Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2012-12-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Otóż ta nowelizacja tak naprawdę ma na uwadze dwa aspekty. Oczywiście zgadzam się, i cały czas to podkreślałem w Komisji Finansów Publicznych, pozostawmy starą metodologię wyliczania, natomiast wprowadźmy nową na potrzeby stosowania reguł sanacyjno-ostrożnościowych. Głównie chodzi o próg w wysokości 55%. Zresztą w tej ustawie zapisany jest próg w wysokości 50%, ale on nie ma najmniejszego znaczenia, bo żeśmy już go przekroczyli, więc jest to troszkę podanie tej wartości tylko po to, żeby ją podać. Natomiast podany jest ten próg w wysokości 55%, bo o ten próg tak naprawdę chodzi, bo on wywołuje daleko idące konsekwencje, i wszyscy sobie z tego zdajemy sprawę. Poza sporem jest, trzeba sobie z tego zdawać sprawę, przy założeniu, że wartość długu dzisiaj na poziomie 850 mld zł to 1/3 wartości nominowanej w walutach obcych, jest kwestia dotycząca sposobu wyliczenia wielkości zadłużenia, jeżeli chodzi o moment nominowania wielkości w relacji do złotego. Wedle rozporządzenia wykonawczego do art. 75, tej starej nomenklatury wyliczania długu publicznego, jest to ostatni rok kalendarzowy, rok roboczy, zgodnie z danymi Narodowego Banku Polskiego. Natomiast wedle nowej procedury oczywiście będzie to uśrednienie z całego roku, jeżeli chodzi o dni robocze. I słusznie, poniekąd takie rozwiązanie powinno być przyjęte. Tylko rodzi się pytanie zasadnicze, bo cały czas z tej mównicy pan poseł sprawozdawca podkreśla ten aspekt racjonalności rozwiązania. No to, panie pośle, pytam: Gdzie tu racjonalność, skoro w tym rozporządzeniu pozostawiamy starą metodologię liczenia? Pozostawiamy, na ostatni rok, sam to pan przyznał, i tak w rzeczy samej jest. Pytam więc: Gdzie tutaj jest ta racjonalność? To jest pewna legislacyjna schizofrenia, no, jest. Oczywiście mamy świadomość, wszyscy tę świadomość mają, że ta nowa metodologia jest tylko i wyłącznie na potrzeby pewnej księgowości czy kreatywnej księgowości, nie po raz pierwszy zresztą z tą kreatywną księgowością się spotykamy. To znaczy na potrzeby ostrożności przekroczenia tego 55-procentoweog progu długu publicznego w relacji do PKB. A jesteśmy, wszyscy chyba mają tego pełną świadomość, blisko. Oszczędzimy w ten sposób - pan minister też na to zwracał uwagę, myśmy debatowali na posiedzeniu komisji, że w tym roku kwestia dotycząca tych wyliczeń i relacji dolara, euro, w którym nominowane są nasze papiery... - na pewno jakąś wielkość. Ale to nie jest clou sprawy, to jest tylko pewne pudrowanie rzeczywistości. Co jest istotą tego rozwiązania? To drugi zapis, mianowicie niezaliczanie w poczet długu publicznego, podkreślam, na potrzeby procedur sanacyjno-ostrożnościowych, zaciąganych w ostatnim kwartale roku budżetowego zobowiązań na potrzeby prefinansowania w pierwszym kwartale kolejnego roku. To jest clou sprawy. Jeżeli popatrzymy, jak ta wielkość wzrastała - w 2009 r. i 2010 r. to było 0,8 PKB, w 2011 r. to było 1,1, ale już w 2012 r. mamy chyba 1,5 albo 1,7. To jest dużo, powiem więcej, to jest bardzo dużo. Gdyby pan minister wyszedł i powiedział, że oczywiście, mając na uwadze poziom rentowności naszych papierów dłużnych, szczególnie pięciolatek, obligacji, czy dziesięciolatek, ale