Mówca: Marek Rutka
Data: 2021-10-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Na dobrą sprawę, odnosząc się do przedłożonego Wysokiej Izbie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, można by było odczytać stanowisko Ministerstwa Zdrowia, które w sposób bardzo rzeczowy punktuje, delikatnie mówiąc, niedoskonałości przedłożonego projektu. Nie ma co ukrywać, że podstawowym - żeby nie powiedzieć: jedynym - celem przedłożonego projektu zmiany ustawy są cele fiskalne, czyli pozyskanie do budżetu dodatkowych środków, co dla Ministerstwa Finansów jest działaniem priorytetowym, szczególnie wobec niepewnej sytuacji środków unijnych z Funduszu Odbudowy. Problem uzależnień zarówno od alkoholu, jak i wyrobów tytoniowych i ich pochodnych jest zjawiskiem bardzo poważnym i wymaga rzeczywistego i rzeczowego, wieloaspektowego podejścia, chociażby w zakresie wprowadzenia regulacji, które ograniczają dostępność tego typu wyrobów na stacjach paliw. Dyskusji na ten temat obecna władza nawet nie podejmuje, bo nie ma co ukrywać, na stacjach paliw narodowego czempiona alkohol sprzedaje się świetnie. Przedłożony projekt utrwala nierówne traktowanie pod względem obłożenia akcyzą alkoholu etylowego i piwa. Przywołuję opinię Ministerstwa Zdrowia: W 2019 r. wpływy z akcyzy od napojów alkoholowych ogółem wynosiły 12 890 mln, natomiast wpływy z akcyzy od piwa zaledwie 3350 mln, co stanowiło 28% wpływów. Jednak po przeliczeniu spożycia na ekwiwalent czystego alkoholu wychodzi, że udział piwa w rynku to aż 54,6% ogólnego spożycia. Gdy analizuje się powyższe dane, widoczna jest znaczna dysproporcja pomiędzy wpływami z podatku - ponad połowa czystego alkoholu jest w Polsce spożywana w postaci piwa, natomiast jego udział w akcyzie ogółem to niewiele ponad 1/4 łącznych wpływów. Ukłon w stronę wielkich, ponadnarodowych koncernów piwowarskich, dla których Polska jest bardzo atrakcyjna i generuje gigantyczne zyski, jest niezrozumiały, tym bardziej wobec polityki wstawania z kolan, którą prowadzi obecny rząd. Przedłożony projekt zakłada kroczący wzrost akcyzy na wysokoprocentowe alkohole o 29%, natomiast w stosunku do piwa ten wzrost wynosi zaledwie 18%. Niezrozumiałe jest podtrzymywanie archaicznego sposobu naliczania akcyzy na piwo od 1 hektolitra za każdy stopień Plato gotowego wyrobu. Wyjaśniam i upraszczam: chodzi o zawartość brzeczki w gotowym piwie. Taki sposób naliczania akcyzy silnie faworyzuje piwo o niewielkiej zawartości brzeczki, czyli tego, co rzeczywiście świadczy o walorach smakowych piwa. W obecnej sytuacji piwo o dużej zawartości alkoholu i niskim stopniu Plato są obłożone niższą akcyzą niż piwa rzemieślnicze czy kraftowe o zawartości alkoholu ok. 5%. Jako że obecna władza często powołuje się na historię i ją przywołuje, ja zrobię to samo. 19 lat temu, w 2002 r., rząd Sojuszu Lewicy Demokratycznej i PSL obniżył akcyzę na alkohol o 30%. Wówczas, po obniżce akcyzy, wpływy do budżetu zaczęły rosnąć - we wcześniejszych latach systematycznie spadały. W pierwszym roku po obniżce akcyzy wpływy zwiększyły się o blisko 0,5 mld zł. Szczególnie należy podkreślić, że to radykalnie zmniejszyło wpływy mafii, także mafii przemytniczej, i ograniczyło wzrost fortun zorganizowanych grup przestępczych. Oczywiście klub Lewicy nie postuluje obniżenia akcyzy na alkohol, ale jasne jest, że znaczący wzrost akcyzy sprawi, że przemyt, także taki niekontrolowany ruch przygraniczny tzw. mrówek, będzie rósł. W dalszej części uzasadnienie stanowiska klubu przedstawi posłanka Marcelina Zawisza.