Mówca: Sprawozdawca Stanisława Prządka
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Czuję się zaszczycona tym, że mogę być posłem sprawozdawcą Komisji Spraw Wewnętrznych i przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu, druki nr 1570 i 1609. Należy wspomnieć o tym, że to Kancelaria Sejmu, widząc potrzebę zmiany ustawy o Biurze Ochrony Rządu w zakresie dotyczącym Straży Marszałkowskiej, zwróciła się do Komisji Spraw Wewnętrznych o podjęcie inicjatywy legislacyjnej. Prezydium Komisji Spraw Wewnętrznych upoważniło mnie do podjęcia prac we współpracy z szefem Kancelarii Sejmu. W dniu 12 czerwca 2013 r. na posiedzeniu Komisji Spraw Wewnętrznych odbyła się dyskusja nad propozycją inicjatywy ustawodawczej w sprawie nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. W przygotowanie projektu znaczną pracę włożyło Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu oraz Biuro Prawne i Spraw Pracowniczych Kancelarii Sejmu. Szef Kancelarii Sejmu pan Lech Czapla przedstawił założenia inicjatywy legislacyjnej, która jest dwuelementowa. Pierwszy element dotyczy spraw reprezentacyjnych i jest dopełnieniem obecnego przepisu art. 127 ust. 3 ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Drugi element dotyczy określenia w drodze delegacji ustawowej warunków kwalifikacyjnych osób ubiegających się o przyjęcie do Straży Marszałkowskiej. Straż Marszałkowska ma długą tradycję, jest bardzo specyficzna, jedyna w Polsce i jedna z niewielu w Europie, bowiem parlamenty często są ochraniane przez jednostki wyspecjalizowane, ale niepodlegające władzom parlamentu. Na przykład w Niemczech Bundestag jest chroniony przez specjalne oddziały policyjne, we Francji jest Gwardia Narodowa, a w Szwecji ochronę parlamentu powierzono firmie ochroniarskiej, co wzbudziło uzasadniony sprzeciw także parlamentarzystów. Większość parlamentów w Europie stara się zachować czy utrzymać formację o charakterze reprezentacji honorowej. Straż Marszałkowska była od zawsze wyrazem niezależności władzy marszałka na terenie Sejmu. Strażnicy Straży Marszałkowskiej wykonują również zadania reprezentacyjne. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z satysfakcją należy odnotować zawartą w projekcie ustawy możliwość nadania Straży Marszałkowskiej sztandaru, który na trwałe wpisany w historię polskiego oręża i działalność formacji mundurowych stanowi symbol charakteryzujący godność jednoczącą ludzi we wspólnym działaniu. Jestem pewna, że pani marszałek skorzysta z przyznanej prerogatywy i już wkrótce będziemy mogli uczestniczyć w podniosłej uroczystości przekazania sztandaru formacji, której historyczny rodowód w służbie polskiego parlamentaryzmu sięga XVII w., formacji, która z powodzeniem łączy niezwykle ważne i odpowiedzialne obowiązki o charakterze ochronno-porządkowym z reprezentowaniem Sejmu i Senatu podczas uroczystości państwowych, ważnych wydarzeń politycznych, obchodów rocznic wydarzeń historycznych oraz wizyt zagranicznych na najwyższym szczeblu. Z pewnością obecność sztandaru podczas tych wydarzeń będzie stanowić symboliczne wzmocnienie rangi i wyraz należytej oprawy dla delegacji Straży Marszałkowskiej, która uosabia majestat najwyższych organów władzy państwowej w naszym kraju. Nadanie sztandaru Straży Marszałkowskiej przez władze Sejmu to wyraz uznania parlamentarzystów dla codziennej służby jej funkcjonariuszy, którzy w odpowiedzialny i zaangażowany sposób wypełniają powierzone obowiązki. To wyraz szacunku dla ich postawy, dla życzliwości, zrozumienia i pomocy w wypełnianiu przez nas mandatu społecznego zaufania. Pragnę wyrazić radość i satysfakcję, iż kolejne pokolenia funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej dołączą już wkrótce do tych formacji, których członkowie rozpoczynają służbę