Mówca: Maciej Wydrzyński
Data: 2015-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Twój Ruch mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie informacji dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie lipiec-grudzień 2014 r. - przewodnictwo Włoch w Radzie Unii Europejskiej - druk nr 3042, wraz ze stanowiskiem Komisji do Spraw Unii Europejskiej, druk nr 3044. Bez wątpienia ten okres był niezwykle ważny i trudny w pracach całej Unii Europejskiej ze względu na kwestie wewnętrzne i zewnętrzne, a te również były mocno akcentowane przez stronę polską. Kwestia spraw wewnętrznych to przede wszystkim niezwykle trudny okres w relacjach Unia Europejska - Federacja Rosyjska. Rzeczpospolita Polska jest tu postawiona w wyjątkowo trudnej pozycji ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo, a także opowiedzenie się jako jedno z pierwszych państw po stronie Ukrainy podczas aneksji Krymu oraz w związku z obecną okupacją jej wschodnich granic. Dlatego tak ważnym i doniosłym momentem było podpisanie układu o stowarzyszeniu Unii Europejskiej z Republiką Ukrainy. Jest on zwieńczeniem pewnego etapu, którego intensyfikacja nastąpiła po 2008 r., kiedy to z naszej i szwedzkiej inicjatywy powstał program Partnerstwa Wschodniego. Tu warto również podkreślić fakt podpisania podobnego dokumentu z władzami Mołdawii. Dlatego też aktywność Rzeczypospolitej Polskiej w tej dziedzinie - spraw zewnętrznych Unii Europejskiej nie może budzić żadnych wątpliwości, a jest wręcz naszym obowiązkiem. Obowiązek ten powinien być tym większy ze względu na ciągłe działania militarne na terenie Ukrainy, a także z uwagi na wewnętrzny aspekt funkcjonowania Wspólnoty w trakcie włoskiej prezydencji. Ten czas był również wyznaczony przez zmiany, jakie nastąpiły w ramach instytucji wspólnotowych po majowych wyborach do Parlamentu Europejskiego. Wprawdzie układ polityczny nie uległ diametralnym zmianom, jednak po okresie sprawowania urzędu przewodniczącego Parlamentu Europejskiego przez Jerzego Buzka Polska nie miała tak silnego personalnego wpływu na kształtowanie niemal każdego aspektu polityki unijnej jak w chwili obecnej. Objęcie przez Donalda Tuska funkcji przewodniczącego Rady Europejskiej, a przez Elżbietę Bieńkowską stanowiska komisarza do spraw rynku wewnętrznego i usług to niezwykle ważne wydarzenia. Stwarza to także możliwości, jakie mogą być skutecznie wykorzystywane dla kreowania odpowiedzialnego i solidnego wizerunku Polski jako lidera przemian politycznych w tej części Europy, na co oczywiście wszyscy liczymy. Mottem przewodnim prezydencji włoskiej było hasło ˝fresh start˝ - świeży start, nowe rozpoczęcie. Być może było to lekko ironiczne lub prorocze podejście, ponieważ być może właśnie poza politycznym wymiarem podpisania układu stowarzyszeniowego z Ukrainą nie można mówić o spektakularnych sukcesach, być może w związku z wcześniejszym przekonaniem, że fresh start należy się nowym eurodeputowanym, komisarzom i urzędnikom, a nie unijnej prezydencji. Informacja Rady Ministrów o omawianym przez nas okresie jest bardzo obszernym dokumentem i nie można nie zauważyć kompleksowego potraktowania tej materii. Naszym zdaniem siłą rzeczy jest to dokument informacyjny, a nie dogłębnie analityczny, ale nakreśla również tematy, sprawy, którym warto by się dłużej przyjrzeć, szczególnie jeżeli zaznacza się w nich aktywność, zainteresowanie strony polskiej czy poparcie przez stronę polską. Pierwszym dokumentem jest projekt ˝Europa 2020˝, analityczny materiał, który w swojej treści kreśli niedaleką wizję Europy i zawiera zarys działań, które powinny przyspieszyć rozwój gospodarczy, społeczny czy naukowy naszego kontynentu. Jeżeli z omawianego dokumentu dowiadujemy się, że strona rządowa ˝wspierała˝ ten dokument, ˝wyrażała poparcie˝ dla niego, choć nie wiemy, czyimi konkretnie ustami to deklarowano, warto przybliżyć społeczeństwu jego pełną treść i propozycje, a także ramy odniesień tego materiału do naszego krajowego dokumentu, jakim jest ˝Strategia rozwoju kraju 2020. Aktywne społeczeństwo, konkurencyjna gospodarka, sprawne państwo˝. W ramach przewodnictwa włoskiego pojawił się wątek polityki kosmicznej w związku z opracowaniem dokumentu ˝Wsparcie ożywienia w europejskim sektorze przestrzeni kosmicznej: kierunki i przyszłe wyzwania˝. W dokumencie tym mówi się o współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, Europejską Organizacją Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych. Ciekawi nas, czy polska strona rządowa zadała pytania, jak w tym dokumencie i w większości działań w zakresie polityki kosmicznej ma się relacja tej polityki do współpracy z europejskim obserwatorium astronomicznym, międzynarodową organizacją zrzeszającą europejskie kraje, powołaną w 1962 r. w celu budowy i utrzymywania obserwatoriów astronomicznych na półkuli południowej, do której Rzeczpospolita Polska przystąpiła w październiku 2014 r. Warto dodać, że w organizacji jest 14 państw będących członkami Unii Europejskiej. Z zainteresowaniem, a zarazem obawą o brak rozwinięcia informacji o bardziej szczegółowe