Mówca: Sprawozdawca Adam Szejnfeld
Data: 2014-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przystępujemy do drugiego czytania projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw, druk pierwotny nr 1638, a sprawozdanie Komisji Gospodarki, którą reprezentuję, zawarte jest w druku nr 2061. Chciałbym powiedzieć, że Komisja Gospodarki pracowała nad tymi drukami 12 września minionego roku i 21 stycznia br., a specjalnie powołana podkomisja - w dniu 12 września i 23 października minionego roku oraz 8 stycznia br. Projekt ustawy zawiera wiele zasadniczych zmian. W art. 1 dotyczą one głównie polskiej nauki, polskiej kultury i sztuki, o czym parę zdań powiem za chwilę. Art. 2 odnosi się do ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Art. 3 dotyczy ustawy o zasadach finansowania nauki. Art. 4 odnosi się do ustawy o publicznym transporcie zbiorowym. Art. 5 dotyczy ustawy o działalności leczniczej. W art. 6 ujęto przepisy przejściowe. Natomiast art. 7 określa wejście w życie ustawy w ciągu 14 dni od dnia ogłoszenia. Projekt ustawy jest bowiem od dawna postulowany i oczekiwany przez zainteresowane środowiska, zwłaszcza związane z nauką, kulturą i sztuką. Powiem szczerze, że w czasie prac podkomisji i Komisji Gospodarki, jeżeli chodzi o kierunek, idee i cele, nie wywoływał zasadniczych uwag, dlatego też uważamy, że może wejść po bardzo krótkim, dwutygodniowym vacatio legis. Co jest więc celem projektu ustawy? Mianowicie ułatwienie prowadzenia postępowań o udzielanie zamówień publicznych, w czym wychodzi on naprzeciw oczekiwaniom w szczególności środowisk naukowo-badawczych oraz związanych z kulturą i sztuką. W projekcie zaproponowano kilka zmian. Niektóre mają dużą wagę, więc chciałbym je przypomnieć. Po pierwsze, proponuje się podwyższenie kwoty wartości zamówienia lub konkursu decydującej o obowiązku stosowania procedur określonych w Prawie zamówień publicznych. Po drugie, proponuje się wyłączenie spod stosowania Prawa zamówień publicznych zamówień o wartości mniejszej niż tzw. progi unijne, których przedmiotem są dostawy lub usługi służące wyłącznie do celów prac badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych, które nie służą prowadzeniu przez zamawiającego produkcji seryjnej, mającej na celu osiągnięcie rentowności, lub pokryciu kosztów badań lub rozwoju, oraz których przedmiotem są dostawy lub usługi z zakresu działalności kulturalnej związanej z organizacją wystaw, koncertów, konkursów, festiwali, widowisk, spektakli teatralnych, przedsięwzięć z zakresu edukacji kulturalnej lub z gromadzeniem zbiorów muzealnych, jeżeli zamówienia te nie służą wyposażeniu zamawiającego w środki trwałe przeznaczone do bieżącej obsługi jego działalności. Po trzecie, doprecyzowuje się w projekcie ustawy, o którym mówimy, przepisy dotyczące wyłączenia stosowania przepisów ustawy dotyczących usług w zakresie badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług badawczych. Po czwarte, dokonuje się także rozszerzenia przesłanki zastosowania zamówienia w trybie z wolnej ręki. Chodzi o zamówienia na dostawy rzeczy wytworzonych w celach badawczych, doświadczalnych i rozwojowych, w sytuacji gdy zamówienie może być wykonane tylko przez jednego, konkretnego wykonawcę. Po piąte, wprowadza się możliwość unieważnienia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w związku z nieprzyznaniem środków na sfinansowanie danego zamówienia z dziedziny badań i rozwoju. Po szóste, zwalnia się zamawiającego z obowiązku żądania od artystów i twórców złożenia oświadczeń o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu. A więc w tym katalogu zasadniczych zmian, jak państwo widzicie, są zmiany tak fundamentalne jak podwyższenie kwoty tzw. progu wejścia do zamówień publicznych - zmiana pierwsza w art. 4 pkt 8 - ale są także takie przepisy, które stają się pewną oczywistością. Chodzi na przykład o żądanie od wybitnego, światowej klasy artysty czy twórcy złożenia oświadczenia, że spełnia on warunki zamówienia, że jest światowej klasy twórcą. To bardzo często wywoływało, powiem szczerze, u polskich, a szczególnie u zagranicznych twórców zdumienie, zdziwienie, a zarazem była to sytuacja, w której nie wiedzieli, jak w ogóle określać to, że są na przykład sławami w swojej dziedzinie. Zmiany te są moim zdaniem, i oczywiście zdaniem Komisji Gospodarki, jednoznacznie ważne. W kontekście podniesienia progu warto przypomnieć Wysokiej Izbie także i to, że próg ma być, taka jest propozycja, podniesiony z poziomu 14 tys. euro, który obowiązuje obecnie, do wysokości 30 tys. euro. Natomiast w krajach Unii Europejskiej, oczywiście jeżeli chodzi o dyrektywy Unii Europejskiej, które nas obowiązują, progi są obecnie znacznie wyższe i wynoszą: 130 tys. euro w przypadku dostaw lub usług dla zamawiających z sektora finansów publicznych, 200 tys. euro w przypadku dostaw lub usług dla pozostałych zamawiających, 400 tys. euro w przypadku dostaw lub usług dla zamawiających sektorowych i 5 mln euro w przypadku robót budowlanych dla wszystkich zamawiających. