Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2020-08-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jako posłowi sprawozdawcy przypadło mi zaprezentowanie głównych rozwiązań zawartych w komisyjnym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie wynagradzania osób sprawujących funkcje publiczne oraz o zmianie ustawy o partiach politycznych, druk sejmowy nr 551. Projekt ten został jednogłośnie przyjęty przez Komisję Regulaminową, Spraw Poselskich i Immunitetowych w dniu 13 sierpnia 2020 r. i skierowany do Wysokiej Izby. Zyskał on akceptację przedstawicieli wszystkich klubów parlamentarnych obecnych na posiedzeniu komisji, co może stanowić sygnał uprawniający do potraktowania tej propozycji jako projektu cechującego się poparciem międzyklubowym. Celem projektu ustawy jest urealnienie wynagrodzeń osób sprawujących kierownicze funkcje publiczne. Wynagrodzenia te w ostatnich latach nie były podwyższane, a w przypadku posłów, senatorów i samorządowców uległy nawet obniżeniu w 2018 r. o 20%. W tym samym czasie następował w Polsce wzrost przeciętnego i minimalnego wynagrodzenia. Tylko w ostatnich 5 latach przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej wzrosło o ponad 26%, a w korpusie służby cywilnej w latach 2016-2019 o ponad 21,5%. W analogicznym okresie kwota bazowa stanowiąca podstawę ustalania wynagrodzenia osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe wzrosła o ok. 1%, tj. do kwoty 22 zł 96 gr, a w ostatnich 16 latach - o ok. 6%, tj. o kwotę 114 zł 79 gr. Drugim celem projektowanej ustawy jest proporcjonalne skorelowanie wysokości wynagrodzeń przedstawicieli głównych organów władzy sądowniczej z wynagrodzeniami osób pełniących funkcje kierownicze we właściwych władzach ustawodawczo-wykonawczych. Wręcz odwrotnie oczywiście, skorelowanie wynagrodzeń osób pełniących funkcje kierownicze we wskazanych władzach z wynagrodzeniami sędziów, przedstawicieli głównych organów władzy sądowniczej. Trójpodział władzy poza zasadą równorzędności, niezależności i wzajemnej kontroli powinien uwzględniać także proporcjonalną równowagę w sferze wynagrodzeń. Projekt ustawy zakłada systemową zmianę sposobu kształtowania wynagrodzeń osób sprawujących funkcje publiczne. Istotą tej zmiany jest powiązanie wysokości wynagrodzeń osób pełniących funkcje państwowe i samorządowe, w organach władzy ustawodawczej i wykonawczej... (Zakłócenia odbioru) ...a nie jak dotychczas z kwotą bazową corocznie określaną w ustawie budżetowej. Rozwiązanie to jest wzorowane na regule przyjętej do obliczania wynagrodzeń posłów do Parlamentu Europejskiego jako procentowej części wynagrodzenia sędziego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Wynika to z art. 11 decyzji Parlamentu Europejskiego z dnia 28 września 2005 r. w sprawie przyjęcia statutu posła do Parlamentu Europejskiego. Przyjęcie zaproponowanych w projekcie ustawy uregulowań dotyczących wysokości wynagrodzeń osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe spowoduje, że będą one pozostawały w określonej proporcji do wynagrodzeń sędziów Sądu Najwyższego, a to oznacza, że będą także uzależnione od przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Podstawą w przypadku ustalania wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego w danym kwartale jest przeciętne wynagrodzenie w II kwartale roku poprzedniego. Aktualnie wielokrotność tej podstawy stosuje się według mnożnika: 4,13. Projekt ustawy zawiera przepisy określające odpowiednie proporcje wyrażone w tzw. płatnościach w wysokości wynagrodzeń osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe w stosunku do wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego w stawce podstawowej. Projekt ustawy reguluje także mechanizm kształtowania wynagrodzeń osób pochodzących z wyboru, które zajmują kluczowe stanowiska w samorządzie terytorialnym, z zachowaniem zasady autonomii samorządu terytorialnego, który jest oparty, podobnie jak w przypadku państwowych stanowisk kierowniczych, w proporcji do wysokości wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego w stawce podstawowej. Projekt ustawy proponuje również rozwiązanie pozostającego, jak wiemy, od dawna w sferze dyskusji publicznej problemu wynagrodzenia małżonki czy małżonka prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Proponuje się, aby osobie tej przysługiwało miesięczne wynagrodzenie wynoszące 0,9 płatności wynagrodzenia sędziego Sądu Najwyższego określonego w stawce podstawowej. Małżonka prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, mimo iż nie zajmuje kierowniczego stanowiska państwowego, to jednak realizuje nieodpłatnie ważne zadania reprezentacyjne i wspomagające prezydenta kosztem własnej pracy i kariery zawodowej oraz czasu prywatnego. (Dzwonek) W praktyce ze względu na obowiązki wykonywanie dotychczasowej pracy zawodowej przez małżonkę prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, pierwszą damę, jest raczej niemożliwe.