Mówca: Sprawozdawca Kazimierz Choma
Data: 2023-01-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o rejestracji i ochronie nazw pochodzenia, oznaczeń geograficznych oraz gwarantowanych tradycyjnych specjalności produktów rolnych i środków spożywczych, win lub napojów spirytusowych oraz o produktach tradycyjnych, druk nr 2844. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, skierowała w dniu 2 grudnia 2022 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do pierwszego czytania. W trakcie trwania czytania Biuro Legislacyjne zostało przez komisję upoważnione do wnoszenia poprawek o charakterze redakcyjno-legislacyjnym. Celem projektowanej ustawy jest stworzenie regulacji o oznaczeniach geograficznych obejmującej trzy sektory: produkty rolne i środki spożywcze, napoje spirytusowe i wina. Obecnie w polskim prawodawstwie istnieją trzy różne ustawy regulujące kwestię oznaczeń geograficznych: ustawa z dnia 17 grudnia 2004 r. o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2268), ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o oznaczeniach geograficznych win oraz aromatyzowanych produktów sektora wina (Dz. U. z 2020 r. poz. 1891, z późn. zm.) oraz ustawa z dnia 18 października 2006 r. o wyrobie napojów spirytusowych oraz o rejestracji i ochronie oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1419, z późn. zm.). Przepisy tych trzech ustaw wymagają zmiany i uspójnienia. Wyodrębnienie oznaczeń geograficznych z ww. ustaw pozwoli na ujednolicenie przepisów oraz ułatwi producentom zrozumienie regulacji dotyczących zasad i trybu rejestracji i ochrony oznaczeń geograficznych w tych trzech obszarach. Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz. Urz. UE L 343 z 14.12.2012), zwanym dalej rozporządzeniem nr 1151/2012, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów rolnych, zwanym dalej rozporządzeniem nr 1308/2013, i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/787 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji i etykietowania napojów spirytusowych, stosowania nazw napojów spirytusowych w prezentacji i etykietowaniu innych środków spożywczych, ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych, wykorzystywania alkoholu etylowego i destylatów pochodzenia rolniczego w napojach alkoholowych, zwanym dalej rozporządzeniem 2019/787, państwo członkowskie przeprowadza badanie wniosku o rejestrację nazwy złożonego przez grupę producentów przed przekazaniem go Komisji Europejskiej. W związku z tym w celu wykonania obowiązków nałożonych na państwo członkowskie w projekcie ustawy określa się właściwe organy i instytucje zaangażowane w proces rejestracji nazw oraz określa się krajową procedurę badania wniosku o rejestrację nazwy. Wniosek o rejestrację nazwy będzie składany do ministra właściwego do spraw rynków rolnych. Po dokonaniu oceny formalnej wniosek o rejestrację nazwy będzie ogłaszany w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rynków rolnych i przekazywany Radzie do Spraw Oznaczeń Geograficznych i Gwarantowanych Tradycyjnych Specjalności, tj. organowi opiniodawczo-doradczemu tego ministra, w celu wydania opinii o spełnianiu przez wniosek o rejestrację nazwy wymagań określonych w podsekcji 2 sekcji 2 tytułach II i III rozporządzenia nr 1151/2012, rozporządzeniu nr 1308/2013 i rozdziale III rozporządzenia 2019/787. Stworzenie spójnych zasad dotyczących oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych, napojów spirytusowych i win w jednym akcie prawnym umożliwi lepszą kontrolę i egzekwowanie ochrony przysługującej zarejestrowanym w Unii Europejskiej nazwom oraz ułatwi producentom zrozumienie tych zasad. Należy również wskazać, że przyjęcie proponowanych regulacji pozwoli na ujednolicenie rozwiązań stosowanych w odniesieniu do produktów rolnych i środków spożywczych, win i napojów spirytusowych oraz ujednolici kontrole urzędowe przeprowadzane w ramach systemów jakości i żywności Unii Europejskiej. Ponadto brak wdrożenia przepisów dotyczących szczegółowego trybu przeprowadzania kontroli oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych w przypadku audytu ze strony Komisji Europejskiej może wiązać się z nałożeniem na Polskę kar finansowych. Zgodnie z postanowieniami uchwały nr 190 Rady Ministrów z dnia 29 października 2013 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. z 2022 r. poz. 348) zostały przeprowadzone konsultacje społeczne z pozarządowymi oraz branżowymi organizacjami zrzeszającymi producentów produktów rolnych, środków spożywczych, win i napojów spirytusowych w łącznej liczbie 220 podmiotów. Projekt ustawy wraz z dokumentami dotyczącymi prac nad tym projektem został udostępniony w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. z 2017 r. poz. 248) oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Rządowego Centrum Legislacji. Konsultacje zostały przeprowadzone w lutym 2022 r. i trwały 30 dni. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2022 r. wnosi jednogłośnie, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)