Mówca: Marek Sowa
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rozpocznę od odpowiedzi na pytania, które zadawał pan minister Szmit, czy zgłaszał swoje wątpliwości. Tak sobie myślę, że będąc na pana miejscu, gdy przygotowywałbym się do tej ustawy, to, po pierwsze, słuchałbym uzasadnienia. Słuchałbym uzasadnienia, bo w końcowej części mojego wystąpienia była mowa o kosztach. Wtedy wiedziałby pan, kto będzie płacił za oznakowanie pojazdów, że to jest koszt, który będzie przerzucony na właściciela pojazdu, że kosztem samorządu będzie oznakowanie strefy, ale pan tego nie słuchał. Jak nie słuchał pan uzasadnienia, jak referowałem ustawę, tak myślę, że nie do końca zapoznał się pan z treścią tego projektu zmian. Zadam panu pytanie, niech pan powie, kto ma wydać rozporządzenie jak nie rząd. Kto ma wydać? Wiadomo, że od tego jest rząd, poszczególne resorty, żeby wydawały rozporządzenia. Ja przynajmniej na pana miejscu... Pana urzędnicy powinni się zmierzyć z tym problemem, z tym zadaniem, które w tej propozycji zmiany jest przypisane rządowi. Gdybyście państwo siedli, to szybko byście się przekonali, że to nie jest takie trudne, że to nie jest zadanie, któremu nie można podołać. Powiem panu więcej, ta propozycja, którą dzisiaj zgłaszam, w dużej mierze została zgłoszona do Sejmu w poprzedniej kadencji przez posła Tadeusza Arkita i ministerstwa wówczas przygotowywały rozporządzenia. Ja takie rozporządzenie mam. Była pozytywna opinia Ministerstwa Środowiska. Nie wiem, jak Ministerstwa Infrastruktury. Macie państwo tutaj wszystko: oznakowanie, klasy pojazdów, czy się nadaje, to nie jest trudne. W całej Europie, panie ministrze, sobie z tym poradzili. Naprawdę Polacy nie są tępsi, też dadzą radę prawidłowo opisać te wszystkie kwestie, aby można rozwiązania, które sprawdzają się w Europie, zastosować również w Polsce. Tylko wam się po prostu nie chciało, bo wy doktrynalnie jesteście przeciwnikami jakichkolwiek rozwiązań. A najgorsza rzecz, która się może przytrafić, i do tego absolutnie nie dopuścicie, to jest obdarzyć zaufaniem samorządy terytorialne. Bo wy samorządów nie lubicie, nie ufacie im i dlatego samorządom w żadnej mierze nie zgodzicie się przekazać czegokolwiek, a jeśli jest taka szansa, to będziecie im odbierać zadanie krok po kroku. Było wiele pytań zgłaszanych przez różnych posłów. Za wszystkie te pytania bardzo serdecznie dziękuję i chciałbym się do nich odnieść. Pojawiały się rozbieżności, jaki jest udział zanieczyszczeń komunikacyjnych w sumie. Ja mówiłem 9%, niektórzy przytaczali, że to jest tylko 6%. Musicie sobie państwo zdać sprawę, że mówimy o dwojakim poziomie zanieczyszczeń. Z jednej strony to jest 6-procentowe zanieczyszczenie pochodzące z ruchu pojazdów, czyli bezpośrednio ze spalin, a 3% to jest emisja wtórna zanieczyszczeń pyłowych z powierzchni dróg. Trzeba po prostu przy zanieczyszczeniach komunikacyjnych te dwa źródła łączyć ze sobą i to w sumie jest 9%, jest to precyzyjnie opisane w ˝Krajowym programie ochrony powietrza˝. Chcę powiedzieć, że to w żadnej mierze nie tyle utrudni życie, bo zdaję sobie sprawę, że część samochodów, która będzie objęta zakazem, oczywiście nie będzie miała możliwości wjechania do centrum miasta lub do całego miasta, w zależności od tego, jaka strefa zostanie wprowadzona... Niemniej jednak celem tej ustawy nie jest ochrona pojazdów, tylko poprawa jakości powietrza, w szczególności w tych miejscach, gdzie te poziomy przekroczone są w sposób zdecydowanie największy. A bez wątpienia dzisiaj największy problem mamy w dużych miastach. Panie ministrze, nie pana resort, ale Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji miesiąc temu zakupiło 4 tys. masek antysmogowych dla policjantów w Małopolsce. To jest zakup zrobiony przez Komendę Wojewódzką Policji, aby policjanci będący na ulicach w Krakowie, Nowym Targu i Nowym Sączu nie truli się. Według informacji Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska tam nie