Mówca: Tomasz Szymański
Data: 2013-05-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy, zawartego w druku nr 1184. Celem projektu ustawy jest zniesienie obowiązku poddawania się przez pracowników na koszt pracodawców obowiązkowym badaniom lekarskim - wstępnym, kontrolnym, okresowym - w przypadku stanowisk, których charakter nie wymaga stwierdzenia przeciwwskazań do wykonywania przez pracownika pracy. Zgodnie z projektem listę stanowisk pracy wymagających przeprowadzenia badań lekarskich określałby, w drodze rozporządzenia, minister zdrowia i opieki społecznej w porozumieniu z ministrem pracy i polityki socjalnej. Zdaniem posłów wnioskodawców wprowadzone tym projektem zmiany mogłyby pozytywnie wpłynąć na rynek pracy, gdyż zmniejszając koszty zatrudnienia pracowników, mogłyby spowodować wzrost liczby zatrudnienia. (Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Następny.) W uzasadnieniu projektu posłowie wnioskodawcy stwierdzili, iż projekt nie jest objęty prawem Unii Europejskiej, a tym samym, jeżeli nie jest nim objęty, jest z nim zgodny. Stwierdzenie to jest nieprawdziwe, gdyż prawo Unii Europejskiej, a dokładniej wspomniana już przez zabierających wcześniej głos posłów dyrektywa z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy, reguluje kwestie objęte nowelizacją. Na marginesie mówiąc, szanowni posłowie wnioskodawcy, nie wiem, jaki cel miał Ruch Palikota, podając w uzasadnieniu nieprawdziwe informacje. (Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: W stenogramie komisji jest odpowiedź na to pytanie.) Czy chciał celowo wprowadzić Wysoką Izbę w błąd, czy może po prostu nie wiedzieliście, że istnieje taka dyrektywa, albo chcecie sprawdzić czujność polityków Platformy Obywatelskiej? Jeśli tak, to, szanowni posłowie wnioskodawcy, Platforma czuwa nad zgodnością wnoszonych projektów zarówno z konstytucją, jak i z dyrektywami unijnymi i innymi regulacjami prawnymi. Wysoka Izbo! Wspomniana przeze mnie dyrektywa Rady w sposób jednoznaczny stwierdza, iż państwa członkowskie nie mogą zmniejszać osiągniętego już, a więc obowiązującego, stopnia ochrony, a takim zmniejszeniem bez wątpienia jest rezygnacja z obowiązku wstępnych badań choćby pewnej grupy zawodów. Niewątpliwie odpowiednimi działaniami mającymi na celu zapewnienie pracownikom odpowiedniej profilaktycznej ochrony zdrowia stosownie do zagrożeń wobec zdrowia i bezpieczeństwa, które występują w miejscu pracy, są wstępne, okresowe i kontrolne badania lekarskie, na podstawie których lekarz zezwala lub ze względu na zły stan zdrowia, dla dobra badanego, nie zezwala na pracę pracownika na danym stanowisku. Zniesienie obowiązku tego typu badań będzie sprzeczne z cytowanym przed chwilą art. 14 dyrektywy. W związku z powyższym w ocenie Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska omawiany projekt ustawy jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej. Zdanie takie podziela również Biuro Analiz Sejmowych, które ponadto zauważa, iż wprowadzenie, w drodze rozporządzenia, przez ministra zdrowia i opieki społecznej w porozumieniu z ministrem pracy listy stanowisk pracy wymagających przeprowadzenia badań lekarskich powodowałoby kolizję prawną z poruszonym przeze mnie art. 14 dyrektywy, który bardzo wyraźnie podkreśla indywidualną ocenę pracownika, a tym samym chroni indywidualne prawa pracownicze. W przypadku wprowadzenia kategoryzacji grup pracowniczych nie byłyby chronione indywidualne prawa pracownicze, lecz prawa określonych kategorii pracowników. Spowodowałoby to zawężenie obecnie obowiązującego zakresu uprawnień, tym samym byłoby to niezgodne z dyrektywą Rady. Ponadto warto zwrócić uwagę na argument Prezydium Komisji Krajowej Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego ˝Solidarność˝, które twierdzi, iż badania wstępne, okresowe i kontrolne stanowią realizację obowiązku wynikającego z art. 66 ustawy zasadniczej. W mojej ocenie projekt może być ponadto niezgodny również z art. 32 konstytucji, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi, wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne i nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Zniesienie obowiązku badań dla części pracowników może być interpretowane jako dyskryminacja tychże pracowników. Z uzasadnienia projektu wynika również, iż intencją posłów wnioskodawców było wprowadzenie zmiany mającej na celu zmniejszenie kosztów pracy obciążających pracodawców, co mogłoby wpłynąć na zwiększenie przez nich zatrudnienia. Zdaniem Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska zdrowie i życie człowieka jest celem nadrzędnym w stosunku do kosztów ponoszonych przez pracodawcę. Ponadto należy pamiętać, iż Wysoka Izba, stojąc na straży prawa, a tym samym poszanowania zdrowia i życia ludzkiego, nie może wprowadzać regulacji prawnych pozwalających na narażenie pracowników na utratę zdrowia lub życia. Zdaniem klubu parlamentarnego, który reprezentuję, w celu zmniejszenia kosztów pracodawcy wynikających z tytułu badań pracowników rozważyć można np. zniesienie konieczności kierowania na badanie wstępne pracownika przyjmowanego do pracy przez nowego pracodawcę, lecz na to samo stanowisko pracy, który to pracownik posiada ważne i aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Z dostępnych publicznie informacji wynika, iż prace nad zmianą Kodeksu pracy w tej materii, dotyczącej umożliwienia zachowania ważności orzeczenia lekarskiego przez nowego pracodawcę, prowadzi już Ministerstwo Gospodarki, o czym panowie doskonale wiecie, a zapisy dotyczące tej kwestii zostały umieszczone w pkt 2.16 załącznika do projektu założeń do ustawy o ułatwieniu warunków wykonywania działalności gospodarczej. (Dzwonek) Szanowny panie marszałku, pozwoli pan, że skończę?