Mówca: Rafał Grupiński
Data: 2016-11-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Przypadł mi obowiązek przedstawienia wniosku o wotum nieufności wobec pani minister Anny Zalewskiej, minister edukacji narodowej. To wniosek ważny, wniosek nieprzypadkowy, wniosek nieco inny niż zazwyczaj składane polityczne wnioski o wotum nieufności wobec ministrów poszczególnych rządów, które widzieliśmy na tej sali. (Poseł Piotr Kaleta: Wreszcie wniosek bez szans.) Sytuacja, w której przychodzi mi argumentować, dlaczego wotum nieufności jest konieczne i dlaczego będę występował do Wysokiej Izby o to, aby to wotum nieufności przegłosować, wynika z tego, że materia dotyczy rzeczy niezwykle istotnej - edukacji narodowej, dotyczy systemu oświaty, dotyczy dzieci i młodzieży, a konsekwencje wszelkich większych systemowych zmian w systemie edukacji narodowej nie mają wpływu na jeden czy dwa roczniki dzieci czy młodzieży, lecz czasami na pokolenia. Gdyby to był wniosek w sprawie kompromitujących działań np. pana ministra Szyszki, który wycina Puszczę Białowieską... (Poseł Marek Suski: Ale to kłamstwa są. To kłamstwa.) ...czy ministra Macierewicza, który kompromituje nas na arenie międzynarodowej i doprowadza do dekonstrukcji polskiej armii... (Głos z sali: Kolejne kłamstwo.) ...to byłby wniosek dość oczywisty i kto wie, czy takie wnioski się jeszcze nie będą musiały w tej Izbie pojawić. Natomiast edukacja narodowa to jest problem niezwykle istotny i niezwykle poważny. Przypomnę, że historia polskiej edukacji ma piękne karty, począwszy od dworu Bolesława Chrobrego, ośmiu przyszłych świętych, którzy tworzyli intelektualne zaplecze ówczesnego polskiego władcy. Złoty wiek, o którym tyle mówimy, z czego się wziął? Z tego, że w XV stuleciu zbudowano cały ogromny system szkół parafialnych w całej Koronie i postawiono na edukację. (Poseł Marek Suski: Tak, zbudowano, bo nie było Platformy.) Czym było... (Gwar na sali, dzwonek) (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Proszę nie przeszkadzać.) (Poseł Krystyna Skowrońska: Proszę zwrócić uwagę posłowi Suskiemu.) Zdziwiłby się pan, panie pośle, kiedy była Platforma w świecie. Jest na kartach naszej historii Komisja Edukacji Narodowej, niezwykle ważny organ, którego pracę dokończył dopiero minister oświaty Stanisław Kostka Potocki, jeśli chodzi o tzw. szkolnictwo powszechne, podstawowe. Były reformy w okresie międzywojennym, w roku 1932 dokończono wreszcie reformę, którą rozpoczęto w latach 20., stworzono system 7-letniej szkoły podstawowej, 4-letniego gimnazjum i 2- lub 3-letniej szkoły licealnej. Była tzw. mała i duża matura. Nawet w czasach komunizmu przygotowywano się starannie do reformy, kiedy w 1961 r. wprowadzano owe dzisiaj przywracane klasy 8-letnie w szkole podstawowej, 8-letnią szkołę podstawową i 4-letnie liceum, to pierwszy rocznik, który wchodził do tego systemu, przypadł na rok szkolny 1966/1967, a więc po kilku latach. Tym razem mamy do czynienia z ekspresowym działaniem pani minister i rządu pani Beaty Szydło, mamy działanie, naszym zdaniem, nieodpowiedzialne i przynoszące ogromne potencjalne straty zarówno w kształceniu, jak i w wychowaniu młodego pokolenia. Profesor Janusz Tazbir w swoich licznych esejach historycznych przytaczał taką anegdotę, w której się odwoływał do słynnej zasady, cycerońskiej maksymy o historii