Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2022-10-05 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o Centralnym Azylu dla Zwierząt. Projekt ustawy z druku nr 2480 wpłynął do Sejmu 18 lipca tego roku, po czym został skierowany do pierwszego czytania do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Pierwsze czytanie zostało przeprowadzone przez komisję 14 września. Komisja po jego przeprowadzeniu i wobec faktu, że wniosek o powołanie podkomisji nie uzyskał większości, przystąpiła do szczegółowych prac nad projektem i przygotowała sprawozdanie z druku nr 2602, które mam zaszczyt Wysokiej Izbie przedstawiać. Wysoka Izbo! Przepisy omawianego projektu ustawy mają umożliwić powstanie Centralnego Azylu dla Zwierząt. Jego celem jest zapewnienie tymczasowego schronienia i właściwej opieki zwierzętom o nieuregulowanym statusie prawnym w optymalnych dla nich warunkach ze względu na ich potrzeby biologiczne, zdrowie czy dobrostan, a zarazem celem jest ochrona społeczeństwa przed zagrożeniem dla zdrowia i życia ludzi stwarzanym przez te zwierzęta. Zgodnie z art. 3 projektu będą mogły być tam czasowo przetrzymywane żywe zwierzęta należące do, po pierwsze, inwazyjnych gatunków obcych, po drugie, gatunków CITES, tzn. gatunków podlegających ochronie na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi. Po trzecie, będą to przedstawiciele gatunków niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi, a po czwarte, zwierzęta gatunków chronionych. Ponadto mogą to być także zwierzęta gatunków obcych, które nie są inwazyjnymi gatunkami obcymi ani zwierzętami gospodarskimi, a także zwierzęta gatunków spoza listy gatunków CITES, co do których przepisy weterynaryjne przewidują zakaz albo ograniczenie przywozu, tranzytu lub handlu, a także zwierzęta uzyskane w wyniku krzyżowania gatunków zwierząt, o których mowa w art. 119a ustawy o ochronie przyrody. Wysoka Izbo! Czasowe przetrzymywanie i zapewnienie należytej opieki zwierzętom, które zostały zatrzymane w czasie kontroli granicznych lub interwencji organów ścigania, stanowiącym przedmiot postępowań sądowych lub administracyjnych było realizowane najczęściej przez ogrody zoologiczne. Jednakże funkcjonowanie tychże ogrodów jest obwarowane licznymi przepisami i przyjmowanie, nieraz pod presją czasu, zwierząt zatrzymywanych np. w czasie kontroli granicznych stwarza zagrożenie epizootyczne dla zwierząt przebywających na stałe w tych ogrodach. Równie ważny jest szybki dostęp do informacji o możliwych miejscach ulokowania zwierząt i uzyskanie zgody na ich przyjęcie. Utworzenie Centralnego Azylu dla Zwierząt umożliwi stworzenie szybkiej ścieżki postępowania z zatrzymanymi zwierzętami, a przy zwiększającej się liczbie zatrzymywanych zwierząt umożliwi ich humanitarne traktowanie, a w razie potrzeby przeprowadzenie izolacji i kwarantanny. Należy podkreślić, że liczba zatrzymywanych zwierząt systematycznie wzrasta, a wydolność dotychczas wykorzystywanych placówek jest dalece niewystarczająca. Dla przykładu, o ile w latach 2015-2018 zatrzymywano na granicy np. bezkręgowce, powiedzmy pijawki lekarskie, w liczbie 10 tys. sztuk, 70 sztuk koralowców czy 60 żółwi stepowych, po kilka węży i jaszczurek, to w 2019 r. zatrzymano dziewięć żywych tygrysów i 160 gadów. A zatem widać z tych danych, że problem narasta i trzeba go rozwiązać. Wysoka Izbo! Ośrodek, o którym mowa w projekcie ustawy, będzie spełniał warunki obiektu izolowanego konieczne dla przetrzymywania inwazyjnych gatunków obcych. Będzie spełniał wymogi i przestrzegał procedur bezpieczeństwa wymaganych rozporządzeniem ministra środowiska w sprawie gatunków zwierząt niebezpiecznych dla życia i zdrowia ludzi. Ośrodek będzie punktem pierwszego kontaktu dla organów celnych. Jego funkcjonowanie będzie nadzorowane, z zapewnieniem właściwej kontroli zarządczej. Wysoka Izbo! Przechodzę do konkretnych przepisów projektu. Zadania Centralnego Azylu dla Zwierząt zostały określone w art. 4 ustawy. Są to: transport, czasowe przetrzymywanie zwierząt, poddawanie zwierząt kwarantannie lub izolacji, znakowanie zwierząt, wobec których nie dopełniono takiego obowiązku, wprowadzanie do środowiska przyrodniczego, jeżeli będzie to prawnie dozwolone i bezpieczne pod względem sanitarno-epidemiologicznym, a także przekazywanie innym podmiotom publicznym i prywatnym w kraju i za granicą - a przede wszystkim humanitarne traktowanie zwierząt. Centralny Azyl współpracuje przy wykonywaniu swoich zadań z organami Inspekcji Weterynaryjnej, z organami Służby Celno-Skarbowej i Policji, ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie realizacji zadań dotyczących gatunków CITES, z ogrodami zoologicznymi, ośrodkami rehabilitacji dla zwierząt i azylami dla zwierząt. Ustawa szczegółowo określa procedury udzielania lub odmowy udzielenia zgody, a także przesłanki udzielania zgody na przyjęcie zwierzęcia, ustalenia właściciela lub posiadacza zwierzęcia, warunki przetrzymywania i opieki weterynaryjnej, sposoby zapewnienia bezpiecznego przetrzymywania zwierząt należących do gatunków niebezpiecznych. Omawiany projekt ustawy w art. 27-31 dokonuje zmian w pięciu ustawach: w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych i w niedawno procedowanej ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych. Art. od 32 do 35 zawierają przepisy przejściowe. Art. 36 określa maksymalny całkowity limit wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym wejścia w życie ustawy w latach 2022-2031. Jest to kwota 77 374 tys. zł. Art. 37 stanowi, że ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., z wyjątkiem art. 29 pkt 1, art. 33, art. 34 i art. 36, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Wysoka Izbo! W trakcie prac nad projektem w komisji ochrony środowiska przyjęto jedną poprawkę Koalicji Obywatelskiej idącą w takim kierunku, aby sprawozdanie z działalności, o którym mowa w art. 18 pkt 12, zawierało liczbę zwierząt z podziałem na gatunki. Wobec tych danych, że mamy, nie wiem, np. 10 tys. pijawek czy innych drobnych zwierząt, chodzi o to, żeby rzeczywiście ta informacja o tym, jakiego gatunku zwierzęta zatrzymano, była szczegółowa. To po prostu nie będzie powodowało niepokojów. Wysoka Izbo! Całość sprawozdania Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa została przyjęta 17 głosami za, bez głosów przeciwnych i bez głosów wstrzymujących. W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę Wysoką Izbę o uchwalenie projektu ustawy o Centralnym Azylu dla Zwierząt zawartego w sprawozdaniu komisji w druku nr 2602. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Barbara Dziuk: Brawo!)