Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-07-01 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przekonanie o tym, że Polska potrzebuje energetyki jądrowej jest dziś szeroko podzielane zarówno na tej sali, jak i przez Polki i Polaków. W obliczu wyzwań związanych z bezpieczeństwem energetycznym państwa oraz koniecznością zapewnienia stabilnych dostaw energii, rozwój energetyki jądrowej stanowi jeden z fundamentów długofalowej transformacji polskiego sektora energetycznego. Budowa elektrowni jądrowej jest jednak przedsięwzięciem wyjątkowo złożonym. Wymaga pogodzenia najwyższych standardów bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa budowlanego z koniecznością sprawnego prowadzenia procesu inwestycyjnego. Zadaniem ustawodawcy jest stworzenie takich ram prawnych, które pozwolą usunąć zbędne bariery administracyjne, nie obniżając przy tym żadnego z obowiązujących standardów bezpieczeństwa. Taki właśnie cel realizuje procedowany dziś projekt ustawy. Projekt ustawy o zmianie ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących oraz niektórych innych ustaw ma usprawnić proces przygotowania i realizacji inwestycji jądrowych przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Wprowadza do polskiego porządku prawnego nową kategorię pozwolenia na budowę, obejmującą wstępne roboty budowlane oraz nowe zezwolenie prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla robót, które mają znaczenie z punktu widzenia dozoru jądrowego. Projekt jednoznacznie rozstrzyga również, które prace mogą być prowadzone wcześniej, a które nadal będą wymagały uzyskania odpowiednich decyzji administracyjnych i zezwoleń. Nie oznacza to rezygnacji z jakiejkolwiek procedury, ani osłabienia nadzoru. Przeciwnie, projekt precyzyjnie porządkuje proces inwestycyjny i umożliwia jego bardziej efektywne prowadzenie przy zachowaniu wszystkich wymagań dotyczących bezpieczeństwa. Budowa elektrowni jądrowej jest przedsięwzięciem wieloetapowym, podczas którego powstają dziesiątki obiektów budowlanych i prowadzone są liczne prace przygotowawcze. Proponowane rozwiązania umożliwią lepsze etapowanie inwestycji oraz prowadzenie części robót równolegle z innymi postępowaniami administracyjnymi. Jest to rozwiązanie oparte na doświadczeniach państw, które realizowały podobne inwestycje, i pozwala ograniczyć ryzyko kosztownych przestojów. Jednocześnie mówimy wyłącznie o ściśle określonym katalogu wstępnych robót budowlanych. Projekt zachowuje więc właściwą równowagę pomiędzy sprawnością procesu inwestycyjnego a zapewnieniem najwyższego poziomu bezpieczeństwa. Przyjęte rozwiązania mają charakter systemowy. Oczywiście każda inwestycja jądrowa posiada swoją specyfikę, jednak stworzenie przejrzystych i nowoczesnych ram będzie miało znaczenie nie tylko dla pierwszej elektrowni jądrowej na Pomorzu, lecz także dla kolejnych inwestycji planowanych w Polsce. Pamiętając o strategicznym znaczeniu tej inwestycji dla państwa, nie możemy jednocześnie zapominać o mieszkańcach terenów, na których będzie ona realizowana. Jest to szczególnie ważne dla mnie jako posłanki reprezentującej Pomorze. Dlatego oczekuję, że równolegle z usprawnieniem procesu inwestycyjnego rząd będzie konsekwentnie realizował działania wspierające lokalne społeczności. Dotyczy to rozwoju infrastruktury drogowej, kolejowej, ochrony zdrowia, edukacji, mieszkalnictwa, bezpieczeństwa oraz prowadzenia stałego dialogu z mieszkańcami i gminami objętymi inwestycją. Skala tego przedsięwzięcia wymaga, aby jego korzyści były odczuwalne również dla lokalnej społeczności. Szanowni Państwo! Temat budowy elektrowni jądrowej towarzyszy polskiej debacie publicznej od bardzo wielu lat. Dziś jesteśmy na takim etapie, że ponad podziałami politycznymi dostrzegamy znaczenie tej inwestycji dla bezpieczeństwa i przyszłości naszego kraju. Przed nami pozostają jeszcze decyzje dotyczące finansowania, harmonogramu realizacji, rozwoju kadr oraz infrastruktury towarzyszącej. Dzisiejszy projekt nie rozwiązuje wszystkich tych kwestii, ale usuwa konkretne bariery administracyjne i porządkuje proces inwestycyjny bez naruszania rygorystycznych wymogów bezpieczeństwa. To dobry kierunek, który zasługuje na poparcie. Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 poprze ten projekt, jednocześnie oczekując od rządu konsekwentnej realizacji całego programu rozwoju energetyki jądrowej oraz ścisłej współpracy z samorządami i mieszkańcami regionów, w których inwestycje są i będą prowadzone. Dziękuję bardzo.