Mówca: Finansów Mateusz Szczurek
Data: 2014-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Najlepszą metodą obniżenia kosztów obsługi długu publicznego jest, po pierwsze, możliwie niewielki wzrost tego długu nawet w trudnych warunkach gospodarczych. To właśnie działo się w ciągu ostatnich siedmiu lat. Tak jak wskazywałem, Polska jest drugim od końca krajem w Unii Europejskiej pod względem wzrostu długu publicznego liczonego jako procent PKB. Tak będzie w 2014 r. To nie są nasze dane, tylko prognozy Komisji Europejskiej. Po drugie, należy utrzymywać zaufanie do polityki państwa, zarówno jeśli chodzi o obsługę długu, jak i całe otoczenie instytucjonalne, politykę fiskalną, długofalowy rozwój kraju, podtrzymywanie wzrostu gospodarczego itd. Polska jest jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej, w których rating, ocena kredytowa nie zostały obniżone w ciągu ostatnich siedmiu lat. Po przetargu obligacji skarbowych, który dziś się odbył, rentowność 10-letnich obligacji obniżyła się do poziomu 3,23%. To jest, o ile pamiętam, rekord. Bijemy w tej chwili rekord z początku 2013 r. pod względem niskości kosztów obsługi długu. (Poseł Henryk Kowalczyk: Jak to wygląda na tle Unii Europejskiej?) Chętnie odniosę się do tego zarzutu. Dochodowości i rentowności obligacji są też funkcją wysokości stóp procentowych, a wysokość stóp procentowych jest zależna od tego, jaka jest sytuacja gospodarki. Jeśli porównamy, jaka jest wysokość stóp procentowych w Australii o ratingu kredytowym AAA, najwyższym z możliwych, to zobaczymy, że ona może być wyższa niż w Polsce. Bywało tak, że ona była wyższa niż w Polsce. Czy dlatego, że Polska jest bardziej wiarygodna kredytowo od Australii? Niestety jeszcze nie, ale dlatego, że w Australii są wyższe stopy procentowe. One zaś są wyższe dlatego, że wyższy jest wzrost gospodarczy, wyższa jest inflacja niż na przykład w krajach strefy euro. Z tego samego powodu rentowności polskich obligacji mogą być nawet przy lepszej wiarygodności kredytowej wyższe niż w niektórych krajach Europy Zachodniej. Innym elementem, który przyczynia się do obniżenia kosztów obsługi długu publicznego, jest dobre planowanie cyklu emisji obligacji skarbowych. To robiło Ministerstwo Finansów. Zawsze reagowaliśmy elastycznie na warunki panujące na rynku. Emitowaliśmy więcej obligacji wtedy, kiedy był na nie popyt, na przykład tak jak dziś, emitowaliśmy ich mniej wtedy, kiedy na przykład pogłębiał się kryzys u naszych sąsiadów w Europie. W tej chwili potrzeby pożyczkowe są właściwie już w pełni zaspokojone, jeżeli chodzi o plan emisyjny na 2014 r. Dlaczego? Dlatego że z jednej strony były korzystne warunki, jeżeli chodzi o obligacje, a z drugiej strony sytuacja na wschodzie skłania do nieco większej ostrożności, do zabezpieczania się na wypadek braku popytu podczas aukcji w pozostałej części roku. Co rząd zamierza zrobić, jakie ma pomysły, aby ograniczyć wyłudzenia VAT? To jest rzeczywiście poważny problem nie tylko dla budżetu, ale także dla warunków konkurencji wśród legalnie funkcjonujących firm. Problem ten był zidentyfikowany, zmagamy się z nim nie od dziś i będziemy się zmagali jeszcze przez wiele lat - podobnie jak wszystkie kraje na świecie, które mają system VAT. Niestety, często pada on ofiarą malwersantów i hochsztaplerów. Poza ustawowymi zmianami, które nastąpiły już w zeszłym roku, wprowadzono odwrotne obciążenie VAT dla niektórych produktów - stal, miedź, odpady - a w ciągu najbliższego roku rozszerzać będziemy tę listę na przykład o złoto inwestycyjne. Chciałbym wspomnieć tutaj o zmianach, które również następują w działaniu samego Ministerstwa Finansów oraz kontroli skarbowej. Wzmacniamy system analizy ryzyka przez nowe narzędzia analityczne, specjalizacje w poszczególnych działaniach ukierunkowane na wcześniejsze wykrywanie przekrętów związanych z VAT. Chodzi też o to, żeby kontrola skarbowa dotyczyła wytypowanych podmiotów, aby kontroli podlegały podmioty, które niemal z pewnością były winne tego rodzaju wyłudzeniom. Dziś celność trafień wynosi mniej więcej 95%. Przykładem mogą być biura wirtualne czy też ostatnia akcja na granicy wschodniej, na której kontrolujemy nielegalny import paliw. Te zmiany mają na celu nie tylko zatrzymanie plagi przestępczości gospodarczej, ale również nieutrudnianie życia tym, których kontrolować nie warto i nie należy. Prawdziwa sztuka kontroli skarbowej nie polega na kontrolowaniu wszystkich i wyjściu dopiero wtedy, kiedy się coś znajdzie, lecz właściwie na pewności - jeszcze przed kontrolą - że mamy do czynienia z przestępstwem gospodarczym. Kolejnym elementem walki z wyłudzeniami VAT i przestępczością gospodarczą jest wzmocniona współpraca z ministrem spraw wewnętrznych i prokuraturą. Stosowne porozumienie podpisałem wraz z szefami tych instytucji w styczniu. Ta współpraca spowoduje czy przyczyni się do tego, że przestępcy gospodarczy nie będą mieli takiego łatwego życia. Fundusz Rezerwy Demograficznej. Ile środków zostało przeznaczonych na finansowanie FUS? Jak już zostało to powiedziane, przeznaczono na to trochę ponad 19 mld w ciągu ostatnich 10 lat, ale przypomnę, że od 2007 r. środki Funduszu Rezerwy Demograficznej zwiększyły się z niecałych 3,5 mld do 19,1 mld na koniec tego roku. Zabieranie dzieciom jedzenia jest lekkim przeinaczeniem, dlatego że środki Funduszu Rezerwy Demograficznej zwiększyły się wielokrotnie w ciągu ostatnich kilku lat. Ostatnia sprawa, mój stosunek do zmiany części wydatków czy PKB, którą przeznaczamy na obronność. Jak powiedział pan prezydent, stosowne jest zwiększenie udziału wydatków na obronność. To będzie się działo w miarę możliwości finansowych państwa. W tej chwili przygotowujemy przy współudziale pana prezydenta, a także Ministerstwa Obrony Narodowej projekt ustawy, który będzie uwzględniał taki wzrost. Przypomnę, że w przyszłym roku musimy zagwarantować również środki na spłatę F-16, tj. ok. 6 mld zł, które powiększą budżet MON w 2015 r. Te środki nie są wliczane do ustawowego limitu, a więc łącznie wydatki na obronność będą wyższe niż 2%. To są wszystkie sprawy, do których chciałem się odnieść. Za chwilę przedstawiciele pozostałych ministerstw - także pani minister Majszczyk - będą odpowiadać na pozostałe pytania, które zostały skierowane do rządu. Bardzo dziękuję.