Mówca: Barbara Bubula
Data: 2018-01-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Natomiast swoje wystąpienie chcę poświęcić tematowi bardzo ważnemu w roku 2018, roku 100-lecia odzyskania niepodległości przez Polskę i Polaków, czyli będę mówić o wydatkach budżetu państwa na kulturę. Wykonanie budżetu w roku 2017, który dopiero co się skończył, pokazuje, że dzięki bardzo dobremu wykonaniu dochodów budżetowych w ciągu roku nawet wielusetmilionowe albo blisko miliardowe kwoty pod koniec roku udaje się przekazać na ważne wydatki właśnie w dziedzinie kultury, chodzi choćby o inwestycję w Muzeum Kresów w Lublinie czy wykup sprzedanych za bezcen za rządów PO-PSL Polskich Nagrań, albo przeznacza się bardzo duże środki na rekompensatę wydatków, niedoboru środków abonamentowych, na wydatki w dziedzinie kultury dla Polskiego Radia i Telewizji Polskiej. Rok wcześniej, co również przypomnę, mieliśmy także pod koniec roku historyczny zakup kolekcji Czartoryskich z dziełem Leonarda da Vinci. Dlatego, pomimo że wydatki na kulturę w projekcie budżetu na rok 2018 wynoszą ustalone minimum 1% wydatków ogółem, to doświadczenie i konsekwentna polityka rządu Prawa i Sprawiedliwości pokazują, że kwoty te będą w praktyce istotnie w ciągu roku zwiększone w związku z dobrym wykonaniem budżetu. W ramach zaakceptowanych przez Komisję Finansów Publicznych poprawek, na co też zwracam uwagę, mamy kolejną istotną poprawę w dziedzinie dotąd zaniedbanej. O kwotę ponad 5 mln zł wzrosną w budżetach wojewodów środki na finansowanie służb konserwacji zabytków, w tym na dawno oczekiwaną podwyżkę płac. Tak więc dotychczasowa kwota ponad 115 mln na ten cel zostanie zasilona w sposób przewyższający inne regulacje płacowe w sferze budżetowej. Wracam jednak do całościowej polityki i finansowania kultury. Wydatki w dziale 921: Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego mają wynieść blisko 1900 mln zł, natomiast włączając inne środki w dyspozycji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, środki Funduszu Promocji Kultury, środki funduszu ochrony zabytków oraz środki europejskie, a także rezerwy celowe, mamy w dyspozycji aż ponad 4300 mln zł. To oznacza wzrost ponad 7-procentowy w stosunku do pierwotnego budżetu na rok 2017. Oczywiście to się zmieni, bo pod koniec roku 2017 te znaczne, dodatkowe środki przeznaczone na kulturę zmniejszą ten wskaźnik. Ale to jest bardzo istotna, pozytywna zmiana, jeżeli chodzi o poziom finansowania kultury. Spośród planowanych na rok 2018 wydatków należy wspomnieć o ponad 128 mln przeznaczonych na budowę i ekspozycję w Muzeum Historii Polski w Cytadeli Warszawskiej, a także blisko 73 mln na wydatki w ramach programu wieloletniego ˝Niepodległa˝. Na 11 listopada 2018 r. zaplanowano otwarcie w pawilonie Cytadeli Warszawskiej wystawy opowiadającej o drogach do niepodległości. Przygotowana zostanie także, co ważne, wystawa mobilna, a także wersja dla polskich placówek dyplomatycznych. Największą grupą wydatków w dziedzinie: Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego stanowi finansowanie działalności państwowych instytucji kultury. Łącznie to jest kwota ponad 1 mld zł. To są zarówno instytucje ministerialne, jak i blisko 40 współfinansowanych instytucji samorządowych. Istotna jest polityka obejmowania ochroną ministerstwa nowych, zaniedbanych dotąd instytucji. Każdy rok przynosi istotną poprawę w tej dziedzinie. Lista jest długa, a symbolem tej dobrej polityki jest przejęcie muzeum techniki czy Polskich Nagrań. Wspomnieć trzeba też np. objęcie współpatronatem, współfinansowaniem Teatru Polskiego czy zespołu Mazowsze. Warto przy tej okazji, przy okazji omawiania budżetu, wspomnieć o ciekawych inicjatywach kulturalnych, na które przeznaczone będą wydatki budżetowe. Oto Teatr Wielki Opera Narodowa zamierza rozpocząć energiczne przygotowania do obchodów 200-lecia urodzin Stanisława Moniuszki, które przypadną w roku 2019. Oto Filharmonia Narodowa zaplanowała nową serię koncertów symfonicznych i kameralnych upamiętniających odzyskanie niepodległości zatytułowanych ˝Powstało w wolnej Polsce˝, w tym zaplanowaną na listopad replikę koncertów z roku 1932, gdy dyrygował Grzegorz Fitelberg, a przy fortepianie zasiadł sam Karol Szymanowski. Oto Narodowy Instytut Fryderyka Chopina, idąc w ślady ogromnego sukcesu konkursów chopinowskich, zaplanował organizację dodatkowego konkursu chopinowskiego