Mówca: Piotr Szeliga (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-07-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie w sprawie dramatycznej sytuacji polskich kolei Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dane Urzędu Transportu Kolejowego są alarmujące - w lutym tego roku przewoźnicy pasażerscy w Polsce przewieźli 21 458 tys. pasażerów, o 1,53% mniej niż w analogicznym okresie roku ubiegłego. W ciągu dwóch miesięcy br. z usług kolei w Polsce skorzystało łącznie 43,8 mln pasażerów. W roku 2012 było ich w tym czasie o ponad 1,2 mln więcej. Oznacza to spadek o 2,74% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Jeszcze gorzej wygląda porównanie pracy przewozowej wykonanej przez przewoźników pasażerskich w styczniu i lutym w latach 2012 i 2013. W tym roku wykonali oni łącznie 2575 mln pasażerokilometrów, o 7% mniej niż rok wcześniej. Pocieszający może być jedynie fakt, że w lutym dynamika spadku pracy przewozowej była wyraźnie mniejsza, mimo iż rok wcześniej był on o jeden dzień dłuższy. W najkrótszym miesiącu tego roku przewoźnicy wykonali 1272 mln pasażerokilometrów wobec 1339 mln pasażerokilometrów w lutym 2012 r. - to spadek o 4,97%. Tymczasem w styczniu tego roku praca przewozowa ukształtowała się na poziomie 1303 mln pasażerokilometrów i była o 8,91% mniejsza niż w styczniu roku ubiegłego, kiedy to przewoźnicy wykonali pracę na poziomie 1370 mln pasażerokilometrów. Ostatni pomysł Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na ˝poprawę˝ sytuacji transportu kolejowego to wyłączenie z eksploatacji prawie 2 tys. km linii kolejowych. Zarządca infrastruktury kolejowej mówi o wariancie łagodnym, co w praktyce oznacza zaniknięcie 1/10 dzisiejszej, liczącej 19,2 tys. km sieci kolejowej, która jeszcze w 1990 r. liczyła 26,2 tys. km, a w 2000 r. - 22,6 tys. km. Skąd biorą się wysokie koszty funkcjonowania PKP PLK, które są główną przyczyną szukania oszczędności poprzez zamykanie linii? Ano choćby stąd, że według danych z 2010 r. w Polsce na 1 pracownika spółki zarządzającej kolejową infrastrukturą przypada 932 m torów (biorąc pod uwagę tylko tory szlakowe, bez manewrowych), w Niemczech - 1540 m, a we Francji - 1523 m. Naturalnie zbyt prosty byłby wniosek, że obserwujemy krańcowy przerost zatrudnienia. Nie można bowiem zapominać o realiach, choćby o takich, że na wielu liniach zarządzanych przez PKP PLK urządzenia sterowania ruchem pamiętają czasy, gdy minister Eugeniusz Kwiatkowski kazał budować magistralę węglową, by ominąć Wolne Miasto Gdańsk, a zatem obsługa takich linii wymaga większych zasobów ludzkich. Remigiusz Paszkiewicz, prezes spółki PKP Polskie Linie Kolejowe, który z koleją po raz pierwszy zawodowo zetknął się w kwietniu 2012 r., oświadczył, że skrócenie sieci kolejowej obejmie ˝linie, po których przez ostatnie lata nie przejechał żaden pociąg lub inne, na których przejeżdża zaledwie kilka tygodniowo˝, dodając, że są to ˝odcinki linii kolejowych, na których brak jest zainteresowania ze strony przewoźników lub jest ono znikome˝. Jak widać, prezes Paszkiewicz jest całkowicie oderwany od rzeczywistości. Wydaje się, że w swoim życiu nie jeździł nigdy żadnym pociągiem. Prawda jest bowiem taka, że na liście linii przeznaczonych do zamknięcia spółka PKP PLK umieściła ciągi z intensywnym ruchem kolejowym. Na marginesie należy dodać, że procentowy udział środków z budżetu przeznaczonego na finansowanie infrastruktury w Polsce jest jednym z najniższych w Europie. Uważam, że rezultatem złej jakości infrastruktury kolejowej oraz wysokich stawek dostępu jest przeniesienie dużej ilości ładunków, które mogłyby być transportowane koleją, na przepełnione drogi, co wiąże się z ponoszonymi kosztami społecznymi. Na podstawie doświadczeń z Wielkiej Brytanii i innych krajów, które radykalnie zredukowały swoje sieci kolejowe, uważam, że nie można wyznaczyć tzw. rentownej sieci kolejowej, a zamknięcia tzw. słabo używanych linii bocznych prowadzą do zmniejszania przewozów na całej sieci. Zwracam uwagę, że wcześniejsze szeroko zakrojone ograniczenia długości sieci kolejowej w latach 1991 i 2000 nie doprowadziły do oczekiwanych korzyści finansowych. Uważam, że rząd powinien przygotować program transportowy z przejrzystą polityką odnośnie do celów, które miałyby być osiągnięte przez polską sieć kolejową. Cele powinny brać pod uwagę społeczne i środowiskowe zalety transportu szynowego oraz całkowite koszty transportu drogowego. Polska kolej pod rządami ministra Nowaka znajduje się na ślepym torze i za chwilę pociągi będzie można oglądać tylko w muzeum, o ile oczywiście takie placówki będą jeszcze funkcjonować.