przysięgą składaną na sztandar. Dyrektor Biblioteki Sejmowej pan Wojciech Kulisiewicz przedstawił wzór sztandaru zgodny z wymogami przewidzianymi dla sztandarów tego rodzaju. Na stronie głównej godło państwa na tle czerwonym, otoczone napisem: Dobro Rzeczypospolitej najwyższym prawem. Salus rei publicae suprema lex. To hasło związane z Sejmem widniało w sali Sejmu Ustawodawczego nad Prezydium Sejmu, jest hasłem tradycyjnym. Było także używane w okresie obchodów 500-lecia parlamentaryzmu polskiego w 1993 r. Odwrotna strona sztandaru jest w kolorze granatowym, tradycyjnym kolorze Straży Marszałkowskiej, z umieszczoną plakietką Straży Marszałkowskiej. Znajdują się także symbole blisko związane z Sejmem, tzn. głowica laski marszałkowskiej, znany symbol nawy państwowej pochodzącej z laski marszałka Wojciecha Trąmpczyńskiego oraz małe godło. W rogach sztandaru umieszczone są napisy ˝SM˝ haftowane tak jak skróty na mundurach strażackich. Bordiurka jest z liści wawrzynu - symbolu męstwa i odwagi. Sztandar byłby mocowany od swej lewej strony do drzewca. Dwie możliwe propozycje jego zakończenia do przyjęcia: jedna to orzeł, typowy, jak na sztandarach wojskowych, a druga to głowica powtarzająca motyw blachy strażników. Wzór sztandaru ma wymiar 80x80 cm. Projektant pan Jarosław Pych, wysokiej klasy specjalista od sztandarów z Muzeum Wojska Polskiego, dba, aby wszystkie szczegóły wynikające z przepisów były zachowane. To jest oczywiście tylko propozycja i wszelkie ewentualne zmiany są możliwe. Druga i trzecia zmiana, oznaczone odpowiednio jako art. 1 pkt 2 i 3 projektu, dotyczą wymogów kwalifikacyjnych dla strażników Straży Marszałkowskiej. Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów art. 128 ustawy o Biurze Ochrony Rządu w stosunku do strażników Straży Marszałkowskiej wymogi kwalifikacyjne oraz tryb postępowania kwalifikacyjnego określa w drodze zarządzenia marszałek Sejmu. Przepis ten budzi wątpliwość projektodawców co do jego zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, albowiem przewidziane w nim zarządzenie marszałka Sejmu nie mieści się w katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego wymienionych w art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a zgodnie z art. 93 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika, że zarządzenia nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych i innych podmiotów, adresatem norm zawartych w akcie prawnym wydanym na podstawie zarządzenia marszałka Sejmu są nie tylko osoby znajdujące się w strukturze Straży Marszałkowskiej i podporządkowane marszałkowi Sejmu, lecz także osoby ubiegające się o przyjęcie do pracy na stanowiska w Straży Marszałkowskiej. Zgodnie z art. 51 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nikt nie może być obowiązany inaczej niż tylko na podstawie ustawy do ujawnienia informacji dotyczących jego osoby, a władze publiczne mogą się domagać tylko tych informacji o obywatelach, które są określone w ustawach. Stąd omawiany projekt zakłada skreślenie obecnie obowiązującego przepisu ust. 3 w art. 128 ustawy nowelizowanej i wprowadzenie nowego przepisu art. 127a, który określa, kto może być strażnikiem Straży Marszałkowskiej, w drodze delegacji ustawowej i reguluje wymogi kwalifikacyjne wobec osób ubiegających się o przyjęcie do Straży Marszałkowskiej. Projekt ustawy zawiera także upoważnienie dla szefa Kancelarii Sejmu dotyczące wyrażenia zgody na tymczasowe zatrudnienie na stanowisku strażnika Straży Marszałkowskiej osób, które nie posiadają dopuszczenia do posiadania broni lub kwalifikacji pożarniczych, na czas niezbędny do spełnienia wymogów wynikających z ustawy, lecz nie dłuższy niż 15 miesięcy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie dyskusji posłowie podnieśli