Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2021-02-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten jest zawarty w druku nr 939, a sprawozdanie komisji jest zawarte w druku nr 959. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy stanowi wykonanie zobowiązania wynikającego z niewłaściwej zdaniem Komisji Europejskiej transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, czyli tzw. dyrektywy EIA, a ściślej mówiąc, art. 11 ust. 1 i 3 tejże dyrektywy. Uzasadniona opinia Komisji Europejskiej z dnia 7 marca 2019 r. skierowana na podstawie art. 258 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wymaga podjęcia pilnych działań, aby usunąć wskazane uchybienia. Komisja Europejska wskazuje, że przepisy regulujące wydawanie decyzji dla przedsięwzięć objętych dyrektywą EIA, czyli przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w niektórych przypadkach uniemożliwiają zwrócenie się do sądu o przyznanie środków tymczasowych, aby można było zawiesić wykonanie przedsięwzięcia i zapobiec wynikającej z niego szkodzie w środowisku do czasu rozstrzygnięcia, czy decyzje te zostały wydane zgodnie z przepisami dyrektywy EIA. Zaliczają się do nich, zgodnie z opinią Komisji Europejskiej, pozwolenia wodnoprawne, koncesje geologiczne i górnicze, pozwolenia na budowę oraz decyzje wydawane na podstawie tzw. specustaw, których w polskim prawie jest kilkanaście. Wysoka Izbo! Zgodnie z polskim prawem wydawanie pozwoleń dla inwestycji będących przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko jest w zasadzie dwuetapowe. Pierwszy etap to określenie w drodze decyzji administracyjnej uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia, a drugi etap to wydanie decyzji dającej prawo do jego wykonania. Wprowadzenie do ustawy o ocenach oddziaływania na środowisko ogólnych norm w celu prawidłowej transpozycji dyrektywy EIA, z zachowaniem zasad i procedur niezwiązanych z tą dyrektywą, a określonych w ustawach dotyczących procesu inwestycyjnego, z odwołaniem się do tych właśnie norm ogólnych, jest najlepszym i najbardziej efektywnym rozwiązaniem zapewniającym spójność krajowych przepisów prawnych. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy w art. 1 wprowadza zmiany do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o ocenach oddziaływania na środowisko, są to w art. 72 ust. 6 i 6a, tj. obowiązek właściwego do wydania decyzji organu publikowania w Biuletynie Informacji Publicznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczących przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz zasad udostępniania dokumentacji. Z kolei w art. 85 ust. 3 zawarty jest obowiązek informowania o możliwości zapoznania się z treścią decyzji, dokumentacją sprawy, uzgodnieniami i opiniami właściwych organów. Dodawane art. 86e-86h wprowadzają możliwość, po pierwsze, wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, po drugie, skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w trybie art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także wprowadzają możliwość odwołania się przez organizację ekologiczną spełniającą określone wymogi od zezwolenia na inwestycję poprzedzonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. To są najważniejsze zmiany wprowadzone do ustawy z dnia 3 października 2008 r. o ocenach oddziaływania na środowisko. Art. 2-25 omawianego projektu zawierają zmiany do poszczególnych ustaw, począwszy od ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów w art. 2, przez ustawę o lasach w art. 3, Prawo budowlane w art. 4, Prawo atomowe w art. 5, Prawo lotnicze itd., mam bardzo mało czasu, więc nie będę tego wyliczała, skończywszy na ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych w art. 25. Kolejne artykuły, art. 26, art. 27 i art. 28, zawierają przepisy przejściowe, a art. 29 stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. (Dzwonek) Wysoka Izbo! Komisja ochrony środowiska przeprowadziła w dniu 23 lutego pierwsze czytanie projektu z druku nr 939. Po odrzuceniu dwóch wniosków, o wysłuchanie publiczne oraz o powołanie podkomisji, komisja przystąpiła do szczegółowego rozpatrywania projektu, czego efektem jest przedstawione sprawozdanie. Całość sprawozdania przyjęto 21 głosami za, przy 11 przeciwnych i 2 wstrzymujących się. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie projektu ustawy zawartego w druku nr 959. Dziękuję bardzo. Przepraszam za przedłużenie, ale projekt był bardzo mocno dyskutowany i chciałam wszystko wyjaśnić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)