PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Jerzy Meysztowicz
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam takie pytanie. Otóż może dojść do sytuacji, kiedy gmina do czerwca przyszłego roku nie wyrobi się z opracowaniem planu ogólnego, czyli wszystkie warunki zabudowy będą wydawane na podstawie ostatniego studium uwarunkowań. (Głos z sali: No właśnie.) I może się zdarzyć, że inwestor wystąpi już o pozwolenie na budowę, a w międzyczasie plan ogólny zostanie uchwalony i okaże się, że akurat obiekt, który on przewidział i w przypadku którego wystąpił o pozwolenie na budowę, jest niezgodny z już obowiązującym planem ogólnym. Czy ustawa zabezpiecza tego inwestora, żeby w takiej sytuacji mógł być spokojny, że pozwolenie na budowę zostanie wydane na podstawie warunków zabudowy w oparciu o studium, a nie o nowy plan ogólny? Dziękuję bardzo.
Mówca: Marcin Porzucek
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trybie, który krytykowaliście przez lata, próbujecie dogodzić niektórym samorządom, które nie były w stanie zaspokoić tego, co było zapisane w regulacjach. Moje pytanie jest takie: Czy czyniąc ten krok i gest wobec swoich samorządowców, macie na uwadze także dobro mieszkańców, przedsiębiorców i inwestorów? Kto będzie rekompensował w przyszłości ewentualne straty finansowe: czy wy jako parlamentarzyści, którzy podpisali się pod tym projektem i będą za nim głosować, czy też samorządy? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Rafał Weber
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mówicie o tym, że realizujecie ten projekt ustawy, wspierając samorządy. Natomiast w rzeczywistości wasze działania, szczególnie działania posłów partii Polska 2050, są zgoła inne. Torpedujecie wiele projektów samorządowych inwestycji. Takim przykładem jest Stalowa Wola i próba szkodzenia przez posłów Polski 2050 w rozwoju naszego miasta, w budowaniu nowej strefy ekonomicznej, w zagospodarowaniu blisko 1 tys. ha na potrzebne inwestycje o strategicznym znaczeniu. Wasi ludzie w organach środowiskowych decyzjami administracyjnymi blokują ten rozwój, proponując irracjonalne rozwiązania, szantażując prezydenta Stalowej Woli, że jeżeli nie przeznaczy działek północnych pod zagospodarowanie przedsiębiorcze i biznesowe, działek, które są przez mieszkańców Stalowej Woli wykorzystywane w celach rekreacyjnych albo są, tak jak las przy ul. Wrzosowej (Dzwonek), buforem od strefy zamieszkałej. Tak że przestańcie szkodzić Stalowej Woli, przestańcie szkodzić samorządowcom. Naprawdę zacznijcie dbać o rozwój naszej ojczyzny i wspierajcie tych, którym na tym zależy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Michał Kowalski
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy dziś nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt ten dotyczy usprawnienia trwających w gminach prac nad sporządzaniem planu ogólnego gminy. Moje pytanie jest następujące. W związku z proponowanymi zmianami, które znajdują się w projekcie, które mają usprawnić pracę nad planami ogólnymi, bardzo bym prosił o wyjaśnienie, w jaki sposób rząd zamierza zagwarantować spójność nowego systemu z obowiązującym jeszcze studium uwarunkowań, bo nie wszystkie gminy mają jeszcze plany miejscowe i gdzieniegdzie czy w wielu miejscach funkcjonują studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Chodzi o to, aby nie doprowadzić do chaosu prawnego oraz ryzyka zaskarżania decyzji inwestycyjnych w okresie przejściowym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Agnieszka Anna Soin
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Bardzo proszę o informację, czy rząd przewiduje instrumenty, a jeżeli tak, to jakie, które będą umożliwiać wydawanie decyzji WZ i pozwoleń budowlanych w taki sposób, żeby nie było ryzyka późniejszego unieważnienia ich w przyszłości. Bardzo dziękuję.
