Mówca: Józef Racki
Data: 2013-06-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Z upoważnienia Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego odniosę się do rządowego projektu ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez ludzi młodych (druk nr 1421). Wygaszenie dotychczasowego programu wsparcia budownictwa własnościowego ˝Rodzina na swoim˝ następuje stopniowo, ponieważ złożone do końca 2012 r. wnioski o preferencyjne kredyty będą nadal rozpatrywane, budżet państwa zaś będzie ponosił do 2021 r. wydatki związane z przysługującymi dopłatami do ich oprocentowania. Celem rządowego projektu jest zwiększenie dostępności lokali mieszkalnych na rynku dla osób młodych nabywających pierwsze mieszkanie i niedysponujących zdolnością kredytową. Projekt przewiduje pokrycie ze środków publicznych części wkładu własnego, a to wpłynie na wysokość wymaganego kredytu, co przełoży się na obniżenie wysokości spłacanych rat i objęcie zdolnością kredytową większej liczby kredytobiorców. Wsparcie dofinansowania wkładu własnego będzie udzielone na podstawie wniosków składanych do końca 2018 r. Wnioski o dodatkowe wsparcie w formie spłaty części kredytu będzie można składać w okresie pięciu lat od dnia zawarcia umowy nabycia lokalu. Projekt ustawy określa zasady udzielania ze środków Funduszu Dopłat finansowego wsparcia w związku z nabyciem pierwszego własnego lokalu mieszkalnego. Dofinansowanie wkładu własnego może zostać udzielone nabywcy lokalu mieszkalnego w związku z nabyciem nowo wybudowanego lokalu i zaciągnięciem na ten cel kredytu w instytucji kredytującej. Ponadto nabywca lokalu, aby otrzymać dofinansowanie wkładu własnego, nie może przekroczyć 35 lat, być właścicielem lub współwłaścicielem budynku mieszkalnego lub lokalu w różnych formach. Artykuł 5 określa warunki, jakie musi spełnić lokal mieszkalny, aby mogło być udzielone wsparcie finansowe: nabyty lokal ma służyć zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych nabywcy, być po raz pierwszy zasiedlony, powierzchnia użytkowa ma nie przekraczać 75 m 2 , a cena zakupu - kwoty stanowiącej iloczyn powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego i średniego wskaźnika przeliczeniowego kosztu odtworzenia 1 m 2 powierzchni użytkowej budynków mieszkalnych obowiązującego w gminie. Artykuł 6 określa warunki dotyczące kredytu zaciągniętego na zakup mieszkania. Kredyt może być udzielony tylko na zakup mieszkania, na okres spłaty co najmniej 15 lat. Zapis ust. 1 pkt 1 wyklucza finansowanie ze środków kredytu garażu, miejsc postojowych czy pomieszczeń gospodarczych - czy słusznie? Kwota kredytu musi stanowić co najmniej 50% ceny należnej za zakup mieszkania. W przypadku osób niedysponujących zdolnością kredytową w wysokości umożliwiającej nabycie mieszkania projekt przewiduje możliwość przystąpienia do kredytu w charakterze dodatkowego kredytobiorcy członków najbliższej rodziny. Artykuł 7 określa zasady ustalania wsparcia finansowego udzielonego w formie dofinansowania wkładu własnego. Dofinansowaniem będzie objęty tylko metraż nieprzekraczający 50 m 2 powierzchni użytkowej lokalu. Wysokość dofinansowania w przypadku osób nieposiadających dzieci wyniesie 10% podstawy naliczenia wkładu własnego. Kwota ta będzie powiększona o dodatkowe 50% w przypadku wieloosobowych gospodarstw domowych. Artykuł 8 określa zasady ustalania dodatkowego wsparcia finansowego udzielonego w formie spłaty części kredytu zaciągniętego na zakup lokalu mieszkalnego objętego finansowym wsparciem. Wsparcie finansowe może zostać przyznane nabywcy lokalu mieszkalnego z tytułu urodzenia trzeciego lub kolejnego dziecka lub przysposobienia dziecka w okresie pięciu lat od dnia zawarcia umowy ustanowienia lub przeniesienia własności lokalu mieszkalnego. Rozdział 3 zawiera zasady udzielania i rozliczania finansowego wsparcia. Finansowe wsparcie będzie udzielone przez Bank Gospodarstwa Krajowego ze środków Funduszu Dopłat na wniosek nabywcy lokalu. Wnioski o dofinansowanie wkładu własnego nabywcy lokalu mieszkalnego będą mogli składać do dnia 30 września 2018 r. Wniosek o spłatę części kredytu nabywca lokalu mieszkalnego składa do Banku Gospodarstwa Krajowego za pośrednictwem instytucji kredytującej w okresie sześciu miesięcy od dnia wystąpienia sytuacji wymienionych w art. 8. Artykuł 14 zawiera opis sankcji w przypadku zbycia, wynajęcia, zamiany i sposobu użytkowania lokalu, na który było udzielone wsparcie finansowe. Projekt ustawy przewiduje też zmiany w trzech obowiązujących aktach prawnych. W przepisach przejściowych wnioskodawca zamieścił przepis dotyczący tego, że osoba fizyczna, która przed dniem 1 stycznia 2014 r. poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych, ma prawo ubiegać się po dniu 31 grudnia 2013 r. o zwrot części tych wydatków na dotychczasowych zasadach. Przepisy ustawy będą miały zastosowanie tam, gdzie jest lub będzie prowadzone budownictwo jednorodzinne, najczęściej będą to obszary dużych aglomeracji. W 3/4 powiatów nie buduje się mieszkań na sprzedaż. Oznacza to, że młode rodziny, których członkowie nie przekroczyli 35. roku życia, zostaną pozbawione pomocy państwa, jeżeli chodzi o nabycie własnego lokalu w mniejszych ośrodkach. Projekt ustawy likwiduje też możliwość zakupu mieszkania na rynku wtórnym. W trakcie obowiązywania programu ˝Rodzina na swoim˝ z możliwości zakupu mieszkania na rynku wtórnym skorzystało około 18% chętnych. Młodzi, którzy budują się tam, gdzie nie ma budownictwa wielorodzinnego, zostaną pozbawieni pomocy kredytowej, a jak będą budowali sami, to nie dostaną ulgi, jeżeli chodzi o VAT na materiały budowlane. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego na etapie prac nad ustawą będzie zgłaszał poprawki polegające na: przywróceniu pomocy przy budowie domu mieszkalnego, przywróceniu możliwości zakupu mieszkania na rynku wtórnym, odstąpieniu od likwidacji ulgi dotyczącej podatku VAT na materiały budowlane, jeżeli chodzi o budowę, remonty mieszkań i budynków mieszkalnych. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego wnosi o przekazanie tego projektu do właściwej komisji. Dziękuję za uwagę. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)