Mówca: Stanisław Bukowiec
Data: 2022-05-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Konstytucja pełni szczególną rolę w polskim systemie prawnym. Jest jednocześnie jego fundamentem, jak i zwieńczeniem. Przejawem tej pozycji jest w szczególności tryb dokonywania zmian w jej treści. Ten tryb reguluje art. 235 naszej ustawy zasadniczej. Przepis oparty jest na wyższych wymaganiach niż te stawiane inicjatywie ustawodawczej wnoszonej w normalnym trybie. Chroni on przed wszelkimi próbami dokonywania przypadkowych zmian w konstytucji. Zmiana konstytucji nie ma być potrzebą chwili, ma być przemyślanym posunięciem, które ma przybliżyć państwo do zaprogramowanego celu, szczególnie istotnego z punktu widzenia funkcjonowania państwa czy dobrostanu społeczeństwa. Przygotowana z inicjatywy posłów PiS nowelizacja ma być efektem wojny, która toczy się za naszą wschodnią granicą i służyć kwestiom związanym ze wzmocnieniem bezpieczeństwa państwa. Zaproponowane rozwiązania budzą jednak nasze poważne wątpliwości. Po pierwsze, zastrzeżenie budzi sposób, w jaki wprowadzone zostały pod obrady Sejmu proponowane zmiany. Mają one bowiem wszystkie znamiona typowej, nagłej wrzutki ustawodawczej. Nie tylko utrudnia to rzeczową i pogłębioną dyskusję nad tak fundamentalnymi kwestiami, jakimi są zmiany w konstytucji, ale - co niestety znamy już z doświadczeń tej Izby - stanowi formę postępowania mogącego zaciemniać rzeczywiste intencje wnioskodawców, a co za tym idzie, skutki proponowanych rozwiązań. Po drugie, wątpliwości budzi także treść proponowanej zmiany art. 216 ust. 5 konstytucji. W swoim obecnym brzmieniu przepis ten wprowadza zakaz zaciągania pożyczek lub udzielania gwarancji i poręczeń finansowych, które miałyby doprowadzić do przekroczenia przez państwowy dług publiczny 3/5 wartości rocznego PKB. To nie jest ot taki wymysł polskiego ustrojodawcy. To mechanizm, który ma zabezpieczyć obywateli przed zakusami populistycznej władzy do rozdawania nie swoich pieniędzy na koszt przyszłych pokoleń. Dokładnie to robi PiS. Być może gdybyście nie prowadzili takiej polityki, gdybyście nie przespali dobrego momentu i w czasie prosperity prowadzili bardziej racjonalną politykę budżetową, to dziś, w okresie kryzysu, wydatki na wojsko nie wymagałyby od nas legislacyjnej gimnastyki, bo po prostu byłyby one w budżecie. Rozwiązanie takie kształtuje pozytywny wizerunek Polski jako pożyczkobiorcy, minimalizując ryzyko niekontrolowanego narastania długu. Ponadto konstytucyjny limit długu można traktować jako swoiste uzupełnienie unijnej procedury nadmiernego deficytu. Mówiąc wprost, obecność tego mechanizmu sprawia, że jesteśmy wiarygodni w oczach naszych europejskich partnerów, stanowi także wyraz odpowiedzialności za całą wspólnotę, choć wiem, że ten argument nie spotka się ze zrozumieniem ze strony rządu. Trudno zaufać rządowi w tej sprawie, znając sytuację w Trybunale Konstytucyjnym. Można sobie wyobrazić, że trybunał orzeka, że finansowanie zakupu programu Pegasus czy budowa lokalnej drogi stanowi inwestycję strategiczną ze względu na bezpieczeństwo Polski. Kiedy już znamy rolę tego mechanizmu i jego pozycję w systemie ustrojowym naszego państwa, przypominam i podkreślam, przekroczenie wskazanego progu stanowi naruszenie konstytucji i powinno skutkować podaniem się Rady Ministrów do dymisji i pociągnięciem jej członków na podstawie art. 198 konstytucji do odpowiedzialności przed Trybunałem Stanu. Władza próbuje dziś przerzucić na innych odpowiedzialność za swoją nieudolną i szkodliwą politykę nieprzemyślanego rozdawnictwa publicznych środków, przez co nie ma pieniędzy na naprawdę istotne inwestycje z punktu widzenia interesu Rzeczypospolitej. Jako posłowie Porozumienia wielokrotnie wspieraliśmy dobre rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo Polski, m.in. ustawę o obronie ojczyzny. Większe wydatki na armię, większe wydatki na bezpieczeństwo powinny znaleźć się w budżecie, ale jednak bez zmian w konstytucji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)