Mówca: Anna Milczanowska
Data: 2018-06-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym, druk nr 1609. Przedmiotem projektu jest zmiana treści art. 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym w taki sposób, aby wolą ustawodawcy jednoznacznie zakazać organizowania referendum ogólnokrajowego w dniu, w którym odbywają się wybory do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Za wprowadzeniem powyższych zmian zdaniem projektodawców przemawiać ma specyfika obu typów wyborów, potrzeba zapewnienia ich prawidłowego przebiegu oraz fakt, iż przeprowadzenie wyborów samorządowych jest wielkim logistycznym przedsięwzięciem. Oczywiście nie sposób nie zgodzić się ze stwierdzeniem, iż wybory samorządowe są wielkim logistycznym przedsięwzięciem, ale trzeba podkreślić, iż każde wybory czy referendum ogólnopolskie są takimi przedsięwzięciami. Konieczność osobnego ustalania wyników wyborów do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego poszczególnych szczebli oraz wójtów, burmistrzów lub prezydentów miast ma jedynie charakter techniczny i nie podnosi znacząco nakładów pracy organów wyborczych. Fakt osobnego ustalania wyników nie może dyskredytować możliwości przeprowadzenia w tym samym czasie wyborów samorządowych i referendum ogólnokrajowego. Obecnie obowiązujące przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym nie wprowadzają ograniczenia co do ilości pytań zadawanych podczas jednego referendum. Możliwe jest zatem, iż podczas głosowania wyborcy odpowiadać będą nie na kilka, lecz nawet na kilkanaście czy kilkadziesiąt pytań. Złożone z wielu pytań referenda wymagać mogą od członków komisji wyborczych znacznie wyższego nakładu pracy przy ustalaniu wyników niż w przypadku wyborów samorządowych. Nie zasługuje zatem na aprobatę argument zakładający, iż z założenia organizacja wyborów samorządowych jest większym przedsięwzięciem niż organizacja np. referendum ogólnokrajowego. Wskazać należy, iż organy wyborcze działające w naszym kraju bez większych trudności przeprowadzały już referenda ogólnokrajowe, w których wyborcy odpowiadali na kilka pytań, zatem ewentualne jednoczesne przeprowadzenie wyborów do samorządu i referendum nie powinno sprawiać organom wyborczym szczególnych problemów. Projektodawcy wskazują też na liczne ich zdaniem rozbieżności przepisów dotyczących organizacji wyborów samorządowych i referendum ogólnokrajowego. Podkreślić należy, iż przepisy obu ustaw są w większości spójne dzięki użyciu analogicznie sformułowanych zapisów lub dzięki licznym odesłaniom do Kodeksu wyborczego w zakresie nieuregulowanym w ustawie o referendum ogólnokrajowym. Odrębność uregulowań w ww. aktach prawnych nie uniemożliwia przeprowadzenia wyborów samorządowych i referendum w tym samym czasie ani znacząco tego nie utrudnia. Niektóre rozbieżności zapisów ustawowych projektodawcy błędnie zakwalifikowali jako przeszkody w zakresie wspólnego przeprowadzenia przedmiotowych wyborów. Zdumienie może budzić m.in. argument, iż przeszkodą w organizacji referendum z wyborami samorządowymi są inaczej wyznaczone okręgi wyborcze. Podział na okręgi wyborcze ma znaczenie jedynie przy ustalaniu wyników aktu wyborczego, a ten proces bazuje przede wszystkim na pracy obwodowych komisji wyborczych, które to przekazują wyniki ze swojego obwodu wyższym organom wyborczym. Zatem działania wyższych organów wyborczych w zakresie ustalenia wyników wyborów ograniczają się do dokonania prostych operacji matematycznych. Odnosząc się do zarzutu braku oszczędności ze strony Skarbu Państwa przy jednoczesnym przeprowadzeniu wyborów samorządowych i referendum, pragnę tylko podkreślić, że nie budzi wątpliwości - mam nadzieję, że również posłów, którzy podpisali się pod przedmiotową inicjatywą ustawodawczą - iż jednoczesne przeprowadzenie wyborów i referendum będzie tańsze niż przeprowadzenie ich w różnych terminach, niewątpliwie będzie mniej absorbujące, jeśli chodzi o pracę komisarzy wyborczych, jak również czas obywateli. Dlatego niezwykle lakoniczną argumentację projektodawców, że projekt będzie miał bardzo pozytywne skutki społeczne, finansowe i prawne, gdyż w sposób ustawowy zakaże łączenia obu tak różnych głosowań, uznać należy za całkowicie bezzasadną, a na marginesie - także za całkowicie nielogiczną. Wobec powyższego w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość składam wniosek o odrzucenie w całości w pierwszym czytaniu poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym, druk nr 1609. Dziękuję. (Oklaski)