Mówca: Marek Ast
Data: 2016-02-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, druk nr 166. Obecna konstytucja obowiązuje od 1997 r., warto to przypomnieć, to już blisko 20 lat. Została uchwalona w gruncie rzeczy oczywiście na zasadzie szerokiego konsensusu, niemniej jednak przez parlament, który wówczas był zdominowany przez środowiska lewicowe. Myślę, że po 20 latach obowiązywania konstytucji faktycznie jest czas na to, aby przyjrzeć się konstytucyjnym regulacjom, temu, jak one funkcjonują. Na pewno niezbędna jest szeroka dyskusja na temat ewentualnej nowelizacji konstytucji, zresztą zaraz na początku kadencji mówił o tym pan marszałek Morawiecki. My też jako środowisko Prawa i Sprawiedliwości o potrzebie zmian konstytucji wielokrotnie mówiliśmy. Natomiast ta propozycja ruchu Kukiz’15 dotyczy konkretnej sytuacji i konkretnych uregulowań zawartych w konstytucji i odnosi się do Trybunału Konstytucyjnego. I rzeczywiście warto przypomnieć, jakie są przyczyny tej inicjatywy. Warto przypomnieć, dlatego że padają takie sformułowania, jakobyśmy mieli kryzys konstytucyjny. To są duże słowa, nic takiego nie ma w Polsce miejsca. Mamy oczywiście kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego i nie ulega kwestii, że ten kryzys został wywołany przez większość parlamentarną poprzedniego parlamentu w czerwcu ubiegłego roku poprzez... (Poseł Robert Kropiwnicki: Przez prezydenta.) ...uchwalenie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, poprzez przyjęcie regulacji, które umożliwiały wybór nie dwóch sędziów na zapas, ale pięciu sędziów na zapas. (Poseł Joanna Mucha: Brednie, panie pośle, brednie.) Została ta dyspozycja ustawy wykonana przez parlament poprzedniej kadencji, tych pięciu sędziów na zapas zostało wybranych i Wysoka Izba, Sejm VIII kadencji ten błąd musiał naprawić i naprawił, nowelizując ustawę o Trybunale Konstytucyjnym. (Poseł Robert Kropiwnicki: Niekonstytucyjną, niekonstytucyjną.) (Poseł Krzysztof Brejza: Niekonstytucyjną.) A zatem za obecny kryzys wokół trybunału, po pierwsze, odpowiada oczywiście Platforma Obywatelska, po drugie, odpowiada niestety prezes Trybunału Konstytucyjnego i niektórzy sędziowie Trybunału Konstytucyjnego, którzy, przypomnę, brali udział w pracach nad niekonstytucyjną ustawą o Trybunale Konstytucyjnym. (Poseł Arkadiusz Myrcha: On sam nie wierzy w to, co mówi.) Nic zatem dziwnego, że Trybunał Konstytucyjny jak niepodległości broni tych zapisów. Faktycznie trzeba zgodzić się z wnioskodawcami, że ta sytuacja więcej miejsca mieć nie powinna. Nie powinna mieć w przyszłości miejsca taka sytuacja, że trybunał jest sędzią we własnej sprawie, a tak w istocie było w przypadku skargi, która została złożona na konstytucyjność ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. A zatem takie były przyczyny, które legły u podstaw inicjatywy ruchu Kukiz’15, inicjatywy, to chcę podkreślić, popartej przez posłów Prawa i Sprawiedliwości, bo nie jest tak, że Prawo i Sprawiedliwość nie widzi problemu. Ten problem jest, problem mógłby zostać i pewnie będzie musiał zostać rozwiązany bez nowelizacji konstytucji, bo nie wierzę w to, aby wokół propozycji zgłoszonej przez posłów ruchu Kukiz’15 i posłów Prawa i Sprawiedliwości udało się zbudować w parlamencie większość, która tę nowelizację będzie w stanie uchwalić. Oczywiście rozwiązanie jest bardzo proste, a mianowicie takie, że pan prezes Trybunału Konstytucyjnego