w tym wypadku głównie chodzi o pięciolatki, i spadek tej rentowności na poziomie, jeżeli chodzi o rynek wtórny, 4,28, a rynek pierwotny - 4,36, powiedział: na potrzeby prefinansowania zarabiamy w kolejnym roku, mamy pewną metodologię czy metodę działania, zaciągamy więcej, bo przecież tego się do długu publicznego w kontekście 55 nie będzie wliczało, bo taka jest prawda, zaprezentował jakąś wizję, powiedział: tak, to jest dobre rozwiązanie, bo przewidujemy, że na początku, a nawet do półrocza, będzie ciężko zaciągać zobowiązania, więc zaciągnijmy tych zobowiązań na poziomie 30, 40 mld zł, może więcej, po to, żeby potem było taniej, żeby potem nie trzeba było drożej zaciągać zobowiązań w pierwszym czy w drugim kwartale, to ja to jeszcze w jakimś sensie byłbym w stanie pojąć. Ale nie o to chodzi, panie profesorze, nie o to chodzi, taka jest prawda. Bo tam kwota 1,7 to nie jest 40, 50 mld, to jest w granicach 22, 24 mld. (Głos z sali: Ile?) OK, to jeszcze w jakimś sensie byłbym w stanie zrozumieć, natomiast tu istota rzeczy jest taka, żeby w obawie, zresztą w słusznej obawie, bo my to rozumiemy, ta obawa jest racjonalna i realna, realna, podkreślam, nie wejść w procedurę sanacyjno-ostrożnościową, bo ta procedura powodowałaby te konsekwencje, o których już mówiono. Już pomijam kwestię, czy ma być deficyt, czy nie ma być, bo to jest kwestia względna. W rzeczy samej absolutnie tak nie jest, bo ta ustawa w art. 86 inaczej tę kwestię reguluje. Problem polega na tym, że rząd dzisiaj mówi w te sposób: co prawda realnie dług publiczny rośnie w relacji do PKB, ale formalnie go nie ma, dlatego że wprowadzamy nowe rozwiązanie, nowy mechanizm, który nie pozwala nam wprowadzać procedur, znaczy nie zmusza nas do wprowadzania reguł ostrożnościowych i odsuwa te reguły ostrożnościowe w czasie. (Dzwonek) Rodzi się pytanie: Jak dalece będziemy te reguły ostrożnościowe odsuwać, skoro wszyscy mamy przecież świadomość, że wzrost PKB do zakładanego absolutnie nie będzie taki, jak zakłada się w budżecie, 2,2, absolutnie nie ma takich szans. I rodzi się podstawowe pytanie: Do kiedy można, ile można jeszcze takich mechanizmów czy takich protez stosować? Będziemy mieli piękny wizerunkowo obraz, ale faktycznie rzeczywistość będzie wyglądała, niestety, nieciekawie. Realnie przekroczenie progu 55 jest, jeżeli nie z końcem tego roku, to najprawdopodobniej w przyszłym roku, wysoce prawdopodobne, jeżeli nie pewne. Chciałbym, panie profesorze, żeby tak się nie stało. W związku z powyższym naszym zdaniem... Już, panie marszałku, kończę. ...to rozwiązanie to jest po prostu pewna proteza legislacyjna na potrzeby tego rządu, na potrzeby wizerunkowe, nie uważamy więc za zasadne, choć pierwsze rozwiązanie jest zasadne, żeby takie rozwiązania popierać, bo odwlekamy w czasie, zadłużamy się, a konsekwencje tego będą ponosić kolejne pokolenia. Być może już nie ten rząd, ale kolejne rządy. Tak postępować nie można, szczególnie kiedy się cały czas podkreśla, że się konsoliduje finanse publiczne i ogranicza się dług w relacji do PKB. Ogranicza się go, ale tylko w sensie wizerunkowym, a nie w faktycznym. Na takie rozwiązanie Solidarna Polska absolutnie zgodzić się nie może, dlatego tego projektu nie poprzemy. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)