Mówca: Zbigniew Chmielowiec (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-05-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniu 11 maja będziemy obchodzić 117. rocznicę urodzin polskiego prozaika, eseisty i tłumacza literatury, autora słynnej książki ˝Mitologia˝ - Jana Parandowskiego. Parandowski urodził się 11 maja 1895 r. we Lwowie. Był wychowankiem tamtejszego gimnazjum klasycznego i Uniwersytetu Lwowskiego. Studiował filologię klasyczną i archeologię, z których to w roku 1923 uzyskał magisterium. W latach 1922-1924 był kierownikiem literackim w wydawnictwie Altenberga, gdzie uruchomił serię przekładów z literatur klasycznych. Przez kolejne 2 lata odbywał wiele podróży naukowych do południowej Europy, m.in. Grecji, Francji i Włoch. W 1929 r. przeniósł się i zamieszkał w Warszawie, gdzie początkowo redagował miesięcznik ˝Pamiętnik Warszawski˝. W 1930 r. został członkiem polskiego PEN Clubu, a od 1933 r. do 1978 r. pełnił funkcję jako prezes, z przerwą spowodowaną okresem wojennym. W czasie okupacji brał udział w konspiracyjnym życiu kulturalnym. Był też wykładowcą na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Został członkiem zwyczajnym Warszawskiego Towarzystwa Naukowego, współpracował z ˝Tygodnikiem Powszechnym˝, ˝Meandrem˝, ˝Twórczością˝. Był także członkiem Stowarzyszenia Kultury Europejskiej, a w 1962 r. został wiceprezesem międzynarodowego PEN Clubu. Jan Parandowski to jeden z najwybitniejszych stylistów polskiej literatury i mistrz eseju. Cechowała go wyborna znajomość kultury oraz literatury starożytnej, w których poszukiwał wzorów ładu i harmonii dla współczesnego człowieka. Był także gorącym zwolennikiem renesansowego humanizmu. Jako literat debiutował już w 1913 r. szkicem literacko-filozoficznym ˝Rousseau˝. Ogromną popularność przyniosła mu wznawiana wielokrotnie ˝Mitologia˝ z 1924 r. Pozycja ta była wielce znacząca w popularyzacji podstaw kultury antycznej w Polsce. Opisuje najważniejsze mity greckie i do dzisiaj korzysta się z niej w edukacji szkolnej. Do grona jego dzieł ponadto zaliczyć można: ˝Wojnę trojańską˝ (1927 r.), ˝Przygody Odyseusza˝ (1935 r.), upowszechniające wiedzę o starożytności. Uznanie zdobyły: zbiór ˝Eros na Olimpie˝ (1924 r.), ˝Dwie wiosny˝ (1927 r.), opowieść ˝Dysk olimpijski˝ (z 1933 r., za którą otrzymał brązowy medal na olimpiadzie w Berlinie), ˝Podróże literackie˝ (1958 r.), ˝Akcja˝ (1967 r.). W uznaniu zasług pisarskich i obywatelskich Parandowski odznaczony został m.in.: w 1954 r. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, zaś w 1959 r. - Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą OOP. Za całokształt twórczości otrzymał także nagrodę państwową I stopnia w 1964 r., a w 1976 r. Katolicki Uniwersytet Lubelski nadał pisarzowi tytuł doktora honoris causa Wydziału Filozofii Chrześcijańskiej. Jan Parandowski zmarł w Warszawie 26 września 1978 r. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. W roku 1988 jego żona, Irena Parandowska, zapoczątkowała przyznawanie literackiej nagrody polskiego PEN Clubu imienia jej zmarłego męża Jana Parandowskiego. Szanowna Pani Marszałek! Stojąc dziś w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej i wspominając tę szczególną postać, postać Jana Parandowskiego, w przypadającą rocznicę jego urodzin, pragnę oddać hołd i wyrazić wdzięczność za jego życie i całokształt twórczości, jaki nam po sobie pozostawił. Dziękuję bardzo za uwagę.