potrzebę kompleksowego uregulowania sprawy statusu prawnego Straży Marszałkowskiej poprzez wprowadzenie dalszych zmian w ustawie o Biurze Ochrony Rządu. Dziś Straż Marszałkowska nie jest formacją mundurową mimo specyfiki zadań związanych z ochroną Sejmu i Senatu. Strażnicy są pracownikami Kancelarii Sejmu. Komisja Spraw Wewnętrznych zamierza uwzględnić w planie pracy sprawy związane z Biurem Ochrony Rządu i zająć się ewentualnym wydzieleniem z ustawy o Biurze Ochrony Rządu części dotyczącej Straży Marszałkowskiej. Mając świadomość, że uregulowanie uprawnień strażników Straży Marszałkowskiej jest w tej chwili kwestią znacznie bardziej skomplikowaną, dziś robimy pierwszy krok, jesteśmy gotowi uregulować zakres dotyczący sztandaru i kwestii związanych z wymaganiami dotyczącymi zatrudnienia i kwalifikacji strażników Straży Marszałkowskiej. Ten pierwszy etap i przyjęcie projektu ustawy nie zamyka drogi do rozwiązania kwestii związanych z dalszymi zmianami w ustawie o Biurze Ochrony Rządu i tutaj komisja jest zainteresowana informacją dotyczącą możliwości uregulowania statusu strażników Straży Marszałkowskiej i wyraża gotowość podjęcia prac legislacyjnych w kolejnym etapie. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! 25 lipca br. Komisja Spraw Wewnętrznych odbyła pierwsze czytanie projektu. Na tym etapie rozpatrywania projektu ustawy w imieniu Komisji Spraw Wewnętrznych zgłosiłam trzy poprawki porządkujące zgodne z oczekiwaniami zainteresowanych stron. Zostały one uzgodnione z szefem Kancelarii Sejmu, Biurem Legislacyjnym i związkami zawodowymi Straży Marszałkowskiej. Pierwsza zmiana dotyczy art. 127a pkt 3, który określa tryb postępowania kwalifikacyjnego dla kandydatów na strażników. W pkt 5 odnoszącym się do art. 127a projektu ustawy została zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który po porozumieniu z szefem Kancelarii Sejmu określi, w drodze rozporządzenia, tryb przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego dla kandydatów na strażników Straży Marszałkowskiej, zakres i sposób przeprowadzania testów sprawności fizycznej oraz sposób sprawdzania wymogów posiadania obywatelstwa polskiego, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności za popełnione przestępstwa, mając na względzie specyfikę zadań związanych z ochroną Sejmu i Senatu. W drugiej zmianie Komisja Spraw Wewnętrznych proponuje dodanie art. 127b, który stanowi, że koszty postępowania kwalifikacyjnego ponosi Kancelaria Sejmu. Poprawka trzecia dotyczy art. 2 projektu ustawy i odnosi się do terminów wejścia w życie ustawy, która wchodzi w życie po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia, jest to czas potrzebny na wydanie rozporządzenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia. Chciałabym podkreślić, że formalnie zgłoszone poprawki Komisja Spraw Wewnętrznych przyjęła jednogłośnie i zostały one omówione przeze mnie w niniejszym sprawozdaniu. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Spraw Wewnętrznych rekomendować Wysokiej Izbie uchwalenie omawianej ustawy o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu, w brzmieniu zawartym w druku nr 1609, który zawiera omówione wyżej zmiany w stosunku do brzmienia pierwotnego zawartego w druku nr 1570. Członkom Komisji Spraw Wewnętrznych, jej poprzedniemu przewodniczącemu panu Markowi Biernackiemu i przewodniczącemu Markowi Wójcikowi, paniom i panom posłom pragnę podziękować za merytoryczną pracę nad projektem ustawy. Dziękuję także szefowi Kancelarii Sejmu panu ministrowi Lechowi Czapli i panu ministrowi Janowi Węgrzynowi za rzeczową atmosferę współpracy nad projektem. Podziękowania wyrażam także Biuru Legislacyjnemu i związkom zawodowym Straży Marszałkowskiej. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)