Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2017-10-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców, druk nr 1863. Przedłożony projekt realizuje dwa zasadnicze cele. Po pierwsze, zmienia mechanizm wsparcia finansowego udzielanego osobom, które znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, a jednocześnie spłacają raty kredytu mieszkaniowego. Po drugie, wprowadza nowy instrument tzw. dobrowolnej restrukturyzacji kredytów denominowanych lub indeksowanych do walut innych niż ta, w jakiej kredytobiorcy uzyskują dochody. Odnośnie do pierwszego celu, pierwszej zmiany, należy zauważyć, że następuje minimalne, ale poluzowanie wymagań stawianych kredytobiorcom ubiegającym się o uzyskanie pomocy w spłacie kredytów. Debatując nad projektem prezydenckim 2 lata temu, mówiliśmy o tym, że oferowana ustawowo pomoc przewidziana dla kredytobiorców jest zbyt mała, zbyt symboliczna, a sami zainteresowani, nazywani frankowiczami, mówili wręcz, że przyjęta wówczas ustawa nic im nie pomoże, a być może nawet lepiej byłoby, gdyby jej w ogóle nie było. Jak się okazuje po 2 latach funkcjonowania ustawy, rzeczywiście w 2016 r. z ustawy skorzystała bardzo niewielka grupa osób, tj. zostało wykorzystanych zaledwie 2% środków. W obecnym projekcie zakłada się, że wsparcie może być uzyskane - tak jak dotychczas - przez kredytobiorcę, który utracił zatrudnienie, i może być przyznane, jeżeli wartość wskaźnika DtI przekracza 50% - było 60% - a także przy dwukrotnie wyższych kwotach dochodów wynikających z ustawy o pomocy społecznej przypadających na jednego członka rodziny. Wsparcie może być również przyznane w przypadku, gdy kredytobiorca jest najemcą innej nieruchomości. To jest dobre rozwiązanie, bo rzeczywiście wielu kredytobiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji, wydzierżawiło swoje domy, aby mieć więcej środków na spłatę tych często podstępnych kredytów. Wydłuża się również okres udzielania pomocy. I tutaj - o czym już mówili poprzednicy, a także mówił pan minister - zwiększa się kwotę maksymalnego wsparcia do 72 tys. w okresie 3 lat. W projekcie przewiduje się również przyznanie pożyczki na pokrycie pozostałej części zadłużenia, jeżeli kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości nie pokryła całego zobowiązania. Ważne jest również to, że w projekcie przewidziano częściowe umorzenie zobowiązania. W celu realizacji drugiego z proponowanych instrumentów, tj. dobrowolnej restrukturyzacji kredytów, nazwijmy, w walutach obcych, choć one nigdy nie były w walutach obcych, Fundusz Wsparcia Kredytobiorców dzieli się na dwa nowe Fundusze: Wspierający i Restrukturyzacyjny. Zadaniem kredytodawcy będzie gromadzenie określonych środków w Banku Gospodarstwa Krajowego w Funduszu Restrukturyzacyjnym, a także zaproponowanie kredytobiorcy warunków restrukturyzacji i uzyskanie jego zgody, przy czym kredytodawca będzie mógł wnioskować do Banku Gospodarstwa Krajowego o środki na restrukturyzację przez okres 6 miesięcy, do wysokości wniesionych przez niego wpłat. Te dość szczegółowe ustalenia przyjęte w projekcie wynikają jednoznacznie z chęci uchylania się przez banki od odpowiedzialności za zaistniałą sytuację, jeśli chodzi o kredyty mieszkaniowe. Dlatego też w obecnym projekcie określa się nawet niezbędne dokumenty, jakich mogą żądać banki od wnioskodawców, a także całą procedurę składania i rozpatrywania wniosków kredytobiorców, łącznie z zagwarantowaniem, że za okres niesłusznego niepobierania wsparcia zapłaci kredytodawca. W projekcie wprowadza się również tryb odwoławczy, narzuca się pewne zasady współpracy kredytodawcy, rady funduszu i Komisji Nadzoru Finansowego. Podsumowując, należy podkreślić, że projekt jednak rozszerza możliwości pomocy dla kredytobiorców. Mam jednak wątpliwości, czy obecne propozycje będą już w miarę satysfakcjonujące, przede wszystkim dla frankowiczów. Zresztą każdy z nich ma inną sytuację finansową. Uważamy (Dzwonek), i to pragnę zdecydowanie podkreślić, że banki muszą poczuć się odpowiedzialne za zaistnienie tej trudnej sytuacji u kredytobiorców, bo nie wszystkie banki oszukiwały, nie wszystkie banki podprowadzały klientów. Dlatego też uważam, że przepisy w tym względzie powinny być bardziej restrykcyjne w stosunku do banków. Dziękuję. (Oklaski)