Mówca: Andrzej Kosztowniak
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Panie ministrze, w wielu pytaniach usłyszeliśmy, że ok. 5% gmin realnie rozpoczęło procedurę. Wydaje mi się, że zdecydowanie więcej, ale chciałbym, aby pan nam to jednoznacznie uściślił. Nawet gdyby to było 15%, a nie tylko 5%, jak się wydaje, nie moglibyśmy mówić o dotrzymaniu jakichkolwiek terminów związanych z 2026 r., a chyba nawet z 2027 r., bo prawda jest taka, że nie będziemy w stanie doprowadzić do tego, że w ciągu chwili przybędzie nam dwu-, trzykrotnie więcej urbanistów. To nie jest w żaden sposób od nas zależne i musimy się z tym liczyć. Chciałbym zapytać, czy te terminy są realne. Chodzi o to, żeby nie było tak, że spotkamy się za pół roku i wrócimy do dokładnie tej samej dyskusji, którą dzisiaj prowadzimy. Wydaje się, że to jest nikomu niepotrzebne, bo i samorządy, i ci, którzy będą (Dzwonek) występować o WZ-etki i pozwolenia na budowę, dzisiaj bez wątpienia się tym bardzo martwią Mam jeszcze jedno, bardzo krótkie pytanie, które w jakimś stopniu padało. To pytanie o zagęszczenie, intensywność zabudowy w gminach, szczególnie podmiejskich i wiejskich, typowo rolniczych. To powinno być zupełnie inaczej traktowane, bo pamiętajmy, że zapotrzebowanie na te tereny jest zupełnie inne. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zastąpienie procesu uzgadniania planów ogólnych opiniowaniem może prowadzić do braku spójności między planami gminnymi a dokumentami szczebla wojewódzkiego i krajowego. Czy rząd dokonał analizy skutków takiego rozwiązania dla inwestycji o znaczeniu ponadlokalnym, w tym infrastruktury transportowej i obronnej? Projekt nie usuwa również niekorzystnych skutków stwierdzenia nieważności planu ogólnego w części. Właściciel działki, w przypadku którego plan zostanie unieważniony, traci możliwość zabudowy. Czy taki stan rzeczy jest zgodny z zasadami ochrony prawa własności? Ograniczenie dostępności terenów budowlanych w wyniku nowych regulacji może prowadzić do wzrostu cen gruntów i spowolnienia rozwoju budownictwa. Czy rząd przewiduje wpływ tych zmian na rynek mieszkaniowy i realizację lokalnych strategii rozwoju? Na sam koniec: Czy całkowita rezygnacja z obowiązku uzgadniania projektów planów ogólnych z organami branżowymi - środowiskowymi czy infrastrukturalnymi - nie zwiększy ryzyka kolizji inwestycyjnych i konieczności korekt planów miejscowych? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marek Jan Chmielewski
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję przede wszystkim panu ministrowi za merytoryczne odpowiedzi na wszystkie pytania. Myślałem, że trzeba będzie je w jakiś sposób uzupełniać, ale widzę, że odpowiedział pan w sposób perfekcyjny. Natomiast odniosę się do pewnych stwierdzeń czy zachowań, które miały miejsce, również w czasie procedowania nad tym projektem naszej ustawy. Trzeba sobie powiedzieć jedno: trzeba być odpowiedzialnym za to, co się robi. Jeżeli ktoś przyjął projekt ustawy, którą pan zresztą chwalił - mówimy tu o ustawie o planowaniu przestrzennym przyjętej przez poprzedni rząd - to w wielu aspektach jest ona jak najbardziej kontynuowana, by racjonalnie do tego tematu podejść. Jeżeli po drodze pojawiają się różnego rodzaju problemy, to trzeba je po prostu rozwiązywać. Pierwszym rozwiązaniem, które niekoniecznie było dla nas najlepsze, ale z którym musieliśmy się zmierzyć w maju tego roku, było - przypomnę - wydłużenie o pół roku terminu wprowadzania miejscowych planów. Jeśli dobrze pamiętam, to wtedy się pojawiło te 5% gmin przystępujących do miejscowych planów ogólnych, ale to był maj, a w tej chwili jest już listopad. Trzeba spojrzeć troszkę szerzej i pamiętać, nad czym pracujemy. Kolejna rzecz, szanowni państwo, to to, że naprawdę jest wiele punktów merytorycznych w tym projekcie ustawy, które pokazują, że wsłuchujemy się w głosy wszystkich stron. Słynna data 16 