Mówca: Anna Bańkowska
Data: 2013-04-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Polacy żyją coraz dłużej. To dobra wiadomość, bowiem wzrasta szansa, aby po latach aktywności zawodowej dłużej cieszyć się życiem, ale dobra dla tych spośród emerytów, którzy są w miarę zdrowi, samodzielni ekonomicznie, mają przyzwoite emerytury i rodzinę, która ich wspiera. Niestety w takiej sytuacji jest mniejszość seniorów w Polsce. Większość boryka się z wielorakimi problemami dnia codziennego. Dla wielu, szczególnie najstarszych, starość jest gorzka, przykra i bolesna. Problemy ich przerastają. Szczególnie ci sędziwi nie są w stanie sobie sami poradzić. Muszą korzystać w codziennych kwestiach życiowych z pomocy, o którą niełatwo. Dlatego SLD zawnioskował o dzisiejszą - pierwszą w Sejmie - debatę w ramach informacji bieżącej w sprawie sytuacji osób starszych i ich rodzin. Chcemy wyartykułować te problemy i usłyszeć od rządu, jakie działania będą podjęte, aby zmienić złą sytuację, zmienić ją na tyle skutecznie, aby Polacy, tak jak ich koledzy w innych krajach, przestali się bać starości, aby jesień życia była dobrym czasem. Już dziś trzeba o tym postanowić, bo aktualnie mamy ponad 6 mln osób w wieku emerytalnym, a do końca 2035 r. będzie ich już ponad 8 mln, w tym, co warto podkreślić, ponadczterokrotnie wzrośnie liczba osób powyżej 80. roku życia, co siłą rzeczy będzie stwarzać problem wzrostu liczby osób niesamodzielnych życiowo. Ponad połowa osób w zaawansowanym wieku deklaruje, że najpowszechniejszą trudność stanowi dla nich zły stan zdrowia. Zdecydowana większość, jak wynika z badań i raportów, skarży się na utrudniony dostęp do lekarzy specjalistów, usług rehabilitacyjnych, drogie leki. Mamy zbyt małą liczbę lekarzy specjalistów z geriatrii. Obserwujemy niepokojące zjawisko likwidacji szpitalnych oddziałów rehabilitacyjnych i opieki paliatywnej. Żyjemy dłużej, ale w szybkim tempie przybywa osób niesamodzielnych, wymagających całodobowej specjalistycznej opieki. Tymczasem poziom nakładów finansowych na opiekę długoterminową w Polsce należy do najniższych w Europie. Zaledwie 16,6% seniorów otrzymuje pomoc w zakresie pielęgnacji, i to często zaledwie przez 2-4 godziny, co przy osobach samotnie mieszkających oznacza, że prawie 20 godzin na dobę pozostają one bez nadzoru. Nie ma dostatecznej liczby miejsc w ośrodkach pielęgnacyjno-opiekuńczo-rehabilitacyjnych. Nieliczne prywatne jednostki tego typu są niedostępne dla większości osób z uwagi na wysokość opłat sięgających kilku tysięcy złotych miesięcznie. Na małą skalę stosowane są alternatywne dla DPS formy opieki, jak choćby dzienne domy opieki. Wiele placówek prywatnych funkcjonuje jeszcze - można tak powiedzieć - poza kontrolą. Na zaniedbania w zakresie świadczonych usług opiekuńczych wskazują raporty NIK. Opieka oparta jest z tych powodów w większości na świadczeniach nieformalnych. Nie ma zapowiadanego bonu na opłatę usług pielęgnacyjnych. Rodzina, na którą spada większość ciężarów opieki, nie zawsze należycie wywiązuje się z tego obowiązku ze względu na niedostateczne warunki lokalowe, brak umiejętności, brak możliwości pogodzenia tych obowiązków z pracą zawodową czy wychowywaniem dzieci. Negatywne skutki wywoła od lipca ograniczenie uprawnień do świadczeń pielęgnacyjnych. Opiekunowie osób starszych, poza kierowanymi z ośrodków pomocy społecznej, mówię o wynajmowanych, pracują w większości na czarno, bez odpowiedniego wsparcia terapeutycznego i szkoleniowego, co nie gwarantuje właściwych standardów opiekuńczych. Niepokojącym problemem jest wzrost liczby emerytów żyjących w ubóstwie, których świadczenia często nie wystarczają na podstawowe wydatki, żywność, leki czy opłaty mieszkaniowe, a tym bardziej opiekuna. Rodzina nie zawsze może lub chce pomagać. Częste są przypadki, że osoby starsze nie mają krewnych, nie otrzymują dodatków mieszkaniowych, np. ze względu na zbyt duży metraż mieszkania, a nikt, żadne służby nie pomagają im w zamianie mieszkania na mniejsze. Seniorzy ze względu na konieczność zdobycia dodatkowych dochodów ulegają pokusie firm oferujących świadczenia pieniężne w zamian za prawo do nieruchomości. Do dziś rząd ignoruje ten problem i nie proponuje (Dzwonek) regulacji w zakresie bezpieczeństwa tak zwanej... (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Wanda Nowicka) Pani marszałek, jeszcze chwileczkę.