Mówca: Zofia Czernow
Data: 2016-11-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie procedowanego projektu ustawy o zmianie ustawy o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz niektórych innych ustaw. Tytuł ustawy uległ zmianie, ale zawartość projektu generalnie, co do idei, nie uległa zmianie. Projekt wprowadza zmiany w 11 ustawach kompletnie ze sobą niepowiązanych, czym narusza zasady dobrej legislacji. Jest to niedopuszczalne, gdyż nie respektując wymogów dotyczących stanowienia prawa, tworzymy złe prawo. Regulacje dotyczące ustawy o skardze, a konkretnie: przewlekłości postępowania, nie budzą większych wątpliwości i wynikają z konieczności wykonania orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z lipca 2015 r. Zmiany legislacyjne mają na celu zagwarantowanie zgodności orzecznictwa sądów krajowych rozpoznających skargi na przewlekłość z ugruntowanymi standardami wynikającymi z postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Podczas prac w komisji do projektu wprowadzono szereg istotnych poprawek, rozszerzając znacząco zapisy dotyczące jawności oświadczeń majątkowych sędziów. Zauważyć trzeba, że niektóre poprawki wykraczają poza zakres przedłożenia, zwłaszcza poprawki dotyczące zmian w ustawie o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne. Mimo tych zastrzeżeń zgłaszanych w komisji większość parlamentarna przegłosowała poprawki. Jak podnosiłam już podczas pierwszego czytania, wprowadzenie jawności oświadczeń majątkowych sędziów osłabia funkcję państwa, jaką jest niezależny wymiar sprawiedliwości. To narzędzie do wywierania presji na niezależność sędziowską, którą należy chronić. Jeżeli celem jest, jak czytamy w uzasadnieniu, walka z korupcją, to jest to bardzo zły pomysł i w ten sposób celu się nie osiągnie. W większości krajów europejskich o ugruntowanej demokracji sędziowie w ogóle nie składają oświadczeń majątkowych, a poziom korupcji jest bliski zeru. Bardzo żałuję, że komisja nie uwzględniła krytycznej opinii w tej sprawie Sądu Najwyższego. Jeżeli celem jawności oświadczeń majątkowych sędziów jest skrócenie czasu rozpoznawania spraw i zapobieganie przewlekłości postępowania, na co skarżą się obywatele, to, po pierwsze, należy obsadzić wolne etaty sędziowskie. Dlaczego aż 200 etatów sędziowskich w bieżącym roku jest nieobsadzonych? Dlaczego w projekcie budżetu na 2017 r. nie zakłada się żadnego wzrostu zatrudnienia sędziów? Mało tego, komisja wnioskuje o zmniejszenie na przyszły rok wydatków na sądy powszechne o blisko 20 mln, co uznać należy za bezprecedensowe i całkowicie niezrozumiałe. Oświadczenia majątkowe sędziów nie mają wpływu na skrócenie czasu rozpatrywania spraw ani też na wzrost zaufania społeczeństwa do wymiaru sprawiedliwości. Obecny system oświadczeń majątkowych sędziów jest wystarczający do oceny ich rzetelności i wiarygodności. W procedowanym projekcie wprowadza się ponadto bardzo niebezpieczne regulacje w ustawie Kodeks postępowania karnego. Pozwalają one prokuratorowi wstrzymać proces przez wycofanie akt do uzupełnienia. Nie będzie musiał prokurator prosić sądu o zgodę. Mało tego, może to czynić wielokrotnie. Jeżeli prokurator wycofa akta w postępowaniu odwoławczym, sąd będzie zmuszony uchylić wydany już wyrok. Przepisy te naruszają wszelkie reguły procesu karnego i są sprzeczne z konstytucją. Biorąc powyższe pod uwagę, składam w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wniosek o odrzucenie projektu ustawy w drugim czytaniu, a w przypadku nieodrzucenia projektu, składam do niego kolejne poprawki. Dziękuję za uwagę.