Mówca: Artur Dębski
Data: 2015-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo się cieszę, że jeszcze tak wielu kolegów z Platformy Obywatelskiej zostało, bo my ustawę złożyliśmy, w tej chwili warto by było siąść i porozmawiać o tym, jak to szybko przeprowadzić. Wiem, że ustawa o stałej cenie nie załatwi spraw polskiego czytelnictwa, natomiast, proszę państwa, mamy w tej chwili niebywałą szansę. Jak widać, jest zgoda na sali sejmowej w sprawie tego, że czytelnictwo polskie jest w pewnego rodzaju kryzysie. To, o czym mówimy, że sytuacja nie ulega pogorszeniu, to za mało. Sytuacja ma się radykalnie poprawić. Mamy do tego mandat, dlatego że Polska wydała wielu bardzo mądrych ludzi. A w tej chwili - to już poruszaliśmy wcześniej - jesteśmy na 4. miejscu od końca w Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o czytelnictwo, a jednocześnie na 4. miejscu od końca, jeżeli chodzi o nowoczesne technologie i innowacyjność. To ma bezpośredni związek i musimy o tym dyskutować. Padły tu już te słowa, ale chciałbym przytoczyć wyniki badań. 10 mln ludzi w Polsce podobno nie ma ani jednej książki w domu. To jest niewiarygodne. Te same statystyki mówią o tym, że 19 mln Polaków w zeszłym roku nie przeczytało żadnej książki. To są dane nie do wiary. Ale ktoś te badania robi bardzo rzetelnie i uważam, że tu mamy olbrzymie pole do popisu. Jedną sprawą jest nawyk czytania, a drugą - uwarunkowania dla większego dostępu do książek. Kolejna rzecz. Było takie hasło ˝Cała Polska czyta dzieciom˝. Proszę państwa, nikt nie czyta dzieciom. Zapomnijmy... (Poseł Katarzyna Matusik-Lipiec: Nieprawda, ja czytam swojej 7-letniej córce.) ˝Ja˝ to jest bardzo zły przykład w tym wypadku. My mówimy o ogóle. 30 czy 40 mln naszych obywateli to nie jest ˝ja˝. Pamiętajmy o tym. To jest bardzo ważna rzecz. Rynek książki dla dzieci wbrew całej sytuacji ma się bardzo przyzwoicie, ale ta akcja nie ma już nic wspólnego z rzeczywistością. Inaczej - niewiele osób w takim razie czyta swoim dzieciom. Uważam, że tu też jest bardzo duże pole do popisu. (Poseł Katarzyna Matusik-Lipiec: Ja czytam.) Kolejna sprawa, która była wielokrotnie poruszana, dotyczy bibliotek. Proszę państwa, w tym roku do wszystkich bibliotek w Polsce trafią książki za 25 mln zł. To jest poniżej złotówki na jednego mieszkańca. Przypomnę, że jeden śmigłowiec Caracal ma kosztować 55 mln euro, więc jeżeli chcemy, żeby tymi śmigłowcami latali i konstruowali je Polacy, musimy spowodować, że będą oni mieli dostęp do wiedzy. Cały rynek książek, które trafią do bibliotek publicznych, stanowi wartość 5,5 mln euro, to jest 10% wartości jednego śmigłowca. W dużych miastach ta sytuacja wygląda nie najlepiej, chociaż na przykład na Mazowszu i w Warszawie samorządy bardzo przyzwoicie współpracują w tym zakresie z bibliotekami, natomiast Warszawa, jako że jest bogata, jest taka stereotypowa opinia, nie korzysta z tych wszystkich dobrodziejstw. Jestem w kontakcie z panem Michałem Strąkiem, dyrektorem biblioteki wojewódzkiej na Koszykowej, który ma szereg pomysłów. Nie wystarczy czasu, żeby je przedstawić, natomiast jestem przekonany, że gdybyśmy ten projekt ustawy poparli i złożyli w komisji, to wypracowalibyśmy naprawdę przyzwoity dokument, który poprawiłby czytelnictwo w Polsce. W tej chwili sytuacja jest taka, że pisanie książek w naszym kraju stanowi hobby. Pisarze nie utrzymują się z tego, że piszą, tylko najczęściej pracują gdzie indziej. I to trzeba zmienić, ci ludzie powinni na tym zarabiać. W brytyjskiej telewizji BBC, państwowej telewizji, jest taki zwyczaj, że zawsze w programie publicystycznym czy innym jest w kadrze książka, po prostu Anglicy mają taki zwyczaj. W naszej telewizji publicznej nie ma tego zwyczaju. Może warto byłoby pomyśleć o tym, aby ten zwyczaj wprowadzić. Mówiliśmy o tym, że wchodzimy na dobrą drogę. Tak, jest szansa, jeżeli zrobimy ten pierwszy krok. A zatem pracujmy nad ustawą, a w trakcie prac wypracujemy takie rozwiązania, które poprawią czytelnictwo w Polsce. Była taka sytuacja, proszę państwa, że w Polsce pojawiły się supermarkety. Wtedy zaopatrywałem, bo to akurat moja branża, kilka tysięcy małych sklepów w całym kraju w artykuły typu: wszystko po 5 zł. Z dnia na dzień znikało 10, 20, 30 sklepów. (Dzwonek) W tej chwili tych sklepów jest bardzo niewiele i ma to bezpośredni związek z powstaniem rekinów, tych wielkich supermarketów. Nie dopuśćmy do tego, żeby polscy księgarze, którzy teraz prowadzą księgarnie, byli pakowaczami na przykład w firmie wysyłkowej Amazon, która zamierza wejść na polski rynek. Po prostu pomóżmy polskiemu rynkowi książki bronić się przed największymi. Bardzo dziękuję.