jako nauczycielce życia, że tą grupą - to odnosi się w jakimś stopniu do nas wszystkich, proszę się nie obawiać - która się najmniej stosuje do tej maksymy, są politycy. I przytaczał na to przykład, który wydaje mi się, zachowując proporcje, odpowiedni do dzisiejszej sytuacji. Mianowicie grono szacownych profesorów w roku 1939, w marcu, postanowiło udać się na zasadzie pewnej wspólnoty naukowej do prezydenta Ignacego Mościckiego, aby ostrzec go, że sytuacja Polski jest naprawdę zagrożona, że Polska jest w niebezpieczeństwie i że warto byłoby wciągnąć przedstawicieli opozycji do rządu lub przynajmniej do Rady Obrony Narodowej. Co odpowiedział na to Ignacy Mościcki? Że wszystko jest wspaniale, że świetnie panuje nad sytuacją, Polska jest bezpieczna, a mówią, podpowiadają mu to jego oczy i uszy. Na to prof. Stanisław Estreicher, który był jednym z owych delegatów, powiedział: tu się bardzo różnimy, stan faktyczny wygląda całkiem inaczej, widocznie pańskie oczy źle widzą, a pańskie uszy źle słyszą. Chcę powiedzieć, że w jakimś stopniu, zachowując proporcje, podobnie jest i dzisiaj. Pani minister uważa, że wszystko jest doskonale, że reformę się przeprowadzi błyskawicznie, że wszystko jest przygotowane, że są pieniądze. Otóż nie. Oczy pani minister źle widzą, a uszy pani minister źle słyszą. Niestety. (Oklaski) Chcę podejść do dzisiejszego wniosku w sposób przede wszystkim merytoryczny, nie polityczny, dlatego że w wielu apelach rodzice, nauczyciele, samorządowcy - możemy to przecież przeczytać m.in. także na stronach Rządowego Centrum Legislacyjnego - apelują o to, żeby tego problemu nie traktować w sposób polityczny, tylko przede wszystkim myśleć o dzieciach, o młodzieży, o nauczycielach i rodzicach. Wydaje mi się, że jedną z naszych największych słabości - mówię tu o Rzeczypospolitej jako naszej wspólnocie, za którą wspólnie odpowiadamy, zarówno rządzący dziś, jak i opozycja, bo taki jest dzisiaj układ sił - że słabością Rzeczypospolitej zawsze była nietrwałość instytucji. Często nie była to nasza wina. To była wina słabości Rzeczypospolitej... (Poseł Janusz Sanocki: Do rzeczy!) ...ale bardzo często była to wina zaborów, była to wina dwóch wojen światowych, była to wina rządów komunistycznych w Polsce, kiedy udowadniano, że Polska istniała 20-30 lat, prawda? Pamiętacie państwo uroczystości 30-lecia PRL, powstawały takie osiedla, bo nie było dawnej historii, bo dawna Polska nie istniała. Dzisiaj mamy do czynienia z sytuacją w jakimś sensie powtarzającą dawne błędy, tzn. dopiero co, 17 lat temu - z punktu widzenia pokoleń to naprawdę nie jest długi czas - powstały gimnazja. Po latach pracy nauczycieli, współpracy rodziców, pracy dzieci te gimnazja stały się jedną z najlepszych wizytówek polskiej edukacji. I co? I będą likwidowane. I kończy się trwałość instytucji, wydawałoby się, dopiero co wpisanej już w polski pejzaż edukacyjny. Dlaczego? Tego do końca nie można się dowiedzieć. Tego tak naprawdę nie da się zrozumieć... (Głos z sali: Ale da się dostrzec.) ...bo nie ma żadnego powodu merytorycznego, nie ma żadnego powodu pedagogicznego, nie ma żadnego powodu naukowego, żeby dokonywać takiej zmiany akurat dzisiaj. Zawsze jest wiele do poprawienia w systemie edukacji, jest wiele do poprawienia w systemach wychowawczych, pan poseł mógłby przejść przez lepsze szkoły, jeśli chodzi o wychowanie (Oklaski), ale to nie znaczy, że trzeba rozbrajać i rujnować cały dotychczasowy system szkolnictwa. Nie ma takiego powodu, nie ma żadnej głębszej przyczyny takiego działania. To jest zastanawiające. Dla mnie jako historyka kultury tego rodzaju działanie rządu pani premier Beaty Szydło w żaden sposób nie da się obronić. W takiej sytuacji po prostu w żaden sposób: logiczny, merytoryczny nie można budować uzasadnienia, dlaczego ten poziom szkół nagle ma być zlikwidowany i ma wrócić w istocie, jakkolwiek go nazywać, PRL-owski porządek: 8 lat szkoły podstawowej, 4 lata liceum. Praca włożona w rozwój gimnazjów, ich wyposażenie, wyposażenie pracowni w tych gimnazjach, przygotowanie merytoryczne nauczycieli, wyszkolenie ich do pracy z młodzieżą dorastającą, stworzenie zespołów nauczycieli, którzy nauczyli się z tą młodzieżą pracować - rozbijanie tego dzisiaj naprawdę jest ogromną szkodą, jeśli chodzi o wychowanie młodego pokolenia. (Oklaski) Co więcej, sposób, w jaki to jest przeprowadzane... Nawet w tych opiniach, które są mniej krytyczne, choć niewiele jest takich opinii, jeśli chodzi o różne ciała społeczne czy samorządowe, pojawia się takie uzasadnienie, że gdyby ta reforma wchodziła od IV klasy szkoły podstawowej, po nauczaniu początkowym i pierwszy rocznik niegimnazjalny to byłby ten, który w przyszłym roku szedłby do klasy IV, i byłby to proces, to wszyscy by się do tego mogli w jakiś sposób przygotować. Ale w sytuacji, w której nagle, w ciągu 1 roku wszystko zostaje zmienione, nie ma to po prostu żadnego głębszego sensu. I co się rodzi z takiego pośpiechu? (Poseł Marzena Machałek: Do rzeczy!) Co się rodzi z takiego pośpiechu? Przede wszystkim w licznych uzasadnieniach, które słyszeliśmy m.in. w Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, dotyczących tego, jak te gimnazja fatalnie funkcjonują, jak młodzież jest w nich agresywna, różne tutaj dobierano argumenty, co jest niezgodne z badaniami chociażby Związku Miast Polskich dotyczącymi poziomu agresji wśród młodzieży... Z tego wszystkiego wynika jedno, że zespoły nauczycielskie, które oddały całe serce pracy w gimnazjach, są dzisiaj oceniane jako te najgorsze zespoły. (Głos z sali: Proszę nie kłamać.) Po drugie, młodzież, która chodzi do gimnazjum, dowiaduje się, że te szkoły będą likwidowane, że oni są w szkołach, które są już niepotrzebne. Te dzieci będą przez najbliższe 3 lata w istocie funkcjonowały w szkołach, które są likwidowane. (Oklaski) Jakie to ma wychowawcze znaczenie dla tej młodzieży? Co więcej, proszę pamiętać, że z roku na rok, wyliczają to liczne gminy, będzie spadała liczba przedmiotowych godzin, które będą wykonywali poszczególni nauczyciele, czyli nauczyciel, który np. będzie miał w najbliższym roku w gimnazjum 28 godzin polskiego, za 2 lata będzie miał tych godzin tylko 8. Będzie szukał innej pracy? Porzuci to gimnazjum, żeby mieć gdzieś pełny etat, czy nie porzuci? Zostawi być może te dzieci, żeby swojej rodzinie zapewnić byt? Być może zostawi. (Poseł Marzena Machałek: Czarnowidztwo.) (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Fakty, nie czarnowidztwo.) Takie są realia, po prostu takie są realia. To wyliczają gminy w swoich oficjalnych, panie pośle, pismach, które może pan w Rządowym Centrum Legislacji sobie przeczytać, jeśli pan wejdzie na stronę internetową. Moim