Mówca: Tadeusz Woźniak
Data: 2022-07-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Panie Generale! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku sejmowym nr 2384. Celem projektowanej ustawy jest usprawnienie funkcjonowania Służby Więziennej. W związku z tym projektowana regulacja zawiera szereg kompleksowych zmian umożliwiających realizację powyższego zamierzenia, które służą zapewnieniu efektywnego nadzoru nad Służbą Więzienną, poprawie warunków bezpieczeństwa w jednostkach penitencjarnych oraz zmianie w zatrudnianiu skazanych. Specyfika zadań Służby Więziennej sprowadza się do funkcjonowania w izolowanych od przestrzeni publicznej jednostkach penitencjarnych ukierunkowanych na prowadzenie oddziaływania penitencjarnego i resocjalizacyjnego wobec osób skazanych na karę pozbawienia wolności. To podstawowe zadanie Służby Więziennej jest realizowane wobec osób skazanych przede wszystkim przez organizowanie pracy sprzyjającej zdobywaniu kwalifikacji zawodowych, nauczania, specjalistycznych oddziaływań terapeutycznych oraz zajęć kulturalno-oświatowych i sportu. Z tym nadrzędnym celem bezpośrednio łączy się ustawowe zadanie formacji polegające na zapewnieniu osobom skazanym na karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanym przestrzegania ich praw, a zwłaszcza humanitarnych warunków bytowych, poszanowania godności, opieki zdrowotnej i religijnej. Należy w tym miejscu podkreślić, że zdarzają się sytuacje, w których osoby osadzone w zakładzie karnym lub areszcie śledczym podejmują działania wyczerpujące znamiona czynów zabronionych. Fakt pozbawienia wolności skłania do szukania akceptacji w środowisku przestępczym, stąd istniejące zjawisko przestępczości osadzonych, nawet jeśli nie na masową skalę, winno być możliwie daleko ograniczone, sprawnie wykrywane i zwalczane. Konsekwencją tak pojmowanych zadań ustawowych i dążenia do jak najwyższego poziomu ich realizacji jest bezpośrednia styczność funkcjonariuszy Służby Więziennej z osadzonymi bez względu na charakter popełnianych przez nich czynów zabronionych, a skutkujących zastosowaniem środków izolacji. Bezpośredni kontakt z osobami izolowanymi często powiązanymi ze światem zorganizowanej przestępczości bezpośrednio może wiązać się z zagrożeniem korupcją czy innymi próbami wywierania nacisku na funkcjonariuszy ze strony tych osób lub osób z nimi powiązanych i pozostających na wolności. Uwzględniając powyższą charakterystykę funkcjonowania Służby Więziennej, projekt przewiduje powołanie w ramach tej formacji Inspektoratu Wewnętrznego Służby Więziennej będącego wyodrębnioną jednostką organizacyjną. Powołanie Inspektoratu Wewnętrznego Służby Więziennej ma na celu rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie oraz uzyskiwanie i utrwalanie dowodów przestępstw popełnionych przez osadzonych w zakładach karnych albo aresztach śledczych, funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej w związku z wykonywaniem czynności służbowych, inne osoby przebywające na terenie zakładów karnych albo aresztów śledczych oraz inne osoby przebywające poza terenem zakładów karnych lub aresztów śledczych, których przestępstwo pozostaje w ścisłym związku z przestępstwem osadzonych w zakładach karnych albo aresztach śledczych lub funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. (Głos z sali: Czy na to są jakieś pieniądze?) Projektowane zmiany obejmują również wprowadzenie co do zasady obligatoryjnego stosowania środków przymusu bezpośredniego - kajdanki, pas obezwładniający itp. - wobec wszystkich skazanych, którzy mogą stanowić lub stanowią zagrożenie w zakładzie karnym typu zamkniętego albo w areszcie śledczym w każdym miejscu, czasie i przy realizacji każdej czynności. Projekt przewiduje także umożliwienie ministrowi sprawiedliwości łączenia przywięziennych zakładów pracy funkcjonujących w formie przedsiębiorstwa państwowego oraz instytucji gospodarki budżetowej. Głównym filarem zmian realizowanych w ramach reformy więziennictwa będzie reorganizacja szkolenia, struktury i wykonywania codziennych obowiązków przez Służbę Więzienną. Zmiany w pragmatyce służbowej i strukturze Służby Więziennej wprowadzą szereg rozwiązań poprawiających bezpieczeństwo w zakładach karnych. Ponadto zgodnie z nowymi rozwiązaniami funkcjonariusze Służby Więziennej, wykonując czynności służbowe, będą mieli prawo podjąć pościg, np. jeżeli zbieg znajduje się w polu widzenia funkcjonariusza. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, zawarty w druku nr 2384 (Dzwonek), i wnosi o skierowanie go do dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)