Mówca: Michał Szczerba
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Pytań było bardzo dużo, one były różnej treści, że tak powiem. Ta nowelizacja ustawy jest tak naprawdę odpowiedzią na postulaty środowisk seniorskich i chciałbym o tym bardzo wyraźnie powiedzieć. Ja wspominałem o kongresie uniwersytetów trzeciego wieku, było tam 2 tys. delegatów reprezentujących blisko 120 tys. słuchaczy. Chciałbym też powiedzieć, że Rada ds. Polityki Senioralnej, która została powołana przy ministrze pracy i polityki społecznej, funkcjonująca od lutego tego roku, także wyraziła poparcie dla tego projektu. Ten projekt tak naprawdę nie powstał w klubie parlamentarnym, zgłosiła go grupa posłów i jest on wynikiem prac ponadpartyjnego zespołu, ponadpartyjnego Parlamentarnego Zespołu ds. Uniwersytetów Trzeciego Wieku, więc naprawdę proponowałbym nie doszukiwać się w tym jakichkolwiek treści politycznych, a wręcz przeciwnie, zachęcałbym państwa do tego, żebyśmy nad tym projektem wspólnie pracowali, bo on jest pewnym narzędziem. Pani profesor Hrynkiewicz, m.in. pani poseł Hrynkiewicz pytała, dlaczego jest ten projekt. Pani poseł, my otrzymywaliśmy konkretne pisma, m.in. z gminy Działdowo, gdzie na wniosek środowisk seniorskich organizacje wystąpiły do burmistrza o powołanie gminnej rady seniorów, a pan burmistrz odpisał - mamy to pismo w dokumentacji - że ze względu na brak podstawy prawnej odmawia powołania gminnej rady seniorów. To są tego typu sytuacje. Ta niewielka nowelizacja de facto daje czytelną, jasną podstawę prawną tym samorządom, które chcą współpracować z organizacjami seniorskim, a także tym organizacjom seniorskim, które z własnej inicjatywy chcą, żeby takie forum, taka forma dialogu społecznego, taka forma włączania osób starszych w ten dialog zaistniała. W Polsce jest 2497 gmin. Niestety dotychczas powstało zaledwie kilkanaście rad seniorów. One powstały w niektórych miastach, np. we Wrocławiu, w Poznaniu, także program warszawski ˝Warszawa przyjazna seniorom˝ zakłada powstanie i powołanie rady seniorów w naszym mieście. Tak jak powiedziała pani minister, projekt został złożony 24 maja, w czerwcu pani marszałek Kopacz skierowała ten projekt do wszystkich organizacji samorządowych, ale żadna organizacja samorządowa nie wypowiedziała się na ten temat. Przyjmujemy, że brak opinii jest tak naprawdę wyrażeniem opinii, czyli wyrazem akceptacji tego projektu. To, że prezydenci Wrocławia, Poznania i innych miast powołali takie rady, w niektórych gminach też one funkcjonują, pokazuje otwartość samorządów na tę inicjatywę. Tak naprawdę my dajemy podstawę prawną, ale to sama gmina poprzez wybraną radę gminy będzie podejmowała tę decyzję w drodze uchwały, ustalała tryb wyboru składu rady, także rada gminy nada statut określający zasady działania rady seniorów. Chodzi o wykorzystanie tego potencjału, który mamy, tak naprawdę on jest wartością istotną, potencjał działających organizacji osób starszych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów działających na rzecz osób starszych, w tym uniwersytetów trzeciego wieku. Ja chciałbym bardzo wyraźnie panom posłom powiedzieć, że proponowany zapis, skonsultowany zresztą z Biurem Legislacyjnym, mówiący o tym, że rada seniorów składa się z przedstawicieli osób starszych, organizacji pozarządowych oraz podmiotów prowadzących uniwersytety trzeciego wieku, nie prowadzi do tego, że jeśli w danej gminie czy w danym mieście nie ma podmiotu prowadzącego uniwersytet trzeciego wieku, to taka rada nie będzie mogła być tam powołana. Kiedy nie będzie tego typu podmiotu, nie będzie on po prostu partycypował i nie będzie delegował swojego przedstawiciela. Natomiast w naszej opinii ten zapis jest, powiedziałbym, jednoznaczny. Chciałbym jednocześnie wyrazić pełną satysfakcję, bo żaden z klubów parlamentarnych, żaden z posłów nie wnioskował o odrzucenie tego projektu. Bardzo dziękuję klubowi Prawo i Sprawiedliwość za to, że zgłosił poprawki. One de facto tej inicjatywy nie psują, one po prostu ograniczają zakres, który chcieliśmy przedstawić. Mam nadzieję, że komisja samorządu terytorialnego będzie rozważała celowość tej poprawki. Ja jako przedstawiciel wnioskodawców skłaniam się bardziej do tego, aby pozostawić aktualne brzmienie art. 5c ustawy o samorządzie gminnym. A więc chciałbym wszystkim państwu podziękować za udział w tej debacie. Chciałbym powiedzieć także, iż mam pełną świadomość, że inicjatywa dotycząca gminy, dotycząca poziomu lokalnego tak naprawdę nie rozwiązuje kwestii polityki senioralnej państwa, która dopiero w naszym kraju się kształtuje. My niestety jesteśmy bardzo daleko w tyle za innymi krajami Unii Europejskiej. Dostrzegamy jednak tę problematykę, stąd też w ministerstwie pracy już w ubiegłym roku powstał Departament Polityki Senioralnej i przez ministra pracy została powołana Rada do Spraw Polityki Senioralnej, która w październiku przedstawi długofalowe założenia polityki senioralnej na lata 2014-2020. Tą radą kieruje wspomniany tutaj pan prof. Samoliński, konsultant krajowy do spraw zdrowia publicznego. Nie da się oczywiście uniknąć związków ze zdrowiem i z edukacją osób starszych, także zabezpieczeniem społecznym. To są właściwe formy, które kreujemy na różnych poziomach i na poziomie krajowym one powinny zaistnieć. Jestem zwolennikiem tego, żeby kiedyś powstał w Polsce dział administracji rządowej odpowiedzialny za problematykę osób starszych. Mam nadzieję, że doczekamy takiego momentu, że prezes Rady Ministrów taki projekt nam jako Wysokiej Izbie zaproponuje. Dzisiaj robimy małą rzecz, ale bardzo ważną i oczekiwaną, mianowicie dajemy możliwość powoływania rad seniorów, które będą miały charakter konsultacyjny. Co jest jeszcze bardzo ważne, a czego nie ma w poprawce Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość? Te sprawy powinny być jak najbliżej obywatela i to aktualne brzmienie przepisu w efekcie prac Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej daje możliwość powoływania rad seniorów w jednostkach pomocniczych gminy. W naszym przypadku, myślę o Warszawie, o innych dużych miastach, są to dzielnice, więc warto także zostawić ten zapis, który będzie umożliwiał powstawanie rady jak najbliżej obywatela, jak najbliżej osób starszych, tak aby one w pełni mogły współdecydować o tych sprawach, a przynajmniej w sposób odpowiedzialny, w odpowiednich, akceptowalnych, mających podstawę prawną formach te opinie wyrażać. Dziękuję państwu za uwagę.