na instrumentach z epoki. To jest bardzo ważny, przeżywający ogromną falę popularności wśród melomanów na świecie nurt wykonawstwa muzyki klasycznej. Liczymy na to, również dzięki objęciu tego przedsięwzięcia patronatem i transmitowaniu go w Telewizji Polskiej, że będzie to nowy hit międzynarodowy, jeśli chodzi o upowszechnianie rozrywki na wysokim poziomie wśród melomanów na całym świecie. Oto Teatr Narodowy zorganizuje w listopadzie festiwal ok. 15 tytułów polskiego dramatu, a listopad będzie na tej scenie miesiącem wyłącznie polskiego repertuaru. Oto w galerii Zachęta zaplanowano wystawę zatytułowaną ˝Szklane domy˝, opowiadającą o XX-leciu międzywojennym i budowie niepodległego, nowoczesnego państwa. Oto, na co chcę zwrócić szczególną uwagę, Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego planuje realizację projektu ˝Zapisy terroru˝, w ramach którego będą pozyskiwane, opracowywane i, co najważniejsze, tłumaczone na język angielski zeznania z procesów świadczące o zbrodniach niemieckich i sowieckich, a wybrane świadectwa zamieszczone zostaną w Internecie, co w ogromny sposób zmieni możliwość dostępu międzynarodowych badaczy do materiałów źródłowych historii Polski. Z kolei Filmoteka Narodowa - Instytut Audiowizualny realizować będzie projekt 100 wierszy i 100 piosenek na 100-lecie niepodległości oraz stworzy wirtualny pomnik niepodległości. W roku 2018 planowane jest także otwarcie uratowanego muzeum techniki, które stało się instytucją narodową. W nowoczesnej formie zaprezentowane tam zostaną osiągnięcia polskiej myśli technicznej w takich dziedzinach jak transport, ekologia, teletechnika, medycyna. Bezcenne zbiory wreszcie zostaną zabezpieczone i odpowiednio udostępnione. Z budżetu kultury sfinansowana zostanie także działalność Archiwów Państwowych. O nich się bardzo rzadko z trybuny sejmowej mówi. Powiem więc tylko tyle, że w zasobach archiwów znajduje się blisko 46 mln jednostek archiwalnych o bezcennej dla państwa polskiego wartości. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W zakresie ochrony zabytków i opieki nad zabytkami zaplanowaliśmy w budżecie wydanie blisko 115 mln zł, a w ramach wydatków inwestycyjnych oprócz wspomnianych znacznych środków przeznaczonych na budowę siedziby Muzeum Historii Polski oraz na budowę Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku z kwotą 27 mln należy zwrócić uwagę na budowę siedziby Archiwum Narodowego w Krakowie. To imponujący budynek o powierzchni 14 tys. m 2 , z częścią magazynową pozwalającą na przechowywanie 60 km bieżących akt. Inwestycja potrwa kilka lat. W roku 2018 przeznaczono istotną kwotę 25 mln zł na ten cel. Spośród wydatków inwestycyjnych uwagę zwraca także przebudowa i adaptacja budynku na siedzibę Muzeum Żołnierzy Wyklętych w Ostrołęce. Na ten cel przeznaczono blisko 20 mln zł. Wysoki Sejmie! Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego dysponuje w budżecie także istotnymi środkami w dziale 801: Oświata i wychowanie. To środki na funkcjonowanie szkół artystycznych, których jest 251. Na ten cel przeznaczymy w bieżącym roku blisko 1 mld zł. Podobnie istotną częścią działalności w dziedzinie kultury jest artystyczne szkolnictwo wyższe. Na ten cel budżet przeznaczy kwotę 646 mln zł, a finansowanie obejmuje 19 uczelni, w tym 8 muzycznych, 7 akademii sztuk pięknych, 2 szkoły teatralne, szkołę filmową i akademię sztuki. Wysoki Sejmie! Wspomnieć wypada wreszcie o znacznej kwocie ponad 400 mln zł w budżecie środków europejskich przeznaczonych na kulturę. Nie tylko ministerstwo kultury uczestniczy w finansowaniu kultury. Istotne środki znajdują się także w innych ministerstwach i instytucjach. Kancelaria Prezydenta tradycyjnie przeznacza kwotę 30 mln zł na rewaloryzację zabytków Krakowa. IPN na cele kulturalne przeznaczy 13 mln, ministerstwo nauki - 14,5 mln, ministerstwo obrony - rekordowe 152 mln, a 16 mln zostanie skierowane na cele kulturalne z działu: Wyznania religijne oraz mniejszości narodowe i etniczne. Podsumowując, Wysoki Sejmie, środki na kulturę w roku jubileuszu odzyskania niepodległości, ich wysokość oraz zakres finansowania, jak również nowe inicjatywy w tym zakresie zasługują na poparcie całego Sejmu. Na poparcie zasługuje także polityka całego rządu, nie tylko ministerstwa, wspierająca polskie dziedzictwo, patriotyzm i wspólne wartości Polaków. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)