Mówca: Zdrowia Bartosz Arłukowicz
Data: 2012-04-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W październiku 2011 r. duży koncern farmaceutyczny produkujący ważne leki przeciwnowotworowe poinformował o kłopotach z linią technologiczną w Austrii. Poinformował o tym, że te kłopoty będą trwały 3 miesiące. Resort poprosił urząd rejestracji leków o natychmiastowy kontakt i przekazanie informacji o innych producentach tych leków, a także informował o kłopotach technologicznych tego koncernu. 20 marca tego roku duży koncern farmaceutyczny, ten, o którym rozmawiamy, poinformował resort zdrowia, że kłopoty z linią technologiczną przedłużą się o kolejne miesiące. Poinformował o tym resort i wszystkie zainteresowane strony, w tym także konsultantów krajowych. Koncern informował o tym w ten sposób, że kłopoty z linią technologiczną mają wpływ na dostawy leków ze strony tego koncernu. Argumentacja ze strony koncernu była następująca. Koncern w marcu tego roku tłumaczył, iż spowodowane jest to gwałtownie rosnącym popytem globalnym, ogólnym brakiem dostępności produktów w całej branży, jak również koniecznością przeprowadzenia niezbędnych zmian i modernizacji procesu technologicznego w zakresie produkcji w zakładzie produkcyjnym w Austrii. To jest cytat z informacji ze strony koncernu. Ta informacja wpłynęła do resortu 20 marca. 21 marca udałem się na spotkanie do Centrum Onkologii - Instytutu w Warszawie po to, aby rozmawiać z szefem jednej z najważniejszych instytucji onkologicznych w Polsce na temat polityki lekowej i informacji płynącej ze strony koncernu. Poleciliśmy departamentowi leków natychmiastowy kontakt i wezwanie, zaproszenie do resortu firm i koncernów produkujących te leki, których brak zgłaszał koncern. Pierwsze spotkanie z trzema firmami farmaceutycznymi produkującymi te same leki odbyło się w resorcie 22 marca. 23 marca odbyłem spotkanie w resorcie na nasze zaproszenie z konsultantem krajowym ds. onkologii i hematologii dziecięcej panem prof. Kowalczykiem i z szefami najważniejszych instytutów onkologicznych dla dzieci. 29 marca zostali zaproszeni do resortu wszyscy szefowie najważniejszych instytutów onkologii dla dorosłych, w tym także konsultant krajowy ds. onkologii pan prof. Krzakowski, gdzie odbyliśmy rozmowę i zaplanowaliśmy działania związane m.in. z kłopotami technologicznymi koncernu w Austrii. 5 kwietnia zaprosiliśmy na spotkanie do resortu dziennikarzy zajmujących się tematyką medyczną, m.in. w takim celu, aby poinformować dziennikarzy zajmujących się dziedziną medycyny o tym, że spotykamy się z problemem technologicznym dużego koncernu w Austrii. 11 kwietnia po raz wtóry zostali zaproszeni do resortu przedstawiciele koncernów produkujących zamienniki leków, które produkuje koncern mający kłopoty technologiczne. 17 kwietnia po raz kolejny spotkaliśmy się z szefem Centrum Onkologii w Warszawie po to właśnie, żeby zaplanować postępowanie szczególnie w odniesieniu do mniejszych jednostek, które być może będą mogły spotykać się z problemami. 18 kwietnia udałem się na spotkanie z marszałkami województw do Rzeszowa, aby przekazać marszałkom województw informację o tym, że import docelowy przebiega w resorcie sprawnie, i poprosić ich, żeby zwrócili się do szpitali, którymi zarządzają, o to, żeby szpitale, jeśli wystąpią problemy, natychmiast kontaktowały się z konsultantem wojewódzkim, konsultantem krajowym, a także resortem zdrowia. Na spotkaniu w Rzeszowie przekazałem marszałkom województw stan faktyczny na dzień 18 kwietnia i pełną wiedzę. 