Mówca: Gabriela Lenartowicz
Data: 2017-03-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoka Izbo! To kolejny projekt z pakietu lex Szyszko, który demontuje instytucjonalny system ochrony środowiska w Polsce być może dlatego, że jakby eliminuje się kwestię ochrony środowiska, pozostawiając tylko eksploatację środowiska. Żadne doświadczenia z wcześniejszą ustawą, którą mamy jeszcze - w tej chwili są do niej poprawki i szerokim echem się to odbija - związane ze zmianą ustawy o ochronie przyrody niczego nie nauczyły. Podobnie, dopychając kolanem, został na siłę rozszerzony program komisji, żeby mogło się odbyć pierwsze czytanie mimo braku konstytucyjnych wymogów: zasięgnięcia opinii samorządu terytorialnego, bo tegoż samorządu, jego władztwa w tym zakresie ona dotyczy. Odrzucane są wnioski o wysłuchanie publiczne, kiedy słane są zarówno do pani premier, jak i do komisji listy w tej sprawie od organizacji pozarządowych, organizacji naukowych, naukowców i szeroko od samorządów, zwłaszcza samorządu województwa. Otóż wojewódzkie fundusze ochrony środowiska jako samorządowe osoby prawne pełniły funkcję narzędzia finansowego do wykonywania regionalnej polityki ekologicznej i dla samorządów województw takim narzędziem były. Te pozory, o których słyszymy, dotyczące oszczędności, tego typu działania załatwia się w zupełnie inny sposób, a nie zmieniając ustrojowo podporządkowanie tych instytucji. Jeśli chodzi o konstytucyjność nie tylko procedury, ale i materialnej zawartości tej ustawy, to w tej sprawie wypowiadały się liczne gremia, także na zlecenie Biura Analiz Sejmowych. Co najmniej trzy ekspertyzy, które na zlecenie tegoż biura otrzymaliśmy, mówią o niekonstytucyjności tych zapisów. Oprócz tego dysponujemy też opiniami, które były zamawiane przez samorządy. Otóż w zgodnej opinii konstytucjonalistów projekt zakłada wprowadzenie zmian godzących w podstawowe zasady konstytucji, takie jak zasada decentralizacji władzy publicznej, zasada uczestniczenia samorządu terytorialnego w sprawowaniu władzy publicznej i wykonywania zadań publicznych w imieniu własnym oraz zasada podmiotowości prawnej jednostek samorządu terytorialnego. Jak mówi ta opinia, projektodawca, proponując zmiany w zakresie powoływania rad nadzorczych wojewódzkich funduszy, zmierza do centralizowania struktur funduszy, ingeruje w sposób niedopuszczalny w niezależność i samodzielność instytucjonalno-samorządowych osób prawnych, a proponowane zmiany pozbawią samorząd województwa wpływu na wydatkowanie środków przeznaczonych na realizację zadań z zakresu ochrony środowiska na poziomie regionalnym. Kompetencje pozostawione samorządowi województwa z uwagi na swój jedynie iluzoryczny charakter uniemożliwią mu rozwiązywanie problemów społecznych związanych z ochroną środowiska, a także ingerują w zasadę decentralizacji, pomocniczości władzy itp. Niemniej jednak, dając wnioskodawcom szansę pochylenia się jeszcze raz nad kształtem tej ustawy i idąc w kierunku artykułowanego celu związanego z rzekomą oszczędnością, zaproponowałam już na posiedzeniu komisji, ale będzie to głosowane jako wnioski mniejszości, poprawki (Dzwonek), które będą realizowały tę oszczędność, ale w sposób realny i zgodny z konstytucyjną zasadą takiego...