Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2020-07-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić państwu stanowisko wobec prezydenckiego projektu ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, druk nr 452. Przedstawiony przez pana prezydenta Andrzeja Dudę projekt ustawy jest potrzebnym zadośćuczynieniem obywatelom Polski, którzy zostali zesłani bądź deportowani do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1939-1956. Masowe wywózki Polaków w głąb Rosji, przede wszystkim na Syberię i do Kazachstanu, były podstawowym instrumentem polityki okupacyjnej władz sowieckich, których celem była eksterminacja polskich elit politycznych, intelektualnych oraz czystki etniczne. Tak jak powiedział pan minister, wnioskowany projekt bazuje na projekcie z 12 lutego 2009 r. skierowanym do Wysokiej Izby przez śp. pana profesora prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Rosja - prawny następca Związku Sowieckiego - nigdy nie przyznała się, nie była sądzona i nie wypłaciła odszkodowań za eksterminację setek tysięcy Polaków. Taki stan utrzymuje się od lat, mimo że Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał przymusowe przesiedlenia za zbrodnię.Polska chce wypełnić zobowiązania, których nie wypełniła Rosja. Do chwili obecnej nie została rozwiązana kwestia odszkodowań dla Polaków. Dotychczasowe rekompensaty nie objęły wszystkich polskich zesłańców, dlatego nadrzędnym celem prezydenckiego projektu ustawy jest zniwelowanie występujących nierówności oraz zaspokojenie słusznych roszczeń polskich obywateli, którzy doznali ogromnego cierpienia. Zadośćuczynienie, o którym mówi projekt ustawy, będzie polegać na przyznaniu jednorazowego świadczenia pieniężnego, a jego wysokość będzie odpowiadać okresowi przebywania na zesłaniu lub deportacji do Związku Radzieckiego. Świadczenie będzie przyznawane w wysokości 200 zł za każdy miesiąc podlegania represjom w latach 1939-1956, jednak wypłacana kwota nie będzie mogła być niższa niż 2400 zł według projektu ustawy. Jak wskazują dane Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, liczba osób, które mogłyby uzyskać świadczenie, wynosi ok. 22 tys. Z kolei średni czas przebywania na deportacji lub w obozie wynosił 66 miesięcy. Uwzględniając wysokość świadczenia za każdy miesiąc podlegania represjom, o którym mówi projekt ustawy, średnia wysokość świadczenia dla jednej osoby kształtowałaby się na poziomie 13 200 zł. Biorąc pod uwagę, że liczba osób, które skorzystałyby z wprowadzonej ustawy, wynosi ok. 22 tys., obciążenie dla budżetu państwa w związku z wprowadzeniem ustawy nie przekroczy kwoty 300 mln zł. Prezydencki projekt ustawy stanowiący uzupełnienie obowiązującego w Polsce prawa dotyczącego sybiraków jest ważny ze względów społecznych, ale przede wszystkim godnościowych. Wielu sybiraków, którzy przeżyli to piekło, obecnie żyje w bardzo ubogich warunkach. Są to osoby starsze, najczęściej mocno schorowane. Prezydencki projekt ustawy ma na celu symboliczne uznanie krzywd oraz bólu zesłanych i deportowanych do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Przyjęcie projektowanego rozwiązania podkreśli zasługi sybiraków, będzie wsparciem finansowym, ale także próbą zadośćuczynienia osobom zesłanym na Sybir za stracone lata życia. Dziękujemy panu prezydentowi za ten bardzo oczekiwany przez środowiska sybiraków projekt wspierający osoby starsze, które w swoim życiu doświadczyły tak wielkiego cierpienia. W związku z powyższym klub Prawa i Sprawiedliwości pozytywnie opiniuje przedstawiony przez pana prezydenta Andrzeja Dudę projekt ustawy. Chcę powiedzieć, że posiedzenie komisji, które miało się odbyć dzisiaj, zostało przeniesione na wtorek z uwagi na to, że drugie czytanie odbędzie się w środę. W przyszłym tygodniu przed posiedzeniem, tj. we wtorek, ten projekt ustawy będzie w komisji procedowany. Jestem pełna optymizmu, że zostanie jednogłośnie przyjęty. Bardzo dziękuję. (Oklaski)