października. To jest odpowiedź dla inwestorów, mieszkańców, którzy dobrze o tym wiedzieli, kiedy projekt już był złożony w Sejmie, bo on był w Sejmie złożony 30 września. Zobaczcie państwo, ile procedowaliśmy i procedujemy nad nim w stosunku do tego, co potrafiliście państwo w poprzednim parlamencie zrobić w ciągu kilkudziesięciu godzin. W związku z tym proszę nie zarzucać nam hipokryzji, bo to po prostu jest jakiś absurd. (Oklaski) Państwo chyba nie słyszycie samych siebie, nie słyszycie, o czym mówicie. Naprawdę była pogłębiona analiza, pogłębione rozmowy ze stroną samorządową, z przedsiębiorcami, ze stowarzyszeniami urbanistów. Kogo więcej trzeba zapraszać? A poza tym - o czym powiedział pan minister na końcu - chyba następuje totalne mylenie pojęć, czym jest miejscowy plan, a czym jest decyzja o warunkach zabudowy bądź później pozwolenie na budowę. Po drodze są konkretne bezpieczniki i ktoś jeszcze będzie nad tym czuwał. Dlatego jeszcze raz w imieniu posłów wnioskodawców bardzo dziękujemy za merytoryczną dyskusję i wsparcie ze strony rządu. Prosimy o to, aby ten projekt jak najszybciej przeprocedować. On jest naprawdę w interesie nas wszystkich, bo musimy się zmierzyć i z kosztami, i z terminami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawić oświadczenie o rządowym projekcie ustawy nowelizującej ustawę o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W ubiegłym roku, tak jak mówił mój przedmówca, ustawą wprowadziliśmy nowe rozwiązania dotyczące sposobu naliczania dochodów samorządowych niezależnie od jakichkolwiek cykli politycznych czy też zmian w prawie podatkowym. Przywróciły one systemowi finansów samorządowych przejrzystość i obiektywizm w przekazywaniu środków po to, aby w systemie finansowania nie były premiowane jednostki, którym władza centralna sprzyja, tym samym wyposaża je finansowo w sposób ponadwymiarowy tylko i wyłącznie z powodów czysto politycznych. Zgodnie z tą nową ustawą głównym źródłem dochodów jednostek samorządu terytorialnego są dochody podatkowe, a subwencje z budżetu państwa mają charakter uzupełniający. Ustawa wprowadziła pojęcie ˝potrzeb finansowych jednostek samorządu terytorialnego˝, które są elementem kalkulacyjnym do ustalenia wysokości dochodów z budżetu państwa. Zgodnie z nowymi rozwiązaniami potrzeby finansowe jednostek samorządu terytorialnego to suma potrzeb wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych, ekologicznych i uzupełniających. Natomiast omawiany dziś, a przyjęty oczywiście wcześniej przez Radę Ministrów, przedłożony przez ministra finansów i gospodarki projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego ma charakter techniczny, porządkowy i nie zmienia on metodologii ustalania dochodów samorządów, o której mówiłem wcześniej. Głównym jego celem jest precyzyjne ustalenie dochodów samorządów w 2026 r. dzięki wykorzystaniu zaktualizowanych danych podatkowych dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami dochody z udziału w Cicie na 2025 r. obliczane są na podstawie danych podatkowych z 2022 r. Zasadne było zatem zaktualizowanie tych danych w odniesieniu do 2024 r., co ma zapewnić właściwą alokację środków do jednostek samorządowych. Ponadto nowe przepisy przewidują przedłużenie na przyszły rok zasad ustalania przeliczeniowej liczby mieszkańców, co jest bardzo ważne dla prawidłowego wyliczenia finansowania dla jednostek samorządu terytorialnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierać proponowane zmiany, tym bardziej że zostały one uzgodnione również ze stroną samorządową, a stanowią i będą w przyszłości stanowić mocny element niezależności małych lokalnych ojczyzn. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Piotr Kowal
