Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2023-04-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę w imieniu Komisji Infrastruktury przedstawić państwu sprawozdanie z prac nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw zawartym w druku nr 3049. Celem projektu jest wprowadzenie ułatwień dla obywateli, właścicieli pojazdów, kierowców, przedsiębiorców, w szczególności zmniejszenie liczby procedur administracyjnych i wyeliminowanie szeregu opłat ewidencyjnych, a także odciążenie samorządów oraz przedsiębiorców prowadzących stacje kontroli pojazdów od konieczności pobierania opłaty ewidencyjnej, a następnie jej przekazywania i rozliczania oraz składania miesięcznych sprawozdań związanych z pobieraniem tej opłaty. Projekt zakłada zniesienie opłaty ewidencyjnej, m.in. za: wydanie karty parkingowej, rejestrację pojazdu, wydanie dowodu rejestracyjnego, pozwolenia czasowego na przeprowadzenie badania technicznego pojazdu, wydanie, wymianę albo zwrot prawa jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami. Projekt przewiduje pozostawienie opłaty ewidencyjnej wyłącznie z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Dodatkowo w obszarze przepisów dotyczących przewozów, w tym przewozów okazjonalnych, projekt odpowiada na realny problem dotyczący popełniania przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności przez osoby świadczące usługi przewozu osób, zlecane za pośrednictwem aplikacji mobilnych. Rozwiązania przewidziane w projektowanej ustawie zakładają m.in. zapewnienie rzetelnej weryfikacji tożsamości osoby oraz jej uprawnień do kierowania pojazdem, jak również uprawnienie przedsiębiorcy pośredniczącego w przewozach drogowych do sprawdzenia, czy osoba faktycznie wykonująca przewóz jest osobą, za którą się podaje podczas świadczenia usługi przewozu. Dodatkowo wprowadzono weryfikację niekaralności kierowców wykonujących przewóz za określone przestępstwa oraz braku prawomocnego orzeczenia zakazu wykonywania zawodu kierowcy na podstawie zaświadczenia o niekaralności wystawionego nie wcześniej niż na miesiąc przed rozpoczęciem współpracy. Najistotniejsze zmiany dotyczą obowiązku weryfikacji kierowców przed rozpoczęciem współpracy pomiędzy przedsiębiorcą a osobą wykonującą przewozy. Mianowicie zgodnie z projektem przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób będzie obowiązany do weryfikacji w zakresie: tożsamości, posiadania odpowiedniego uprawnienia do kierowania pojazdem samochodowym i niekaralności za określone przestępstwa. Weryfikacja ta będzie odbywała się przez okazanie odpowiednich dokumentów w trybie osobistego stawiennictwa. Natomiast dokonanie weryfikacji przedsiębiorca będzie potwierdzał przez wykonanie zdjęcia osoby weryfikowanej oraz odwzorowanie cyfrowe ww. dokumentów. W regulacjach projektowanej ustawy zobligowano przedsiębiorcę do sprawdzenia, czy osoba faktycznie wykonująca usługę przewozu jest osobą, za którą się podaje w trakcie świadczenia samej usługi przewozu. W takim przypadku, na żądanie przedsiębiorcy, kierowca będzie obowiązany wykonać zdjęcie swojej twarzy i przesłać je do przedsiębiorcy, by wykazać, że to rzeczywiście on jest w tym momencie osobą, która prowadzi pojazd. Wskazane zdjęcie obejmować będzie wyłącznie wizerunek kierowcy wykonującego aktualnie przewóz, co pozwoli na sprawdzenie, czy przewóz wykonuje osoba uprzednio zweryfikowana przez przedsiębiorcę i jest to faktycznie osoba, za którą się podaje podczas przewozu. Taka weryfikacja kierowcy ma się odbywać z częstotliwością niezbędną dla zapewnienia bezpieczeństwa przewozu osób, jednak nie rzadziej niż raz na 100 przewozów. Dodatkowe zmiany dokonane w projekcie wynikają z konieczności ujednolicenia wymagań dla kierujących wykonujących przewozy taksówkami oraz kierowców wykonujących