Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2016-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawić uwagi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. W zasadzie projektowana nowela dotyczy jednej kwestii, a mianowicie Funduszu Reprywatyzacji. Fundusz Reprywatyzacji jest funduszem celowym, który z założenia ma gromadzić środki, które mają być przeznaczone na pokrycie roszczeń osób, które zostały dotknięte w przeszłości procesami nacjonalizacji, czyli były pozbawione prawa na rzecz państwa, czyli chodzi o roszczenia osób, które oczekują działań reprywatyzacyjnych. Sposób tworzenia funduszu, gospodarowanie środkami zgromadzonymi na funduszu określa ustawa o komercjalizacji i prywatyzacji. Fundusz ten - trzeba zauważyć - jest tworzony z przychodów z prywatyzacji. Dopóty, dopóki Polska nie zrealizuje procesu reprywatyzacji, tak długo konieczne jest zachowanie Funduszu Reprywatyzacji z troską o to, żeby ilość środków zgromadzonych na tym funduszu była jak najwyższa. Ostatnie lata pokazują, że upływ czasu i świadomość Polaków sprawiają, że wydatki z tego funduszu są z roku na rok coraz większe. Nie chodzi tu tylko o to, żeby zachować środki na bieżące wypłaty, na pokrycie bieżących potrzeb byłych właścicieli pozbawionych prawa przez ustawodawstwo Polski Ludowej. Potrzeba jak największych środków na pokrycie bieżących potrzeb będących skutkami wyroków sądowych czy decyzji administracyjnych, ale środków na zaspokojenie każdego właściciela pokrzywdzonego utratą własności od 1944 r. Dopiero wtedy ta idea sprawiedliwości może być realizowana. Negatywnie zatem należy ocenić wszelkie rozwiązania, które zmierzają w kierunku uszczuplenia lub tylko rodzą ryzyko uszczuplenia środków zgromadzonych na Funduszu Reprywatyzacji, a ta ustawa, ta nowela rodzi przynajmniej dwa takie niebezpieczeństwa. Pierwsze jest to przeznaczenie kwoty do 30 mln zł na podwyższenie kapitału w 2016 r. Telewizji Polskiej, Polskiego Radia i spółek radiofonii regionalnej. Drugie ryzyko jest związane z prawem, z wyposażeniem ministra skarbu państwa w prawo do nabywania z tych środków zgromadzonych na funduszu papierów wartościowych spółek publicznych. Nie widać racjonalnego uzasadnienia, dlaczego środki zgromadzone na funduszu celowym miałyby być wydatkowane na dofinansowanie radia i telewizji. Mogę się zgodzić, że taka potrzeba czasami może istnieć, ale minister skarbu państwa ma w dyspozycji szereg funduszów, z których może korzystać i które może przeznaczyć na dofinansowanie radia i telewizji. One są funduszami dedykowanymi dla tego celu. Proszę państwa, podobną uwagę należy również zgłosić co do zamiaru zaangażowania środków z funduszu w zakup akcji spółek publicznych. Również tego typu propozycja nie znajduje uzasadnienia. Gdyby taka potrzeba kontynuowania procesów nacjonalizacji zaistniała, minister skarbu państwa ma środki, łącznie z Funduszem Restrukturyzacji Przedsiębiorców, żeby tego typu wydatkowania środków na zakup akcji dokonywać. Projektodawcy wnoszą ponadto o rozszerzenie kręgu beneficjentów, podmiotów, które mogą aplikować o środki zgromadzone na Funduszu Reprywatyzacji, o inne, poza Warszawą, jednostki samorządu terytorialnego, jak również usuwają ów termin ograniczający prawo aplikowania o te środki do końca 2016 r. Dostrzec jednak trzeba odmienne reżimy prawne, w jakich znajdują się Warszawa i inne jednostki samorządu terytorialnego. Proces nacjonalizacji było to pozyskanie mienia przez państwo, przez Skarb Państwa, a nie przez jednostkę samorządu terytorialnego. Zatem w każdym przypadku ilekroć minister właściwy do spraw skarbu państwa zdecyduje się na finansowanie tych procesów reprywatyzacji, musi brać pod uwagę ciąg zdarzeń i następstw, które miały miejsce i doprowadziły do faktu, że konkretna jednostka samorządu terytorialnego stała się właścicielem prawa, które następnie jest negowane. Przyjęcie wspomnianego rozwiązania - wyposażania czy rozszerzania kręgu beneficjentów o inne jednostki samorządu terytorialnego, które mogą aplikować o te środki - rodzi ryzyka i obawy, czy w przyszłości, wtedy, kiedy przyjdzie taka pora, bo zawsze na pewno przyjdzie, żeby zaspokoić byłych właścicieli, ktoś nie zechce sięgnąć do jednostek samorządu terytorialnego, żeby w pokrywaniu tych środków, które będą, nie: w gromadzeniu tych środków, które są niezbędne dla zaspokojenia tych roszczeń, również te jednostki samorządu terytorialnego uczestniczyły. Na to ryzyko również zwracamy uwagę, żeby w sytuacji, gdy wybrani będą korzystać z tych środków, wszyscy inni nie byli zobowiązani do wpłaty na reprywatyzację. Z tych powodów Klub Parlamentarny Prawa... (Głos z sali: Prawa i Sprawiedliwości, brawo!) ...Platformy Obywatelskiej wnosi cztery poprawki do projektowanego aktu (Dzwonek) prawnego po to, żeby te zmiany, również oznaczające prawo korzystania przez jednostki samorządu terytorialnego z tych środków, nie były tylko deklaracją werbalną. Dziękuję bardzo. (Oklaski)