Mówca: Piotr Kowal
Data: 2026-07-02 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2700. Transport publiczny jest jednym z fundamentów sprawnie funkcjonującego państwa. To nie tylko sposób przemieszczania się z miejsca na miejsce, ale przede wszystkim warunek równego dostępu do pracy, edukacji, ochrony zdrowia, administracji publicznej oraz życia społecznego. Właśnie dlatego tak ważne jest to, aby system transportu odpowiadał na rzeczywiste potrzeby mieszkańców, niezależnie od tego, czy mieszkają w dużym mieście czy w niewielkiej miejscowości. Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym obowiązuje już od wielu lat, od 2010 r. Przez ten czas zmieniły się uwarunkowania demograficzne, gospodarcze i społeczne. W wielu regionach liczba połączeń autobusowych została znacząco ograniczona, a część miejscowości została całkowicie pozbawiona transportu publicznego. Najbardziej odczuwają to mieszkańcy terenów wiejskich, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami, młodzież oraz wszyscy ci, którzy nie dysponują własnym samochodem. Wprowadzenie do ustawy definicji wykluczenia transportowego pozwala określić problem i budować rozwiązania, które będą skutecznie mu przeciwdziałały. Dostęp do transportu publicznego nie powinien zależeć od miejsca zamieszkania ani tym bardziej od opłacalności danej linii. Państwo powinno zagwarantować mieszkańcom podstawowy poziom dostępności komunikacyjnej pomiędzy gminami, powiatami a ośrodkami wojewódzkimi. Dzięki temu łatwiejszy stanie się dojazd do szkół, zakładów pracy, placówek ochrony zdrowia czy też urzędów. Na uznanie zasługuje propozycja wprowadzenia przejazdów na żądanie. W wielu gminach wiejskich regularna komunikacja autobusowa nie zawsze jest możliwa do utrzymania, dlatego elastyczne formy transportu mogą skutecznie uzupełnić - nie zastąpić, ale uzupełnić - istniejącą sieć połączeń i zapewnić mieszkańcom mobilność tam, gdzie jej dotychczas brakowało. Pozytywnie oceniamy również wzmocnienie roli marszałka województwa jako integratora przejazdów. Dziś faktycznie ten system jest rozproszony pomiędzy wielu organizatorów. Często prowadzi to do nieskoordynowania rozkładów jazdy, dublowania połączeń w niektórych miejscach lub przeciwnie - powstawania białych plam komunikacyjnych. Lepsza koordynacja oznacza bardziej racjonalne wykorzystanie środków publicznych oraz wygodniejszy transport dla mieszkańców, choć oczywiście nie może to oznaczać, że powiaty czy gminy tych kompetencji zostaną całkowicie pozbawione, bo faktycznie tutaj to doświadczenie na niższym poziomie jest potrzebne. Potrzebna jest ta lepsza koordynacja, o której mówi ta ustawa. W projekcie kładzie się nacisk na planowanie transportu w oparciu o rzeczywiste potrzeby społeczności lokalnych. Publiczny transport zbiorowy powinien być projektowany z uwzględnieniem dojazdów do szkół, miejsc pracy, szpitali, instytucji kultury oraz wszystkich innych usług publicznych, z których mieszkańcy korzystają każdego dnia. Dlatego klub parlamentarny Lewicy popiera rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o publicznym transporcie zbiorowym oraz niektórych innych ustaw. Dziękuję. (Oklaski)