Mówca: Janusz Piechociński
Data: 2013-03-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Uf. W konkursie Srebrne Usta ogłoszono laureatów już wczoraj, a dzisiaj wielu myślało, że już jest nabór na nowe wnioski i liczy, że się w nim znajdzie. Nie obrzydzajcie szczawiowej z jajkiem ani kompotu z mirabelek, bo wiele tysięcy Polaków je bardzo lubi. Powoli. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! (Wesołość na sali) Panie Marszałku! Zniknął nie tylko kandydat na premiera, nie tylko ten, który go rekomendował, ale także inni poszli do swoich obowiązków, co pokazuje, że debata wkroczyła w okres frywolny. Pytanie tylko, czy ci, którzy ją z uwagą obserwują (Gwar na sali), czy wszyscy ci, którzy słuchają, są tak samo usatysfakcjonowani jak my. (Poseł Andrzej Rozenek: Ale mają szczaw i mirabelki.) Nie sądzę. Wczoraj przyleciałem z Hanoweru, gdzie była bardzo udana prezentacja, przez dwa dni i trwa dalej, tego, co w polskiej gospodarce najlepsze - sektora innowacyjnego, elektroniki i telekomunikacji, gdzie po raz pierwszy na światowych targach staliśmy się krajem partnerskim. Po raz pierwszy ponad 200 polskich przedsiębiorców mogło pokazać swój sukces. Gdybyśmy słuchali tej debaty, to można powiedzieć, że ich sukces... (Poseł Andrzej Rozenek: To wasz sposób na kłopoty.) ...jest sukcesem wbrew polityce i politykom, bo polityka i politycy im każdego dnia ten sukces ograniczają albo go odbierają. Rozumiem, że niektórym jest bardzo wesoło, bo mają 9600 brutto, zakładają, że... (Poseł Marek Matuszewski: To trzeba powiedzieć merytorycznie.) ...wystarczy tylko przejść przez tę salę w tym tańcu i w tych debatach, coś zgłosić, coś ogłosić, po czym wyjść i ze spokojem zostawić polskie sprawy ich własnemu losowi. Wydaje się jednak, że ta dzisiejsza debata i ta postawa polityki i polityków wobec tego, co nie tylko w polityce, ale w sprawach państwowych najważniejsze, pokazują naszą, do rzeczy, panie pośle, największą słabość. Nawet w czasie światowych wyzwań, w czasie, w którym świat szuka odpowiedzi nie tylko na światowy kryzys i niepewność, ale szuka i jedni bardziej, a inni mniej skutecznie odnajdują odpowiedź na wyzwania procesu globalizacji, najsłabsza w Polsce jest polityka i politycy. Brak wyobraźni, brak skłonności do kooperacji i deklaracje, że pojedziemy w Polskę, ale po to, żeby napuszczać jedni na drugich albo oceniać, a nie jedziemy w Polskę w imieniu polityki i polityków, żeby ludzi mobilizować i jednać wokół spraw wspólnych, spraw ważnych. Okazało się, że dzisiaj w tej debacie role są podzielone, a nawet ku zdumieniu, mimo że wniosek składa ugrupowanie prawicowe, to toczy się także pewien bój na lewicy, jaka jest waga Ryszarda Kalisza w polskiej polityce. Jest duża. Ale co to wnosi do dzisiejszej dyskusji i do problemów tych, którzy patrzyli z nadzieją, a jest jakaś grupa obywateli, którzy uwierzyli w pomysł rządu technicznego, mechanicznego czy chemicznego. Wysoka Izbo! Panie Premierze! Nieobecny Panie Prezesie Kaczyński! Panie Piotrze Gliński! Instrumentarium demokracji stosowanej to także dobrodziejstwo składania Wysokiej Izbie pod rozwagę wniosków, również wniosku o konstruktywne wotum nieufności, zaznaczam: konstruktywne. O ile pod względem formalnym jest wszystko w porządku, to w myśl zasad semantyki i semiotyki pobrzmiewa tu wielce wyrazisty dysonans związany z określeniem ˝konstruktywne˝ w potocznym rozumieniu. (Poseł Tadeusz Iwiński: W konstytucji nie ma słowa ˝konstruktywne˝.) Na długo przed dzisiejszą debatą jej końcowy efekt był równie przewidywalny, co przebogaty w swej postaci indeks podnoszonych we wniosku spraw. Przypomnę, pan prezes Kaczyński, uzasadniając wniosek, wskazał 12 przestrzeni, za które trzeba odwołać rząd. Następnym razem, być może inny prezes innego ugrupowania parlamentarnego, jeśli pójdziemy dalej tą drogą, a warto, i przed tym uprzedzam, abyśmy już nią nie szli, bo jest to droga donikąd, i psa Saby także w tej drodze nam nie potrzeba, jest szansa na mendel, czyli 15, jest szansa na kopę, czyli 60, a jeśli ktoś bardzo się rozpędzi, to do wyboru 2015 r. będzie miał gros, czyli 144. Może zaskoczę klub PiS i część Wysokiej Izby, ale muszę i chcę to powiedzieć. Mój klub i ja osobiście doceniamy wysiłek włożony w konstrukcję konstruktywnego wniosku, bowiem wyjdziemy z tej właśnie sali z poczuciem uporządkowania znaczenia pojęć, ich wymowy, które obnażyły, pewnie wbrew intencjom autorów, cały relatywizm oceny rzeczywistości, z jakim tu dzisiaj, i nie tylko dzisiaj, mamy do czynienia. Można odnieść wrażenie, że wnioskodawcy z wyraźnym ubolewaniem nie znaleźli dość wyobraźni, by zmierzyć się z wyzwaniem sporządzenia katalogu, w którym pomieściliby zarzuty wypowiedziane z przewodniej konstatacji, że dla tej koalicji tym lepiej im gorzej. Jednak nie wszystko potępiam w czambuł, nie we wszystkim dostrzegam stygmat naturalnego w tej konwencji prezentowania sprawy i wniosku wyolbrzymiania rzeczywistych problemów. Nie wszystkie z podnoszonych zarzutów tracą myśleniem życzeniowym, które uzasadniać może z góry założona teza, że gorzej być już nie może. Widzę w tej konstytucyjnej inicjatywie Prawa i Sprawiedliwości pewien pozytywny w swym znaczeniu pierwiastek, którego istoty pominąć nie wypada, i tego nie czynię. Jest to swego rodzaju romantyzm, w poczuciu którego wyrusza się na podbój świata i okolic, z góry będąc przeświadczonym o niechybnej porażce w zdobywaniu przyczółków niemożliwego. Szczerze wierzę, że Wysoka Izba w swej zdecydowanej większości wniosek odrzuci, bo nie może być zgody na ułańską fantazję, której pokłosiem miałyby być gospodarcze Różewiczowskie Termopile z panem profesorem Piotrem Glińskim w roli samozwańczego Leonidasa. To nie tak miało być, powiadacie państwo wnioskodawcy. Państwo, zdaje się, nie dostrzegacie - bądź dostrzegając wypieracie ze świadomości - warunków kryzysu, w jakim przyszło nam zmagać się z kumulacją, koniunkcją kolejnych faz światowego ujemnego przesilenia gospodarczego, tej szczególnej mapy złej pogody - uwaga, to z całą mocą chcę podkreślić - nie tylko dla bogaczy. Eksperci, którzy nie wiadomo nawet, czy mają być ministrami, jęli na wyprzódki dzielić i rozdawać. Tę radosną ekonomiczną grę wstępną trzeba studzić jak hartowaną stal, bo literacki pierwowzór o podobnym tytule aż nadto, nie tylko w Polsce, budzi złe skojarzenia. To nie tak miało być i nie tak