można oddychać. I również dzisiaj mamy 60%, pomimo że warunki klimatyczne są dobre, w centrum Krakowa mamy o 60% przekroczone normy, tak faktycznie jest. Przecież te komunikaty, które w ostatnich tygodniach bieżącego roku ciągle były podawane, alarmowały, jak tragiczna jest sytuacja w całej Polsce. Państwo po prostu odbieracie samorządom jedno z narzędzi, które mogłoby być narzędziem skutecznym. Chcę bardzo podziękować posłom Polskiego Stronnictwa Ludowego, Platformy Obywatelskiej i Nowoczesnej za poparcie tego projektu ustawy. Wszystko wskazuje na to, że nie będziemy mieli szansy pracować nad tym dokumentem, i bardzo tego żałuję, bo tak jak powiedziałem, inicjatywa wprowadzenia takich rozwiązań zrodziła się wcześniej i zrodziła się w gronie samorządowców. Przywoływałem państwu opinie samorządowców. Bardzo żałuję, że pana posła Rafała Webera nie ma tutaj z nami, że po wygłoszeniu opinii i złożeniu wniosku, chociaż mówił, że nie przedstawiłem wszystkich opinii, wybiegł z tej sali, uciekł. Miał pewnie inne ważne zajęcia - to mógł nie brać tego punktu, mógł dać ten punkt osobie, która lepiej by się czuła i pewnie bardziej by się znała na kwestiach antysmogowych niż on, ale on widocznie pozjadał wszystkie rozumy i uważa, że absolutnie nie musi już niczego słuchać. A szkoda. Ja pomimo wszystko mu powiem, że również pozytywne opinie przedłożył prezydent Poznania, opinię pozytywną przedłożyli prezydenci Wrocławia, Sosnowca, Łodzi, Polski Alarm Smogowy przedłożył pozytywną opinię do tego projektu. Uznał, że to jest bardzo ważne narzędzie i takie uprawnienie powinno być przekazane samorządowcom. Muszę powiedzieć to posłowi Weberowi, ale również panu ministrowi, bo powinien o tym wiedzieć, tym bardziej że odpowiada za drogi, że w miastach prezydenckich administratorem wszystkich dróg gminnych, powiatowych i krajowych jest prezydent miasta. Mówimy tylko... (Wypowiedź poza mikrofonem) Proszę nie szukać dziury w całym. Mówimy wyłącznie o miastach prezydenckich. Z kim ten prezydent ma to uzgadniać? Z własnymi instytucjami, które zarządzają siecią dróg, nie z ministrem, bo minister w tej sprawie nie ma nic do powiedzenia, bo to jest zadanie własne gmin, i trzeba o tym wiedzieć. Skoro wszystko się odbywa u jednego gestora, to nie ma potrzeby, panie ministrze, zasięgać opinii u kogoś innego. To jest rzecz, którą państwo powinniście wiedzieć, bo gdybyście przeczytali te proponowane zmiany, to na pewno byście byli do tego przygotowani, takich głupot potwierdzających czy pokazujących niekompetencję nie prezentowalibyście po prostu z trybuny Sejmowej. Było pytanie, jakie skutki niesie ta ustawa. Zdaję sobie sprawę, że nigdy nie ma możliwości zejścia do zera, zawsze będą zanieczyszczenia, w tej strukturze zawsze będą występowały. Ale w krajach czy w miastach, gdzie są wprowadzone te rozwiązania, poziom zanieczyszczeń spadł od 3 do 5 punktów procentowych. Berlin wprowadzał to jako pierwszy 10 lat temu, i tam w pierwszej kolejności były takie uzyski. Jeśli weźmiemy jednak pod uwagę, że w Polsce wiek pojazdów jest wyższy, są starsze pojazdy, takimi się poruszamy, to pewnie ten skutek w tych naszych miejscowościach byłby większy. I na zakończenie taka moja drobna uwaga do państwa posłów z PiS-u. Ja nie mam wątpliwości, że ten projekt wróci. Ten projekt wróci pod obrady. W Małopolsce, będąc marszałkiem, podejmowałem uchwałę zakazującą stosowania paliw stałych w Krakowie. PiS był przeciw, za drugim razem się wstrzymał, a przy ostatniej uchwale dla całej Małopolski głosował już za, i nawet mówił, że to ma realizować jakieś rozwiązania rządu. Mam nadzieję, że w przeciwieństwie do części tej sali wy potrzebujecie po prostu więcej czasu na edukację, i szkoda tylko tych dziesiątek tysięcy osób, które tej próby, tego ogromnego zanieczyszczenia, które jest w naszym kraju, nie przeżyją, nie doczekają momentu, kiedy będziemy mogli oddychać czystym powietrzem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)