Mówca: Kornelia Wróblewska
Data: 2018-02-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Po raz kolejny jesteśmy postawieni w sytuacji, gdy do debaty wprowadza się bardzo ważne zagadnienia, rozwiązania, na które wiele środowisk czeka od wielu, wielu lat, i kiedy w ustawie, w której są również dobre zapisy, wciska się takie zapisy, które są bardzo trudne do przyjęcia i o których warto dyskutować zwłaszcza wtedy, kiedy prowadzi się konsultacje. Później z tych konsultacji niewiele się wynosi i niewiele się z tych rzeczy, które zostały przekonsultowane, rzeczywiście wprowadza do ustawy. Wiele warsztatów terapii zajęciowej z całej Polski opowiada się za ponownym przekazaniem do konsultacji społecznych projektu ustawy o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw z dnia 23 listopada 2017 r., gdyż zbyt szybkie procedowanie tego aktu normatywnego przyczyni się do zablokowania prawidłowej pracy organizacji pozarządowych na rzecz osób niepełnosprawnych, jak również samych warsztatów terapii zajęciowej. Szczególny niepokój budzą następujące zapisy. Zmiana art. 10a dotycząca pierwszej oceny kompleksowej, która ma być dokonywana w okresie 3-6 miesięcy od dnia przyjęcia uczestnika. W tak krótkim czasie trudno jest dokonać w sposób dokładny wstępnej oceny możliwości uczestnika, której konsekwencją byłyby jego losy. Ponadto w okresie pierwszych 3 miesięcy tworzy się indywidualny program rehabilitacji, tym bardziej niemożliwe jest dokonywanie oceny dopiero co stworzonego programu, a zatem taki zapis jest niemożliwy do realizacji w sposób rzetelny, a wręcz w ten sposób nakazuje się warsztatom tworzenie fikcji. Kolejny artykuł, art. 10ab, dotyczy zakazu zatrudniania członków zarządów organizacji pozarządowych w warsztatach terapii zajęciowej. Zapis jest sprzeczny z szeregiem ustaw, takich jak Kodeks pracy, ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a nawet konstytucja. Rażąco łamie zasady wolności zatrudnienia, jak również wolności poglądów. Wprowadzenie tego artykułu spowoduje chaos zarówno w warsztatach, jak i w organizacjach, jak również może spowodować szereg pozwów sądowych w zakresie prawa pracy. Ponadto zapis ten spowoduje bardzo duże koszty dla rządu, ponieważ część obecnych członków zarządów, a równocześnie pracowników WTZ jest jednocześnie opiekunami i rodzicami uczestników warsztatów, a więc w sytuacji wyboru pomiędzy pracą a działaniem w organizacji pozarządowej osoby te zrezygnują z pracy i przejdą niezwłocznie na świadczenie pielęgnacyjne. Ponadto co najmniej 90% warsztatów prowadzonych przez sektor pozarządowy, czyli ponad 500 WTZ, jest prowadzonych przez małe organizacje, z tego co najmniej połowa, czyli ok. 250 warsztatów w Polsce, jest w sytuacji, kiedy część osób z zarządu jest pracownikami WTZ, ponieważ jest to główna działalność tej organizacji. Wprowadzenie tego zapisu spowoduje w najbliższych kilku latach powrót co najmniej 800 osób niepełnosprawnych do domów, a co za tym idzie, przejście ich opiekunów na świadczenia pielęgnacyjne, a pracownicy stracą pracę i przejdą na zasiłki dla osób bezrobotnych. Art. 10b ust. 2b dotyczy finansowania warsztatów. Zapis ten jest niejasny, jest wręcz skomplikowany i może spowodować zmniejszenie dofinansowań warsztatów przez samorządy, co w konsekwencji będzie prowadzić do bankructwa WTZ. Ponadto brak w proponowanej ustawie wskazań do waloryzacji rocznego kosztu pobytu uczestnika. Aby umożliwić warsztatom terapii zajęciowej kontynuowanie działalności rehabilitacyjnej na optymalnym poziomie, konieczne jest zwiększenie wysokości w przeliczeniu miesięcznym dofinansowania pobytu jednego uczestnika WTZ do poziomu odpowiadającego 100% minimalnego wynagrodzenia brutto. Powiatowa strategia rozwiązywania problemów społecznych. Koniecznie należy wykreślić zapis mówiący o uzależnianiu możliwości utworzenia WTZ w danym powiecie oraz zwiększaniu liczby uczestników funkcjonujących WTZ od zapisów zawartych w powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych. Jeżeli powiatowe strategie rozwiązywania problemów społecznych nie zawierają wymaganych tym zapisem wskazań, korzystanie z tego przepisu może rodzić duże problemy. Warsztatowi trudno będzie zdobyć akceptację władz, środowisk lokalnych. Trudno będzie WTZ-etom doprowadzić do wymaganych zmian w obowiązującej strategii. Wystarczającym argumentem za zwiększeniem liczby uczestników powinna być lista osób oczekujących powyżej 3 miesięcy na przyjęcie do warsztatu, którą będą prowadziły PCPR-y. Postępowanie administracyjne. Likwidacja odwołania od decyzji prezesa PFRON do ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego i wprowadzenie w to miejsce wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest dużym błędem. Powinno się wystrzegać ponownego rozpatrywania sprawy przez ten sam organ i traktować to jako okoliczność wyjątkową, konieczną wyłącznie w sytuacji, gdy nie ma organu wyższego rzędu. Likwidacja konkursu na nabór prezesa i wiceprezesów PFRON to już po prostu czyste kolesiostwo. Wiele zmian wynika z konieczności odpowiedzi na powołanie programu ˝Za życiem˝. Niestety są to zmiany kosmetyczne, wprowadzane bez zrozumienia problemu i materii, z którą ustawodawca się mierzy. Te zmiany (Dzwonek), jak kalka, wprowadzane przez PiS w sytuacjach, w których mówimy o zarządzie i nadzorze, znoszą konkursy, wprowadzają kolesiostwo...