miała przebiegać ta dyskusja. Szanowni Państwo! Najbardziej smakuje chleb, który ma dopiero być. Tezy naprawy państwa, jego kondycji ekonomicznej i proponowane mechanizmy, które we wniosku są zawarte, to pieczenie chleba, podczas którego piekarz odwrócił proporcje mąki i drożdży, i to musi się źle skończyć. Osobiście nie mam za złe włączenia się opozycji do nawet najdalej idących procesów myślowych nad dobrem i stanem Rzeczypospolitej. Takie wasze prawo i - dodam od siebie - to także wasz obywatelski obowiązek. Jest w tym też pewien pragmatyzm, którego wymiar przynosi określone profity w odniesieniu do własnego wyborcy, i trudno o to mieć cień pretensji, ale Polska za chęć wykreowania jednego politycznego nazwiska płaci cenę zbyt dużą. Nie wszystko i nie za wszelką cenę w tym populizmie z półek i wieszaków z sieci sklepów second hand. Polska i jej najżywotniejsze interesy zasługują na poważną dyskusję, i tę dyskusję w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego oferujemy i prowadzimy. Rozważne i odważne decyzje, a nie na niedzielny koncert życzeń pod muzyczkę, z kiermaszu pod kogutkiem, z przytupem w tle. W sejmowych komisjach, a ponoć tylko kilku parlamentarzystów pracuje w sejmowej Komisji do Spraw Unii Europejskiej, jest miejsce na organiczną robotę, na żywy dyskurs i konstruktywne porozumienie, na partnerstwo dla społecznego pokoju i spokoju, których istota nie podlega jakimkolwiek próbom zawłaszczenia przez kogokolwiek na doraźny użytek. Odpowiedzialność polityczna to nie indukowanie sztucznych sporów i sztuka dla sztuki, obliczone pod wysokość słupków sondażowych. Mamy tę świadomość, z całym jej dobrodziejstwem inwentarza, i tylko dlatego nie pójdziemy na skróty w ocenie rzeczywistości. Tak, jest złożona - jest i trudna - ale to powinno budzić w nas siłę do jej zmieniania. Nie będziemy pudrować liszajowatych ścian tam, gdzie potrzebny jest rzetelny program naprawczy, wszędzie tam, gdzie dotychczas karty rozdawały zasiedziałe zastępy strażników pieczęci republiki ˝jakoś to będzie˝, bo już nie będzie. Świat po kryzysie się zmienił i wymaga od nas większej wspólnotowości, umiejętności konkurencyjności poprzez współdziałanie i współpracę. I tego przesłania nie możemy kierować tylko do nas, obywateli. W pierwszej kolejności musimy i chcemy kierować je do nas, polityków, i pokazać wyraźnie, że w obszarze polskiej polityki konkurencyjność poprzez możliwość debaty i otwartość na debatę, na szukanie tego, co wspólne, tego, co nie jątrzy, lecz łączy Polaków, jest dzisiaj nakazem chwili. Wynik dzisiejszej debaty - i kieruję to pod rozwagę polityków Prawa i Sprawiedliwości - przyjmijcie z poczuciem odpowiadającym nastrojowi, z którym przystępowaliście do formułowania konstruktywnego wotum nieufności. Przyjmijcie życzenia satysfakcji, która musi pojawić się wtedy, kiedy wasze wnioski trafią do tej Izby w postaci inicjatyw poważnych, ustawodawczych, nad którymi, deklaruję, pochylimy się z należną im uwagą. Nie rezygnujcie z prób propaństwowego dialogu ponad podziałami. Jeszcze raz zapraszam do debat pod kopułą. W ciągu tych trzech miesięcy, odkąd jestem wicepremierem i ministrem gospodarki, odbyłem już ponad 