Mówca: Jerzy Borkowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-04-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch w sprawie rządowego projektu ustawy o standaryzacji niektórych wzorów pism w procedurach administracyjnych w wersji przyjętej w sprawozdaniu komisji ujętym w druku sejmowym nr 2281. Czytając uzasadnienie projektu ustawy, można odnieść wrażenie, iż proponowane przepisy przyczynią się do poprawy sposobu prowadzenia działalności gospodarczej. Rząd stara się wykazać, iż dzięki projektowanej regulacji aż w 68 postępowaniach administracyjnych przedsiębiorcy będą mogli składać wnioski w formie elektronicznej, zaś znalezienie odpowiedniego wzoru wniosku będzie rzeczą banalnie prostą. Myślę, że należy docenić umiejętności rządowych speców od PR, którzy projekt ustawy w najwyższym stopniu szkodliwej dla przedsiębiorców i zarazem oddalającej administrację państwową od obywateli przedstawili jako działanie na rzecz budowy przyjaznej administracji. Przyjrzyjmy się więc temu, co tak naprawdę kryje się za głoszonymi przez rząd hasłami ˝ujednolicenia wzorów wniosków w postępowaniach administracyjnych˝ oraz ˝elektronizacji procedur˝. W założeniu rządu ujednolicenie wzorów wniosków administracyjnych polegałoby na tym, iż przedsiębiorca starający się o jakieś zezwolenie czy licencję mógłby w prosty sposób znaleźć jeden wniosek na odpowiedniej stronie internetowej i złożyć go drogą elektroniczną. Problem w tym, iż wprowadzenie wymagania określenia jednolitego wniosku elektronicznego może wiązać się z zagrożeniem, iż jeśli przedsiębiorca złoży wniosek w tradycyjny pisemny sposób, to urząd tego wniosku najzwyczajniej nie przyjmie. Sygnalizowany problem najlepiej opisać na przykładzie. Wyobraźmy sobie następującą sytuację: przedsiębiorca o nazwisku Jan Kowalski chce dokonać rozbiórki obiektu budowlanego. Jako że jest on praworządnym obywatelem, to chce jednocześnie złożyć w urzędzie odpowiedni wniosek. Wyciąga więc kartkę papieru, określa adresata, nadawcę i pisze, o co mu chodzi. Następnie przychodzi do urzędu i składa ów wniosek. Po dwóch miesiącach dostaje odpowiedź, iż złożył wniosek na niewłaściwym formularzu, w związku z czym wniosek nie zostanie rozpatrzony. Zirytowany Jan Kowalski idzie więc ze skargą do kierownika urzędu. Kierownik wyjaśnia, iż dawniej wniosek można było składać na kartce papieru czy na formularzu elektronicznym dostępnym na stronie urzędu, ale - mówi kierownik - niedawno posłowie zmienili nam ustawę i teraz jest tylko jeden dostępny wzór wniosku, który trzeba wypełnić elektronicznie na stronie internetowej. Oczywiście znam argumentację Ministerstwa Gospodarki, które - podejrzewam - będzie solennie zapewniać, iż nie ma takiego zagrożenia. Rząd przyjmuje bowiem stanowisko, iż w związku z tym, że ministrowie określaliby wzory wniosków w drodze czynności technicznej, a nie w drodze rozporządzenia, to wzory te nie byłyby jedynymi wiążącymi. Ja tu jednak - podobnie jak wielu ekspertów - nie dostrzegam związku przyczynowo-skutkowego. Powiem więcej: myślę, iż prawdziwym powodem, dla którego ministerstwo zrezygnowało z przyjęcia formy rozporządzenia, była chęć uniknięcia przedłożenia wraz z projektem ustawy propozycji rozporządzeń wykonawczych, w których załączone byłyby wzory odpowiednich wniosków. Swoją drogą, uważam, że jest w najwyższym stopniu niewłaściwe, iż rząd nie pokazał, jak miałyby wyglądać te wzory wniosków, które ulegną standaryzacji. Każe nam się głosować w sprawie tego, czy podoba nam się ponad 60 wzorów wniosków, których nikt nigdy nie widział, a które zostaną ujawnione dopiero wtedy, ˝gdy informatycy skończą prace˝. Mamy więc głosować nad tym, czy chcemy, by przedsiębiorcy w danej sprawie składali wniosek tylko i wyłącznie według formularza, który kiedyś, w odległej przyszłości określi ministerstwo. Oczywiście będziemy przeciwni proponowanym zmianom. Nie oznacza to w żaden sposób, iż jesteśmy przeciwni temu, by przedsiębiorcy mogli kontaktować się z administracją państwową drogą elektroniczną. Jednakże obecnie nie ma przeszkód wynikających z ustawodawstwa, by urzędy zamieszczały na swoich stronach wnioski w formie elektronicznej. Przyjmując proponowaną ustawę, przyjęlibyśmy jednocześnie szkodliwe założenie, iż urząd nie może wprowadzać żadnych udogodnień dla obywateli dopóty, dopóki wyraźnie nie nakaże mu tego parlament w drodze ustawy. Powiem więcej: przeszkody w zakresie składania wniosków drogą elektroniczną powstaną właśnie po przyjęciu rządowego projektu ustawy. Przypomnę, iż propozycja rządowa w zakresie formularzy elektronicznych polega na tym, iż w poszczególnych zmienianych ustawach wykreśla się przepisy określające wymóg złożenia wniosku na piśmie, co ma w założeniu umożliwić złożenie wniosku w postaci elektronicznej. Jednakże podejmując taki zabieg legislacyjny, rząd wysyła do organów stosujących prawo sygnał, iż wszędzie tam, gdzie nie usunięto wymogu złożenia pisemnego wniosku, a takich przepisów znajdziemy jeszcze wiele, nie będzie możliwe złożenie wniosku w drodze elektronicznej. Wbrew intencjom wnioskodawców ustawa doprowadzi więc do rozrostu biurokracji, a w niektórych postępowaniach uniemożliwi składanie wniosków w drodze elektronicznej. Z tych powodów Twój Ruch będzie głosował przeciwko projektowi przedłożonemu w druku nr 2281. Dziękuję.