Mówca: Halina Rozpondek
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Jestem trochę zdziwiona stanowiskiem Prawa i Sprawiedliwości, ale o tym później. Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o pracownikach samorządowych, druk nr 1324, oraz stanowiska Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, druk nr 1414. Na wstępie pragnę przypomnieć, że podobny projekt zawarty w druku nr 247 był już przez Wysoką Izbę procedowany i jednogłośnie, prawie jednogłośnie, odrzucony przez podkomisję, a następnie Komisję Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. W obecnie procedowanym projekcie nie ma już zapisów związanych z likwidacją gabinetów politycznych w strukturach rządu, są tylko uchylane przepisy związane z zatrudnianiem pracowników samorządowych na stanowiskach asystentów i doradców. Projekt ustawy zawiera propozycję wykreślenia z obowiązującej ustawy o pracownikach samorządowych w art. 4 w ust. 2 pkt 2, czyli zapisu o stanowiskach asystentów i doradców, skreślenia art. 17 mówiącego o sposobie zatrudniania wyżej wymienionych oraz zmiany w art. 37 ust. 1 pkt 1 - wykreślenia z wykazu stanowisk, które określa rozporządzenie Rady Ministrów. Art. 2 proponowanej ustawy zakłada, że umowy o pracę z obecnie zatrudnionymi jako doradcy i asystenci ulegają rozwiązaniu z dniem wejścia w życie ustawy, a art. 3 określa termin jej wejścia w życie. Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej odrzuciła projekt ustawy zdecydowaną większością głosów. Stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej jest takie samo: wnosimy o odrzucenie przedłożonego projektu ustawy, jesteśmy za przyjęciem stanowiska komisji. Według naszej opinii projekt ustawy jest zbędny, bowiem zapis w obowiązującej dziś ustawie jest fakultatywny i większość jednostek samorządu w ogóle nie powołała ani asystentów, ani doradców. Są oni w ok. 15% gmin, 14% powiatów i jest 57 etatów łącznie w samorządach wojewódzkich. Nieprawdą jest, o czym często mówią wnioskodawcy, że samorządy zatrudniają na tych stanowiskach osoby niekompetentne. Zgodnie z ustawą muszą być spełnione określone kryteria związane z wykształceniem i stażem, a także wynagrodzeniem. Doradca musi mieć 5-letni staż pracy, wykształcenie wyższe i odpowiednie kompetencje, a asystent wykształcenie średnie. Tam, gdzie takie stanowiska istnieją, muszą mieć odzwierciedlenie w budżecie gminy, powiatu czy województwa zatwierdzanym przez rady gmin, powiatów bądź sejmiki. Trzeba też pamiętać, że ilość asystentów i doradców jest limitowana w zależności od wielkości jednostki samorządu terytorialnego. Podczas uchwalania ustawy w 2008 r. w wyniku szerokiej dyskusji postanowiliśmy wyodrębnić grupę pracowników, która z wójtem, starostą lub marszałkiem przychodzi do urzędu, a po zakończeniu kadencji wraz z nim odchodzi. Jest to bardzo czytelne. Społeczeństwo lokalne, wybierając nowego wójta, radę powiatu czy też sejmik lub powierzając im ponownie obowiązki, daje jednocześnie możliwość doboru najbliższych pracowników i to społeczeństwo rozliczy ich potem w kolejnych wyborach. Proponowany projekt ustawy spotkał się także z negatywną opinią środowisk i organizacji samorządowych, w tym Związku Miast Polskich i Związku Powiatów Polskich. Według ankiety przeprowadzonej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, w której udział wzięło 1875 gmin, 246 powiatów oraz 15 województw, na szczeblu gminnym i powiatowym tylko 14-16% z nich zatrudnia doradców i asystentów, 10 spośród tych województw ma asystentów, a 11 doradców. Ogólne wydatki na ten cel nie przekraczają 25 mln zł. Gdybyśmy dokonali takich swobodnych przeliczeń, jak to czasami czynią wnioskodawcy, to okazałoby się, że średni wydatek na zatrudnienie asystentów i doradców w poszczególnych jednostkach samorządu wynosi ok. 10 tys. zł. Ta kwota, uważam, nie jest porażająca. Ustawa o pracownikach samorządowych ma 10 lat, a ja jako poseł utrzymujący bliski kontakt z samorządami nie spotkałam się nigdy z opinią o konieczności likwidacji tych stanowisk. Jak powiedziałam na wstępie, przedłożony projekt ustawy jest wycinkiem poprzednio procedowanej i odrzuconej, więc po co ją przywracać? Czy wynika to z cichej zgody partii rządzącej na uderzanie w samorządy, przy pozostawieniu jednocześnie gabinetów politycznych w spokoju? I na koniec - o pewnej niechlujności tej ustawy niech świadczy fakt, że nie wyeliminowano doradców i asystentów z art. 6 ust. 3 obowiązującej ustawy. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie głosował przeciw projektowi ustawy i poprze stanowisko Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej z druku nr 1414. Dziękuję. (Oklaski)