Mówca: Sprawozdawca Jarosław Zieliński
Data: 2022-07-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych rozpatrywała sprawozdanie ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2020 i w 2021 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców na posiedzeniach w dniach 14 października 2021 r. i 21 czerwca 2022 r. Po przeprowadzonych dyskusjach w obu przypadkach i wysłuchaniu odpowiedzi przedstawiciela ministra spraw wewnętrznych i administracji na pytania posłów komisja postanowiła bez sprzeciwu, chyba, o ile pamiętam, jednomyślnie, rekomendować Wysokiemu Sejmowi przyjęcie obu tych sprawozdań za 2020 r. i 2021 r. Komisja uznała, że sprawozdania zawarte w drukach nr 1103 i nr 2155 zostały przygotowane w sposób czytelny, zawierają klarowne oraz wyczerpujące informacje dotyczące nabywania przez cudzoziemców w latach 2020-2021 nieruchomości na terenie Polski. Warto raz jeszcze może przypomnieć, uzmysłowić sobie, że mamy do czynienia, jeżeli chodzi o nabywanie nieruchomości na terenie Polski, z dwoma kategoriami praw do nabywania nieruchomości. Od 1 maja 2016 r. cudzoziemcy z Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej, o tym wspominał pan minister przed chwilą, mogą swobodnie, a więc bez zezwolenia nabywać nieruchomości oraz udziały i akcje spółek prawa handlowego na terenie Polski, natomiast cudzoziemcy spoza tego obszaru muszą co do zasady uzyskać zezwolenie ministra właściwego do spraw wewnętrznych, w naszym przypadku ministra spraw wewnętrznych i administracji, na nabycie każdej nieruchomości. Miałem w pierwotnym zamiarze przywołać pewne liczby, które obrazują skalę tego zjawiska, zarówno w jednej kategorii nabywania nieruchomości, w tych za zezwoleniem i w tych bez zezwolenia, ale pan minister przedstawił przed chwilą dosyć szczegółowo najważniejsze liczby, dane dotyczące obu tych lat, więc zrezygnuję dla zaoszczędzenia czasu z przywoływania tych danych. Szanowni Państwo! Warto może też jeszcze raz pokreślić, że proporcje pomiędzy nabywaniem przez cudzoziemców nieruchomości w Polsce czy udziałów w spółkach za zezwoleniem czy bez zezwolenia, a więc w zależności od tego, skąd pochodzą cudzoziemcy, jaki obszar reprezentują - cudzoziemcy albo podmioty nabywające prawa własnościowe czy udziały w spółkach - są takie: w 2020 r. 95% powierzchni wszystkich nabytych nieruchomości właśnie zostało zakupionych, nabytych przez obywateli Europejskiego Obszaru Gospodarczego, a w 2021 r. - 96%. W ogóle te dane, te wszystkie liczby, które moglibyśmy tutaj cytować, dotyczące nieruchomości gruntowych, nieruchomości leśnych i rolnych, lokali użytkowych, mieszkalnych czy udziałów w spółkach, a więc transakcji kapitałowych, są dosyć podobne. W przeciągu 3 lat, zresztą to jest zaznaczone w sprawozdaniu ministra spraw wewnętrznych i administracji, nawet 5 lat, nie mamy dużych skoków, dużych różnic, jeżeli chodzi o liczby transakcji czy też powierzchnie nabywanych nieruchomości. Na ostatnim posiedzeniu komisji 21 czerwca odbyła się też dyskusja, na pewno po wpływem ostatnich wydarzeń i sytuacji, w której się znajdujemy. Dyskusja na temat tego, czy w sposób właściwy przepisy regulują w obecnej sytuacji i wobec zagrożeń, które mogą występować choćby w związku z wojną, którą prowadzi Rosja wobec Ukrainy, i wobec innych zagrożeń, które są definiowane obecnie... Czy przepisy, które mamy, są wystarczające, i czy nasze służby państwowe w sposób właściwy i także skuteczny - w odpowiedni sposób skuteczny - mają narzędzia i z nich korzystają, jeżeli chodzi o sprawdzanie tego, czy nie ma zagrożeń dla bezpieczeństwa naszego kraju, gdy chodzi o nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców. Pan minister spraw wewnętrznych uspokajał posłów, którzy zadawali te pytania, m.in. ja je zadawałem, ale wydaje się, że warto zaakcentować ten wątek dyskusji z tego względu, że ta sprawa powinna być bardzo uważnie i intensywnie monitorowana, zarówno jeżeli chodzi o transakcje, które polegają na nabywaniu nieruchomości w Polsce przez obywateli czy podmioty spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jak i... Tutaj oczywiście mamy do czynienia z innym trybem, to jest właściwie prowadzenie rejestru nabywanych nieruchomości. Tak że warto, by nasze służby jakoś monitorowały również i to zjawisko, bo powinniśmy wiedzieć, kto włada nieruchomościami, gruntami, gruntami rolnymi, leśnymi w Polsce, kto nabywa lokale użytkowe, lokale mieszkalne, kto nabywa udziały w spółkach i czy tu nie ma jakiegoś zagrożenia dla naszego bezpieczeństwa. Jesteśmy członkiem Unii Europejskiej, więc obowiązują nas przepisy unijne. Wspomniałem, że od 1 maja 2016 r. właśnie obywatele i podmioty z Europejskiego Obszaru Gospodarczego mogą nabywać swobodnie nieruchomości w Polsce, jednakże państwo też ma taki obowiązek i leży to w naszym interesie, żeby te procesy jednak monitorować i na ile to jest potrzebne, kontrolować, oczywiście nie kwestionując praw, które obowiązują nas również jako członka Unii Europejskiej. Szanowna Pani Marszałek! Jeszcze raz podkreślając, że te sprawozdania są dobrze przygotowane, tę ich cechę, w imieniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych chcę powiedzieć, że komisja rekomenduje przyjęcie informacji ministra spraw wewnętrznych i administracji dotyczących obu tych lat, 2020 i 2021 r. bez zastrzeżeń i właściwie, można powiedzieć, z pełną akceptacją.