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Lewica mam zaszczyt zabrać głos w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Projekt ten ma charakter techniczny i porządkujący. Jego celem tak naprawdę jest umożliwienie wykorzystania zaktualizowanych danych podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych oraz danych o potrzebach oświatowych do prawidłowego ustalenia dochodów jednostek samorządu terytorialnego na 2026 r. Dzięki temu dochody JST zostaną obliczone na podstawie najbardziej aktualnych i wiarygodnych danych, co zapewni właściwą i sprawiedliwą alokację środków publicznych. W projekcie ustawy dodano również artykuły, które umożliwiają przeliczenie dochodów JST w oparciu o dane aktualne na dzień 30 czerwca 2025 r. Utrzymano jednocześnie dotychczasowe zasady konstrukcji przeliczeniowej liczby mieszkańców oraz wag wydatkowych, co, mam nadzieję, będzie gwarantowało stabilność systemu finansów samorządowych i pewnego rodzaju ciągłość. Proponowane rozwiązania zostały uwzględnione ze stroną samorządową w ramach Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego. Projekt nie zmienia, co najważniejsze, zasad metodologicznych ustalania dochodów, ma de facto charakter incydentalny i będzie stosowany wyłącznie przy ustalaniu budżetów jednostek samorządu terytorialnego na 2026 r. Co ważne, ustawa ma wejść w życie z dniem ogłoszenia. Jest to ważne dlatego, że przecież samorządy tak naprawdę lada dzień będą musiały przedstawić swoje projekty budżetów. To pozwoli na terminowe naliczenie dochodów i przygotowanie budżetów z wszystkich samorządów lokalnych. My jako Lewica pozytywnie oceniamy ten projekt. Nasze uwagi co do zmian na przyszłość w samej ustawie o dochodach JST pani minister zna. Takie spotkanie również odbyliśmy. Czekamy na kwestie dotyczące zmiany finansowania oświaty, ale cieszą nas zapowiedzi, które usłyszeliśmy, w niektórych aspektach. Mam nadzieję, że niedługo, szczególnie właśnie w aspektach finansowania oświaty, samorządy odczują realną ulgę, jeżeli chodzi o odciążenie ich z tego wydatku, bo tak naprawdę niezależnie od tego, do jakiego samorządu pojedziemy, to każdy mówi to samo: największe potrzeby są w oświacie, jeżeli chodzi o finanse. Mam nadzieję, że tak się stanie. Niemniej sama ustawa ma nasze wsparcie. Lewica będzie za dalszym procedowaniem nad tym projektem ustawy. Dziękuję.
Mówca: Bartłomiej Pejo
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jednostki samorządu terytorialnego to nasze lokalne społeczności, to nasze życie. Według zasady pomocniczości, która powinna być podstawową zasadą działania władz państwowych, to właśnie w samorządzie powinno się załatwiać jak najwięcej naszych spraw. Niestety samorządy są jedną z ofiar wojny politycznej od lat. Finansowanie samorządu jest uzależnione de facto od władzy centralnej i tu niewiele się niestety zmienia. Nakłada się na samorządy kolejne obowiązki, nie zapewniając odpowiedniego finansowania. Samorządy popadają też często w długi, np. wtedy, gdy chcą skorzystać z pieniędzy unijnych. Powinniśmy w parlamencie zacząć naprawdę poważną debatę nad reformą finansowania samorządu terytorialnego, ale także w konsekwencji wydatków centralnych. Dzisiaj samorządy nie mogłyby działać bez państwowej subwencji, ale strumień pieniędzy powinien być jednak zupełnie odwrotny. Pieniądze powinny być pobierane w samorządzie i część z nich powinna trafiać do stolicy. Gminy i inne jednostki samorządu załatwiają nasze podstawowe potrzeby i potrzebują zwyczajnie tych pieniędzy, a Warszawa powinna zajmować się potrzebami wyższego rzędu i w związku z tym otrzymywać na to pieniądze z całego kraju, właśnie od samorządów. Zdecydowanie samorządność w Polsce wymaga rozwijania i doceniania. Konfederacja poprze incydentalną ustawę o finansowaniu na rok 2026, ale jednocześnie chcemy podkreślić dzisiaj, że obecny model finansowania samorządów i jego wykorzystanie w służbie obywatelowi nie są zwyczajnie właściwe. Dlatego rodzi to wiele problemów, a wielu samorządowców boryka się z problemami finansowymi każdego roku. Dziękuję bardzo.
