Mówca: Rozwoju Regionalnego Elżbieta Bieńkowska
Data: 2013-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy bardzo szczególny moment - i dziękuję za możliwość przedstawienia tej informacji - ponieważ jeszcze przez dwa lata będziemy kończyć budżet na lata 2007-2013. Mamy w tym momencie 92% kontraktacji, 54% zwrotu scertyfikowanych środków do Polski, jednocześnie w tej chwili pracujemy już pełną parą, a nawet zaczynamy pewne sprawy finalizować, jeśli chodzi o przyszły budżet. Zaczęliśmy te prace w listopadzie 2011 r., zaraz po wyborach, natomiast jeśli chodzi o to, co było podstawowe, żeby móc rozpocząć prace, to to, że po pierwsze, posiadaliśmy już wtedy - ponieważ teraz jeszcze kilka strategii zostało przyjętych przez rząd - prawie pełny pakiet dokumentów strategicznych, które zaczęliśmy przygotowywać już z końcem roku 2007, czyli 8 strategii sektorowych, w tym najbardziej podstawową dla polityki regionalnej krajową strategię rozwoju regionalnego. Trzeba to powtarzać, że bazujemy głównie na tych dokumentach, jeśli chodzi o przygotowanie przyszłej perspektywy. Drugą bazą są oczywiście dokumenty unijne, czyli strategia Europa 2020 i projekty regulacji rozporządzeń dotyczących polityki spójności, które Komisja wydała w październiku 2011 r. W lutym tego roku, jak było powiedziane, podjęta została decyzja na temat budżetu wieloletniego na lata 2014-2020. Jeśli chodzi o politykę spójności, Polska z tej puli uzyskała 73 mld euro, tj. 23% całości środków przeznaczonych w ogóle na politykę spójności, i trzeba bardzo wyraźnie powiedzieć, co powtórzę za panem posłem Dzikowskim, bo nigdy nie dość powtarzania tego, że to były sprawy absolutnie niepewne, nawet bardziej niepewne niż pewne. (Oklaski) Mówię o tej kwocie, o Vacie i o poziomie dofinansowania. Te trzy rzeczy w pakiecie są naprawdę niezwykłym sukcesem, który udało się osiągnąć na szczycie. To był ten moment, kiedy już znaliśmy poziom tych środków, natomiast oczywiście czekamy cały czas na decyzję Parlamentu Europejskiego. Trzeba jednak powiedzieć, że wejście Parlamentu Europejskiego w tym momencie trochę opóźnia prace. Cały czas nie stoimy na bardzo twardym gruncie, tylko programujemy, zarówno jeśli chodzi o projekty regulacji, jak i projekty budżetu. Natomiast, tak jak pan poseł powiedział, spodziewamy się tej decyzji jeszcze w tym miesiącu i wtedy będziemy mieli już wszystko zrobione. Niemniej jednak musimy pracować i musimy to robić w takiej sytuacji, jaka jest w tej chwili, po to, żeby jak najszybciej rozpocząć wdrażanie tego, zresztą w poprzednich budżetach było dokładnie tak samo. Gdybyśmy czekali na ostateczne decyzje, na wszystkie ostateczne dokumenty, to myślę, że moglibyśmy rozpocząć w roku 2017 lub 2018. Jesteśmy w tej chwili na takim etapie, że w zeszłym tygodniu rozesłaliśmy do konsultacji dokument, projekt, do którego założenia Rada Ministrów przyjęła zimą tego roku, a dokładnie na przedwiośniu, w lutym, a mianowicie umowę partnerstwa, to jest w budżecie 2014-2020 ten parasolowy dokument, który pokazuje, jak odpowiadamy na cele Europy 2020, w jaki sposób własne cele w to wpisujemy, jaki mamy podział, co wszystkich najbardziej interesuje, na programy operacyjne, jakie główne zasady będą rządziły tymi środkami, zasady i idee raczej, jeszcze nie szczegóły, jaki jest procentowy podział pieniędzy na programy operacyjne. Podstawowe trzy cele, jakie sobie stawiamy, to jest wzrost konkurencyjności, wzrost spójności społecznej i gospodarczej i lepsza zdolność dotycząca zasobów ludzkich, zdolność administracyjna, w takim kierunku idziemy. Trzeba bardzo wyraźnie powiedzieć, że te dwa budżety, 2007-2013 i 2014-2020, to jest ogromny, w trakcie przeprowadzania, ale po roku 2020 to będzie zakończony ogromny proces modernizacji kraju. Polska nie będzie takim samym krajem po roku 2020, jak była w roku 2007, w związku z tym te budżety są jednak troszkę inne czy też pieniądze projektowane w tych budżetach są trochę inaczej ukierunkowane. Teraz głównie było to budowanie bazy, podstawy infrastrukturalnej i materialnej. Nie tylko, bo oczywiście przedsiębiorstwa, wyższe uczelnie, nauka, badania również były bardzo ważnym elementem tych programów, natomiast przestawiamy trochę sposób realizacji programu w ramach polityki spójności i ten kolejny budżet, choć pieniędzy na infrastrukturę procentowo znowu będzie najwięcej, tam mamy infrastrukturę sportową, przepraszam, sportowej w ogóle nie mamy, w ogóle nie mamy ani stadionów, ani nic innego, czyli infrastrukturę transportową, środowiskową. Ale zawsze powtarzam, ten kolejny