Mówca: Włodzimierz Bernacki
Data: 2017-06-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia stanowiska Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowego projektu ustawy o Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej z projektami aktów wykonawczych, druk nr 1550. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Tak jak powiedział pan profesor minister Bobko, rzeczywiście ten projekt, ta propozycja złożona przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ma na celu przede wszystkim próbę zasypania tej wielkiej przepaści, jaka pojawiła się pomiędzy nauką polską a nauką światową po roku 1945. Wtedy to najważniejsze, największe uniwersytety, które pozostały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a więc Uniwersytet Warszawski i Uniwersytet Jagielloński, zostały zdegradowane i rozczłonkowane, natomiast dwa wielkie, znaczące uniwersytety, dwa znaczące ośrodki uniwersyteckie zostały poza granicami Rzeczypospolitej, na terenie dzisiejszej Ukrainy czy na terenie dzisiejszej Litwy, a niegdyś Związku Sowieckiego. Politykę rządów komunistycznych wobec polskiej nauki znamy: ta polityka sprowadzała się do wasalstwa, do podporządkowania się ewentualnym projektom, w cudzysłowie, naukowym, które pojawiały się na wschodzie Europy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W chwili obecnej polityka realizowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego to polityka, w której działalność naukowa finansowana jest przede wszystkim poprzez system grantowy. Tę funkcję spełnia Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, tę funkcję spełnia Narodowe Centrum Nauki. Brakowało rzeczywiście tego trzeciego ogniwa, czyli Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, które ułatwiłoby przybywanie na tereny Rzeczypospolitej uczonych spoza granic Polski, uczonych o renomie światowej. Tu warto podkreślić, że w chwili obecnej ten odsetek pracowników naukowych to zaledwie 2,4%. To jest rzeczywiście ilość znikoma. Dodajmy, że duża część tej profesury to profesura z krajów dawnego bloku wschodniego. Ten projekt ma służyć możliwości finansowania procesu naukowego, ale i dydaktycznego, tego pobytu tutaj uczonych ze świata, przede wszystkim z krajów zachodniej Europy i Stanów Zjednoczonych. Chodzi o to, aby nie tylko zapłacić za ich pobyt, ale i wypłacić odpowiednie honorarium. Tutaj, panie ministrze, proszę też w przyszłości pamiętać o stawkach polskich uczonych, które są nijak do zaakceptowania przez uczonych zachodnioeuropejskich. To jest jeden aspekt. Drugi aspekt, bardzo istotny i ważny, jest związany z ułatwieniami czy z internacjonalizacją, jeśli chodzi o nauczanie, dydaktykę, a więc o przybywanie na tereny Rzeczypospolitej studentów spoza granic Polski. W chwili obecnej wynosi to ok. 3,5%, co przy średniej europejskiej wynoszącej ok. 8% pokazuje, jakie rzeczywiście mamy tutaj deficyty. Mam nadzieję, że ten projekt, czyli projekt dotyczący Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej, w zdecydowany sposób ułatwi możliwość studiowania czy właściwie tak naprawdę stworzenia lepszych warunków nie tylko dla przybywających studentów, ale również dla uczonych realizujących programy w językach obcych dla studentów przybywających ze świata. To są te podstawowe funkcje, do których pełnienia będzie powołana Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej; chodzi o możliwość pozyskiwania poprzez projekty środków na realizację tych dwóch kwestii. Mam zaszczyt prezentować stanowisko klubu, zatem chcę jasno powiedzieć, że Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość jest za tym, aby ów projekt był procedowany w dalszych etapach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)