Mówca: Wiesław Buż
Data: 2020-05-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedmiotowa ustawa porządkuje kwestie terminologiczne w wielu aktach prawnych i dopasowuje je do obecnej strategii rozwoju kraju opartego na zrównoważonym rozwoju, z eliminacją wcześniejszego podejścia do kreowania rozwoju opartego na modelach polaryzacyjno-dyfuzyjnych, innymi słowy, przenikających i zetkniętych, co zostało już usankcjonowane w ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝, jak również w ˝Krajowej strategii rozwoju regionalnego 2030.˝ W tym miejscu warto wskazać, że o ile zrozumiałe i zasadne jest dążenie do powstrzymania procesów marginalizacji, degradacji poprzez np. wyludnienie, bezrobocie, brak inwestycji, co dotyczy małych gmin i średnich miast, o tyle niemniej istotne jest dalsze wsparcie dużych miast, nie tylko metropolii. Jest w Polsce wiele miast, które nie są jeszcze metropoliami, chociaż z metropoliami współpracują i są ich równoważnymi partnerami. Chodzi o wzmożenie ich obszarów funkcjonalnych, co bezsprzecznie pozwoli na utrzymanie nie tylko dotychczasowego tempa wzrostu, a także ich pozytywnego oddziaływania na całe regiony, których są rdzeniem. Podkreślono to również w uzasadnieniu projektu przedmiotowej ustawy, wskazując jako pozytywne doświadczenia wdrożenie instrumentu zintegrowanych inwestycji terytorialnych i zbudowanego w ramach ich realizacji potencjału współpracy wykraczającego poza podział administracyjny jednostek samorządu terytorialnego. Obawiam się, że niniejszy projekt w wielu obszarach szczególnie współfunkcyjnych lub korelujących z obszarami krajowej strategii rozwoju regionalnego, który opracowuje minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego w konsultacji z jednostkami samorządu terytorialnego oraz partnerami społecznymi i gospodarczymi na okres niewykraczający poza okres obowiązywania średniookresowej strategii rozwoju kraju, może być - podkreślam: może być - zawłaszczony i zdominowany przez stronę rządową. Negatywnie ocenia się zakres strategii rozwoju gminy określony w art. 2 projektu ustawy w zakresie dodanego art. 10e ust. 3 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, który dotyczy obowiązku określenia modelu struktury funkcjonalno-przestrzennej w strategii, zakres strategii będzie pokrywał się bowiem z zakresem studium. Zdublowanie dokumentów może spowodować trudności w ich stosowaniu. Negatywnie ocenia się brak zobligowania do sporządzenia strategii gminnej. Brak jest uzasadnienia dla funkcjonalności opracowanej strategii gminy. W projekcie ustawy można zauważyć symptomy centralizacji działań w zakresie prowadzenia polityki przestrzennej i przeniesienia środka ciężkości z dokumentów gminnych na szczebel wojewódzki. Wymieniona opinia znajduje oparcie w załączonym stanowisku Towarzystwa Urbanistów Polskich, Związku Miast Polskich i Unii Metropolii Polskich dotyczącym projektu zmiany ustawy oraz innych ustaw w wersji z dnia 29 maja 2019 r. Kilka zdań innej natury na temat projektu, natury czasowej. Omawiany projekt ustawy jest mocno spóźniony. ˝Strategia na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝ została ogłoszona w 2016 r., a mamy już rok 2020. Ile inwestycji nie mogło się rozpocząć ze względu na te opóźnienia? Rok 2020 jest także ważny z punktu widzenia realizacji wskaźników ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. Wiadomo, że część z nich, jak poziom inwestycji, nie zostanie osiągniętych. Inwestycje miały być na poziomie 20% PKB, a spadły poniżej poziomu 20%. Nie ma też wielu zapowiedzianych projektów, jak np. projekt ˝Luxtorpeda˝, projekt ˝Batory˝, projekt dotyczący miliona samochodów elektrycznych. Jak długo rząd chce przygotowywać legislację pod realizację strategii, z której już trzeba się rozliczyć? To jest projekt spóźniony. Mam nadzieję, że przynajmniej część projektów inwestycji zostanie nadrobiona i wykorzystamy niezbędne środki unijne. W związku z tym będziemy optować za przyjęciem projektu. Zgłaszam jedną poprawkę, panie marszałku. Dziękuję bardzo.