Mówca: Jerzy Szmit
Data: 2012-09-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe to jeden z największych sukcesów III RP. To są organizacje, które powstawały od zera w chwili, gdy odzyskaliśmy niepodległość. To są organizacje, które budowały swoją siłę i dzisiejszą pozycję wysiłkiem spółdzielców, wysiłkiem ludzi, którzy zrzeszyli się w spółdzielczych kasach. Dzisiaj to ponad 2 mln członków i ponad 15 mld aktywów. W tej sytuacji polska władza publiczna powinna tak ważną, potrzebną i tak autentyczną instytucję otaczać opieką, troską, wspierać jej funkcjonowanie. Niestety z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Ustawa z 5 listopada 2009 r. jest niestety ustawą, która zawiera liczne uchybienia konstytucyjne, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku, kwestionując dwa spośród zapisów, ale też inne zapisy, które tak naprawdę ograniczają działalność spółdzielczych kas, ingerują w ich wewnętrzną strukturę, w ich wewnętrzne funkcjonowanie. Ta ustawa, nad którą dzisiaj pracujemy, którą się dzisiaj zajmujemy, jest konsekwencją właśnie tej złej ustawy z 2009 r., bo błędy wtedy popełnione trzeba dzisiaj naprawiać. Mało tego, jeszcze tej ustawy nie przyjęliśmy, a już w komisji znajduje się w procedowaniu kolejna ustawa o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, która jest inicjatywą poselską i w której proponuje się kolejne głębokie zmiany w strukturach spółdzielczych kas, proponuje się kolejne bardzo rewolucyjne i bardzo niekorzystne dla spółdzielczych kas rozwiązania. Pytanie, czy rzeczywiście w Polsce są rzeczy, które powinny być otaczane po prostu ochroną. Tak, to polski kapitał. Obok banków spółdzielczych i kilku banków, które pozostały na rynku finansowym, kasy są to ostatnie ostoje polskiego kapitału. Czy rzeczywiście zamiast zastanawiać się, jak te instytucje wspierać i jak pomagać im w funkcjonowaniu, powinniśmy dzisiaj ciągle zmieniać prawo, ciągle zastanawiać się, jak ingerować w ich działalność, jak zajmować się, w sensie negatywnym, ich działalnością? Wysoka Izbo! Do samego projektu i do poprawek zgłaszanych w czasie wczorajszych prac komisji trudno mieć uwagi. To jest rzeczywiście konsekwencja złego prawa, które tak naprawdę jest niestety w naszej Izbie ciągle przyjmowane. Jest to próba naprawienia mniejszych czy większych błędów, dokonania zmian w prawie, które funkcjonuje. Ale myślę, że powinniśmy z tego wyciągnąć wnioski, mianowicie takie, że jeżeli rzeczywiście chcemy rozwoju polskiego kapitału, jeżeli chcemy rozwoju autentycznych spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, to wszystkie zmiany, które są proponowane w ustawach - a przecież zawsze w sytuacji, gdy rozwija się struktura tak wielka, tak zróżnicowana, potrzebne są zmiany, potrzebne jest dostosowanie - powinny być dyskutowane w zupełnie innym duchu, powinno to mieć zupełnie inny charakter niż ma to dzisiaj miejsce. Powinno to następować w ramach uzgodnień, w ramach zgody, w ramach wypełniania wniosków, również formalnych, zasięgania ekspertyz, zasięgania opinii u wszystkich zainteresowanych środowisk. Niestety w tym przypadku, a mam kolejne doświadczenia, już te najnowsze, takiego obyczaju niestety nie ma. Zgłaszamy wnioski formalne o ekspertyzy, zaczynając od Narodowego Banku Polskiego, po Europejski Bank Centralny. Również nie ma odzewu, te ekspertyzy są nam niepotrzebne. Mam nadzieję, że gdy rozpoczną się prace podkomisji, która ma zająć się następnym projektem ustawy zmieniającej funkcjonowanie spółdzielczych kas, ten obyczaj zostanie zmieniony i zaczniemy poważnie rozmawiać, jak wspierać, jak pomagać i jak modulować w pozytywny sposób rozwój spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych. Dziękuję bardzo.