Mówca: Dariusz Rosati
Data: 2022-10-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję! Panie marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Państwo Ministrowie! Niestety muszę stwierdzić, że rządowy projekt budżetu na 2023 r. to kolejny, już któryś tam przykład nieodpowiedzialnego rozdawania pieniędzy i manipulacji księgowej. Jego przyjęcie, szanowni państwo, wbrew temu, co mówiliście z tej mównicy, spowoduje wzrost inflacji, wzrost zadłużenia, ale co najważniejsze, nie rozwiąże żadnego z problemów, które stoją przed polską gospodarką. (Poseł Adam Gawęda: Z czego zrezygnować?) Zaraz to uzasadnię, panie pośle. Od 3 lat polskie finanse publiczne są obciążane kolejnymi zobowiązaniami, których jedynym celem jest utrzymanie wyborczego poparcia dla Prawa i Sprawiedliwości. Tylko w bieżącym roku dodatkowe wydatki transferowe w postaci dodatku węglowego, działań osłonowych, dodatkowych emerytur wyniosą ponad 60 mld zł. Dodajmy do tego gwałtownie rosnący koszt obsługi długu, który przekroczy kwotę zapisaną w budżecie na ten rok co najmniej o 10-15 mld zł. Jednocześnie rząd w ciągu ostatniego roku dopuścił, lekkomyślnie, do poważnej utraty dochodów budżetowych, m.in. z tytułu podatku VAT na kwotę 23 mld zł i podatku PIT na kwotę 22 mld zł. W ramach niesławnego Polskiego Ładu, waszego kluczowego dzieła ostatnich 2 lat, a następnie w ramach tarcz antyinflacyjnych objęto ulgami i zwolnieniami wszystkich, jak leci. Tu nie chodzi o to, żeby odmawiać osłony ludziom, którzy jej potrzebują, tylko chodzi o bezmyślne rozdawanie pieniędzy wszystkim, niezależnie od poziomu dochodu i sytuacji materialnej. To jest wasz główny grzech. (Oklaski) Łącznie w wyniku wzrostu wydatków i spadku dochodów dziura w finansach publicznych powiększy się tylko w tym roku o 120 mld zł. To jest 4% PKB. W budżecie na przyszły rok planuje się jeszcze więcej tego samego. Projekt budżetu przewiduje największy w historii, skokowy wzrost wydatków - o prawie 160 mld - w porównaniu z bieżącym rokiem. To jest niemal 30%, mimo że PKB wzrośnie w przyszłym roku według waszego budżetu tylko o 1,7%. Ale te wydatki z budżetu, które rosną skokowo, to nie koniec. Rząd planuje wydać jeszcze więcej pieniędzy poza budżetem, o czym była już mowa, za pośrednictwem Polskiego Funduszu Rozwoju i funduszy celowych zarządzanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego, ponieważ celem w przyszłym roku jest oczywiście wygranie wyborów parlamentarnych. PiS zapowiada kolejne prezenty wyborcze, które będą finansowane poza budżetem. Przedłużenie działania tarcz antyinflacyjnych - chyba musicie się przyznać, że to będzie, w budżecie tego nie ma, Izba nie może tego ocenić, ale to oczywiście będzie miało miejsce, tyle tylko, że bez naszej zgody, poprzez fundusze znajdujące się poza kontrolą parlamentarną. To będzie kosztować ponad 30 mld zł. Macie zamiar, ponieważ w budżecie tego nie ma, przyznać czternastą emeryturę i być może piętnastą emeryturę. Jeśli tak się stanie, to są to dodatkowe 23 mld. Dlaczego nie robicie tego w budżecie? Przecież moglibyście uczciwie postawić sprawę, że chcecie dofinansować emerytów i że są na to pieniądze. Nie, prowadzicie taką manipulację, która ma ukryć właściwy stan finansów. Jeżeli jeszcze przedłużycie instrumenty osłonowe, które są wprowadzane w tych tygodniach dla gospodarstw domowych, a także planowane dla dużych przedsiębiorstw, to oznacza to wydatki większe o kolejne 45 mld zł. To wszystko w Ministerstwie Finansów wiedzą, tylko my na tej sali nie jesteśmy o tym informowani. Działania te będą oczywiście realizowane poza budżetem, a ich łączny koszt to jest ok. 100 mld zł. Ze wzrostem wydatków budżetowych o 160 mld zł to jest razem 260 mld zł wzrostu wydatków, czyli 8% produktu krajowego brutto. Pan poseł Cymański lubi to porównywać do PKB, więc na jego użytek podaję te liczby. (Poseł Tadeusz Cymański: Liczby nie kłamią, ludzie tak.) Szanowni Państwo! Przechodzę teraz do spraw naprawdę ważnych. Przy tak ekspansywnej polityce fiskalnej - ekspansywnej, bo ona polega na ogromnym zwiększaniu wydatków, pieniędzy, których, podkreślam, nie ma, to jest