Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2025-07-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Ja te 5 minut wykorzystam na te dwa projekty ustaw, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo. Mamy dwa projekty ustaw dotyczące kwestii zaliczania do stażu pracy określonych umów. One się praktycznie nie różnią, poza kwestią daty wejścia w życie ustawy, ale o tym może na końcu. Celem ustaw, które dzisiaj rozpatrujemy, jest zrównanie szans osób, które przez lata pracowały poza etatem, na umowach zlecenia, w ramach działalności gospodarczej czy za granicą, a także w przypadku pracy za granicą na umowę o pracę. Zgodnie z obowiązującymi dzisiaj przepisami umowy-zlecenia okresy prowadzenia działalności gospodarczej czy praca za granicą nie są wliczane do stażu pracy. Ma to wpływ na takie uprawnienia jak wymiar urlopu wypoczynkowego, prawo do nagrody jubileuszowej czy dodatku stażowego, długość okresu wypowiedzenia czy w końcu wysokość odprawy. W praktyce dzisiejszy stan rzeczy oznacza, że osoba, która pracowała 10, 15 czy nawet 20 lat na umowę-zlecenie czy prowadząc działalność gospodarczą, ma formalnie niższy staż pracy niż ktoś, kto dopiero od roku jest zatrudniony na etacie. Wiele osób startujących w naborach na wolne stanowisko w administracji czy instytucjach publicznych nie ma dzisiaj możliwości udziału w rekrutacji. Dlaczego? Dlatego że nie ma wieloletniego doświadczenia zawodowego, ponieważ jego pracy na umowach zlecenia czy na zasadach działalności gospodarczej, czy też za granicą nie wlicza się do stażu pracy. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, na koniec grudnia 2024 r. w Polsce było ponad 2,4 mln osób zatrudnionych na umowach-zleceniach i pokrewnych. Co ważne, większość z tych osób to kobiety - 51,3% w tej grupie. Przedmiotowy projekt rozszerza katalog okresów liczonych do stażu pracy i dzięki temu rozwiązaniu będzie można zaliczyć do stażu pracy okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, okresy wykonywania pracy na podstawie umów zlecenia i umów o świadczenie usług, okresy współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą, pozostawanie członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych, działalność zarobkową za granicą, a także proszę państwa, przerwy w działalności gospodarczej związane z opieką nad dzieckiem, jeżeli opłacane były składki emerytalne i rentowe. Ważne, na co trzeba również zwrócić uwagę, są przepisy dotyczące niań zatrudnianych na tzw. umowach uaktywniających. Dzisiaj tego okresu zatrudnienia nie wlicza się do stażu, a dzięki tej ustawie ma się to zmienić. Będzie także prosty sposób udokumentowania poprzez zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Kiedy ustawa ma wejść w życie? Projekt rządowy zakłada dwa terminy: pierwszy - dla sektora publicznego - od 1 stycznia 2026 r. i drugi - dla przedsiębiorców, dla sektora prywatnego - od 1. dnia miesiąca po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia. Dodatkowo pracownik będzie miał 24 miesiące na udokumentowanie okresów pracy, które będą mogły podnieść jego staż pracowniczy. Natomiast projekt poselski zakłada (Gwar na sali, dzwonek) wejście w życie ustawy 1 stycznia 2026 r. i nie zawiera regulacji dotyczącej 24-miesięcznego okresu na złożenie dokumentów. Zapraszam państwa na posiedzenie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, które odbędzie się w czwartek o godz. 17. Będzie można podyskutować, porozmawiać i ewentualnie zgłosić poprawki do tego projektu, także pani poseł Barbara Bartuś będzie mogła. Mam nadzieję, że dyskusja sprowadzi się wyłącznie do tego projektu, a nie będzie dyskusją o wszystkim, tylko nie o tym, czego ten projekt dotyczy. Zapraszam na posiedzenie komisji. Dziękuję. (Oklaski)