Mówca: Krzysztof Kłosowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Przedłożony Wysokiej Izbie projekt ma zastąpić obecnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej. Ustawa ma wejść w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. Potrzeba uchwalenia nowej regulacji wynika z obowiązku implementacji przepisów dyrektywy 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II). Projekt przewiduje wprowadzenie nowego systemu wypłacalności zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji. System ma być zbudowany w oparciu o trzy filary. Filar pierwszy ma dotyczyć wymogów kapitałowych, które będą musieli spełnić ubezpieczyciele. Filar drugi odnosi się do systemu zarządzania i procesu nadzorczego. Filar trzeci dotyczy natomiast obowiązków informacyjnych zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji oraz dyscypliny rynkowej. Przedstawiona regulacja zakłada rozróżnienie produktów o charakterze ubezpieczeniowym od produktów o charakterze ubezpieczeniowo-inwestycyjnym, do których zaliczamy m.in. tzw. polisolokaty. Projekt nakłada na ubezpieczycieli obowiązki informacyjne przed zawarciem umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Ponadto ubezpieczyciele będą zobowiązani do przeprowadzenia analizy potrzeb swoich klientów przed zawarciem umowy ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym. Analizy będą dokonywane w celu oceny, jaka umowa ubezpieczenia jest dla klientów odpowiednia. Nowa regulacja z całą pewnością wymusi zmiany w procesie sprzedaży tego rodzaju ubezpieczeń. Nowe przepisy dadzą konsumentom możliwość odstąpienia od zawartej umowy. W razie skorzystania przez ubezpieczającego lub ubezpieczonego z tej możliwości zakład ubezpieczeń powinien wypłacić wartość opłaconych składek lub wartość jednostek ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych pomniejszoną o nie więcej niż 4%. Wysokie opłaty likwidacyjne znikną zatem z rynku ubezpieczeniowego. Projektodawca, czyli rząd, ogłasza w roku wyborczym, że oto rozwiązano problem polisolokat. Deklaracja składana przez rządzących ma jednak niewiele wspólnego z prawdą. Rozwiązania proponowane niniejszym projektem ustawy będą bowiem dotyczyć tylko i wyłącznie nowych klientów. Nie rozwiązują one jakichkolwiek problemów 5 mln posiadaczy polisolokat, którzy ulokowali w nich 50 mld zł. Osoby te zawarły umowy w okresie agresywnej sprzedaży polisolokat, często dokonywanej w sposób nieuczciwy. W toku prac legislacyjnych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zaproponował, aby zmienione zasady miały zastosowanie do zawartych już wcześniej umów. Zaproponowane prokonsumenckie zmiany zostały zablokowane przez Komisję Nadzoru Finansowego. KNF argumentowała, że takie rozwiązanie spowodowałoby kłopoty firm ubezpieczeniowych. Obecni posiadacze polisolokat wciąż zatem będą musieli liczyć się z utratą oszczędności w wyniku zerwania umowy. Niektórzy podejmą wieloletnią batalię sądową, ponosząc przy tym wysokie koszty obsługi prawnej. Należy również podkreślić, że nowe regulacje zakładają konieczność dostosowania działalności firm ubezpieczeniowych i poniesienia przez to odpowiednich kosztów. Może to skutkować tym, że zakłady ubezpieczeń będą dążyły do wyrównania strat poprzez obciążanie klientów nowymi opłatami lub wyższymi składkami. Ustawa wprowadza rozwiązania, które mają chronić prawa konsumenta poprzez nałożenie obowiązków informacyjnych na ubezpieczycieli czy też prawa do wycofania się z umowy bez ponoszenia negatywnych konsekwencji. Wskazane uprawnienia będą dotyczyły tylko nowych konsumentów. Przedstawiony projekt ustawy, której potrzeba uchwalenia wynika z prawa Unii Europejskiej, nie rozwiązuje problemów obecnych posiadaczy polisolokat. W związku z tym Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej opowiada się za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisjach sejmowych, w wyniku których zauważone zostaną problemy dotychczasowych klientów.