Mówca: Maciej Gdula
Data: 2023-04-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Zwracam się do ministra Mularczyka. Niestety nie ma już pana ministra Raua, zniknął, tak jak zniknął wcześniej na dłuższy czas. Zniknął też pan prezydent, nie ma nawet żadnego pana ministra z Kancelarii Prezydenta. Gdy popatrzymy na ławy opozycji i ławy PiS, to widać, że opozycja teraz sama ze sobą rozmawia o polityce zagranicznej. To jest bardzo miłe, bo to opozycja będzie rządzić za 6 miesięcy, i to dobrze, że teraz uzgodnimy główne kierunki polityki zagranicznej, bo ta polityka, którą proponuje rząd, jest polityką naznaczoną złymi założeniami. (Poseł Sławomir Nitras: Spróbuj pogadać z Mularczykiem.) Nie zgadzam się w jednej ze spraw, które podjął w swoim dobrym przemówieniu Grzegorz Schetyna. Tam niestety jest wizja, tam niestety jest strategia, tylko to jest zła wizja i zła strategia. One są oparte na akceptowaniu kilku założeń, które są bardzo wątpliwe, np. że w obecnej sytuacji najważniejsze jest to, żeby osłabić Niemcy, bo to wzmocni Polskę. To jest dzisiaj założenie polityki Prawa i Sprawiedliwości. Albo że w obecnej sytuacji mamy doskonałą okazję, żeby wykazać wyższość moralną naszych polityków wobec polityków innych krajów europejskich, zwłaszcza tych największych, zwłaszcza wobec Niemiec i Francji. To są fatalne założenia. Jest również takie założenie, że rolą Polski jest hamowanie integracji europejskiej, hamowanie wszystkich procesów, które sprowadzają się do zacieśnienia więzi między krajami europejskimi, i stworzenie instytucji, która będzie ważna w procesach geopolitycznych. Mnie dzisiaj, przyznam, włosy stanęły na głowie dęba, jak usłyszałem... (Poseł Sławomir Nitras: Widać, stoją.) ...że rząd Prawa i Sprawiedliwości będzie wspierał - to jest jego główny cel w Unii Europejskiej - te kraje, które chcą wyjść ze strefy euro. (Poseł Sławomir Nitras: Albo czasowo wprowadzić walutę narodową.) No to jest rzeczywiście świetna wizja polityki europejskiej. Przyznaję, że to jest zaskakujące. To jest bardzo zły prognostyk dla polityki wschodniej, bo są jakieś sprawy, w których się oczywiście zgadzamy, np. kwestia, że Ukraina została najechana przez Rosję i jest ofiarą. Tu się zgadzamy, to jest jasne. Że Ukraina bohatersko się broni, ale nie będzie mogła się obronić, jeżeli nie będzie pomocy organizowanej dla niej przez całą wspólnotę transatlantycką - tu się zgadzamy, oczywiście. Zgadzamy się co do pomocy uchodźcom z Ukrainy. Ale też zgadzamy się, że tu nie ma jakichś wielkich zasług rządu, że akceptuje te oczywistości, bo każdy inny rząd - zobaczą państwo - rząd opozycyjny, który powstanie na jesieni, też będzie te założenia realizował i te oczywistości akceptował. Wyciągnie natomiast na pewno pełne konsekwencje z prostej prawdy: Polska jest krajem leżącym nad Wisłą. Ten kraj leży nad rzeką, która nie jest rzeką amerykańską, afrykańską czy azjatycką, tylko europejską, i dlatego musimy przede wszystkim patrzeć na nasze relacje z krajami europejskimi. To jest fundament naszej polityki zagranicznej, międzynarodowej, to zadecyduje o sile Polski. Zastanawiam się, czy rząd będzie w stanie podtrzymać ogień solidarności europejskiej, kiedy padają oskarżenia ze strony ministrów tego rządu, że za wojnę na Ukrainie odpowiedzialne są