20 kwietnia po raz kolejny zostali zaproszeni do resortu szefowie największych instytutów onkologicznych z Polski wraz z konsultantem krajowym po to, aby omówić sytuację i zaplanować dalsze postępowanie. Konsultant krajowy i szefowie instytutów informowali, że duże ośrodki nie mają kłopotów z leczeniem, że prowadzą wielotygodniową wyprzedzającą politykę lekową. Szefowie największych instytutów zostali zobowiązani do tego, aby zgromadzić takie ilości leków, by ułatwić mniejszym ośrodkom, które być może spotkają się z problemami, dostęp do tych leków. Trzeba podkreślić skalę zjawiska. Od 21 października 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. do resortu wpłynęło 21 wniosków o import docelowy. Wnioski te zostały rozpatrzone. Warto podkreślić także to, że od 1 stycznia 2012 r. do połowy kwietnia do resortu wpłynęły wnioski w sprawie leku doksorubicyna z 5 jednostek, szpitali w Polsce. W Polsce rocznie notujemy około 140 tys. nowych rozpoznań chorób nowotworowych, leczymy około 350 tys. ludzi. Sytuacja przesunięcia terminu bądź odesłania pacjenta do innego ośrodka miała miejsce w przypadku 28 pacjentów w 11 ośrodkach w Polsce, z czego 1/4 w jednym niewielkim niepublicznym ośrodku zajmującym się chemioterapią. Wszystkie zgłoszone informacje do rzecznika praw pacjenta są wyjaśniane. Pośród tych informacji wpłynęła także informacja, o której pan poseł Joński przed chwilą mówił, a mianowicie taka, że dokładnie 3 pacjentów zostało odesłanych z Centrum Onkologii w Warszawie do innego niepublicznego ośrodka. Sytuacja ta jest wyjaśniana przez dyrektora instytutu, a także przez resort. Chcę państwa poinformować o tym, że pacjenci ci zostali odesłani do innego niepublicznego ośrodka w sytuacji, kiedy leki potrzebne do tej terapii były w szpitalu, w instytucie. W związku z tym szef instytutu wyjaśnia sytuację, dlaczego pacjenci zostali odesłani, kiedy leki były w instytucie onkologii. Warte podkreślenia jest to, że problem dostępności leków w znacznej części wystąpił tak naprawdę w ośrodkach niewielkich. Dysponuję pismami konsultantów krajowych, szefów dużych ośrodków informujących o tym, że oczywiście mają świadomość kłopotów technologicznych w Austrii, ale że leczenie w tych dużych ośrodkach mimo trudności z dostępem do tego leku przebiega w sposób płynny. Chcę państwu także zacytować pismo konsultanta krajowego ds. hematologii pana prof. Jędrzejczaka z dnia 19 kwietnia 2012 r. Szanowny Panie Ministrze! W związku z informacjami prasowymi dotyczącymi niedoboru leków cytostatycznych uprzejmie zawiadamiam, że w kierowanym przeze mnie ośrodku takie niedobory nie występowały ani zgodnie z informacjami uzyskanymi od kierownika apteki nie występują. Nie otrzymałem również próśb o interwencję w tej sprawie z innych ośrodków onkologicznych. Konsultant krajowy ds. hematologii pan prof. Jędrzejczak. Warte podkreślenia jest to, że ten koncern, który ma problemy technologiczne, zaopatruje bardzo wiele różnych rynków europejskich i nie tylko europejskich. Chcę państwa poinformować, że 22 kwietnia udałem się na spotkanie ministrów zdrowia Unii Europejskiej w Danii, gdzie rozmawialiśmy m.in. także na ten temat. Odbyłem spotkanie z komisarzem ds. zdrowia, który został poinformowany o tej sytuacji i poprosił o relację z innych państw europejskich w sprawie utrudnień w dostępie do leków tego producenta. Na wezwanie komisarza odpowiedziało 16 państw, które zgłaszają problemy z dostępem do leku produkowanego przez tego producenta w związku z kłopotami technologicznymi w Austrii. Były to państwa, takie jak: Austria, Belgia, Czechy, Niemcy, Hiszpania, Francja, Węgry, Irlandia, Włochy, Holandia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowenia i Słowacja. Chcę powiedzieć, że odbyłem także spotkania bilateralne z ministrami zdrowia z Niemiec, Hiszpanii, Francji, Węgier, Rumunii i Słowacji. We wszystkich tych dyskusjach mówiliśmy o tym, że kłopoty technologiczne tego producenta tak naprawdę odczuwalne są nie tylko na rynkach europejskich, ale także - i zostało to potwierdzone - na rynkach Stanów Zjednoczonych i Kanady. W momencie kiedy duży producent ma kłopoty technologiczne, ważne jest stworzenie sieci szybkiej informacji w skali europejskiej, ponieważ dostawca na rynek europejski tak ważnych leków odgrywa kluczową rolę. (Dzwonek) Zwróciłem się do komisarza Dalliego o to, aby Komisja Europejska podjęła działania w celu stworzenia systemu szybkiej informacji umożliwiającego zapobieganie takim sytuacjom w skali europejskiej. Komisarz przychylił się do tej propozycji i zadeklarował, że Komisja Europejska zajmie się stworzeniem takiego mechanizmu, z naszej inicjatywy, w możliwie najszybszym czasie. Chcę także podać dane dotyczące ilości leków, które docierają do