Mówca: Jan Łopata
Data: 2014-07-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panie Senatorze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt zaprezentować opinię o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa. Senat w swym uzasadnieniu stwierdza, że przedkładany projekt dostosowuje system prawa - w tym przypadku dotyczy to ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - do wyroku Trybunału Konstytucyjnego, konkretnie z dnia 9 października 2013 r. Otóż w wyroku z tą datą, sygn. akt SK 40/12, Trybunał Konstytucyjny uznał, że niemożność przedawnienia zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką przymusową jest niezgodna z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, jednak uznał, że pozostaje zgodne z konstytucją stosowanie hipoteki przymusowej w razie uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazał, że ogólny charakter regulacji dotyczący możliwości ustanowienia hipoteki przymusowej nie łamie zasady zaufania obywateli do państwa prawa ani nie wykracza poza zakres konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji. Sformułowanie ˝uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego˝ umożliwia organom podatkowym odpowiednie ustalenie relacji pomiędzy obowiązkiem podatkowym a prawem własności podatnika. Trybunał przypomniał również, że konstytucja nie opisuje prawa do przedawnienia należności podatkowej. Jeżeli jednak ustawodawca zdecydował się wprowadzić taką instytucję, to w tym zakresie należy przestrzegać standardów konstytucyjnych. Zaznaczył również, że niedopuszczalna jest sytuacja, w której ustanowienie hipoteki przymusowej skutkuje wyłączeniem przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wyrok trybunału dotyczył wprost art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej. Zapis tego artykułu - co tu pan senator podkreślał wielokrotnie - obowiązywał do 31 grudnia 2002 r. Niemniej trybunał zwrócił uwagę, że obowiązujący aktualnie przepis art. 70 § 8, choć nie on wprost był zaskarżony, wypełnia treść zmienionego przepisu, gdyż wyłącza on możliwość przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką przymusową bądź zastawem skarbowym. Senat stwierdza, że skutkiem ustawy, oprócz oczywiście wypełnienia wyroku trybunału, będzie zwiększenie skuteczności organów skarbowych w dochodzeniu należności podatkowych, co ocenia jako wartość dodaną proponowanych zmian. Uzasadnione wydaje się pytanie, jak to by się miało stać, co się musi wydarzyć, by to się w taki sposób spełniło. Żaden inny przepis tej ustawy nie został zakwestionowany czy też uzupełniony. Wydaje się, że w swej propozycji zmiany Senat nie wziął pod uwagę dotychczasowych odniesień orzecznictwa trybunału, który wielokrotnie w różnych wyrokach podkreślał istotę powszechnego obowiązku podatkowego określonego w art. 84 konstytucji, podkreślał też, że płacenie podatków jest jedną z powinności jednostki wobec państwa, co wynika z faktu, że każdy, korzystając z różnych form realizacji zadań publicznych przez państwo, powinien też partycypować w ich finansowaniu. Wysoki Sejmie! Minister finansów w swojej opinii podnosi jeszcze dwie kwestie, mianowicie uznaje, że po pierwsze, senacki projekt ustawy spowoduje, że wierzyciel cywilnoprawny będzie na uprzywilejowanej pozycji w stosunku do wierzyciela publicznoprawnego, zatem nastąpi nierówne traktowanie według zasad konstytucyjnych, po drugie, podnosi również element skutków finansowych - o tym też już tu była mowa - gdyż liczba hipotek przymusowych wynosi 107 tys., kwota zabezpieczona to ponad 6 mld zł, natomiast liczba zastawów wynosi ponad 30 tys., kwota to 2 mld zł, a z odsetkami to ok. 12 mld zł. Ministerstwo Finansów stwierdza, że ta kwestia będzie lepiej, skuteczniej rozwiązana w projekcie rządowym. Myślę - i taką nadzieję wyrażam - że oba te projekty spotkają się w najbliższym czasie w Komisji Finansów Publicznych, do której, w imieniu klubu parlamentarnego, proponuję skierować ten projekt senacki. Dziękuję.