zdaniem jedna rzecz została w tym wszystkim pominięta przez panią minister - i automatycznie przez rząd pani premier, chociaż słyszeliśmy tutaj różne zastrzeżenia ministra nauki i szkolnictwa wyższego chociażby co do sposobu wprowadzania tej reformy - a mianowicie to, co było naszą maksymą, a co się bardzo nie podobało ministrowi oświaty i wychowania w 1981 r. Byłem w takim zespole negocjacyjnym ds. nowych programów dla szkół. Były tam różne osoby, od pani dr Anny Radziwiłł, przez Stefana Starczewskiego, po prof. Marię Janion czy prof. Bożenę Chrząstowską. Tam stawialiśmy jedną maksymę jako podstawową, a mianowicie szkoła ma służyć dziecku. Ma służyć dziecku. (Oklaski) Nie ideologii, nie planom politycznym, nie realizacji własnych interesów lub wizji. Ma służyć dziecku. To była ta maksyma podstawowa. I z tą maksymą, wydaje mi się, pani minister niestety się rozstała w ostatnich miesiącach, forsując tę zmianę. Słynna maksyma lekarska, primum non nocere, wydaje się tutaj bardzo na czasie. Po pierwsze nie szkodzić. To jest rzecz, o którą w zasadzie trzeba by było zaapelować: żeby pani minister przemyślała jeszcze swoją decyzję. Być może ten wniosek o wotum nieufności będzie sprzyjał tego rodzaju refleksji, że minister to jednak przede wszystkim minister naturae, a nie minister - magister. To jest kwestia służenia innym, a nie narzucania swojej woli. Mamy oczywiście sygnały, jak chociażby ostatni sygnał, dość delikatny, ale przyzwyczailiśmy się do tego, że takich sygnałów w ogóle dotąd nie było, ze strony pana prezydenta Andrzeja Dudy, że być może głosy opinii społecznej, rodziców, nauczycieli będą mocno wzięte pod uwagę, jeśli chodzi o przyszłą ustawę. Natomiast dzisiaj musimy zdecydować o tym, kto będzie dalej odpowiadał za losy narodowej edukacji. Naszym zdaniem nie może to być pani minister Anna Zalewska (Oklaski) z ww. względów. Jak się przygotowuje program? Jak się przygotowuje podstawy programowe? Jak mają być przygotowane podręczniki? Jak można zaczynać budować program od VII klasy, a nie od I i IV? Jak można w ten sposób zbudować konsekwentny program nauczania? To jest pytanie, myślę, że za dużo punktów, dla tych, którzy uważają, że są w stanie dobrze zarządzać polską szkołą. Proszę pamiętać, że w wielu szkołach - w wielu szkołach - w szkołach wiejskich będzie ogromny problem. Przypomnę, że w bardzo wielu szkołach podstawowych, z powodu zresztą państwa decyzji o cofnięciu sześciolatków ze szkół, powstały oddziały przedszkolne. (Poseł Leonard Krasulski: Rodzice tego chcieli.) Często jest tak, że w tych szkołach wiejskich, są to szkoły 6-klasowe, są też oddziały przedszkolne. Takich szkół, gdzie są oddziały przedszkolne, jest blisko 40% na wsiach. Kiedy wejdą tam klasy VII i VIII, zabraknie miejsca dla przedszkolaków. Jednym z naszych największych osiągnięć w tych słynnych powtarzanych przez państwa jak mantrę 8 latach... (Poseł Marzena Machałek: No, było 8 lat.) ...było zwiększenie poziomu skolaryzacji, jeśli chodzi o przedszkola, z dwudziestu paru procent do blisko 70%. (Oklaski) Tyle dzieci wiejskich zostało objętych programem przedszkolnym. (Głos z sali: Przez zabranie sześciolatka do szkoły.) To jest dzisiaj zagrożone przez państwa zmiany, których konsekwencji gdzieś daleko w terenie pani minister w ogóle nie widzi. To jest problem podstawowy. Przytoczę