednak uregulowane w nowych przepisach przygotowywanych w związku z potrzebą wdrożenia reformy wspólnej polityki rolnej na lata 2023-2027. Tak jak w 2013 r. - bo ta płatność była już wypłacana rolnikom w 2013 r. w ramach poprzedniej perspektywy - uzupełniająca płatność podstawowa będzie przysługiwała do najważniejszych roślin uprawnych, w tym w szczególności zbóż, roślin oleistych, roślin wysokobiałkowych, oraz do gruntów ugorowanych. Szczegółowe warunki dotyczące przyznawania tej płatności, w tym rodzaje roślin objętych płatnością, zostaną określone w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 34 ust. 1 i 2 zmienianej ustawy. Natomiast stawka płatności zostanie określona w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego dodanego w art. 20 ust. 2a. Przywrócenie uzupełniającej płatności podstawowej ze względu na jej szeroki zakres - dotyczy przeszło miliona rolników i prawie 9 mln ha, są to dane z 2013 r. - przyczyni się do wzrostu średniego poziomu wsparcia dla zdecydowanej większości rolników. To jest bardzo ważna, istotna zmiana, w wyniku której dochody rolników zostaną zwiększone. Przyczyni się ona również do zmniejszenia różnicy między średnim wsparciem bezpośrednim w Polsce i w Unii Europejskiej. Właśnie ten problem polega na tym, że są znaczne różnice pomiędzy przeciętnym dochodem z pracy w gospodarstwie rolnym a przeciętnym wynagrodzeniem w gospodarce narodowej. Wejście znowelizowanej ustawy w życie w jakiś sposób zwiększy te dochody. I tak, zgodnie z danymi z 2020 r. opublikowanymi przez GUS, np. wzrost przeciętnego dochodu z rodzinnego gospodarstwa rolnego w 2020 r. na jedną osobę pełnozatrudnioną był wyższy prawie o 17% od przeciętnego dochodu z roku poprzedniego, ale dochód ten jest ciągle mniejszy niż przeciętny dochód w gospodarce narodowej. W 2020 r. był on mniejszy prawie o 13%. Tak jak już tu wspomniano, termin przewidziany na przyjmowanie wniosków będzie ujednolicony z terminem przewidzianym na przyjmowanie wniosków dotyczących wszystkich płatności w ramach kampanii 2020 r., czyli będzie to okres od 15 marca do 15 maja, oczywiście z uwzględnieniem wydłużenia o okres 25 dni, ale ten okres 25 dni jest już związany z sankcjami, które zostały określone w ustawie. Proponowany termin wejścia w życie nie narusza zasad demokratycznego państwa prawa. Konsultacje dotyczące tej ustawy trwały od 19 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. Na realizację uzupełniającej płatności podstawowej w kampanii 2022 r. planuje się przeznaczyć 400 mln zł, z tym że połowa tej kwoty, czyli 200 mln zł, będzie wypłacana do końca 2022 r. w formie zaliczek i w formie płatności od 1 grudnia, a pozostała część, 200 mln zł, w ramach płatności bezpośrednich do końca czerwca 2023 r. (Dzwonek) Wejście ustawy w życie umożliwi poprawę sytuacji dochodowej gospodarstw rolnych. Ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. Klub Prawo i Sprawiedliwość wnosi o uchwalenie przez Wysoką Izbę przedłożonej przez rząd ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)