Polski. Cały czas rozmawiamy z producentami tych leków i innymi. Chcę państwu powiedzieć, że w ostatnich dniach do polskich hurtowni i aptek trafiło 1,5 mln mg leku o nazwie etopozyd, ponad 110 tys. mg leku o nazwie doksorubicyna, około 267 tys. mg leku o nazwie cisplatyna. Mamy zapewnienia od koncernów produkujących te leki, że dostawy będą płynęły do Polski. Inne koncerny zostały zmobilizowane do wzmożenia linii produkcyjnych w związku z przedłużającym się kłopotem technologicznym w Austrii. Mamy stały kontakt z tymi koncernami. Mamy także stały kontakt z przedstawicielami innych państw, z którymi jesteśmy w tej chwili w stosunkach roboczych, w sprawie kłopotów technologicznych tego producenta. Niezwykle ważne jest też przy okazji kłopotów, z którymi się zetknęliśmy, wskazanie na pewien mechanizm. Bardzo ważne jest to, aby szczególnie w tak wrażliwej społecznie dziedzinie medycyny, jaką jest onkologia, którą sam osobiście zajmuję się od wielu lat, prowadzić leczenie kompleksowe. Niezwykle ważne jest to, żeby placówka, która podejmuje się leczenia choroby nowotworowej, zajmowała się pacjentem od momentu rozpoznania, poprzez diagnozę, etap radykalnego i trudnego, obciążonego wieloma powikłaniami, leczenia wstępnego, po leczenie podtrzymujące. Mamy do czynienia z sytuacją, kiedy mniejsze jednostki, które prowadzą działalność fragmentaryczną i zajmują się częścią świadczenia usługi onkologicznej, zetknęły się z problemem stałej dostawy leku. Duże jednostki, które prowadzą kompleksową działalność medyczną w odniesieniu do chorób nowotworowych, mają zaplanowane leczenie wielotygodniowe, przewidują na wiele tygodni zapotrzebowanie na określone leki i potrafią zaplanować leczenie pacjentów na wiele miesięcy naprzód. Wnioski płynące z mojego spotkania, ze spotkania przedstawicieli resortu z konsultantem krajowym i szefami największych instytutów skłaniają nas do podjęcia ważnych decyzji dotyczących w ogóle systemu funkcjonowania onkologii w Polsce. Pracujemy w tej chwili wraz z szefami największych ośrodków onkologicznych w Polsce nad stworzeniem narodowej sieci leczenia raka po to właśnie, aby w sposób merytoryczny i stały nadzorować wszystkie ośrodki zajmujące się leczeniem i chemioterapią, w sposób merytoryczny nadzorować ośrodki publiczne i niepubliczne, w sposób merytoryczny nadzorować prace dużych, ważnych instytutów świadczących kompleksowe usługi onkologiczne, ale także tych ośrodków, które zajmują się fragmentarycznym leczeniem chorób nowotworowych. Ważne jest także - i w tym zakresie także składam deklarację z tego miejsca - przyjrzenie się sposobowi i metodom wyceny określonych procedur onkologicznych przez NFZ i spowodowanie tego, aby procedury w Polsce były wyceniane przez instytucję niezależną, bo dziś mamy do czynienia z taką sytuacją, że Narodowy Fundusz Zdrowia przeprowadza wyceny, kontraktuje usługi, a potem sam kontroluje przeprowadzone przez siebie konkursy. Jesteśmy do państwa dyspozycji. Odpowiemy na wszystkie zadane pytania. Chcę po raz kolejny i ostatni podkreślić, że każdy przypadek odesłania bądź przesunięcia terminu chemioterapii u pacjentów jest przez resort i odpowiednie instytucje ku temu powołane wyjaśniany. W każdym przypadku będziemy mieli pełną wiedzę - w części już mamy - na temat tego, dlaczego istnieje taka sytuacja, tego rodzaju przykład także się pojawił, że pacjent nie otrzymuje chemioterapii, zaś instytucja nie występuje do resortu o import docelowy i sprowadzenie leku do swojej placówki. Wszystkie te sytuacje wyjaśnimy i przedstawimy publicznie informację dotyczącą każdego z tych przypadków. Chcę także uspokoić, że producenci chemioterapeutyków zadeklarowali zwiększone dostawy. Chcę też podkreślić, że kłopoty technologiczne koncernu w Austrii będą trwały. Efektem naszego spotkania w Danii jest także to, że ministerstwo zdrowia Austrii zadeklarowało kontrolę linii technologicznej w Austrii i pełne wyjaśnienie przyczyn ograniczenia dostaw tego producenta do 16 państw w Europie, Stanów Zjednoczonych i Kanady. Jesteśmy gotowi do odpowiadania na państwa pytania. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Marek Kuchciński)