Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2017-11-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Kukiz’15 dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o niektórych uprawnieniach pracowników urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz funkcjonariuszy i pracowników urzędów nadzorowanych przez tego ministra oraz niektórych innych ustaw. Jak w uzasadnieniu podają wnioskodawcy, projektowane rozwiązanie ma na celu urealnienie standardu cywilnego nadzoru nad umundurowanymi służbami porządku publicznego. I dodatkowo uzasadnieniem potrzeby jego wprowadzenia ma być stworzenie mechanizmów wzmacniających dotychczasowe instrumenty nadzoru ministra spraw wewnętrznych i administracji nad kontrolowanymi służbami, co ma być korzystne, a wynika to z tego, iż te podmioty korzystają z bardzo szerokiego zakresu kompetencji ustawowych, które przewidują możliwość ingerencji w prawa i wolności obywatelskie, a także wykonywanie zadań mogących powodować określone zagrożenia korupcyjne. Te są tutaj przez wnioskodawców określone jako obszary potencjalnych nadużyć. Jeżeli chodzi o same zmiany, to mamy do czynienia m.in. z powołaniem nowego cywilnego organu nadzoru, czyli tzw. inspektora nadzoru wewnętrznego podległego MSWiA. Działalność inspektora ma wzmocnić nadzór MSWiA nad formacjami mundurowymi, inspektor będzie przedstawiał ministrowi informacje i materiały uzyskane w wyniku realizowanych zadań. Najważniejsze zadanie inspektora to jest wspieranie działań służących egzekwowaniu wysokich standardów funkcjonowania służb, weryfikowanie kandydatów na stanowiska wyższego szczebla w służbach, monitorowanie i ujawnianie zachowań naruszających zasady etyki zawodowej w służbach. Przy inspektorze powstanie również Biuro Nadzoru Wewnętrznego. Inspektor powoływany i odwoływany ma być przez ministra spraw wewnętrznych i administracji. Są tutaj określone również wymogi formalne. W skład biura mają wejść oddelegowani funkcjonariusze Policji, Straży Granicznej jako inspektorzy biura, wspomagać ich będą oddelegowani funkcjonariusze BOR i strażacy Państwowej Straży Pożarnej. To są eksperci biura. Minister spraw wewnętrznych i administracji będzie corocznie przedstawiał Sejmowi i Senatowi informacje o stosowaniu przez Biuro Nadzoru Wewnętrznego kontroli operacyjnej, a dotychczasowe komórki do spraw wewnętrznych Policji i Straży Granicznej zostaną wyodrębnione organizacyjnie z komend głównych tych służb i staną się jednostkami organizacyjnymi odpowiednio: Biurem Spraw Wewnętrznych Policji i Biurem Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej, a komendanci tych jednostek zyskają status organu. Szanowni Państwo! Są bardzo istotne uprawnienia, które w tej chwili przyznajemy, czy ta ustawa przyznaje, ministrowi spraw wewnętrznych i administracji. My rozumiemy potrzebę uporządkowania sytuacji w służbach mundurowych, szczególnie Policji, bo tam najczęściej mamy do czynienia z różnego rodzaju sprawami wymagającymi uporządkowania i wyjaśnienia. Wiem to również z autopsji, że takich spraw jest wiele. Samo wysłuchanie na posiedzeniu podkomisji wystąpień niektórych przedstawicieli Policji przekonało nas, że jest potrzeba wprowadzenia pewnych zewnętrznych mechanizmów kontrolnych, a już wczorajsze przesłuchanie przed komisją do spraw Amber Gold dobitnie pokazało, jak sytuacja może wyglądać, kiedy jest to zostawione samopas, tylko i wyłącznie kontroli wewnętrznej. Tak że być może jest to droga do wyeliminowania różnego rodzaju patologii, ale jednocześnie jest to droga do przyznania bardzo dużych kompetencji ministrowi spraw wewnętrznych i administracji. Ten problem będzie się zawsze rozbijał o osobę, która sprawuje to stanowisko. Jeżeli będzie to osoba, która będzie działała propaństwowo, będzie jednostką skupioną na tym, żeby rzeczywiście działać i oczyszczać to środowisko czy też wyjaśniać pewne drażniące sprawy, to będziemy o to spokojni. Natomiast jeżeli pojawi się na takim stanowisku osoba, która będzie chciała wykorzystać to w sposób polityczny, to niestety te uprawnienia będą mogły być tak wykorzystane. To jest to niebezpieczeństwo, które ta ustawa ze sobą niesie. Mimo to bylibyśmy w stanie tę ustawę poprzeć, ale, panie ministrze - i tu bez obrazy - mamy pewne wątpliwości, czy akurat pan jest osobą, która daje nam gwarancję korzystania z tej ustawy w sposób prawidłowy. Niestety te działania, które są podejmowane w części ministerstwa, która panu podlega, mają dla nas znamiona zamiany organu nadzorującego z organem, który on ma nadzorować. Troszeczkę jest w tym przypadku tak, jak mówi przysłowie, że ogon kręci psem. Te wątpliwości u nas pozostają, są jednak wyraźne i z tego powodu decyzję o tym, jak będziemy głosować, podejmiemy jutro. Dziękuję bardzo.