Mówca: Joanna Fabisiak
Data: 2019-01-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Moje oświadczenie będzie dotyczyło Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie. Nie będę opowiadała jego historii, bo nie ona jest tak ważna, choć mamy dla niej szacunek i uznanie, a współczesność, a jeszcze bardziej przyszłość. Uniwersytet na obczyźnie będzie w przyszłym roku obchodził swoje 80-lecie. Wówczas, gdy był zakładany przez prezydenta Polski na obczyźnie, miał wielkie zadanie do spełnienia, bowiem liczna grupa Polaków, żołnierzy Andersa, żołnierzy, którzy z Francji po kapitulacji Francji przenieśli się do Londynu, potrzebowała placówek, gdzie mogłaby się uczyć. Wówczas ta uczelnia była niezmiernie ważna. Miała swoje filie w Chicago, w Monachium, w Paryżu. Potem był czas pewnej stagnacji, a wreszcie nawet, powiedziałabym, zapomnienia, tak jakby Polska zapomniała o tej uczelni, tak jakby niepotrzebne było jej wsparcie. Ale przyszedł nowy czas, czas wielkiego boomu ekonomicznego czy też tych, którzy masowo wyjeżdżali z Polski do Wielkiej Brytanii, blisko 2 mln ludzi, tj. ok. 400 tys. dzieci w tej chwili. I ta uczelnia znów powinna być reaktywowana i działać tak, jak tego potrzeba. Jaka jest potrzeba? Potrzeby są przynajmniej dwie i uczelnia już przed rokiem złożyła dwa wnioski do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, aby powołać dwa licencjaty. Pierwszy to nauka języka polskiego - to takie studia dla nauczycieli, którzy będą uczyli języka polskiego. W tej chwili minimalny procent dzieci, może 10, może 20 tys. dzieci, uczęszcza na lekcje języka polskiego, a przecież jest ich blisko 400 tys., więc potrzeba jest znacznie większa. Dlaczego tak się dzieje? Z wielu powodów. Nauczyciele języka polskiego to są ludzie ogromnie przepracowani, pracujący na dwóch etatach, zwykle zawodowo i do tego społecznie jako nauczyciele języka polskiego. Im bardzo potrzebne są nowoczesne podstawy metodyczne. Tego powinno uczyć PUNO. A dlaczego mamy uczyć języka? Bo to jedyna tak doskonała kotwica. Jeśli chcemy, aby Polacy, którzy z różnych powodów wyjechali, czuli się Polakami, musimy dbać o to, aby znali język polski. Ci, którzy zatracają język, zatracają tożsamość narodową, a to przecież rząd mówi o tym, że nauczanie polskiego jest najważniejsze. A zatem apel, ogromny apel, aby nie zapominać o PUNO, aby pomyśleć o tym, w jaki sposób można pomóc, by jeśli chodzi o ten kierunek studiów, Polacy, którzy chcą być nauczycielami polskiego, mogli zdobyć licencjat w tym zakresie. Jest drugi kierunek, w przypadku którego jest już wniosek złożony do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. To wydział psychologii. Bardzo wiele Polek pracuje w pomocy społecznej. Będą bardziej profesjonalnie pracowały, będą lepiej nagradzane, jeśli będą miały tytuł uzyskany na studiach wyższych, studiach licencjackich. Co zatem trzeba zrobić? Trzeba po prostu przygotować strukturalne rozwiązanie i to powinno być przygotowane przez jedno ministerstwo, może przez dwa. Były rozważania na posiedzeniu komisji, że może Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego razem powinny przygotować specjalną ustawę dla tego uniwersytetu, który odegrał już ogromną rolę w życiu Polonii, ale także Polski, bo taki jest cel: służenie... Naukowcy angielscy polskiego pochodzenia, czujący się Polakami służą w bardzo różnorodnym zakresie Polsce na polu nauki, na polu edukacji. A zatem moje oświadczenie jest takim apelem, takim krzykiem, żeby nie ciągnęły się te rozmowy i ustalenia. Trzeba wreszcie podjąć decyzje, decyzje polityczne, aby ta uczelnia znalazła właściwy wymiar i właściwe pieniądze. Temu służy to oświadczenie. Dziękuję bardzo.