Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2014-01-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jak widać, Sejm z niezwykłym impetem zabrał się do pracy po przerwie świąteczno-noworocznej. Pierwszego dnia mamy już 2-godzinne przyspieszenie naszych obrad. Komentując tę ustawę, nad którą pracujemy, spotykamy się też z rzadką w tej Izbie zgodnością. Również Twój Ruch uważa, że jest to potrzebna ustawa, i będzie ją popierać. Zastępuje ona bardzo starą ustawę, jeszcze z 1933 r., dopasowywaną kilkakrotnie do realiów dzisiejszego świata, ale dopasowywaną w ten sposób, że stała się ustawą niezwykle restrykcyjną. Tak więc właściwy jest kierunek tej ustawy liberalizujący zasady zbiórek publicznych, opierający się na wyważeniu dwóch skrajnych stanowisk dominujących w dyskusji nad tą ustawą: czy w ogóle należy zderegulować sprawę zbiórek publicznych, czy też należy utrzymać dotychczasową formę zezwoleń na zbiórki publiczne. Ta formuła zamieszczania na portalu zbiórek publicznych informacji o zgłoszeniu zbiórki publicznej jest naszym zdaniem słuszna. Faktycznie w ciągu sześciu posiedzeń podkomisji poprawiliśmy szereg drobnych uchybień w tej ustawie. Dzięki temu w tej chwili na pewno jest ona spójniejsza, jak również zostały wyeliminowane pewne błędy. Niemniej twierdzę, że ta ustawa nadal ma pewnego rodzaju wady. Pierwsza wada dotyczy naruszenia art. 25 konstytucji, mówiącego o bezstronności państwa w kwestiach światopoglądowych. Ta ustawa, podobnie jak jej poprzedniczka z 1933 r., stawia w uprzywilejowanej sytuacji, jeżeli chodzi o prowadzenie zbiórek publicznych, kościoły i związki wyznaniowe, rozciągając możliwość realizowania zbiórek publicznych bez żadnego zgłoszenia - jak to określono w ustawie - oprócz terenów kościelnych, kaplic również miejsca zwyczajowo przyjęte w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony. Twój Ruch zgłasza poprawkę, a w zasadzie szereg poprawek do kolejnych artykułów, wykreślających z ustawy dowolność dla zbiórek realizowanych przez związki wyznaniowe i kościoły. Twierdzimy, że wolne od zgłoszenia powinny być zbiórki realizowane na terenach kościelnych albo kaplic. Ustawa w nowym kształcie jest na tyle liberalna, że zgłaszanie zbiórek nie będzie stanowiło żadnych problemów również dla kościołów i związków wyznaniowych, jeżeli będą się one odbywały poza terenami kościelnymi, nawet jeżeli - tak jak twierdzi poprzednia ustawa i ten projekt - są to miejsca zwyczajowo przyjęte i w sposób tradycyjnie ustalony. To jest pierwsza grupa poprawek zgłaszanych przez Twój Ruch. Druga grupa spraw dotyczy pewnego uszczelnienia, jeżeli chodzi o rozliczanie zbiórek publicznych. Bardzo wiele głosów padło w trakcie tej dyskusji, że tę liberalność w podejściu do zbiórek publicznych mogą wykorzystać oszuści żerujący na różnego rodzaju nieszczęściach ludzkich i że łatwiej im będzie w ten sposób przeprowadzać zbiórki. Dlatego w kilku poprawkach staramy się uszczelnić ten system, aby bardziej obowiązkowe było złożenie sprawozdania i karane jednocześnie jako wykroczenie niezłożenie sprawozdania przez podmioty realizujące zbiórki publiczne, w tym ze szczególnym uwzględnieniem komitetów społecznych, to znaczy rozciągnięcia obowiązku złożenia sprawozdania na wszelkie komitety, w których którykolwiek członek danego komitetu realizującego zbiórkę publiczną wcześniej realizował zbiórkę publiczną i uniknął złożenia sprawozdania poprzez stworzenie nowej formuły nowego komitetu zbiórek publicznych. Trzecia sprawa, o której mówił pan poseł Suski, dotyczy centralizacji. Faktycznie ta ustawa, będąc łatwiejszą z punktu widzenia osób korzystających z Internetu, jest trudniejsza z punktu widzenia uzyskania w tej chwili nie zgody, lecz wpisu na portalu w przypadku niekorzystania z drogi internetowej. (Dzwonek) Nie mamy co prawda zastrzeżeń co do zagrożenia demokracji czy zagrożenia dostępu do zbiórek, tak jak widzi to Prawo i Sprawiedliwość, niemniej widzimy techniczną trudność w realizacji tego rodzaju zbiórek. Natomiast nie wnosimy w tym zakresie poprawek, ponieważ uważamy, że sprawa wykluczenia cyfrowego wymaga bardziej kompleksowego rozwiązania, to znaczy to, jak w e-demokracji, e-administracji będą sobie radzić ludzie mający kłopoty z dostępem do mediów cyfrowych, wymaga rozwiązania kompleksowego. Będziemy proponowali rozwiązania w specjalnej ustawie, która będzie ustawą dotyczącą przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu, tam będziemy próbowali ten problem rozwiązać. Tak jak powiedziałem, Twój Ruch popiera rządowy projekt ustawy o zasadach prowadzenia zbiórek publicznych, zawarty w drukach nr 1726 i 1989, i składa w drugim czytaniu stosowne poprawki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)