Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-09-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw określających warunki prowadzenia działalności innowacyjnej. Jak słusznie zauważono w uzasadnieniu projektu, potencjał innowacyjności ściśle powiązany jest z poziomem inwestycji, a ich udział w PKB jest na zatrważająco niskim poziomie. Konsekwencjami tego stanu rzeczy są alarmujące spadki pozycji, jaką Polska zajmuje w międzynarodowych rankingach innowacyjności czy konkurencyjności, a także oceny wystawiane polskim uczelniom wyższym w oparciu o ich osiągnięcia naukowe i badawcze. W 2015 r. w akademickim rankingu uniwersytetów świata znalazły się jedynie dwa nasze uniwersytety: Uniwersytet Jagielloński oraz Uniwersytet Warszawski. I oba spadły do ostatniej, piątej setki tego prestiżowego zestawienia. Jeśli zestawić te fakty z informacją, że w Polsce działa ponad 600 ośrodków innowacyjności i przedsiębiorczości, takich jak parki technologiczne, centra transferu technologii czy inkubatory przedsiębiorczości, a młodzi polscy naukowcy odnoszą znaczące sukcesy na arenie międzynarodowej, staje się jasne, że głównym problemem nie jest wcale brak zainteresowania sektorem badawczo-rozwojowym. Problem leży raczej po stronie mankamentów dotychczas obowiązujących przepisów, w tym także, a może przede wszystkim, podatkowych. Działalność innowacyjna z zasady objęta jest ryzykiem, które może krępować inwestycje. Dlatego niezbędna jest taka konstrukcja systemu podatkowego, aby pozwalał on to ryzyko równoważyć, właśnie m.in. poprzez wprowadzenie zakładanych przez procedowany projekt ustawy ulg podatkowych, zwrotów podatków dla start-upów prowadzących działalność badawczo-rozwojową czy możliwości tworzenia przez uczelnie więcej niż jednej spółki celowej. To jednak w obliczu wyzwań współczesności może okazać się niewystarczające. Obecnie trwa dyskusja, konsultacje społeczne w sprawie kształtu strategii premiera Morawieckiego na rzecz odpowiedzialnego rozwoju. Musimy wyznaczyć cele strategiczne i dążyć do ich realizacji. Żeby uruchomić procesy innowacyjne, musimy dokonać pilnej reformy szkolnictwa wyższego. Chodzi o stworzenie możliwości rozwoju i awansu zawodowego młodym naukowcom w ramach konsekwentnie realizowanego procesu bolońskiego, a także zbudowanie na bazie zasobów polskich wyższych uczelni co najmniej trzech uczelni, które uzyskają miejsce w pierwszej setce najlepszych uniwersytetów na świecie, jak również polskiej wyższej uczelni technicznej na bazie jednej z politechnik na miarę amerykańskiej Massachusetts Institute of Technology. Mały Izrael ma dwie uczelnie w pierwszej setce najlepszych uniwersytetów. Polska powinna mieć ich więcej. Nie zbudujemy sektora badawczo-rozwojowego współpracującego z czebolami gospodarczymi oraz średnim i małym biznesem w zakresie wdrożeń nowoczesnych technologii, w tym objętych patentami, bez odważnych zmian w szkolnictwie wyższym i stworzenia systemu zachęt finansowo-podatkowych ze strony państwa. Zwiększenie dynamiki polskiej gospodarki wymaga maksymalnego wykorzystania instrumentów przyczyniających się do wzrostu jej innowacyjności. Jest to działanie tym bardziej konieczne, że w 2020 r. nastąpi zmiana finansowania działań wynikająca z zakończenia aktualnej perspektywy wykorzystania funduszy europejskich, a Polska zobowiązała się do zwiększenia nakładów na działalność w sektorze badawczo-rozwojowym do poziomu 1,7% PKB. Czasu jest zatem niewiele. Potencjał polskiej innowacyjności, co wiemy choćby z historii, jest ogromny i niezaprzeczalny, a zadaniem władzy jest wdrożenie takich rozwiązań legislacyjnych, aby tego potencjału nie ograniczać, ale przeciwnie, w jak największym stopniu go wykorzystać, także poprzez wzmocnienie ochrony prawnej patentów. Posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni popierają przedmiotowy projekt ustawy jako rozwiązanie zmierzające w dobrym kierunku, wnosząc na obecnym etapie o jego skierowanie do dalszych prac w komisjach sejmowych. Dziękuję bardzo.