kwestie przyjmujemy do wiadomości włączenie się Polski w prace związane z cyberbezpieczeństwem oraz zarządzaniem Internetem. Wiąże się to z rozpoczęciem negocjacji dotyczących projektu dyrektywy w sprawie środków mających na celu zapewnienie wspólnego wysokiego poziomu bezpieczeństwa sieci i informacji w obrębie Unii. Jeżeli wierzyć w zapewnienia autorów tej informacji, już na etapie wstępnych prac Polska opowiada się za wprowadzaniem wszelkich zmian w zasadach technicznego zarządzania zasobami Internetu bez jego fragmentaryzacji lub ograniczenia dostępności. Należy zatem od razu poprosić o pełne informacje dotyczące nawet wstępnych ustaleń co do projeków prac legislacyjnych, aby nie było wrażenia podejmownia próby ingerencji w niezwykłą przestrzeń wolności, jaką jest Internet. Niezwykle ważnym zagadnieniem w obecnej sytuacji politycznej jest wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony. W okresie prezydencji włoskiej trwały prace nad przeglądem stosowania mechanizmu Athena dotyczącego finansowania kosztów wspólnych misji i operacji wojskowych Unii Europejskiej. Z tekstu informacji dowiadujemy się, że Polska zabiegała o zwiększenie, poszerzenie zakresu wspólnego finansowania misji i operacji Unii Europejskiej, w tym działań bojowych. Rodzą się pytania, jak to się odnosi do polityki stopniowego wycofywania naszych wojsk np. z Afganistanu, jaki jest zakres i jaka jest propozycja udziału procentowego poszczególnych kontyngentów krajowych, jakie obszary akcji wojskowych są obecnie brane pod uwagę jako obszary wspólnego działania w ramach mechanizmu Athena. Uważamy, że warto, aby to zagadnienie zostało szerzej rozwinięte i poddane pod dyskusję. Cieszy informacja rządowa, iż odnotowujemy stałe zmniejszanie się wskaźnika deficytu w transpozycji prawa unijnego do krajowego porządku prawnego. Problem z implementacją unijnego prawa wtórnego był zawsze ważnym elementem i tematem, jako że nieterminowość wdrażania tego prawa mogła rodzić konsekwencje finansowe dla krajowego ustawodawcy. Przypomnijmy, że adresat normy prawa unijnego może wystąpić z wnioskiem odszkodowawczym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a także dochodzić swoich praw nawet w przypadku nieobowiązywania de facto w polskim prawie konkretnych norm unijnych. Warto zatem zapytać dla uzyskania pełnej informacji, czy w okresie prezydencji włoskiej toczyły się postępowania przed ETS-em w sprawie Polski ze względu na opóźnienia w implementacji prawa unijnego oraz czy wiązało się to z karami finansowymi nałożonymi na nasz kraj. Być może w toku analizy procedowanej informacji ten wątek może umknąć uwagi, ale od bardzo dawna również klub Twój Ruch postuluje zmiany dotyczące uproszczenia przyjmowania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej. Jest to związane z promowaniem swobodnego przepływu obywateli, a także przedsiębiorców i odnosi się do zmiany rozporządzenia 1024/2012. W okresie prezydencji włoskiej trwały prace nad zmianą tego dokumentu. Z przedstawionej informacji wynika, iż Polska zgłaszała wiele zastrzeżeń co do projektowanych zmian i że ze względu na brak kompromisu w sprawie całościowego projektu prace nad nim zostały wstrzymane, a uzgodniono jedynie wytyczne do ich dalszego prowadzenia. Ponieważ szczególnie w Polsce hasło ˝uproszczenie przyjmowania dokumentacji urzędowej˝ jest zawsze społecznie interesujące ze względu na ciągłe przekonanie o biurokratyzacji życia obywateli, chcielibyśmy dowiedzieć się, w jakim ogólnym kierunku mają iść zmiany, które strona rządowa postulowała na forum Komitetu Prawa Cywilnego. Podobnych bardziej szczegółowych wyjaśnień należałoby oczekiwać w związku z hasłowym i siłą rzeczy skrótowym, sygnalizującym tylko problematykę poruszaniem takich tematów przez prezydencję włoską, jak kultura, sport czy własność intelektualna w Unii. Odrębnym tematem związanym z okresem prezydencji włoskiej jest nowa polityka finansowa Unii, na którą składały się chociażby negocjacje Komisji Europejskiej z krajami członkowskimi w sprawie notyfikowania krajowych programów operacyjnych z wykorzystaniem środków europejskich. Pozostaje mieć nadzieję, że rok 2015 i następne będą efektywne finansowo, na co będą miały okazję zwracać uwagę kolejne prezydencje. Jednocześnie zgłaszamy jeden drobny postulat związany z zasadami techniki legislacyjnej, a także dbałością o przygotowywanie dokumentów do dyskusji. Chodzi o to, aby w przypadku przygotowywania ich w formie zeskanowanej były one w pełni czytelne i dostępne dla odbiorcy. Mamy tu na myśli np. stronę 78 dokumentu, którą stanowi załącznik nr 2 do informacji odnośnie do wydatków kwalifikowanych stanowiących podstawę certyfikacji w Komisji Europejskiej. Niektóre kolumny są po prostu nieczytelne, co utrudnia czasem możliwość pełnego zapoznania się z dokumentem. Traktujemy to jednak jako błąd czy przeoczenie. W związku z powyższą częścią merytoryczną oświadczenia i pełną, obszerną, aczkolwiek ze zrozumiałych względów skrótową informacją przedstawioną przez rząd klub Twój Ruch jest za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo.