Mówca: Tomasz Kostuś
Data: 2022-10-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam wielki zaszczyt i przyjemność przedstawić opinię Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska dotyczącą sprawozdania głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w roku 2021. Po pierwsze, należy podkreślić, że praca inspektorów to ogrom zadań i obowiązków, których realizacja ukierunkowana jest na pomoc ludziom pracy. Egzekwowanie wyjątkowo ważnych dla Polek i Polaków przepisów prawa pracy jest wykonywane w sposób ciągły i rzetelny, co przedstawia przedmiotowe opracowanie. Dzięki poprawnej realizacji tych zadań pracownicy otoczeni są należytą ochroną. To zapewnia zabezpieczenie ich uprawnień, stanowi ochronę warunków pracy, a w niektórych sytuacjach - życia pracowników, których prawa są łamane. W ubiegłym roku inspektorzy ujawnili ponad 600 tys. naruszeń prawa pracy. Zbadali 1224 wypadki, w których zginęło 243 pracowników, a 681 odniosło ciężkie obrażenia ciała. To dramatyczna statystyka. Grupą najbardziej narażoną na wypadki wciąż pozostają pracownicy sektora budowlanego. W tym czasie Państwowa Inspekcja Pracy przeprowadziła ponad 6 tys. kontroli na placach budów, a prawie 92% kontroli skutkowało uregulowaniem nieprawidłowości dotyczących bezpiecznego wykonywania prac budowlanych. Przy tej okazji dziękuję za efekty, rezultaty i wyniki przedstawione w przedłożonym sprawozdaniu w trudnym roku 2021, za funkcję prewencyjną i kontrolną. Jednocześnie chciałbym podziękować za trud, poświęcenie i profesjonalizm inspektorów realizujących kontrolę, za ich zaangażowanie, które zasługuje na uznanie. Na uwagę zasługuje fakt, iż Państwowa Inspekcja Pracy w roku 2021 zbadała legalność zatrudnienia blisko 30 tys. cudzoziemców. W wyniku powyższego stwierdzono, że nielegalną pracę świadczyło prawie 5 tys. cudzoziemców z 39 krajów. To ważne, w szczególności w związku z wydarzeniami minionych 12 miesięcy, by cudzoziemcy nie byli ofiarami wyzysku, nieuczciwych praktyk ze strony podmiotów, na rzecz których pracują. Ten aspekt pracy zasługuje na dodatkowe podziękowania. Drugim ważnym wnioskiem wynikającym z przedłożonego sprawozdania jest fakt, iż Państwowa Inspekcja Pracy, wykonująca czynności związane z prawem pracy, sama wewnętrznie winna być instytucją, co do której nie istnieje choćby cień wątpliwości dotyczących jej funkcjonowania. Niestety pomimo próśb i wniosków formułowanych przy okazji przedstawiania sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2020, a także na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej w dniu 14 września główny inspektor pracy odmawiała i w dalszym ciągu odmawia członkom komisji prawa wglądu do dokumentów kontroli. Pani inspektor swoje stanowisko uzasadnia wyłącznie stwierdzeniem, zgodnie z którym są to dokumenty wewnętrzne, które nie podlegają konieczności udostępniania. Pozwolę sobie przypomnieć Wysokiej Izbie, że mówimy o raporcie ujawniającym nieprawidłowości w Państwowej Inspekcji Pracy spowodowane decyzjami byłego głównego inspektora pracy. W szczególności chodzi o nepotyzm, przyznawanie wyższych pensji i nagród znajomym osobom i dyskryminowanie przez to pozostałych pracowników, naruszanie regulaminu wynagradzania, nieuzasadnione wydatkowanie środków publicznych na dokształcanie wybranych pracowników, antydatowanie dokumentów, wynoszenie w nocy dokumentów z siedziby Głównego Inspektoratu Pracy. Kolejny zarzut dotyczy głośnej publikacji portalu Interia ujawniającej, że w marcu 2022 r., w środku kolejnej fali zachorowań na COVID-19 i tuż po rosyjskiej agresji na Ukrainę, zorganizowana została konferencja i poczęstunek z okazji pierwszego roku kierowania inspekcją przez obecną główną inspektor pracy. Media informowały, że dwugodzinne wydarzenie w jednym z warszawskich hoteli miało kosztować ponad 12 tys. zł. Kolejnym przykładem braku adekwatnej reakcji na zarzuty formułowane względem inspekcji są doniesienia medialne dotyczące szefa jednego ze związków zawodowych działających w Państwowej Inspekcji Pracy, który w przeszłości został skazany wyrokiem za sfałszowanie legitymacji policyjnej. Osoba ta pełni funkcję nadinspektora pracy koordynującego pracę Sekcji Prewencji i Promocji w okręgowym inspektoracie pracy, co więcej, powołana została w skład Rady Głównego Inspektora Pracy do Spraw Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Rolnictwie. Wszystkie te sprawy nie zostały wyjaśnione w sposób jasny i wyczerpujący, co niestety rzutuje (Dzwonek) na ocenę działalności w sposób jednoznaczny. Niestety ze względu na ograniczony czas nie odniosłem się do wszystkich krytycznych i wątpliwych zdarzeń oraz sytuacji w przedmiotowym zakresie sprawozdania. Z uwagi na wątpliwości, z uwagi na niejasności dotyczące ważnych obszarów funkcjonowania inspekcji w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska wnoszę o odrzucenie sprawozdania Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2021 r. Dziękuję. (Oklaski)