Mówca: Andrzej Gałażewski
Data: 2015-02-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska poruszę w swoim wystąpieniu kilka wątków, o których jest mowa w rozpatrywanej dzisiaj informacji. Rozpocznę jednak od omówienia informacji, których w dokumencie nie ma, i to bynajmniej nie z winy rządu. Troszeczkę dotknęła tego problemu pani przewodnicząca Pomaska. Podczas poprzednich debat nad informacjami o polskiej aktywności podczas kolejnych półrocznych prezydencji zwracałem uwagę na to, że tytuł jest nieadekwatny do treści informacji. A tytuł dokumentu przygotowywanego przez Ministerstwo Spraw Zagranicznych brzmi: Informacja dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie... itd. Bardziej precyzyjny tytuł powinien odnosić się do udziału rządu w pracach Unii Europejskiej. Jak wiadomo, od 10 lat co pół roku rząd przedstawia Wysokiemu Sejmowi informacje o pewnym najbardziej istotnym fragmencie udziału Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej, który dotyczy właśnie działalności rządu. W informacji siłą rzeczy nie ma wiadomości o niebagatelnej części udziału RP w pracach Unii, a mianowicie tej dotyczącej aktywności Sejmu i Senatu, wynikającej wprost z zapisów traktatu lizbońskiego, a także z coraz śmielej rozwijającego się dialogu politycznego pomiędzy parlamentami narodowymi a Komisją Europejską oraz Parlamentem Europejskim. Traktat lizboński zobowiązuje parlamenty narodowe do badania projektów aktów prawnych Unii Europejskiej pod kątem przestrzegania zasady subsydiarności i daje parlamentom narzędzie wpływu na proces legislacyjny. Polskie Sejm i Senat wykorzystują to narzędzie. Spośród wielu innych obszarów parlamentarnej aktywności wspomnę chociażby o cyklicznych spotkaniach przewodniczących parlamentów narodowych, podczas których zapadają ważne decyzje wzmacniające rolę parlamentów na całym obszarze działalności Unii Europejskiej. Dodam do tego udział przedstawicieli Sejmu i Senatu w pracach Komisji do Spraw Unii Europejskiej, tzw. COSAC-u oraz konferencji poświęconej wspólnej polityce zagranicznej i bezpieczeństwu, a także konferencji poświęconej zarządzaniu gospodarczemu i finansowemu Unii Europejskiej. Są to ważne konferencje, wpisane w stały kalendarz wydarzeń Unii Europejskiej. Oczywiście nie ma też informacji o aktywności prezydenta na tym polu, ale jest to już problem tego, jak należałoby przekazywać te informacje z Kancelarii Prezydenta. Natomiast uważam, że w przyszłości informacja rządu powinna być ustawowo uzupełniona o wiadomości dotyczące działalności Sejmu i Senatu. To trzeba zmienić w odpowiedniej ustawie. Przechodząc do właściwej kwestii, obszernego dokumentu odnoszącego się formalnie do okresu półrocznej prezydencji włoskiej - mówię: formalnie, dlatego że treść na ogół wybiega poza okres prezydencji, a ta zakończyła się zaledwie przed miesiącem - należy przyznać, że MSZ wyjątkowo sprawnie i rzetelnie przygotowuje dla Sejmu i Senatu informację, którą Komisja do Spraw Unii Europejskiej mogła rozpatrzyć już 14 stycznia, czyli dwa tygodnie po przekazaniu przez Włochy przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej Łotwie. Podczas prezydencji włoskiej konstytuowały się - jak już mówili pan minister i pani przewodnicząca Pomaska - nowy Parlament Europejski, później Komisja Europejska, a także nastąpiła zmiana przewodniczącego Rady Europejskiej. Nowym przewodniczącym został wybrany Donald Tusk, który, będąc premierem Polski przez blisko dwie kadencje, z powodzeniem przeprowadził nasz kraju przez trudny czas kryzysu finansów światowych, a później finansów europejskich. Trzeba to podkreślać, dlatego że Polska była i jest wymieniana jako lider państw europejskich przez wielu poważnych polityków. (Głos z sali: To widać na ulicach.) Na ulicach wiele widać, topniejący śnieg też widać. Zmiany w instytucjach unijnych zawsze komplikują organizację pracy prezydencji, a trudności potęgowała pogarszająca się sytuacją międzynarodowa w najbliższym sąsiedztwie Unii. Z jednej strony organizacje terrorystyczne, zwane separatystycznymi, wspomagane osobowo i militarnie przez Rosję prowadziły otwartą wojnę z Ukrainą będącą w trakcie procesu stowarzyszeniowego z Unią Europejską. Z drugiej strony tzw. państwo islamskie, które składa się z bezwzględnych międzynarodowych terrorystów, prowadziło ofensywę przeciwko Irakowi i akcje terrorystyczne na terenie Syrii i w całym regionie, nie wyłączając państw członkowskich. Doświadczenie Włochów pozwoliło na sprawne