Mówca: Maciej Orzechowski
Data: 2012-03-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Jak powiedział w swoim exposé minister Sikorski, naszym najważniejszym partnerem pozaeuropejskim pozostają cały czas Stany Zjednoczone. Ta współpraca opiera się na wielu filarach. Jednym z nich, tym najważniejszym, najbardziej rozpoznawalnym, jest współpraca w zakresie bezpieczeństwa. Głównym forum współpracy Polski i Stanów Zjednoczonych jest NATO. Priorytetowymi kierunkami współpracy na tym forum pozostają wzmocnienie zdolności do obrony kolektywnej jako głównej funkcji Sojuszu, utrzymanie sojuszniczej polityki otwartych drzwi, skuteczna realizacja celów misji NATO w Afganistanie, rozwój sojuszniczych systemów obronnych, w tym systemu obrony przeciwrakietowej, oraz wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego. Również współpraca w zakresie operacji wojskowych: udział w misji ISAF jest jednym z wyrazów wypełniania przez Polskę zobowiązań sojuszniczych - warto zaznaczyć, że jesteśmy szóstym co do wielkości kontyngentem wśród 48 państw uczestniczących w tej misji - także nasze zaangażowanie w Iraku - po wycofaniu w październiku 2008 r. naszych wojsk, co było jednym ze zobowiązań złożonych przez premiera Donalda Tuska, w ramach misji szkoleniowej, która tam się odbywa, pozostaje 20 polskich oficerów - oraz obecność sił Stanów Zjednoczonych na terenie naszego kraju. W ramach realizacji postanowień deklaracji o współpracy strategicznej, uzgodnionej w roku 2008, poszerzono zakres współpracy wojskowej. Nowe formy obejmują między innymi rotacyjne stacjonowanie amerykańskich baterii rakiet Patriot na terenie naszego kraju oraz rozszerzenie współpracy sił powietrznych Polski i USA, której celem jest podniesienie interoperacyjności sojuszniczej poprzez regularne ćwiczenia. Kolejnym aspektem jest współpraca w zakresie obrony rakietowej. Tutaj podczas szczytu NATO w Lizbonie w listopadzie 2010 r. zapadła decyzja o uznaniu obrony przeciwrakietowej za wspólną misję Sojuszu. To również instytucjonalizowanie współpracy dwustronnej, deklaracja o współpracy strategicznej, która została rozwinięta poprzez konsultacje. W kwietniu 2010 r. został wznowiony przez ministra Radosława Sikorskiego oraz sekretarz stanu Hillary Clinton dialog strategiczny. To także współpraca w zakresie energii i klimatu - taki drugi filar. Główne obszary współpracy w dziedzinie energii i klimatu obejmują geostrategiczne aspekty bezpieczeństwa energetycznego, współpracę naukowo-techniczną w dziedzinie energii i klimatu, tam, gdzie są nowe technologie energetyczne, rozwój odnawialnych zasobów energii, poszukiwanie i wydobywanie węglowodoru, w tym słynnego już gazu łupkowego, oraz rozwój energetyki nuklearnej. To też podpisanie Memorandum of Understanding o współpracy w dziedzinie energii i klimatu w trakcie spotkania ministra Sikorskiego podczas jego wizyty w Stanach Zjednoczonych. Kolejnym wielkim filarem jest rozwój kontaktów międzyludzkich, współpraca naukowa. Podstawę prawną relacji polsko-amerykańskich w tej sferze stanowi umowa o współpracy podpisana w roku 2006 w ramach Polsko-Amerykańskiej Komisji Fullbrighta. To również Polsko-Amerykański Parlamentarny Program Wymiany Młodzieży. Warto tu zaznaczyć, że niestety cieniem na to wszystko kładzie się niezniesienie do tej pory obowiązku wizowego dla obywateli polskich podróżujących w celach biznesowych i turystycznych. (Głos z sali: Dlaczego?) To także współpraca gospodarcza, o której mówił pan poseł Szejnfeld, a więc nie będę powtarzał, inwestycje bezpośrednie, które dochodzą do kwoty ok. 20 mld - chodzi o ostatnie 20 lat - i programy offsetowe. I wreszcie promowanie demokracji - to bardzo ważny aspekt, który ma znaczenie zwłaszcza w okresie wiosny w krajach afrykańskich. Zainicjowana w roku 2000 Wspólnota Demokracji uzyskała pozycję ważnego forum współpracy polsko-amerykańskiej, szczególnie w kontekście procesów demokratycznych na obszarze na wschód od Polski. Szczyt 10-lecia Wspólnoty Demokracji, który odbył się w Krakowie, był podkreśleniem jej ważnej roli. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Kończąc, chciałbym jeszcze raz przypomnieć jedną z tez ministra Sikorskiego - że nasz kraj oczekuje wypełnienia zobowiązań prezydenta Baraka Obamy w sprawie wprowadzenia ruchu bezwizowego, choć, jak mówił minister, ruch bezwizowy do USA stał się ostatnio płatny i wymaga uprzedniej rejestracji. Dziękuję. (Oklaski)