wszystko z długu - nie może być mowy o obniżeniu inflacji. Mowy nie ma. Wy właściwie już nie zaprzeczacie temu, że wy się w ogóle tą inflacją nie będziecie przejmować. Nawet NBP i nowa Rada Polityki Pieniężnej też poddały się w tej walce z inflacją - ostatnia decyzja o nieruszaniu stóp oznacza, że po prostu nie będzie walki z inflacją. My wszyscy, 38 mln polskich obywateli, będziemy musieli pogodzić się z tym, że będziemy żyli z dwucyfrową inflacją. W przyszłym roku ona może przekroczyć 20%. Równolegle o kolejne setki miliardów rośnie zadłużenie Skarbu Państwa, o czym już też była mowa. Według metodologii unijnej ta kwota na przyszły rok to ma być ponad 1750 mld zł, ponad 1750 mld zł. Uważacie, że można się tak bezkarnie zadłużać, ponieważ są kraje w Unii Europejskiej, które mają o wiele wyższe zadłużenie? Nie, bo one ciągle płacą za swój dług 2% albo 3%, tak jak w przypadku Niemiec, Francji czy krajów skandynawskich, natomiast my przy zadłużeniu ciągle poniżej 60% płacimy już ponad 7%. (Poseł Izabela Leszczyna: Nawet 8%) To, co się liczy, to nie jest ogólny poziom zadłużenia, bo liczy się wiarygodność kraju. Liczy się wysiłek i ciężar związany z bieżącą obsługą zadłużenia. A my jesteśmy, szanowni państwo, na granicy. Argentyna, kraj, w którym był jeden z największych kryzysów finansowych w historii, miała zadłużenie na poziomie 55%, kiedy stała się kompletnym bankrutem. Grecja zwróciła się o pomoc do państw strefy euro wtedy, kiedy rentowność greckich obligacji przekroczyła 7%. U nas ona przekroczyła 7%, na szczęście mamy niższy poziom długu, niż miała wtedy Grecja - na razie. Sam koszt obsługi długu w tym roku, jak powiedziałem, sięgnie 40-45 mld, mimo że w ustawie było zapisane 25 mld, a w przyszłym roku będzie ponad 60 mld, co sami przyznajecie. Ale najgorsze jest to, że te kolosalne wydatki finansowe, to kolosalne zadłużanie się na koszt naszych dzieci i wnuków wcale nie przyczynia się do rozwiązywania głównych problemów strukturalnych, jakie stoją przed polską gospodarką. W budżecie brak instrumentów wspierających transformację energetyczną. Tam powinien być, w tym budżecie, pani minister, program na 100 mld zł, który pozwoli nie tylko łagodzić skutki wzrostu cen energii, ale zasadniczo przebudować naszą konsumpcję energii, tak żebyśmy ten problem rozwiązali. Bo w tej chwili wszystkie działania podejmowane przez rząd to jest przepychanie problemu na przyszłość. Przepychacie inflację na przyszły rok, przepychacie problem energetyczny na przyszły rok. Przecież nasze uzależnienie od kosztów energii, od zużycia zwłaszcza paliw kopalnych nie spada. Ono nie spada. W przyszłym roku będziecie dawali dodatki węglowe i dodatki osłonowe, ale konsumpcja węgla będzie ciągle taka sama. Nie robicie nic, żeby coś z tym zrobić. Powinny być specjalne programy, które pozwoliłyby finansować termoizolację na dużą skalę, pompy ciepła, fotowoltaikę, rozbudowę sieci na dużą skalę. (Głos z sali: Są.) Są, wiem, że są. Ale na dużą skalę, na skalę taką, na jaką... (Poseł Tadeusz Cymański: Większą.) Mówiłem o tych dziesiątkach miliardów wzrostu wydatków. Wzrost wydatków sektora budżetowego w najbliższym roku to łącznie 260 mld. W związku z tym przynajmniej połowa tego powinna być na rozwiązywanie problemów, a nie na przepychanie ich na przyszłość. Mówicie, że zwiększacie wydatki budżetowe. Nieprawda. Wydatki budżetowe na zdrowie spadają z 21 mld w tym roku do 17 mld w przyszłym roku. Bo nie liczmy NFZ. NFZ to są nasze składki, a nie pieniądze budżetowe. (Głos z sali: Wszystkie są nasze.) Rząd nie przewiduje żadnych programów. Mamy zapaść w edukacji, odchodzą nauczyciele, nie ma podejmowanych działań. Mieszkalnictwo leży. Szanowni państwo, inwestycje nie są finansowane. Dlaczego nie ma programu pobudzania inwestycji? To wcale nie jest nawet kosztowne, wystarczy zapewnić stabilność warunków finansowania i stabilność otoczenia biznesowego i mielibyśmy dużo inwestycji. Wysoka Izbo! Omawiany dokument to nie jest żaden projekt odpowiedzialnego budżetu. To jest po prostu wasz biznesplan obliczony na wygranie wyborów. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)