Mówca: Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki
Data: 2014-08-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chcę podziękować panu posłowi Rybakowiczowi z Twojego Ruchu za prośbę o informację na ten temat, dlatego że w tej sprawie wielu się wypowiada - mówią, co wiedzą, ale nie zawsze wiedzą, co mówią. To jest problem, który rzeczywiście trzeba przedstawić. Dziękuję, że jest ku temu stosowna okazja. Otóż, szanowni państwo, rzeczywiście z dniem 1 sierpnia dla Polski, a później z dniem 8 sierpnia dla całej Unii Europejskiej - plus Kanada, Stany Zjednoczone, i Australia - Rosja wprowadziła embargo na wiele produktów żywnościowych. W Polsce objęło to wartość sprzedaży szacowaną na 840 mln euro za rok 2013, ale mając na uwadze dynamikę eksportu, wzrost eksportu w ostatnich latach, z pewnością za ten rok mogłaby być to kwota nawet 1 mld euro, jeśli chodzi o wartość sprzedaży na tym rynku. Rosja zrobiła to z dnia na dzień, bez uprzedzenia, bez informacji, łamiąc oczywiście tym samym zasady WTO. Głównym produktem, który został dotknięty tymi ograniczeniami, są oczywiście jabłka, w dalszej kolejności pomidory, ale także warzywa, nie tylko korzeniowe, ale przede wszystkim kapustne. O ile w skali całego naszego eksportu nie jest to jakaś wielka tragedia, bo do Rosji eksportowaliśmy zaledwie 6,2% wartości całego naszego eksportu - przypomnę, że za ubiegły rok wartość eksportu żywnościowego to ponad 20 mld euro - to oczywiście dla poszczególnych producentów, dla poszczególnych grup produktów jest to sytuacja bardzo trudna, sytuacja nieoczekiwana i wyjątkowa. W tej sytuacji oczywiście podejmujemy działania, producenci mogą liczyć na pomoc i taką pomoc otrzymają. Nie czekając na decyzje Komisji Europejskiej, na decyzje urzędników europejskich, 31 lipca wysłałem pismo z informacją o stratach i o skali eksportu polskich produktów na rynek rosyjski. Już 6 sierpnia na mój wniosek spotkali się eksperci z Polski i eksperci Komisji Europejskiej, rozmawiali o pierwszych przymiarkach, o pierwszych możliwościach przeciwdziałania temu problemowi. 12 sierpnia spotkałem się z komisarzem ds. rolnictwa, w międzyczasie ponownie spotykały się zespoły eksperckie, a 19 sierpnia - z komisarzem ds. rynków. Powiem szczerze, że na początku rozmowa z komisarzem ds. rolnictwa była rozmową bardzo trudną, bo wydawało się, że nie bardzo wie, o jakiej skali, o jakich problemach gospodarczych rolników rozmawiamy. Pod koniec rozmowy, kiedy musiałem użyć dosyć ostrych słów dotyczących marnowania się produktów wrażliwych już od 1 do 12 sierpnia, komisarz zobowiązał się, że w kilka dni udzieli nam odpowiedzi. Pierwszą odpowiedź telefoniczną otrzymałem 15 sierpnia, w dniu naszego święta narodowego, i wstępnie zostały mi przez komisarza przekazane pewne ramy finansowe. Następnie 18 sierpnia mieliśmy już oficjalną informację na temat tego, co proponuje Komisja, i ta informacja jest dla nas informacją niepokojącą, propozycje są daleko niewystarczające. Wiemy też jednak, że mają one charakter propozycji startowych w celu uspokojenia rynku i że budżet 125 mln euro, jaki został zaproponowany, jest tylko i wyłącznie rozpoczęciem akcji rekompensowania strat polskim i europejskim rolnikom. Chcę także poinformować Wysoką Izbę, że kiedy w lutym 2008 r. otwierałem rynek na Rosję po dwuletnim embargu w latach 2006-2007, to już wtedy wiedziałem, że Rosja jest rynkiem niepewnym. To dlatego Wysoka Izba przyspieszyła wtedy prace nad ustawą o funduszach promocji. Te fundusze zostały uruchomione z dniem 1 lipca 2009 r. Jeśli pan pyta o efekty działania funduszy promocji, to uprzejmie informuję, że z ich udziałem z inicjatywy ministerstwa rolnictwa i Agencji Rynku Rolnego przez okres od lipca 