Mówca: Iwona Śledzińska-Katarasińska
Data: 2015-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Wydaje mi się, że jeżeli państwo by się chcieli czegoś dowiedzieć, to wystarczy posła sprawozdawcę dopytać. Na pewno wie znacznie więcej o tym projekcie, niż udało mu się powiedzieć. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska, chcę powiedzieć, że klub, wszyscy posłowie zgromadzeni w tym klubie, po pracach, jakie zostały wykonane, także przez podkomisję i komisję, w pełni i popiera ten projekt, i identyfikuje się z nim, i nie dlatego, że jest to projekt rządowy, i nie dlatego, a przynajmniej nie tylko dlatego, że on wykonuje postanowienia konwencji i uregulowań europejskich, choć jest to bardzo ważne, bo m.in. znajdują się tam regulacje, które właściwie powstały już w roku 2001, w ramach dyrektywy europejskiej, więc rzeczywiści trochę długo czekaliśmy. Główna idea jest taka, że od lat, ilekroć się pojawia problem prawa autorskiego, jest spór związany z wyborem między dwiema wartościami. Wartość pierwsza to jest prawo twórcy i wykonawcy do dzieła i do wykonania tego dzieła, czyli coś, co jest istotą zawodu twórcy i wykonawcy. A z drugiej strony mamy rosnącą tendencję do rozszerzania dostępu szerokiej opinii publicznej, szerokiej publiczności do tych dzieł, które w znacznym stopniu są traktowane jako dobro ogólnonarodowe. Jest to zawsze bardzo trudna dyskusja. I ta nowelizacja, jeszcze nie do końca, ale próbuje te interesy, bo to są interesy, maksymalnie zrównoważyć. Z jednej strony poprzez zarówno doprecyzowanie pewnych sformułowań, jak i zmiany w artykułach istniejącego już prawa autorskiego bardzo wyraźnie zakreśla granice tzw. dozwolonego użytku, w związku z czym powinno być, przynajmniej teoretycznie, już mniej sporów sądowych, mniej problemów, mniej wątpliwości, ale z drugiej strony, wdrażając regulacje nowych dyrektyw Parlamentu Europejskiego, niejako wprowadza do obiegu publicznego tzw. dzieła osierocone i dzieła poza obrotem handlowym. Tak więc poszerzamy domenę publiczną i możliwość korzystania z utworów, a równocześnie mówimy twórcom: tak, to jest efekt waszej pracy, waszego talentu i tylko w bardzo jasno określonych i sprecyzowanych warunkach i okolicznościach można z waszej pracy i z waszego talentu korzystać bez umów czy też bez opłat. Te najważniejsze regulacje z tej drugiej kategorii to jest kwestia doprecyzowania pojęcia wyjątku edukacyjnego, to jest kwestia unormowania pozycji pisarza, poety, wydawcy dzieł znajdujących się w bibliotekach, których wypożyczanie powinno podlegać prawom autorskim. Jednak biblioteki do tej pory nie miały środków, by prawa autorskie finansować. A wreszcie znaleźliśmy rozwiązanie, które na to pozwoli. Natomiast jeśli chodzi o tę drugą część, drugą dziedzinę, to, jak powiedziałam, jest to kwestia dzieł osieroconych i dzieł poza obrotem handlowym. Zlikwidowaliśmy tą nowelizacją także pewną fikcję. Fundusz Promocji Twórczości, który de facto prawie nie miał środków, miał niby służyć artystom i twórcom (Dzwonek), ale nie mając pieniędzy, nie bardzo służył. Dlatego dotychczasowe zobowiązania i zadania Funduszu Promocji Twórczości przejmuje Fundusz Promocji Kultury. To będzie jedyny fundusz tego typu, fundusz celowy, z którego między innymi właśnie zobowiązania bibliotek związane z użyczeniami, czyli wypożyczeniami na zewnątrz, będą regulowane. Oczywiście może się zdarzyć, że w tej dyskusji zostaną zgłoszone poprawki, ale chcę powiedzieć, iż jestem głęboko przekonana, że poznaliśmy racje wszystkich stron i przyjęliśmy rozwiązania, z których być może nie wszystkie strony są zadowolone do końca, niemniej z reguły przy tego typu kwestiach jest tak, że jeżeli nie wszyscy są szczęśliwi, każdy ma jakieś ˝ale˝, to znaczy, że projekt jest dobry. Jeszcze raz...