Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2016-02-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z druku nr 221. Przedkładany projekt ustawy posiada dwa cele. Po pierwsze, realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący ustalenia kwoty wolnej od podatku zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając co najmniej tzw. minimum egzystencji. Po drugie, wprowadza rozwiązania rekompensujące jednostkom samorządu terytorialnego ubytki z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pierwszy cel będzie osiągnięty, podobnie jak przewidziany w projekcie ustawy złożonym przez prezydenta RP w druku nr 51. Projekt ten przeszedł już procedurę pierwszego czytania i został skierowany przez Wysoką Izbę do prac w Komisji Finansów Publicznych. Obecny projekt i projekt prezydencki zakładają zmniejszenie podatku o kwotę 1440 zł, co odpowiada zwolnieniu od opodatkowania kwoty 8 tys. zł rocznie. Do wyliczenia tych kwot zastosowano wskaźnik wynikający z kryterium dochodowego upoważniającego do otrzymywania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, którego przyjęcie wydaje się lepszym rozwiązaniem niż zastosowanie wskaźnika minimum egzystencji. Przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego wskazuje, że rozwiązanie tego problemu powinno mieć charakter trwały. Stąd istotą rozwiązania zawartego w omawianym projekcie jest określenie kwoty zmniejszającej podatek w pierwszym roku obowiązywania nowej regulacji i wprowadzenie mechanizmu jej korekty w latach następnych na podstawie wskaźnika wzrostu cen towarów i usług, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Kwota ta będzie korygowana corocznie właśnie według wskaźnika wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych wyliczonego za pierwsze półrocze roku poprzedzającego rok podatkowy w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Projekt ustawy określa również zasady zaokrąglania kwoty zwaloryzowanej, a także nakłada na ministra właściwego do spraw finansów publicznych obowiązek corocznego ogłaszania, w terminie do 30 września, wysokości kwoty zmniejszającej podatek dochodowy w roku następnym. Podwyższenie kwoty zmniejszającej podatek do 8 tys. zł rocznie spowoduje według projektodawców obniżenie dochodów sektora finansów publicznych o kwotę prawie 16 mld zł, w tym zmniejszenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego o ok. 8 mld zł. W projekcie prezydenckim rozwiązanie powodujące utratę dochodów budżetu państwa uzasadniano zaistnieniem tzw. efektu mnożnikowego, czyli zwiększeniem popytu konsumpcyjnego, wzrostem wpływów z podatku od towarów i usług, również podatku od przedsiębiorców, a tym samym jakby możliwością wtórnego odzyskania tych dochodów. Niestety podobna rekompensata nie zaistnieje w wypadku odpisów dla samorządów gmin, powiatów i województw. Stąd projektodawcy proponują zwiększenie docelowych wskaźników udziału w dochodach z podatku dochodowego od osób fizycznych gmin - z 39,34% do 48,46%, powiatów - z 10,25% do 12,63%, a województw - z 1,6% do 1,97%, z tym że w 2017 r. wskaźnik ten będzie wynosił dla województw 1,95%. Ten rok 2017 jest okresem przejściowym, a zmiany proponowane w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego są pochodnymi zmian w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. A zatem celem przedstawionego projektu ustawy jest nie zmiana, a zachowanie obecnego poziomu dochodów samorządu terytorialnego. Podsumowując, analizowany poselski projekt ustawy, trzeba powiedzieć, uzupełnia projekt prezydencki, dobrze wpisuje się w orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, rekompensuje ubytek środków (Dzwonek) jednostkom samorządu terytorialnego i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom wynikającym z zapowiedzi partii rządzącej i prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Jesteśmy za skierowaniem tego projektu do dalszych prac w komisjach. Dziękuję. (Oklaski)