Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2025-12-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera projekt uchwały w sprawie upamiętnienia Marka Grechuty w 80. rocznicę urodzin artysty. Tą uchwałą pragniemy złożyć hołd pamięci człowieka wielce utalentowanego, który był piosenkarzem, poetą, kompozytorem, malarzem, a z wykształcenia architektem. Znawcy zagadnienia uważają go za najważniejszego przedstawiciela polskiej poezji śpiewanej, wykorzystującego elementy rocka, jazz-rocka i rocka progresywnego. Jego piosenkarska kariera, zwłaszcza jej początki, związana była ze Studenckim Festiwalem Piosenki w Krakowie i Krajowym Festiwalem Piosenki Polskiej w Opolu, na których to festiwalach zdobywał nagrody. Zaś pierwsze dwie płyty nagrał z zespołem Anawa. To właśnie te płyty triumfalnie wprowadziły do polskiej przestrzeni muzyczno-wokalnej przeboje, które nuciło przysłowiowe pół Polski, czyli ˝Będziesz moją panią˝ i ˝Nie dokazuj˝. Na drugiej płycie zatytułowanej ˝Korowód˝ znalazła się piosenka o tym właśnie tytule. Tą piosenką, ˝Korowód˝, Marek Grechuta podbił serca publiczności i jury IX Krajowego Festiwalu Piosenki Polskiej w Opolu, gdzie zdobył główną nagrodę. Bardzo owocna dla Marka Grechuty okazała się współpraca z Janem Kantym Pawluśkiewiczem, z który założył kabaret architektów Anawa. Opole było miejscem szczęśliwym i łaskawym dla Marka Grechuty, bowiem na kolejnym, już tym razem XV Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej w 1977 r. jego piosenka ˝Hop - szklankę piwa˝ zdobyła Nagrodę Grand Prix. Na tym samym festiwalu Krystyna Janda wykonała piosenkę ˝Guma do żucia˝, której muzykę i słowa napisał Marek Grechuta. Godzi się odnotować, że oprócz tekstów własnych Marek Grechuta sięgał po poetyckie strofy współczesnych poetów: Ryszarda Krynickiego, Mieczysława Jastruna czy też Tadeusza Nowaka, którego wiersze posłużyły do nagrania albumu ˝Śpiewające obrazy˝. Przez okres 10 lat Marek Grechuta współpracował z Piwnicą pod Baranami. Z tego okresu jego twórczości pochodzi album ˝W malinowym chruśniaku˝ z wierszami Bolesława Leśmiana. Zaledwie 3 lata później artysta nagrał płytę pt. ˝Wiosna, ach to ty˝, której tytułowa piosenka stała się popularnym przebojem. Za swoisty manifest moralno-etyczny i artystyczny można uznać album pt. ˝Dziesięć ważnych słów˝, zawierający utwory poświęcone istotnym wartościom w życiu każdego człowieka. Było to nawiązanie do Dekalogu, gdyż artysta określił je jako 10 przykazań człowieka współczesnego. Próbując zdefiniować niezwykłą osobowość Marka Grechuty, nie można pominąć faktu, iż był on także aktywnym malarzem, a wystawy jego obrazów odbyły się w kilku polskich miastach. Ważnym motywem w opisie muzycznej i wokalnej osobowości artysty jest zestaw pt. ˝Świecie nasz˝ (Dzwonek), zawierający 13 albumów Marka Grechuty, a ta kompilacja otrzymała w 2001 r. nagrodę muzyczną Fryderyk w kategorii: najlepsza reedycja. W tym samym roku artysta otrzymał Złotego Fryderyka za całokształt twórczości artystycznej. Trudno nie zgodzić się z opinią recenzenta muzycznego, który napisał, cytuję: Grechuta jawi się jako jeden z najbardziej oryginalnych artystów polskiej muzyki popularnej. Wpisał się do największych indywidualności polskiej sceny muzycznej, pozostając jednak zawsze poza jej głównym nurtem. Takiego właśnie Marka Grechutę należy uczcić w 80. rocznicę jego urodzin. Dlatego Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe popiera stosowną uchwałę Sejmu Rzeczypospolitej. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)