Mówca: Eugeniusz Kłopotek
Data: 2015-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Zarówno jeden, jak i drugi projekt mają plusy - zalety, ale też minusy, czyli wady. Chciałbym się skoncentrować na dziesięciu obszarach, odnosząc się bezpośrednio do jednego czy drugiego projektu. Po kolei, kwestia zawiadomienia wyborców. Uważamy, że taki zapis jest zbędny. To jest dodatkowe 80 mln zł. Naprawdę, kto chociaż w minimalnym stopniu interesuje się wyborami, jakimikolwiek, to wie, kiedy te wybory są, wie, gdzie jest lokal wyborczy, a takim listem naprawdę nie spowodujemy, że nagle wyborcy, którzy nie ma ochoty głosować, gremialnie pójdą głosować, bo jest taki apel pana wójta, pana burmistrza czy pana prezydenta. Uważamy to za zbędne. Jeszcze raz podkreślam: 80 mln zł, tak jest to oszacowane w uzasadnieniu. Druga sprawa, lokal wyborczy. Jeśli chodzi o pewnego rodzaju standaryzację i unifikację lokali wyborczych, jesteśmy gotowi to przedyskutować, ale, na litość boską, bez rejestracji kamerą przebiegu głosowania. Na to się nie zgadzamy. Natomiast nie mamy nic przeciwko temu, żeby mężowie zaufania mieli prawo rejestracji przebiegu liczenia głosów, nie mamy nic przeciwko temu. Trzecia sprawa, urna, przezroczysta czy nie? Jest ważna zmiana, która powoduje, że jak obywatel wyborca chce, ma prawo dostać kopertę, włożyć swoją listę wyborczą do koperty i dopiero wrzucić do urny. Na to się zgadzamy. Natomiast nie byłoby naszej zgody, gdyby bezpośrednio musiał wrzucać, bez koperty, do przezroczystej urny, tu jest pełna zgodność. Kolejny punkt, powiększenie obwodowych komisji wyborczych. Nie mamy nic przeciwko temu, ale rzeczywiście trochę, podobnie jak przedstawiciela Prawa i Sprawiedliwości, intryguje nas pracownik gminy. Nad tym musimy jeszcze podyskutować, że obligo musi być w takiej komisji. Pytanie, jaką rolę ma on tam pełnić? O tym musimy jeszcze podyskutować, mam nadzieję, że w komisji. Zasadnicza kwestia - karta, broszura. Otóż nie mogę się zgodzić z panem posłem Witczakiem, reprezentującym partię koalicyjną, że tylko z tego tytułu, że ktoś był na pierwszym miejscu w broszurce... Według pana doktora Flisa, nie wiem, skąd on ma takie dane, 700 tys. wyborców się pomyliło - rozumiem, na korzyść akurat Polskiego Stronnictwa Ludowego. To oczywiście jest trochę z sufitu, z kapelusza wzięte. Natomiast jest mały problem. Otóż, po pierwsze, karta OK, może to być jeden format. Jeżeli rzeczywiście nie można tego umieścić w tym jednym formacie, na jednej stronie, dlatego że jest dużo komitetów i dużo nazwisk, to już wolę, gdyby miała to być broszura, rozwiązanie proponowane przez SLD, a nie przez pana prezydenta. Nie PKW ma o tym decydować. To ustawodawca musi zdecydować, w jakich sytuacjach może to być broszura. Zgadzamy się z tym, żeby na pierwszej stronie, jeśli ma to być broszura, była instrukcja, żeby było również pokazane, jak głosować, na której stronie tej broszury znajdują się poszczególne komitety. Jesteśmy za tym. Co do znaku trzeba tutaj powiedzieć sobie jednoznacznie, że naprawdę nikt nie jest w stanie zapewnić jednego - że dokładnie wpisze się ten krzyżyczek czy ten plusik w kratkę. Najważniejsze jest to, żeby to były dwie przecinające się linie, a punkt przecięcia linii mieścił się w obrębie kratki. Tak powinniśmy to zapisać. Już nie bądźmy tutaj aptekarzami, którzy będą patrzeć przez lupę. Przekroczył kratkę czy nie przekroczył? Natomiast nie dopuszczam innych znaków, tak jak proponuje Sojusz Lewicy Demokratycznej, w postaci zamazania kratki. Nie, dwie przecinające się linie, czy to będzie x, czy to będzie plus, nie ma znaczenia, byleby punkt przecięcia znajdował się w obrębie kratki. Taki głos jest głosem ważnym - powinien być. Powiem szczerze, panie ministrze, że