Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2018-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie, Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Chciałbym w imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów przedstawić nasze stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zawartym w drukach nr 2064 oraz 2371. Jak to już dzisiaj zdążyło wybrzmieć, omawiany projekt ma na celu przede wszystkim dostosowanie przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 25 października 2016 r. stwierdzającego niezgodność art. 754 1 § 1 ustawy z 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego z konstytucją. Przypomnę, że trybunał orzekł, iż przepis przewidujący automatyczne wygaśnięcie hipoteki przymusowej po upływie miesiąca od uprawomocnienia się orzeczenia uwzględniającego roszczenie, które podlegało zabezpieczeniu, jest zakresowo niekonstytucyjny. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego przepis ten nadmiernie ogranicza prawa majątkowe wierzyciela. Jednocześnie trybunał orzekł, że straci on ważność dopiero po upływie 18 miesięcy od publikacji wyroku w Dzienniku Ustaw, czyli 30 czerwca 2018 r. Modyfikacja ustawowego terminu pozostawiania zabezpieczenia w mocy po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego nie przyniosła oczekiwanych efektów. Upadek zabezpieczenia chronił dłużnika, a nie wierzyciela. Wydłużenie terminu nie zapewniło skutecznego wykonania wyroków dotyczących roszczeń zabezpieczonych poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika, ciągle bowiem upadek zabezpieczenia po upływie ustawowego terminu był uzależniony od faktu podjęcia czynności egzekucyjnych przez wierzyciela. W praktyce przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości trwa znacznie dłużej niż przewidziane ustawą 2 miesiące. W efekcie skuteczne przeprowadzenie egzekucji z nieruchomości dłużnika było częstokroć niewykonalne. Nawet jeśli wierzyciel bezzwłocznie złożył wniosek o wszczęcie egzekucji, zabezpieczenie upadało po upływie 2 miesięcy od prawomocnego zakończenia postępowania. W przypadku roszczeń zabezpieczonych hipoteką przymusową na nieruchomości dłużnika przeprowadzenie egzekucji w terminie 2 miesięcy jest w praktyce niewykonalne. Problem ten stał się przedmiotem analizy Trybunału Konstytucyjnego. Dnia 25 października trybunał przesądził o niekonstytucyjności tego przepisu w zakresie, w jakim odnosi się do zabezpieczenia roszczeń przez ustanowienie hipoteki przymusowej. W uzasadnieniu wskazano na bezzasadność uniezależnienia biegu terminu, po upływie którego następuje upadek zabezpieczenia, od czynności egzekucyjnych podejmowanych przez wierzyciela. Znosi ono bowiem sens zabezpieczenia roszczeń hipoteką przymusową i podważa efektywność postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo trybunał ocenił, że prawodawca powinien wprowadzić odpowiednie uregulowania uwzględniające specyfikę zabezpieczenia roszczeń w postaci hipoteki przymusowej. Proponowana przez Senat nowelizacja przewiduje, że w razie złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji z przedmiotu zabezpieczenia w ustawowym terminie zabezpieczenie nie upadnie. Zostanie utrzymane w mocy do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego z jego przedmiotu. Wysoka Izbo! Proponowany kierunek zmian należy uznać za słuszny. Przyjęcie projektowanej ustawy powinno przyczynić się do poprawy sytuacji wierzycieli poprzez zwiększenie skuteczności egzekucji roszczeń zabezpieczanych hipoteką przymusową. Wobec powyższego Klub Poselski Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów będzie konsekwentnie popierał to rozwiązanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)