Mówca: Krzysztof Sitarski (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-10-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoka Izbo! Panie Marszałku! Panie Ministrze! 6 lipca 2017 r. do parlamentu RP wpłynął rządowy projekt ustawy o rynku mocy, druk sejmowy nr 1722. Deklarowanym celem uchwalenia ustawy o rynku mocy - według deklaracji autorów - są stabilne i bezpieczne dostawy energii, które mają zacząć obowiązywać od l stycznia 2018 r. W imieniu Klubu Poselskiego Kukiz'15 prezentuję stanowisko wobec tego projektu. Dokument jest obszerny. Nowe regulacje wyznaczą i ustawią organizację rynku energii elektrycznej i świadczenie usług pozostawania w gotowości do dostarczania mocy elektrycznej do systemu elektroenergetycznego i dostarczania tej mocy do systemu w okresach nasilonego zapotrzebowania na nią. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego prawie 25% ogółu wydatków z w strukturze przeciętnych miesięcznych wydatków na jedną osobę w gospodarstwie domowym w 2016 r. stanowiły opłaty za mieszkanie, w tym użytkowanie i wyposażenie, nośniki energii. Zużycie energii elektrycznej na jednego mieszkańca miasta i wsi w gospodarstwach domowych według stanu na 31 grudnia 2016 r. wynosi ponad 700 GWh. W strukturze finalnego zużycia energii według nośników energii, na podstawie zestawienia z 2015 r., prąd z sieci stanowi 17,7% całości dostępnych źródeł - z roku na rok ten udział rośnie. Na co zwracają uwagę dzisiaj konsumenci, wybierając sprzedawcę energii? Na solidność i stabilność dostaw, jasność umowy i sposób jej realizacji, cenę za produkt i dostawę/obsługę. Unia Europejska bardzo duży nacisk kładzie na budowanie regionalnych rynków energii w Europie. Wprowadzenie zapisów pakietu zimowego to wyzwanie, z którym wiąże się zmiana modelu gospodarki na niskoemisyjną, z bardzo dużymi wymaganiami i zobowiązaniami wobec energetyki. Trzeba tutaj przypomnieć uchwały Sejmu i Senatu z początku tego roku w sprawie projektu rozporządzenia przedstawionego przez Komisję Europejską i Radę Unii Europejskiej w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej. Kukiz'15 sprzeciwia się próbom wykluczenia z rynku mocy elektrowni węglowych. Kompetencje Unii Europejskiej w zakresie polityki klimatycznej i europejskiej mają charakter komplementarny i partnerski wobec naszego państwa, a nie nakazowo-poddańczy. Kukiz'15 sprzeciwia się wdrożeniu na siłę pakietu zimowego. Wymóg kryterium emisji CO 2 - nie więcej niż 550 kg na MWh - jako warunek udziału instalacji wytworzonych w rynku mocy wyklucza energetykę węglową z polskiego miksu energetycznego. Pytanie podstawowe: Skąd wziąć środki na wielomilionowe inwestycje na energetykę wytwórczą i dystrybucję? Jak ze wszystkich analiz wynika, istnieje konieczność zwiększenia mocy wytwórczych i rozbudowy sieci. W nowych regulacjach energetycznych spory nacisk kładzie się na zasady kontraktowania taryf. Wszystkie kraje mają podnosić efektywność energetyczną, rynek ma być zintegrowany, by zapewnić bezpieczeństwo dostaw energii. Wszelkie działania mają iść na inwestycje infrastrukturalne, badania, rozwój, nakłady na kadrę zakładową. Zapisy pakietu zimowego na uprzywilejowanym miejscu stawiają prosumentów energetycznych zużywających, produkujących, wytwarzających energię. Ten model, powiedzmy, quasi-zdecentralizowany oparty na generacji rozproszonej, ma być zarządzany przez regionalne centra operacyjne. Taka formuła rozproszonej odpowiedzialności to koszty i ryzyko utraty kontroli nad całokształtem działań. Czy system elektroenergetyczny na obecnym etapie rozwoju jest dostosowany do koncepcji współpracy z mikroinstalacjami? Do mikrogeneracji zalicza się: małe elektrownie wodne, wiatrowe, fotowoltaikę, kolektory słoneczne, biogazownie, produkcję energii z biomasy itp. By zrealizować założenia krajowego planu działania, trzeba dać wsparcie polskim producentom