Mówca: Jacek Tomczak
Data: 2022-11-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rzeczywiście podczas tych trwających 9 godzin prac komisji nie udało się jakoś wypracować, przynajmniej w trakcie posiedzenia komisji, kompromisu. Mimo wielu prób rozmów niestety ta dyskusja na posiedzeniu komisji stanęła w martwym punkcie. Ustawa cały czas wymaga głębokich zmian i niewiele z tych poprawek składanych zarówno przez KRN, jak i przez posłów zostało uwzględnionych. Co do dwóch instytucji, które w tej ustawie się wprowadza, czyli nakazu zapłaty i wpisu do ksiąg wieczystych, to oczywiście o wprowadzenie tych instytucji od lat apelowali notariusze, żeby przyspieszyć postępowania. Natomiast sposób ich implementacji, wprowadzenia w tej ustawie jest taki, że obawiamy się, że z tych dobrodziejstw niestety niewielu obywateli polskich będzie mogło skorzystać. Nakazy zapłaty, sposób ich doręczenia, doręczenia osobiste, brak rygoru przesyłki sądowej powodują, że praktycznie ta instytucja nie zafunkcjonuje w sposób efektywny, tak żeby przyspieszyć postępowania, co, jak ministerstwo mówi, miałoby być celem tej instytucji. Niestety w tym wariancie będzie ona dysfunkcjonalna i w sposób niedostateczny zabezpieczy zarówno interesy wierzycieli, jak i osób zobowiązanych na podstawie tego nakazu zapłaty. Jeżeli chodzi o wpisy do ksiąg wieczystych, to sposób realizacji tego w tej ustawie, tego postulatu... Przyspieszone wpisy są bardzo ograniczone, dotyczą tylko i wyłącznie nowoutworzonych ksiąg wieczystych. W dodatku jeszcze notariusze ograniczeni są możliwością dokonywania wpisów tylko w obrębie sądu, w którym prowadzą działalność. W związku z tym bardzo niewielu Polaków skorzysta z tej instytucji. Nie jest tak, jak to pan minister nam przedstawiał kiedyś, że to przyspieszy wiele milionów postępowań wieczysto-księgowych. Zdaje się, że padła liczba 7 mln. Są to absolutnie dane nieprawdziwe. Będzie to dotyczyło najwyżej dziesiąt tysięcy postępowań wieczystoksięgowych, jeżeli chodzi o te instytucje. Także zakres regulacji jest za wąski. Składamy poprawkę, żeby go poszerzyć, żeby nie było tego regionalizmu, jeżeli chodzi o możliwość składania wniosków przez notariuszy. Składamy ją także, żeby poszerzyć zakres o nowe czynności wynikające z aktów poświadczenia dziedziczenia, dotyczące możliwości przenoszenia i zbywania nieruchomości, tak żeby to dobrodziejstwo wpisów dotyczyło większej liczby Polaków. Natomiast co do samej konstrukcji, to sam fakt rocznego vacatio legis powoduje, że żaden obywatel przez najbliższy rok z dobrodziejstw szybszych wpisów nie skorzysta, nawet jeżeli poprawki będą uwzględnione. Mamy dużą wątpliwość, czy ta konstrukcja zawarta w ustawie zafunkcjonuje w ogóle. Raczej w tym wariancie, który jest dzisiaj, są na to bardzo małe szanse. W dodatku pan minister wprowadził jeszcze dziwne kryteria: notariuszy lepszych i gorszych. Jedni otrzymają zaświadczenie od ministra, że mogą tych wpisów dokonywać, drudzy nie. Wiadomo, o co chodzi. Będą ci nasi notariusze - ministerialni i ci, którzy są nie nasi. To wprowadza chaos. Nie ma na gruncie ustawy - Prawo o notariacie możliwości, ażeby uwzględniać kompetencje notariuszy czy zakres dokonywania przez nich czynności na podstawie zaświadczenia ministerialnego. Do tej pory nie było w ogóle takiej praktyki, więc minister w żaden sposób nie potrafił też uzasadnić, po co dokonuje tego typu rozróżnień, które wprowadzają niepotrzebny chaos. Przecież nie po to notariusz kończy aplikację, studia, zdaje egzamin państwowy, żeby nie móc dokonywać wpisów do księgi wieczystej. Każdy notariusz powinien mieć taką możliwość. To rozróżnienie jest po prostu absurdalne, w żaden sposób niewyjaśnione. Główny cel tej ustawy to oczywiście przerobienie osoby zaufania publicznego na urzędnika państwowego, zdewastowanie wieloletniego dorobku notariatu polskiego i oczywiście wszystkie aspekty dyscyplinarne, czyli automatyzm w zawieszaniu kancelarii notarialnej. Nie ma takiej praktyki na terenie Unii Europejskiej, żeby bez wyroku sądowego jakiegokolwiek przedsiębiorcę można było pozbawić możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. (Dzwonek) Mamy szereg przepisów dyscyplinarnych...