PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Projekt przedstawiony przez Klub Poselski Nowoczesna jest doskonały. Po pierwsze, nikogo do niczego nie zmusza. To rady miast będą mogły wprowadzić przepisy umożliwiające ochronę zdrowia, umożliwiające tworzenie stref na wyraźne życzenie mieszkańców, po konsultacji z mieszkańcami. Po drugie (Dzwonek), pozwala rozwiązać bardzo poważny problem smogu w centrach miast, bo ten problem jest, nie można przed nim uciekać. Do oponentów, którzy złożyli wniosek o odrzucenie w pierwszym czytaniu, mam prośbę o to, żeby jednak jeszcze raz to przeanalizować i wziąć pod uwagę taką oto myśl, że ten, kto jest przeciwny tego rodzaju projektom, które ograniczają smog, jest de facto za tym, żeby Polacy żyli krócej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Kazimierz Kotowski
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt i możliwość przedstawienia opinii co do procedowanego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Co jeszcze musi się stać, jak daleko musimy jeszcze pójść, jeśli chodzi o zanieczyszczenie naszego środowiska, abyśmy zaczęli mówić o tym, jak w poszczególnych elementach, obszarach czy ogniwach podjąć działania, aby zmniejszać to zanieczyszczenie, tę emisję substancji szkodliwych? Co musimy jeszcze... O czym jeszcze musimy się dowiedzieć, abyśmy przestali po prostu robić sobie na złość, twierdząc, wyszukując w projektach złożonych przez poszczególne ugrupowania wszystko to, co przemawia za niepodjęciem pracy? Przecież mamy zadbać o środowisko dla siebie, żebyśmy mieli czym oddychać, dla siebie i dla naszych dzieci. I dlaczego... Zastanawiam się jako samorządowiec z 26-letnim doświadczeniem: Dlaczego, skoro rząd nie jest w stanie tak szybko zareagować na zaistniałą sytuację, która tak wybrzmiała w tym roku, uniemożliwiać czy nie dać szansy samorządom, aby podjęły te wyzwania? Dlaczego? Przecież pani premier w swoim exposé zachęcała do współdziałania, podjęcia współpracy. Dlaczego samorząd nie może być traktowany jako partner? Czy ten samorząd chce źle? Czy ten projekt, który dzisiaj przedstawili tu nasi koledzy i koleżanki z Nowoczesnej, idzie w złym kierunku? Pan poseł reprezentujący Prawo i Sprawiedliwość powiedział i wyszedł. A więc skoro są pewne braki, to dlaczego w tej szczególnej sytuacji nie podjąć tego wysiłku i nie usunąć tych braków podczas pracy w komisji czy w komisjach? Tylko stwierdzamy i idziemy, wychodzimy. Nasz kolega poseł - chyba się za to nie obrazi - z ugrupowania Kukiz mówi, że projekt jest aspołeczny. Jakie to są cechy aspołeczne, że będziemy mieli w tych dużych miastach, które oddziałują na pozostałe części kraju czy okolice, czystsze powietrze? W żadnym kraju Europy, w żadnej stolicy nie ma możliwości, bez względu na emisję szkodliwych substancji, wjazdu pojazdami do centrów miast. Czy my musimy zawsze uczyć się na błędach, a potem mówić, że coś przeoczyliśmy, że o czymś zapomnieliśmy? Czy nie możemy wzajemnie ze sobą współpracować? Dlaczego nie możemy - nawet jeśli przyjmiemy, że nic nie jest doskonałe, tak jak i ten projekt - podjąć wspólnie pracy w komisjach? Przecież tu nie chodzi o zdobycze partyjne, tu chodzi o czyste powietrze, o nasze środowisko. Polskie Stronnictwo Ludowe będzie za skierowaniem tego projektu do dalszych prac, bo taka jest potrzeba chwili. I apeluję do posłanek i posłów: przemyślmy to, złammy tę zasadę, że jak nie my to zgłosiliśmy, to musi być utrącone, złe. Czy powietrze do oddychania, dla nas i dla naszych dzieci, też musi być sprawą polityczną? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu koła Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przedstawione w projekcie rozwiązania przewidują przede wszystkim umożliwienie radom miast o liczbie mieszkańców powyżej 200 tys. utworzenia w nich na mocy uchwały stałej lub okresowej strefy ograniczonego lub zakazanego ruchu pojazdów napędzanych silnikami spalinowymi. Jak wskazują wnioskodawcy, projekt ten wynika z konieczności zmniejszenia emisji zanieczyszczeń, których nasilenie w dużych miastach skorelowane jest z dużą liczbą pojazdów przekraczających poziomem emisji spalin europejskie normy Euro. Projektodawcy wyszli ze słusznego założenia, że jednym z czynników mających niebagatelny wpływ na pogarszającą się jakość powietrza atmosferycznego jest wciąż zwiększająca się liczba samochodów. Jakie są szanse, że proponowane rozwiązanie przyniesie oczekiwane efekty? Problemem jest jego fakultatywność. Również zapisy mówiące o dowolności zawierania w ustanawianych uchwałach wyłączeń od wprowadzanych zakazów, mimo że zrozumiałe, mogą zniwelować oczekiwane pozytywne skutki. Podobne wątpliwości budzi także pozostawiona dowolność, którą konkretnie normę Euro powinny spełniać pojazdy, dla których poruszanie się w wyznaczonych strefach ma być dozwolone. Zgadzam się z projektodawcami, że problem zanieczyszczeń powietrza jest poważny i potrzebne są konkretne działania, jednak choć transport samochodowy się do niego poważnie przyczynia, to wynika on głównie z powszechnego użytkowania pieców i kotłowni węglowych. Jeśli zaś chodzi o komunikację drogową, to warto się zastanowić nad zwiększeniem wysiłków, by zachęcić obywateli do korzystania z aut bardziej przyjaznych środowisku, z komunikacji miejskiej bądź do przesiadania się na rower. Uważam, że dalsza dyskusja nad omawianym dziś projektem jest niezbędna. Liczymy na jej kontynuację w komisji. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Sylwester Chruszcz
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam pytanie do wnioskodawców. Jak już w tej debacie parokrotnie wyszło, zanieczyszczenia spowodowane przez komunikację, przez ruch drogowy to ok. 6-9%. Wiemy, że problem jest generalnie gdzie indziej, ale dobrze, że o tym dyskutujemy, dobrze, że o tym mówimy. Brakuje nam, tak jak mówiła przed chwilą pani Zwiercan, dokładnego określenia stopnia zanieczyszczenia takich związków jak dwutlenek węgla, tlenek azotu, dwutlenek siarki, tlenek węgla. Powinniśmy dokładnie określić, od jakiego poziomu zanieczyszczenia samochody nie mogą wjeżdżać do centrów miast, żeby w przyszłości nie można było tego omijać, w jakiś sposób obchodzić. Też jestem mieszkańcem Szczecina. Często jeżdżę do Berlina, tam te rozwiązania są od wielu, wielu lat. (Dzwonek) Sam mam te wszystkie oznaczenia na samochodach...
