Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawię stanowisko dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1500. Samorząd stanowi jedną z ostatnich niezależnych od władzy centralnej ostoi polskiej demokracji. Przez 27 lat rozwijał się, miał coraz więcej kompetencji, które były przekazywane jak najbliżej obywatela. Niestety obecny rząd uchwalił szereg ustaw, które pozbawiają samorządy realnego oddziaływania na sprawy, które ich dotyczą. Słyszymy o zakazie kandydowania sprawdzonych gospodarzy, o skracaniu kadencji, o zabieraniu środków finansowych. Nie wspomnę o likwidacji instytucji, takich jak niezależna prokuratura, niezawisłe sądy czy fasadowy obecnie Trybunał Konstytucyjny. Widać istotną różnicę pojmowania zarówno funkcji państwa, jak i funkcjonowania samorządów. Polskie Stronnictwo Ludowe zawsze dążyło do tego, aby rozwijać samorządowość, aby decyzje podejmowane były na najniższym szczeblu administracyjnym w myśl konstytucyjnej zasady subsydiarności, aby władza lokalna była blisko ludzi. Obecnie mamy niestety typowy przykład centralizacji państwa i zarządzania przez wojewodów, ministrów czy nieudolnych pełnomocników. Byś może dlatego posiedzenia naszego Parlamentarnego Zespołu ds. Obrony Polskiej Samorządności cieszą się dużą popularnością wśród samorządowców i posłów, gdzie każdy może wyrazić swoje poglądy i staramy się wypracowywać rozwiązania, które służą przede wszystkim mieszkańcom. Ale przejdę do założeń projektu, nad którym obecnie procedujemy. Wprowadza on możliwość wykonywania przez mieszkańców gminy, powiatu oraz województwa inicjatywy uchwałodawczej. Mieszkańcy zyskują bezpośredni instrument do wpływania na działalność lokalnych władz. Należy zaznaczyć, że niektóre samorządy w swoich statutach wprowadziły już powyższą możliwość, jednak za racjonalne uznaję wprowadzenie tego do ustawy, które nie pozostawia już żadnych wątpliwości co do sprawowania inicjatywy uchwałodawczej przez mieszkańców, przez obywateli. Opinie samorządów wojewódzkich w sprawie przedmiotowego projektu są różne. Wyrażają one najczęściej opinię pozytywną. Należy zauważyć, że samorządowcy w swoich stanowiskach wskazują na pewne mankamenty oraz wnoszą propozycje zmian ustawy, aby sprzyjała ona lokalnym wspólnotom i ich rozwiązaniom. Wyraźnie widać, że samorządy są otwarte na te inicjatywy. Trzeba tylko o nich rozmawiać, prowadzić dialog, a nie narzucać gotowe rozwiązania. Nowa instytucja inicjatywy uchwałodawczej wpłynie pozytywnie na zainteresowanie obywateli sprawami, które ich dotyczą. Prowadzić będzie także do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, które wyraźnie artykułuje swoje potrzeby, a teraz dostaje odpowiednie do tego narzędzia. W dalszych pracach nad projektem w odpowiedniej komisji należy wspólnie z przedstawicielami władz samorządowych zastanowić się nad kryterium liczby podpisów wymaganych do tego, aby złożyć projekt uchwały obywatelskiej. Wskazanie w projekcie liczby mieszkańców w obecnej wielkości może prowadzić jednak do wypaczenia systemu obywatelskiego. Ponadto projekt zawiera drobne, oczywiste nieścisłości, jak sformułowania typu ˝sejmik samorządowy˝ - oczywiście projektodawcy chodziło o sejmik województwa - które w prosty sposób będzie można naprawić podczas dalszych prac. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego w związku z tym opowiada się za dalszą pracą nad poselskim projektem ustawy. (Oklaski)