Mówca: Iwona Michałek (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-05-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Dzisiaj mija 115 lat od dnia 13 maja 1901 r. gdy w Ołońcu urodził się Witold Pilecki herbu Leliwa, zamordowany 25 maja 1948 r. w Warszawie - rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego, współzałożyciel Tajnej Armii Polskiej, żołnierz Armii Krajowej, więzień i organizator ruchu oporu w KL Auschwitz, autor raportów o Holocauście, tzw. raportów Pileckiego. Oskarżony i skazany przez władze komunistyczne Polski Ludowej na karę śmierci, stracony w 1948 r. Unieważnienie wyroku nastąpiło w 1990 r. Pośmiertnie w 2006 r. otrzymał Order Orła Białego, a w 2013 r. został awansowany do stopnia pułkownika. W latach 1918-1921 służył w Wojsku Polskim, walczył podczas wojny z bolszewikami. Jako kawalerzysta brał udział w obronie Grodna. 5 sierpnia 1920 r. wstąpił do 211. Pułku Ułanów i w jego szeregach walczył w bitwie warszawskiej, bitwie w Puszczy Rudnickiej i brał udział w buncie Żeligowskiego. Dwukrotnie odznaczony został Krzyżem Walecznych. Po wojnie zdemobilizowany. W latach 20. XX w. rodzina Pileckich odzyskała majątek Sukurcze niedaleko Lidy (przeszedł jako wiano od Domeyków) wraz ze starym polskim dworem. Majątek był oddany wcześniej w dzierżawę. Tam wychowywały się dzieci Witolda i Marii - syn Andrzej i córka Zofia. W sierpniu 1939 r. został ponownie zmobilizowany. Walczył w kampanii wrześniowej jako dowódca plutonu w szwadronie kawalerii dywizyjnej 19. Dywizji Piechoty Armii ˝Prusy˝, a następnie w 41. Dywizji Piechoty na przedmościu rumuńskim. Ostatnie walki jego oddział prowadził jako jednostka partyzancka. Pilecki rozwiązał swój pluton 17 października 1939 r. i przeszedł do konspiracji. Po zakończeniu kampanii wrześniowej przedostał się do Warszawy, został jednym z organizatorów powołanej 9 listopada 1939 r. konspiracyjnej organizacji Tajnej Armii Polskiej pod dowództwem mjr. Jana Włodarkiewicza. Pod koniec sierpnia 1940 r. kierownictwo TAP zwołało naradę omawiającą bieżącą sytuację, na której przedstawiono propozycję, aby ktoś ze ścisłego kierownictwa przedostał się do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz w celu skontaktowania się z uwięzionymi członkami organizacji, zebrania informacji wywiadowczych na temat jego funkcjonowania oraz zorganizowania wewnątrz ruchu oporu. Rotmistrz zgłosił się do wykonania tego zadania na ochotnika. Swoje przeżycia z tego czasu zawarł w raportach, do przeczytania polecam książkę ˝Rotmistrz Pilecki. Ochotnik do Auschwitz˝. W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 r. Pilecki wraz z dwoma współwięźniami zdołał uciec z obozu, byli to Jan Redzej i Edward Ciesielski. 11 listopada 1943 r. został awansowany do stopnia rotmistrza. W latach 1943-1944 służył w oddziale III Kedywu KG AK (m.in. jako zastępca dowódcy Brygady Informacyjno-Wywiadowczej ˝Kameleon˝-˝Jeż˝), brał udział w powstaniu warszawskim. Początkowo walczył jako zwykły strzelec w kompanii ˝Warszawianka˝, później dowodził jednym z oddziałów zgrupowania Chrobry II, w tzw. Reducie Witolda (dawna siedziba redakcji ˝Rzeczpospolitej˝). W latach 1944-1945 przebywał w niewoli niemieckiej w stalagu 344 Lamsdorf (pol. Łambinowice), oflagu VII A w Murnau. 8 maja 1945 r. wyzwolony obóz Murnau odwiedzili generałowie: Tadeusz Bór-Komorowski, p.o. naczelnego wodza, Antoni Chruściel i Tadeusz Pełczyński. Rotmistrz Pilecki stanął do raportu u gen. Pełczyńskiego, ponieważ Pileckiemu jako żołnierzowi ˝NIE˝ nie wolno było włączać się do walk w powstaniu warszawskim i opuszczać kraju. Witold Pilecki otrzymał polecenie zgłoszenia się do naczelnego wodza, do gen. ˝Bora˝. Do tej rozmowy nie doszło. ,,Witold˝ został skierowany do płk. Kazimierza Iranka-Osmeckiego i czekania na dalsze rozkazy. Dnia 11 maja 1945 r. płk Iranek potwierdził polecenie oczekiwania dyspozycji. Wkrótce ˝Witold˝ otrzymał przydział do 2. Korpusu Polskiego. Został oficerem II oddziału tej jednostki, a jego zwierzchnikiem był wówczas ppłk dypl. Stanisław Kijak, planujący stworzenie sieci wywiadowczej w Polsce Ludowej. 5 i 11 września Pilecki rozmawiał z gen. Władysławem Andersem o powrocie do kraju, by realizować cele organizacji ˝NIE˝. 8 grudnia 1945 r. Witold Pilecki i Maria Szelągowska dotarli do Warszawy. Grupa zbierała informacje o powojennej sytuacji politycznej w Polsce, kontaktowała się z partyzanckimi oddziałami leśnymi. Prowadziła wywiad w MBP, MON i MSZ. Po nawiązaniu przez Tadeusza Płużańskiego kontaktu z Leszkiem Kuchcińskim we wrześniu 1946 r. informacje ustne i dokumenty z terenu MBP dostarczał kpt. Wacław Alchimowicz. Informator z MBP nigdy nie spotkał się osobiście z Pileckim. Rolę pośrednika i łącznika w kontaktach Pilecki - Alchimowicz pełnił Płużański. Został aresztowany 8 maja 1947 r. prawdopodobnie w mieszkaniu Heleny i Makarego Sieradzkich przy ul. Pańskiej, do którego przyszedł, nie wiedząc o aresztowaniu jego właścicieli dzień wcześniej i utworzonym tam kotle. W areszcie był torturowany przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa, m.in. przez jednego z najokrutniejszych śledczych Eugeniusza Chimczaka. W trakcie ostatniego, jak się później okazało, widzenia z żoną wyznał jej w tym kontekście: Oświęcim to była igraszka... Prokuratorem oskarżającym Pileckiego był mjr Czesław Łapiński, przewodniczącym składu sędziowskiego ppłk Jan Hryckowian (obaj byli dawnymi oficerami AK oraz LWP), sędzią kpt. Józef Badecki. 15 marca 1948 r. rotmistrz został skazany na karę śmierci. Wyrok wykonano dnia 25 maja w więzieniu mokotowskim na Rakowieckiej, poprzez strzał w tył głowy. Wykonawcą wyroku był Piotr Śmietański, zwany ˝katem z Mokotowa˝. Witold Pilecki pozostawił żonę, córkę i syna. Wieczna chwała polskim bohaterom!