Mówca: Bartłomiej Wróblewski
Data: 2021-09-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przemawiać w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Bardzo dziękujemy panu prezydentowi Andrzejowi Dudzie za podjęcie tej inicjatywy. Do tej wdzięczności naszego klubu dołączam moją osobistą wdzięczność jako poznaniak i jako Wielkopolanin. Trzeba docenić, że to kolejna ważna inicjatywa naszego prezydenta związana z powstaniem wielkopolskim. Pamiętamy jego piękne słowa w Poznaniu 27 grudnia 2018 r. w dniu stulecia wybuchu powstania wielkopolskiego, jego słowa o męstwie Wielkopolan, a także świadomość tego, że powstanie wielkopolskie jest osadzone w długiej, historycznej tradycji. Tego dnia prezydent odwiedził także Mosinę, żeby pokazać, że powstanie wielkopolskie to nie tylko moje miasto, Poznań, ale także aglomeracja poznańska, cała Wielkopolska, historyczna Wielkopolska, a więc także niektóre z terenów, które leżą dzisiaj w sąsiednich województwach. Trzeba też przy tej okazji przypomnieć, że prezydent Andrzej Duda jest tą głową państwa, która po 25 latach starań Wielkopolan podjęła sprawę uhonorowania dwóch dowódców powstania wielkopolskiego: gen. Stanisława Taczaka i gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego. Takie starania trwały od lat 90. Z różnych powodów one nigdy nie kończyły się sukcesem. W listopadzie 2018 r. spotkałem się z panem prezydentem Andrzejem Dudą i raz jeszcze przedstawiłem wszystkie racje, które przemawiają za tym, aby naszych dowódców odznaczyć. Czułem się w obowiązku jako członek korporacji akademickiej Lechia, której obaj dowódcy byli honorowymi członkami. Jesteśmy wdzięczni prezydentowi za działania, które konsekwentnie podejmuje w sprawach powstania wielkopolskiego. Wielkopolska, drogie panie i panowie posłowie, ma dwie wielkie tradycje: tradycję organicznikowską i tradycję insurekcyjną. Wysoka Izba w ostatnich latach kilkakrotnie przypominała o tradycji organicznikowskiej. Temu służyły uchwały upamiętniające powstanie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Międzynarodowe Targi Poznańskie czy zupełnie niedawno pierwszego prezydenta Poznania po odzyskaniu niepodległości Jarogniewa Drwęskiego. Ale nie mniej istotna, choć nie kojarząca się z Wielkopolską, jest także tradycja insurekcyjna. To w Wielkopolsce miały miejsce dwa zwycięskie powstania: w roku 1806, które Wysoka Izba w 2016 r. przypomniała i upamiętniła - miałem wtedy zaszczyt zaproponować tekst tej uchwały - oraz oczywiście wielkie powstanie z 1918 i 1919 r. Powstanie wielkopolskie, mimo że zwycięskie, tak bardzo i tak mocno nie wryło się w naszą historyczną świadomość jak powstania listopadowe czy styczniowe. Częściej mówimy gloria victis, rzadziej gloria victoribus. Dzięki m.in. tej inicjatywie prezydenta, w związku z tym, że staje się to świętem państwowym, wszyscy w kraju będziemy mogli pamiętać, przypominać, oddawać hołd powstańcom wielkopolskim. Tak że bardzo dobrze, że prezydent z tą inicjatywą wystąpił, a właściwie przychylił się do szerokiej inicjatywy samorządowców, społeczników z Wielkopolski, także często bezimiennych, którzy ideę, aby dzień wybuchu powstania wielkopolskiego był świętem ogólnonarodowym, od lat propagowali. Jednym z nich był pan Wacław Piotrowski, członek koła Prawa i Sprawiedliwości na poznańskim Grunwaldzie. Przypominam jego nazwisko, ale myślę, że takich osób było dużo, dużo więcej na terenie całej Wielkopolski. Ustawa, którą mamy uchwalić, przypomina powstanie wielkopolskie, ale ma też szersze znaczenie, bo pamiętamy (Dzwonek), że powstańcy wielkopolscy walczyli także w powstaniach śląskich, bronili Lwowa, walczyli dzielnie w wojnie polsko-bolszewickiej. Raz jeszcze bardzo dziękuję prezydentowi. Proszę Wysoką Izbę - myślę, że będzie to decyzja podjęta wspólnie, ponad podziałami - o to, żeby możliwie szybko były kontynuowane prace w parlamencie i abyśmy już w tym roku mogli cieszyć się świętem zwycięskiego powstania wielkopolskiego. Gloria victoribus. (Oklaski)