Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2023-01-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Sytuacja w polskim rolnictwie jest rzeczywiście trudna, stąd poprosiliśmy rząd o to, aby udzielił informacji, w jaki sposób zamierza zareagować na tę sytuację. O tym, że ona jest trudna, wiedzą wszyscy, przede wszystkim rolnicy. Widać to po ich reakcjach. Dzisiaj rolnicy masowo wychodzą na drogi, na spotkaniach masowo mówią o sytuacjach w swoich gospodarstwach, są bardzo aktywni w Internecie. Generalnie mają bardzo negatywną opinię na temat tego, co się aktualnie z nimi dzieje. Można by powiedzieć, że rolnicy nie powinni protestować w tych trudnych czasach, ale co innego mogą zrobić poza tym, że raz na 4 lata biorą udział w wyborach? A w tych momentach, kiedy wyborów nie ma - a w najbliższym czasie ich nie będzie - muszą w inny, nieraz ekspresyjny sposób, stosownie do sytuacji, wyrażać swoje poglądy. Rolnicy są dzisiaj niezadowoleni przede wszystkim z tej władzy, której kilka lat temu zaufali, dlatego że potrafią doskonale liczyć. Wiedzą, że po to, ażeby osiągnąć zysk w swoim gospodarstwie, po to, żeby mieć dochód, żeby posiadać środki finansowe na funkcjonowanie swoich rodzin, swoich gospodarstw, muszą zarabiać przede wszystkim na sprzedaży swoich produktów. Jak dzisiaj pod tym względem ten ich zysk wygląda? Zysk dla rolników to jest różnica między tym, co uzyskują ze sprzedaży płodów rolnych, tych, które wyprodukowali w swoim gospodarstwie, a kosztami, które ponoszą na osiągnięcie tej produkcji. Zacznijmy od kosztów. One są dzisiaj niewątpliwie na najwyższym od lat poziomie. Wszystkie koszty, które decydują o dochodowości w gospodarstwach, w ostatnim czasie, i miesiącach, i latach, dynamicznie wzrosły. Zacznijmy od energii elektrycznej, którą rolnicy zużywają do wielu rzeczy: do schładzania swoich produktów, do nawadniania swoich upraw w okresach suszy. Koszty energii elektrycznej dla przeciętnego gospodarstwa rolniczego w Polsce wzrosły w ostatnim czasie od 60% do nawet 120%, w zależności od tego, jaką rolnik ma taryfę albo jakie ma zużycie. Paliwo rolnicze w ostatnim czasie to wzrost kosztów o 30-40%, i to nie tylko w ciągu ostatnich kilku miesięcy, ale w ciągu ostatnich 2 lat, kiedy to cena oleju napędowego, tego, który rolnik zużywa w produkcji, wzrosła z 5-6 zł do nawet 8 zł w określonym momencie. W przypadku nawozów wzrost był największy, wyniósł 300%, nawet 400% w niektórych segmentach. Środki ochrony roślin - 10-20%. Siła robocza, która w wielu sektorach polskiego rolnictwa ma fundamentalne znaczenie dla kosztów w produkcji owoców, warzyw, w przetwórstwie rolno-spożywczym, to wzrost o 25-30% rok do roku. To jeżeli chodzi o koszty, gdzie wzrost był największy, nienotowany w ostatnich latach. Teraz zastanówmy się, jak wyglądają przychody rolników. Otóż przychody rolników w większości gałęzi produkcji rolnej albo są na stabilnym poziomie, czyli w tym okresie zupełnie się nie zmieniły na korzyść, albo w niektórych segmentach są niższe z tego tytułu, że produkty rolne, które wytwarzają, w tym okresie staniały. Jakie są tego przyczyny? Przede wszystkim dwie. Jedna to ograniczenie rynków zbytu, druga to malejący udział rolników w przychodach pośredników, które są w handlu i w dystrybucji. Nie jest tak, jak niektórzy chcieliby powiedzieć, że temu wszystkiemu - i kosztom, i przychodom - jest winna tylko i wyłącznie wojna na Ukrainie. Jeżeli przeanalizujemy wzrost poszczególnych kosztów, to one zaczęły już rosnąć przed wojną, jeżeli popatrzymy na przychody, to one zaczęły spadać jeszcze przed działaniami zbrojnymi. Wynika z tego, że rolnicy to mądry naród i wiedzą, dlaczego protestują, dlaczego wychodzą, dlaczego wyrażają swoje niezadowolenie. I można by dzisiaj do nich mówić, pewnie i tak niektórzy przedstawiciele władzy... Dlaczego nie chcecie się podzielić kosztami działań wojennych? Dlaczego nie chcecie wziąć na siebie odpowiedzialności za te działania, podzielić się kosztami, które ponosi państwo? A ja w imieniu rolników zapytam: A dlaczego oni mieliby się tym dzielić? A dlaczego rolnicy, którzy - jak często państwo z PiS mówicie - są tym suwerenem, który wam powierzył władzę, dzisiaj nie mogą być tym suwerenem, który tę władzę rozlicza i który od tej władzy oczekuje i żąda zmniejszenia kosztów i zwiększenia przychodów? Dlaczego rolnicy po raz kolejny w swojej działalności w ostatnich latach mają na siebie wziąć nie tylko ciężar działań wojennych, ale także ciężar dławienia inflacji, bo dzisiaj okazuje się, że ceny dla konsumentów w sklepach rosną, a ceny dla rolników jako dostawców spadają. To wszystko powoduje, że dzisiaj sytuacja w wielu segmentach polskiego rolnictwa jest dramatyczna, a w ocenie polskich rolników działania, które są podejmowane - bo takowe są, powiedzmy uczciwie - są niewystarczające, nieadekwatne do powagi sytuacji. W związku z tym nasz klub, który od zawsze interesował się sprawami polskiej wsi, polskiego rolnictwa, dbał o jego dochodowość, stawia dzisiaj w imieniu (Dzwonek) polskich rolników pytanie: Co państwo zamierzacie zrobić, aby poprawić sytuację polskich rolników, mieszkańców polskich wsi, rolniczych rodzin, tych, które utrzymują się z produkcji rolnej? Nie tylko emerytów, nie tylko tych, którzy na wsi żyją z zasiłków, ale tych, którzy orzą, sieją i z tego tytułu chcą zarabiać pieniądze dla siebie, dla swoich rodzin, a także dla Polski. (Oklaski)