Mówca: Sprawozdawca Ewa Kozanecka
Data: 2018-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić trzy sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o sprawozdaniach Rady Ministrów z realizacji ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 w 2015 r., druk nr 938, w 2016 r., druk nr 1894, i w roku 2017, druk nr 2940. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 19 października 2016 r., 10 października 2017 r. i 23 października 2018 r. wniesione przez Radę Ministrów powyższe sprawozdania do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia. W sprawozdaniu za 2015 r. przedstawiona została charakterystyka systemu opieki instytucjonalnej nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz kwestia realizacji ustawy w zakresie opieki nad małymi dziećmi. Komisja zapoznała się z liczbą instytucji oraz liczbą miejsc opieki nad dziećmi do lat 3 w latach 2010-2015, z funkcjonowaniem żłobków, klubów dziecięcych i instytucji dziennego opiekuna oraz niani, z przeciętnymi miesięcznymi kosztami związanymi z przebywaniem dzieci w ww. instytucjach w poszczególnych gminach i województwach oraz z wynikami realizacji resortowego programu rozwoju instytucji nad dziećmi w wieku do lat 3 ˝Maluch˝. Ze sprawozdania wynika, że Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przeznaczyło na utworzenie i utrzymanie miejsc opieki w żłobkach, klubach dziecięcych i u dziennych opiekunów 151 mln zł. Oznacza to powstanie ok. 12 tys. nowych miejsc opieki i dofinansowanie do funkcjonowania dla prawie 43 tys. Natomiast ze sprawozdania za 2016 r. wynika, że w 2016 r. liczba instytucji opieki nad dziećmi do lat 3 wzrosła do 4200. Łącznie dysponowaliśmy blisko 110 tys. miejsc opieki nad małym dzieckiem, co daje wskaźnik ok. 16% dzieci w wieku od 1 do 2 lat. Jeśli chodzi o środki finansowe w 2015 r., to samorząd i budżet centralny wydał 931 mln zł. W 2016 r., podobnie jak w 2015 r., wydano na powyższy cel 151 mln zł. Dzięki wprowadzeniu programu ˝Maluch+˝ efektywność wydatkowania środków wzrosła o 100%. W sprawozdaniu za 2017 r. przedstawiona została charakterystyka systemu opieki instytucjonalnej nad dziećmi do lat 3 oraz kwestia realizacji ustawy w tym zakresie. Komisja zapoznała się z liczbą instytucji i ich funkcjonowaniem. Sprawozdanie zawiera liczbę żłobków, klubów dziecięcych, instytucji dziennego opiekuna oraz niani z przeciętnymi miesięcznymi kosztami związanymi z przebywaniem dzieci w ww. instytucjach. Komisja również zapoznała się z wynikami realizacji resortowego programu rozwoju instytucji opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 ˝Maluch+˝. Sprawozdanie zawiera opis działań rządu w 2017 r. mających wpływ na rozwój instytucji opieki nad najmłodszymi dziećmi, umożliwiających rodzicom łączenie obowiązków zawodowych z rodzinnymi oraz zmian wprowadzonych w systemie opieki nad dziećmi do lat 3 poprzez nowelizację ustawy z 2011 r., która wprowadziła kilka istotnych zmian mających na celu obniżenie kosztów funkcjonowania placówek, a w związku z tym obniżenie opłat za opiekę nad małym dzieckiem. Takim rozwiązaniem jest zwiększenie wydatków na wspieranie rozwoju żłobków, klubów dziecięcych oraz dziennych opiekunów z dotychczasowych 151 mln do 500 mln zł. Drugi element zmian to wniesienie wymogu posiadania w żłobku co najmniej dwóch pomieszczeń przeznaczonych na pobyt dzieci. Ponadto rozszerzony został katalog podmiotów mogących zakładać żłobki i kluby dziecięce oraz zatrudniać dziennych opiekunów. Istnieje możliwość zatrudniania dziennych opiekunów przez osoby fizyczne oraz możliwość pracy dziennych opiekunów na własny rachunek w ramach tzw. samozatrudnienia. W sprawozdaniu ujęto też innowacje dotyczące programu ˝Maluch+˝ na rok 2017, które wpłynęły na zwiększenie liczby powstających miejsc opieki. Dzięki tym zmianom w roku 2017 powstało ponad 8 tys. nowych miejsc opieki. Do tej pory rocznie powstawało ok. 4 tys. takich miejsc. W ramach programu 40 568 dzieci otrzymało dofinansowanie do pobytu w instytucjach opieki nad małym dzieckiem. Dodać należy, że efektem nowelizacji jest przede wszystkim wzrost tzw. wskaźnika użłobkowienia. Na koniec 2017 r. opieką objętych było ok. 16% dzieci w wieku od 1 do 3 roku życia, co oznacza wzrost wskaźnika o ponad 2% w porównaniu do roku poprzedniego. Szacuje się, że na koniec 2018 r. wskaźnik użłobkowienia będzie wynosił 19%. Kolejny efekt zmian to wzrost odsetka gmin, w których funkcjonuje instytucja opieki, z 29% w 2016 r. do 32% na koniec roku 2017. Kolejny efekt zmian to obniżenie opłat ponoszonych przez rodziców za żłobek o 140 zł miesięcznie. Następny efekt to zwiększenie łącznej liczby miejsc opieki, na którą składają się żłobki, kluby dziecięce i dzienni opiekunowie dzieci, wzrost w roku 2017 wyniósł 17%. Zostało otworzonych 16 tys. nowych miejsc. Liczba miejsc wzrosła z 95 419 na koniec 2016 r. do 111 354 w roku 2017. Obecnie funkcjonuje prawie 5 tys. instytucji opieki. Razem z nianiami rodzice mają do dyspozycji prawie 150 tys. miejsc. Oznacza to, że ponad 19% dzieci w wieku od 1 roku do 3 lat jest objętych opieką instytucjonalną. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja Polityki Społecznej i Rodziny po rozpatrzeniu sprawozdań na posiedzeniu w dniu 9 lutego 2017 r., 7 grudnia 2017 r., 6 listopada 2018 r. przyjęła powyższe sprawozdania i wnosi: Wysoki Sejm przyjąć raczy sprawozdania z druków nr 938, 1894 i 2940. Bardzo dziękuję. (Oklaski)