2009 r. do chwili obecnej zorganizowano, obsłużono 171 imprez wystawienniczych i targowych, w których uczestniczyły polskie firmy, Agencja Rynku Rolnego i Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. To od tego czasu wartość naszego eksportu wzrosła z ok. 10 mld euro rocznie do ponad 20 mld za rok 2013. Mieliśmy w tym roku szansę podniesienia tej wartości o kolejne co najmniej 3 mld, gdyby rzeczywiście tego embarga nie było. Uprzejmie pana informuję, że sprzedawaliśmy i sprzedajemy polskie produkty do 74 państw spoza Unii Europejskiej. Podam tylko pierwszą dziesiątkę państw, jeśli chodzi o wartość eksportu, jego wzrost dzięki organizowaniu imprez wystawienniczych czy udziałowi w targach na wielu rynkach świata. Pierwsza w tym zestawieniu, nie ujmując Rosji, jest Białoruś. W 2008 r. wartość eksportu wyniosła 102 mln euro, w 2013 r. - prawie 300 mln euro. Chiny: w 2008 r. - 14 mln euro, w 2013 r. - prawie 160 mln euro. Arabia Saudyjska: w 2008 r. - 35 mln euro, w 2013 r. - 153 mln euro. Izrael: w 2008 r. - 34 mln euro, w 2013 r. - 100 mln euro. Zjednoczone Emiraty Arabskie: w 2008 r. - 27 mln euro, w 2013 r. - 85 mln euro. Kazachstan: w 2008 r. - 27, w 2013 r. - 85. Hongkong: w 2008 r. - 23, w 2013 r. - 70. Wietnam: w 2008 r. - 26, w 2013 r. - 56 mln euro. Kanada: w 2008 r. - 36 mln euro, w 2013 r. - 55 mln euro. To jest ta pierwsza dziesiątka. Zwracam na to uwagę, bo były zarzuty, że nic nie robiliśmy, tylko mając łatwy rynek rosyjski, sprzedawaliśmy na ten rynek. Dynamika wzrostu eksportu na wszystkich tych rynkach to ponad 200%, a w niektórych wypadkach ponad 300%. Mamy stosowne porozumienia, mamy świadectwa weterynaryjne, fitosanitarne. To, co jest potrzebne w tej chwili, to wsparcie, dopłaty do eksportu, które także przewidziane są w ramach wspólnej polityki rolnej, i większa aktywność samych eksporterów, żeby na tych rynkach, na których już mamy to otwarcie, na których już jesteśmy, w tych 74 państwach, w których już sprzedajemy, można było sprzedawać więcej, sprawniej i w sposób o wiele lepiej zorganizowany niż do tej pory. Dlatego między innymi w tym ostatnim czasie, w czasie tego ostatniego miesiąca nie tylko spotykam się z przedstawicielami producentów, grup, organizacji, ale także z przedstawicielami instytucji finansowych, Banku Gospodarstwa Krajowego, KUKE. W wyniku pracy międzyresortowego zespołu do spraw kryzysu związanego z embargiem rosyjskim dwudziestego szóstego zostały zmienione warunki ubezpieczania kredytów eksportowych dla firm handlujących artykułami rolno-żywnościowymi. Te warunki zostały zmienione dwudziestego szóstego, w tej chwili przygotowywane są szczegółowe rozwiązania, które w najbliższych dniach zostaną przedstawione. Chciałbym także powiedzieć, że nie ma dnia, żebym nie uczestniczył albo w rozmowie z ambasadorami państw, do których sprzedajemy lub chcemy sprzedawać, albo żebym nie przyjmował przedstawicieli organizacji producenckich, przedstawicieli rolników i nie rozmawiał z nimi. Jak wiecie, także jeżdżę i spotykam się z rolnikami na miejscu. Powiem szczerze, że z ogromnym szacunkiem odnoszę się do rolników, z którymi rozmawiam, z którymi dyskutujemy merytorycznie o możliwości rozwiązania tego problemu. Zachowują oni ogromną rozwagę i spokój. (Dzwonek) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Wanda Nowicka) Chciałbym także podziękować Krajowej Radzie Izb Rolniczych, Związkowi Sadowników Rzeczpospolitej, bo na bieżąco rozwiązujemy te problemy, uzgadniamy podejmowane działania, żeby skutecznie, bez niepotrzebnego pieniactwa, bez niepotrzebnego nagłaśniania tego, rzeczywiście skutecznie pomóc polskim producentom w jak najlepszej sprzedaży produktów na zewnątrz. Dosłownie 2 minuty, pani marszałek.