Mówca: Sprawozdawca Urszula Rusecka
Data: 2017-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przypadło mi w udziale przedstawienie sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin, druk nr 1625. Sprawozdanie komisji to druk nr 1641. Sejm na 44. posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2017 r. na podstawie art. 39 ust. 2 regulaminu Sejmu skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia. Projektowana ustawa jest realizacją wniosków i rekomendacji zawartych w ˝Przeglądzie systemów wsparcia rodzin˝, gdzie znalazły się propozycje zmian w obszarze świadczenia wychowawczego, świadczeń rodzinnych, ściągalności alimentów, opieki nad dziećmi do lat 3 oraz Karty Dużej Rodziny. Zmiany dotyczą następujących ustaw: ustawy o świadczeniach rodzinnych, ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3, ustawy o Karcie Dużej Rodziny. Główne założenia niewątpliwie przełomowego programu polityki rodzinnej ˝Rodzina 500+˝ pozostają bez zmian. Proponowana ustawa ma za zadanie likwidację nielicznych, aczkolwiek niepożądanych zjawisk. Zmiany polegają na wprowadzeniu do ww. ustawy wyłączenia stosowania mechanizmu utraty dochodu w przypadku utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w tym pozarolniczej działalności gospodarczej, przez daną osobę oraz ponownego zatrudnienia tej osoby w krótkim odcinku czasu u tego samego pracodawcy, zleceniodawcy lub zamawiającego dzieło lub ponownego rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej; ustalenia dochodu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; przepisów dotyczących warunków przyznawania świadczenia wychowawczego osobom deklarującym samotne wychowywanie dzieci; organizacji sposobu rozpatrywania spraw z zakresu unijnej koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; sposobu określania wzoru wniosku o świadczenie wychowawcze oraz załączników do wniosku; wydłużenia okresu składania wniosków o świadczenie wychowawcze na kolejny okres świadczeniowy, ich rozpatrywania i wypłaty przyznanych świadczeń wychowawczych; ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na dzieci pozostające pod opieką naprzemienną rodziców nietworzących rodziny; katalogu okoliczności uznawanych za utratę i uzyskanie dochodu; zakresu danych zawartych we wniosku o świadczenie wychowawcze; sporządzania sprawozdań rzeczowo-finansowych z wykonywania zadań z zakresu świadczenia wychowawczego; weryfikacji spełniania warunków uprawniających do świadczenia wychowawczego, w szczególności dotyczących zamieszkiwania w Polsce; umożliwiania ministrowi właściwemu do spraw rodziny przekazywania osobom pobierającym świadczenia wychowawcze informacji związanych z uprawnieniami dla rodzin. Jeżeli chodzi o zmiany w ustawie o świadczeniach rodzinnych, dotyczą one anulowania planowanego od 1 listopada 2017 r. wzrostu kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń rodzinnych oraz wzrostu wysokości świadczeń rodzinnych; uzupełnienia katalogu dochodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, składających się na dochód, na podstawie którego ustalane jest prawo do uzależnionych od dochodu świadczeń rodzinnych, o finansowane ze środków Unii Europejskiej stypendia przyznawane osobom bezrobotnym; ustalenia dochodu osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; doprecyzowania art. 6 ustawy poprzez wskazanie, że zasiłek rodzinny na osoby w wieku powyżej 18. roku życia przysługuje do końca roku akademickiego, w którym nastąpiło zakończenie nauki w szkole wyższej, nie dłużej niż do ukończenia 24. roku życia; doprecyzowania art. 10 ust. 2 ustawy poprzez wskazanie, że z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje jeden dodatek do zasiłku rodzinnego niezależnie od liczby dzieci, na które został udzielony urlop wychowawczy; zmiany w art. 15b ust. 4 ustawy przez wskazanie, że jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka nie przysługuje w sytuacji, gdy osobie samotnie wychowującej dziecko nie zostało ustalone świadczenie alimentacyjne na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego od sądu lub zatwierdzonego przez sąd na rzecz dziecka od drugiego rodzica dziecka; doprecyzowania art. 27 ust. 5 ustawy mającego na celu zapewnienie