Mówca: Marzena Machałek
Data: 2016-06-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Szczerze mówiąc, liczyłam, liczyliśmy wszyscy, że ten projekt ustawy nie będzie wzbudzał kontrowersji, że dyskusja nad nim będzie merytoryczna, że jeśli nawet poprawki, które zgłosili posłowie, nie zdobędą uznania opozycji, to przynajmniej nie będziemy znowuż obrażani i dyskusja nie będzie sprowadzana jednak do bardzo niskiego poziomu. Jestem zawiedziona taką, a nie inną postawą przedstawiciela klubu PO, który zamiast pochylić się nad przedłożeniem, nad tymi sprawami, po prostu jak zwykle obrażał Prawo i Sprawiedliwość. Już powiedziałam, że to ważna i potrzebna, oczekiwana zmiana i że nad tym należałoby się zastanowić. Można zawsze tę zmianę doskonalić. Wiemy też, że ustawa o systemie oświaty wraz z jej różnymi odnogami zmieniającymi tę ustawę jest trudna legislacyjnie i że zawsze każda zmiana będzie po prostu zmianą skomplikowaną. Naprawdę być może już czas na przygotowanie nowej ustawy o systemie oświaty, ale to jest wielka praca. Dzisiaj w przypadku każdej nowelizacji, każdej zmiany trzeba się liczyć z tym, że będą jeszcze poprawki i doprecyzowania. I to, że to się zdarza, wcale mnie nie dziwi. Natomiast jesteśmy w parlamencie. Rząd przedkłada projekt, ale posłowie mają prawo zgłaszać do tego projektu poprawki. I tak też zachowali się posłowie w Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży. To jest skandaliczne, kiedy właśnie w trakcie zgłaszania poprawek odbiera się to prawo posłom, przerywając posiedzenie komisji. Uważam to za naruszenie zasad pracy i regulaminu Sejmu. Co do poprawki można się zgadzać, nie zgadzać, ale z powodu jej zgłoszenia nie wolno i nie powinno się przerywać obrad komisji. Te poprawki, które zgłaszali posłowie, rzeczywiście, pani minister, wynikają z troski o jakość edukacji w poszczególnych samorządach, ale my samorządu nie traktujemy jako władzy, bo samorząd to jest wspólnota mieszkańców, którzy mieszkają na danym terenie. My nie troszczymy się tylko o komfort władzy, o to, żeby to władzy było wygodnie, tylko o to, żeby była dobra jakość edukacji dla wspólnoty samorządowej na danym obszarze. I to jest moim zdaniem najważniejsze, i temu służą nasze poprawki. (Oklaski) Uważam, że jako poseł, który przedstawiał stanowisko w imieniu klubu wiele lat temu, kiedy zmienialiście ustawę o systemie oświaty - bardzo mocno krytykowałam w imieniu mojego klubu te zmiany - dzisiaj miałam prawo te poprawki zgłosić, gdyż wiem, że to były złe zmiany. To były zmiany, które zaburzały równowagę między dwoma organami, organem prowadzącym i organem nadzorującym, zupełnie nie uwzględniając tego, jakie kompetencje powinien mieć organ prowadzący, a jakie organ nadzorujący. My bardzo szanujemy to, co robią samorządy, jeśli chodzi o szkoły, także wtedy, kiedy nie tylko dbają o wyposażenie, o budynki, ale i tworzą własne plany rozwoju edukacji. Natomiast sprawą jakości edukacji, nadzoru jakościowego powinno się zajmować kuratorium, powinno się zajmować państwo. Wyście te instrumenty kuratorium zabrali. W związku z tym mogą się właściwie zdarzyć takie sytuacje, że dyrektor staje się zakładnikiem nie wspólnoty samorządowej, ale władzy samorządowej. I wiele razy były takie sytuacje, iż spotykamy się z tym, że dyrektor jest uwiązany - nie ma żadnego momentu na odwołanie się od decyzji samorządu, bo w tej chwili, na bazie tych przepisów, nie może się odwołać do kuratorium. Sprawa w ogóle zachwiania równowagi, jeśli chodzi o konkursy, to jest pierwsza rzecz. Tu chcę zwrócić uwagę też na taką sprawę. W trakcie dyskusji przyjęliśmy uwagi związków zawodowych i dzisiaj wnieśliśmy poprawkę, która doprecyzowuje sprawę konkursów. Sprawa oceny. Ocena pracy dyrektora, to nie jest głównie ocena tego, czy budynek jest dobrze wyposażony, to przede wszystkim ocena jakości kształcenia i wychowania. I dlatego tej oceny powinien dokonywać organ nadzoru, ale oczywiście w porozumieniu z organem prowadzącym. My tu nie odbieramy ważnego, istotnego wpływu. Po prostu przywracamy normalność i logikę w tym, czym jest oświata, czym jest organ nadzoru, czym jest organ prowadzący. Myślę - pani minister, do pani się zwracam - że przed nami rzeczywiście bardzo kompleksowa praca nad zmianami w zakresie nadzoru pedagogicznego, zmianami, które tak naprawdę przywrócą odpowiedzialność państwa za polską edukację, a samorządy, które tak naprawdę zostały zdegradowane za waszych czasów - kilkaset miliardów zadłużenia to są wasze rządy - będą traktowane po partnersku. Natomiast w demokratycznych systemach edukacyjnych w Europie te dwa organy wzajemnie się uzupełniają, współpracują, a w zakresie jakości żadne państwo nie pozwala sobie na to, żeby się od nadzoru nad jakością edukacji uchylać. Dziękuję bardzo i dziękuję wszystkim tym, którzy merytorycznie pracowali nad tym projektem. (Oklaski)