Mówca: Artur Bramora
Data: 2015-01-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Premier! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Przypadł mi dziś zaszczyt, przywilej przedstawienia stanowiska Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec sprawozdania komisji o uchwale Senatu - druk sejmowy nr 3097 - dotyczącej ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008-2015 oraz niektórych innych ustaw. Uchwała ta jest konsekwencją przyjęcia w ubiegłym tygodniu przez Wysoką Izbę ustawy z druku sejmowego nr 3034, która stała się bardzo istotnym elementem porozumienia osiągniętego ze stroną społeczną, o którym powiem później. Jakie poprawki przedstawił Senat? Senat przedstawił 7 poprawek. Poprawka 1. jest poprawką legislacyjno-doprecyzowującą. Poprawka 2. jest poprawką ograniczającą dodatkowe obciążenia przy restrukturyzacji, krótko mówiąc, ograniczającą koszty, jakie wszyscy musimy ponieść, jeśli dojdzie do restrukturyzacji. Następna poprawka została przegłosowana wraz z poprawką 7., i dotyczy sytuacji, gdy przy likwidacji środka trwałego poprzez przeniesienie go do Spółki Restrukturyzacji Kopalń nastąpi zniesienie kosztów operacyjnych od tej czynności, co przyczyni się również do tego, że wygenerujemy, dzięki aprobacie Wysokiej Izby, dodatkowe oszczędności. Poprawka 6., która o dziwo jako jedyna znalazła akceptację wszystkich klubów parlamentarnych, jest wynikiem realizacji porozumienia zawartego między rządem a stroną społeczną, podpisanego w dniu 17 stycznia 2015 r. Pozwolę sobie odczytać te treści z zawartego porozumienia, które znalazły odzwierciedlenie w literze prawa, dotyczące najistotniejszych i najbardziej kontrowersyjnych spraw z punktu widzenia całej sytuacji, jaka zaistniała w górnictwie. Odczytam wybiórczo treść załącznika nr 1 do porozumienia podpisanego 17 stycznia. Pakiet osłon socjalnych dla każdej z grup uprawnionych pracowników, które obejmuje plan naprawczy. Górnicy zatrudnieni na dole, którzy mają 4 lata do emerytury i mniej, mają do dyspozycji 4-letnie urlopy górnicze płatne w wysokości 75% miesięcznego wynagrodzenia i możliwość samozatrudnienia, zatrudnienia poza górnictwem. Zapis drugi. Pracownicy zakładów przeróbki mechanicznej węgla, którzy mają 3 lata do emerytury i mniej, mają do dyspozycji urlopy przedemerytalne, 3-letnie urlopy płatne w wysokości 75% miesięcznego wynagrodzenia pracownika. Uprawnieni mają możliwość samozatrudnienia, zatrudnienia poza górnictwem. Trzeci zapis. Pracownicy przeróbki mechanicznej węgla, administracji i powierzchni mogą skorzystać z odpraw w wysokości 12-miesięcznego wynagrodzenia. Dodatkowo osobom tym przysługują ustawowe odprawy wynikające z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Kolejne zapisy dotyczą wynagrodzeń jednomiesięcznych, 2-miesięcznych i 3-miesięcznych, jeśli taka sytuacja zaistnieje. Były jeszcze dwie drobne poprawki legislacyjno-doprecyzowujące, na temat których nie ma sensu szczególnie się rozwodzić. Natomiast na pewno warto zastanowić się głębiej z perspektywy tych kilku tygodni, kilku dni i kilku tygodni konfliktów, jak tak naprawdę postąpiliśmy, jak postąpiliśmy my jako parlament i jak postąpił rząd jako rząd. Drodzy państwo, kilka szczegółów. Cała sprawa związana była z niestabilną sytuacją na Śląsku i możliwością zaprzestania funkcjonowania określonych, wymienionych z nazwy, kopalń. To był początek stycznia. Co zrobił wtedy rząd? Przede wszystkim w trybie pilnym przygotował projekt ustawy, którą, jak niektórzy z państwa twierdzili, pod osłoną nocy, bardzo silnie kolanem przepychaliśmy. W związku z tym pytam: Czy to dobrze czy źle, że tak było? To był 14 stycznia, a więc nie tak dawno to było. Efektem tego, że przyjęliśmy ustawę, do której zgłoszone poprawki dzisiaj analizujemy, było podpisanie porozumienia. Zostało ono podpisane 17 stycznia, czyli raptem 3 dni po przyjęciu tej ustawy, którą wszyscy państwo z opozycji krytykowaliście. Czy to dobrze, czy źle? To jest bezwzględnie dobrze, śmiem twierdzić, że po raz pierwszy rząd postąpił naprawdę bardzo odpowiedzialnie... (Poruszenie na sali, oklaski) (Poseł Jacek Najder: Brawo!) (Głos z sali: Nie damy się.) ...po raz pierwszy w całej historii problemu górniczego, który nie został przez wiele, wiele lat rozwiązany przez poprzedników, również tego rządu. I o tym trzeba mówić otwarcie. (Głos z sali: Kiedy to robiliście?) 