Mówca: Henryk Kmiecik
Data: 2013-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Obowiązująca obecnie ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach była już wielokrotnie nowelizowana, przez co stała się mało wyrazista i nie przewiduje niektórych aspektów sytuacji cudzoziemców w Polsce w związku z naszym członkostwem w Unii Europejskiej. Określa ona zasady i warunki wjazdu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przejazdu przez to terytorium, pobytu na nim i wyjazdu z niego, tryb postępowania oraz organa właściwe w tych sprawach. W ustawie tej uregulowane zostały kwestie dotyczące udzielania cudzoziemcom zezwoleń pobytowych: zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenia na osiedlenie się i zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, jak również zagadnienia dotyczące dokumentów wydawanych cudzoziemcom, kontroli legalności pobytu cudzoziemców oraz zobowiązywania cudzoziemców do powrotu, zatrzymania cudzoziemca, umieszczenia go w strzeżonym ośrodku lub zastosowania wobec niego aresztu dla cudzoziemców. Wymienione tu zagadnienia stanowią tylko niewielki fragment tej ustawy regulującej pobyty cudzoziemców. Nie ma potrzeby wymieniania wszystkich, jeżeli chodzi o przygotowany projekt ustawy. Obecnie obowiązująca ustawa o cudzoziemcach była wielokrotnie nowelizowana. Było to przede wszystkim związane z koniecznością dostosowania polskiego prawa do uregulowań unijnych, a także z potrzebą wprowadzenia kolejnych, często bardzo szczegółowych, norm prawnych wynikających zarówno z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, jak również z krajowego sądownictwa administracyjnego oraz rozwoju instytucji prawa wewnętrznego. Spowodowało to obniżenie czytelności i przejrzystości przepisów oraz pogłębiło ich kazuistyczny charakter. Przepisy ustawy stwarzają obecnie trudności interpretacyjne organom je stosującym, a przede wszystkim cudzoziemcom. Należy w tej sytuacji zadbać o stworzenie czytelnych narzędzi prawnych, które pozwolą usprawnić przebieg procedur legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Konieczne jest stworzenie właściwych instrumentów prawnych służących zwalczaniu nielegalnej imigracji. Problematyka ta ma na forum Unii Europejskiej szczególne znaczenie, gdyż wiąże się z istnieniem na jej terytorium obszaru bez granic wewnętrznych. Gruntownych zmian wymaga zwłaszcza rozdział 4 ustawy: Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, który był kilkakrotnie uzupełniany o nowe przepisy, często zawierające wyjątki od ogólnych zasad udzielania tego zezwolenia, czego pierwotna konstrukcja rozdziału nie przewidywała. Analiza systemu prawnego w obszarze problematyki imigracji wskazuje na pilną potrzebę uproszczenia obowiązujących przepisów oraz odformalizowania niektórych procedur, szczególnie dla cudzoziemców przebywających już w Polsce, którzy nie naruszają prawa polskiego, nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego, a ich pobyt nie wiąże się z obciążeniami dla systemu pomocy społecznej. Istotnym powodem opracowania projektu nowej ustawy o cudzoziemcach stała się także konieczność transponowania do polskiego porządku prawnego postanowień szeregu aktów prawa Unii Europejskiej. Dobrze się stało, że postanowiono napisać ustawę od nowa. Do jej tekstu wpisano jak najwięcej postanowień regulujących pobyt cudzoziemców na terenie naszego kraju, a także Unii Europejskiej. Wszystkie zapisy w nowej ustawie muszą być zgodne z prawem europejskim i naszym wewnętrznym porządkiem prawnym. Dlatego też klub Ruch Palikota popiera wniosek o skierowanie projektu ustawy do prac w Komisji Spraw Wewnętrznych, tak aby tam można było dopracować wszystkie punkty, co do których są czy będą jakieś wątpliwości. Dziękuję.