Mówca: Marcin Kierwiński
Data: 2012-04-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność zaprezentować stanowisko klubu Platforma Obywatelska w sprawie poselskiego projektu ustawy o opodatkowaniu niektórych instytucji finansowych. Dwa miesiące temu debatowaliśmy nad bardzo podobnym, niemal identycznym projektem, złożonym przez posłów Prawa i Sprawiedliwości. Można nawet stwierdzić, iż projekt posłów SLD jest jedynie uproszczoną wersją już dyskutowanych propozycji, choć nadal powielającą wszystkie wątpliwe rozwiązania, które już raz odrzuciliśmy. Dwa miesiące temu klub Platforma Obywatelska głosował za odrzuceniem projektu PiS. Przez te dwa miesiące nie zaszło nic takiego, aby uznać wprowadzenie nowego podatku za słuszne i zasadne. Klub Platforma Obywatelska będzie głosował przeciw zaproponowanym rozwiązaniom. Pozwólcie państwo, że w kilku słowach uzasadnię tę decyzję. Podstawowym zastrzeżeniem jest z całą pewnością czysto fiskalny charakter proponowanych rozwiązań. Proponuje się wdrożenie na okres 3 lat dodatkowego podatku, którego cel nie został nawet luźno powiązany z celem stabilizacji sektora finansowego. Oczywiste wydaje się, iż dodatkowe obligatoryjne opłaty, jeżeli miałyby zostać wprowadzone, powinny zwiększać stabilność sektora instytucji finansowych. Większa stabilność to gwarancja większego bezpieczeństwa dla wszystkich konsumentów. W świetle obecnej sytuacji na rynkach finansowych i planowanego zwiększenia wymogów kapitałowych dla banków jednoczesne wprowadzenie dodatkowego obciążenia fiskalnego wydaje się być co najmniej kontrowersyjne. Środki zgromadzone w drodze ewentualnego dodatkowego podatku mogłyby i powinny zostać przeznaczone na pokrycie kosztów przyszłych kryzysów finansowych. Taki cel jednak nie został określony w tym projekcie ustawy. Kolejne zastrzeżenia budzi fakt, iż proponowany podatek nie dość, że nie zwiększa stabilności na rynku instytucji finansowych, to będzie z całą pewnością znaczącym obciążeniem dla polskiego sektora bankowego. Wdrożenie tych rozwiązań może doprowadzić do zwiększenia kosztów udzielania kredytów, a więc, co chyba naturalne, do zmniejszenia ich liczby, a byłaby to niewłaściwa tendencja. Z dużym prawdopodobieństwem możemy stwierdzić, iż banki i instytucje finansowe ciężar zwiększonych kosztów finansowych będą się starały przerzucić na swoich klientów. Tak więc podatek pośrednio najbardziej uderzy w zwykłych, indywidualnych konsumentów, także tych najbiedniejszych. Nie pomogą tutaj sztuczne zapisy art. 10, mówiące, że warunki umów cywilno-prawnych nie mogą zostać zmienione, bo oczywiste jest to, że banki w przypadku nowych umów będą te warunki po prostu zmieniać, a więc gdy zwykły konsument będzie chciał wziąć kredyt, weźmie go na nowych warunkach, z całą pewnością znacznie gorszych niż te, które ma teraz. Kolejnym budzącym wątpliwości aspektem projektu jest wybiórczy sposób doboru instytucji finansowych, które mają podlegać opodatkowaniu. Bardzo cieszy mnie deklaracja przedstawiciela wnioskodawców o ewentualnym włączeniu SKOK-ów, ale prawda jest taka, że w tym projekcie nie uwzględniliście państwo tych SKOK-ów, a przecież aktywa SKOK-ów, będące podstawą tej idei opodatkowania, są bardzo podobnego rodzaju i pochodzenia co aktywa wielu banków. Projektodawcy nie przedstawili żadnych uzasadnień dla takiego wyłączenia, więc skąd ten pomysł na nierówność podmiotów? Wątpliwości budzi także umieszczenie w zaproponowanym katalogu podmiotów funduszy inwestycyjnych. Fundusze inwestycyjne korzystają z podmiotowego zwolnienia od podatku dochodowego od osób prawnych, dlatego że są niczym innym jak prawnie uregulowaną masą majątkową. Stąd nałożenie na fundusz inwestycyjny podatku, obliczanego od wartości aktywów funduszu, będzie oznaczało opodatkowanie uczestników funduszu, czyli klientów tego funduszu. Kolejnym ważnym zastrzeżeniem do projektu jest faktyczny brak uzasadnienia. Uzasadnieniem do tej ustawy jest praktycznie sama ustawa. Przynajmniej została ona... Uzasadnienie jest de facto przepisaniem ustawy. W uzasadnieniu brakuje jakichkolwiek analiz makroekonomicznych, realnej oceny wpływu proponowanych rozwiązań na instytucje finansowe i cały rynek finansowy. Nawet wysokość potencjalnych wpływów związanych z wdrożeniem ustawy jest, jak określono, trudna do oszacowania. Bez dokładnych analiz mamy więc wdrażać ustawę, a nie wiemy, jakie wpływy ma generować. To trochę dziwne. Teraz w wystąpieniu wnioskodawców usłyszeliśmy trochę uzasadnienia odnośnie do wielkości tego podatku - 0,25% wartości aktywów instytucji finansowych. Usłyszeliśmy trochę uzasadnienia, ale czemu 0,25%, a nie 0,37%, jak proponowało Prawo i Sprawiedliwość, albo inna wartość? Tego typu rzeczy powinny być dokładnie przeanalizowane. W projekcie jest bardzo dużo drobnych niedookreśleń. Myślę, że należałoby je sprecyzować. (Dzwonek) Nie określono na przykład rodzaju aktywów będących przedmiotem opodatkowania, nie określono precyzyjnie podstawy opodatkowania, terminu płatności podatku itd. Podsumowując, projekt ustawy o opodatkowaniu niektórych instytucji finansowych jest projektem nieprzygotowanym i niedopracowanym. U jego podstaw zabrakło realnych analiz co do skutków jego wprowadzenia zarówno dla sektora finansowego, jak i dla ludzi i podmiotów korzystających z usług finansowych oraz dla całej gospodarki. Czysto fiskalny charakter tego projektu, oderwany od dbałości o stabilność sektora finansowego, powoduje, iż klub Platforma Obywatelska uważa proponowane rozwiązania za szkodliwe. Będziemy głosowali za odrzuceniem omawianego projektu. W tym miejscu w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska składam wniosek o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Bardzo dziękuję.