Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2023-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałoby się powiedzieć: wreszcie. Bardzo dobrze, że ten projekt rządowy - również pan czekał, kiedy Rada Ministrów go przyjmie, było pewne oczekiwanie - znalazł się w Wysokiej Izbie i jest przedmiotem obrad. Mówiliśmy o tym, kiedy była zmiana ustawy o odpadach i utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Mówiliśmy, że bez tego projektu nie jest to projekt pełny, i pan się z tym absolutnie zgadzał. Ponadto jest to też realizacja tego podstawowego celu, jakim jest gospodarka o obiegu zamkniętym. Opakowania stanowią istotną część produkowanych w chwili obecnej odpadów. Uporządkujemy ten system zarówno w odniesieniu do opakowań wielokrotnego użytku, jak i w odniesieniu do opakowań jednorazowych, ale właśnie wytwarzanych z tworzyw sztucznych. To przynosi tylko i wyłącznie korzyści, i to nie tylko dlatego że takie są wymagania gospodarki o obiegu zamkniętym i są takie dyrektywy, ale dlatego że po prostu nas nie stać na marnotrawstwo surowców. A przecież to są cenne surowce. Widzimy, jak wielka jest gama surowców tzw. krytycznych, a te, które są w opakowaniach, też taki walor mają, nie wszystkie, ale taki walor mają. System kaucyjny, można stwierdzić, jest też oczekiwany społecznie. Naprawdę ludzie oczekują tego, że po zwróceniu butelki, za która oczywiście płacą, odzyskuje się wpłaconą wcześniej kaucję. Ten system jest dla wszystkich ludzi zrozumiały, on jest bardzo naturalny. Przecież pamiętamy jeszcze z praktyki własnej, że chodziliśmy z tą przysłowiową butelką zwrotną, czyli opakowaniem zwrotnym. Nic się w tej materii nie zmieniło. Ludzie są bardzo praktyczni, konsumenci są bardzo praktyczni, są w stanie wykonać tę pracę. W szczególności tam gdzie są np. pojemniki na zwrot opakowań, widzimy, że one nie są puste, one są pełne. Szkoda, że projekt ustawy nie jest konfrontowany z innymi projektami - projektami poselskimi, które zostały złożone. M.in. mój klub 2 lata temu złożył projekt ustawy o systemie kaucyjnym. On pewnie nie jest tak doskonały w rozwiązaniach jak projekt rządowy, bo oczywiście nie wszystkie dane są dostępne w przypadku projektów poselskich. Państwo dysponujecie zupełnie innymi kategoriami danych, jak również całym aparatem urzędniczym, który może tych danych dostarczyć. Ale dobrze byłoby, aby taka praktyka była stosowana. Jeżeli chodzi o cele recyklingu, musimy uzyskać pewne poziomy odzysku. Nie uzyskamy ich, nie zrobimy tego bez systemu kaucyjnego. To jest niewątpliwie ważne. Cele odzysku, jeżeli je zrealizujemy, to jednocześnie w przypadku np. opakowań plastikowych też zmniejszenie ilości nieprzetworzonego plastiku, a co za tym idzie - również podatku, który jest dochodem Unii Europejskiej. To już są 2 mld, o tyle mniej można będzie zapłacić, oczywiście jak wykonamy to zobowiązanie, jeżeli chodzi o nieprzetworzony plastik. Chciałbym postulować, aby jednak ministerstwo przychyliło się, aby rząd przychylił się do tego, aby włączyć opakowania wielowarstwowe kartonowe do tego systemu. Dlaczego? Dlatego że jest to już, proszę państwa wdrożone. Polska Federacja Producentów Żywności od wielu lat, jak tylko pamiętam, propagowała te opakowania zwrotne, przygotowała system recyklingu. Ponadto teraz buduje się nowa instalacja, instalacja w Ostrołęce, w której nie tylko będzie można odzyskać papier w procesie flotacji, ale również będzie można w sposób efektywny wykorzystać zarówno część plastikową, jak i folię aluminiową. To jest bardzo duża instalacja, która może sprostać zadaniom odzysku tych opakowań nie tylko z polskiego rynku, ale również z rynków krajów sąsiednich. Ponadto chciałbym, abyśmy nie ulegali tutaj sugestii ze strony sieci handlowych - i to mówię wprost - jeżeli chodzi o opakowania po mleku. Jeśli to zrobimy, to okaże się, że spółdzielczość mleczarska, producenci mleka i wyrobów mlecznych z jednej strony nie sprostają wszystkim celom związanym z odzyskiem opakowań, a z drugiej strony nie będą mieli też wsadu, recyklatu przy produkcji nowych opakowań. To jest też niezmiernie ważne. Dlatego uważam, że należy jednak to podtrzymać akurat w tym wypadku. Co do opakowań szklanych, jednorazowych, tych słynnych małpek - zróbmy wszystko, aby to uporządkować. To jest naprawdę problem społeczny, również środowiskowy (Dzwonek), a ponadto też pewna rozrzutność. Na koniec chcę powiedzieć, że zdajemy sobie sprawę, że to pierwsze czytanie odbywa się w momencie, kiedy projekt ustawy jest...