Mówca: Urszula Augustyn
Data: 2013-06-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Jednak jest problem, gdy ktoś obok cały czas mówi. To trochę przeszkadza. O sprawach, o których mówili moi przedmówcy, nie będę mówiła, nie chcę tego powtarzać, bo wszystkie inicjatywy, wszystkie działania podjęte przez rzecznika nie tylko podczas posiedzenia komisji, ale i dzisiaj w tym sprawozdaniu zostały przez pana rzecznika przedstawione, także pani poseł sprawozdawca bardzo precyzyjnie o nich mówiła. Ja chciałabym się skupić na tych inicjatywach, które są poza działaniem zza biurka. Pierwsza i najważniejsza dla mnie rzecz to wspaniała edukacja, edukacja na rzecz praw dziecka. Fakt, że rzecznik był inicjatorem ogłoszenia Roku Janusza Korczaka, to jest jeden z tych faktów, które powodują, że wszyscy nagle na tę postać zwrócili uwagę. Setki, dosłownie setki spotkań w całym kraju, setki konferencji, setki dyskusji, debat nie tylko z młodymi ludźmi o ich prawach, ale także z tymi, którzy tych praw powinni przestrzegać i którzy powinni umieć wychowywać, umieć zajmować się młodymi ludźmi, spowodowały, że poziom wiedzy na temat godności młodego człowieka, na temat jego praw w naszym społeczeństwie zdecydowanie wzrósł. Rzecznik swoim postępowaniem zwrócił uwagę na bardzo istotne sprawy, które w zabieganym, rozkojarzonym świecie, często zajmującym się przede wszystkim konsumpcją, po prostu gdzieś tam się zapodziały. W tym roku, w roku 2012, który był Rokiem Janusza Korczaka, dzięki inicjatywom rzecznika praw dziecka w Polsce o pedagogice, o wychowaniu, o prawach dziecka mówiło się bardzo dużo. I to już jest plus. Ale jeżeli dodam, te inicjatywy wyszły poza granice, jeżeli powiem, że pierwsza dama, pani prezydentowa Anna Komorowska inaugurowała ten rok w Japonii, że ten rok był zauważony w wielu krajach Europy i w wielu krajach Europy odbywały się spotkania i rozmowy na ten temat, jeżeli powiem, że w czasie polskiej prezydencji w Radzie Europy nasz rzecznik przewodniczył Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka i kierował nią przez cały rok, nie tylko przez pół, że był wzorem i mówiło się o tym, że Polska jest tym miejscem, które powinno służyć wszystkim za wzór, bo wprowadziliśmy dobre, skuteczne rozwiązania i te rozwiązania dają rzecznikowi instrumenty, aby mógł się upominać o prawa dziecka, to już jest sukces. Ta kadencja przewodniczenia Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka została przez tych z zewnątrz, nie przez nas, nazwana kadencją przyspieszonego rozwoju idei rzecznictwa na rzecz dzieci w Europie. Gratulacje, panie rzeczniku. Kolejne kraje dołączyły do tej organizacji: Łotwa, Estonia, Francja i Włochy. To także zasługa pana rzecznika. I po raz pierwszy w Strasburgu, w Radzie Europy właśnie jako rzecznik praw dziecka mówił pan o sprawach związanych z ochroną najmłodszych, tych bezbronnych. Czyż to nie jest wspaniała rzecz? Kolejne akcje, choćby ta, którą dzisiaj oglądamy na billboardach, w reklamach telewizyjnych i która mocno do nas przemawia: ˝Reaguj. Masz prawo˝. Ktoś powie, krytykując - bo wiadomo, iż takich, którzy znajdą dziurę w całym, zawsze sporo się znajdzie - że to są wyrzucone pieniądze. Powiem: nieprawda. Gdyby było tak, że ta akcja jest niepotrzebna i że są to pieniądze wydane niepotrzebnie, to nie mielibyśmy tylu interwencji w sprawach obrony dzieci, praw dziecka. A więc jest to akcja, która ma nas wszystkich uwrażliwić. Tej znieczulicy społecznej dookoła nas jest trochę zbyt wiele. Jestem przekonana, proszę państwa, że to, co udało się zrobić panu Markowi Michalakowi, jest ewenementem. Bardzo precyzyjnie prześledziłam te 355 stron - już nie będę się skarżyć, że to zajęło sporo czasu - i chcę powiedzieć, że to nie jest tylko sprawozdanie, to nie jest tylko relacja z tego, co się wydarzyło, co się działo, w jakich sprawach rzecznik zabierał głos, w jakich sprawach skutecznie zadziałał. To jest swego rodzaju program działania i ktokolwiek będzie zajmował to stanowisko w przyszłości, ma gotowy plan działania, ma wyznaczone kierunki, trendy, wie doskonale, co już zostało zrobione i co należy zrobić, w jakim kierunku powinniśmy iść. I tylko należy cieszyć się z tego faktu, że jesteśmy na tyle skuteczni, trochę się już pod to podpinamy, iż inne kraje Europy biorą z nas przykład. Polski rzecznik jest prawdziwym ambasadorem praw dziecka i wzorem rozwiązań prawnych, które w całej Europie powinny być realizowane. O rozwiązaniach prawnych pan rzecznik już mówił. Mnie bardzo cieszy fakt, że rzecznik praw dziecka jest tak rozpoznawalną postacią, to jest naprawdę znakomite. Sama uczestniczyłam w wielu spotkaniach, które pan rzecznik odbywał, i bez względu na to, czy to są spotkania z młodymi uczestnikami, czy ze starszymi, za każdym razem budzi to ogromne zainteresowanie, wielką sympatię i powoduje, że o prawach dziecka naprawdę się rozmawia. Czasem też powoduje, że ci starsi, którym powinna nasunąć się szczególna refleksja, faktycznie dochodzą do wniosku, że nie wszystko robimy tak, jak robić należy. Są też spory podczas tych dyskusji, ale, na miły Bóg, właśnie to jest bardzo ważne. Na koniec jedno zdanie. Bardzo poruszył mnie przebieg ostatniego posiedzenia komisji, podczas którego analizowaliśmy sprawozdanie pana rzecznika i były wypowiedzi o głodujących dzieciach i o różnych sytuacjach, w których rzecznika nie ma. Proszę państwa, rzecznik praw dziecka nie jest panaceum, lekiem na wszystko. Należy zwrócić uwagę na to, ile dobrego w ciągu 5 lat swojej kadencji był w stanie zrobić. To po pierwsze. Po drugie, myślę, zwracając szczególnie uwagę osób, które te słowa wypowiadały, że faktycznie polskie dzieci są głodne, ale są głodne miłości i o tę miłość, o godność dziecka urząd rzecznika z całą wspaniałą drużyną absolutnie walczy. Moje dzieci, panie marszałku, Wysoka Izbo, są w takim wieku, że już nie mogą zwrócić się w potrzebie do rzecznika praw obywatelskich, ale mam nadzieję, że moje wnuki będą korzystały z dorobku tego rzecznika i że świat, który im przygotujemy, będzie światem lepszym niż ten, w którym my żyjemy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)