Mówca: Sprawozdawca Urszula Nowogórska
Data: 2024-01-16 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Państwo Ministrowie! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia sprawozdania Komisji Ustawodawczej o poselskim projekcie uchwały w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r., druki sejmowe nr 57 i 79. Wysoka Izbo! Pragnę przypomnieć, że sejmowa komisja śledcza ma swoje umocowanie w art. 111 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który wskazuje, że Sejm może powołać taką komisję do zbadania określonej sprawy. Tak dzieje się w tym przypadku. Tryb działania komisji określa z kolei ustawa z dnia 21 stycznia 1999 r. o sejmowej komisji śledczej. W art. 2 tej ustawy praktycznie powtórzono zapis zawarty w art. 111 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, podkreślając zasadność powołania komisji śledczej do zbadania określonej sprawy. Należy również podkreślić, że w sprawach nieuregulowanych ustawą o powołaniu komisji stosuje się przepisy regulaminu Sejmu. Wtedy komisja, jak zresztą wszystkie komisje śledcze, pełni wyjątkową, szczególną rolę ze względu na przysługujące jej uprawnienia śledcze. Pragnę również podkreślić fakt, że dyskutujemy nad bardzo poważnym tematem, dotyczącym Pegasusa, czyli specjalnego systemu operacyjnego produkcji izraelskiej, można tak powiedzieć, o charakterze szpiegowskim, służącego do zapobiegania działalności terrorystycznej i przestępczości zorganizowanej i ich śledzenia. W ramach informacji pragnę również powiedzieć, że program jest instalowany za pomocą albo linku, albo tzw. wiadomości push, która instaluje się samoistnie. Ten program jest o tyle niebezpieczny, że posiada cechy automatycznej autodestrukcji i pozwala na totalną kontrolę nad zainfekowanym urządzeniem, dając możliwość śledzenia zdjęć, nagrań wideo, SMS-ów, listy kontaktów, lokalizacji, otoczenia, również wideo i głosowego, zainfekowanego urządzenia. Służy również podsłuchiwaniu szyfrowanych transmisji dźwięku i wideo oraz treści, które są przesyłane dalej. Takie jest przeznaczenie tego programu. Ten program powinien służyć identyfikacji środowisk terrorystycznych i przestępczych, natomiast nie może być wykorzystywany w żadnych innych celach. Wysoki Sejmie! Sejm na 1. posiedzeniu w dniu 28 listopada 2023 r. na podstawie art. 136b ust. 2 regulaminu Sejmu skierował powyższy projekt uchwały do Komisji Ustawodawczej w celu jego rozpatrzenia. W dniu 5 grudnia odbyło się posiedzenie komisji, które miało dość emocjonujący i dość długi przebieg. Podczas posiedzenia Komisji Ustawodawczej przedstawiciele, prawnicy Biura Analiz Sejmowych w osobie pani mecenas Eweliny Gierach i Biura Legislacyjnego w osobie pana mecenasa Piotra Podczaskiego przedstawili szereg wątpliwości dotyczących zakresu przedmiotowego i podmiotowego projektu uchwały, szczególnie w odniesieniu do tytułu i art. 2 projektu uchwały. Po przedstawieniu opinii prawnych i po upoważnieniu Biura Legislacyjnego do wprowadzenia oczywistych poprawek redakcyjnych i językowych przewodniczący komisji Marek Ast udzielił głosu przedstawicielowi wnioskodawców posłowi Robertowi Kropiwnickiemu, który podkreślił, że szereg uwag przedstawionych przez Biuro Legislacyjne i Biuro Analiz Sejmowych znalazło odzwierciedlenie w przedstawionych poprawkach. Po wystąpieniu przedstawiciela wnioskodawców komisja przystąpiła do procedowania nad projektem uchwały. Przewodniczący Marek Ast rozpoczął proces analizy zgłoszonych poprawek. Pierwsza z nich dotyczyła rozszerzenia tytułu, zakresu i czasokresu uchwały. W dyskusji nad nią zabrali głos m.in. legislator, poseł Krzysztof Brejza, poseł Łukasz Schreiber, poseł Witold Zembaczyński, poseł Michał Szczerba, poseł Krzysztof Paszyk, poseł Dariusz Stefaniuk, poseł Dariusz Joński, poseł Arkadiusz Myrcha i pani poseł Barbara Dolniak. Po zakończonej dyskusji komisja przegłosowała zgłoszoną poprawkę. W głosowaniu wzięło udział 17 posłów. Za było 4, przeciw - 13, nikt się nie wstrzymał. Poprawka nie uzyskała większości. Przedstawiciel wnioskodawców poseł Robert Kropiwnicki omówił poprawkę do art. 1 polegającą na dodaniu wyrazów ˝organy powołane do ścigania przestępstw i prokuraturę˝. Poprawkę wraz z autopoprawką przewodniczący poseł Marek Ast poddał pod głosowanie. Została ona przyjęta. Głosowało 17 posłów. 13 było za, nikt nie był przeciw, 4 się wstrzymało. W toku posiedzenia komisji poddano pod głosowanie, oczywiście po wcześniejszej dyskusji posłów członków komisji i osób uczestniczących w posiedzeniu komisji, będących przedstawicielami wnioskodawców... Przewodniczący komisji poddał kolejno pod głosowanie poprawki nr 2, 3, 4. Łącznie głosowano nad poprawkami 5. i 6. Łącznie głosowano również nad poprawkami 7., 8. i 9. Kolejno poddano pod głosowanie poprawkę nr 10. Łącznie głosowano również nad poprawkami 11. i 12. Następnie komisja przystąpiła do przegłosowania ostatnich poprawek - 13. i 14. Po przegłosowaniu zgłoszonych poprawek całość uchwały została poddana pod głosowanie wysokiej komisji. Głosowało 15 posłów. 12 było za, przeciw był 1, wstrzymało się 2 posłów. Reasumując, chcę powiedzieć, że Komisja Ustawodawcza przyjęła projekt uchwały zdecydowaną większością głosów. Pan przewodniczący poseł Marek Ast zgłosił również trzy wnioski mniejszości, nad którym będziemy głosować łącznie. Komisja rekomenduje Wysokiej Izbie podjęcie uchwały w sprawie powołania Komisji Śledczej do zbadania legalności, prawidłowości oraz celowości czynności operacyjno-rozpoznawczych podejmowanych m.in. z wykorzystaniem oprogramowania Pegasus przez członków Rady Ministrów, służby specjalne, Policję, organy kontroli skarbowej oraz celno-skarbowej w okresie od dnia 16 listopada 2015 r. do dnia 20 listopada 2023 r. Bardzo dziękuję.