17 stycznia, przypominam jeszcze raz. Co było efektem tego porozumienia? Efektem było przyjęcie w Senacie poprawek, z których w 100% zadowoleni są przedstawiciele strony związkowej, czytaj: pracownicy. Czy to źle, czy to dobrze? Przecież zgodnie z logiką i ze zdrowym rozsądkiem to jest mistrzostwo świata, za co serdecznie pani premier z tej mównicy dziękuję, bo nie było praktycznie żadnej zwłoki między rozmowami, nie było przeciągania tej liny w nieskończoność. W dniu 21 stycznia zgłoszone zostały poprawki senackie. Dziś wszystko wskazuje na to, że przyjmiemy je i urealnimy ten model naprawy - chwilowej co prawda, ale o tym będzie za chwilę - tej trudnej sytuacji. Jestem dumny, że mogę powiedzieć, że stało się to w tak krótkim czasie, uwzględniając głos strony społecznej, która dzielnie i godnie reprezentowała pracowników, którzy mogli zostać zagrożeni i mogli nie mieć możliwości dalszego funkcjonowania, tak jak ich rodziny, mogli nie mieć zatrudnienia, mogli zostać z niczym. To jest wielki sukces tego rządu, tych, którzy negocjowali, czy się to państwu podoba, czy nie. To jest paradoksalnie również sukces tej Izby, że była w stanie tak szybko przyjąć konkrety, którymi mogła się pochwalić 17 stycznia w rozmowach z górnikami, w rozmowach ze związkowcami. Tak powinno się takie konflikty załatwiać w przyszłości. Szkoda, że wcześniej nikt z takich metod nie korzystał. (Poseł Cezary Olejniczak: Gdzie byliście?) Drodzy Państwo! To jeszcze nie koniec problemów związanych z funkcjonowaniem Śląska. Tu będzie potrzeba pełnej współpracy, tu będzie potrzeba charyzmy i ministrów, i pani premier - liczę, że nie zabraknie tej charyzmy nikomu - i strony związkowej, która sprawdziła się w tych negocjacjach, mimo że w niektórych momentach wszystkim zaangażowanym emocjonalnie puszczały nerwy. Jest to trzeci i ostatni punkt załącznika nr 1, gdzie czytamy: Program reindustrializacji Śląska i Małopolski, którego celem jest wsparcie rozwoju regionu, który będzie stymulował powstanie miejsc pracy, zostanie opracowany przy udziale strony społecznej i samorządowej przez powołany zespół rządowy. Drodzy państwo, dokładnie w tym zapisie jest przyszłość tego, co będzie się działo na Śląsku. Powinniśmy przede wszystkim zastanowić się nad tym, że jeśli restrukturyzujemy, to na jakich zasadach, biorąc pod uwagę przede wszystkim rachunek ekonomiczny, wszystkie koszty. Powinniśmy uwzględnić to, że ci ludzie, którzy ciężko pracują pod ziemią, nie do końca mogą być zdolni do funkcjonowania w innych zawodach. Zagrożenie poczucia bezpieczeństwa to najgorsza rzecz, jaką parlament może zafundować obywatelowi. Powinniśmy rozmawiać o tym, o czym mówimy tutaj dzisiaj. Moja przedmówczyni użyła tych stwierdzeń, ale w nucie bardzo politycznej. Powinniśmy rozmawiać o tym, czy ci, którzy zarządzają górnictwem, są na tyle kompetentni, żeby robić to dalej. Powinniśmy monitorować tych ludzi, bo to głównie oni ponoszą odpowiedzialność za to, czy spółka jest rentowna, czy nie jest. Należy zatrudnić tam menedżerów, którzy będą mieli doświadczenie w zarządzaniu. To wszystko jeszcze przed nami, jeśli chcemy poważnie traktować Śląsk i tych ludzi, którzy być może słuchają naszej dzisiejszej debaty. To są naczynia połączone. Jeśli będzie taka sytuacja, że ktoś straci pracę, to musi mieć opiekę państwa, bo taki jest nasz obowiązek. Pani Premier! Panie Premierze! Panie Ministrze! Dziękuję wam wszystkim za to, że zrobiliście to w tak krótkim czasie, stanęliście przed tym problemem i rozwiązaliście go dzięki pomocy Wysokiej Izby, bo dokładnie od tego jesteśmy, po to ludzie dali nam mandat, żebyśmy mogli funkcjonować i podejmować za nich decyzje. (Dzwonek) To jest nasz wspólny obowiązek i on jeszcze z nas nie spadł, on jeszcze jest przed nami. O Śląsku będziemy jeszcze często rozmawiać, oby w dobrej nucie, i kiedyś będziemy mogli wspólnie powiedzieć, że problem Śląska został rozwiązany. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego podpisuje się pod poprawkami Senatu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)