Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2019-12-19 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! 3 października 2016 r. w blisko 150 miejscowościach ponad 150 tys. osób wzięło udział w czarnych protestach przeciwko planom zaostrzenia ustawy antyaborcyjnej. Manifestacja w Poznaniu pod lokalnym biurem PiS została brutalnie spacyfikowana przez Policję. Policjanci napierali na zgromadzonych, na oślep bijąc pałkami i rozpylając gaz pieprzowy. W wyniku działań Policji wiele osób odniosło obrażenia, zostało pobitych, potłuczonych i poparzonych. Wyciągając z tłumu przypadkowych ludzi, Policja zatrzymała trzy osoby: panów Macieja i Jacka oraz panią Małgorzatę. Wymienione osoby nie wiedziały, na jakiej podstawie prawnej dokonano ich zatrzymania. Po nocy spędzonej w policyjnej izbie zatrzymań, bez dostępu do prawnika, bez informacji na temat przyczyny zatrzymania, a nawet bez wody, po 24 godzinach wypuszczono je z zarzutem naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariuszy. Gdy następnie osoby zatrzymane, wraz z innymi poszkodowanymi przez Policję, złożyły zawiadomienie o podejrzeniu przekroczenia uprawnień przez Policję, prokuratura odmówiła wszczęcia śledztwa w tej sprawie. Pani Joanna, wykładowczyni akademicka, jedna z osób manifestujących i poszkodowanych, złożyła wówczas do sądu zażalenie na decyzję prokuratury, o czym wspomniał rzecznik praw obywatelskich w swoim raporcie. Kilka dni później pani Joanna została wezwana do prokuratury, gdzie została przesłuchana jako podejrzana, a następnie została wciągnięta na listę osób oskarżonych o udział w nielegalnym zgromadzeniu, o zamiar dokonania gwałtownego zamachu na funkcjonariuszy Policji oraz o utrudnianie wykonywania obowiązków Policji. W trakcie dalszego postępowania prokuratorka zaznaczyła, że na podstawie zgromadzonych materiałów dowodowych wie, że pani Joanna nie popełniła zarzucanych jej czynów, ale w jej mniemaniu ponosi ona zbiorową odpowiedzialność za każde wykroczenie, które miało miejsce podczas zgromadzenia. Określenie: zbiorowa odpowiedzialność, sugeruje polityczną naturę działań prokuratury, a następnie sądu w tej sprawie. Niedługo później prokuratura ponownie umorzyła śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy Policji. Po ponad roku przygotowań, w marcu 2018 r., odbyła się pierwsza rozprawa oskarżonych, w czasie której sędzia sprawiała wrażenie wrogo nastawionej do oskarżonych, m.in. oddalając pytania do świadków zadawane przez ich adwokatkę i utrudniając przyjęcie złożonej przez nich listy świadków. W opinii oskarżonych sędzia była wobec nich uprzedzona w związku z identyfikowaniem ich jako osób związanych ze środowiskiem anarchistycznym. 16 grudnia 2019 r., po ok. 20 rozprawach, przesłuchaniu ok. 90 świadków, czworo oskarżonych zostało skazanych na kary od 10 do 12 miesięcy ograniczenia wolności i po 20 godzin prac społecznych miesięcznie. Wydaje się, że cały przebieg opisanej tutaj sprawy, począwszy od zachowania Policji, poprzez działania prokuratury, aż po sposób prowadzenia rozprawy przez sędzię, był tendencyjny i niechętny, a jego celem było ograniczenie działalności społecznej poznańskich aktywistów. Zasądzone kary nie były bardzo wysokie, ponieważ brakowało jakichkolwiek dowodów, że skazane osoby popełniły jakiekolwiek przestępstwa. Mają one jednak charakter stygmatyzujący i dyscyplinujący, mają działać jak straszak i przypominać, że nie warto angażować się w działalność społeczną ani sprzeciwiać się władzy. Wiadomo także, że prokuratura, stawiając zarzuty pani Joannie, miała wiedzę, że pracuje ona jako wykładowczyni akademicka, a zatem sam proces, a tym bardziej wyrok skazujący, utrudni jej, a nawet może uniemożliwi dalszy rozwój kariery naukowej. Pani prokurator podkreślała w trakcie przesłuchania, że jak tylko będzie mogła, powiadomi o procesie pracodawców pani Joanny. Opinia publiczna powinna wiedzieć, że sprawa ta ma niewątpliwie charakter represji politycznych. Dziękuję.