Mówca: Ewa Kozanecka
Data: 2016-03-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W tym roku przypada 35. rocznica wydarzeń bydgoskich. 19 marca 1981 r. w budynku Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy miały miejsce wydarzenia, które wstrząsnęły opinią społeczną w naszym kraju i zaniepokoiły wiele krajów świata możliwością interwencji sowieckiej w Polsce. Dramaturgia związana z pobiciem działaczy związkowych przysłoniła, w opinii publicznej, głębsze tło i przyczyny ówczesnych zdarzeń. Ich początek związany jest z podjęciem skoordynowanych akcji protestacyjnych przez rolników domagających się rejestracji ich własnego związku zawodowego, polegających na przybyciu pod urzędy ciągnikami i samochodami. Potrzebowali oni wsparcia NSZZ ˝Solidarność˝, gdyż mieli ograniczone pole wyboru form protestu. Z dotkliwej i skutecznej formy protestu polegającej na wstrzymaniu dostaw produktów rolnych nie mogli i nie chcieli skorzystać, gdyż obróciłoby się to przeciwko nim. Ponieśliby straty finansowe i wzbudzili niechęć i niezadowolenie mieszkańców miast. Władze skwapliwie wykorzystałyby okazję do obarczenia ich winą za niedostateczne zaopatrzenie sklepów w żywność i skłócania wsi z miastem, niszczenia w zarodku rodzącej się między nimi solidarności. Blokowanie dróg i urzędów ciągnikami rolniczymi nie wchodziło w grę ze względu na wysokie mandaty karne stosowane przez milicję. NSZZ Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝ powołał wojewódzki komitet strajkowy z przewodniczącym Piotrem Bartoszcze, zamordowanym w lutym 1984 r. przez tzw. nieznanych sprawców. Blokowanie tworzenia nowych organizacji gospodarczych i zawodowych skłoniło rolników do ogłoszenia strajku okupacyjnego w siedzibie wojewódzkiego komitetu Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i utworzenia Ogólnopolskiego Komitetu Strajkowego NSZZ Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝. Wybór miejsca był bardzo wymowny, a dla władz bardzo irytujący. Ujawniał całkowitą służalczość tej rzekomej reprezentacji politycznej polskiej wsi, chowającej głowę w piasek, będącej przybudówką PZPR. Stało się to zaledwie 3 dni przed zapowiedzianą sesją wojewódzkiej rady narodowej, na której delegacja MKZ NSZZ ˝Solidarność˝ miała zgodę na przedstawienie swojego stanowiska w sprawie utworzenia związków zawodowych rolników oraz problemów rolnictwa i wyżywienia. 19 marca zamierzano zrealizować stanowczo i do końca dwa cele. Po pierwsze, przerywając znienacka sesję WRN i nie dopuszczając do wystąpienia delegacji związku, chciano pokazać, że ˝Solidarność˝ nie będzie miała nic do powiedzenia w sprawach publicznych zastrzeżonych dla władz komunistycznych, które nie mają zamiaru dzielić się władzą w najmniejszym stopniu. Po drugie, w nocy zaplanowano spacyfikować strajkujących w okupowanym budynku ZSL rolników. Miał to być koniec mrzonek o politycznych zmianach na polskiej wsi. Celów tych nie udało się władzom PRL osiągnąć ze względu na zdecydowanie, odwagę i determinację działaczy obu związków, udzielanie sobie wzajemnego wsparcia oraz szerokie i zdecydowane poparcie większości polskiego społeczeństwa. Zachowano przy tym samodyscyplinę i poczucie odpowiedzialności. W efekcie tego władze musiały ustąpić i zarejestrować NSZZ Rolników Indywidualnych ˝Solidarność˝. Przypominając tamte ważne historyczne wydarzenia, warto sobie uświadomić, jak wielką wartością dla społeczeństwa była wtedy ogólnonarodowa solidarność oraz jak wielkie znaczenie przypisywano niezależnym i samorządnym związkom zawodowym. Warto też szukać odpowiedzi na pytanie, dlaczego dzisiaj mamy tak odmienną sytuację i co należy robić, by zwiększyć ogólnonarodową solidarność, by interesy ogółu społeczeństwa i godność ludzi pracy były lepiej i skuteczniej chronione. Dziękuję. (Oklaski)