Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-12-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Otóż ta regulacja jest niezwykle ważna, dlatego że wprowadza element zadośćuczynienia za tzw. bezprawie legislacyjne osobom, które to bezprawie legislacyjne dotknęło. To rzecz niezwykle ważna i wytknął to Trybunał Konstytucyjny, który uznał, skądinąd zupełnie słusznie, że w ten sposób narusza się kluczowe zasady, czyli zasadę zaufania obywateli do państwa, a także do stanowionego przez to państwa prawa i oczywiście zasadę demokratycznego państwa prawa czy demokratycznego państwa prawnego. W istocie rzeczy trybunał, rozstrzygając w tejże istotnej kwestii, stanął po stronie tych osób, które te prawa nabyły przed dniem 1 stycznia 2011 r., jednakże z uwagi na regulacje z czasem te uprawnienia po prostu utraciły. A istota rzeczy polegała na tym, że te osoby musiały rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą po to, ażeby to prawo można było w pełni realizować i to prawo do emerytury w pełni egzekwować. I tu pojawia się problem, na który raczyła zwrócić uwagę moja przedmówczyni. Też chcę zwrócić uwagę na ten problem. Wydaje się, że z praktycznego czy z prawnego punktu widzenia ta ustawa tych roszczeń spadkobierców absolutnie nie będzie obejmować. Wedle mojej opinii nie ulega chyba najmniejszej wątpliwości, że jest to ustawa skierowana tylko do osób żyjących, które we właściwym czasie - pytanie - tylko złożą wniosek czy też uzyskają decyzję w tej materii, która realizowałaby prawa wynikające z ustawy. Nad tym aspektem, jak zabezpieczyć roszczenia - na to Solidarna Polska też zwraca uwagę - należałoby się poważnie zastanowić, bo mówimy tu o bezprawiu legislacyjnym, o spadkobiercach osób, które do dnia wejścia w życie tejże ustawy i w okresie jej obowiązywania, skądinąd, podkreślamy, ustawy ze wszech miar słusznej, niestety nie złożyły wniosku, a tym bardziej nie uzyskały w tej materii decyzji, czyli ostatecznego rozstrzygnięcia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Czy prawa spadkobierców w tym zakresie udałoby się tą ustawą zabezpieczyć, czy sąd lub w tym wypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych byłby w stanie wywieść prawa następców prawnych przysługujące z tego tytułu ich spadkodawcom? Odnoszę nieodparte wrażenie, że tego właśnie aspektu nie zauważono w tejże regulacji, na ten aspekt nie zwrócono uwagi. Warto byłoby, żeby w tym wymiarze pochylił się nad tym Senat i naprawił ten, wedle mojej opinii, błąd skądinąd bardzo dobrego projektu ustawy, który idzie z pomocą tym osobom, które prawo do tej emerytury utraciły. Co więcej, ten projekt ustawy poza aspektami proceduralnymi, czyli sposobem nabycia tychże uprawnień emerytalnych, zaspokaja też jakby roszczenia co do aspektów waloryzacji tych świadczeń oraz aspektów dotyczących odsetek. Nie w pełni, na co zwróciła uwagę jedna z występujących tu osób, dlatego że oczywiście z dniem wejścia w życie tej ustawy te roszczenia odsetkowe ustawowo de lega artis wygasają. A więc do dnia wejścia w życie tejże ustawy te roszczenia ustawowe będą przez ustawodawcę honorowane, ale po dniu wejścia w życie ustawy już nie. Oczywiście są racje, które w pewnym zakresie za tym przemawiają. Chodzi o przedłużenie okresu do dochodzenia czy żądania ustalenia tegoż prawa i odsetek ustawowych, które w całej rozciągłości są wyższymi odsetkami, niż można byłoby uzyskać w innym trybie. Osoby, które chciałyby z tego uprawnienia skorzystać, przeciągałyby w czasie, nie tracąc prawa do roszczenia głównego, prawo do ustalenia świadczenia emerytalnego, ażeby uzyskać większe odsetki ustawowe, które są w rzeczy samej z ekonomicznego punktu widzenia bardzo korzystne. Jest pytanie, czy moment wejścia w życie ustawy jest tym momentem właściwym, tym bardziej że podstawa do ustalenia w decyzji prawa do emerytury to dla Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - jest to określone ustawowo - wynosi, o ile dobrze pamiętam, 60 dni. Chyba tak, jest to termin określony w dniach, a nie termin miesięczny. W związku z powyższym ten aspekt, może nie aż tak istotny jak to, co przed chwileczką mówiłem w sprawie spadkobierców, ale ten aspekt też warto byłoby jeszcze przeanalizować i zastanowić się, czy nie warto byłoby w czasie debaty w Senacie tego błędu, niedużego, ale być może dla wielu istotnego, naprawić. Chciałbym też zwrócić uwagę na pewien problem. Przygotowany projekt ustawy, wcześniejszej ustawy - mówię tu o art. 28 ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych w związku z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - dowodzi, że czasami projekty, które wpływają do Sejmu, projekty rządowe, są obarczone bardzo poważnymi wadami, oczywistymi wręcz wadami. Konsekwencje tych wad, oczywistych wad, ponosimy wszyscy. Przy tak szczupłym budżecie koszty, jakie z tego tytułu będziemy ponosić, są kosztami znaczącymi. Przecież według wyliczeń przedstawionych w uzasadnieniu tego projektu ustawy jest to kwota 826 mln zł bez odsetek, a z odsetkami jest to prawie miliard złotych. (Dzwonek) Warto byłoby zastanowić się, czy na takie błędy, mówię tutaj o projektach rządowych, możemy sobie pozwolić przy tak ogromnej szczupłości środków. A to nie są ostateczne kwoty odsetek, będzie ich więcej w związku z tym, że ta ustawa wejdzie w życie dopiero za jakiś czas i do tego czasu te ustawowe odsetki będą przysługiwały osobom uprawnionym. Wedle mojej opinii na taką, że tak się wyrażę, swobodę legislacyjną w działaniu my, a mam tu na myśli rząd, pozwolić sobie absolutnie nie możemy. Solidarna Polska popiera te rozwiązania, zwracając uwagę na te dwa dosyć istotne aspekty, na które, mam nadzieję, Senat zwróci uwagę, a pan minister zechce udzielić na ten temat odpowiedzi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)