Mówca: Sylwester Chruszcz
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

...i uważam, że też powinniśmy iść w tym kierunku. (Oklaski)
Mówca: Józef Lassota
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Właściwie to mam propozycję dla pana ministra w tej sprawie. Często Prawo i Sprawiedliwość podnosi, że podejmuje lepsze decyzje niż poprzednia ekipa. Oczywiście nie zawsze ma to uzasadnienie, ale w tym przypadku pan minister ma szansę, aby to potwierdzić. Otóż nie jest tajemnicą, że ta propozycja była już przygotowana w poprzedniej kadencji. Niestety, nie udało się wówczas wprowadzić tego na posiedzenie Sejmu. Dzisiaj jest okazja, żeby pan minister pokazał, że decyzje, które podejmie PiS, będą korzystniejsze niż poprzednia decyzja, którą nie wprowadzono tego rozwiązania. Argumentów na to jest wiele, bo oczywiście oprócz śmiertelności, która z tego wynika, jest również sprawa... Chociażby Niemcy, była tu o tym mowa. 50 miast niemieckich ma tego rodzaju ograniczenia. A więc nie ma powodu unikać dobrych rozwiązań. Pytam pana ministra: Czy pan minister zechce potwierdzić tę swoją wyższość, jeżeli chodzi o poprzednią decyzję? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt zakłada nadanie możliwości stworzenia ekostref największym miastom w Polsce. Mam pytanie do państwa wnioskodawców: Dlaczego w ogóle nie spróbowaliście powiązać ograniczenia ruchu samochodowego z wprowadzeniem bezpłatnej komunikacji zbiorowej? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Sitarski
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Moje pytanie dotyczy weryfikacji pojazdów samochodowych co do klasy emisji spalin według norm Euro. Chodzi o ograniczenia i zakazy poruszania się w strefie, o to, by były uzależnione od oznakowania potwierdzającego powyższą klasę emisji. Problem tkwi w tym, w jaki sposób mogą być certyfikowane pojazdy, kto ma odpowiadać za dystrybucję tych naklejek. Oczywiście troska klubu Kukiz’15 dotyczy także jakości powietrza, ale wnioskodawcy zapomnieli o jednej istotnej rzeczy. Największym, że tak powiem, kuriozum jest fakt, że PSL, Platforma, przepraszam, była Platforma Obywatelska, chce się wypowiadać na temat smogu, ale przez wiele lat była totalnie zaniedbana sprawa systemowego rozwiązania sieci ciepłowniczych, które ograniczałyby tę emisyjność. I to jest też podstawa problemów smogowych w obecnym czasie. To tyle. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Maciej Masłowski
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pytanie jest oczywiście do posła wnioskodawcy. Wiemy, że samochody powodują zanieczyszczenia w okolicach 6%. Z kolei za granicą bardzo prężnie rozwija się rynek samochodów hybrydowych, a jeszcze bardziej - samochodów elektrycznych. Co więcej, klienci instytucjonalni coraz częściej przychodzą i wybierają samochody ekologiczne, głównie hybrydy. W 2016 r. zarejestrowano prawie 10 tys. takich modeli, z takim napędem. Oznacza to wzrost tego segmentu o blisko 80%. To pokazuje, że świadomość obywateli, szczególnie przedsiębiorców, idzie w dobrym kierunku. I teraz taka moja dygresja. Może powinniśmy iść właśnie z tę stronę, żeby pracować nad jeszcze większym rozwojem i promocją tego segmentu, a niekoniecznie zamykać miasta dla samochodów? Spróbujmy po prostu to rozwijać, czytajmy. Czy tylko ja czytam te różne badania zagraniczne, amerykańskie? Pomyślmy nad rozwojem samochodów elektrycznych. Nie zamykajmy miast. (Dzwonek) A więc czy prawdą jest, że rozwój samochodów elektrycznych byłby lepszy niż zamykanie miast dla samochodów? Dziękuję.
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałem zadać pytanie do pana posła przedstawiciela wnioskodawców, bo projekt przewiduje wydanie, daje podstawę do wydania rozporządzenia określającego szczegółowe warunki dotyczące emisji spalin, oznaczeń itd. Chciałem zapytać pana posła: Czy dysponujecie państwo właśnie takim projektem, który mógłby być też podstawą debat, które mogłyby się odbyć podczas posiedzenia odpowiednich komisji, gdyby projekt został skierowany właśnie do dalszych prac w komisji? I drugie pytanie do pana posła: Czy prawdą jest, że ograniczenie ilości smogu spowoduje wydłużenie życia mieszkańców w stosunku do tego, co mamy teraz, kiedy oddychają tym zanieczyszczonym powietrzem? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Sprawozdawca Jacek Świat
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dzisiaj, czyli 23 lutego, Komisja Kultury i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt uchwały w sprawie uczczenia 160. rocznicy powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, uchwały zgłoszonej z inicjatywy posła Bartłomieja Wróblewskiego. Po pierwszym czytaniu, po rozpatrzeniu tekstu i wprowadzeniu drobnych korekt językowych komisja jednomyślnie uchwaliła tekst tej rocznicowej uchwały, a także rekomenduje Wysokiemu Sejmowi jej przyjęcie. Tekst można znaleźć w druku nr 1311. Dziękuję.
