Mówca: Jerzy Materna
Data: 2022-04-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie informacji dla Sejmu i Senatu RP o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie lipiec - grudzień 2021 r. w czasie przewodnictwa Słowenii w Radzie Unii Europejskiej oraz komisyjnego projektu uchwały, druki nr 2001 i 2039. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja do Spraw Unii Europejskiej w dniu 17 lutego obradowała nad ww. informacją. Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej była już czwartą, która przebiegała pod wpływem i w kontekście pandemii. Tak więc pandemia w sposób oczywisty była najważniejszym tematem, problemem, którym zajęła się prezydencja Słowenii. Cała Europa, świat zmagają się z epidemią od blisko 2 lat. Jest to sprawa zdrowia publicznego, bezpieczeństwa publicznego. Efektem jest powołanie Europejskiego Urzędu ds. Gotowości i Reagowania na wypadek stanu zagrożenia zdrowia. Ta instytucja - HERA ma dwa tryby działania. Pierwszy tryb to tryb zwykły, poza sytuacją kryzysową, w którym instytucja koncentruje się na finansowaniu badań, wymianie informacji pod kątem przewidywania przyszłych kryzysów, pod kątem możliwości szybkiego prewencyjnego przygotowania na sytuacje, które mogą się wydarzyć w formie kryzysowej. W trybie kryzysowym HERA ma być w dużym stopniu odpowiedzialna za wspólne zakupy, za wspólne zamówienia, zarządzanie zasobami, w szczególności oczywiście chodzi o środki medyczne. W tym samym sektorze działań wzmocniono mandat Europejskiej Agencji Leków oraz Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób. Tu również, głównie pod kątem zakupu leków i wyrobów medycznych, ważnym doświadczeniem pandemii jest oczywiście odporność wspólnego rynku na nagłe zaburzenia swobody podróżowania, swobody przepływu przez granice wewnętrzne. Kolejną ważną sprawą prezydencji Słowenii jest rozpoczęcie dyskusji na temat reformy polityki klimatycznej, równości transformacji, która musi zakładać sprawiedliwy charakter, dotyczy grup społecznych, krajów, sektorów gospodarki. Polska zwróciła uwagę w szczególności na rosnącą nierównowagę w systemie ETS, brak efektywnych mechanizmów kontroli w całym systemie ETS, co ma silne powiązania z tym, w jaki sposób ten rynek jest zbudowany, problem uzależnienia od Gazpromu, uzależnienia od Rosji, w efekcie czego ceny gazu wywindowały w październiku, w listopadzie oraz w grudniu do niebotycznych poziomów. Polska bardzo aktywnie działa na rzecz włączenia produkcji energii z gazu i atomu. Te działania zakończyły się powodzeniem. Innym ważnym tematem jest zacieśnienie więzi transatlantyckich we współpracy z NATO, kwestia cyberprzestępczości, sprawa kryzysu migracyjnego w Unii Europejskiej w kontekście granicy polsko-białoruskiej. Polska jako członek Unii Europejskiej potraktowała ten problem zdecydowanie i odpowiedzialnie, często wbrew opozycji, która w każdym możliwym etapie kwestionowała wszystkie działania, jak chociażby budowę muru, zapory, płotu na polsko-białoruskiej granicy. Dzisiaj już wszyscy widzą, jak zdecydowane, mądre, potrzebne działania podejmowane przez rząd polski przynoszą pozytywny efekt. To były od dawna zaplanowane działania Putina i konsekwentnie wykonywane przez Łukaszenkę. To był wstęp do tych działań, co mogliśmy zobaczyć wszyscy, cały świat, 24 lutego 2022 r. - agresji Rosji na Ukrainę. Kolejny ważny temat szczytu europejskiego: Bałkany Zachodnie oraz szczyt Partnerstwa Wschodniego. Negocjacje prowadzą Serbia i Czarnogóra, krajami kandydującymi są Macedonia Północna i Albania, które jeszcze nie rozpoczęły rokowań akcesyjnych. Najdalej od przyjęcia do Unii Europejskiej są Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo. Ważnym elementem Partnerstwa Wschodniego jest także uznanie aspiracji europejskich tych państw, w szczególności stowarzyszonej trójki: Gruzji, Mołdawii i Ukrainy. Pan premier Mateusz Morawiecki, podsumowując ww. szczyty, powiedział, że jeśli nie Europa przyjmie tych krajów do Unii (Dzwonek) Europejskiej, to takie kraje jak Rosja, Chiny czy kraje arabskie zainteresują się tym obszarem. Na koniec: Klub Prawa i Sprawiedliwości będzie głosował za przyjęciem tej informacji. Dziękuję.