Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2021-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody. Projekt jest zawarty w druku nr 1728, a sprawozdanie komisji jest w druku nr 1739. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany projekt ma umożliwić uniknięcie sporu z Komisją Europejską, która wezwała Polskę do usunięcia uchybienia polegającego, zdaniem Komisji, na niezapewnieniu odpowiednich zabezpieczeń w celu ochrony siedlisk leśnych oraz gatunków roślin i zwierząt stosownie do wymogów dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, czyli tzw. dyrektywy siedliskowej, oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, tzw. dyrektywy ptasiej. W wezwaniu nr 2018/2208, a potem w uzasadnionej opinii Komisja Europejska stwierdziła, że zapis art. 14b ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach i wydane rozporządzenie ministra środowiska z dnia 18 grudnia 2017 r. w sprawie wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej spowodowały naruszenie art. 6 ust. 1 i 2, art. 12 ust. 1 lit. a-d, art. 13 ust. 1 lit. a oraz art. 16 ust. 1 dyrektywy siedliskowej, a także art. 4 ust. 1, art. 5 lit. a, b i d oraz art. 9 dyrektywy ptasiej. Wysoka Izbo! Oczywiście rząd nie chce tego sporu z Komisją Europejską eskalować i stąd przygotowany jest projekt ustawy, o którym mówimy. Zmiany zawarte w tej ustawie obejmują: po pierwsze, uchylenie w ustawie o lasach przepisów, które dotyczą wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej oraz zmianę przepisów ustawy o ochronie przyrody dotyczących tychże wymagań dobrej praktyki; po drugie, dodanie w ustawie o ochronie przyrody art. 52b zobowiązującego właścicieli lasów do stosowania wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej i to zarówno na etapie przygotowywania, jak i na etapie realizacji działań z zakresu gospodarki leśnej oraz przepisu zawierającego delegację ustawową dla ministra właściwego ds. środowiska do określenia, w drodze rozporządzenia, wymagań dobrej praktyki w zakresie gospodarki leśnej z uwzględnieniem zapewnienia ochrony gatunków, celów, zasad gospodarki leśnej oraz wymogów gospodarczych, społecznych i kulturowych - tenże kodeks dobrych praktyk będzie przeciwdziałać występowaniu potencjalnych kolizji działań w zakresie gospodarki leśnej z elementami środowiska; po trzecie, doprecyzowanie w omawianym projekcie art. 52 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody w oparciu o art. 12 i art. 13 dyrektywy siedliskowej poprzez wskazanie, że odstępstwa nie dotyczą gatunków objętych systemem ścisłej ochrony na mocy dyrektyw. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany projekt wpłynął 3 listopada br. do laski marszałkowskiej, a 2 dni później, 5 listopada, został skierowany do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z zaleceniem przedstawienia sprawozdania do 15 listopada 2021 r. I właśnie w tym terminie, 15 listopada, odbyło się posiedzenie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, na którym, po pierwsze, przeprowadzono pierwsze czytanie tego projektu, które, jak wiadomo, obejmuje wstępną dyskusję, pytania uczestników i odpowiedzi na pytania, po drugie, komisja przystąpiła do szczegółowych prac nad projektem. Wysoka Izbo! W trakcie prac prowadzonych po zakończeniu pierwszego czytania komisja rozpatrzyła wniosek o wysłuchanie publiczne projektu ustawy. Wniosek przewidywał przeprowadzenie wysłuchania publicznego w dniu 6 grudnia, co w oczywisty sposób prowadziłoby do niezachowania terminu wyznaczonego komisji ochrony środowiska na przedłożenie sprawozdania o przedmiotowym projekcie, czyli wspomnianego już terminu 15 listopada. Wniosek ten nie uzyskał poparcia większości posłów komisji. W trakcie szczegółowych prac nad projektem komisja odrzuciła w głosowaniu trzy pakiety poprawek zgłoszone przez posłów klubów opozycyjnych. Poprawki te obejmowały wykreślenie art. 1 z projektu, co prowadziłoby do pozostawienia w ustawie o lasach art. 14b, a właśnie ten art. 14b jest najbardziej krytykowany przez Komisję Europejską. To jest artykuł, który zdaniem Komisji Europejskiej stanowi szeroką derogację od zakazów dotyczących gatunków ściśle chronionych, w szczególności gatunków objętych ochroną ścisłą na podstawie dyrektyw ptasiej i siedliskowej. A zatem cel nowelizacji, czyli likwidacja sporu z Komisją Europejską, nie zostałby osiągnięty. Oczywiście te poprawki zostały odrzucone. Właściwie było tak, że pakiety poprawek, które zostały złożone przez różne kluby, po prostu się powtarzały. Trudno w tej chwili o tym szczegółowo mówić z uwagi na brak czasu. Należy podkreślić, że obowiązki właściciela lasu, które do tej pory były określone w art. 14b - są określone, bo ten artykuł jeszcze tam jest - zostają zapisane w ustawie o ochronie przyrody w dodawanym art. 52b stosownie do uzgodnień poczynionych przez rząd z Komisją Europejską. Drugi z problemów ujęty w rozpatrywanych poprawkach to przywrócenie w ustawie o ochronie przyrody odwołania do załącznika II dyrektywy siedliskowej. Przypomnę, że dyrektywa siedliskowa wskazuje na gatunki roślin i zwierząt oraz typy siedlisk ważne dla Wspólnoty, dla ochrony których powołano sieć obszarów Natura 2000. Załącznik II do dyrektywy siedliskowej określa gatunki roślin i zwierząt ważne dla Wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony, z kolei załącznik IV określa gatunki roślin i zwierząt ważnych dla Wspólnoty, które wymagają ścisłej ochrony. Zatem odwołanie do załącznika II, które jest obecne w art. 52 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody to decyzja prawodawcy krajowego. To nie wynika z dyrektywy. Zdaniem Komisji Europejskiej jest to zbędne, niepotrzebne i, jak mówię, wykracza poza wymagania dyrektywy. I z tego powodu zostało to usunięte z omawianego projektu z druku nr 1728. Właśnie z tego powodu zostało to usunięte z tej jednostki redakcyjnej w rządowym przedłożeniu. Na szczęście po odrzuceniu tej poprawki nie znajduje się to również w tekście ujętym w sprawozdaniu komisji ochrony środowiska. Ponadto komisja po odrzuceniu poprawek, które tutaj omówiłam, przyjęła pakiet poprawek legislacyjnych zaproponowanych przez Biuro Legislacyjne Sejmu. Wysoka Izbo! Całość sprawozdania komisji zawarta w druku nr 1739 została przyjęta 13 głosami za, przy czterech głosach przeciwnych i 10 głosach wstrzymujących. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę Wysoką Izbę o uchwalenie projektu ustawy o zmianie ustawy o lasach oraz ustawy o ochronie przyrody zawartej w sprawozdaniu komisji ochrony środowiska. Dziękuję bardzo. (Oklaski)