Mówca: Sprawozdawca Bożenna Bukiewicz
Data: 2013-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu połączonych Komisji: Finansów Publicznych i Infrastruktury mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie dotyczące projektu ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych - druk nr 1421. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 19 czerwca br. skierował przedmiotowy projekt do prac połączonych komisji. 21 czerwca powołano podkomisję nadzwyczajną do spraw rozpatrzenia projektu ustawy. Podkomisja na pięciu posiedzeniach przeanalizowała przedłożony projekt oraz wniesione poprawki. (Dzwonek) Ostateczny projekt przyjęty przez komisję w dniu 12 września br. wprowadza kilka istotnych zmian w stosunku do projektu rządowego. Prace w podkomisji oraz na posiedzeniach połączonych komisji były dość burzliwe, ale udało się wypracować kompromis. Przedstawię najważniejsze zmiany wypracowane podczas prac podkomisji i komisji. Wysoka Izbo! Projekt ustawy o pomocy w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych ma na celu wsparcie młodych osób, to jest do 35. roku życia, przy zakupie pierwszego nowo wybudowanego mieszkania. Wsparcie to ma głównie polegać na dofinansowaniu wkładu własnego oraz spłacie części kredytu. Przedłożony podkomisji projekt przewidywał, że z programu będzie można skorzystać tylko w przypadku nabycia nowo wybudowanego lokalu mieszkalnego. W trakcie prac, w wyniku zgłaszanych poprawek klubów PO i PSL, przyjęliśmy, aby do programu włączyć obok zakupu lokalu mieszkalnego również budowę i kupno domu jednorodzinnego na rynku pierwotnym. Przyjęliśmy, że w tym przypadku powierzchnia użytkowa domu jednorodzinnego nie może przekraczać 100 m 2 , a wysokość dofinansowania wkładu własnego nabywcy domu jednorodzinnego będzie określana w odniesieniu do powierzchni użytkowej na dotychczasowych zasadach, to znaczy w praktyce w przypadku domu jednorodzinnego będzie to dopłata do 50 m 2 . W ramach realizacji polityki prorodzinnej podkomisja wprowadziła również tzw. bonus, który dotyczy przypadku, w którym w chwili złożenia wniosku o dofinansowanie nabywca wychowuje troje dzieci. W tej sytuacji dofinansowanie będzie przysługiwać, jeśli powierzchnia użytkowa nie przekracza 85 m 2 w przypadku lokalu mieszkalnego i 110 m 2 w przypadku domu jednorodzinnego. Jako komisja przegłosowaliśmy również podwyższenie o 10% dotychczasowego limitu wysokości ceny zakupu 1 m 2 lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Obecnie może on wynosić 1,1 dotychczas proponowanego parametru obowiązującego w gminie, w której położony jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny. Proponujemy również zwiększenie maksymalnego limitu środków rezerwy budżetowej, do wysokości którego z Funduszu Dopłat może być wypłacane wsparcie finansowe. W poszczególnych latach przedstawiać się to będzie następująco: 2014 r. - 600 mln zł, 2015 r. - 715 mln zł, 2016 r. - 730 mln zł, 2017 r. - 746 mln zł, 2018 r. - 762 mln zł. Ważną zmianą, która została wprowadzona podczas prac podkomisji i która wychodzi naprzeciw osobom decydującym się na budowę domu systemem gospodarczym, jest wprowadzenie regulacji, dzięki której osoby te będą mogły skorzystać jeszcze przez pięć lat z tzw. zwrotu VAT przy zakupie materiałów budowlanych na budowę domu jednorodzinnego - oczywiście w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie. Zwrot ten będzie przysługiwać osobom fizycznym, które po dniu 1 stycznia 2014 r. poniosły wydatki na zakup materiałów budowlanych w związku z inwestycją realizowaną systemem gospodarczym, a do końca roku kalendarzowego, w którym wydano pozwolenie na budowę, nie ukończyły 36 lat. Osoby takie mogą liczyć na wsparcie państwa, jeżeli nie posiadały lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego umożliwiającego zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Jednocześnie w tym rozdziale uregulowaliśmy sprawę zwrotu wydatków na zakup materiałów budowlanych w przypadku składania wniosku przez współmałżonka. Złożenie wniosku o zwrot wydatków przez jednego z małżonków będzie traktowane na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez współmałżonka do złożenia wniosku o zwrot wydatków. Oświadczenie takie składane byłoby pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Proponujemy również, czego nie przewidywał projekt rządowy, zmiany w Kodeksie karnym skarbowym, które wprowadzą sankcje za podawanie nierzeczywistych danych, wprowadzanie w błąd organów skarbowych i narażanie ich tym samym na nienależny zwrot wydatków, oraz zmiany w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej w zakresie kontroli dotyczącej zasadności dokonania zwrotu VAT. W ramach prac podkomisji i komisji dokonaliśmy szeregu zmian polegających na doprecyzowaniu poszczególnych zapisów, a dotyczących, po pierwsze, ustalania wysokości dofinansowania wkładu własnego w przypadku ubiegania się o wsparcie za pośrednictwem więcej niż jednej instytucji kredytującej, po drugie, katalogów przypadków nieprzyjęcia do dalszego procedowania przez BGK wniosku o dofinansowanie wkładu własnego, przekazanego przez instytucję kredytującą po weryfikacji formalno-merytorycznej przeprowadzanej zgodnie z art. 10 ust. 9, po trzecie, katalogu przypadków, w których następuje zwrot wniosku o dofinansowanie wkładu własnego zakwalifikowanego uprzednio przez BGK do dalszego finansowania, oraz po czwarte, informacji, jakie określać ma umowa w sprawie stosowania wsparcia finansowego. Wskazaliśmy, że w umowie tej powinny znaleźć się również informacje dotyczące ogólnych zasad informowania o programie przez instytucje kredytujące i BGK. Kwestię zapewnienia nabywcom informacji o zasadach, na jakich udzielane jest wsparcie finansowe, będzie musiało również zawierać rozporządzenie określające wymagany zakres postanowień zawartych w umowach. Podkomisja i połączone komisje analizowały poprawki dotyczące objęcia programem zakupu mieszkań również na rynku wtórnym i dość mocno na ten temat dyskutowały. Po przeanalizowaniu wszystkich argumentów odrzuciliśmy te poprawki. Wysoka Izbo! Mając na uwadze, że celem proponowanych rozwiązań jest zwiększenie dostępności lokali mieszkalnych na rynku w odniesieniu do osób młodych, nabywających pierwsze mieszkanie i niedysponujących zdolnością kredytową, a także realizacja polityki mieszkaniowej i prorodzinnej, połączone komisje wnoszą o przyjęcie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Cezary Grabarczyk)