Mówca: Tomasz Makowski
Data: 2012-02-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Ruch Palikota mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania ministra rozwoju regionalnego z realizacji w 2010 r. Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004-2006. Nadrzędnym celem Narodowego Planu Rozwoju jest rozwijanie konkurencyjnej gospodarki zdolnej do długofalowego, harmonijnego rozwoju zapewniającego wzrost zatrudnienia, spadek bezrobocia, wyrównanie dysproporcji między Polską a innymi krajami Unii Europejskiej, w zakresie spójności społecznej, ekonomicznej i przestrzennej. W wyniku realizacji Narodowego Planu Rozwoju średnioroczne tempo wzrostu PKB w latach 2004-2009 było wyższe o 0,4%. Dzięki funduszom unijnym została zapewniona wysoka dynamika PKB. Motorem wzrostu przestał być w głównej mierze eksport netto, a rolę tę przejął popyt krajowy. Przedstawione w sprawozdaniu dane wskazują, że polityka spójności wymiernie przyczyniła się do rozwoju ekonomicznego Polski. Niepokój budzą jednak dane dotyczące zwiększenia poziomu zatrudnienia i kształcenia. Szczególny niepokój budzi wysoki poziom bezrobocia wśród młodzieży w wieku 15-24 lata, który wzrósł w porównaniu z 2009 r. o 4%. Równie niepokojącym sygnałem jest wzrost liczby bezrobotnych bez prawa do zasiłku - ponad 1,6 mln osób. Należy podkreślić, że w sprawozdawanym okresie fundusze unijne w niewystarczający sposób przyczyniły się do redukcji bezrobocia i wzrostu zatrudnienia. Mimo faktu, że na rozwój ˝Kapitału ludzkiego˝ w ramach Narodowego Planu Rozwoju przeznaczono 14% całego dostępnego finansowania, to stopa bezrobocia w 2009 r. była niższa tylko o 1%. Sektorowy Program Operacyjny ˝Rozwój zasobów ludzkich˝ objął wsparciem blisko 143 tys. osób niepełnosprawnych oraz 55 tys. kobiet w zakresie integracji i reintegracji zawodowej, społecznej, były to również działania przeciwko wykluczeniu społecznemu. Jednak efektywność programu pozostawia wiele do życzenia. W okresie 2004-2009 przyspieszeniu uległ rozwój infrastruktury w Polsce, który jednak znacząco odbiegał od naszych oczekiwań, zwłaszcza w przypadku modernizacji linii kolejowych. Wśród realizowanych projektów znalazło się zbyt mało inwestycji w zakresie dróg dwujezdniowych, ponieważ środki finansowe były w wielu przypadkach przeznaczone na inwestycje w obszarach o niskim natężeniu ruchu. Podobnie wyglądały inwestycje polegające na budowie bądź modernizacji dróg dojazdowych do dużych miast. Proces intensyfikacji i zwiększania w strukturze gospodarki udziału sektorów o wysokiej wartości dodanej, rozwój technologii społeczeństwa informacyjnego, według sprawozdania, wygląda dość optymistycznie. W 2010 r. faktycznie nastąpiło duże ożywienie w przemyśle. Produkcja sprzedana przemysłu była wyższa blisko o 10% niż rok wcześniej. Największy wzrost odnotowano w przetwórstwie przemysłowym, 11,2%, oraz dostawach wody, gospodarowaniu ściekami i odpadami, co z pewnością miało związek z drastycznymi podwyżkami cen wody i odprowadzania ścieków. Wydajność pracy w przemyśle była wyższa o 10% niż przed rokiem przy mniejszym przeciętnym zatrudnieniu i wzroście wynagrodzenia brutto tylko o 5%. Pracowaliśmy więc dłużej, a dostawaliśmy mniej wynagrodzenia. Na uwagę zasługuje wzrost produkcji budowlano-montażowej zrealizowanej w 2010 r., który nastąpił we wszystkich jej działach. W roku tym do użytku oddano ok. 130 tys. mieszkań, w tym ponad 70 tys. w budownictwie indywidualnym, niestety tylko 5 tys. w budownictwie spółdzielczym, a o mieszkaniach komunalnych nie wspomniano, bo pewnie nie ma się czym pochwalić. Ważnym elementem sprawozdania jest kwestia ochrony środowiska, która stanowiła jeden z istotnych priorytetów polityki spójności w badanym okresie. W ramach Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004-2006 przeznaczono na ten cel 16,9 mld zł. Dofinansowane w ramach Narodowego Planu Rozwoju projekty środowiskowe, mimo że nie rozwiązały najistotniejszych problemów, przyczyniły się jednak do ochrony środowiska w kraju. W dalszym ciągu mamy jednak wielkie braki w przypadku sieci wodociągowych i kanalizacyjnych. Podsumowując, należy zwrócić uwagę na fakt, że rozliczenie i realizacja Funduszu Spójności będzie trwać również w 2012 r. Oznacza to, że w nadchodzących latach będą powstawać kolejne edycje sprawozdań, wraz ze sprawozdaniem końcowym, które da pełniejszy obraz realizacji planu. Natomiast niewytłumaczalny jest fakt, że Narodowy Plan Rozwoju opracowano w 2003 r. za czasów rządów SLD, wdrażano, realizowano za czasów rządu Prawa i Sprawiedliwości. Dzisiaj mamy 2012 r. i rząd Platformy Obywatelskiej nie może zakończyć realizacji planu. Dziękuję. (Oklaski)