Mówca: Bartłomiej Wróblewski
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stanowisko wobec projektu uchwały w sprawie uczczenia 160. rocznicy powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Towarzystwo istnieje nieprzerwanie od 160 lat. Uchwalony w lutym 1857 r. statut określał, że ma ono na celu pielęgnowanie nauk i umiejętności w języku polskim, co dobrze oddawało główne zadania stowarzyszenia w pierwszych dziesięcioleciach jego działalności. Wiemy bowiem i doceniamy, że powstanie towarzystwa stało się niezwykle istotnym elementem w walce o zachowanie polskości Wielkopolski. Charakter związku podkreślała ówczesna dewiza stowarzyszenia: pazurami i dziobem. Odnosiła się ona do starań i metod walki o utrzymanie polskiej kultury i nauki w konfrontacji z wrogą polityką państwa niemieckiego. Działania towarzystwa wpisywały się w nurt pracy organicznej Wielkopolan i stanowiły istotny czynnik budowy nowoczesnego społeczeństwa polskiego. Towarzystwo w decydujący sposób przyczyniło się do odrodzenia po trzech stuleciach tradycji akademickiej w Poznaniu, doprowadzając w 1919 r. do powstania Wszechnicy Piastowskiej, pierwszego na ziemiach byłego zaboru pruskiego uniwersytetu. I obecnie towarzystwo pełni ważną rolę. Skupia ponad 1 tys. naukowców z całej Polski. Jest miejscem integracji instytucji naukowych oraz interdyscyplinarnej dyskusji naukowców. Uważamy, że historia, tradycja i etos Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk godne są upamiętnienia. Wspólna praca dla pomnażania polskiego dorobku naukowego i zachowania dziedzictwa kulturowego przynosiła i przynosi znakomite owoce. Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, oświadczam, że klub wspiera przyjęcie tej uchwały.
Mówca: Bożena Szydłowska
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako Wielkopolanka i poznanianka jestem zaszczycona, że mogę przedstawić stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej wobec uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia 160. rocznicy powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, druki sejmowe nr 1307 i 1311. W tym roku, tak jak wspomnieli moi przedmówcy, przypada 160. rocznica powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Założone w 1857 r. towarzystwo jest najstarszym istniejącym nieprzerwanie polskim towarzystwem naukowym, które stanowiło istotny element budowy polskiego kapitału naukowego. Jego wybitnym założycielom, a wśród nich Augustowi Cieszkowskiemu, Tytusowi Działyńskiemu czy Hipolitowi Cegielskiemu, przyświecała piękna idea, by towarzystwo było najważniejszym centrum polskiej aktywności naukowej pod zaborem pruskim. W sposób dobitny mówił o tym jego statut założycielski, stwierdzający, że towarzystwo ma na celu pielęgnowanie nauk i umiejętności w języku polskim. To dzięki stworzonej przez PTPN infrastrukturze naukowej i z jego inicjatywy było możliwe powołanie do życia u zarania niepodległości, już w 1919 r., polskiego uniwersytetu w Poznaniu. Wartości, jakie wnosiło i wnosi Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk, są nie do przecenienia. Obecnie towarzystwo zrzesza ponad 1 tys. naukowców, prowadzi aktywną działalność interdyscyplinarną, organizuje konferencje i seminaria, pełni ważną funkcję integrującą środowisko naukowe Poznania i Wielkopolski m.in. poprzez akcję ˝Wielkopolskie miasta i powiaty˝ czy cykl imprez ˝Jak Dąbrowski do Poznania˝, przygotowany w 210. rocznicę wjazdu Józefa Wybickiego i gen. Jana Henryka Dąbrowskiego do Poznania, obejmujący barwną inscenizację. Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk posiada bogaty zbiór malarstwa m.in. Matejki i Bacciarellego, zbiory archeologiczne, przyrodnicze, które udostępniane są jako depozyty w muzeach. Towarzystwo prowadzi od chwili powstania bibliotekę, mającą status biblioteki naukowej. Posiada 15 tys. starodruków, w tym 155 inkunabułów. Te i późniejsze książki pochodzą m.in. z kolekcji Mielżyńskich, Jana Koźmiana, Augusta Cieszkowskiego, Kosińskiego, rodziny Sczanieckich, Kasyna Gostyńskiego. To tylko niektóre spośród zacnych zasobów towarzystwa. (Dzwonek) Biblioteka posiada druki i czasopisma nienotowane w ˝Bibliografii polskiej XIX stulecia˝ Karola Estreichera, jak również tytuły, które zachowały się w Polsce tylko w zasobach PTPN. Całość obejmuje ponad 340 woluminów. Biblioteka posiada też cenne rękopisy, m.in. rękopis ˝Halki˝ Stanisława Moniuszki, czy spuściznę Jerzego Waldorffa. Obszerne, bogate i unikatowe zbiory historyczne.
