Mówca: Bartosz Kownacki
Data: 2013-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiając stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, na wstępie chciałbym zaznaczyć, że każde rozwiązanie, które będzie chroniło interes obywateli, także tych, którzy zostali oskarżeni, wymaga głębszego pochylenia się i analizy w odpowiedniej komisji sejmowej. Niemniej jednak mam z tym projektem pewien problem. Z jednej strony całkowicie zgadzam się z wnioskodawcami tego projektu, z panem marszałkiem Zychem. Skoro dzieje się tak, że organy władzy publicznej nadużywają prawa, mówimy o pewnym nadużyciu prawa, tylko i wyłącznie o takim oskarżeniu, które jest oczywiście niezasadne, jest oczywisty brak podstaw oskarżenia, to należą się takiemu obywatelowi odszkodowanie i zadośćuczynienie. To jest sprawa oczywista. Niemniej jednak w tych rozwiązaniach mam wątpliwości co do konkretnych zapisów, bo one są, po pierwsze, niekonsekwentne, o tym mówił pan poseł Budka, wskazała to również świetnie w swojej opinii prokuratoria generalna. Otóż mam wrażenie, że wnioskodawcy troszkę pomylili, kiedy należy uniewinnić oskarżonego, kiedy należy umorzyć postępowanie. W dzisiaj obowiązującym rozwiązaniu, jeżeli jest oczywisty brak podstaw oskarżenia, to w myśl art. 339 § 3 pkt 2 Kodeksu postępowania karnego takie postępowanie na posiedzeniu powinno być umorzone, a nie powinno nastąpić uniewinnienie. Analogicznie w przypadku gdy w toku przewodu sądowego mamy podstawy przez negatywne przesłanki procesowe z art. 17 § 1 pkt 1, 2, uniewinniamy oskarżonego, więc nad tymi zapisami na pewno trzeba by było jeszcze wnikliwie popracować. Te rozwiązania, które przedstawiła w tym zakresie prokuratoria generalna, są ciekawe, aczkolwiek też jeszcze niedoskonałe, też wymagałaby pewnych zasadniczych zmian. Zgadzam się z samą intencją, moją uwagę zwraca i pewien, przepraszam, bo mam ogromny szacunek dla pana marszałka, niesmak budzi to, że mam wrażenie, iż wnioskodawcy troszeczkę - i to widać z samego uzasadnienia - ulegają populizmowi sejmowemu, który dzisiaj ma miejsce, chodzi o składanie co rusz nowych wniosków, nawet projektów zmian kodeksów. Polskie Stronnictwo Ludowe nie czyni tego nazbyt często, dostrzegam to, ale mam takie wrażenie po odwołaniu się do uzasadnienia i po analizie tego rozwiązania. Po pierwsze, uważam, że w normalnym państwie, w normalnym kraju te przepisy, które dzisiaj są, chodzi o Kodeks cywilny, pozwalałaby skutecznie dochodzić i odszkodowania, i zadośćuczynienia. Niestety, nie żyjemy w normalnym kraju. Problemem jest u nas stosowanie prawa. Po raz kolejny musimy uciekać się do pewnej kazuistyki. Po drugie - o tym zawsze pan marszałek, czy prawie zawsze, jak pamiętam, mówił - niedobrze jest, gdy co chwila zmieniamy przepisy, tym bardziej przepisy kodeksowe. Kodeks postępowania karnego, Kodeks karny, każdy kodeks jest fundamentem systemu prawnego i nie może być tak, że co rusz to zmieniamy, nawet w tak ważnej sprawie, tym bardziej, panie marszałku, i to jest właśnie ta łyżka dziegciu, że mieliśmy niedawno ogromną nowelizację Kodeksu postępowania karnego, niemalże równolegle z tą odbywającą się wówczas konferencją, o której państwo piszecie w uzasadnieniu. Warto było wtedy poruszyć ten problem i uwzględnić dużą konstrukcję nowelizacji Kodeksu postępowania karnego i te proponowane przez was zmiany. Pytanie: Dlaczego wtedy nie zostało to podniesione? Nie mielibyśmy kolejnej nowelizacji Kodeksu postępowania karnego. I wreszcie rzecz najważniejsza. Otóż ta duża nowelizacja K.p.k. całkowicie zmienia optykę czy prawie całkowicie zmienia optykę patrzenia na postępowanie karne, już nie ma potrzeby wszechstronnego gromadzenia materiału dowodowego. Byliśmy całkowicie przeciwni tej nowelizacji, o czym pan minister pamięta, i ten zabieg dzisiejszy złożenia projektu uważam za trochę nieuczciwy, dlatego że fajnie by było, dobrze by było podyskutować o tym odszkodowaniu, które się należy, w kontekście nowelizacji, a nie rozmawiać o tym w kontekście obowiązującego stanu prawnego, kiedy to nie ulega wątpliwości, że taki odszkodowanie powinno być, a z drugiej strony za chwilę będziemy mieli proces kontradyktoryjny, który już powoduje pytanie, czy prokurator, mając świadomość tego, że będzie trzeba płacić odszkodowania, płacić z tytułu zadośćuczynienia - które swoją drogą są skandalicznie niskie dzisiaj w Polsce, o tym też nie mówiliśmy, one powinny być wyższe co najmniej o jedno zero (Dzwonek) - nie będzie niejako dodatkowo obciążony tym, że jeszcze będzie musiał uwzględnić odszkodowanie. Wiemy, że ilość uniewinnień w przypadku nowego procesu karnego prawdopodobnie wzrośnie, szczególnie na początku. W związku z tym co z odszkodowaniami? Czy przemodelowujemy cały proces karny, czy być może PSL, i tu byłbym usatysfakcjonowany, zdecydowałby się jednak zweryfikować swoje stanowisko co do całej nowelizacji Kodeksu postępowania karnego? Zawsze możemy dokonać jeszcze zmiany, vacatio legis jest dość długie. Tak jak mówię, z całym szacunkiem przyjmujemy tę nowelizację, uważamy ją co do intencji za dobrą, należy nad nią pracować, natomiast podkreślam pójście PSL w stronę pewnego populizmu czy też niedostrzeżenie tego, że całkiem niedawno mieliśmy ogromną nowelizację, przy okazji której uczciwie mogliśmy na ten bardzo ważny temat porozmawiać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)