Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2022-03-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedstawiam sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Projekt jest zawarty w druku nr 2041, a wpłynął do Sejmu 9 lutego tego roku. Został skierowany do Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej i na wspólnym posiedzeniu obu tych komisji w dniu 8 marca tego roku odbyło się jego pierwsze czytanie. Komisje niezwłocznie przystąpiły do szczegółowych prac nad projektem, a po jego przepracowaniu przedstawiają Wysokiej Izbie niniejsze sprawozdanie w druku nr 2061. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy przewiduje nowelizację art. 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Proponowana zmiana ma na celu zapewnienie najemcom prawa do lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki w związku z koniecznością remontu lub rozbiórki budynku, który wymaga opróżnienia. Obowiązek ten spoczywa na właściwej gminie. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego wyznaczyła datę 31 grudnia 2021 r. jako graniczną dla stosowania tegoż przepisu. Trzeba tu jednak wyjaśnić, że podany termin był wielokrotnie nowelizowany, przedłużany kolejnymi nowelizacjami. W art. 1 przedmiotowego projektu proponuje się zmianę tego terminu 31 grudnia 2021 r. na termin do dnia 31 grudnia 2024 r., czyli przedłużenie o kolejne 3 lata. Trzeba tutaj zauważyć, że to zjawisko przekwaterowywania lokatorów ma charakter wygasający, jednak występuje i należy, że tak powiem, na to reagować. Wysoka Izbo! Można powiedzieć, że problem, z którym mamy tutaj do czynienia, jest pozostałością po słusznie minionym ustroju. Po II wojnie światowej zasiedlono w miastach bardzo wiele budynków, jednak nie stworzono mechanizmu finansowego odnawiania tego zasobu. Po kilkudziesięciu latach nieremontowane, zdekapitalizowane budynki wymagają wyburzenia albo remontu, czego najczęściej się nie da przeprowadzać w obecności lokatorów. Przepis, o którym tutaj mówię, dotyczy także lokatorów kamienic zwracanych w wyniku reprywatyzacji i dla tych lokatorów jest ratunkiem. Przedkładany projekt ustawy zakłada objęcie działaniem przepisów okresu od 1 stycznia 2022 r. Ważne jest bowiem zachowanie ciągłości istniejących od lat rozwiązań. Jak mówiłam, ten termin wielokrotnie był przedłużany. Proszę państwa, to na gminie dotychczas, czyli do 31 grudnia 2021 r., spoczywał obowiązek zapewniania najemcom prawa do lokalu zamiennego oraz pokrycia kosztów przeprowadzki w związku z koniecznością remontu lub rozbiórki budynku, który wymaga opróżnienia. A zatem jest zasadne utrzymanie takich samych rozwiązań dla sytuacji, które mogą mieć miejsce, mogłyby mieć miejsce od 1 stycznia 2022 r. do dnia wejścia w życie omawianej ustawy. Projekt dotyczy często osób w złej sytuacji materialnej, w złej sytuacji życiowej. A zatem skoro władze publiczne mają możliwość zapewnienia obywatelom zabezpieczenia społecznego, powinno się taką możliwość utrzymać i władze publiczne powinny z tego korzystać - mówię tu o władzach samorządowych. Skrócony okres vacatio legis projektu ustawy jest podyktowany potrzebą szybkiego przyjęcia proponowanej regulacji. W zasadzie byłoby dobrze, gdyby ona była przyjęta jeszcze w roku 2021. W oczywisty sposób to rozwiązanie służy zabezpieczeniu interesów lokatorów i skraca do minimum okres braku ciągłości realizacji zadań gmin w przedmiotowym zakresie. Wysoka Izbo! W trakcie szczegółowych prac nad projektem połączone komisje przyjęły dwie poprawki. Pierwsza z nich dodaje art. 2, przy czym nastąpiła tutaj zmiana numeracji. Art. 1a został przenumerowany w związku z koniecznością uporządkowania legislacyjnego, redakcyjnego projektu. Ta poprawka czy ten dodawany artykuł przedłuża termin na wydanie przepisów wykonawczych do ustawy o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Druga poprawka jest konsekwencją legislacyjną pierwszej poprawki i modyfikuje, precyzuje przepis dotyczący wejścia w życie stanowionych przepisów. Dodam, że chodzi o 21 rozporządzeń, które są w kompetencji kilku ministrów, które powinny zostać wydane do 21 września (Dzwonek) tego roku. Istnieje zatem pewne ryzyko, że mogą nie zostać wydane, a musimy się starać uniknąć próżni prawnej, stąd te dwie poprawki. Pani marszałek, już kończę. Obydwie poprawki zostały przyjęte bez głosów przeciwnych. Pierwsza - 38 głosami za, przy 17 wstrzymujących się. Druga - 42 głosami za, przy 16 wstrzymujących się. Konsekwencją jest także zmiana tytułu ustawy. Całość projektu ustawy zawarta w sprawozdaniu połączonych komisji z druku nr 2061 została przyjęta 46 głosami za, przy 10 głosach wstrzymujących się.