Mówca: Anna Bańkowska
Data: 2013-11-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt wystąpić w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej i odnieść się do kolejnej zmiany ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zawartej w druku nr 1895. Tym razem jest to inicjatywa senacka i ona w sposób istotny zmienia kwestię naliczania emerytury dla osób, które w latach minionych pozostawały bez pracy w związku z represjami politycznymi. W dzisiejszych rozwiązaniach osoby, które w latach 1956-1989 nie mogły podjąć pracy na skutek kwestii politycznych, mają te okresy zaliczone jako okresy nieskładkowe w wymiarze do 5 lat. Senat w tej chwili w oparciu o indywidualną skargę skierowaną do Trybunału Konstytucyjnego proponuje, żeby lata niepracowania z tych ważnych powodów w latach 1956-1989 były zaliczane jako okresy składkowe bez konieczności opłacania składki. Równocześnie jest zlikwidowany limit 5 lat. Komisja zniosła tę dolną granicę - 1956 r., a zatem wszyscy, którzy uznają, że z powodów represji politycznych nie mogli znaleźć pracy do 1989 r., ten okres będą mieć zaliczony do wymiaru emerytury jako okres składkowy. Rozwiązanie to z punktu widzenia logiki przyjętej przez Senat jest zasadne o tyle, że jedne osoby poszkodowane z tych przyczyn mogły zaliczyć sobie cały okres pozostawania bez pracy, a inne, w przypadku kiedy ten okres był dłuższy niż 5 lat, skorzystać z tego przywileju w pełnej wysokości nie mogły. Chciałabym zwrócić uwagę, że tworzymy w tym momencie kolejny precedens w ustawach o ubezpieczeniu społecznym. Może się zdarzyć tak, że w czasach współczesnych, wtedy kiedy dokonuje się zmiana władzy politycznej, ludzie wyraźnie związani w danym momencie z partią rządzącą, która władzy zostaje pozbawiona, często, przecież życie tego dowodzi, tracą pracę. Tracą ją ze względu na, powiem wprost, czystki polityczne, których dokonuje ekipa, która przejmuje władzę. I często jest tak, że ci ludzie, przepraszam, Bogu ducha winni, pozbawieni są roboty tylko dlatego, że uznawali przywództwo danej partii politycznej, nie mogą tej pracy nowej znaleźć, szczególnie w środowiskach mniejszych, gdzie każdy jest z nazwiska znany. I muszę powiedzieć, że za jakiś czas może się w Sejmie zdarzyć, że wystąpimy z inicjatywą, która nie będzie mówiła o 1989 r. - będzie mówiła o skutkach przynależności politycznej, które dotknęły danego człowieka, który tylko i wyłącznie z tego powodu stracił miejsce pracy i nowego znaleźć nie może. I to musimy wziąć pod uwagę - to, że tak jest. I druga sprawa, która budzi zastrzeżenia: W jaki sposób będzie dokumentowane to, że ze względów stricte politycznych ktoś nie mógł znaleźć pracy, i kto będzie to weryfikował? Czy urząd do spraw kombatantów jest w stanie to zweryfikować od początku do końca i czy to będą jednakowe dowody? Czy prawie każdy będzie mógł się zgłosić? Inicjatorzy ustawy mówią, że to będzie ok. 600 osób. Klub SLD się zastanawia, czy to nie będzie dużo większa skala; do końca nie wiemy, jakie będą skutki. Słowem, ustawa z jednej strony zaspokaja potrzeby osób, które rzeczywiście były dotknięte, ucierpiały ze względów politycznych, z drugiej strony budzi, że tak powiem, mieszane uczucia dotyczące tego, czy od początku do końca można to w sposób solidny zweryfikować, żeby nie było tak, że ktoś cwany załapie się na to pod słuszną ideą (Dzwonek) rekompensowania strat z powodu represji politycznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)