Mówca: Ryszard Wilk
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Ten projekt ma charakter czysto techniczny, ale znaczenie będzie miał bardzo konkretne, ponieważ chodzi o to, żeby samorządy mogły sobie w sposób rzetelny zaplanować swoje budżety. W praktyce ustawa pozwoli wykorzystać zaktualizowane dane z PIT-u i z CIT-u z roku 2025, a nie z 2023, co odda bardziej sytuację, ile tych pieniędzy tam tak naprawdę trafi, bo stawki i wagi zostaną takie same. Chciałem też zwrócić uwagę na to, że to są pieniądze, które tak naprawdę będą do samorządów transferowane z budżetu centralnego, czyli z pieniędzy pochodzących z wszystkich podatków. Ta ustawa jest oczywiście dobra, ponieważ ona ustabilizuje dochody poszczególnych samorządów, które w zdecydowanej większości lub w lwiej części swoją robotę wykonują na piątkę z plusem. Natomiast nie można też nie zwracać uwagi na to, że samorządy czasami mają inwestycje, które można nazwać, najdelikatniej mówiąc, kontrowersyjnymi, i z perspektywy parlamentu i lokalnego samorządu trzeba uczulać te samorządy, żeby same do tego nie prowokowały. Z jednej strony chcemy jak najlepiej zadbać o ich finanse, z drugiej strony nawet społeczeństwo czy lokalne media piszą o tym, że pieniądze są wydawane w sposób co najmniej wątpliwy. Warszawa, Praga-Południe: już legendarna toaleta w parku za 650 tys. zł. Dalej: na Ursynowie planowana toaleta w parku cichociemnych - 1 mln. Warszawa-Śródmieście: strefa relaksu, nie wiem, czy państwo widzieliście, czyli leżak i donica, instalacja sezonowa - 920 tys. zł. Zamość: stożkowa wiata przystankowa, czyli przystanek w cenie mieszkania - jedyne 400 tys. zł. Starachowice: zielone, obsadzone roślinnością wiaty przystankowe - 100 tys. za sztukę. Nadarzyn: tężnia solankowa - 554 tys. zł. Można tak bez końca. A więc przy okazji dyskusji na temat tego, jak duży, czy większy, czy sprawiedliwy, czy mniejszy, ma być udział w samorządach z budżetu centralnego, trzeba też zwracać uwagę na to, aby te środki były wydawane naprawdę w rozsądny sposób i aby nigdzie w Polsce, w żadnej, nawet najmniejszej, gminie nie było powodów do tego, żeby powstawały takie tytuły prasowe. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Stoimy dzisiaj przed projektem, który rząd próbuje sprzedać opinii publicznej jako techniczne uporządkowanie finansów samorządów. Przez lata władza ta prowadziła do sytuacji, w której jednostki samorządu znalazły się na granicy wydolności finansowej. Zadania rosną, koszty rosną, a wpływy są ograniczane decyzjami rządu. Coraz częściej nie wystarczają na realizację podstawowych obowiązków wobec mieszkańców. Państwo przerzuca ciężar finansowania szkół, transportu, pomocy społecznej, gospodarki komunalnej na gminy, ale nie daje na to pieniędzy. A teraz zamiast systemowej reformy otrzymujemy ustawę epizodyczną, na jeden rok. Proszę państwa, czy ktoś może jeszcze poważnie traktować deklarację rządu o stabilności finansów publicznych, skoro system finansowania samorządów konstruuje się na jeden rok? Jak przy tak niestabilnym finansowaniu gminy mają planować inwestycje, szkoły, szpitale i transport publiczny? To nie jest reforma. To tymczasowy respirator, który podtrzymuje system tylko po to, żeby przetrwać 2026 r. i uniknąć twardego zderzenia z rzeczywistością. A ta rzeczywistość jest brutalna: państwo jest zadłużane, luka w finansach dramatycznie rośnie, a rząd potrzebuje pieniędzy. Zamiast wzmocnić lokalność, państwo wprowadza kolejny algorytm. Skomplikowanie jest narzędziem władzy. Im bardziej zasłonimy rzeczywistość wzorami i współczynnikami, tym trudniej społeczeństwu dostrzec manipulację. Co więcej, projekt nie wprowadza żadnych gwarancji stabilności subwencji. Nie zabezpiecza gmin o mniejszych dochodach. Nie uwzględnia realnych kosztów usług publicznych. Nie ma też kluczowego mechanizmu subwencji inwestycyjnej, o którą apelują samorządy i którą zgłasza opozycja. Państwo chce, żeby gminy budowały drogi, wodociągi, kanalizację, szkoły, ale nie daje środków na inwestycje. Taki system nie wzmacnia Polski. On paraliżuje rozwój Polski lokalnej. Jeszcze jedno. Uzależnienie dochodów JST od arbitralnie przyjmowanych danych statystycznych z konkretnego dnia przy obowiązywaniu tajemnicy statystycznej to nie reforma, ale loteria fiskalna. Władza przyznaje sobie możliwość kształtowania dochodu gmin według politycznej potrzeby. Kto będzie posłuszny, ten dostanie więcej. Kto będzie stawiał pytania, temu łatwo jest przyciąć. To system kar i nagród, a nie system finansów publicznych. To mechanizm politycznego nacisku na samorządy. To model zarządzania w stylu państwa centralistycznego. Ta ustawa nie rozwiązuje problemów. Ona je konserwuje. Nie wprowadza stabilności. Ona wprowadza chaos. Nie wspiera wspólnot lokalnych, lecz podcina im skrzydła. Polska lokalna zasługuje na system oparty na uczciwości, przewidywalności i szacunku dla samorządności, a nie na polityce sztuczki księgowej, która ma zakryć prawdę, że rząd wypłukał finansowo samorządy i teraz szuka ostatnich kropel u samorządowców. (Dzwonek) Dziękuję.
