Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2019-04-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska chciałem przedstawić stanowisko odnośnie do projektowanej ustawy o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego, druk nr 3295. Zasadniczym celem projektu jest zmiana Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w odniesieniu do ustalenia relacji zachodzących między odnośnymi osobami, której źródłem jest pochodzenie dziecka, urodzenie dziecka. Ustalenie relacji pochodzenia jednej osoby od drugiej nie zamyka się jedynie w obrębie bezpośredniego związku, jaki zachodzi między rodzicami a dziećmi, a rozciąga się również, co nie jest bez znaczenia dla prawa, na pośrednie relacje wynikające z powiązań rodzinnych, np. między dziadkiem i wnuczkiem czy prababcią i prawnuczką. Zasadniczym przyczynkiem do projektowanej zmiany Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 listopada 2013 r., zgodnie z którym, jak tutaj przedmówcy mówili, ówczesny art. 71 przewidujący niedopuszczalność zaprzeczenia ojcostwa po śmierci ojca został uznany za niezgodny z konstytucją. Projektowana zmiana dotyka bezpośrednio nie tylko przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, lecz także przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Zasadnicze kwestie objęte przedmiotową zmianą dotyczą, po pierwsze, ustalenia pochodzenia dziecka w odniesieniu do macierzyństwa i ojcostwa, po drugie, możliwości zaprzeczenia macierzyństwa i ojcostwa, po trzecie, wpływu wieku dziecka na ustalenie pochodzenia dziecka, po czwarte, wpływu śmierci dziecka i ojca na możliwość ustalenia pochodzenia dziecka. Piąta kwestia odnosi się do grupy przepisów dotyczących wymagań stawianych wobec kuratora reprezentującego dziecko w sprawie o ustalenie pochodzenia dziecka. Formułuje się przy tym określone wymagania wobec kwalifikacji, cenzusu wykształcenia czy faktycznej znajomości spraw dziecka przez potencjalnego kuratora. W przekonaniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska przedmiotowy projekt powinien być skierowany do prac właściwej komisji dla optymalnego ukształtowania rozwiązań podjętych w noweli Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu postępowania cywilnego, ponieważ dotyczy on wielu istotnych spraw, które daleko wybiegają poza przedmiotową regulację. Dotyczy, dotyka on, po pierwsze, stanu cywilnego dziecka i jego krewnych, czyli swoistej fotografii dziecka na tle jego rodziny, po drugie, prawa kobiety i mężczyzny do bycia matką i ojcem, po trzecie, właściwego rozumienia zasady dobra dziecka, po czwarte, sfery kształtowania i wykonywania władzy rodzicielskiej, i po piąte, kształtowania relacji majątkowych miedzy odnośnymi osobami, bowiem pokrewieństwo i jego stopień nie jest bez znaczenia dla kolejności powołania do dziedziczenia, jeżeli źródłem dziedziczenia jest ustawa. Biorąc pod uwagę przedłożony projekt, zauważamy, że immanentną cechą prawa prywatnego jest jego konserwatyzm, stabilność. Tutaj mamy do czynienia z kolejną zmianą w obrębie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, podobnie w obrębie Kodeksu postępowania cywilnego, a o zmianach w obrębie prawa Kodeksu cywilnego dyskutowaliśmy w tej Izbie wielokrotnie. Zatem chciałem skierować pytania do pana ministra: Ile tych nowelizacji już było? Ile jeszcze będzie? Czy wszystkie były przemyślane i potrzebne? Jaki skutek wywołały te zmiany, które dotąd zostały wprowadzone w obrębie regulacji ze sfery prawa prywatnego? Dziękuję bardzo. (Oklaski)