Mówca: Jan Kilian
Data: 2017-02-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W bieżącym roku już po raz 5. obchodzimy dzień pamięci żołnierzy wyklętych. Musiało upłynąć kilkadziesiąt lat, zanim prawda historyczna o naszych bohaterach wyszła na jaw. Przez kilka dekad temat żołnierzy niezłomnych był tematem tabu, o którym nie wolno było głośno mówić. Nie byłoby naszego narodowego dramatu, gdyby alianci nie zdradzili Polski w Jałcie i w Teheranie. Właśnie tam wielka trójka ustaliła powojenny podział Europy na strefy wpływów. Truman, Churchill i Stalin dogadali się w kwestiach podporządkowania sobie państw, które zostaną przez nich zajęte. Powojenna Polska znalazła się w sowieckiej strefie wpływów. To inni decydowali za nas i o nas, ale bez nas. Zarówno polski rząd w Londynie, jak i władze polskiego państwa podziemnego zdawały sobie sprawę z powagi sytuacji i realnego zagrożenia dla niepodległości Polski jako państwa suwerennego. W tej sytuacji ostatni komendant Armii Krajowej gen. Leopold Okulicki ˝Niedźwiadek˝ wydał rozkaz rozwiązania Armii Krajowej i zwolnienia żołnierzy z przysięgi wojskowej, aby nie narażać ich na represje ze strony nowych okupantów. Mieli oni włączyć się w życie codzienne w nowej rzeczywistości politycznej. Zachowano jedynie kadry na ewentualny konflikt zbrojny aliantów ze Związkiem Radzieckim. Represje, więzienia, wywózki na Sybir spowodowały, że dziesiątki tysięcy byłych żołnierzy AK i podziemia niepodległościowego wróciło do lasu. Podjęli walkę o polską tożsamość narodową, wolną od obcej dyktatury i obcego nam, Polakom, stylu rządzenia opartego na bezprawiu i przemocy. Wysoka Izbo! Wielką dalekowzrocznością wykazał się legendarny dowódca 5. Wileńskiej Brygady AK mjr Zygmunt Szendzielarz ˝Łupaszka˝. We wrześniu 1945 r. ˝Łupaszka˝ przybył na Pomorze Gdańskie. Zorganizował szeroko zakrojoną działalność propagandową wymierzoną w komunistyczny aparat represji. Terenem jego działalności było także Kociewie. Likwidowano kolaborantów i zdrajców ojczyzny. Okoliczna ludność czuła się pewniej, gdy miała świadomość obecności żołnierzy 5. brygady, którzy chronili ją przed samowolą UB, aresztowaniami, rekwizycjami czy pospolitymi rabunkami. Major ˝Łupaszka˝ nawet po swoim aresztowaniu z godnością wielkiego Polaka i patrioty wziął na siebie całą odpowiedzialność za akcje i działania operacyjne swoich żołnierzy. Nie wydał nikogo. Przez komunistyczny sąd został skazany na osiemnastokrotną karę śmierci. Wysoka Izbo! Nasza ojczyzna ma wielu bohaterów, z których możemy być dumni. W naszej narodowej i lokalnej pamięci niech na zawsze pozostanie pośmiertnie awansowany do stopnia pułkownika Zygmunt Szendzielarz ˝Łupaszka˝. Już wkrótce, 26 lutego 2017 r., w Starogardzie Gdańskim odbędzie się bieg Tropem Wilczym - V edycja ogólnopolskiego biegu pamięci żołnierzy wyklętych. Odkąd Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił dzień 1 marca dniem pamięci o naszych bohaterach narodowych, tego dnia i w dniach go poprzedzających mają miejsce liczne wydarzenia upamiętniające tych, którzy mieli umrzeć dwa razy: raz śmiercią biologiczną przez rozstrzelanie, a drugi - przez zapomnienie. W pamięci i świadomości Polaków żołnierze niezłomni nigdy nie umarli. Byli obecni nawet w najgorszych latach stalinizmu i okresu powojennego, kiedy otwarte rozmowy groziły poważnymi represjami. Musiało upłynąć dużo czasu, aby coś się w tej sprawie zmieniło. Pamiętam dokładnie, jak jeszcze w 2013 r. struktury Prawa i Sprawiedliwości w Starogardzie Gdańskim czciły dzień pamięci, co wydarzyło się po raz pierwszy w historii powiatu. Rządzący miastem i powiatem wydarzenie to zignorowali z całkowitą obojętnością i milczeniem. Podczas tamtych uroczystości starogardzkie struktury Prawa i Sprawiedliwości ściągnęły roboczą wersję ˝Historii Roja˝, którą wyświetlono w miejscowym kinie przy 100-procentowym wykorzystaniu miejsc. (Dzwonek) Rok 2017 jest pierwszym rokiem, w którym jednostka samorządowa podjęła się upamiętnienia żołnierzy wyklętych poprzez zorganizowanie biegu Tropem Wilczym. Poseł na Sejm, prezydent Starogardu Gdańskiego, objął go swoim patronatem, co pozwala stwierdzić, że żołnierze niezłomni znajdują poczesne miejsce w rocznym kalendarzu miejscowych uroczystości. To cieszy. Można powiedzieć, że realizuje się zamierzenie śp. prezydenta...