Mówca: Bożena Szydłowska
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

...biblioteki stanowią piękny przykład ogromnego polskiego dorobku kulturowego, a towarzystwo jest miejscem kultywowania najlepszych tradycji poznańskiej pracy organicznej, także społecznego i obywatelskiego zaangażowania. Nasz Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska jest za przyjęciem uchwały Sejmu. Dziękuję.
Mówca: Józef Brynkus
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ziemie polskie znajdujące się w XIX w. pod zaborami cierpiały na niedostatek instytucji, w których rozwijałaby się polska nauka. Szczególnie widocznie to było na obszarze zaboru pruskiego, w którym już od pierwszego rozbioru zaborca likwidował wszystkie polskie placówki oświatowe i naukowe. Chwilowym epizodem wolności dla polskiej nauki na tym terenie było objęcie części zaboru pruskiego w momencie ustanowienia Księstwa Warszawskiego wpływem Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk, jednak po klęsce Napoleona na ziemiach zaboru pruskiego sytuacja się jeszcze bardziej pogorszyła. Dlatego powołanie Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk z inicjatywy dr. Kazimierza Szulca i ks. Franciszka Ksawerego Malinowskiego trzeba ocenić niezwykle wysoko w kategoriach naukowych, ale i patriotycznych. Warto wiedzieć, że towarzystwo do czasu powstania krakowskiej Akademii Umiejętności było najpoważniejszą organizacją naukową na ziemiach polskich. Działalność towarzystwa obejmowała prace stricte badawcze w wielu obszarach: historii, lingwistyki, medycyny czy szeroko pojętych nauk przyrodniczych, ale też koncentrowała się na akcjach popularyzatorskich i, co ważne, akcjach patriotycznych. To staraniem towarzystwa zorganizowano wielkie uroczystości ku czci wybitnych Polaków, Adama Mickiewicza i Fryderyka Chopina. Pierwszemu z okazji stulecia jego urodzin poświęcono specjalne posiedzenie z publicznym odczytem o jego twórczości, a drugiemu z takiego samego powodu towarzystwo wmurowało na swoim gmachu tablicę z popiersiem kompozytora. W warunkach powszechnego terroru zaborcy dążącego do wyeliminowania śladów polskości z życia publicznego akcje te trzeba uznać za wyjątkowe, a było ich o wiele więcej. Pamiętając o doniosłej roli towarzystwa w okresie zaborów, nie można pominąć jego wielkiej roli i owocnej działalności w okresie niepodległości państwa polskiego w latach 1918-1939. Podnosimy przy tej okazji inicjatywę utworzenia Uniwersytetu Poznańskiego, ale przecież towarzystwo od 1923 r. przybrało charakter instytucji wybitnie naukowej, co skutkowało wydaniem tak wybitnych dzieł, jak listy Zygmunta Krasińskiego do Delfiny Potockiej czy też Tadeusza Grabowskiego ˝Zarys historii literatury polskiej˝. Reaktywowane w 1945 r. towarzystwo mimo niesprzyjających okoliczności funkcjonowania w warunkach komunistycznych dalej pracowało dla pożytku narodu polskiego. Trzeba więc z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że Sejm polski ma podstawy, by uchwałą upamiętniającą rok powstania towarzystwa uczcić jego działalność. Klub Kukiz'15 opowiada się za tym. Dziękuję bardzo.
Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Chciałbym w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie sprawozdania komisji kultury o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia 160. rocznicy powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Jest to dla mnie zaszczyt, tym bardziej jako dla Wielkopolanina. Co sprawia, że ta 160. rocznica powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk jest rocznicą godną i wartą upamiętnienia przez Wysoką Izbę? Jest tak przede wszystkim dlatego, że, tak jak czytamy w uzasadnieniu do tej uchwały, jest ono najstarszym istniejącym towarzystwem naukowym w Polsce. Poza tym warto zważyć na założycieli towarzystwa, takich jak Hipolit Cegielski, August Cieszkowski jako pierwszy prezes czy Tytus Działyński. Cała trójka to wspaniali pozytywiści, którzy swoim życiorysem zostawili wspaniałą spuściznę, z której dzisiaj można by, myślę, czerpać i powinno się czerpać. Wreszcie ta rocznica jest warta upamiętnienia, ponieważ Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk to był wspaniały historyczny gest, taka odpowiedź na zakaz powoływania jakichkolwiek instytucji o charakterze naukowym w zaborze niemieckim. Poszedłbym dalej, używając stwierdzenia, że nie przetrwałaby kultura, nie przetrwałyby te więzi społeczne na ówczesnych ziemiach zachodnich byłej Rzeczypospolitej, gdyby właśnie nie takie organizacje jak towarzystwo. Wręcz myślę, że to towarzystwo i osoby je tworzące wniosły też istotny wkład, jeśli chodzi o to, że było to jedno z niewielu udanych powstań, jakie wybuchły, że powstanie wielkopolskie (Dzwonek) zakończyło się sukcesem. W związku z tym w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałbym zadeklarować w pełnej okazałości poparcie dla tej uchwały. Dziękuję bardzo.
Mówca: Krzysztof Mieszkowski (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące punktu: sprawozdanie komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia 160. rocznicy powstania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, druki nr 1307 i 1311. Towarzystwo Przyjaciół Nauk Poznańskie - tak brzmiała najstarsza nazwa tego stowarzyszenia - zebrało się po raz pierwszy 13 lutego 1857 r. Członków założycieli było 42, wśród nich główni inicjatorzy: dr Kazimierz Szulc, ks. Franciszek Ksawery Malinowski, Tytus Działyński. Powstanie PTPN było polską odpowiedzią na politykę pruskiego państwa, która nie pozwalała na rozwój kultury narodowej, nauki, gdzie brak było możliwości założenia i działania polskiej wyższej uczelni. Na początku swojej działalności stowarzyszenie funkcjonowało głównie jako humanistyczne i artystyczne. Ale w szybkim tempie zaczęło poszerzać swe dziedziny naukowe poprzez wydziały, na których prowadzono regularne prace naukowe. Wydział Przyrodniczy prowadził badania fizjograficzne Polski zachodniej, urządzono laboratorium chemiczne, powstał nawet Wydział Lekarski. To dzięki stworzonej przez PTPN infrastrukturze naukowej i z jego inicjatywy było możliwe powołanie do życia u zarania niepodległości, już w 1919 r., polskiego uniwersytetu w Poznaniu. W czasie II wojny światowej w znacznym stopniu rozproszeniu i częściowej zagładzie uległ księgozbiór biblioteki, zniszczone zostało archiwum, zdewastowano gmach. Po wojnie, w roku 1945, wznowiła prace Komisja Historyczna PTPN. Powoli wznawiano badania fizjograficzne, zainicjowano działalność wydawniczą, popularyzatorską i biblioteczną. Niestety władze ludowe, które nie sprzyjały PTPN, spowodowały nie tylko utratę części majątku towarzystwa, ale co najważniejsze, upadek ducha społecznego po roku 1981 oraz osłabienie energii jego członków. Należy bezdyskusyjnie docenić wkład Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk w rozwój nie tylko wielkopolskiej, ale i narodowej myśli akademickiej i kulturalnej. Pierwszy na świecie pomnik Adama Mickiewicza, powstanie Wszechnicy Piastowskiej, czyli późniejszego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, czy stworzenie bazy dla przyszłego Muzeum Narodowego w Poznaniu to tylko nieliczne z długiej listy zasług Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk dla polskiej kultury narodowej. Klub Poselski Nowoczesna oczywiście to popiera i zagłosuje za wnioskiem dotyczącym uchwały w sprawie uczczenia 160. rocznicy zawiązania Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.