Mówca: Jolanta Zięba-Gzik
Data: 2025-12-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Polskie Stronnictwo Ludowe w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz niektórych innych ustaw. Od ponad 100 lat bankowość spółdzielcza jest filarem polskiej gospodarki lokalnej. Banki spółdzielcze finansują rolnictwo, mały biznes, samorządy i społeczności, które wielokrotnie były pozostawione poza zainteresowaniem wielkich instytucji finansowych. To właśnie dzięki nim wiele miejscowości ma dostęp do stabilnych usług bankowych, a lokalne inicjatywy mogą liczyć na wsparcie oparte na zaufaniu i znajomości lokalnych potrzeb. Dlatego każda zmiana dotycząca tego sektora musi być przemyślana, a jej cel powinien być jeden, aby wzmocnić bankowość spółdzielczą, a nie ją obciążać. Projekt ustawy, nad którym dziś procedujemy, odpowiada na te potrzeby. Dotychczasowa ustawa z roku 2000 nie była poddana kompleksowemu przeglądowi, a dynamiczny rozwój sektora oraz nowe wymagania regulacyjne sprawiły, że część obowiązujących rozwiązań stała się nieadekwatna. Po latach praktyki i licznych postulatach zgłaszanych przez środowisko banków spółdzielczych, nadszedł czas, aby wprowadzić zmiany, które uporządkują system, uelastycznią procedury i zwiększą stabilność całego sektora. Projekt ustawy upraszcza funkcjonowanie zrzeszeń banków spółdzielczych przez uchylenie przepisów o zrzeszeniu zintegrowanym. Usuwa on martwą regulację, która nigdy nie znalazła realnego zastosowania. Wprowadzenie nowej definicji zrzeszenia, akcentującej jego grupowy charakter, oraz rolę banku zrzeszającego odzwierciedla praktykę i potrzeby rynku. Równie ważne jest ujednolicenie zasad funkcjonowania banków spółdzielczych w zależności od wysokości funduszy własnych. To rozwiązanie, na które sektor czekał od dawna. Dzięki niemu banki te będą mogły w pełni uczestniczyć w konsorcjach i prowadzić działalność bez zbędnych ograniczeń terytorialnych. Szczególnie istotne jest uproszczenie procedury zmiany umowy zrzeszenia. Zamiast żmudnego i nieefektywnego procesu podpisywania setek aneksów będzie zatwierdzenie. Zmiany będą obowiązywać wszystkich uczestników zrzeszenia po zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Finansowego. To rozwiązanie realnie ograniczy biurokrację, skróci procedury i zapewni większą przejrzystość. W projekcie znalazły się również ważne propozycje dotyczące systemów ochrony instytucjonalnej, doprecyzowania zasad działalności funduszu pomocowego IPS. Projekt porządkuje też kwestie księgowe i zwiększa wiarygodność raportowania wewnętrznego. Wprowadzenie możliwości udzielania pomocy w formie subpartycypacji uelastyczni mechanizmy wsparcia, umożliwi szybsze reagowanie w sytuacjach kryzysowych i usprawni procesy łączenia banków spółdzielczych. Co równie ważne, ustawa wyznacza jasne ramy nadzorcze i zabezpieczenia chroniące stabilność całego systemu. Klub Polskie Stronnictwo Ludowe pozytywnie ocenia również propozycję rezygnacji z obowiązku gromadzenia i przekazywania do KNF rozbudowanych informacji o transakcjach banków z ich udziałowcami. To rozwiązanie likwiduje zbędne obciążenia administracyjne, które w praktyce nie przynosiły wartości dodanej ani dla nadzoru, ani dla stabilności sektora. Wprowadzenie stosownych zmian w ustawie o CIT oraz Prawie upadłościowym zapewnia spójność nowych rozwiązań z innymi gałęziami prawa. To dowód na to, że projekt został przygotowany starannie, z uwzględnieniem finansowych i prawnych konsekwencji wprowadzenia nowych mechanizmów pomocowych. Bankowość spółdzielcza jest jednym z niewielu sektorów finansowych, które nie zagrażają stabilności państwa, lecz ją wzmacniają. Są to instytucje bliskie ludziom, wrażliwe na potrzeby społeczne i głęboko zakorzenione w polskiej tradycji samopomocy i solidarności. Naszym zadaniem jest tworzenie dla nich otoczenia prawnego, które sprzyja rozwojowi, a nie wprowadza zbędne bariery. Projektowane regulacje należy ocenić jako krok w dobrym kierunku. Wprowadzają one więcej racjonalności, mniej biurokracji i więcej narzędzi wzmacniających bezpieczeństwo systemowe. Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe deklaruje poparcie dla projektu, uznając go za ważny i potrzebny krok w kierunku modernizacji sektora bankowości spółdzielczej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)