Mówca: Joanna Mucha
Data: 2021-04-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Proszę państwa, spójrzmy może na początku na to, co się działo w Unii Europejskiej przed tą prezydencją: kryzys zadłużenia strefy euro, napięcia związane z kryzysem migracyjnym, brexit, w końcu pandemia i jej konsekwencje. Siły antyeuropejskie bardzo mocno trzymały kciuki za scenariusz tąpnięcia i rozpadu Unii. Ale co się w międzyczasie wydarzyło? Unia Europejska postanowiła dokonać redefinicji swoich celów. Wróćmy na chwilę do samej prezydencji, czyli do czasu lipiec-grudzień 2020 r. Co się w tym czasie wydarzyło? Przyjęcie budżetu unijnego, jak pamiętamy, nie bez problemów. Przyjęcie Funduszu Odbudowy. Wprowadzenie mechanizmu praworządnościowego łączącego w przyszłości wypłaty unijnych funduszy z rządami prawa. Produkcja w Europie, zamówienie, koordynacja zakupu szczepionek. Uzgodnienie celu ograniczenia emisji CO 2 na poziomie 50% do 2030 r. względem 1990 r. I wreszcie zamknięcie negocjacji o umowie handlowej Unia Europejska - Chiny. Chciałabym państwu przytoczyć teraz dosłownie dwa akapity z bardzo świeżego raportu Fundacji Batorego na temat właśnie Unii Europejskiej, naszego członkostwa. Cytuję: Ostatnich kilkanaście miesięcy przyspieszyło proces głębokiej i trwałej transformacji Unii Europejskiej. Jej sednem nie są zmiany instytucjonalne, lecz redefinicja celów i priorytetów integracji. Ma ona dalekosiężne konsekwencje dla Polski. Zmiana paradygmatu integracji polega na tym, że podstawową funkcją Unii przestaje być odpowiedź na wewnętrzne problemy Europy, zapewnienie pokoju i jednoczenie kontynentu, pojednanie, a staje się nią odpowiedź na wyzwania przychodzące z zewnątrz: zmiany klimatyczne, konfrontacja geopolityczna, pandemia, niekontrolowane migracje. W ten sposób Unia odpowiada także na oczekiwania obywateli zaniepokojonych konsekwencjami globalizacji. Koniec cytatu. Redefinicja celów, nowe wyzwania, które dzisiaj Unia Europejska przed sobą stawia - to moim zdaniem powinien być dzisiaj temat naszej debaty. A tymczasem PiS mentalnie jest moim zdaniem nie w Unii Europejskiej, ale w Europejskiej Wspólnocie Węgla i Stali. Zatrzymaliście się państwo na rozumieniu Europy kilkadziesiąt lat temu. Ani Unii nie rozumiecie, ani nie chcecie jej rozumieć. Unii się obawiacie. Unia była i jest dla Polski największą szansą rozwojową, jaka być może zdarzyła nam się w dziejach, ale uczestnictwo w niej w coraz większym stopniu charakteryzują różnego rodzaju warunkowości. I to są właśnie warunkowości, które zostały zaimplementowane przez prezydencję niemiecką. Korzystanie z dużej części budżetu i Funduszu Odbudowy uzależnione jest od deklaracji i realizacji celów klimatycznych. Znów, korzystanie ze środków na odbudowę będzie uzależnione od gotowości do przeprowadzania reform strukturalnych, od praworządności i respektowania praw mniejszości. Wszystko na to wskazuje, że będzie też warunkiem czerpania korzyści z integracji. Tymczasem Polska, jak moi przedmówcy wskazywali, jest na ścieżce kolizyjnej właściwie w prawie każdym temacie: czy chodzi o cele klimatyczne, czy chodzi o praworządność, czy o szantaż dotyczący przyjęcia budżetu, czy o KPO, czy Fundusz Odbudowy. W kontekście zmieniających się celów Unii Europejskiej można byłoby zadać sobie dzisiaj pytanie, czy nadal naszą racją stanu pozostaje członkostwo w Unii, czy powinniśmy dążyć do coraz ściślejszej integracji? Czy pozwolić na powstanie Europy drugiej prędkości i wygodnie się rozsiąść na tym drugim obiegu, korzystając garściami ze środków europejskich? Niektórzy wręcz podważają sens naszego dalszego członkostwa. W naszym przekonaniu członkostwo w Unii Europejskiej i nasza jak najściślejsza integracja nigdy wcześniej nie były tak bardzo sednem naszej racji stanu. Kiedy wchodziliśmy do Unii, naszym celem były dobrobyt, bezpieczeństwo, udział we wspólnym rynku - wiadomo. Ale dzisiaj członkostwo w Unii Europejskiej jako strukturze i systemie wartości to wybór cywilizacyjny. Demokracja, praworządność, prawa człowieka, bezpieczeństwo militarne i cyfrowe. Wszystkie znajdują się pod potężnymi presjami wewnętrznymi i zewnętrznymi. Dlatego pogłębiona integracja to gwarancja, że Polska (Dzwonek) cywilizacyjnie nie odpłynie na Wschód. Ponieważ skończył mi się czas, zakończę tylko moją negatywną opinią w sprawie sprawozdania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)