jednolitości stosowania przepisów ustawy przez organy właściwe i jednoznaczne wskazanie, że nie jest możliwa kumulacja wielu rodzajów świadczeń finansowanych z budżetu państwa, które są związane z brakiem aktywności zawodowej spowodowanym opieką nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny; doprecyzowania art. 16a i art. 17 ust. 6 ustawy poprzez dodanie zapisu, że status poszukującego pracy lub bezrobotnego nie ma wpływu na prawo opiekuna osoby niepełnosprawnej do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego. Projektowane zmiany w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów są zmianami doprecyzowującymi analogicznymi do proponowanych zmian przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmiany w ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 to m.in.: rozszerzenie listy podmiotów, które mogą założyć żłobek lub klub dziecięcy; optymalizacja wymagań w zakresie lokalu, w którym ma być prowadzony żłobek; zmiany w zakresie kwalifikacji kadry zatrudnionej w żłobku lub klubie dziecięcym; doprecyzowanie uregulowań dotyczących wyżywienia w żłobkach i klubach dziecięcych; zmiany w rejestrze żłobków i klubów dziecięcych; preferencje dla rodzin wielodzietnych oraz dzieci niepełnosprawnych przy przyjmowaniu do żłobków i klubów dziecięcych; zmiany zakresu wykonywania przez podmioty prowadzące żłobki obowiązku dokonywania miesięcznych wpłat na PFRON; zmiany w zakresie sprawozdawczości. Jeżeli chodzi o zmiany w ustawie o Karcie Dużej Rodziny, są to m.in.: wizualizacja Karty Dużej Rodziny na urządzeniach mobilnych; rozszerzenie kręgu osób mających prawo do posiadania karty o rodziców, których dzieci nie spełniają już warunków przyznania karty; zmiana w zakresie terminu ważności karty dla pełnoletniego dziecka uczącego się w szkole wyższej; rozszerzenie kręgu cudzoziemców posiadających prawo do karty; zapis o stworzeniu przez podmiot wybrany przez ministra właściwego do spraw rodziny systemu teleinformatycznego zapewniającego kartę w formie dokumentu elektronicznego. Komisja w trakcie rozpatrywania projektu przyjęła poprawki dotyczące m.in.: braku potrzeby wprowadzania zwolnień z podatku rolnego i leśnego w przypadku prowadzenia żłobka; doprecyzowania co do ustalenia prawa do świadczeń w oparciu o miesięczny dochód rodziny; doprecyzowania, jakie dane mają być przedstawione w zaświadczeniu naczelnika urzędu skarbowego, aby możliwe było ustalenie dochodu osób rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne; wprowadzenia 3-miesięcznego okresu, w którym osoby samotne będą mogły przedstawić tytuł wykonawczy, z którego wynika, że od drugiego z rodziców przysługują alimenty na dziecko bez utraty za ten okres prawa do świadczeń; rozwiązania umożliwiającego radzie rodziców w żłobku lub klubie dziecięcym zbieranie dobrowolnych składek rodziców lub pozyskiwanie funduszy z innych źródeł i gromadzenie tych funduszy na odrębnym rachunku bankowym; zmiany związanej z koniecznością wyeliminowania z wniosku danych o liczbie zapisanych dzieci na etapie składania wniosku o wpis do rejestru żłobków i klubów dziecięcych; doprecyzowania kwestii utrzymania w mocy czynności dokonanych przez samorząd województwa; braku konieczności dołączania do wniosku o przyznanie Karty Dużej Rodziny dokumentów, które gmina może samodzielnie pozyskać. Komisja zgodnie z art. 43 ust. 3 regulaminu Sejmu przedstawia jednocześnie na żądanie wnioskodawców siedem wniosków mniejszości dotyczących m.in.: przesunięcia koordynacji z urzędu marszałkowskiego do systemu zabezpieczenia społecznego u wojewody; wydłużenia do 25 lat wieku, do którego przysługuje zasiłek rodzinny; poszerzenia katalogu osób, którym przysługuje preferencyjne przyjęcie do żłobka, o dzieci samotnych rodziców; przyznania dodatku w wysokości 400 zł na każde dziecko będące pod opieką rodzica przebywającego na urlopie wychowawczym. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny po rozpatrzeniu projektu ustawy z druku nr 1625 na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2017 r. wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył powyższy projekt ustawy. W imieniu komisji wnoszę o przyjęcie sprawozdania przedłożonego w druku nr 1641. Dziękuję. (Oklaski)