tylko jeden fragment z licznych pism w tej kwestii skierowanych do pani minister. To jest akurat pismo ˝Solidarności˝, związku zawodowego ˝Solidarność˝ z Dzierżoniowa. Niech mi działacze ˝Solidarności˝ z Dzierżoniowa wybaczą, że ich przywołuję, nie chcę im zaszkodzić z tej mównicy, ale to pismo pokazuje jak w soczewce problemy, przed jakimi staną wszystkie gminy: Z naszych analiz wynika, że w roku szkolnym 2017/2018 może stracić pracę 59 nauczycieli. Może się zdarzyć, że liczba zwolnionych nauczycieli się zwiększy. W gminie wiejskiej Dzierżoniów są trzy zespoły szkolno-przedszkolne, jedna szkoła podstawowa z oddziałami przedszkolnymi i jedno gimnazjum. Nie ma szans na ulokowanie w budynkach szkół podstawowych dodatkowych oddziałów. Oddziały te zostaną umieszczone w budynku aktualnego gimnazjum. Liczba uczniów w czterech szkołach jest tak mała, że nie otworzy się czterech oddziałów klas VII, a jedynie dwa. Również nauczyciele szkół podstawowych stracą pracę bądź też zostaną im ograniczone etaty. Do budynku aktualnego zespołu gimnazjów przypuszczalnie zostaną przeniesione dwie małe szkoły podstawowe, co pociągnie za sobą kolejne zwolnienia. Równocześnie z wygaszaniem gimnazjum nr 3 przestanie istnieć szkoła mistrzostwa sportowego i zlikwidowany zostanie internat. (Poseł Teresa Wargocka: Dzieci nie będzie, szkół nie będzie. Nic nie będzie.) Co więcej, co zrobimy ze świetnie wyposażonymi salami, co z budynkami, co z nowoczesnymi boiskami szkolnymi? Niepokój budzi też fakt, cytuję... (Głos z sali: Nie straszcie ludzi.) ...że znikną gimnazja imienia zesłańców Sybiru, dwa na naszym terenie. Sybiracy, ludzie odchodzący, cieszący się ze współpracy ze szkołami, uczestniczą w uroczystościach szkolnych, ufundowali szkołom sztandary. Po latach milczenia i kłamstw na ich temat mogą wreszcie otwarcie opowiadać o swoim losie. To jest problem, który poruszałem na posiedzeniu komisji edukacji, mówiąc o szkołach tischnerowskich, których jest kilkadziesiąt, i o prośbie brata śp. ks. Józefa Tischnera. Co stanie się z jego gimnazjum, z tradycjami, z pamiątkami? Kto to przejmie? Klasa VII, VIII w jakimś oddziale szkoły podstawowej? Co się z tym stanie? (Oklaski) To jest tradycja, którą przerywacie, to są rzeczy, które nagle zostaną przecięte, przez to, że gwałtem wprowadzacie państwo tę reformę, nie ewolucyjnie - gwałtem, naraz, natychmiast, bez programu, bez podręczników, bez dobrego przygotowania, bez uszanowania uczuć dzieci i młodzieży, którzy się w tych gimnazjach uczą, nie mówiąc już o nauczycielach. (Oklaski) Wydaje się, że wiele problemów, które są tu poruszane, które poruszyłem, które dotyczą przede wszystkim dzieci i młodzieży, nie może nie być też wspartych kwestiami finansowymi. Wspomniałem o tym, przytaczając jedno z licznych pism pokazujących, przed jakimi trudnościami staną poszczególne gminy. Ale proszę pamiętać, że tego rodzaju zmiany wywołają też ogromne wydatki w poszczególnych samorządach. Te wydatki dzisiaj w moim mieście, Poznaniu, są szacowane - łącznie oczywiście z kosztami dotyczącymi zmiany związanej z sześciolatkami - na ok. 40-50 mln zł do końca przyszłego roku. W tym zakłada się, że 20% nauczycieli w poznańskich szkołach będzie musiało być zwolnionych. To jest skala rzeczy, które będą dotykały konkretnych ludzi, konkretnych środowisk i będą skutkowały potężnymi