Mówca: Teresa Hałas
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam państwu stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi, druk nr 1502. Pierwsze czytanie omawianego projektu odbyło się 17 września na 37. posiedzeniu Sejmu i projekt skierowany został do rozpatrzenia w Komisji Gospodarki i Rozwoju oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W dniu 28 września te komisje się zebrały i na swoim posiedzeniu ten projekt został bardzo wnikliwie przeprocedowany. Przedstawiony projekt ma na celu wdrożenie do krajowego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach pomiędzy przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. W strukturze rynku rolno-żywnościowego zauważa się zjawiska nieuczciwych praktyk handlowych pomiędzy dostawcami a nabywcami produktów rolnych i spożywczych w całym łańcuchu dostaw żywności. Takie praktyki obserwowane są niemalże we wszystkich krajach Unii Europejskiej z uwagi na fakt występowania silnych i ekonomicznie skonsolidowanych podmiotów sektora dystrybucji, a często nawet przetwórstwa, względem słabszych i rozdrobnionych podmiotów produkujących surowce rolne i artykuły spożywcze. Z tego powodu na rynku dochodzi do nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez te podmioty, co często powoduje wyparcie słabszych podmiotów z rynku. Dla prawidłowości funkcjonowania łańcucha dostaw żywności jest niezbędne zachowanie dobrych relacji pomiędzy wszystkimi ogniwami. Dyrektywa 2019/633, o której mówimy, z 17 kwietnia 2019 r. stwarza określone ramy w stosowaniu jednolitego podejścia do nieuczciwych praktyk w łańcuchu żywności. Rekomendowanym rozwiązaniem jest przyjęcie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi, a implementacja znacznie zmienia zakres obowiązującej dotychczas ustawy z 15 grudnia 2016 r. W stosunku do obowiązujących przepisów projekt ustawy wprowadza nowe zmiany polegające m.in. na rozszerzeniu definicji produktów rolnych i spożywczych, zmianie definicji nabywcy, zdefiniowaniu nieuczciwych praktyk, określeniu dysproporcji w potencjale ekonomicznym czy wprowadzeniu procedury dobrowolnego poddania się karze pieniężnej. Projektowana ustawa w swoim założeniu gwarantuje bardziej przejrzyste warunki funkcjonowania podmiotów w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi. Dostawcy, w tym rolnicy, oraz mali i średni przedsiębiorcy wytwarzający produkty rolne i spożywcze będą mieli większą pewność funkcjonowania na rynku wspólnotowym, w tym rynku krajowym, co powinno przełożyć się na działania prorozwojowe, w tym inwestycyjne i innowacyjne tej grupy społeczno-zawodowej. Projekt zakłada szereg zapisów kompetencyjnych dla prezesa UOKiK-u, w tym nakładanie kar odpowiednio skatalogowanych w poszczególnych artykułach, czy możliwości zastosowania przepisów dobrowolnego poddania się karze stronom sporu, czyli dostawcy lub nabywcy. Projekt pozwala zgodnie z art. 47 na określenie okoliczności łagodzących przy ustaleniu wysokości kar. Wejście w życie projektowanej ustawy nie wyłącza wystąpienia przez przedsiębiorcę z roszczeniem do sądu powszechnego na drodze cywilnoprawnej. Projekt nie zakłada zwiększenia wydatków z budżetu państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Ponieważ zakładany projekt ustawy wypełnia zapisy dyrektywy, klub parlamentarny popiera tę ustawę, jednakże, panie marszałku, składa jedną poprawkę. Ona dotyczy art. 8 ust. 1, gdzie wprowadzaniu do wyliczenia nadaje się takie brzmienie: Za praktyki nieuczciwe wykorzystujące przewagę kontraktową uznaje się w szczególności praktyki polegające - i w uzasadnieniu są wymienione te wszystkie praktyki. Nie będę już miała czasu na ich wymienienie. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)