Mówca: Elżbieta Królikowska-Kińska
Data: 2015-07-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu dotyczące projektu ustawy o rewitalizacji zawartego w druku nr 3594. Projekt ustawy o rewitalizacji budzi wielkie nadzieje na usprawnienie procesu rewitalizacji, szczególnie w polskich miastach, w których przecież żyje prawie 60% populacji. W wielu miastach, można powiedzieć, że prawie w każdym, mamy do czynienia z obszarami, gdzie widzimy postępujący proces degradacji tkanki miejskiej. Ten stopień degradacji jest oczywiście różny i miasta same prowadzą analizy, badania, jak to wygląda, aby zapobiec dalszej degradacji. Były również prowadzone ogólnopolskie badania skali degradacji. Największe przeprowadził w 2007 r. Instytut Rozwoju Miast. Pokazały one, że średnio aż 20% obszarów miejskich wymaga nie tylko zapewnienia finansowania, ale i szeregu skoordynowanych działań, które będą przeciwdziałały temu zjawisku. Działania rewitalizacyjne czy określane jako rewitalizacyjne, bo nie chodzi tylko o modernizację budowlaną, są prowadzone w różnych miastach od ponad 20 lat, ostatnio także ze wsparciem ze środków Unii Europejskiej, chociażby w perspektywie 2007-2013. W tych latach prowadzono wiele analiz, obserwowano i napotykano bariery, różne problemy i może dlatego ten proces rewitalizacji nie przyniósł takich efektów, jakich oczekiwałyby miasta. W wielu przypadkach rewitalizacja ograniczała się do modernizacji budynków i infrastruktury, obejmowała też działania punktowe, w niewystarczający sposób uwzględniając np. aspiracje społeczne interesariuszy. Projekt, o którym mówimy, jest odpowiedzią na wnioski wynikające z tych analiz i postulaty samorządów. Proponuje taką regulację prawną zagadnień związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem skutecznej rewitalizacji, która będzie niwelowała te problemy, rozumiejąc rewitalizację jako proces prowadzący do trwałego wyprowadzenia obszarów kryzysowych i ich mieszkańców ze stanu degradacji i wykluczenia. Przewodnicząca komisji bardzo szczegółowo mówiła o rozwiązaniach i już nie będę się do tego odnosić, ale na kilka bardzo istotnych spraw chciałabym zwrócić uwagę. Przede wszystkim jest bardzo ważne, że wprowadzono legalną definicję rewitalizacji, która podkreśla właśnie wymaganą kompleksowość procesu. Wpisano przygotowanie, koordynację i tworzenie warunków do przeprowadzania rewitalizacji jako dobrowolne zadanie własne gminy. To jest bardzo istotny zapis, który przesądza o domniemaniu właściwości gminy w przypadku zadań o charakterze publicznym, ponieważ w obecnym stanie prawnym dochodzi często do rozbieżności prawnych. Po wprowadzeniu tego zapisu będzie można wreszcie przeprowadzić kompleksową interwencję na obszarze zdegradowanym, która może być skierowana również na niepubliczny zasób mieszkaniowy, np. spółdzielnie czy wspólnoty mieszkaniowe. Kolejna sprawa, bardzo istotna - wprowadzono mechanizmy zapobiegające wykluczeniu mieszkańców obszaru rewitalizacji w odniesieniu do możliwości korzystania z pozytywnych efektów tego procesu. Ponadto podkreślono w zapisach tego projektu znaczenie partycypacji społecznej na każdym etapie procesu rewitalizacji i ustanowiono generalną zasadę, że przygotowanie, realizacja i ocena rewitalizacji musi przebiegać w sposób zapewniający aktywny udział interesariuszy. Wprowadzono też dodatkowe regulacje dotyczące konsultacji społecznych. Ma to służyć zwiększeniu akceptacji społecznej dla zmian i jednocześnie minimalizowaniu konfliktów społecznych. Określono ponadto warunki wyznaczenia specjalnej strefy rewitalizacji jako obszaru, na którym będą stosowane specjalne rozwiązania ustawowe poprawiające skuteczność przeprowadzenia rewitalizacji. (Dzwonek) Bardzo istotnym rozwiązaniem dla wielu miast jest możliwość włączenia do obszaru rewitalizacji niezamieszkałych terenów zdegradowanych, takich jak tereny poportowe, poprzemysłowe, powojskowe i pokolejowe. Tereny te stanowią w niektórych miastach istotną część obszarów zdegradowanych. Podsumowując, projekt prezentuje holistyczne podejście do procesu rewitalizacji. Został poddany szerokim konsultacjom społecznym i wpisuje się w Narodowy Plan Rewitalizacji. Zasługuje na jak najszybsze uchwalenie i wprowadzenie go do porządku prawnego. Klub Platformy Obywatelskiej będzie głosował za przyjęciem tego projektu. Chciałabym jeszcze w ramach drugiego czytania zgłosić w imieniu klubu dwie poprawki. Jedna z tych poprawek doprecyzowuje warunki, na jakich tereny poprzemysłowe mogą zostać włączone w skład obszaru rewitalizacji, a druga ma charakter dostosowawczy w związku z przyjęciem zmiany ustawy o samorządzie gminnym, jeszcze nieopublikowanej...