wydatkami, których w żaden sposób ministerstwo nie jest w stanie pokryć, przeznaczając na to np. 300 mln. Nie jest w stanie, bo przecież nie ma tych miliardów, minimum 1,5 mld, w budżecie. Wreszcie to jest kwestia powrotu do starego modelu szkoły. Młodzież dorastająca, która czuła się w gimnazjum doceniona - bo idzie do szkoły ponadpodstawowej, jest już bardziej dorosła, idzie do szkoły dobrze wyposażonej, ciekawej, dwujęzycznej, sportowej, artystycznej, w zależności od tego, jak te szkoły były sprofilowane - w istocie trafia z powrotem do szkoły podstawowej. Pokazuję to jako pewnego rodzaju proces, chociaż oczywiście to nie będzie się w ten sposób układało. (Poseł Artur Szałabawka: Może o gimnazjach regionalnych porozmawiamy, a nie o bogaczach.) (Dzwonek) (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Jak ktoś nie rozumie, to nie musi słuchać.) To też jest problem. Przecież słynna akcja ˝Ratuj maluchy˝, którą państwo tak popieraliście, była przeciwko łączeniu trzynastolatków z sześciolatkami, a teraz piętnastolatki będą z sześcio- i siedmiolatkami i nikomu to, jak widać, nie przeszkadza. (Poseł Marzena Machałek: Zgłosili wniosek o referendum w sprawie likwidacji gimnazjów.) Mamy w Polsce 7684 szkoły gimnazjalne, 3100 z nich to szkoły, gimnazja samodzielne. (Poseł Marzena Machałek: Ponad 2 tys.) One wszystkie ulegną likwidacji. (Poseł Teresa Wargocka: Przekształceniu.) Taka będzie decyzja obecnego rządu. Przekształcenie tych szkół w szkoły podstawowe... (Poseł Teresa Wargocka: Do liceum.) ...naprawdę nie jest czymś, czego, myślę, oczekują dzisiaj rodzice, dzieci i nauczyciele. (Poseł Jan Mosiński: Popatrzcie na sondaże.) Proszę pamiętać, że w wielu miejscowościach powstanie dylemat, gdzie dowozić dzieci, w małych gminach wiejskich. Która szkoła przetrwa? W dużych miastach, większych miejscowościach będzie kwestia nowych obwodów, będzie kwestia tego, gdzie dzieci pójdą, gdzie zostaną przypisane, jak zostaną podzielone te obwody, jak liczne będą klasy. To są pytania, na które państwo nie dajecie odpowiedzi. Szkoła, jak mawiał Andrzej Frycz-Modrzewski, jest rodzicielką najlepszych praw. One się rodzą w dyskusji - tej dyskusji, jaką rodzi szkoła. Państwo prawa nie szanujecie, co widać prawie codziennie, bo prawie codziennie przedstawiacie nową ustawę o Trybunale Konstytucyjnym, która ma trybunał w istocie ograniczyć do minimum, do fasady... (Poseł Artur Szałabawka: Do rzeczy!) ...tak jak fasadowe były instytucje różnego rodzaju w czasach PRL-u. (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Spadkobierca tej ideologii.) Ale jest pytanie o to, czy polska szkoła pozostanie szkołą, która cały czas, tak jak dotąd, podnosiła swój poziom. Otóż nasz wniosek o wotum nieufności wynika m.in. z przekonania, że takie działanie, tak gwałtowne, bez programu, bez dobrych podręczników, bez przemyślenia, bez policzenia kosztów, nie jest żadną gwarancją dalszego podnoszenia jakości nauczania w polskich szkołach. Wręcz przeciwnie, tę jakość po prostu zrujnuje, i to na długi czas. Wysiłek nauczycieli w tej kwestii, żeby ten poziom ratować, będzie musiał być naprawdę ogromny, bo będą tymczasowe programy, tymczasowe podręczniki, będzie program pisany wstecz, po VII klasie trzeba będzie napisać program dla VI klasy, a potem dla V klasy. (Poseł Teresa Wargocka: Nie.) Co to w ogóle... Jak