Mówca: Sprawozdawca Józef Racki
Data: 2012-11-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Z upoważnienia Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedkładam Wysokiemu Sejmowi sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, druk nr 759. Zgodnie z art. 12 ust. 4b ustawy decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W dniu, w którym decyzja ta stała się ostateczna, nie następuje jednak objęcie nieruchomości w fizyczne posiadanie przez zarządcę drogi. Zgodnie bowiem z art. 16 ust. 2 ustawy wydanie nieruchomości i opróżnienie lokali i innych pomieszczeń musi nastąpić w terminie określonym w tej decyzji, który jednak nie może być krótszy niż 120 dni. Zatem rozstrzygnięcie dotyczące odszkodowania następuje w czasie, w którym osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania nie została jeszcze pozbawiona faktycznego władztwa nad swoją nieruchomością, a w szczególności nie była jeszcze zmuszona do opróżnienia zajmowanych lokali, także mieszkalnych i innych pomieszczeń. Jeżeli jednak decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to zgodnie z art. 17 ust. 3 tej ustawy osoba uprawniona do otrzymania odszkodowania zobowiązana jest do niezwłocznego wydania nieruchomości i opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Musi tego dokonać w sytuacji nieustalonego jeszcze odszkodowania, nie mówiąc już o jego wypłacie, i pozbawiona nieruchomości musi czekać na ustalenie odszkodowania, aż decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna. Często jest to długi okres ze względu na opóźnienia w procedurach administracyjnych. Pozbawienie nieruchomości powoduje, a także brak środków pieniężnych, które przysługiwałyby z tytułu odszkodowania, iż osoby takie znajdują się w niewspółmiernie gorszej sytuacji materialnej. Oprócz aspektu materialnego nie sposób pominąć również i innych negatywnych skutków, jak rozgoryczenie zainteresowanych osób, poczucie krzywdy. Proponowane zmiany do ustawy będą zapobiegały tym negatywnym zjawiskom. Zmiana zaproponowana w ust. 4 art. 12 spowoduje ustalenie odszkodowania równolegle z pozbawieniem osoby uprawnionej do otrzymania tego odszkodowania faktycznego władztwa nad nieruchomością. Natomiast zmiana zaproponowana w ust. 5a spowoduje zaspokojenie dążeń zainteresowanych osób do względnie szybkiego uzyskania rekompensaty za przejęte nieruchomości poprzez wypłatę na ich wniosek stosownej zaliczki. Przedmiotowe zmiany powodują, że ustalenie odszkodowania i wypłata zaliczki nastąpią, zanim decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna. W procedurze odwoławczej decyzja ta może zostać uchylona. Z tego względu w zaproponowanych zmianach znalazły się zapisy o zwrocie pobranej zaliczki w kwocie zwaloryzowanej - art. 12 ust. 5b. Zmiany w przepisie przejściowym art. 2 mają na celu objęcie projektowaną regulacją postępowań, w których decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nadano rygor natychmiastowej wykonalności przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, o ile do dnia wejścia w życie ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie stała się ostateczna. Mając na uwadze pozytywną opinię połączonych komisji oraz to, że uregulowanie wypłaty należności za zajętą nieruchomość jest niezbędne, wnoszę, aby Wysoki Sejm przyjął przedłożone sprawozdanie zawarte w druku nr 889. Dziękuję za uwagę.