Mówca: Jarosław Żaczek (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-08-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Sprawiedliwa Polska przedstawić stanowisko wobec informacji ministra infrastruktury i rozwoju dotyczącej realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Program ochrony brzegów morskich˝ w 2013 r. oraz harmonogramu prac na rok 2014. Informacja przedstawiona przez ministra infrastruktury i rozwoju dotycząca realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Program ochrony brzegów morskich˝ w 2013 r. nie jest informacją satysfakcjonującą. Program ten ma być realizowany w latach 2004-2023 i ma kosztować 911 mln zł waloryzowanych corocznie wskaźnikiem inflacji. W 2013 r. budżet programu zaplanowano na kwotę 69 mln zł. W wyniku nowelizacji przeprowadzonej w sierpniu ubiegłego roku również budżet tego programu został zmniejszony o 23 846 tys. zł. Przedstawione wskaźniki wykonania założeń na poziomie 99% czy 98% wynikały ze zmniejszenia zaplanowanych nakładów, co oznacza, iż nieuprawnione jest twierdzenie, że po raz pierwszy od wielu lat wykonanie programu było niemal 100-procentowe. Wynikało ono ze zmniejszenia kwot, co oznacza, że nie wszystkie planowane zadania zostały zrealizowane lub też nie zostały zrealizowane w takim jak planowano zakresie. Ponadto opublikowany raport NIK jednoznacznie wskazuje na brak wiedzy instytucji państwowych dotyczącej skutecznego zapobiegania degradacji wybrzeża i zmniejszania się plaż Bałtyku. Zgodnie z tym dokumentem Bałtyk zabiera corocznie 50 ha lądu o wartości 500 mln zł, systematycznie procesowi erozji ulega całe wybrzeże, a ponad połowa intensywnie. Są miejsca, w których ziemia cofa się o ponad metr w ciągu roku, nie podejmuje się działań zapobiegających temu procesowi bądź też nie są one wystarczające. NIK sprawdziła również, jak administracja morska prowadzi prace związane z ochroną wybrzeża morskiego, i objęła kontrolą Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. Od 2013 r., jak Wysoka Izba wie, jego zadania w tym zakresie przejęło Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju oraz trzy urzędy morskie: w Gdyni, Słupsku i Szczecinie. W raporcie NIK negatywnie oceniła działania ministra transportu, budownictwa i gospodarki morskiej dotyczące ochrony brzegów morskich. Przez pięć lat minister nie doprowadził do nowelizacji ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Program ochrony brzegów morskich˝ na lata 2004-2023 (POBM), którego podstawowym celem jest ochrona linii brzegowej wg stanu z roku 2000 oraz zapobieganie zanikowi plaż. Jednak jak wykazała kontrola Izby w 2009 r., żaden z organów administracji morskiej nie wie, jak wyglądała linia brzegowa w 2000 r. Oznacza to, że nie istnieją mierniki pozwalające na osiągnięcie celów ustawy. NIK zaleciła wówczas nowelizację ustawy, tak by zaktualizowano obszary objęte programem oraz sprecyzowano mierniki. Jak wiemy, do tej pory nie zostało to uczynione. Co roku opiniujemy dokument wymagający poważnych merytorycznych zmian i co roku nic się w tej sprawie nie zmienia. Kolejnym poruszonym przez kontrolę nieprawidłowym działaniem była świadomość ministra i akceptowanie przez niego wydatkowania przez dyrektorów urzędów morskich środków niezgodnie z ich przeznaczeniem. Powodem tej sytuacji było niedostosowanie zapisów programu do rzeczywistych potrzeb. Okazało się także, iż powszechną praktyką było finansowanie przez dyrektorów zadań nieobjętych POBM ze środków na niego przeznaczonych. W związku z powyższym wydawali pieniądze budżetowe niezgodnie z przeznaczeniem, co wypełniało znamiona czynu określonego w art. 11 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oraz art. 133 ustawy o finansach publicznych. Oprócz rażącego naruszania prawa związanego z niedostosowaniem programu do rzeczywistych potrzeb wykryte zostały nieprawidłowości związane z nieprzestrzeganiem zarówno prawa, jak i procedur przez dyrektorów albo pracowników, i tak np. w Słupsku zrealizowano inwestycję niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, co stanowiło naruszenie art. 36a ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w Gdyni dyrektor UM w latach 2010-2013 przyznał pracownikom urzędu dodatki zadaniowe w kwocie ponad 1,1 mln zł za prace, które wykonali w ramach swoich obowiązków służbowych. Tym samym naruszył przepisy prawa art. 88 ustawy o służbie cywilnej oraz art. 44 ustawy o finansach publicznych. W kilku przypadkach nie sprawdzono, czy oferty nie zawierają rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia, czego wymaga art. 90 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo zamówień publicznych. Raport NIK w sposób jasny i klarowny wskazuje nieprawidłowości w realizacji ˝Programu ochrony brzegów morskich˝, jego niedostosowanie do potrzeb, brak wskaźników monitorujących postęp w osiąganiu założonych celów, tym samym obnaża zakłamanie i indolencję tegoż rządu, którego minister usiłuje nam wmówić, jak wspaniale wywiązano się z planowanych na ten rok działań. W związku z powyższym klub SP zagłosuje za odrzuceniem przedstawionej informacji.