poprowadzenie prezydencji pomimo wielu przeszkód. Podczas prezydencji włoskiej udało się uzgodnić jednolite stanowisko państw członkowskich w sprawie nałożenia sankcji na Rosjię i przekonać niektóre państwa członkowskie do pomocy Ukrainie w zakresie dostaw gazu. Było to tym bardziej cenne, że początkowo administracja włoska oraz niektóre państwa członkowskie były niechętne do angażowania się w sprawę udziału Rosji w działaniach zbrojnych na Ukrainie. Na zmianę stanowiska prezydencji wpłynęła m.in. zdecydowana postawa Polski, chociaż doznaliśmy tutaj zawodu z powodu jakże odmiennej od naszej postawy państw z Grupy Wyszehradzkiej. Wprowadzone sankcje wywołały reakcję Rosji w postaci embarga na wiele produktów, głównie spożywczych, importowanych z Unii Europejskiej. Efektem były poważne zaburzenia na rynkach mlecznym, owoców i warzyw oraz mięsnych. Polska aktywnie zabiegała o wsparcie Unii Europejskiej dla producentów poszkodowanych przez embargo, dzięki czemu udało się uruchomić finansowe rezerwy Unii, z których w dużej części skorzystali polscy producenci. Ci, którzy są na ulicach, też powinni to słyszeć. Reakcja Unii Europejskiej na terror Państwa Islamskiego była i pozostaje ostrożna, i ogranicza się do zwiększenia skuteczności ochrony poszczególnych państw członkowskich przed indywidualnymi akcjami terrorystycznymi na ich terytorium. Nowym niepokojącym zjawiskiem jest rosnący udział obywateli Unii w wojnie po stronie terrorystów. Z informacji rządu nie można wyciągać wniosku, że Unia znalazła w tym czasie adekwatną odpowiedź na tę sytuację, gdyż nie udało się uzgodnić regionalnej strategii wobec Syrii, Iraku i Państwa Islamskiego. Jako przedstawiciel klubu PO pragnę uwypuklić jedynie niektóre z inicjatyw i działań rządu. Pierwsza. Przewodniczący Komisji Europejskiej Jean-Claude Juncker przedstawił ideę nadania rozwojowi gospodarczemu Unii nowego impulsu poprzez realizację inwestycji strategicznych, m.in. infrastrukturalnych, energetycznych, cyfrowych. Koncepcję tę nazwano ˝Planem inwestycyjnym dla Europy˝. Z doświadczenia wiemy, że wiele pomysłów ma krótki żywot z powodu braku narzędzi realizacyjnych, źródeł finansowania i podstaw prawnych. Mając to na względzie, minister finansów polskiego rządu już we wrześniu ubiegłego roku zaproponował utworzenie Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego, podstawowego instrumentu nowego planu. Rozwinięciem polskiej inicjatywy było opracowanie koncepcji powołania Europejskiego Funduszu Inwestycji Strategicznych. Tu wykorzystano polską propozycję. Z planu pracy Komisji Europejskiej na rok 2015 dowiadujemy się, że zostaną rozpoczęte prace legislacyjne dotyczące tego problemu. Drugą inicjatywą jest debata o polityce energetycznej. Konflikt na Ukrainie spowodował, że prezydencja uznała bezpieczeństwo energetyczne Unii za priorytet tej polityki. Niestety w dalszym ciągu polityka energetyczna łączona jest z polityką klimatyczną, co w żadnym wypadku nie czyni z bezpieczeństwa energetycznego realnego priorytetu polityki energetycznej. Można dawać przykłady, żeby udowodnić to moje zdanie. Niemniej polski rząd szukał partnerów do zracjonalizowania polityki klimatycznej. Jest to niezwykle trudne, dlatego że w tej wojnie jesteśmy troszeczkę osamotnieni. Ale udało się, powiedzmy, nie poddać tej niezwykłej presji obrońców klimatu. Trzecia sprawa. Niewątpliwie ważnym wydarzeniem włoskiej prezydencji było rozpoczęcie ratyfikacji przez państwa członkowskie umów stowarzyszeniowych z Mołdawią, Gruzją i Ukrainą. Na wniosek Ukrainy ograniczono umowę do części politycznej. Polska skutecznie zabiegała o wcześniejsze stopniowe wprowadzenie w życie tych trzech umów stowarzyszeniowych. Trzeba jasno powiedzieć, że bez Partnerstwa Wschodniego, bez polsko-szwedzkiej inicjatywy nie bylibyśmy dzisiaj w tym miejscu. Partnerstwo Wschodnie umożliwiło wielu partnerom z krajów Europy Zachodniej i Europy Południowej zrozumienie procesów zachodzących na wschodzie Europy. Ze względu na ograniczony czas mojego wystąpienia poprzestanę na zaznaczeniu tylko tych trzech spraw. Tych istotnych dla Polski zagadnień jest oczywiście znacznie więcej. Jeszcze raz chciałbym zaznaczyć, że informacja o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej podczas włoskiej prezydencji jest dokumentem wyczerpującym temat i została przekazana Sejmowi w najkrótszym z możliwych terminów. Klub PO w pełni akceptuje tę informację i proponuje innym klubom zrobić to samo. Dziękuję bardzo. (Oklaski)