Mówca: Sprawozdawca Paweł Arndt
Data: 2013-12-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pewnie bywały lepsze warunki do przemówień, ale myślę, że jakoś damy sobie radę. (Gwar na sali) Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Omawiane zmiany ustawy są realizacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 listopada 2012 r. Otóż Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 28 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych ustaw jest niezgodny z konstytucją. W ustawie tej rozszerzono zakres zastosowania art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wynika z niego, że osoby, które nabyły przed dniem wejścia w życie tego przepisu, 1 stycznia 2011 r., prawo do pobierania emerytury bez konieczności rozwiązywania stosunku pracy, musiały jednak rozwiązać stosunek pracy w celu zrealizowania prawa do emerytury. Zastosowanie tego przepisu skutkowało wstrzymaniem im wypłaty świadczeń od 1 października 2011 r. do 22 listopada 2012 r., to jest daty opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego uznającego to rozszerzenie za niezgodne z konstytucją. I właśnie w celu zrealizowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego opracowano dwa projekty ustaw, pierwszy projekt, projekt senacki, ustawy zmieniającej ustawę o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw, zawarty w druku nr 1844 i drugi, rządowy projekt o ustaleniu i wypłacie emerytur, do których prawo uległo zawieszeniu w okresie od dnia 1 października 2011 r. do 21 listopada 2012 r. Obydwa projekty zostały skierowane do Komisji Finansów Publicznych i tam odbyło się ich pierwsze czytanie. Komisja skierowała te projekty do podkomisji stałej do kontroli realizacji budżetu z zaleceniem opracowania jednego sprawozdania z tych dwóch projektów. I tak się stało, podkomisja stała do kontroli realizacji budżetu opracowała takie sprawozdanie. Pracując nad tymi projektami, opieraliśmy się również na opinii Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Ta opinia była dla nas niezwykle pożyteczna, ponieważ wskazano na problemy, które wiążą się z realizacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zasadniczym ceem, jaki sobie postawiliśmy przy pracy nad tą ustawą, było to, żeby wszystkie osoby objęte tą ustawą, wszystkich emerytów potraktować równo. Problem polegał na tym, że część emerytów wystąpiła do sądu z pozwem o zwrot, wypłatę zaległych emerytur, inne osoby nie wystąpiły. Te, które wystąpiły, miały różne wyroki sądowe, niektóre sądy te pozwy oddalały, inne zgadzały się na wypłatę emerytur, z tym że niektóre zgadzały się na wypłatę emerytur bez odsetek, inne z odsetkami. Uznaliśmy jednoznacznie, że emerytury powinny być wypłacone zwaloryzowane, z odsetkami, żeby wszyscy byli potraktowani równo. Co jest istotne, zdecydowaliśmy się również na to, aby tym dniem, do którego będą naliczane odsetki, był dzień wejścia w życie ustawy. Oczywiście dla tych osób, które miały wyroki sądowe, dniem wypłaty odsetek byłby dzień wypłaty zaległej emerytury. Pojawił się jeszcze jeden problem, związany z ewentualnym podatkiem i wejściem niektórych emerytów w drugi próg podatkowy. Zdecydowaliśmy się na zrezygnowanie z zapisu o terminowym składaniu wniosku. Otóż żeby emeryt objęty tą ustawą mógł otrzymać wypłatę, musi się zwrócić do ZUS-u z wnioskiem. Początkowo określony był okres, termin, w którym należało złożyć ten wniosek. Ten termin opiewał na 12 miesięcy. Myśmy uznali, że można skreślić ten termin, że jeśli pozostawimy emerytowi możliwość wyboru momentu złożenia wniosku o wypłatę zawieszonej emerytury, wtedy emeryt sam będzie mógł regulować ten termin i w związku z tym ewentualnie będzie mógł uniknąć wejścia w drugi próg podatkowy. To są najważniejsze rozstrzygnięcia, jakie przyjęto w czasie prac podkomisji. Komisja Finansów Publicznych przyjęła w pełni sprawozdanie, które przygotowała podkomisja. To sprawozdanie przedkładam Wysokiej Izbie z wnioskiem, aby Wysoka Izba przyjęła sprawozdanie dotyczące omawianego problemu. Dziękuję bardzo.