Mówca: Marek Wójcik
Data: 2018-06-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie sprawozdania Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o przedstawionym przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o ustanowieniu Medalu Stulecia Odzyskanej Niepodległości. Panie Ministrze! Pozytywnie oceniamy inicjatywę pana prezydenta związaną z ustanowieniem medalu, którym będzie można uhonorować obywateli, którzy dobrze zasłużyli się krajowi podczas 100 lat polskiej niepodległości. Jednak prawdziwym testem dla pana prezydenta będzie to, w jaki sposób i komu to odznaczenie będzie nadawane. Mamy nadzieję, że medal nie będzie przyznawany według klucza politycznego. Liczymy na to, że odznaczenie będzie dostępne dla wszystkich, którzy na nie zasługują. Pan prezydent otrzyma narzędzie, którym będzie mógł podziękować wybitnym Polakom w 100-lecie odzyskania niepodległości, ale to jest kwestia honoru pana prezydenta, w jaki sposób z tego narzędzia będzie korzystał i czy będzie wykorzystywał to narzędzie do tego, aby jednoczyć Polaków wokół rocznicy 100-lecia odzyskania niepodległości, czy też ta polityka nominacyjna będzie taka, że niestety obywatele zostaną znowu podzieleni. Ale wracając do sprawozdania komisji, chciałbym powiedzieć, iż rzeczywiście, jak mówił pan przewodniczący, na posiedzeniu komisji odbyła się dość ciekawa dyskusja. Jedną z poruszanych kwestii była sprawa okresu, w którym medal będzie nadawany. Otóż w projekcie przewidziano, iż będzie można go przyznawać w latach 2018-2021. Ten okres ma umożliwić odznaczanie podczas różnych uroczystości związanych z odzyskaniem niepodległości i kształtowaniem się granic II Rzeczypospolitej. I to jest bardzo dobre założenie. Natomiast w przypadku Śląska w mojej ocenie popełniono pewien błąd w tej ustawie. Warto przypomnieć, że w 1921 r. na Śląsku odbył się plebiscyt i wybuchło III powstanie śląskie, które rzeczywiście bezpośrednio wpłynęło na ustalenie granic obszaru Śląska, przyznanego później Polsce, natomiast Śląsk został przyłączony do Polski dopiero rok później. To 15 czerwca 1922 r. komisja międzysojusznicza wezwała Polskę i Niemcy do objęcia swoich części spornego obszaru i bodaj 17 czerwca Katowice opuścił garnizon francuski. I tak naprawdę na terenie Śląska nie było żadnej polskiej administracji do czerwca 1922 r. Dopiero 20 czerwca 1922 r. Wojsko Polskie wkroczyło na teren Śląska i wtedy posterunki graniczne opuszczone przez Francuzów były obsadzone przez powstańców śląskich. Dopiero po 20 czerwca kolejne miasta były obejmowane przez polską administrację, wkraczało do nich wojsko, trwał proces budowy polskiej administracji, a symboliczny akt objęcia Górnego Śląska przez Polskę został podpisany w Katowicach 16 lipca 1922 r. My na Śląsku obchodzimy oczywiście rocznicę wybuchu kolejnych powstań śląskich, natomiast obchodzimy również uroczyście wszystkie wydarzenia związane z upamiętnieniem przyłączenia Śląska do Polski właśnie w 1922 r., szczególnie że to wtedy, w 1922 r., podczas tych uroczystości publicznie i często w bardzo piękny sposób dziękowano tym osobom, które wniosły w to swój wkład poprzez swoją pracę, poprzez udział w powstaniach śląskich, ale także pracę na rzecz świadomości polskiej na Śląsku i doprowadziły do tego, że te powstania mogły się udać i część Górnego Śląska została przyłączona do Polski. Dlatego składamy poprawkę wydłużającą okres nadawania tego odznaczenia do 2022 r. po to, aby faktycznie można było przyznawać Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości podczas uroczystości, które będą upamiętniały rzeczywiste wydarzenia związane z przyłączeniem Śląska do Polski, a te wydarzenia będą upamiętniane w ich stulecie, czyli w 2022 r. Dziękuję bardzo. (Oklaski)