Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2016-09-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, zawartego w druku nr 768. Projekt zmieniający art. 647 1 § 5 Kodeksu cywilnego zakłada, iż inwestor powinien ponosić solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia od wykonawcy, tylko jeżeli wyraził zgodę na zawarcie dalszej umowy o roboty budowlane w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Autorzy projektu wskazują, iż zmiana ma na celu zwiększenie kontroli ze strony inwestora nad zawieranymi umowami z podwykonawcami, co ma bezpośrednie przełożenie na jego solidarną odpowiedzialność. Twórcy uzasadniają przy tym, że w obecnym stanie prawnym często domniemywa się zgodę inwestora na wykonywanie robót przez podwykonawców poprzez chociażby milczącą akceptację ich obecności na placu budowy. Sprzyja to nadużyciom zawierania przez wykonawców umów o dalsze roboty budowlane bez wyraźnej zgody inwestora. Należy zauważyć, że obecne przepisy Kodeksu cywilnego faworyzują podwykonawców, pozbawiają zaś inwestorów jakiejkolwiek ochrony przed obowiązkiem zapłaty za zobowiązania osób trzecich. Niejednokrotnie podwykonawcy nie otrzymują należności za roboty budowlane zlecone im przez wykonawców, na ogół duże spółki kapitałowe. Wtedy idą ze swoimi roszczeniami do inwestora, mimo że ten przekazał środki wykonawcy. Rodzi to sytuację, w której inwestor zobowiązany jest płacić dwukrotnie za tę samą pracę. Co więcej, inwestor pozbawiony jest instrumentów umożliwiających obronę przed nieuczciwymi podwykonawcami, którzy mogą dowolnie ustalać ceny kontraktów bez jego wiedzy. Otwiera to pole do nadużyć i wyłudzeń. Podsumowując, obecnie obowiązujące przepisy w sposób istotny naruszają równowagę stosunku prawnego, znacznie wzmacniając pozycję podwykonawcy względem inwestora. Należy podkreślić, że inwestorzy to nie tylko podmioty prywatne. Niejednokrotnie problemu upadających wykonawców i nieopłaconych podwykonawców doświadczają samorządy, a przede wszystkim spółdzielnie mieszkaniowe, których przedstawiciele szczególnie apelowali i apelują o nowelizację przedmiotowej ustawy. W naszej opinii ograniczenie współodpowiedzialności inwestora do sytuacji, w której wyraził na piśmie zgodę na powierzenie części prac podwykonawcy, to próba ucywilizowania niedookreślonych dotąd relacji na linii inwestor - wykonawca - podwykonawca oraz zwiększenie transparentności tych relacji. Warto jednak naszym zdaniem zwrócić uwagę na opinię Krajowej Rady Spółdzielczej, która dotyczy projektu, który procedujemy. W myśl tej opinii zaproponowana zmiana może okazać się niewystarczająca, jeżeli nie zostanie powiązana jednocześnie ze zmianą redakcji art. 647 § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten zawiera bowiem w dalszym ciągu konstrukcję domniemania prawnego zakładającego, że przez milczącą zgodę inwestor akceptuje fakt korzystania przez generalnego wykonawcę z usług podwykonawców, co może prowadzić w dalszym ciągu do wątpliwości interpretacyjnych. Mimo licznych zastrzeżeń do projektu senackiego jako klub opowiadamy się za przekazaniem go do prac w komisjach i na podstawie efektów tych prac podejmiemy decyzję co do poparcia finalnego produktu, tego projektu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)