Mówca: Magdalena Biejat
Data: 2023-01-26 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję, pani marszałek. Szanowni Państwo! Chwalicie się zmianami w Kodeksie pracy, ale czy na pewno jest się czym chwalić? Te potrzebne zmiany, wyczekiwane przez rodziców, przez ojców, przez pracowników, tak naprawdę wymusza na was Unia Europejska. Gdyby to zależało od państwa, to prawdopodobnie nigdy byśmy się za waszej kadencji ich nie doczekali. Dzisiaj, pod koniec stycznia 2023 r., zaczynamy pracę nad ustawą, która powinna wchodzić w życie pół roku temu. Chciałabym zapytać: Co się stało? Jak to jest możliwe, że nie znaleźli państwo wcześniej czasu na wdrożenie do polskiego kodeksu absolutnego minimum praw pracowniczych, którego wymaga od nas Unia Europejska, praw, z których już korzystają w znacznie większym wymiarze liczni obywatele Unii Europejskiej? Drugie pytanie. Dlaczego ignorujecie dwie propozycje ustaw czekających na lepsze czasy w komisjach? Obie są zgodne z wymogami dyrektywy. Pierwsza powstała z inicjatywy Adriana Zandberga i dotyczy algorytmów regulujących pracę w takich firmach jak np. Amazon. Dzisiaj pracownicy tych algorytmów nie znają, mimo że mają one ogromny wpływ na ich życie. Na podstawie decyzji sztucznej inteligencji mogą stracić część pensji czy nawet stracić pracę. Ich warunki pracy są nieprzewidywalne i nieprzejrzyste. Dokładnie odwrotnie niż obiecuje to europejska dyrektywa, którą Polska zobowiązała się wdrożyć. Ustawa utknęła w komisji. Druga ustawa, która również realizuje dyrektywę, powstała z inicjatywy Macieja Koniecznego z Razem i Agnieszki Dziemianowicz-Bąk z Nowej Lewicy i mówi o skutecznej ochronie działaczy związkowych przed zwolnieniem. Dokładnie o tym samym mówi art. 17 dyrektywy. W projekcie rządowym ta kwestia w ogóle nie została poruszona. Mimo to ustawa również utknęła w komisji i dzisiaj nad nią nie procedujemy. Może po prostu państwo nie kontrolujecie procesów legislacyjnych, które się dzieją w tej Izbie. Ale w takim razie zwracam państwa uwagę na ten błąd i zapewniam, że jest jeszcze czas, żeby go naprawić. Mamy również szereg nowych propozycji, poprawek do rządowego projektu. Chcemy zachęcić państwa do wykorzystania tej okazji i do stworzenia Kodeksu pracy, który naprawdę odpowiada na wymogi rynku pracy w XXI w., a nie tylko idzie po linii najmniejszego oporu. Jest ich trochę i nie będę miała czasu, żeby o wszystkich tutaj powiedzieć. Jedna z najważniejszych z nich to prawo do odłączenia się. Nie można bowiem mówić o work-life balance, o równowadze między pracą a życiem rodzinnym, w sytuacji gdy te dwie płaszczyzny nie są wyraźnie rozgraniczone. Przy popularności pracy zdalnej oraz coraz większym znaczeniu narzędzi elektronicznych nie ma mowy o odpoczynku, o czasie poświęconym rodzinie, jeśli nie możemy odłożyć telefonu w tej pracy. Brak tych regulacji i oczekiwanie pracodawców, że pracownicy będą pod telefonem przez 24 godziny na dobę, obniża jakość życia tysięcy rodzin w Polsce. Dotychczasowe podejście Prawa i Sprawiedliwości do implementacji tych dyrektyw pokazuje, jak lekceważący i obojętny stosunek ma rząd do codziennych, życiowych spraw Polaków, do praw pracowniczych i praw rodzin. Mam głęboką nadzieję, że mimo to uda się doprowadzić do rzetelnej i merytorycznej debaty o prawach pracy. (Oklaski)