Mówca: Sławomir Jan Piechota
Data: 2013-07-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Premierze! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt w imieniu grupy posłów przedstawić wniosek o powołanie pana Marka Michalaka na stanowisko rzecznika praw dziecka. W przypadku tej kandydatury mamy do czynienia nie z jakimiś obietnicami czy formułowanymi oczekiwaniami, ale konkretnymi argumentami i faktami, które przemawiają właśnie za tym kandydatem, za tą kandydaturą. To przede wszystkim dorobek dotychczasowych 5 lat sprawowania tej funkcji przez pana Marka Michalaka, dorobek przejawiający się w konkretnych faktach, w konkretnych efektach, w konkretnych dokonaniach. Pan Marek Michalak dokonał czegoś zupełnie niezwykłego. Można mówić o pewnym fenomenie w życiu publicznym. Stworzył urząd powszechnie znany, a przy tym szanowany i lubiany. Wydaje się, że to pewien ideał, ale ideał, który wydaje się istnieć wyłącznie w teorii. Praktyka tego urzędu potwierdza, że jest to możliwe. Pan Marek Michalak umie ponad wszelkimi podziałami podejmować nowe inicjatywy i współpracować przy realizacji ważnych społecznie projektów. Ale trzeba też mocno podkreślić, że nie jest w stanie zastąpić wszystkich innych wielu instytucji zobowiązanych do działania na rzecz dzieci. A przecież im bardziej jest aktywny, im więcej osiąga sukcesów, tym więcej nowych spraw dociera do niego i oczekiwania wobec jego działalności wciąż rosną. Działania pana Marka Michalaka jako rzecznika praw dziecka okazały się przez te 5 lat nadzwyczaj skuteczne. Szczególne jego osiągnięcia dotyczą postrzegania i ochrony podmiotowości dziecka. Służy temu przede wszystkim mrówcza codzienna praca: interwencje w sprawach indywidualnych, włączanie się do postępowań sądowych, seminaria i narady ze środowiskami prawniczymi, w tym zwłaszcza sędziami, szeroka współpraca z organizacjami pozarządowymi. Służą temu także działania systemowe podejmowane przez pana Marka Michalaka: wystąpienia generalne, prace Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Rodzinnego przy Rzeczniku Praw Dziecka i zgłaszane inicjatywy ustawodawcze, a wreszcie mądre i odważne kampanie społeczne, jak choćby ubiegłoroczny Rok Korczaka - przypomnienie poprzez postać naszego wielkiego rodaka wartości, które najskuteczniej służą dobru dziecka. Jaka jest skala tych działań? Liczby są niezwykle wymowne i dosadne. Rocznie Biuro Rzecznika Praw Dziecka interweniuje w ok. 30 tys. spraw indywidualnych. Dotychczas rzecznik sformułował 577 wystąpień generalnych i uczestniczył w ponad 480 postępowaniach sądowych, do których przystąpił na prawach prokuratora. Fundamentalne znaczenie mają działania pana Marka Michalaka jako rzecznika na rzecz ochrony dzieci przed wszelkimi formami przemocy i wykorzystywania. Wśród tych działań szczególne uznanie budzi konsekwentne zaangażowanie na rzecz idei generalnego zakazu bicia dzieci. Na ograniczanie zjawisk najbardziej zagrażających dzieciom jednoznacznie wskazują dane Komendy Głównej Policji. Liczba małoletnich ofiar zabójstw spadła z 37 w 2007 r. do 13 w ubiegłym roku, liczba dzieciobójstw z 13 do 9, natomiast liczba przypadków pozostawienia dzieci z narażeniem na niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia spadła z 643 w 2008 r. do 371 w ubiegłym roku. Wśród tych działań pana Marka Michalaka jako rzecznika praw dziecka w ciągu ostatnich pięciu lat szczególne miejsce zajmuje dziecięcy telefon zaufania. Była to pierwsza inicjatywa pana Marka Michalaka po objęciu urzędu w 2008 r. Telefon został uruchomiony w listopadzie 2008 r. Linia 800 12 12 12 jest nieodpłatna i służy zarówno dzieciom, to one tam głównie dzwonią, jak i dorosłym, którzy zgłaszają dziecięce krzywdy, dziecięce problemy lub zagrożenie dla praw dziecka. Telefon dzwoni non stop od godz. 8.15 do 20, obsługuje go jednocześnie 6 osób, psychologów, pedagogów, prawników, ale telefon działa całodobowo. Poza tymi godzinami dyżurów rozmowy są nagrywane i od ich odsłuchania rozpoczyna się kolejny dzień pracy. Skala tych rozmów jest zdumiewająca - tylko w tym roku ponad 24 tys. razy dzwonił dziecięcy telefon zaufania. Od początku jego funkcjonowania zarejestrowano 100 tys. rozmów, 100 tys. telefonów. Wiele z tych spraw zgłaszanych przez dziecięcy telefon zaufania kończy się czy ma ciąg dalszy w postępowaniach Policji, prokuratury czy sądów. Wokół urzędu rzecznika praw dziecka zgromadziło się szerokie grono autorytetów społecznych i ekspertów z różnych dziedzin w sprawach dotyczących sytuacji dziecka. Lista tych autorytetów jest też dowodem, jak skutecznie ponad podziałami umie rzecznik współpracować i włączać do tej współpracy ludzi o wysokich kwalifikacjach i właśnie wysokim autorytecie społecznym. O Marku Michalaku wymownie świadczy Order Uśmiechu, który zawsze dumnie nosi przypięty do marynarki. Służy bowiem dzieciom i pracuje z dziećmi. W ciągu swojej kadencji spotkał się z około 200 tys. dzieci, a także z tymi, którzy dzieciom służą. Informacje biograficzne, w tym wykształcenie, kompetencje i najważniejsze dokonania pana Marka Michalaka, zostały podane we wniosku zawartym w druku nr 1494. Przypomnę jedynie, że pan Marek Michalak ma 42 lata, jest zatem osobą w sile wieku. Jest magistrem pedagogiki resocjalizacyjnej oraz absolwentem studiów w zakresie socjoterapii oraz organizacji pomocy społecznej. W październiku 2011 r. został wybrany na przewodniczącego Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka, obecnie jest jej wiceprzewodniczącym. Pełni funkcję kanclerza Międzynarodowej Kapituły Orderu Uśmiechu, którego kawalerem jest od 1994 r. Wraz z żoną Adrianną są rodzicami dwojga dzieci, jedenastoletniej Julii i pięcioletniego Miłosza. Podsumowując, pan Marek Michalak posiada niezbędną wrażliwość, a zarazem umiejętność skutecznego działania na rzecz dzieci. Jest dzieciom potrzebny, a to, jak skutecznie potrafi im służyć, pokazał przez te ostatnie 5 lat - zwłaszcza jak skutecznie może i umie działać na rzecz dzieci krzywdzonych. Dlatego też z pełnym przekonaniem rekomendujemy tę kandydaturę. Proszę, by Wysoki Sejm powierzył panu Markowi Michalakowi na kolejne pięć lat pełnienie funkcji rzecznika praw dziecka. Dziękuję. (Oklaski)