Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2017-03-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa, druk nr 1247. Projekt tej ustawy ma na celu nowelizację przepisów w zakresie przedawnienia zobowiązań podatkowych. Obecnie Ordynacja podatkowa przewiduje 5-letni okres przedawnienia zobowiązań podatkowych, który to termin może być przerwany każdorazowo z chwilą podjęcia postępowania egzekucyjnego. O podjęciu tego postępowania podatnik zostaje powiadomiony, a organ podatkowy może egzekwować należności z jakiegoś nowego, nieznanego lub nieistniejącego wcześniej majątku dłużnika. Postępowanie egzekucyjne może być zatem prowadzone bezterminowo, w nieskończoność. Wnioskodawcy projektu proponują wydłużenie tego 5-letniego terminu postępowania egzekucyjnego o okres nie dłuższy niż 3 lata. W wyniku wprowadzonej zmiany zostaje ściśle określony termin przedawnienia, a projektodawcy, uchylając jednocześnie § 8 Ordynacji podatkowej, powodują, że dłużnik po tym terminie będzie mógł znieść zabezpieczenia hipoteczne i wnosić o wykreślenie hipoteki zabezpieczającej przedmiotową wierzytelność. Projektodawcy, określając ściśle okres prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wyszli naprzeciw orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego. To właśnie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ustawodawca powinien kształtować mechanizmy prawa podatkowego w taki sposób, aby wygaśnięcie zobowiązania podatkowego następowało w rozsądnym terminie, a wyegzekwowanie długu podatkowego nie trwało przez dziesięciolecia. I trzeba powiedzieć, że należy docenić tę inicjatywę projektodawców dotyczącą próby uporządkowania kwestii instytucji przedawnienia. Biorąc z drugiej strony pod uwagę zapisy ustawy zasadniczej, czyli naszej konstytucji, należy podejść do zagadnienia przedawnienia długów zdecydowanie ostrożniej. Wskazują na to zresztą opinie dołączone do tego projektu. Chodzi o opinie zarówno Prokuratorii Generalnej, jak i prokuratora krajowego odnoszące się do rozwiązań projektu. Wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia mimo wszystko ma charakter nieefektywny, gdyż nie zaspokaja roszczeń finansowych wierzyciela podatkowego. Odnosząc się jednak do zapisów konstytucji, trzeba podnieść, że w art. 84 konstytucji wyrażona jest zasada sprawiedliwości podatkowej, która polega na kształtowaniu podatków zgodnie z zasadą powszechności i równości. Konstytucja zobowiązuje każdego do posłuszeństwa i podporządkowania się nałożonym na niego ciężarom publicznym. Płacenie podatków jest więc konstytucyjną powinnością wobec państwa. Stąd wprowadzanie regulacji promujących podatników niewywiązujących się z zobowiązań podatkowych wydaje się niezasadne, prowadzi bowiem do naruszenia z punktu widzenia państwa prawnego poczucia sprawiedliwości podatkowej. Proponowane w projekcie ograniczenie do 3 lat wydłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego budzi więc wątpliwości konstytucyjne. Wprowadzenie elementu z góry określonego i stosowanego automatycznie okresu przedawnienia zobowiązań może prowadzić do osłabienia poczucia przestrzegania prawa, stanowić wręcz zachętę do działania na zwłokę przez nieuczciwych dłużników i kalkulowania uchylania się od obowiązku podatkowego. Niemniej jednak, ważąc te wszystkie argumenty, uważam, że należy pochylić się nad instytucją przedawnienia, dokonać analizy czasowej, tego, czy okres wydłużony o 3 lata nie jest zbyt krótki oraz w jaki sposób złagodzić unormowania konstytucyjne, i dlatego wnioskuję w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego (Dzwonek) o przekazanie projektu do Komisji Finansów Publicznych w celu prowadzenia dalszych prac. Dziękuję. (Oklaski)