Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2019-03-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy Kodeks karny, druki nr 2878 i 3250. Wysoka Izbo! Projekt ustawy dotyczy niezwykle istotnego z punktu widzenia obywatela problemu, jakim jest zmiana wskazania drogomierza czy wręcz zmiana samego drogomierza w celu zafałszowania prawdziwego przebiegu pojazdu. Niestety proceder ten stał się praktyką powszechną, niezwykle uciążliwą dla osób, które pragną zakupić samochód. W rezultacie trudno mieć pewność, że wskazanie drogomierza odzwierciedla faktyczny przebieg pojazdu. W związku z tym kupującym trudno ocenić faktyczny stan techniczny i wyeksploatowanie takiego pojazdu. Dlatego osoby dokonujące zakupu często dotknięte są takim przestępstwem. Oczywiście wiąże się to ze stratą finansową. W szeregu przypadków jest to strata niezwykle bolesna, ponieważ dotyczy oszczędności zgromadzonych często w wielomiesięcznym okresie. W uzasadnieniu do projektu podniesiono, iż w obowiązującym stanie prawnym zachowanie polegające na fałszowaniu wskazania drogomierza jest uznawane za jeden z elementów składających się na realizację znamion czynności sprawczej przestępstwa, oszustwa stypizowanego we wspomnianym przeze mnie wcześniej art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Do zaistnienia tego przestępstwa konieczne jest doprowadzenie innej osoby do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem przez wprowadzenie tej osoby w błąd albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, przy czym sprawca musi działać w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Należy więc podnieść, iż proceder popularnie zwany kręceniem liczników, którego celem jest zafałszowanie rzeczywistego przebiegu pojazdu, wyczerpuje znamiona przestępstwa. Jednak w praktyce, co również podniesiono w uzasadnieniu, udowodnienie sprawcy w toku procesu karnego znamion strony podmiotowej oszustwa fałszowania wskazań drogomierza jest trudne, gdyż trudno wskazać sprawcę. Dlatego podjęcie inicjatywy ustawodawczej, która ma tę lukę przymknąć, i naszą tutaj debatę należy ocenić pozytywnie. Szanowni Państwo! Przechodzę do szczegółów. Należy zauważyć, iż projekt ustawy wprowadza szereg zmian. Po pierwsze, nowelizacja co do zasady zabrania wymiany drogomierza. Wyjątkiem od tej reguły będzie sytuacja uszkodzenia drogomierza i jego wymiany w celu zainstalowania nowego, sprawnego. Drogomierz będzie mógł być wymieniony na taki, który jest właściwy, dedykowany dla danego pojazdu. Po drugie, projekt obejmuje penalizacją ingerencję we wskazania drogomierza. Karane będą m.in. zmiana wskazań drogomierza lub też zlecenie czynności innej osobie. W związku z tym odpowiedzialność karna obejmie zarówno właściciela, jak i osobę faktycznie dokonującą manipulacji. Ponadto uprawnione organy kontroli będą mogły odczytać przebieg oraz wprowadzić go do systemu teleinformatycznego. Dane zgromadzone w systemie teleinformatycznym będą dostępne dla obywateli, co przyczyni się do ograniczenia ryzyka w czasie zakupu pojazdu. Czy to całkowicie rozwiąże problem manipulowania wskazaniem drogomierzy? Moim zdaniem - i nie mam tutaj żadnych wątpliwości - nie rozwiąże to całkowicie problemu. W wielu państwach obowiązują tego typu regulacje i jak pokazują ewaluacje, niestety ten problem oszustw nadal istnieje. Ponadto są wątpliwości związane z nakładaniem nowych obowiązków np. na stacje kontroli pojazdów bez jednoczesnego wprowadzenia regulacji pozwalającej na pokrycie kosztów dodatkowych prac. Te koszty już w kolejnej ustawie przenoszone są na przedsiębiorców. Przypomnę, że ostatnio udało nam się zatrzymać takie bardzo niebezpieczne dla branży, ale też jeśli chodzi o bezpieczeństwo ruchu drogowego, zmiany w obszarze kontroli pojazdów. Wtedy podczas debaty padło wiele gorzkich słów w związku z takim, powiedziałbym, utrudnionym działaniem stacji kontroli pojazdów. Przecież to jest ważne dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Tutaj ustawa nic nie zmienia i to też jest jakiś problem. Pozostaje kwestia pojazdów zabytkowych, które nie są ujęte w tej ustawie, a tutaj również przedmówcy wskazywali na to, że w tym przypadku kwestie związane z drogomierzem nie są oczywiste. Natomiast generalnie, jeśli chodzi o tę ustawę - kierunkowo ten obszar społeczny jest ważny i ona musi być oceniona pozytywnie - to, że nie rozwiązuje ona jednak problemu w sposób kompleksowy, uznajemy za bardzo poważny zarzut. Biorąc pod uwagę (Dzwonek) ten społeczny aspekt, Klub Poselski Nowoczesna jest skłonny poprzeć tę ustawę, jednak ostateczne stanowisko przedstawimy po przeanalizowaniu poprawek zgłoszonych podczas debaty. Dziękuję bardzo.