Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2021-10-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Wypowiadając się w imieniu klubu Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści w sprawie polskiej aktywności w okresie prezydencji portugalskiej, chciałbym zwrócić uwagę na kilka kwestii. Po pierwsze, był to okres pracy nad ratyfikacją Funduszu Odbudowy. Wiemy doskonale, że właściwie nie było, poza niewielką częścią Wysokiej Izby, sprzeciwu wobec zatwierdzenia tego funduszu. Zdajemy sobie sprawę z tego, że niektóre koła poselskie miały tutaj odmienne zdanie, ale generalnie ten proces był popierany - łącznie z apelem do premiera w czasie pracy w Komisji i w Radzie Europejskiej. Mówiliśmy, że jesteśmy gotowi wesprzeć premiera w tym procesie zatwierdzania wieloletnich ram finansowych, jak również Funduszu Odbudowy. Natomiast na przebieg procesu ratyfikacji ogromny wpływ miało zupełnie co innego, mianowicie opracowanie krajowego programu odbudowy, który ma być finansowany z nowych środków własnych pozyskanych w wyniku zatwierdzenia Funduszu Odbudowy. I to jest drugi temat, który chciałbym poruszyć. Przygotowanie tego projektu było wielokrotnie odkładane mimo sygnałów, że już za chwilę on się pojawi. W tych pracach przygotowawczych Wysoki Sejm był całkowicie pominięty. Kiedy w lutym zwracałem się do prezesa Rady Ministrów o przedstawienie założeń tego projektu, zostaliśmy odesłani przez jednego z panów ministrów na konferencję 26 lutego o godz. 14. Myślę, że to nie jest dobry sposób wyłączania polskiego parlamentu z dyskusji nad takim projektem. Przede wszystkim ten cały proces zatwierdzania krajowego programu odbudowy pokazał, że wsparcie Wysokiej Izby w stosunku akurat do tego projektu byłoby bardzo pomocne w chwili obecnej w procesie zatwierdzania polskiego Krajowego Planu Odbudowy w Komisji Europejskiej, jak również w Radzie Unii Europejskiej. W chwili obecnej moglibyśmy już dysponować prawie 4,5 mld euro w ramach tej 13-procentowej nadwyżki. Tego zabrakło. Sądzę, że jest to doświadczenie na przyszłość. Powinniśmy korzystać ze wsparcia polskiego parlamentu, kiedy przedstawiamy tak ważne projekty w Unii Europejskiej. Trzeci element to reforma wspólnotowej polityki rolnej. W chwili obecnej właściwie większość beneficjentów, a więc rolników, nie uświadamia sobie, jak istotne zmiany będą wprowadzone w związku z nową polityką rolną, w tym również w zakresie wysokości i sposobu dystrybuowania dopłat bezpośrednich oraz ilości pieniędzy na Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. W Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich nie będzie polityki spójności, dotąd tam ujętej, dla obszarów wiejskich. Obszary wiejskie mają korzystać z polityki spójności w ramach regionalnych programów operacyjnych oraz programu operacyjnego na szczeblu krajowym. Czwarta sprawa to polityka klimatyczna. Wiemy, że rząd zatwierdził cele związane z polityką klimatyczną i z neutralnością klimatyczną do roku 2050, jak również bardzo trudny projekt średniookresowej redukcji do roku 2030, określany mianem: Fit for 55. Będzie to bardzo trudne również z punktu widzenia naszej wewnętrznej debaty. Oczywiście spodziewałbym się, że skoro decyzja rządu była pozytywna, to również większość parlamentarna będzie w tej sprawie wypowiadała się wspierająco, jeżeli chodzi o te rozwiązania, a tu mamy wiele krytycznych ocen. Proszę państwa, chcę zwrócić uwagę na coś, co będzie bardzo istotne. To program określany mianem: fala renowacji. O tym na razie nic nie mówimy, ale wiemy, że przewidywane dla Polski środki będą relatywnie wysokie. Mogą one wynieść nawet do 70 mld zł. Do tego się trzeba przygotować, bo ktoś będzie musiał to wykonać, fizycznie wykonać, a wiemy, jakie są w chwili obecnej trudności, jeżeli chodzi o potencjał wykonawczy. Przepływy finansowe. Z jednej strony są te pozytywne, które tutaj wskazywałem i o których mówił również pan minister, a z drugiej strony widzieliśmy raport pana europosła Jakiego. Myślę, że w tej sprawie potrzebna jest jakaś generalna debata tutaj, w Wysokiej Izbie, aby nie powstawało takie wrażenie, że oto zupełnie inne mamy wyobrażenie, oceniając półroczne prezydencje, a zupełnie inny wymiar dotyczy tych ocen generalnych, łącznie z przepływami rynkowymi. I ostatnia sprawa: konferencja na temat przyszłości (Dzwonek) Europy. W tej sprawie również w Wysokiej Izbie powinna się odbyć debata. Dziękuję bardzo.