Niemcy, ponieważ kupowały węglowodory. To mówią ministrowie rządu, który kupował węgiel od Rosji, kupował ropę od Rosji. (Poseł Jakub Rutnicki: PiS kupuje węglowodory.) To nie jest polityka wiarygodna. Ktoś, kto nie jest wiarygodny, nie może zbudować poparcia dla Ukrainy. Mówię to z pełnym przekonaniem i zastanawiam się, czy jesteśmy w stanie wiarygodnie domagać się ochrony praw człowieka, kiedy na granicy polsko-białoruskiej prawa człowieka nie są przestrzegane. Tylko w tym roku znaleziono 10 ciał ofiar tej granicy, także ofiar pushbacków. Te osoby ukrywały się przed polskimi służbami, bojąc się, że zostaną cofnięte na Białoruś, że nie będzie im dane złożenie wniosków o ochronę międzynarodową. Jeżeli chcemy być wiarygodni, musimy być konsekwentni, musimy rzeczywiście stać przy wartościach. Tak samo słuchałem ministra Raua, który mówił o tym, że będziemy walczyć o prawa kobiet na Bliskim Wschodzie. To mówi ktoś, kto jest reprezentantem rządu, który zaostrzył prawo antyaborcyjne, uderzając w prawa kobiet. Dla mnie to jest deficyt wiarygodności. Tutaj jest tak wiele problemów z polityką tego rządu, że mam bardzo... W zasadzie nie mogę się ucieszyć tym, że łączą nas jakieś oczywistości, bo w praktyce się rozjedziemy. Teraz kilka konkretów. Bardzo chciałem usłyszeć, jaka jest wizja ministra spraw zagranicznych polskiego rządu, jeżeli chodzi o zorganizowanie odbudowy Ukrainy. Były tylko hasła, że będziemy brać w tym udział, ale jaka jest nasza rola w tzw. finansowym Ramstein? Jaka jest nasza rola, jeśli idzie o udział w tym panelu odbudowy Ukrainy? Nie dowiedzieliśmy się tego. Szukałem jakichś śladów naszej obecności, ale nie znalazłem. Jeżeli nie ma nas w tym panelu, to czy może sami bilateralnie chcemy organizować tę odbudowę? Nie usłyszeliśmy tego. Jeżeli chodzi o Białoruś, to zgadzamy się oczywiście w pewnych kwestiach, zgadzamy się, jeśli idzie o to, że stoimy po stronie białoruskiego społeczeństwa. Oczywiście, że tak. Ale co dalej, co więcej, np. jeżeli chodzi o sankcje? W moim przekonaniu są konieczne sankcje wobec reżimu Białorusi, ale czy są konieczne takie same sankcje wobec Białorusi jak wobec Rosji? Tutaj mam bardzo duże wątpliwości, a rząd w tę stronę zmierza. Białoruś nie powinna przystąpić do wojny, to jest w interesie Polski, Ukrainy i białoruskiego społeczeństwa. Jeżeli będziemy popychać sankcje do tego samego poziomu co sankcje wobec Rosji, to ułatwimy wejście Białorusi do wojny. To nie jest w naszym interesie, to powinniśmy bardzo wyraźnie zrozumieć. Jeśli chodzi o Ukrainę i politykę pamięci, bo to jest sprawa niezwykle istotna, to cieszę się, że polscy politycy przypominają o ofiarach Wołynia, ale nie może być tak, że polscy politycy przypominają o polskich ofiarach, ale nie przypominają o polskich winach. Bo partnerstwo i wspólną pamięć można zbudować tylko na prawdzie. Musimy zatem mówić także o procesach, które miały miejsce w latach 30., burzeniu ukraińskich cerkwi i przymusowej polonizacji, katolicyzacji ludności ukraińskiej. Bez tego nie będzie pojednania. Więc apeluję (Dzwonek) do rządu o to, żeby zwiększył swoją wiarygodność, bo bez tego nie pomożemy Ukrainie, nie zbudujemy dobrej polityki wschodniej, i o współpracę z Unią Europejską, bo to nie są wrogowie, to są nasi przyjaciele. Dziękuję bardzo. (Oklaski)