Mówca: Joanna Borowiak
Data: 2020-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić państwu stanowisko klubu wobec projektu ustawy autorstwa pana prezydenta Andrzeja Dudy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Ustawa znajduje się w druku nr 452. Przedstawiony przez prezydenta Andrzeja Dudę projekt to zadośćuczynienie tym obywatelom Polski, którzy w latach 1939-1956 zostali zesłani lub deportowani na nieludzką ziemię, na teren Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Projekt ustawy, tak bardzo oczekiwany przez sybiraków i ich bliskich, bazuje na projekcie autorstwa śp. prezydenta prof. Lecha Kaczyńskiego, projekcie, który Platforma z PSL-em dwukrotnie odrzucały, dwukrotnie nie chciały go przyjąć, w 2009 r. i 2013 r. Niezmiernie cieszy fakt, że dziś przy obecnym przedłożeniu udało się wypracować poparcie posłów opozycji dla tego projektu, co zostało też pokazane wczoraj podczas posiedzenia Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Ani Związek Sowiecki, ani dzisiejsza Rosja nie przyznały się do wyrządzonych krzywd. Nie były sądzone i nie wypłaciły odszkodowań za eksterminację setek tysięcy Polaków. Taki stan utrzymuje się od lat, mimo że Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze uznał za zbrodnie przymusowe przesiedlenia. Dziś, dzięki prezydentowi Andrzejowi Dudzie państwo polskie ujmuje się za swoimi obywatelami i chce wypełnić zobowiązania wobec tych represjonowanych, którzy przetrwali ten trudny czas. To nasza wobec nich powinność. Dotychczasowe rekompensaty nie objęły wszystkich polskich zesłańców, dlatego nadrzędnym celem prezydenckiego projektu ustawy jest zniwelowanie występujących nierówności oraz zaspokojenie słusznych roszczeń polskich obywateli, którzy doznali ogromnego cierpienia. Zadośćuczynienie, o którym mówi projekt ustawy, będzie polegać na przyznaniu jednorazowego świadczenia pieniężnego, a jego wysokość będzie odpowiadać okresowi przebywania na zesłaniu lub deportacji w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Świadczenie będzie przyznawane w wysokości 200 zł za każdy miesiąc podlegania represjom w latach 1939-1956, jednak wypłacona kwota nie będzie mogła być niższa niż 2400 zł według projektu ustawy. Jak wskazują dane Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, liczba osób, które mogłyby uzyskać świadczenie, wynosi ok. 22 tys. Uwzględniając wysokość świadczenia - za każdy miesiąc podlegania represjom - czyli 200 zł, o którym mówi projekt ustawy, średnia wysokość świadczenia dla jednej osoby kształtowałaby się na poziomie 13 200 zł. Biorąc pod uwagę liczbę osób, które skorzystałyby z ustawy, obciążenie dla budżetu państwa w związku z wprowadzeniem projektu w życie nie przekroczyłoby 300 mln zł. Prezydencki projekt ustawy stanowiący uzupełnienie obowiązującego w Polsce prawa dotyczącego sybiraków jest bardzo ważne ze względów społecznych, ale przede wszystkim godnościowych. Wielu sybiraków, którzy przeżyli to piekło na nieludzkiej ziemi, obecnie żyje w bardzo ubogich warunkach. Są to osoby starsze, najczęściej mocno schorowane. Projekt ustawy pana prezydenta Andrzeja Dudy ma na celu symboliczne uznanie krzywd oraz bólu zesłanych i deportowanych do ZSRR, ale dotyczy to także ich rodzin, ich bliskich. Przyjęcie projektowanego rozwiązania podkreśli zasługi sybiraków, będzie wsparciem finansowym, ale także będzie próbą zadośćuczynienia osobom zesłanym na Sybir za stracone lata życia. Chcę bardzo serdecznie podziękować panu prezydentowi Andrzejowi Dudzie za ten projekt, tak bardzo oczekiwany przez środowisko sybiraków, a także ich rodziny, wspierające osoby starsze, które w swoim życiu doświadczyły ogromnego cierpienia. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera prezydencki projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)