energii, operatorowi, sieciom przesyłowym i dystrybutorom. Polskie Sieci Energetyczne krytycznie odnoszą się do przepisów tworzenia regionalnych centrów operacyjnych. Jedynie przemyślane i optymalne decyzje w zakresie krajowego systemu przesyłowego dają bezpieczeństwo, m.in. wielkość rezerw mocy itp. powinny leżeć w gestii wewnętrznego operatora i regulatora energii. Czym jest rynek mocy? To system wsparcia finansowego dla wytwarzania energii. Instalacje i moce wytwórcze, rezerwy mają zapewnić dyspozycyjność wobec zapotrzebowań. Kształt uwarunkowań, które mamy obecnie, ma charakter centralistyczny, zarządzany przez państwo. W związku z przestawieniem państwa na politykę elektromobilności istotne jest, by rola sektora przesyłu i dystrybucji poszerzyła się poza przyłączanie i świadczenie usług standardowych. Te firmy muszą dopasować się do rynku. Uwarunkowania techniczno-ekonomiczne brane pod uwagę przy uzgadnianiu rynku mocy to: posiadanie zasobów pewnego nośnika energii, zagospodarowanie zdolności do produkcji energii, zapewnienie wytwarzania energii w sposób ciągły, zapewnienie bezpieczeństwa dla ludzi, ochrona środowiska i czystości powietrza, optymalizacja i ekonomiczne uzasadnienie rozwiązań stosowanych przy budowie źródła energii, stosowanie technologii dających racjonalne koszty inwestycji i eksploatacji, które nie są dotkliwe dla klimatu i konsumenta. Jeżeli wprowadzimy przejrzyste ramy regulacyjne, uwolni to proces wdrażania innowacyjnych technologii, wytyczy rozwój inteligentnych sieci elektroenergetycznych. Rynek mocy utrzyma trend konkurencji głównych grup kapitałowych w wolumenie energii elektrycznej wprowadzanej do sieci. Sposobem na rentowność, efektywność i przyszłość energetyki konwencjonalnej są inwestycje, współpraca branży wydobywczej z energetyką. Solidne wsparcie dla energetyki ułatwi rozmowy i zaangażowanie w finansowanie projektów przyszłościowych. Na ten moment sporna wydaje się kwestia utrzymywania rynku wtórnego. Postulujemy prostszy i ujednolicony system transakcyjny. Art. 61 wspomina o wynagrodzeniu za wykonywanie obowiązku mocowego dla nowej i modernizowanej jednostki rynku mocy wytwórczej, które pomniejsza się o wielkość pomocy publicznej o charakterze inwestycyjnym przeznaczonej na budowę lub modernizację tej jednostki. Czy wynagrodzenie za wykonywanie obowiązku mocowego będzie objęte podatkiem od towarów i usług oraz podatkiem dochodowym? W wyniku uchwalenia tej ustawy przewiduje się zmniejszenie kosztów dostawy energii elektrycznej w wyniku wprowadzenia rynku mocy. Czy prawdą jest, że koszty wprowadzenia tej ustawy w życie najbardziej odczują budżety gospodarstw domowych i jednostki samorządu terytorialnego? Po lekturze rozdziału l ustawy trudno zorientować się, jakie podmioty będą liczyły się w dostawach energii i obrocie energią elektryczną. Chcielibyśmy wiedzieć, na ile faktyczne zagrożenie jest realne, iż tak spisaną ustawą Polska uchyli drzwi zagranicznym producentom mocy na nasz krajowy rynek. Czy rynek prosumenta może skorzystać z wprowadzenia rynku mocy w Polsce? Należy wymodelować nowe rozwiązania technologiczne i wdrożyć rozwiązania techniczne do produkcji energii elektrycznej. Na nowych, pewnych regulacjach powinno zależeć przede wszystkim odbiorcom energii. Nowa ustawa wprowadzi duże zobowiązania dla dostawców energii, nakładając na nich nowe obowiązki i wymagając od nich zapewnienia pokrycia zapotrzebowań. Czy nowe regulacje poprawią stan sieci przesyłowej? Jaka będzie rola - przy nowych rozwiązaniach - prosumenta w systemie? Jak z nowego systemu skorzysta producent energii na własny użytek? Rozwój tradycyjnej energetyki będzie dalej związany z zapotrzebowaniem przemysłowym, z coraz większym obciążeniem zapotrzebowaniem na energię, dużymi obostrzeniami prawnymi i ekologicznymi. Mimo wielu wątpliwości jesteśmy za dalszym procedowaniem tej ustawy w parlamencie. Dziękuję.