Mówca: Bartłomiej Dorywalski
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 15 maja br. w miejscowości Skałka Polska odbyły się uroczystości upamiętniające pacyfikację wsi, podczas której doszło do masowego mordu ludności polskiej. W wydarzeniu brały udział władze samorządowe gminy Łopuszno, dyrektorzy i kierownicy jednostek organizacyjnych, przedstawiciele Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Oddział w Łopusznie i Oddział w Olesznie, poczty sztandarowe, jak również delegacja stowarzyszenia ˝Skała˝. Co roku mieszkańcy gminy Łopuszno spotykają się w miejscu wydarzeń, aby oddać hołd pomordowanym. Skałka Polska została ograbiona i spalona 11 maja 1943 r. Przyczyną ataku dokonanego przez policję ochronną, żandarmów i folksdojczów z okolicznych wsi była pomoc, jakiej udzielali mieszkańcy wsi partyzantom z oddziałów Armii Krajowej i Gwardii Ludowej. Mord był także odwetem za atak partyzantów na zamieszkały przez ludność niemiecką pobliski Antonielów. W czasie II wojny światowej Skałka Polska była częścią wsi Ewelinów, która wchodziła w skład gminy Oleszno. Sołtysem wsi był Antoni Łapot. Jako gospodarz wsi miał w obowiązku dbać o dobre imię jej mieszkańców, jednak sam przyczynił się do ich tragedii. Podczas okupacji Naramowa ludzie zaczęli szukać schronienia w lesie z obawy przed Niemcami. Sołtys przekonał ich do powrotu do swych domostw, po czym niezwłocznie poinformował policję w Antonielowie. 10 maja 1943 r. komendant 22. pułku SS Hauptman Wilfried Sander zwołał naradę. W obecności części oficerów z posterunku w Łopusznie i członków policji pomocniczej z Antonielowa zarządzono pacyfikację wioski. W odprawie tej nie brał udziału Karol Landl, pseudonim Felek, który był żandarmem współpracującym z Armią Krajową. Gdy tylko dowiedział się, jakie zamiary podjęto względem mieszkańców Skałki Polskiej, udał się do Jadwigi Kisłowskiej, która była jego łączniczką, aby poinformowała ludzi o zbliżającym się niebezpieczeństwie. Ta, nie mogąc skontaktować się z komendantem placówki, który przebywał w tym czasie poza domem, poinformowała leśniczego Zawadę w Jasieniu. Ten zaś przekazał ostrzeżenie Antoniemu Łapotowi. Sołtys nie tylko nie ostrzegł mieszkańców Skałki, lecz zdobyte informacje przekazał komendantowi posterunku w Antonielowie Adolfowi Golkemu. 11 maja 1943 r. o godz. 3.00 nad ranem niemiecka ekspedycja karna dotarła do wsi. Zostały rozstawione posterunki. Sołtys Łapot na rozkaz majora zamknął się wraz z rodziną w swoim gospodarstwie. Niedługo później do zagrody sołtysa doprowadzono rodzinę jego brata Władysława. Przed domostwem postawiono wartę. Jako pierwszy zginął dowódca miejscowej drużyny AK agronom Antonii Fatalski, a później - Stefan Komisarczyk. Chodzące po wiosce patrole strzelały do wszystkich spotkanych ludzi. W wiosce liczącej 18 gospodarstw i ok. 120 mieszkańców zamordowano 91 z nich. (Dzwonek) W 2018 r. w 75. rocznicę wydarzeń we wsi odsłonięto obelisk, kamień, o który jeden z niemieckich żandarmów podczas pacyfikacji wsi roztrzaskał głowę dziecka. Na obelisku umieszczono napis: Pamięć zaklęta w kamieniu. Wydarzenia tamtych dni na zawsze pozostaną w pamięci zaklętej nie tylko w kamieniu, ale również w naszych sercach i umysłach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)