Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2016-10-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie projektów ustaw dotyczących nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, zawartych w przypadku projektu rządowego w druku nr 806, a w przypadku projektu poselskiego autorstwa klubu Kukiz’15 - w druku nr 771. Zacznę od projektu rządowego. Proponowany pakiet zmian zakłada, że przypisywanie publiczne i wbrew faktom narodowi polskiemu lub państwu polskiemu odpowiedzialności lub współodpowiedzialności za popełnione przez III Rzeszę zbrodnie nazistowskie lub inne przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz zbrodnie wojenne będzie karane grzywną lub karą pozbawienia wolności do 3 lat. Jednocześnie wyłącza się odpowiedzialność karną za użycie znieważających sformułowań w przypadku prowadzenia działalności naukowej lub artystycznej. Śledztwo w przypadku takiego przestępstwa ma wszczynać z urzędu prokurator IPN, a wydawane w tych sprawach wyroki będą podawane do publicznej wiadomości. Wysoka Izbo! Niewątpliwie problem używania obraźliwych wobec wszystkich Polaków określeń ˝polskie obozy śmierci˝ oraz ˝polskie obozy koncentracyjne˝ zasługuje na naszą uwagę i reakcję. W czasie II wojny światowej ponieśliśmy ogromne straty i będąc czwartą pod względem wielkości armią aliancką, wnieśliśmy wielki wkład w zwycięstwo nad hitleryzmem. Tymczasem dziś, po ponad 70 latach, niejednokrotnie można usłyszeć w zachodnich mediach o polskich obozach śmierci. Nie zamierzam dociekać, ile w tym złej woli, ile zaś ignorancji. Powinniśmy jednak znaleźć na ten problem remedium i konsekwentnie je stosować. Pytanie tylko - i nie będę tu, myślę, zbyt oryginalny - czy wspomniane środki karne odniosą skutek w sytuacji, kiedy określenia te padają na łamach nowojorskich dzienników, paryskich tygodników czy monachijskich portali internetowych, bo trzeba przyznać, że problem używania obraźliwych dla nas określeń nie występuje w Polsce, ale jest to głównie kłopot pojawiający się poza jej granicami. Pytanie, czy nie powinniśmy raczej skupić się na promowaniu konsekwentnie i długofalowo naszej własnej narracji historycznej. Zamiast penalizować tę nieprzychylną nam narrację, czy nie lepiej skupić się na działaniach edukacyjnych i na tym, jak dotrzeć do środowisk opiniotwórczych na Zachodzie z naszym przekazem historycznym? Wreszcie czy nie skuteczniejsze byłyby pozwy na gruncie prawa cywilnego krajów, w których dochodzi do używania tych uwłaczających nam określeń? Przyjmując proponowaną ustawę, Polska dołączy do grona takich krajów jak Turcja czy Rosja, gdzie głoszenie wersji historii niezgodnej z oficjalną jest sankcjonowane karnie. Wysoka Izbo, tak nie robią silni, tak robią słabi, którzy swojej opowieści o historii muszą bronić metodami administracyjno-karnymi. Ci naprawdę silni i skuteczni potrafią dotrzeć do świata ze swoją narracją historyczną, potrafią ją promować i sprzedać. Jest pytanie, czy polska droga do wolności nie jest warta, by ją w pozytywnym tego słowa znaczeniu sprzedawać całemu światu. My pamiętamy, że droga ta wiodła również przez gehennę niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i warto, by świat również o tym pamiętał. Omawiany projekt zawiera również przepisy nowelizujące ustawę o grobach i cmentarzach wojennych. Określono w nich procedurę udzielania dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi. Zmianie podlega także ustawa o muzeach. Określono w niej zasady przyznawania medalu ˝Opiekun Miejsc Pamięci Narodowej˝. Będzie on nadawany przez ministra kultury. To z pewnością są bardzo istotne elementy. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego, dostrzegając te niewielkie, powiedziałbym, mankamenty, jednak opowiada się (Dzwonek) za tym, żeby obydwa projekty trafiły do komisji i by można było nad nimi popracować, by te mankamenty, co do których są wątpliwości, wyeliminować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)