Mówca: Sprawozdawca Elżbieta Apolonia Pierzchała
Data: 2013-07-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Infrastruktury mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie komisji zawarte w druku nr 1473, dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym zawartego w druku nr 1407. Celem nowelizacji jest dostosowanie ustawy do przepisów prawa Unii Europejskiej. Dotyczy ono dopuszczenia do eksploatacji wyrobów oraz określonych części systemu kolei w celu osiągnięcia interoperacyjności w Unii Europejskiej, wprowadzenia krajowego rejestru infrastruktury kolejowej, certyfikowania podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie wagonów towarowych. Projekt ustawy zapewnia transpozycję dyrektywy Komisji Europejskiej nr 18 z dnia 1 marca 2011 r. Wprowadza on zmiany w zakresie klasyfikacji podsystemów strukturalnych systemu kolei, dokonując podziału podsystemu sterowanie na dwie części: przytorową i pokładową. Zmiana jest spowodowana faktem, iż podsystem sterowanie składa się z urządzeń przytorowych i pokładowych, które współpracują ze sobą, jednakże fizycznie są instalowane na różnych podsystemach, mianowicie na podsystemie tabor oraz na podsystemie infrastruktura. Należy więc je uznać za dwa oddzielne podsystemy. Transpozycja dyrektywy wprowadza również zmianę procedur weryfikacji elementów podsystemów strukturalnych nieobjętych obowiązkiem stosowania wymagań interoperacyjności lub podsystemów, w skład których wchodzą typy urządzeń lub budowli nieujęte we właściwej TSI jako składniki interoperacyjności. Projekt ten określa także przesłanki przeprowadzania pośredniej weryfikacji WE podsystemu oraz przesłanki wydawania dokumentów jej towarzyszących, to znaczy pośredniego certyfikatu weryfikacji WE podsystemu oraz pośredniej deklaracji weryfikacji WE podsystemu. Zmiany te przede wszystkim określają: okoliczności, kiedy i na jakich etapach może być przeprowadzona pośrednia weryfikacja WE podsystemu, oraz podmioty, które mogą wnioskować o przeprowadzenie takiej weryfikacji, a także dokumenty, które są wydawane po jej zakończeniu zarówno przez jednostkę notyfikowaną, jak i przez wnioskodawcę. W projekcie ustawy wprowadzono także zmianę sposobu wyboru podmiotów, które przeprowadzają badania techniczne niezbędne do wydania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji określonych typów urządzeń, budowli i pojazdów kolejowych. Projektodawca zaproponował także określenie ustawowych wymagań, jakie powinny być spełnione, a następnie zweryfikowane przez centralny organ administracji rządowej właściwy w sprawach kolejnictwa w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wykonywanych badań. W przedstawionej nowelizacji zostały zawarte również zmiany dotyczące wykonania rozporządzenia Unii Europejskiej nr 445 z 2011 r. Zmiany te dotyczą zasad certyfikacji podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie wagonów towarowych. Polegają one na doprecyzowaniu zadań prezesa UTK co do certyfikowania podmiotów zajmujących się utrzymaniem wagonów towarowych. Konsekwencją projektowanych zmian będzie również konieczność wydania nowego rozporządzenia zastępującego rozporządzenie ministra infrastruktury w sprawie obowiązku posiadania przez obsługę pociągu świadectwa sprawności technicznej pojazdu kolejowego w celu m.in. umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych przez Urząd Transportu Kolejowego. W trakcie pierwszego czytania wprowadzono wiele poprawek o charakterze porządkującym, doprecyzowującym oraz o charakterze typowo legislacyjnym. Dwie poprawki dotyczyły rozdziału 2b ustawy o transporcie kolejowym - rozszerzenia stosowania przepisów określających zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych na wszystkie linie kolejowe, w tym planowane do budowy. Regulacja ta ma istotne znaczenie dla przyspieszenia i uproszczenia prac związanych z przygotowaniem przedsięwzięć kolejowych. Wprowadzenie przepisów projektowanej ustawy doprowadzi do harmonizacji wymagań obowiązujących w Unii Europejskiej w zakresie certyfikacji produktów sektora kolejowego. Przepisy projektowanej ustawy będą oddziaływać na uczestników rynku kolejowego, to znaczy na prezesa UTK, przewoźników, zarządców infrastruktury kolejowej, jednostki notyfikowane, jednostki upoważnione do przeprowadzania badań koniecznych, organy zawierające umowy o świadczenie usług publicznych, a także inne podmioty zaangażowane w proces przeprowadzania procedur weryfikacji podsystemów i oceny zgodności lub przydatności do stosowania składników interoperacyjności oraz wydawania zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji podsystemów. Nowela ta wyeliminuje obowiązek każdorazowego uzyskiwania świadectwa dopuszczenia do eksploatacji dla tych samych typów urządzeń i budowli eksploatowanych przez różnych przewoźników kolejowych, zarządców infrastruktury i użytkowników bocznic, a tym samym obniży koszty ponoszone przez przedsiębiorców związane z uzyskiwaniem dopuszczeń do eksploatacji i uprości procedury administracyjne z tym związane. Stopniowe rozszerzenie zakresu stosowania interoperacyjności w Polsce wpłynie korzystnie na poprawę oferty przewozowej w połączeniach międzynarodowych umożliwiających jednocześnie obsługę połączeń krajowych w dozwolonym zakresie. Przepisy tej ustawy będą miały wpływ na praktykę inżynierską w zakresie projektowania, budowy oraz remontów i modernizacji systemu kolei, a także jej elementów eksploatowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozszerzenie zakresu stosowania interoperacyjności może przyczynić się do zwiększenia atrakcyjności transportu kolejowego oraz wzrostu konkurencji w sektorze międzynarodowych, pasażerskich i towarowych, przewozów kolejowych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Komisja Infrastruktury wnosi o przyjęcie przez Wysoką Izbę rządowego projektu ustawy (druk nr 1407) o zmianie ustawy o transporcie kolejowym zawartego w sprawozdaniu komisji w druku nr 1473. Dziękuję. (Oklaski)