Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-02-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ruch Palikota popiera zapisy projektu dążącego do zapewnienia bezpieczeństwa depozytów. Mamy świadomość, że konieczność szybkich zmian przekazał pan poseł Szulc przed chwilą. Otrzymaliśmy dane, że jeszcze niedawno w SKOK-ach zgromadzonych było 14 mld depozytów i 2 mln osób były członkami SKOK-ów, tymczasem dowiadujemy się, że ta kwota wynosi już 17 mld, 20 mld dla całej grupy SKOK-ów i jest 2,5 mln osób. Jeżeli chodzi o vacatio legis, to tak, jesteśmy przeciwko tak krótkiemu vacatio legis co do zasady, aczkolwiek podczas pracy w podkomisji zostały wprowadzone pewne wyłączenia co do vacatio legis, 14-dniowego terminu wejścia w życie ustawy. Ta ustawa zresztą w ogóle ma niezwykle burzliwą i długą historię. Do niedawna, do 26 października, obowiązywała ustawa z 1995 r. mówiąca o SKOK-ach, o zupełnie innych SKOK-ach, o niewielkich kasach kredytowych. Ustawa z 2009 r., uchwalona w 2009 r., została skierowana przez prezydenta Kaczyńskiego do Trybunału Konstytucyjnego i dopiero wyrok z 12 stycznia 2012 r. otworzył możliwość dalszego biegu i opublikowania tej ustawy po wprowadzeniu przez Sejm niezbędnych poprawek usuwających wskazane przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z konstytucją. Ustawa dotychczas obowiązująca została opublikowana 26 lipca 2012 r., natomiast już 19 lipca, a więc w okresie przed opublikowaniem obecnie obowiązującej ustawy, pojawił się nowy, ten właśnie projekt poselski. W międzyczasie, po wejściu w życie, po opublikowaniu, ustawa z 2009 r. również została skierowana do Trybunału Konstytucyjnego. A więc możemy spodziewać się, że po przyjęciu obecnego projektu i opublikowaniu ustawy ona również trafi do Trybunału Konstytucyjnego. Dlatego w miarę jak starczy mi czasu, będę chciał zwrócić uwagę na te rafy, które ewentualnie mogą być przyczyną niezgodności z konstytucją. Natomiast chciałbym wrócić do tego, co mówił pan poseł Szulc podczas przedstawiania sprawozdania Komisji Finansów Publicznych. Toczyła się bardzo długa dyskusja, zgłoszono bardzo wiele, setki poprawek i bardzo wiele poprawek uzgodniono w toku prac podkomisji. Tutaj widzimy, w każdym razie ja dostrzegam bardzo wyraźnie, niedoskonałości obecnego regulaminu Sejmu. W tej chwili nie ma z tych prac podkomisji, z kilkudziesięciu albo może stu kilkudziesięciu godzin, protokołu. Możemy odsłuchać, co tam się działo, jeżeli ktoś chciałby śledzić prace nad tym projektem ustawy. Natomiast skutek jest taki: otrzymaliśmy dwa projekty, jeden projekt, który był poddawany różnego rodzaju konsultacjom i opiniom, i drugi projekt, w istotnym stopniu zmieniony w podkomisji. Wydaje się, że wniosek na przyszłość - i będziemy o to wnioskowali - jest taki, aby, po pierwsze, z posiedzeń podkomisji, wszystkich podkomisji, oprócz nagrań, zresztą nieobowiązkowych, również były stenogramy, a także, po drugie, aby... (Poseł Krystyna Skowrońska: Obowiązkowych nagrań.) ...powrócić do dawnej tradycji przekazywania, po dokonaniu zmian, po przepracowaniu tego w podkomisjach, protokołu rozbieżności. W każdym razie chodzi o to, aby można było w bardzo prosty, łatwy sposób zorientować się, co w trakcie prac w Sejmie zostało zmienione w projekcie ustawy, szczególnie jeżeli tych zmian jest tak dużo. Jeżeli chodzi o te rafy, o których mówiłem, dotyczące ewentualnej niezgodności z konstytucją, to wygląda to tak. W obecnym stanie prawnym depozyty w spółdzielczych kasach oszczędnościowych zabezpieczone są przez fundusz stabilizacyjny i ubezpieczenia depozytów w Towarzystwie Ubezpieczeń Wzajemnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych. System ten jest znacznie odmienny od przewidzianego dla banków, które podlegają ochronie w trybie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Zobligowanie wszystkich kas do przymusowego uczestnictwa w systemie gwarantowania depozytów stanowi ograniczenie swobody działalności gospodarczej, o której mowa w art. 22 konstytucji. Wolność działalności gospodarczej nie ma jednak charakteru absolutnego, może być ograniczona ze względu na ważny interes społeczny. I na pewno ważnym interesem publicznym jest ochrona członków kas przed ryzykiem utraty zgromadzonych w nich środków, a taki nakaz wynika wprost z art. 76 konstytucji. (Dzwonek) Jeżeli będziemy w stanie wykazać, że zastąpienie obecnego systemu przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny zapewni większą efektywność i lepszy poziom ochrony środków zdeponowanych w kasach, wówczas nie będziemy mieli problemu ze stwierdzeniem, że te zapisy są konstytucyjne. Wydaje mi się, że w tej chwili nie ma czasu na to, aby wnikać w ten temat, ale wydaje się też, nie ma wątpliwości, że Bankowy Fundusz Gwarancyjny zapewni lepszą ochronę. Mam nadzieję, że ta ustawa nie trafi do Trybunału Konstytucyjnego, a jeżeli trafi, to nie zostanie przez trybunał zakwestionowana. Ruch Palikota popiera te zmiany i będzie głosował za ich wprowadzeniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)