przewozy okazjonalne samochodem osobowym oraz pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej siedmiu osób i nie więcej niż dziewięciu, łącznie z kierowcą, w zakresie uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego. W projekcie przewidziano również podwyższenie kar pieniężnych za naruszenia warunków wykonywania przewozu osób, np. bez wymaganej licencji. Zmiany wprowadzone w wysokościach kar pieniężnych oraz rozszerzenie katalogu sankcji za niestosowanie się do przepisów ustawy o transporcie drogowym pozwolą na osiągnięcie celu, jakim jest prowadzenie działalności przez pośredników przy przewozie osób oraz podmiotów wykonujących zarobkowe przewozy osób zgodnie z regulacjami zawartymi w ustawie o transporcie drogowym, a wpłynie to w sposób istotny na bezpieczeństwo osób korzystających z tej formy transportu drogowego oraz przyczyni się do wprowadzenia równej konkurencji w tej dziedzinie transportu drogowego. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Komisja Infrastruktury, która rozpatrzyła przedłożenie rządowe, uwzględniła również cztery poprawki, których zakres pokrótce, w sposób bardzo syntetyczny omówię. Poprawka 1., przyjęta w trakcie posiedzenia, dotyczy stworzenia narzędzia dla marszałków, wojewodów i starostów do prowadzenia lokalnych ewidencji, m.in. egzaminatorów, instruktorów, instruktorów techniki jazdy, lekarzy i psychologów, ośrodków szkolenia kierowców, w systemie CEPiK oraz stworzenia rozwiązania, które umożliwi przekazywanie danych przez lekarzy i psychologów o orzeczeniach lekarskich i psychologicznych o braku przeciwwskazań do kierowania bądź wykonywania pracy na stanowisku kierowcy do systemu CEPiK. Podniesie to tym samym referencyjność, aktualność, kompletność tych danych. Myślę, że jest to poprawka, którą warto w sprawozdaniu podkreślić. 2. poprawka, przyjęta, dotyczyła przeniesienia profilu kandydata na kierowcę i profilu kierowcy zawodowego na poziom centralny, bez zmian w działaniu rozwiązań po stronie podmiotów, które zasilają system danymi. To również jest poprawa referencyjności i kompletności danych tego systemu. 3. poprawka, przyjęta w trakcie posiedzenia, dotyczy przywrócenia szkoleń dedykowanych kierowcom w celu zmniejszenia liczby posiadanych punktów oraz przywrócenia rocznego okresu, po którym usuwa się informacje o otrzymanej liczbie punktów z centralnej ewidencji kierowców. Przepisy umożliwiają kierowcom uczestnictwo w szkoleniach, ale nie częściej niż raz na 6 miesięcy - w szkoleniach organizowanych przez wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego. 4. poprawka dotyczyła umożliwienia automatycznego zwrotu prawa jazdy po upływie okresu, na jaki zostało ono zatrzymane, w przypadkach czasowego zatrzymania prawa jazdy. Dzięki projektowanym przepisom nie będzie konieczne składanie przez kierowcę odrębnego wniosku o zwrot prawa jazdy. W porozumieniu i po konsultacji z Biurem Legislacyjnym jako poseł sprawozdawca pragnę jedynie na jedną kwestię redakcyjną zwrócić uwagę, a mianowicie w sprawozdaniu w art. 6, w którym jest mowa o art. 13a, podsumowanie w ust. 1 dotyczy punktów, a nie liter, co przy korekcie tego sprawozdania będzie konieczne, ale to już jest kompetencja Biura Legislacyjnego. Mając powyższe na uwadze, proszę Wysoki Sejm o przyjęcie przedłożenia rządowego, które jest ważne społecznie, oddziałuje również na całą sferę przewozów aplikacyjnych, podnosi referencyjność danych, znosi różnego rodzaju biurokratyczne obowiązki, w szczególności chodzi o zniesienie opłaty ewidencyjnej za wydanie różnego rodzaju dokumentów, oraz realizuje te postulaty, które były związane z kwestią przywrócenia poprzedniego okresu rocznego, po którym usuwa się informację o otrzymanej liczbie punktów z centralnej ewidencji kierowców. Dziękuję za uwagę.