tak można w ogóle planować edukację narodową, w ten sposób podchodząc do problemu wykształcenia? (Poseł Maria Małgorzata Janyska: Chaos w głowie, chaos w szkole.) Od jakości edukacji zależy siła narodu, zależy siła państwa. (Oklaski) To jest przecież podstawa. Kto jak kto, ale państwo powinniście zdawać sobie z tego sprawę. (Głos z sali: 8 lat.) Ale takie podejście do zmiany systemu oświaty naprawdę nie służy temu, żeby społeczeństwo mogło w pełni korzystać z owoców nauki... (Poseł Jan Mosiński: Zwłaszcza w tych wsiach i małych miasteczkach.) ...z owoców wiedzy, być w ciekawym i interesującym dyskursie, z którego będą się potem rodziły dobre polityki społeczne, dobre polityki, te, w których i my bierzemy udział, będzie się brało dobre rządzenie państwem. Źle przygotowane zmiany po prostu muszą mieć fatalne konsekwencje. (Poseł Marzena Machałek: Dlatego przegraliście wybory.) Taka jest po prostu logika wydarzeń, dlatego bardzo mocno przestrzegamy przed tego rodzaju postępowaniem. Warto się zastanowić, nie ma jeszcze tych dwóch ustaw w Sejmie. (Poseł Piotr Kaleta: Jaki to ma związek z panią minister?) (Poseł Marzena Machałek: To ma związek z tym, że przegrali wybory.) Najlepiej by było, gdyby nie wpłynęły do Sejmu. Miejmy nadzieję, że państwo, pani premier, pan poseł Kaczyński, zechcą jednak zreflektować się w tej kwestii i zatrzymają tę zupełnie nikomu niepotrzebną pseudoreformę, niepotrzebne zupełne zamieszanie w polskiej szkole i powstrzymają możliwość ogromnego stresu u dzieci. Mówiłem o tym, przytaczając przykład prezydenta Ignacego Mościckiego, mówiłem o źle widzących oczach, źle słyszących uszach. Jest tak w słynnej księdze ˝O szkole˝ Andrzeja Frycza Modrzewskiego, gdzie przytacza Modrzewski przykład osła kumańskiego. Jest to pewnie jakieś nawiązanie do tzw. oślej ławki. Osioł kumański przebierał się w skórę lwa i straszył ludzi, ale zdradziły go uszy. Proszę państwa, nie oszukacie tą reformą Rzeczypospolitej i jej obywateli, nie oszukacie nauczycieli i dzieci ani rodziców. To jest źle przygotowana reforma, niepotrzebna zupełnie nikomu... (Głos z sali: Zanudzisz salę.) ...i w tym znaczeniu niepotrzebnej i fatalnej reformy, w tym znaczeniu kryje się cały błąd waszego myślenia - mówię tu o Prawie i Sprawiedliwości, o Rzeczypospolitej i jej przyszłości. (Oklaski) Jeśli państwa nudzi, a słyszę takie głosy, mówienie o problemach polskiej szkoły, to współczuję. Proponuję więcej respektu nie dla mojej osoby, ja respektu nie potrzebuję, ale dla tych, którzy nas słuchają... (Poseł Jacek Osuch: Proszę posłuchać rodziców.) ...którzy bardzo chcą dobrej polskiej szkoły. (Poseł Jacek Osuch: Rodziców proszę posłuchać.) Polecam Wysokiej Izbie wniosek o wotum nieufności, by został przygotowany... (Poseł Artur Szałabawka: Rozmawiajcie ze zwykłymi ludźmi, a nie z elitami.) ...a państwo spróbujcie porozmawiać właśnie ze zwykłymi ludźmi, rodzicami. (Poseł Piotr Kaleta: Wyście się nagadali.) (Poseł Artur Szałabawka: Nie z bogaczami.) Niech wam wreszcie uszy się otworzą na głosy tych, którym zależy na wychowaniu i wykształceniu własnych dzieci, bo państwo ich nie słyszycie. Widzicie tylko i wyłącznie swoje projekta, jak dawniej mawiano, i wyłącznie własne idee. Naprawdę, asinus ad lyram. (Poseł Piotr Kaleta: Do oślej ławki.) Naprawdę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)