Mówca: Katarzyna Osos
Data: 2018-01-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do projektu ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Przedmiotowy projekt ma na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał w wyroku z dnia 25 października 2016 r. stwierdził, że art. 754 1 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego jest niezgodny z konstytucją, gdyż de facto prowadził do pozornej ochrony prawa majątkowego wierzyciela przez zabezpieczenie hipoteką przymusową. Wynikało to z faktu, że zabezpieczenie to upada po upływie 2 miesięcy, bez względu na to, czy wierzyciel podjął czynności egzekucyjne. Zatem mamy do czynienia z sytuacją, w której podjęcie przez wierzyciela tych czynności nie przerywa biegu terminu. I stąd wyegzekwowanie np. należnej sumy pobieżnej w przypadku egzekucji prowadzonej wyłącznie z nieruchomości jest ze względu na długotrwałą i złożoną procedurę w praktyce niemożliwe. Czyli wierzyciel, pomimo prawomocnego orzeczenia, nie może być pewny, czy uda mu się wyegzekwować należną sumę. Stąd projektodawca proponuje zmianę, w której uwzględnia to, że zabezpieczenie udzielone według przepisów tytułu II nie upadnie po upływie określonego czasu, jeżeli tylko uprawniony wniesie o dokonanie czynności egzekucyjnych. Należy wskazać, że projektowany przepis obejmuje zarówno zabezpieczenie hipoteką przymusową, jak i inne sposoby zabezpieczenia, o których mowa w art. 747 pkt 3-5 Kodeksu postępowania cywilnego. W przedmiotowym projekcie proponuje się ponadto dodanie nowego artykułu w ustawie o księgach wieczystych i hipotece, który będzie dawał wierzycielowi możliwość zgłoszenia żądania przekształcenia hipoteki przymusowej ustanowionej na podstawie art. 110 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych w hipotekę, która zabezpiecza wierzytelność stwierdzoną już tytułem wykonawczym. Jak wskazuje projektodawca, potrzeba tych zmian wynika z faktu, że dziś brakuje normy, która pozwalałaby wierzycielowi domagać się ˝zastąpienia˝ hipoteki ustanowionej w ramach zabezpieczenia hipoteką opartą już na tytule wykonawczym. Z uzasadnienia projektu wynika, że do tych zmian zostały zgłoszone uwagi. Uwagi te zgłosiły Sąd Najwyższy i Związek Banków Polskich, a dotyczyły one zasadności i potrzeby wprowadzenia tych zmian. Dlatego wyrażamy nadzieję, że podczas dalszych prac zasadność wprowadzenia tych zmian zostanie ponownie przeanalizowana. Trzecim obszarem, który reguluje niniejszy projekt, jest ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Co prawda zmiany wskazane w wyroku trybunału nie odnoszą się do rozwiązań proceduralnych związanych z egzekucją administracyjną, niemniej, jak wskazuje projektodawca, symetryczność uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego i ustawie o księgach wieczystych dotyczy również administracyjnych tytułów wykonawczych. Stąd projektodawca również w tym zakresie wprowadza zmiany. Mając na uwadze to, że projekt stanowi wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Platforma Obywatelska jest za skierowaniem projektu do dalszych prac. Dziękuję.