200 spotkań, odwiedziłem 11 województw... (Poseł Robert Biedroń: Coś takiego.) ...odbyłem 38 konferencji, podczas których nie tylko mówiłem... (Poruszenie na sali, oklaski) (Głos z sali: Brawo.) ...ale i słuchałem ludzi - mam bardzo wiele do powiedzenia - którzy stwierdzali bardzo wyraźnie, także ze smutkiem, patrząc na dzisiejszą salę: Panie Januszu, jak długo wytrzymujecie w tym spektaklu. Otóż my, politycy, z łatwością możemy w tym spektaklu wytrzymywać, ale obywatele mogą tego spektaklu nie zdzierżyć. I niech wyzwania południa Europy będą powszechnym dla nas, zbiorowym wymogiem zachowania stosownej powagi. Liczy się dzisiaj każda inicjatywa, której przyświeca dobro Rzeczypospolitej i jej obywateli. Mówimy bowiem, że bez pracy nie ma kołaczy. Tę ludową mądrość przytoczyłem z rozmysłem, bo z dziecięcej wyliczanki pobrzmiewa ciągle aktualna konstatacja, która jest zarazem ostrzeżeniem: ˝Mało nas do pieczenia chleba˝. Narodowi dzisiaj nie kłótni, ale pracy i chleba potrzeba. Nie kłótni, ale pracy i chleba. (Poseł Cezary Olejniczak: Tak jest.) Nie kłótni i skłóconej polityki, ale polityków mądrych, przewidywalnych, racjonalnych... (Poseł Andrzej Rozenek: Dobrze mówi.) ...bo dzisiaj największą przewagą konkurencyjną Polski są właśnie ci młodzi ludzie, jest ten kapitał ludzki, ale tą przewagę niszczy brak kapitału społecznego i brak kapitału ludzkiego tu, na tej sali. Dzisiaj w tej debacie pokazaliśmy to bardzo wyraźnie. (Oklaski) (Poseł Robert Biedroń: Poruszył nas pan.) Wzywam więc... (Poruszenie na sali) Ja naprawdę lubię szczawiową i popijam drugie danie kompotem z mirabelek. A Ryszarda Kalisza szanuję bez względu na to, jakie będą jego losy. (Głos z sali: Nic nowego.) Odbierzcie to jako zaproszenie do pracy na wszystkich możliwych poziomach i we wszystkich obszarach, gdzie dzieje się źle nie tylko z tytułu grzechu czy jakiegokolwiek zaniechania. Niech ta lista oskarżeń pod adresem tego rządu będzie także przypomnieniem dla rządów poprzednich. Nie spełnia się ten wielki sen i ta wielka nadzieja Polaków, gdzie polska polityka mogła i chciała być razem. Byliśmy razem, intuicyjnie, w działaniach i w intencjach w roku 1980, potrafiliśmy być razem prawie wszyscy w 1989 r. A dzisiaj z tego wniosku wyciągnijmy jedno: może czas na moratorium w relacjach pomiędzy koalicją i rządem a opozycją, takie 12 miesięcy, w których polska polityka skoncentruje się na wspólnym wyartykułowaniu tego, co istotne i co ważne w tej naszej narodowej, a nie partyjnej, koalicyjnej czy opozycyjnej, odpowiedzi na zjawiska globalne? (Głos z sali: Tak jest.) Wiem, że niektórym globalizacja nie kojarzy się z tym, co pod tym słowem się kryje, ale 30 czy 40 lat temu Korea była daleko poza pierwszą pięćdziesiątką, dzisiaj jest ósma. A tu, na tej sali, niektórzy już wprowadzają nas do pierwszej dwudziestki. PSL ma pełne przekonanie, że dzisiaj odpowiedzią na agresję, niechęć i nienawiść w polityce jest inna, aktywna oferta, debata, konsensus i kompromis. A ci, którzy nadużywają chęci radykalnego pchania Polaków na siebie, do konfliktu, przegrają. Jestem o tym przekonany. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Gdzie ta agresja, panie pośle?)