Mówca: Zofia Czernow
Data: 2016-03-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Projekt ustawy dotyczy bardzo ważnych spraw społecznych - zapobiegania i zwalczania przestępczości na tle seksualnym, w szczególności ochrony małoletnich przed takimi przestępstwami. Jest to bardzo ważny projekt. Praktyka dowodzi, że sprawcy przestępstw seksualnych wobec dzieci niejednokrotnie wracają do przestępstwa mimo wcześniejszego skazania, a orzeczona kara pozbawienia wolności nie spełnia w sposób wystarczający roli prewencyjnej. Projekt wprowadza dodatkowe środki ochrony obywateli, w szczególności dzieci, przed przestępczością na tle seksualnym. Przestępstwa na tle seksualnym mają charakter międzynarodowy i tylko wspólnym wysiłkiem wszystkich krajów mogą być skutecznie zwalczane. W Polsce w celu zwiększenia zakresu ochrony wolności seksualnej, a szczególnie dzieci, wielokrotnie nowelizowano Kodeks karny. Istniejące instytucje prawa karnego pozwalają w dużym zakresie na osiągnięcie celów, które zakłada niniejszy projekt. Świadczą o tym dane statystyczne, przywołane także w uzasadnieniu do projektu, które mówią o tym, że z roku na rok maleje przestępczość na tle seksualnym. Nie chcę przez to powiedzieć, że sytuacja jest zadowalająca i nie trzeba podejmować nowych działań. Odwrotnie: każda inicjatywa zmierzająca do ograniczenia skali zjawiska zasługuje na wnikliwą analizę. Utworzenie Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym popełnionych ze szczególnym okrucieństwem i nałożenie na pracodawców i innych organizatorów w zakresie działalności związanej z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi obowiązku weryfikowania kryminalnej przeszłości kandydatów ubiegających się o pracę jest działaniem słusznym i koniecznym. Takie zadanie spełnia rejestr z dostępem ograniczonym, który z uwagi na bardzo szeroki zakres informacji o skazanym i szeroki katalog uprawnionych do uzyskania informacji z tego rejestru pozwala na osiągnięcie celu założonego w projekcie. Rejestry przestępców z dostępem ograniczonym funkcjonują we Francji i Wielkiej Brytanii. W przeciwieństwie do rejestru z dostępem ograniczonym instytucja rejestru publicznego budzi poważne wątpliwości konstytucyjne, a fakt, że w żadnym kraju europejskim nie funkcjonuje rejestr publiczny, dodatkowo zmusza do refleksji nad zasadnością jego wprowadzenia. Projektowana ustawa w zakresie utworzenia rejestru publicznego nie chroni należycie ofiar przestępstw seksualnych, a w szczególności dzieci. Upublicznienie danych osobowych i innych informacji o sprawcy może prowadzić do identyfikacji osoby pokrzywdzonej w środowisku lokalnym, a tym samym do wtórnej wiktymizacji ofiary. Konieczna jest ochrona dzieci lub małoletnich ofiar przestępstw seksualnych przed identyfikacją. Szeroki dostęp do rejestru może paradoksalnie powodować ograniczenie liczby zgłaszanych przestępstw na tle seksualnym przez poszkodowanych w obawie przed ich zidentyfikowaniem i napiętnowaniem. A przecież chodzi o coś zupełnie innego - o zwiększenie wykrywalności tych przestępstw. Proponowana regulacja dotycząca rejestru publicznego stanowi istotną ingerencję w sferę konstytucyjnie chronionych praw i konieczna jest ocena dochowania reguły proporcjonalności, o której mowa w art. 31 konstytucji. Są to niezbędne standardy w państwie prawa, a chcemy żyć w państwie prawa. Pragnę zauważyć, że wykorzystywane w uzasadnieniu obszerne fragmenty publikacji Andrzeja Sakowicza na temat rejestru sprawców przestępstw seksualnych są wybiórcze, gdyż pomijają bardzo ważny wniosek autora o wymogach wprowadzenia rejestru w Polsce. Cytuję: dostęp do niego powinien być ograniczony, pozostawiony przedstawicielom wymiaru sprawiedliwości, organów ścigania i innych - nie będę wymieniać, koniec cytatu. Zapoznałam się z pełnym tekstem tej publikacji. Bardzo żałuję, że autorzy uzasadnienia pominęli tak ważny fragment tej publikacji. Konkludując, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska zgłosił poprawki, a następnie wnioski mniejszości zmierzające do zrezygnowania z utworzenia rejestru publicznego. Apeluję do posłów wszystkich opcji politycznych o poparcie wniosków mniejszości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)