Mówca: Grzegorz Adam Woźniak
Data: 2016-11-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy z druku nr 897 o zmianie ustawy o ochronie zwierząt. W procedowanym projekcie - stało się to konieczne - uszczegółowiono oraz rozszerzono przepisy tak, aby bardziej kompleksowo regulowały politykę ochrony i zapobiegania bezdomności zwierząt oraz realizację zadań własnych samorządów w tym zakresie. Nadpopulacja zwierząt domowych i skala bezdomności zwierząt według raportu NIK, który ukazał się w tym roku, mają kilka przyczyn, z czego najważniejszymi są mała świadomość i brak edukacji w tej materii wśród Polaków, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii sterylizacji i kastracji jako głównej metody zapobiegania niekontrolowanej rozrodczości, jak również brak prawnych możliwości według samorządów, które nie mogą wydatkować środków na te działania, szczególnie jeśli chodzi o zwierzęta, które mają swoich właścicieli. Według raportu NIK gminy nadal nie potrafią skutecznie zapobiegać bezdomności zwierząt. Większość z nich nie wdrożyła planu znakowania wszystkich zwierząt ani nie wprowadziła realnych zachęt, jeśli chodzi o kastrację lub sterylizację psów i kotów mających właścicieli. Część gmin nie zapewniła nawet obowiązkowego wykonywania sterylizacji przez schroniska. W rezultacie rośnie liczba odławianych zwierząt, a także zwiększają się wydatki ponoszone na opiekę nad nimi. Chociaż coraz więcej zwierząt bezdomnych znajduje swój nowy dom, to jednak ciągle jest ich znacznie mniej niż tych, które trafiają do schronisk. Wyniki kontroli wskazują, że drogą do rzeczywistego rozwiązania problemu bezdomności zwierząt, w tym ograniczenia nakładów niezbędnych na opiekę nad nimi, jest nie umieszczanie zwierząt w coraz lepszych i droższych schroniskach, lecz przede wszystkim zaprogramowanie i finansowanie działań profilaktycznych, które w perspektywie wyeliminują lub zmarginalizują zjawisko bezdomności zwierząt. Jednym z wniosków pokontrolnych jest dopuszczenie w ustawie o ochronie zwierząt finansowania ze środków gmin sterylizacji zwierząt poza schroniskami, przy poszanowaniu praw ich właścicieli. Gminy nie kierowały do właścicieli zwierząt żadnych zachęt do przeprowadzania ich kastracji i sterylizacji. Tłumaczyły, że w obecnym stanie prawnym dofinansowanie tych zabiegów nie jest dopuszczalne. Sporo gmin chciało wprowadzić do swojego programu te działania dotyczące opieki nad zwierzętami bezdomnymi w ramach uchwał, ale niestety wojewodowie twierdzili, że nie ma takiego upoważnienia ustawowego ani podstaw prawnych, aby można było te działania uznać za zgodne z prawem. Również w postępowaniu niektóre sądy przychylały się do tego stanowiska, czyli do stanowiska wojewodów. Dlatego m.in. w tym projekcie poselskim do katalogu zawartego w art. 11 ustawy o ochronie zwierząt, który jest katalogiem zamkniętym, wprowadza się jeden przepis mówiący o możliwości sterylizacji zwierząt właścicielskich przez samorządy. W perspektywie kilku lat wszystkie gminy na tym zyskają, dlatego że to właśnie zwierzęta mające właścicieli mają największą liczbę rozmnożeń. Jest to pozytywna i potrzebna zmiana zapewniająca lepszą ochronę zwierząt. Sterylizacja mogłaby być zarządzana w ramach programu na zasadach dobrowolności, a jeśli gminy dysponują swoimi środkami, to nie ma powodu, żeby tego przepisu nie wprowadzić i nie umożliwić im takiego działania. W związku z tym rekomendujemy Wysokiej Izbie przyjęcie tego projektu ustawy zgodnie również ze stanowiskiem komisji rolnictwa i samorządu terytorialnego. Dziękuję bardzo.