Mówca: Iwona Śledzińska-Katarasińska
Data: 2012-10-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Nie pracuję w komisji finansów i budżetu, stąd mam, myślę, wyjątkowy przywilej, że na ten budżet i na tę debatę patrzę z pozycji większości Polaków, prawie wszystkich. Nie będą się tutaj przerzucała liczbami, teoriami ekonomicznymi. Słucham od początku bardzo uważnie, i słuchając, tak sobie w pewnym momencie pomyślałam, a nie jest to moja pierwsza debata budżetowa, wręcz przeciwnie, n-ta z kolei, tak sobie powiedziałam, że w tej jest coś innego, że ta debata w jakimś sensie jest wyjątkowa. I potem sobie uprzytomniłam, że ta wyjątkowość polega na tym, że gdybyście panie i panowie posłowie z opozycji naprawdę wierzyli, że Polska jest taka, jaką tutaj opisujecie dziś od rana, to zamiast tu siedzieć i mówić, powinniście wyjść i strzelić sobie w łeb. Bo ta wasza Polska jest czymś takim... (Głos z sali: Idziemy sobie strzelić w łeb.) Bardzo proszę. Bo ta wasza Polska jest spaloną ziemią po ataku atomowym. Mniej więcej tak to wygląda. Dwie... (Poseł Robert Telus: Przesadziła pani teraz, przesadziła.) Mogę każde słowo panu powtórzyć, panie pośle. Dwie główne tezy się tutaj przewijają. Wszyscy narzekają, że ten rozwój jest za słaby, że nie jest tak dynamiczny, że nie gonimy, żeśmy jeszcze nie przegonili. Tylko, chcę powiedzieć, że gonimy od roku 1990 i zarówno ci z tej strony, jak i ci z tej strony też mieli szansę gonić. To jak żeście podgonili, że teraz przy takich wynikach, jakie mamy w ostatnim pięcioleciu, ciągle jeszcze tylko łapiemy tę czołówkę za poły marynarki, a nie wyrównujemy? Jedno zdanie z tej debaty mi utkwiło i chcę się z nim zgodzić - to bodajże pan profesor Żyżyński powiedział - że nie jest to budżet na miarę naszych potrzeb. Tak, to nie jest budżet na miarę naszych potrzeb. Od początku było wiadomo, że budżet na rok 2013 będzie budżetem oszczędnym, bezpiecznym. Pani minister Rostowski lubi o tym mówić, że to jest budżet konserwatywny. Tu przecież sami konserwatyści na tej sali, więc myślę, że im się powinien podobać. W tym sensie on jest nie na miarę naszych potrzeb, że potrzeby nasze i aspiracje rosną znacznie szybciej niż możliwości, żeby na nie do końca odpowiedzieć. Korzystając z tego przywileju, że patrzę na tę debatę i na ten budżet z pozycji takiego, powiedziałabym, przeciętnego Polaka, wybrałam dziedzinę, o której się na tej sali bardzo rzadko mówi, ale dla scharakteryzowania budżetu chyba dość typową. Otóż w budżetach domowych jest tak, że kiedy się robi krucho, kiedy zaczyna brakować pieniędzy, to w pierwszej kolejności pod nóż idą wydatki na kulturę. Tak to jakoś jest. No bo jasne - dzieci, jedzenie, ubranie, wszystko, co związane z pracą bądź jej poszukiwaniem, są to jak gdyby rzeczy pierwszej potrzeby, a kultura to już jest coś, o czym ktoś sobie przy bardzo szczupłym budżecie myśli, że może jest, i owszem, dobra, potrzebna, ale nie niezbędna do życia. Dla mnie niezbędna, ale rozumiem, że tak to jest, gdy brakuje. I zajrzałam do tego budżetu, kiedy się pojawił, trafił do Sejmu, z lekkim takim niepokojem, przyznaję, bo pomyślałam, że w tym konserwatywnym, oszczędnym, bezpiecznym budżecie, w tym kryzysie, jaki nas otacza i do nas puka, kultura będzie gdzieś tam zepchnięta na margines. A pamiętam przecież, że został podpisany ˝Pakt dla kultury˝ i do roku 2015, taki jest zapis tego paktu, wydatki na kulturę w budżecie państwa mają sięgnąć 1% wydatków państwa. Przy okazji chcę powiedzieć, że w roku 2000 zdecentralizowaliśmy kulturę całkowicie i że na każdą złotówkę, która jest wydawana z budżetu państwa, przypada, jedni mówią, że 5 zł, drudzy mówią, że 6 zł, niech będzie 5,5 zł, krakowskim targiem, wydawanych z budżetów samorządów, bo kultura jak gdyby się usamorządowiła i zdecentralizowała. Tak więc jeżeli chodzi o pułap w wysokości 1%, gdyby policzyć wszystkie wydatki, to raczej w ogóle by go nie było. Spojrzałam do projektu i okazało się, że w roku 2013 zakładamy, iż w części 24: Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego dobijamy do 0,87. To jest może nie do końca bezpieczne, ale myślę, że jak na rok kryzysowy, to, po pierwsze, się poprawiło, a po drugie, jednak do tego 1% zmierzamy, czyli że w tym tak oszczędnym budżecie coś tak ważnego dla społeczeństwa, dla naszej tożsamości, dla naszego poziomu rozwoju cywilizacyjnego jak kultura znalazło swoje miejsce. Oczywiście te prawie 3 mld zł, jakie w tym budżecie są przeznaczone na kulturę, wydawane są na instytucje narodowe i na uzupełnianie środków europejskich. Po raz pierwszy pięć lat temu rozpoczęliśmy jakiekolwiek inwestycje w kulturę. Chcę powiedzieć o trzech programach wieloletnich, na które znaczna część pieniędzy jest przeznaczona. Te programy też jakby charakteryzują podejście tego rządu i tej koalicji do spraw kultury. Program pierwszy: ˝Kultura+˝. ˝Kultura+˝ to jest cała infrastrukturalna sieć odpowiednio wyposażonych instytucji niejako upowszechniania kultury głównie w małych ośrodkach, w tej Polsce, którą czasem, a przykro, że tak o niej mówimy, nazywamy Polską B. Ten program jest kontynuowany i na ten program są pieniądze. Program drugi to jest ˝Budowa Muzeum II Wojny Światowej˝. Chyba wszyscy, jak tu, na tej sali, siedzimy, jesteśmy zwolennikami polityki historycznej, więc pewnie jest to bardzo dobry program. I wreszcie program trzeci szczególnie dedykuję klubom Prawo i Sprawiedliwość oraz Solidarna Polska. To ten rząd z tym ministrem, ta koalicja, buduje kompleks Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. Do tej pory ani nie było woli, ani nie było pieniędzy, ani w ogóle nikt się o tym nie zająknął. Tak że myślę, że dla tak patriotycznie nastawionych kolegów posłów jest to argument, który powinien im się kazać zastanowić, czy warto ten budżet odrzucać, bo marszałek gotów nam tego nie darować. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)