Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Rozziew pomiędzy pierwotną wizją a obrazem dzisiejszej Polski lokalnej jest tak ogromny, że chwilami powątpiewam, czy plan i jego realizacja mają ze sobą coś wspólnego. Wójt kontroluje stanowiska w gminie. Ta grupa tworzy kokon niezainteresowany zmianami, a już w żadnym wypadku zmianą wójta. To klęska samorządu. To samodzierżawie w samorządach doprowadziło do nepotyzmu i całkowitej utraty przez społeczności lokalne, zwłaszcza te mniejsze, wiary w możliwość zmiany. (Głos z sali: Znowu list Kornela czytasz?) Ludzie nie chcą kandydować, bo wiedzą, że i tak nie wygrają, bo... (Poseł Jacek Protas: Bo są słabi.) ...jak grupa związana z wójtem pójdzie zwartym szeregiem, nikt nie ma szans z nią wygrać. Prof. Michał Kulesza mawiał, że już od dawna mamy z powrotem znane z PRL rady narodowe z radnymi bezradnymi. Szanowni państwo, chciałbym zapytać posłów Platformy Obywatelskiej, Nowoczesnej i Polskiego Stronnictwa Ludowego, czy wiedzą, z wywiadu z jaką osobą pochodzą przywołane przeze mnie przed chwilą wypowiedzi. Otóż są to wypowiedzi państwa mentora, autorytetu z marszu w obronie rzekomo zagrożonej demokracji... (Głos z sali: Jest zagrożona!) ...byłego prezesa Trybunału Konstytucyjnego pana prof. Jerzego Stępnia z wywiadu udzielonego ˝Gazecie Wyborczej˝ tuż przed ostatnimi wyborami samorządowymi w 2014 r. Dlatego dziwić może fakt, że próbujecie państwo kontestować praktycznie w całości niezwykle ważne zmiany zaproponowane w tym projekcie, zmiany, które przynajmniej w pewnym stopniu uzdrowią relacje, zrównoważą władzę uchwałodawczą, jaką jest rada gminy, z władzą wykonawczą, jaką jest wójt, burmistrz czy prezydent. ? propos władzy wykonawczej w samorządzie gminnym, czyli wójtów, burmistrzów czy prezydentów miast, przykre jest to, że w toku prac nad projektem, zamiast pomóc w jego doskonaleniu, w całości zdecydowaną większość swojej aktywności poświęcili państwo na próbę wyrugowania z projektu zmiany, która bezpośrednio ich dotyczy, czyli wprowadzenia zasady dwukadencyjności. To, co mówił przed chwilą mój przedmówca z Polskiego Stronnictwa Ludowego o tym, żeby również posłowie mieli zakaz czy nakaz jedynie dwukadencyjności, jest z gruntu fałszywe. Proszę państwa, wójt, burmistrz czy prezydent zatrudnia kilkaset, a w dużym mieście kilka tysięcy ludzi, tworzy całą strukturę i uzależnia ją od siebie. (Poseł Krzysztof Truskolaski: A jak jest z PiS-u, to okej, tak?) A pojedynczy poseł jest reprezentantem narodu, jest to władza uchwałodawcza, władza ustawodawcza. A my mówimy o władzy wykonawczej. (Poseł Marek Sawicki: Panie Jarząbek, każdy wybrany jest reprezentantem.) Myli się pan, panie pośle. (Poseł Marek Sawicki: Nie mylę się, nie, byłem wybierany...) Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jednomandatowe okręgi wyborcze. Jako komitet wyborczy Kukiz’15 szliśmy z postulatem JOW do wyborów do Sejmu, natomiast w wyborach do samorządu terytorialnego jednomandatowe okręgi wyborcze doprowadziły do petryfikacji zastanego stanu rzeczy, do tego, że są budowane sitwy, nie zawaham się użyć tego słowa, sitwy, które nie dopuszczają do głosu innej części społeczeństwa w gminie. Dla przykładu - Paweł Kukiz może zapytać swojego byłego bliskiego współpracownika z czasów kampanii prezydenckiej, prezydenta Lubina Roberta Raczyńskiego... (Poseł Norbert Kaczmarczyk: A ty skąd masz mandat? Oddaj mandat.) ...czy dobrze mu się rządzi. Pytanie jest oczywiście retoryczne, bo dzięki jednomandatowym okręgom wyborczym w radzie są tylko przedstawiciele komitetu prezydenta Raczyńskiego. Opozycji nie ma wcale. Gdyby tamte wybory były organizowane według zaproponowanej teraz ordynacji proporcjonalnej, ewentualnie według ordynacji większościowej, ale wielomandatowej, to w lubińskiej radzie funkcjonowałaby opozycja ... (Poseł Izabela Leszczyna: Jeszcze jeden bukiet.) ...opozycja będąca istotą każdej normalnej demokracji, w tym demokracji lokalnej. Należy wyrazić akceptację dla większości zmian, które zaproponowali dzisiaj wnioskodawcy w tym projekcie ustawy, chociażby dla zachowania tych jednomandatowych okręgów wyborczych w gminach do 20 tys. mieszkańców, chociaż ja osobiście wolałabym ordynację większościową, ale wielomandatową. Natomiast z jedną rzeczą nie mogę się zgodzić, mianowicie z wydłużeniem kadencji do 5 lat. (Poruszenie na sali, oklaski) (Głos z sali: Mateusz będzie niezadowolony.) Uważam, że jest to postulat wychodzący naprzeciw właśnie tymże już przez wiele, wiele lat, przez wiele kadencji funkcjonującym wójtom, burmistrzom czy prezydentom, którzy dzięki temu i dwukadencyjności teraz mają szansę (Dzwonek) doczekać do spokojnej emerytury. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Z uwagi na zmiany przedstawione dzisiaj przez wnioskodawców koło Wolni i Solidarni poprze projekt, jednakże liczę na to, że będzie uwzględnionych jeszcze szereg zmian - dzisiaj już nie ma czasu, aby o tym mówić - chociażby...