i Trybunał Konstytucyjny podporządkują się ustawie o Trybunale Konstytucyjnym. Dzisiaj słyszymy zapowiedź łamania konstytucji przez prezesa Rzeplińskiego, ponieważ prezes oświadczył, że nie będzie rozpatrywał... (Poseł Robert Kropiwnicki: Panie pośle, może o wniosku coś pan powie, o wniosku?) Panie pośle Kropiwnicki, do tego dojdziemy, wystąpienia są 10-minutowe. (Poseł Monika Wielichowska: Jeszcze 4 minuty tylko.) A zatem pan prezes Rzepliński... (Poseł Robert Kropiwnicki: Czas leci.) ...zapowiedział łamanie konstytucji i ja mogę w tym momencie powiedzieć jedno: Jeżeli po prostu Trybunał Konstytucyjny nie będzie rozstrzygał spraw w oparciu o nowe przepisy, znowelizowanej ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, to takie postępowanie Trybunału Konstytucyjnego będzie dotknięte wadą nieważności. Teraz już przechodzę do meritum, do propozycji, które są zawarte w druku nr 166. Tak, myślę, że propozycje idą w dobrym kierunku. Stanowią zainicjowanie dyskusji na temat tego, w jaki sposób ten kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego rozwiązać. Do tej pory Wysoka Izba próbowała ten kryzys rozwiązać poprzez nowelizację ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, czyli po prostu bez zmiany ustawy zasadniczej. Być może, jeżeli jest tak, że te środki, które do tej pory przez Wysoką Izbę zostały podjęte, są niewystarczające, to może trzeba zmienić konstytucję. Tak jak pan poseł wnioskodawca przedstawił projekt, te propozycje idą w dwóch kierunkach. Jedna propozycja, z którą trudno się nie zgodzić, mianowicie rzeczywiście na przyszłość powinniśmy zapobiec sytuacji, w której Trybunał Konstytucyjny będzie sędzią we własnej sprawie. Propozycja, aby skargi na konstytucyjność ustawy o Trybunale Konstytucyjnym rozpatrywał Sąd Najwyższy, myślę, że to jest krok we właściwym kierunku, tym bardziej że w wielu państwach, nawet europejskich, Sąd Najwyższy pełni rolę Trybunału Konstytucyjnego. Kwestia wyboru sędziów. Ta propozycja w jakiś sposób, mimo że została sformułowana inaczej, niż proponuje to Prawo i Sprawiedliwość... Prawo i Sprawiedliwość, przypomnę, zaproponowało kompromisowe rozwiązanie, a zatem zaproponowało Wysokiej Izbie, aby podjąć dyskusję na temat tego, czy nie mogłoby być tak, że ośmiu sędziów Trybunału Konstytucyjnego byłoby wybieranych przez opozycję, siedmiu - przez koalicję rządzącą. Dla zrealizowania tej propozycji też właściwie trzeba byłoby doprowadzić do zmiany konstytucji, a zatem mam nadzieję, że o tej propozycji w trakcie prac legislacyjnych również będziemy w komisji rozmawiać, ale to, co proponuje ruch Kukiz’15, czyli wybór 18 sędziów większością 2/3 głosów Wysokiej Izby, to też jest propozycja, która będzie zmuszała parlament do zawarcia kompromisu, do zawarcia konsensusu, aczkolwiek w praktyce pewnie tak czy inaczej będzie to wybór polityczny, bo w efekcie będzie odzwierciedlał w wybranym składzie Trybunału Konstytucyjnego tak naprawdę układ sił w Sejmie. Niemniej jednak warto o tym rozmawiać, stąd też oczywiście Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie wnosił o przekazanie projektu do dalszych prac legislacyjnych. Jednocześnie chcę wyrazić nadzieję, że do rozwiązania kryzysu wokół Trybunału Konstytucyjnego dojdzie bez konieczności zmian w konstytucji. Klucz do rozwiązania tego kryzysu leży w samym Trybunale Konstytucyjnym. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)