jestem zaskoczony in minus propozycją zlikwidowania nakładek alfabetu Braille’a. Tym jestem zaskoczony. Dlaczego? Bo jeżeli się argumentuje, że w 2010 r. zaledwie 800 niedowidzących osób z tego skorzystało, to ja powiem: Przeciwnie, aż 800 wyborców mogło w pełni wykorzystać swoje konstytucyjne prawa. Dlatego ja bym tak łatwo z alfabetu Braille’a, z nakładek nie rezygnował. Będziemy o tym dyskutować. Ważną sprawą jest to, żeby druk kart wyborczych odbywał się w jednej firmie w kraju, czy to wyłonionej w drodze przetargu, czy np. w wytwórni papierów wartościowych. Proszę bardzo, ale w jednej firmie. Kolejna sprawa, szósta, liczenie głosów. Jednak bezpieczniejszy jest zapis Sojuszu Lewicy Demokratycznej, który mówi o tym, że przy obliczaniu musi być co najmniej 3/4 składu komisji. Co do zapisu, że musi być cała komisja, różne rzeczy mogą się zdarzyć, ktoś zasłabnie, są różne historie. I co? Koniec? Nie możemy liczyć? Ten zapis dotyczący 3/4 jest moim zdaniem zapisem dobrym. Oczywiście podzielam również pogląd pana prezydenta, wszyscy liczą te same karty, nie dzielimy się na podkomisje czy też pojedyncze osoby, tak że każda ma swoją kupeczkę i liczy. Liczą wszyscy razem. Jak trzeba, dwa razy, nie mam nic przeciwko temu. Kolejna kwestia, o której już wcześniej powiedziałem, związana z obliczaniem - tak, mężowie zaufania mają prawo rejestrować przebieg liczenia głosów, nie przebieg głosowania. Siódmy punkt, podanie przyczyn nieważności. Tak jest, wróćmy do poprzednich zapisów, żebyśmy poznali przyczyny tej nieważności, żeby nie było różnego typu podejrzeń. Ósma sprawa, kadencja 9-letnia, powiem szczerze, że trochę długa, 9 lat to jest trochę długo. Pytanie, nie jest to do końca sprecyzowane i będę prosił również pana ministra o wyjaśnienie, czy członkiem komisji można być przez dwie, trzy kadencje, czy tylko przez jedną, 9-letnią? Będę prosił o odpowiedź, jaki jest zamysł pana prezydenta w tym zakresie. Kolejna kwestia, ciekawa propozycja, metoda Sainte-Laguë, szczególnie dla partii o średnim poparciu, bo nie ukrywajmy, metoda d’Hondta daje nadreprezentantywność przy przeliczaniu głosów na mandaty dla zwycięzcy. Miejmy to na uwadze. Można o tym podyskutować, ale - przynajmniej na podstawie wypowiedzi przedstawicieli zarówno PO, jak i PiS - zgody na to nie będzie, w związku z tym nie ma szans, aby ta metoda została ponownie wprowadzona. Oczywiście nie ma naszej zgody na to, żeby znowu cofnąć się do okręgów jednomandatowych w gminach tylko do 20 tys. mieszkańców. Nie, raczej powoli, powoli skłanialibyśmy się, tylko nie w takim tempie jak poseł Witczak, ku temu, że od razu do Sejmu. W Sejmie możemy dyskutować w przyszłości o koncepcji mieszanej, np. przejść powoli na szczebel powiatu, przejść na szczebel sejmiku, mało tego, o bezpośrednich wyborach starosty czy marszałka można dyskutować, ale krok po kroku, a nie na hura. Na koniec uważam, że zarówno jeden, jak i drugi projekt, oprócz tego, że mają swoje wady, mają swoje zalety. Warto byłoby nie odrzucać, wiem, ze względów politycznych czy jakichś innych, np. projektu SLD-owskiego. Nie, niech one oba trafią - a najprawdopodobniej za chwilę będzie projekt obywatelski, to niech trzy trafią, a być może jeszcze jakiś się pojawi - chyba jednak do Komisji Nadzwyczajnej, bo nie wyobrażam sobie, która z naszych komisji miałaby się tym zająć. To jest stanowisko Polskiego Stronnictwa Ludowego. Mam nadzieję, że zdążymy jeszcze w tej kadencji to przepracować. Wprawdzie nie będzie to tak do końca dotyczyć wyborów prezydenckich ani wyborów parlamentarnych, ale już od następnego roku, kto wie, wszystko jest możliwe w naszej polityce, nawet przyspieszone wybory, jedne czy drugie. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)