Mówca: Tomasz Kostuś (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-09-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rok 1999 ma istotne znaczenie w historii polskiej administracji celnej. Wtedy został uchwalony i wszedł w życie pierwszy akt prawny odnoszący się do Służby Celnej: ustawa o Służbie Celnej. Zgodnie z jej regulacjami w celu zapewnienia zgodności z prawem przywozu towarów na polski obszar celny oraz wywozu towarów z polskiego obszaru celnego utworzono jednolitą umundurowaną Służbę Celną. Ustawa oprócz szczegółowego określenia praw i obowiązków funkcjonariuszy celnych wyznaczyła 21 września Dniem Służby Celnej. W Służbie Celnej, rozumianej jako izby i urzędy celne, zatrudnionych jest ponad 14 tys. funkcjonariuszy, w tym celnicy do zadań specjalnych, którzy tworzą grupy mobilne prowadzące kontrole m.in. na szlakach komunikacyjnych. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej z dnia 27 sierpnia 2009 r. do zadań Służby Celnej należą m.in.: kontrola przestrzegania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów związanych z wywozem i przywozem towarów, wykonywanie czynności związanych z nadawaniem towarom przeznaczenia celnego, wymiar i pobór należności celnych i innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów, wymiar i pobór podatku od towarów i usług - VAT - z tytułu importu towarów, kontrola, szczególny nadzór podatkowy, wymiar i pobór podatku akcyzowego, kontrola gier i zakładów wzajemnych, wykonywanie zadań wynikających z ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych związanych w szczególności z udzielaniem koncesji oraz zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów oraz rejestracją urządzeń, rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych etc. Dzięki ich sumiennej pracy do budżetu państwa wpływa rok do roku ok. 90 mld zł, co stanowi 33% wszystkich jego dochodów. Tegoroczne obchody święta Służby Celnej odbywać się będą w cieniu uchwalania ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, która według projektu ustawy miałaby zacząć funkcjonować 1 stycznia 2017 r., a jej głównym zadaniem ma być konsolidacja Służby Celnej i skarbowej oraz urzędów kontroli skarbowej. W uzasadnieniu do projektu wykazano główne cele powołania KAS. Pozwolę sobie wymienić kilka z nich: ograniczenie skali oszustw podatkowych, zwiększenie skuteczności poboru należności podatkowych i celnych, zwiększenie poziomu dobrowolności wypełniania obowiązków podatkowych, zapewnienie obsługi klienta na wysokim poziomie, obniżenie kosztów funkcjonowania administracji skarbowej w relacji do poziomu uzyskiwanych dochodów budżetowych, rozwój profesjonalnej kadry. W tym samym uzasadnieniu czytamy dalej: ˝Utrzymywanie aktualnego stanu, w którym administracja podatkowa, celna i skarbowa de facto nie działa według jednolitych procedur, wywiera niewątpliwie negatywny wpływ na stopień ściągalności należnych zobowiązań podatkowych i ukształtowanie budżetu państwa, a zatem na możliwości wykonywania funkcji państwowych przez jednostki administracji rządowej, a także na poziom dobrowolności w wypełnianiu zobowiązań o charakterze powszechnym. Z powodu wskazanych powyżej słabości administracji podatkowej koszty administracyjne poboru podatków w Polsce kształtują się na zbyt wysokim poziomie˝. Czy oznacza to, że aktualnie funkcjonujące izby i urzędy celne nie wywiązują się z zadań, jakie nakłada na nie ustawa o Służbie Celnej? Czy oznacza to, że pracownicy aktualnie funkcjonujących izb i urzędów celnych nie zapewniają klientom wysokiego poziomu obsługi, czy też oznacza to, że w aktualnie funkcjonujących izbach i urzędach celnych nie ma możliwości rozwoju profesjonalnej kadry? Czy według państwa naczelnik urzędu skarbowego, który przejmie kompetencje dotychczasowego naczelnika urzędu skarbowego i naczelnika urzędu celnego w zakresie m.in. poboru podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności na podstawie odrębnych przepisów czy też egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, czy też nowo powstały naczelnik urzędu celno-skarbowego, który będzie realizował zadania związane m.in. z wykonywaniem kontroli celno-skarbowej, ustalaniem i określaniem podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych oraz innych należności na podstawie odrębnych przepisów, czy też obejmowaniem towarów procedurami celnymi oraz wykonywaniem innych czynności przewidzianych przepisami prawa celnego, spowodują, że zadania związane z procesem poboru należności podatkowych i celnych realizowane będą w sposób spójny i jednolity? Chciałbym z tego miejsca zaapelować do wnioskodawców projektu, aby na tym etapie procedowania wycofali przedmiotowy projekt, ponieważ niszczy on dotychczasowy dorobek Służby Celnej, którą wystarczy odpowiednio zreformować i połączyć wspólnym systemem wymiany informacji oraz dać jej większą autonomię działania, a efekty w postaci większych wpływów do budżetu państwa będą widoczne w szybszym czasie i mniejszym nakładem kosztów. Korzystając z okazji, serdecznie dziękuję wszystkim pracownikom Służby Celnej za zaangażowanie, ogromne poświęcenie, jak również godną postawę i wzorową służbę na rzecz naszego państwa. Jestem przekonany, że tegoroczne obchody staną się dla rządzących doskonałą okazją do refleksji. Dziękuję.