budżet to będzie budżet przedsiębiorczo-naukowo-innowacyjno-infrastrukturalny, choć jeszcze raz powtarzam: pieniędzy na infrastrukturę będzie znowu procentowo najwięcej. Całe programy w tej chwili, bardzo duży pakiet, i dla przedsiębiorców, nigdy one nie będą proste, prostych dotacji i pożyczek, ponieważ pożyczki będą odgrywały znacznie większą rolę, i ten program, który nazywamy inteligentnym rozwojem, właściwie cały jest skierowany na pobudzanie innowacyjności, przede wszystkim na budowanie bazy B+R w przedsiębiorstwach, ale również na powiązanie nauki, czyli wykorzystanie tej całej infrastruktury, która teraz została zrealizowana, z potrzebami przedsiębiorców i potrzebami rynku, to jest najważniejsza rzecz. W tym programie na przykład bardzo wyraźnie widać, że tak jak teraz nastawialiśmy się oczywiście na zakup nowoczesnych pomysłów, idei, patentów z zagranicy, to w tej chwili ta, przepraszam za wyrażenie, wajcha będzie całkowicie przestawiona, to będzie raczej wymyślanie tutaj, z niewielką możliwością kupowania najnowocześniejszych rozwiązań za granicą. Kolejną ideą, która nam przyświeca, jest znacznie większa decentralizacja. Z obecnych 25% środków, którymi zarządzają samorządy województw, przechodzimy do 39%. Natomiast jeżeli odetniemy Fundusz Spójności, który jest zawsze zarządzany centralnie, to dochodzimy do 60%, czyli jeżeli bierzemy pod uwagę Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny, to blisko 60%, ponad 59%, to będą pieniądze zarządzane przez samorządy regionalne. To będzie 28 mld euro. Trochę inaczej traktujemy w tych programach regionalnych województwo mazowieckie, ponieważ województwo mazowieckie staje się regionem przejściowym. Jeżeli będą państwo sobie życzyli, żeby opowiedzieć historię dotyczącą obecnego programu województwa mazowieckiego, to bardzo chętnie zrobię to za chwilę. Województwo mazowieckie ma troszkę inaczej w tej chwili liczoną alokację. W związku z tym, że dofinansowanie w tym województwie, co jest kolejnym sukcesem, zostało wynegocjowane na poziomie 80%, uzupełnimy ewentualnie programami krajowymi te miejsca, które musimy uzupełnić, ponieważ województwo mazowieckie poza Warszawą to jest Radom, Ostrołęka, Siedlce i Ciechanów, więc to jest zupełnie oczywiste, że z programów krajowych pakiet pieniędzy na te... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: A co z biednymi?) Mówię o tych bardzo biednych. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Nie bardzo.) Mówię o tych bardzo biednych. Teraz dosłownie, ponieważ mam 1,5 minuty, tylko w kilku słowach, mam nadzieję, że jeszcze odpowiadając na pytania, będę mogła bardziej szczegółowo odnieść się do tego, jakie programy operacyjne? Będzie następca dużego programu infrastrukturalnego, nie tak duży, jak w tej chwili, ale będą w nim wszystkie sprawy związane z transportem, oczywiście z położeniem większego nacisku niż obecnie na transport szynowy, to jest wszystko, co jest związane z klimatem, z czystym środowiskiem, a więc transport szynowy, transport miejski. Trzeba powiedzieć, że jeśli chodzi o transport miejski, to naprawdę pieniędzy będzie bardzo, bardzo dużo, pod dostatkiem. Właściwie żadnej jednostce samorządu terytorialnego, która tego typu projekty będzie miała, na pewno pieniędzy nie zabraknie. Podobnie jak na projekty związane z bardzo szeroko pojętą efektywnością energetyczną, czyli mogą wchodzić również całe pakiety związane z rewitalizacją. Jeżeli mówimy o wymianie źródeł ciepła, to wiąże się z to z rewitalizacją, powiedziałabym, zewnętrzną i estetyczną budynków. W tym programie będzie również pakiet środowiskowy, niewielki pakiecik związany z kulturą i turystyką. Bardzo nam na tym zależało. Komisja Europejska, powtarzałam to już na tej sali kilkakrotnie, niestety pomimo wielu zapewnień o tym, jak świetne są projekty kulturalne w Polsce, nie dostrzega tego sektora i nie dostrzegła go w regulacjach, natomiast on jest wpisany w program (Dzwonek), podobnie jak kawałek sektora turystycznego. Wymienię jeszcze: Program Operacyjny ˝Inteligentny rozwój˝, kontynuacja programu ˝Rozwój Polski Wschodniej˝ i jeden dodatkowy program, Program Operacyjny ˝Polska cyfrowa˝, związany z cyfryzacją, i program operacyjny, przepraszam za wyrażenie, POWER, ˝Wiedza, edukacja, rozwój˝. Może lepiej posługiwać się całym tekstem niż skrótem. To jest program finansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego. Natomiast trzeba zwrócić uwagę, że to jest 25% FSU, 75% Europejskiego Funduszu Społecznego jest zdecentralizowane na poziomie regionalnym. Dziękuję bardzo.