Mówca: Krzysztof Gadowski
Data: 2020-01-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Drodzy Przedstawiciele dzisiejszego projektu obywatelskiego! Ustawa, nad którą dzisiaj debatujemy, jest przykładem tego, jak rząd traktuje poważnie Śląsk i jak traktuje górników. Ja chciałem przypomnieć, że w 2016 r. tu, na tej sali, odbyło się pierwsze czytanie tego projektu. Tu rozmawialiśmy o problemach, które dzisiaj zostały przedstawione. Tu, na tej sali, przeprowadzono pierwsze czytanie. Przez 4 lata nie potrafiono zająć się tym projektem w komisji. Został skierowany do komisji. Wszystkie kluby parlamentarne wtedy zdecydowały, żeby ten projekt jednak przesłać do komisji i tam dalej debatować. Oczywiście w ciągu tych 4 lat sytuacja mocno się zmieniła. Chciałem przypomnieć, że już w roku 2016, w styczniu 2016 r., informowałem ministra ds. restrukturyzacji górnictwa i mówiłem o tym, kiedy zaczął likwidować kopalnie i likwidować miejsca pracy w kopalniach. Mówiłem, że należy zająć się deputatem węglowym, że sytuacja jest podbramkowa, bo z jednej strony Skarb Państwa finansuje ten deputat węglowy dla byłych pracowników spółek restrukturyzacji kopalń, z drugiej strony dla pracowników PRG PBSz, którzy też odchodzili na emerytury. Do tej pory, jeszcze kiedy spółki funkcjonowały i nie były likwidowane i przekształcane, same spółki wypłacały ten deputat węglowy. Oczywiście sytuacja ekonomiczna w spółkach węglowych się połączyła i w porozumieniu prezesi zarządów spółek, w porozumieniu ze związkami zawodowymi albo likwidowali, albo zawieszali na 3 lata, albo jeszcze wypłacali. Wypłacali do końca roku 2017 deputat węglowy w Tauron Wydobycie oraz w Bogdance. Za rządów Prawa i Sprawiedliwości, po wejściu ustawy z 2017 r., 6 tys. ludzi ustawą zostało pozbawionych deputatu węglowego. Wysoka Izbo! Proszę państwa! To, w jaki sposób Prawo i Sprawiedliwość traktuje górników i traktuje Śląsk, to widzimy co roku, od wyborów do wyborów. Mówi się o ciężkiej pracy górnika, mówi się o tym, w jaki sposób Śląsk jest ważny i co na tym Śląsku można zrobić. Jak mówiłem wcześniej, w 2016 r. przypomniałem ministrowi energii, a dzisiaj byłemu ministrowi energii, panu Tchórzewskiemu, o tym, że wtedy kiedy była mowa o likwidacji deputatu węglowego przez Tauron, przez Kompanię Węglową, to on powiedział tu, z tej trybuny sejmowej: jeśli ten deputat miałby być likwidowany przez spółki węglowe, to powinno go przejąć państwo, tak jak to zrobiono w przypadku kolejarzy. Sprawdziłem i rzeczywiście ok. 250 tys. kolejarzy otrzymuje wypłatę deputatu węglowego z budżetu państwa, a to jest kwota ponad 300 mln zł. Ale wtedy kiedy tu, z tej trybuny mówiłem ministrowi energii, wiceministrowi energii, że trzeba zająć się tematem, to usłyszałem słowa ministra, że rzeczywiście temat jest bardzo ważny, potrzeba specustawy, ona w krótkim czasie się pojawi, w ciągu kilku miesięcy zostanie uchwalona i temat jest rozpoznany. Trwało to dobrych kilkanaście, kilkadziesiąt miesięcy. W lipcu 2017 r. otrzymujemy co? Otrzymujemy ustawę. Wszyscy myśleli, że to kontynuacja uporządkowania tego tematu, a to jest ustawa o rekompensatach, o likwidacji deputatu węglowego za jednorazową odprawę w wysokości 10 tys. zł. Dano górnikom 10 tys. srebrników, żeby zmusić ich do tego, żeby zrezygnowali z roszczeń dotyczących wypłaty deputatu węglowego. Była na tyle nieudolna, że trzeba było ją ponownie poprawiać. Pojawiła się w roku 2019. Protestowały kobiety, wdowy, sieroty. Zmieniano tę ustawę. Dzisiaj nawet ci emeryci, którzy po 2015 r. poszli, jeszcze nie otrzymali rekompensaty. Rząd o nich nie zadbał. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany dziś projekt obywatelski reguluje m.in. wszystkie te zagadnienia. Można powiedzieć, jak tu słyszeliśmy i jak dowiadujemy się z opinii Biura Analiz Sejmowych, że może jest ułomny, że uchylono kolejne zapisy. Tak, to prawda, uchylono, uchylono przez niedbalstwo rządu, przez opieszałość, przez zamrożenie tego projektu ustawy w komisji. Dziś w imieniu Koalicji Obywatelskiej (Dzwonek) chciałem zadeklarować prace nad tym projektem w Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa. Dziękuję.