Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2016-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia stanowiska Klubu Poselskiego Nowoczesna wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. W ramach reformy administracji publicznej wprowadzono System Rejestrów Państwowych, a z dniem 31 marca 2015 r. w urzędach stanu cywilnego wdrożono centralną aplikację informatyczną Źródło. Miało to służyć usprawnieniu pracy urzędów stanu cywilnego i ułatwieniu obsługi obywateli poprzez wprowadzenie m.in. tzw. odmiejscowienia, czyli możliwości złożenia wniosku o wydanie odpisów aktów stanu cywilnego w urzędzie bez względu na miejsce zamieszkania. Jednakże aplikacja informatyczna Źródło od samego początku funkcjonowania nie działała w sposób prawidłowy, a to w powiązaniu z dodatkowymi obowiązkami administracyjnymi, łączącymi się z odmiejscowieniem oraz nadmiernym formalizmem - konieczność każdorazowego potwierdzenia czynności pracownika stanu cywilnego przez kierownika tegoż urzędu lub jego zastępcę - spowodowało częściowy paraliż i znaczne wydłużenie terminu załatwiania spraw obywateli, w szczególności w dużych miastach wojewódzkich. Należy więc stwierdzić, że proponowane zmiany ustawowe wychodzą naprzeciw zgłaszanym przez urzędy stanu cywilnego oczekiwaniom. Zasadnicza zmiana polegająca na możliwości pisemnego upoważnienia przez kierownika urzędu stanu cywilnego pracownika urzędu do przeniesienia do rejestru stanu cywilnego aktów sporządzonych w papierowych księgach stanu cywilnego z całą pewnością przyspieszy proces migracji aktów do systemu centralnego, a nade wszystko pozwoli na sprawniejsze załatwianie spraw obywateli. Niewątpliwie na poparcie również zasługują zmiany wprowadzające nowy przepis umożliwiający zasilenie rejestrów stanu cywilnego aktami stanu cywilnego sporządzonymi w aplikacjach wspierających w okresie od marca do sierpnia, które miały być wprowadzone do 2015 r., jednakże ze względu na kłopoty z aplikacją Źródło nie zostały wprowadzone. Na poparcie zasługują też zmiany przepisów umożliwiających przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy dokonywanie odpisów aktów stanu cywilnego w oparciu o dane znajdujące się w aplikacjach wspierających rejestrację stanu cywilnego przed wdrożeniem systemu centralnego. Powinno to pomóc usunąć zaległości w rozpatrywaniu spraw obywateli w największych miastach w kraju, ale z całą pewnością nie rozwiąże kwestii poprawnych zasad funkcjonowania systemu rejestrów państwowych. Jest to potrzebna na tę chwilę proteza, która, mam nadzieję, nie przerodzi się w trwałe rozwiązanie. Proces związany z migracją danych z aplikacji wspierających oraz migracji aktów stanu cywilnego z papierowych ksiąg stanu cywilnego do rejestru centralnego jest nader złożony. Jeżeli zostanie prawidłowo zrealizowany przez Ministerstwo Cyfryzacji w tym 5-letnim okresie, o którym mowa w ustawie, należałoby ocenić to jako sukces, czego w pierwszej kolejności życzę Polkom i Polakom, bo na pewno usprawni to załatwianie wielu spraw w urzędach stanu cywilnego. Zmiany procedowanej ustawy wprowadzają również rozwiązania umożliwiające korektę błędnej rejestracji aktów stanu cywilnego i wzmianek dodatkowych, która powstała z przyczyn technicznych lub w wyniku niewłaściwego zastosowania przez użytkowników funkcjonalności aplikacji centralnej. Powyżej przedstawione zmiany, jak również szereg przepisów pozwalających na wyeliminowanie rozbieżności interpretacyjnych dotyczących już obowiązujących regulacji, czy też stanowiących uzupełnienie luk prawnych pozwalają na uznanie tego projektu ustawy za potrzebny i zasługujący na poparcie. Na koniec pozwolę sobie wyrazić nadzieję, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, a w szczególności departament spraw obywatelskich, wsłucha się również w propozycje zmian stricte technicznych, proponowanych przez Stowarzyszenie Urzędników Stanu Cywilnego, które to zmiany, bez ingerencji ustawowej, z całą pewnością mogą rozwiązać wiele szczegółowych problemów nurtujących urzędników stanu cywilnego, a konsekwencją rozwiązania tych problemów może być znaczne usprawnienie procesu wydawania aktów stanu cywilnego. Klub Poselski Nowoczesna poprze proponowane zmiany w ustawie Prawo o aktach stanu cywilnego. Dziękuję bardzo.