Mówca: Sprawozdawca Łukasz Horbatowski
Data: 2025-07-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Z ramienia Komisji Gospodarki i Rozwoju mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kontroli niektórych inwestycji oraz ustawy o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19. Projekt wpłynął do Sejmu w dniu 20 czerwca br. i ze względu na swoją wagę oraz pilny charakter został skierowany do pierwszego czytania w komisji. Szanowni Państwo! Mówimy dziś o ustawie, która ma zagwarantować bezpieczeństwo polskiej gospodarki i firm, szczególnie w kontekście inwestycji zagranicznych. Chodzi o sytuacje, w których firmy spoza Unii Europejskiej, USA czy Kanady chcą kupować udziały lub przejmować polskie przedsiębiorstwa, zwłaszcza te działające w ważnych sektorach, takich jak energetyka, zdrowie, telekomunikacja czy bezpieczeństwo. Dlaczego to jest ważne? Obowiązywanie obecnych przepisów chroniących nasz rynek przed niepożądanym wykupem kończy się 24 lipca tego roku. Jeżeli nie podejmiemy działań, Polska utraci mechanizmy kontrolne. W praktyce oznaczałoby to, że ważne dla kraju firmy mogłyby zostać przyjęte bez odpowiedniego nadzoru, co mogłoby zagrozić nie tylko stabilności gospodarczej, ale także naszej niezależności i bezpieczeństwu. Dlatego projekt ustawy wprowadza pięć głównych zmian. Po pierwsze, obecny system kontroli inwestycji zagranicznych będzie obowiązywać bezterminowo, a nie tylko tymczasowo. To rozwiązanie stosują już inne kraje w Europie, bo czasy są niepewne, a państwo musi mieć narzędzia, by szybko reagować. Po drugie, odpowiedzialność za kontrolę inwestycji przejmie minister rozwoju i technologii, czyli minister odpowiedzialny za gospodarkę, zamiast prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Ta zmiana porządkuje zakres zadań i wynika z wcześniejszego rozstrzygnięcia przez rząd. Po trzecie, doprecyzowano, że ustawa dotyczy także przypadków, gdy zagraniczny podmiot zyskuje znaczący wpływ na daną firmę, a nie tylko ją w całości kupuje. Chodzi o sytuacje, w których np. nabycie 20%, 30% udziałów pozwala wpływać na decyzje spółki. Po czwarte, wprowadzono jasne przepisy przejściowe. Sprawy rozpoczęte przed 24 lipca będą kończone przez UOKiK, natomiast nowe postępowania prowadzić będzie już minister rozwoju i technologii. Po piąte, z ustawy usunięto przepisy tymczasowe, dzięki czemu system kontroli stanie się stabilny i przejrzysty. Wysoka Izbo! W trakcie dzisiejszego porannego posiedzenia Komisji Gospodarki i Rozwoju przyjęliśmy także zgłoszoną przeze mnie poprawkę, która precyzuje, że przepisy kontrolne nie będą miały zastosowania w przypadku nabycia dominacji przez Skarb Państwa, z wyjątkiem nabycia pośredniego. Krótko wyjaśnię. Celem ustawy jest ochrona porządku publicznego, bezpieczeństwa oraz zdolności obronnych kraju w sytuacji, gdy inwestorem jest podmiot zewnętrzny. Tymczasem działania Skarbu Państwa reprezentowanego przez ministra nie stanowią zagrożenia w tym zakresie. Obowiązek formalnego zawiadomienia organu kontrolnego w takich przypadkach, czyli de facto samego siebie, byłby nieracjonalny i niepotrzebny. Poprawka została przyjęta 13 głosami za, przy 12 głosach wstrzymujących się. Szanowni Państwo! W czasie pandemii i w wyniku wojny w Ukrainie wiele państw zrozumiało, jak ważna jest ochrona własnych firm i technologii. Widzimy, że napięcia międzynarodowe, konflikty handlowe i niepewność w Azji mają wpływ na gospodarkę. Dlatego Polska, tak jak inne kraje, musi mieć prawo, by powiedzieć: nie, gdy inwestycja zagraniczna jest zagrożeniem. Jednocześnie, i chcę to podkreślić, nowe przepisy nie blokują inwestycji zagranicznych jako takich. Dotyczą wyłącznie firm spoza Unii Europejskiej, OEG i OECD. Większość inwestorów działających w Polsce nie zostanie objęta tymi regulacjami, a jeśli już, to tylko w uzasadnionych przypadkach, gdzie chodzi o interes publiczny. Jeśli chodzi o część ustawy dotyczącej pomocy dla firm poszkodowanych przez pandemię, tu zmiany są czysto techniczne i porządkujące, bez wpływu na dotychczasowe formy wsparcia. Komisja wnosi o przyjęcie projektu ustawy. (Oklaski)