Mówca: Jacek Bogucki
Data: 2025-07-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt ustawy budzi wiele wątpliwości i zastrzeżeń, a przede wszystkim obaw wśród rolników. Po pierwsze, chyba mało kto zdaje sobie sprawę, że ma on objąć, zgodnie nawet z zapisami w uzasadnieniu, ok. 1,3 mln użytkowników. Zdajecie sobie państwo sprawę, co to znaczy w sytuacji demograficznej na wsi, kiedy wiele gospodarstw prowadzonych jest przez osoby starsze, przez osoby, które nie mają następców? W jaki sposób będą te bardzo szczegółowe dane, a chodzi tu nie tylko o nazwę środka, ale też o numer dopuszczenia tego środka, informacje o tym, w jakiej fazie rozwojowej są rośliny, oczywiście zgodnie z systemem... Duzi rolnicy, rolnicy, którzy korzystają z różnego rodzaju dopłat, szczególnie środowiskowych, znają te systemy i radzą sobie z tym. Zakupili programy odpowiednie do prowadzenia takiej ewidencji. A teraz państwo tak naprawdę chcecie wprowadzić nad tym państwową kontrolę, wykraczającą poza zapisy rozporządzenia 2023/564. W tym rozporządzeniu mówi się bowiem o tym, że musi być to prowadzone elektronicznie, a więc za pomocą odpowiedniego programu, nawet zwykłego arkusza kalkulacyjnego, który też spełnia wymóg dotyczący odpowiedniego przetwarzania tych danych. Nie ma potrzeby budowania takiego systemu, ale jeśli już państwo chce go zbudować, to powinien być on na tyle sprawny, żeby wszelkie dane o działkach uprawianych przez rolników i rodzaju upraw z agencji były do tego systemu zaciągane automatycznie. Nie tylko wszelkie dane o nazwach i numerach dopuszczeń byłyby zaciągnięte do systemu jako słownik, ale byłyby rolnikowi przedstawiane sugestie, sugerowane dawki, tak żeby nie popełniał błędów, bo przecież popełnienie błędów we wpisie grozi karą. Czy jesteście w stanie do 1 stycznia przyszłego roku zbudować taki system? Czy nawet po wzięciu pod uwagę tego 2-letniego vacatio legis dla gospodarstw powyżej 20 ha, które wprowadziliście, jesteście w stanie sprawić, żeby w tym czasie ten system był przetestowany, sprawdzony i pozwolił 1300 tys. użytkowników na to, żeby mogli z niego korzystać? Ten system, ta ustawa nie bierze pod uwagę struktury, złożoności naszego rolnictwa. Kto ma prowadzić ewidencję, jeśli zabiegi u drobnego rolnika posiadającego 1 ha, 2 ha, 3 ha czy 5 ha w ramach pomocy sąsiedzkiej wykonuje sąsiad czy ktoś na zlecenie? Zgodnie z tymi zapisami i jeden, i drugi jest profesjonalny. Tak więc rolnik posiadający tych kilka hektarów musi wprowadzić dane, bo tylko on ma dostęp do danych odnośnie do powierzchni swoich działek, ale musi też je wprowadzić świadczący usługę, czyli usługodawca. Jak można rozwiązać problem dotyczący tego, o czym powszechnie wiadomo, iż poza umowami dzierżawy zawartymi w formie aktu notarialnego funkcjonują umowy dzierżawy zawarte w formie ustnej, które zgodnie z prawem nie muszą być rejestrowane? Kto wtedy będzie odpowiadał i kto będzie karany? To rozwiązanie wykracza, tak jak powiedziałem, poza zapisy rozporządzenia unijnego, a z drugiej strony nie daje rolnikom jakiejkolwiek dodatkowej korzyści w postaci uproszczenia stosowania obowiązujących od 1 stycznia przyszłego roku przepisów. Tak jak powiedziałem, w zwykłym arkuszu kalkulacyjnym można zrobić to samo i nie trzeba mieć dostępu do Internetu, z którym na wsi dosyć często jest problem. Nie zaproponowaliście wydłużenia terminu przewidzianego na wprowadzanie danych, a ustawodawca unijny dopuścił (Dzwonek) wprowadzanie tych danych do końca stycznia następnego roku.