Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2025-11-20 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Polska 2050 w zakresie zmiany ustawy o środkach ochrony roślin. Ta ustawa, jak już było wcześniej powiedziane, dotyczy obowiązku prowadzenia ewidencji zabiegów środkami ochrony roślin w formacie elektronicznym. De facto tryb procedowania nad tą ustawy wynika z weta prezydenta do ustawy, nad którą procedowaliśmy wcześniej w tym roku. Wyjściowo był to druk nr 1430. W przypadku tamtej ustawy było założenie, że ten system informatyczny będzie scentralizowany i prowadzony przez głównego inspektora ochrony roślin i nasiennictwa. To, że ten system miał być scentralizowany, przynosiłoby pewne korzyści, ponieważ informacje o wszystkich zabiegach byłyby dostępne w jednym miejscu, co dawałoby większą kontrolę z punktu widzenia państwa. W tym, obecnie procedowanym projekcie ustawy takich rozwiązań nie ma, więc rolnicy będą mogli korzystać z różnych systemów. Na posiedzeniu komisji rolnictwa rozmawialiśmy o tym, że docelowo potrzebna będzie integracja tych systemów, tak aby powstała centralna baza danych umożliwiająca analizę. Weto prezydenta do poprzedniej ustawy wynikało głównie z tego - co pan prezydent podkreślał - że część rolników, szczególnie posiadających mniejsze gospodarstwa, nie ma odpowiednich kwalifikacji cyfrowych i może sobie nie poradzić z logowaniem się do systemu i wprowadzaniem danych przez internetowy system informatyczny. Podkreślono też, że nie wszyscy rolnicy mają odpowiedni sprzęt albo niektórzy nie mają środków na zakup takiego sprzętu lub nie mają wystarczających środków na zakup odpowiednich łącz internetowych. Dla mnie te argumenty nie są przekonujące, bo wydaje mi się, że dzisiaj rolnicy codziennie korzystają z telefonów komórkowych, komputerów, Internetu. Dziś trudno wyobrazić sobie prowadzenie gospodarstwa rolnego bez korzystania z tych narzędzi, więc myślę, że polscy rolnicy poradziliby sobie z tym nowym obowiązkiem. No, ale weto było, więc musimy procedować nad nowym projektem ustawy. Co ciekawe, poprzednia ustawa była korzystna dla mniejszych gospodarstw rolnych, ponieważ były w niej wprowadzone wyłączenia z zakresu prowadzenia tej ewidencji, tzn. opóźniony był czas ich wejścia w życie. Gospodarstwa o powierzchni do 2 ha były zwolnione od obowiązku prowadzenia tej ewidencji do końca 2035 r., o powierzchni do 5 ha - do 2030 r., a o powierzchni do 20 ha - do 2027 r. Pod tym względem tamta ustawa była korzystniejsza dla mniejszych gospodarstw rolnych, a więc tym bardziej weto prezydenta dzieli. W każdym razie dzisiaj sytuacja prawna jest taka, że jeżeli nic nie zrobimy, to 1 stycznia 2026 r. wszyscy rolnicy w Polsce będą musieli prowadzić ewidencję zabiegów z użyciem środków ochrony roślin w formacie elektronicznym. Oczywiście polskie gospodarstwa w większości nie są do tego przygotowane, dlatego niniejszy projekt rządowy jest potrzebny po to, aby rolnicy mogli prowadzić ewidencję nawet w formie papierowej i wprowadzić dane do systemu elektronicznego do 31 stycznia 2027 r. De facto w ten sposób zyskujemy dodatkowy rok na przygotowanie systemu, edukację rolników, przygotowanie ich do nowych obowiązków. Każdego roku będzie to przebiegało w ten sam sposób, czyli rolnicy przez cały rok będą mogli robić zapiski i wprowadzać dane do końca stycznia następnego roku. Taka procedura może być stosowana do 1 stycznia 2030 r. Później ewidencja będzie musiała być prowadzona na bieżąco, ale myślę, że do tego czasu wszyscy rolnicy w Polsce już tego się nauczą. Ta ustawa jest bardzo potrzebna, dobrze, że procedujemy nad nią w trybie pilnym. Oczywiście klub Polska 2050 w pełni popiera zaproponowane nowe przepisy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)