Mówca: Izabela Bodnar
Data: 2025-11-05 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja w przeciwieństwie do posła Sachajki bardzo się cieszę, że po latach destrukcyjnych zmian, rosnących napięć w relacjach finansowych między państwem a samorządem wreszcie mamy rozwiązanie systemowe stabilizujące sytuację. Jakkolwiek jest to krok w bardzo dobrym, moim zdaniem, kierunku, jest to dopiero pierwszy krok. Pragnę dziś zabrać głos również w imieniu wójtów i burmistrzów, którzy zgłosili się do mnie z pewnymi uwagami. Uważam, że ich wieloletnie doświadczenia, a także analizy wskazują, że choć intencje tej ustawy są słuszne i bardzo dobre, to w praktyce będzie ona wymagała jeszcze pewnych dostosowań. Dziś widzimy wyraźnie, że nie wszystkie samorządy zyskają na nowych przepisach. Według danych Ministerstwa Finansów 149 jednostek samorządu terytorialnego w przyszłym roku będzie miało niższe dochody podatkowe niż w roku bieżącym. W wielu innych przypadkach, choć minimalnie widać wzrost, będzie on nie wyższy niż 4%, więc przy stale rosnących kosztach zadań publicznych de facto będzie oznaczał realny spadek dochodu. Chciałabym odnieść się także do apelu Związku Miast Polskich, że bez dostępu do danych źródłowych i bez możliwości sprawdzenia przyczyn pogarszania się sytuacji finansowej samorządów wieloletnie planowanie staje się niemożliwe. Wszyscy wiemy, że planowanie jest fundamentem odpowiedzialnego zarządzania także w jednostkach samorządu terytorialnego. Samorządy przedstawiły konkretne postulaty, które w mojej ocenie warto choćby częściowo rozważyć czy poprzeć. Po pierwsze, udostępnienie pełnych danych źródłowych, na podstawie których resort finansów wyliczył prognozy z dochodów PIT i CIT. Po drugie, jasna informacja o zasadach i wysokości środków z rezerwy 1,4 mld zł. Już wiemy, że to się wydarzy tuż po uchwaleniu ustawy budżetowej. Po trzecie, pilne rozpoczęcie prac nad monitoringiem ustawy, tj. już teraz, w listopadzie tego roku, a nie czekanie do czerwca przyszłego roku. Jeżeli chcemy naprawić te błędy i wprowadzić ewentualną nowelizację w przyszłym roku, to powinniśmy zacząć działać już dziś. Oczywiście doceniam zapewnienia, że resort finansów przygotowuje mechanizmy weryfikacji i analizuje dane. Doceniam też zapowiedź szybkiego uruchomienia procesu monitorowania ustawy oraz informację, że 80% samorządów ma otrzymać wyższe dochody. Ale nie możemy zapominać o tych 20%, które jednak będą miały mniej środków przy rosnących często kosztach energii, oświaty czy transportu. Niech ta ustawa stanie się zatem początkiem trwałego porozumienia między rządem a samorządami, opartego na parterstwie, przejrzystości i wzajemnym zaufaniu. Jak wiemy, silne państwo to silny samorząd. Dziękuję bardzo. (Oklaski)