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja i podkomisja wniosły do projektu określone poprawki. Przedstawię tylko niektóre, żeby nie zajmować dużo czasu. Dokonano zmian w art. 1 pkt 1 lit. c. Dokonano także zmian w art. 1 pkt 2 lit. a. Zmieniono również przepisy: w art. 1 pkt 2 lit. b; w art. 2 dotyczącym zmian w art. 37a w ust. 1 i w art. 37d oraz w art. 3 pkt 2 dotyczącym zmian w art. 30a i w art. 30d, a także w art. 2 dotyczącym zmian w art. 37c oraz w art. 3 w pkt 2 dotyczącym zmian w art. 30. Co najistotniejsze, dyskusje w podkomisji i w komisji dotyczyły dwóch kwestii. Jedna z nich została rozstrzygnięta poprzez przyjęcie poprawki, druga - nie. A mianowicie wprowadzono zmianę, która dotyczy art. 8, poprzez dodanie ust. 4. Ta zmiana dotyczy, można by rzec, ochrony prywatności. Zainteresowane środowiska, szczególnie jeżeli chodzi o dziedzinę kultury i sztuki, proponowały dokonać zmiany mającej na celu ochronę prywatności lub interesu publicznego, oczywiście jeśli taki wniosek wykonawcy byłby złożony przed podpisaniem umowy z zamawiającym. Najogólniej, powiedziałbym, uzasadniano to takim przykładem: znany twórca, reżyser, aktor czy piosenkarz, chce, by jego wykonawstwo w danym przypadku miało niższą cenę niż rynkowa, niż zawsze bierze - z różnych powodów, bo na przykład jest związany z danym jubileuszem czy miejscem - ale nie chciałby w takim razie, żeby do opinii publicznej przeszła informacja, że wystąpił za niższą cenę, ponieważ wtedy miałby trudności z podpisywaniem kontraktów zupełnie wolnorynkowych. Podawano też inne przykłady. Na przykład muzeum ubiega się o nabycie wielkiego dzieła będącego dziedzictwem narodowym, ale sprzedawca nie chce go sprzedać, jeśli miałoby być podane do publicznej wiadomości, za jaką kwotę sprzedał dzieło należące do dziedzictwa narodowego. Wtedy sytuacja jest patowa i komisja uznała, że te postulaty są warte rozstrzygnięcia. Przyjęto zmianę, o której już wspomniałem. Inne propozycje dotyczyły poprawek, które zostały odrzucone, a mianowicie poprawek, które szły w kierunku uregulowania przetargów podprogowych, czyli sytuacji, które będą miały miejsce, zresztą tak jak do tej pory, w odniesieniu do kwot poniżej ustanowionego progu: dzisiaj 14 tys., po wejściu w życie nowelizacji - 30 tys. euro. Odrzucono te poprawki właśnie z tego powodu, iż cała ustawa i intencja rządu, intencja projektodawcy polegały na tym, żeby podnieść progi, ograniczyć biurokrację i ograniczyć koszty przystępowania do przetargów, koszty i po stronie wykonawców, i po stronie zamawiającego, w odniesieniu do do przetargów o niższej wartości wzorem innych krajów Unii Europejskiej. Co do wprowadzenia natomiast podwyższenia progu, a zarazem kolejnych biurokratycznych obostrzeń, obowiązków itd. - komisja uznała, że mijałoby się to z celem, dlatego złożone poprawki nie zostały przyjęte na posiedzeniu komisji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mówiąc w dużym uproszczeniu, skrócie, zresztą oczywiście ta ustawa nie jest tak obszerna, by trzeba było ją szerzej prezentować, to jest tyle. Puentując, chcę powiedzieć, że główny sens tej ustawy to zwiększenie ułatwień w przeprowadzaniu przetargów w dwóch dziedzinach: badań naukowych i rozwoju oraz kultury i sztuki, tak aby nie tylko zmniejszyć biurokrację i koszty, ale także zwiększyć aktywność w tych dziedzinach. Szczególnie zależy projektodawcy, to można przeczytać w uzasadnieniu, na rozwiązaniach w aspekcie nauki i rozwoju, ponieważ i krajowe, i zagraniczne doświadczenia oraz badania i analizy wskazują, że właśnie biurokracja, właśnie te obostrzenia dotyczące nabywania na przykład wiedzy intelektualnej w gospodarce opartej na wiedzy są jedną z podstawowych barier rozwoju, także skutkiem których mamy zdecydowanie niższy poziom innowacyjności w polskiej gospodarce, zdecydowanie niższy poziom przenoszenia wyników badań i rozwoju do gospodarki. Dlatego projektodawcom zależy na tym, by jak najszybciej te przepisy wdrożyć w życie. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)