Mówca: Tadeusz Woźniak
Data: 2013-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Kiedy mówimy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy, to zawsze zastanawiamy się nad tym, czy projektodawcy mają szczere intencje, czy gdzieś diabeł tkwi w szczegółach. I to jest chyba pierwsze pytanie, na które wszyscy powinniśmy starać się tutaj sobie odpowiedzieć, tym bardziej że projekt składa partia rządząca. Trzeba się dokładnie przyjrzeć, o co chodzi, ponieważ partia rządząca zwykle wykorzystuje wszystkie atrybuty jej przynależne i możliwości, aby zwiększyć swoje pole posiadania w odniesieniu do tej uprawy politycznej w naszym kraju. Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska wyrazić opinię naszego klubu na temat poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten wydaje się ciekawy, aczkolwiek podkreślę właśnie to, od czego zacząłem: gdybyście państwo jako clou tego pomysłu przedstawili nam projekt powszechnego głosowania korespondencyjnego, wiedzielibyśmy dokładnie, o co chodzi, ale wyście tam ujęli jeszcze wiele innych aspektów związanych z procesem wyborczym, niektóre są bardzo szczegółowe, np. jeśli chodzi o upoważnienie do głosowania przez pełnomocnika, skróciliście o jeden dzień termin wystawienia tego upoważnienia - z 10 do 9 dni. Proszę powiedzieć, jakie to ma znaczenie dla całego procesu wyborczego, przecież nie kluczowe, to jest ewidentna kosmetyka, wprowadzenie dodatkowego punkciku, żebyśmy mieli o czym rozmawiać, żeby coś tam przemknęło między wersami w tymże projekcie. To jest właśnie niedobry sposób procedowania, bo przy ważnych zmianach nie powinno się takich rzeczy proponować. To według mnie tylko zaciemnia obraz i prowadzi do pewnego dystansu, jak chociażby w przypadku opinii wygłoszonej przez Prawo i Sprawiedliwość. My jako Solidarna Polska uważamy, że Kodeks wyborczy, zresztą jak każda inna ustawa, nie może być niezmienny, nie może być czymś na wieki. Oczywiście czas idzie naprzód, są też nowe możliwości techniczne, nowe potrzeby, podpowiada coś praktyka, a więc to, że zmiany w ogóle następują, nas nie dziwi, natomiast chodzi o to, żeby proponowane zmiany przysłużyły się dobrze państwu polskiemu, przejrzystości wyborów, temu, żeby mandat wyborczy uzyskiwali ci, których rzeczywiście chcą wyborcy. Nie zawsze tak będzie, przykład to choćby nawet wprowadzenie jednomandatowych okręgów wyborczych w wyborach samorządowych, w miastach, które nie są miastami na prawach powiatu, które liczą po kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców. Proszę zwrócić uwagę - jeżeli w takim mieście jest np. 21 radnych i będzie 21 okręgów, to znaczy, że w każdym okręgu będzie mieszkało około 2,5-3 tys. ludzi, a przecież kandydatów może być kilkunastu, nawet kilkudziesięciu i wybrany zostanie wtedy kandydat, który zyskał np. 5% wszystkich głosów osób biorących udział w głosowaniu. Tak senatorowie uzyskują mandaty, mając 10-procentowe poparcie wyborców mieszkających w danym okręgu, też wtedy zostają senatorami. Takie sytuacje już dzisiaj się zdarzają, a więc trzeba by nad tym też popracować, zastanowić się, czy tutaj nie wprowadzić również bardzo ważnego rozwiązania, z którym prawdopodobnie wystąpimy, aby każdy przedstawiciel określonej społeczności czy to w wyborach do Senatu, czy w ogóle tam, gdzie są okręgi jednomandatowe, a więc w wyborach radnych itd., uzyskiwał ponad 50% głosów, tak jak np. wójt, burmistrz czy prezydent miasta, bo wtedy ma on swoisty mandat społeczny do sprawowania swojej funkcji. Ale wracając do istoty tego przedłożenia, z którym mamy do czynienia - również mamy pewne obawy, jeśli chodzi o głosowanie korespondencyjne, z tym że może nie aż tak daleko idące, bo jeśli ktoś będzie próbował wprowadzić jakieś manipulacje wyborcze, zawsze znajdzie na to sposób. Mieliśmy przykład tego w wyborach samorządowych - wynoszono karty do głosowania i wnoszono je z powrotem. Dobrze, że ci, którzy dopuszczają się takich czynów, są identyfikowani i ponoszą należne konsekwencje. Natomiast ciekawe jest również to, że państwo proponujecie (Dzwonek), aby np. posłowie do Parlamentu Europejskiego w momencie, kiedy zostają wybrani do pełnienia innych funkcji, których nie można łączyć z mandatem posła do Parlamentu Europejskiego, automatycznie tracili mandaty poselskie w Parlamencie Europejskim, ale nie ma już takiego zapisu co do tego, żeby swoje funkcje tracili np. szefowie spółek komunalnych, którzy również mogą być wybierani do różnego rodzaju organów samorządowych, a także oczywiście mogą być wybierani na posłów, senatorów itd. A więc jest wiele jeszcze, że tak powiem, pola dla naszego zainteresowania, dla naszej pracy, aby Kodeks wyborczy rzeczywiście był takim kodeksem, o jaki nam chodzi, żeby nie było niejasności, żeby była równość wszystkich podmiotów, zarówno osób, które kandydują, jak i tych, którzy głosują. I jeszcze zdanie z uzasadnienia - że wprowadzone przez państwo rozwiązania, szczególnie dotyczące głosowania korespondencyjnego, zwiększą frekwencję wyborczą. Cóż, zwiększą nieznacznie, jak pan poseł powiedział, to nawet 1% pewnie nie będzie. Gdybyśmy zaproponowali obowiązkowy udział w wyborach, wtedy znacząco podnieślibyśmy frekwencję wyborczą, ale przy takiej kosmetyce rzeczywiście możemy tylko zetknąć się z pewnymi nieprawidłowościami, bo tego, że takie były, są i pewnie będą, wszyscy mamy świadomość. Niemniej jednak Klub Parlamentarny Solidarna Polska uważa projekt za interesujący. Będziemy nad nim pracować i oczywiście poprzemy skierowanie go do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)