Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Solidarna Polska ma do przedłożonych dwóch projektów ustaw stosunek zróżnicowany. W sprawie ustawy o Agencji Wywiadu będę rekomendował wstrzymanie się od głosu. Rzeczy specjalnie toksycznych tam nie ma. Zupełnie inaczej przedstawia się sprawa z ustawą o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, do której nasz stosunek jest niesłychanie krytyczny, ale z zasadniczo innych przyczyn niż te, które przedkładał pan poseł Macierewicz w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość. Generalnie rzecz biorąc, podstawowe strukturalno-organizacyjne założenia tej reformy można przyjąć, zaakceptować. Takie rozwiązania jak powierzenie nadzoru nad ABW ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jak ograniczenie zakresu przedmiotowego spraw, którymi będzie zajmować się Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, położenie nacisku na wzmocnienie zadań wykrywczych i rozpoznawczych - tak, to można zaakceptować. No, gorzej jest, jeżeli wgłębić się w zapisy wprowadzające rozwiązania bardziej konkretne. De facto chyba żaden premier - nie w tym kierunku idą nasze zastrzeżenia - niezależnie od tego, czy sprawował ją sam, czy poprzez ministra koordynatora, nie pełnił dobrze funkcji koordynacyjnej. To jakby jest fakt, to się nie sprawdziło. Niemniej rozwiązanie, które wynika i z ducha, i z logiki instytucjonalno-politycznej tej ustawy, że realne zadania koordynacyjne przenosi się na poziom szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, to jest rozwiązanie, które bardzo trudno nam przyjąć. Nie ma tego zapisanego wprost w ustawie, owszem, ale jeżeli ją przeanalizować, jeżeli odnieść ją do sposobu funkcjonowania służb, to tak będzie, bo tak musi być. To jest rozwiązanie, które odrzucamy. Być może, jeżeli taka będzie wola koalicji rządzącej, bo o to tutaj chodzi, w toku prac w Sejmie zostaną wprowadzone mechanizmy, które uczynią realną koordynację ponad poziomem szefa ABW. Oby tak się stało, choć nie sądzę, że tak się stanie. Natomiast jeżeli coś oddaje istotę tej zmiany, którą rząd zaproponował, to jest art. 7 projektu ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który jest artykułem zastępującym art. 41 dawnej ustawy, gdzie zakres przedmiotowy nakazu współpracy z mocy ustawy był ograniczony do administracji rządowej i można twierdzić, że to było za wąskie. Natomiast teraz mamy sformułowanie następujące: Organy administracji rządowej, organy jednostek samorządu terytorialnego, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, przedsiębiorcy prowadzący działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz przedsiębiorcy dysponujący środkami publicznymi są obowiązani w zakresie swojego działania do współpracy z ABW, a w szczególności do udzielania pomocy w realizacji zadań ABW. Ustęp 2 mówi, że: Podmioty, o których mowa w ust. 1, przekazują szefowi ABW wszelkie będące w ich posiadaniu informacje o zagrożeniach, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, czyli ten bardzo szeroki katalog. Wysoka Izbo! Pani Marszałek! Panie Ministrze! Po pierwsze, nie wiadomo, co to: przedsiębiorcy dysponujący środkami publicznymi. Bardzo bym prosił o odpowiedź, bo szukałem jakiejkolwiek definicji i takowej nie znalazłem. Są instytucje dysponujące środkami publicznymi. Jeżeli są to prywatne podmioty działające w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego bądź beneficjenci pomocy publicznej, na przykład korzystający w ramach programu ˝Innowacyjna gospodarka˝ z funduszy unijnych, to mamy tutaj do czynienia z nałożeniem tego zakazu na setki tysięcy, jeśli nie więcej przedsiębiorców. Nie znalazłem żadnej definicji, co to takiego jest przedsiębiorca dysponujący środkami publicznymi, bo w pewnym rozumieniu to może być także przedsiębiorca, któremu umorzono należności podatkowe. To też jest pomocą publiczną. Dlaczego natomiast Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego wykazuje tak szczególne zainteresowanie firmami wywożącymi śmieci, kanalarzami, dyrektorami niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej, dyrektorami szkół czy właścicielami przedszkoli i szkół niepublicznych, to już mi trudno powiedzieć. To jest jakiś imperializm ze strony Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W istocie rzeczy on jest istotą tej zmiany. Jeżeli chodzi o te informacje, to w prawie lex imperfecta nie ma sankcji karnej, ale jest nakaz z mocy ustawy, a potem zawsze można się czepiać jednostek organizacyjnych i samorządów czy przedsiębiorców, na przykład kanalarza czy śmieciarza, że nie przekazali informacji, a powinni przekazać. Jest to pewne narzędzie wpływania na życie gospodarcze i losy poszczególnych przedsiębiorców, zwłaszcza jeżeli mamy do czynienia z instytucją tak silną jak Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Jeżeli chodzi o coś, co przyjmuję, o to mienie wielkiej wartości, o graniczne 16 mln, to jest to skorelowane z odpowiednimi artykułami Kodeksu karnego. Panie ministrze, zastanawiając się tutaj nad tym, co autor miał na myśli, specjalnej logiki w wyborze takich, a nie innych artykułów kodeksu nie widzę, poza tym, co zaczynam podejrzewać, że wynika to nie z tego, co tam wymieniono, ale z tego, czego nie wymieniono. Otóż jeśli mamy dosyć liczne artykuły związane z działalnością i obrotem gospodarczym - art. 300, art. 305, nie ma tam na przykład art. 303, a rzecz po prostu polega na nieprowadzeniu bądź prowadzeniu nierzetelnej, fałszywej dokumentacji, co może wyrządzić szkodę majątkową wielkich rozmiarów, także Skarbowi Państwa - to, oczywiście nie mówię tego w trybie mocnym, tu może być logika: czego oczy nie widzą, tego sercu nie żal. Generalnie rzecz biorąc, pan minister użył takiego sformułowania, że istotą tej zmiany jest wtopienie służb specjalnych w państwo, bo tylko wtedy one mogą być skuteczne. Duchem Andrzeja Milczanowskiego powiało na tej sali, bo miał on zwyczaj, oderwawszy się od lektury ˝Woli mocy˝ Friedricha Nietzschego, przekonywać, że to służby specjalne są istotą, esencją, destylatem państwa, a cała reszta to tylko napary bardzo rozwodnione. Uczeń dorósł mistrza. Z tego też względu, że istotą tej zmiany jest danie Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego realnego uprawnienia do wpływania na procesy gospodarcze (Dzwonek), a tak konkretnie to jej funkcjonariuszom - nie twierdzę, że dla wszystkich, ale przynajmniej dla niektórym z nich może to być perspektywą niesłychanie ponętną - podzielając te strukturalno-organizacyjne założenia reformy, klub Solidarnej Polski składa wniosek o odrzucenie i będzie głosował za odrzuceniem tego projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Do projektu ustawy o Agencji Wywiadu takich mocnych zastrzeżeń nie mamy. Dziękuję.