Mówca: Monika Pawłowska
Data: 2020-08-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie upamiętnienia rocznicy wydarzeń Lipca 1980. Lipiec 1980, Sierpień 1981, Czerwiec 1989 - to czas, który przeniósł porozumienie, na które czekaliśmy prawie 44 lata. Polska Ludowa to czas szarości, to czas, który każdy z nas ocenia inaczej. Do tego okresu należy podejść z bardzo dużym dystansem. Każda osoba, która w tym okresie nie żyła, musi być kształcona i edukowana w taki sposób, aby posiadała jak najszersze spektrum i jak najszerszą wiedzę o tym, co działo się ze strajkami robotników, ale także o tym, ile powstało w tym trudnym dla Polski okresie. Musimy głośno mówić, że Polskę po 1945 r. odbudowano ze zgliszczy II wojny światowej. Dzisiaj chcemy upamiętnić wydarzenia Lipca 1980, ale chcemy także pamiętać o tym, że ci wszyscy robotnicy, którzy strajkowali w Lipcu 1980, budowali także kapitał dzisiejszej Polski. Nie chcę dzisiaj nadawać tej uchwale tonu politycznego, dlatego że ona politycznego tonu nie powinna mieć. Nie powinniśmy dzisiaj stawać w szranki polityczne w przypadku uchwały, która ma upamiętnić ludzi, ma upamiętnić ich walkę o prawa, walkę o wolne związki zawodowe, walkę o podwyżki, walkę o to, aby przez chwilę ludzie mogli poczuć się, że mogą zrzeszać się w związkach, mieć to zagwarantowane oraz zapisane. My jako Lewica jesteśmy zdania, że PRL nie był państwem idealnym, ale był jedynym państwem, na jakie wtedy mogliśmy sobie pozwolić. Związek Radziecki był bardzo mocno zmilitaryzowany. Układ Warszawski, który w każdej chwili, tak jak w przypadku Czechosłowacji, mógł przyjść z tzw. braterską pomocą, był realnym zagrożeniem dla nas wszystkich. W Lipcu 1980 nie planowano zmian w systemie politycznym. Ludzie buntowali się przeciwko podwyżkom żywności, buntowali się przeciwko narzuceniu kolejnych zmian w systemie wynagrodzeń. Polska znajdowała się w coraz trudniejszej sytuacji, już w dramatycznej sytuacji finansowej i gospodarczej. Na szczęście w 1989 r. przyszło porozumienie okrągłego stołu, gdzie zarówno ˝Solidarność˝, jak i ówczesne władze dokonały niemożliwego, dokonały przełomu, który zaowocował demokratycznym państwem, pierwszym w bloku wschodnim, pierwszymi w bloku wschodnim wolnymi wyborami. Byliśmy pionierami, tymi, którzy wytyczyli kierunek. Nie udałoby się to bez kompromisu. Zakłamanie historii, tworzenie jej tylko jednokierunkowo albo sprawianie wrażenia, że tylko jedna strona ją wyznacza, jest po prostu złe. Dzisiaj mówimy jasno, że historia nie jest czarno-biała, ale wydarzenia Lipca 1980 zapoczątkowały (Dzwonek) - jeszcze chwileczkę, panie marszałku - wydarzenia lipca ’80 zapoczątkowały falę strajków, falę nadziei na zmianę. My jako Lewica oczywiście będziemy za przyjęciem uchwały w całości. Wiemy, jak ważny jest szacunek do obu stron, wiemy, jak ważny jest szacunek do każdego człowieka, wiemy również, jak ważny jest dystans - dystans do historii, do rzeczywistości i do planów na przyszłość. Lewica szanuje historię, szanuje każdego człowieka, który przelewał krew, pamięta o nim i nie chce, aby pamięć o nim zaginęła, z jednej czy z drugiej strony barykady politycznej, dzięki dystansowi lepiej spojrzymy w przyszłość. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)