Mówca: Joanna Frydrych
Data: 2016-01-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny, druki nr 32, 32-A i 123. Na wstępie chciałabym podnieść, iż do dnia dzisiejszego nie otrzymaliśmy odpowiedzi na pytania dotyczące liczby spraw umorzonych w czasie, kiedy termin przedawnienia był dłuższy, jak miało to miejsce przed wprowadzeniem zmian z 20 lutego 2015 r. Problem przedawnienia terminów karalności przestępstw budzi obecnie wiele emocji. Zmiana proponowana przez wnioskodawców to nieznacznie zmodyfikowany powrót do przepisów wprowadzonych do Kodeksu karnego w 2005 r., które to niejednokrotnie spotkały się z ostrą krytyką środowiska prawniczego. Nie zapominajmy, że nieodłączną cechą dobrze stanowionego prawa jest przede wszystkim jego stabilność, a ciągłe zmiany wpływają jedynie na obniżenie wartości nowelizowanych przepisów. Wydłużenie tzw. dodatkowego terminu przedawnienia w takim kształcie, jaki proponują wnioskodawcy, przyczyni się zdecydowanie do powrotu przewlekłości postępowań sądowych. Wszystkim nam zależy, aby wymiar sprawiedliwości działał szybko i efektywnie. Obecne brzmienie art. 102 Kodeksu karnego pełni rolę mobilizującą organy ścigania do sprawnego działania w celu wykrycia sprawcy, a sądy do sprawiedliwego osądzania w możliwie rozsądnym terminie. Nie możemy zapominać, iż przewlekłość postępowania działa niekorzystnie na przebieg procesu karnego. Według klubu nie istnieją żadne przesłanki, które w tym momencie mogłyby racjonalnie uzasadniać powrót do wydłużenia okresu przedawnienia karności. Musimy patrzeć na niedawną reformę prawa karnego w sposób całościowy. Zmiany, które zostały wprowadzone, mają służyć usprawnieniu procedury karnej, w której to proces powinien być znacznie krótszy i przede wszystkim sprawiedliwy. Nie wątpię, iż wszyscy jesteśmy zgodni co do tego, iż należy szukać najlepszych rozwiązań w procesie legislacyjnym, jednakże samo wydłużenie czasu przedawnienia nie jest owocem dobrej zmiany. Podtrzymujemy stanowisko, iż ustawodawca nie może dobrowolnie i swobodnie modyfikować terminów przedawnienia z tak dużą częstotliwością - to kolejna w ciągu jednego roku zmiana przepisów. Podkreślam to raz jeszcze, że stabilność prawa jest jego cechą nadrzędną. Należy również pochylić się nad kwestią, którą niejednokrotnie podnosili wnioskodawcy. Dotyczy ona postępowań umorzonych na skutek wejścia w życie przepisów z 20 lutego 2015 r. Skoro od 1 lipca do 30 października 2015 r. w związku ze zmianą art. 102 sądy musiały umorzyć postępowania w 624 przypadkach, jak wyglądała sytuacja przedawnienia przed dniem 1 lipca? Ile postępowań zostało umorzonych, kiedy termin przedawnienia był dłuższy? Pamiętajmy, że w obecnych czasach przy zastosowaniu wysoko rozwiniętej techniki, korzystając ze sprawnie działających organów ścigania, jesteśmy w stanie wykryć osoby dopuszczające się przestępstw w znacznie krótszym czasie. Światowa tendencja dotycząca terminu przedawnienia postępowania karnego kieruje się zdecydowanie ku jego znacznemu skróceniu. Jest to efekt tego, iż świat znacznie przyspieszył, a prawo karne powinno zdecydowanie za tym światem nadążać i zmierzać ku rozwiązaniom coraz lepszym, dającym wymierne efekty. Nie powinniśmy wprowadzać kolejnych zmian jedynie dlatego, iż wcześniejsza nowelizacja doprowadziła do umorzenia części postępowań. Jak już podkreślaliśmy, umorzenie postępowania to immanentny skutek przedawnienia, nieważne, na ile lat określonego. Sprawnie działające organy ścigania to fundament dobrze działającego wymiaru sprawiedliwości. Nadal uważamy, zgodnie ze stanowiskiem prof. Romualda Kmiecika, iż powrót do wcześniejszego brzmienia art. 102 Kodeksu karnego stanowi, iż proces karny wraz z chwilą wszczęcia postępowania będzie mógł trwać przez całą dekadę. Przecież zależy nam na tym, aby każdy sprawca przestępstwa poniósł odpowiedzialność, a osoba niewinna uniknęła odpowiedzialności karnej w jak najszybszym czasie. Czas w procesie karnym odgrywa rolę decydującą. Jesteśmy zdecydowanie przeciwni cichemu przyzwoleniu na powrót przewlekłości postępowań do polskich sądów. Można by polemizować z wnioskodawcami, jeżeli uzasadniając projekt, wskazaliby solidne podstawy i argumenty (Dzwonek) do wydłużenia terminu przedawnienia. Tego jednak w uzasadnieniu zdecydowanie zabrakło. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeszcze raz podkreślamy, iż walka z przestępczością jest priorytetem i chcemy z nią walczyć za pomocą nowych, sprawnych narzędzi i przepisów, jednakże prowadzenie do przewlekłości...