Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Podstawowe informacje historyczne przedstawił poseł sprawozdawca pan Piotr Babinetz, za co panu posłowi serdecznie dziękuję, bo to pozwala mi skupić się na innych nieco zagadnieniach. Chciałbym tylko mocno zaakcentować jeszcze raz, że obława augustowska to zbrodnicza operacja pacyfikacyjna przeprowadzona ponad 2,5 miesiąca po zakończeniu II wojny światowej w Europie i po kapitulacji Niemiec, a więc w warunkach obowiązującego pokoju, w lipcu 1945 r. na terenie północno-wschodniej Polski obejmującym 4 powiaty: augustowski, suwalski, sejneński i sokólski. Została ona przeprowadzona przez liniowe pododdziały 3 Frontu Białoruskiego Armii Czerwonej i 62. Dywizję Wojsk Wewnętrznych NKWD przy wsparciu niestety polskich formacji, komunistycznych, ale polskich, 1. Praskiego Pułku Piechoty Ludowego Wojska Polskiego oraz funkcjonariuszy UB i MO, a także oczywiście działaczy politycznych partii komunistycznej. Akcja ta była realizacją specjalnego planu penetracji lasów Puszczy Augustowskiej opracowanego przez Sztab Generalny Armii Czerwonej w celu likwidacji działających na jej obszarze grup partyzanckich, które nie chciały podporządkować się narzuconej przez Związek Sowiecki komunistycznej władzy i nowej sowieckiej okupacji. Wątpliwości co do tego, bo różnie na ten temat sądzono, jaki był cel tej akcji, w kogo ona była wymierzona, nie pozostawia pismo Głównej Prokuratury Wojskowej Federacji Rosyjskiej z 4 stycznia 1995 r. Z tego pisma wynika między innymi, co następuje, to jest cytat: ˝Ustalono, że w związku z licznymi faktami napadów na żołnierzy Armii Radzieckiej, mających miejsce na terytorium Polski, Sztab Generalny Sił Zbrojnych ZSRR zgodnie z poleceniem Dowódcy Naczelnego rozpracował plan przeprowadzenia operacji wojskowej w lasach augustowskich w powiecie suwalskim, woj. białostockie, celem wykrycia i unieszkodliwienia wszystkich formacji antyradziecko nastawionej 'Armii Krajowej'˝. Też co do liczb rozstrzyga ono wątpliwości: ˝Podczas operacji przeprowadzonej przez wojsko 3 Frontu Białoruskiego w dniach od 12 do 19 lipca 1945 roku zatrzymano ponad 7 tysięcy obywateli polskich i litewskich, a także skonfiskowano znaczną ilość broni˝. Zbrodnia obławy augustowskiej nazywana jest drugim, kolejnym albo małym Katyniem. Nie jest to tak mały Katyń, jeżeli porównywać, bo jednak to 2 tys. osób - tak wynika z dzisiejszych dokumentów i z badań - taka mogła być liczba ofiar obławy augustowskiej. Ale skojarzenie nie jest tutaj ani co do liczb, ani co do tych represji, które przeszli ci, którzy byli objęci tą akcją, akcją zbrodniczą, i śmierci ostatecznie im zadanej. Ta akcja trwała głównie w dniach od 12 do 19 lipca, dlatego proponujemy dzień 12 lipca jako Dzień Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej, ale trwała właściwie do końca lipca, czyli znacznie dłużej niż przez ten tydzień, i zatrzymywano kolejne osoby, stąd liczba ofiar mogła być większa, niż sądzono, niż wynikało z pierwszych raportów. Ofiary, osoby zatrzymane zostały umieszczone w punktach filtracyjnych ulokowanych w stodołach, chlewach, szopach, magazynach, piwnicach. Zatrzymani byli poddawani brutalnym przesłuchaniom, torturom, biciu. 5515 osób zwolniono po tych przesłuchaniach, o reszcie do dzisiaj nic nie wiemy. Przez cały okres PRL-u o obławie augustowskiej nie wolno było mówić. Była ona objęta nie tylko zmową, ale i nakazem komunistycznym milczenia. Rodziny po pierwszych próbach dochodzenia prawdy zostały zastraszone i milczały przez kilkadziesiąt lat. Do niedawna sądzono, że w obławie augustowskiej zginęły 592 osoby. Dzisiaj już, dzięki rosyjskiemu Stowarzyszeniu Memoriał, a zwłaszcza panu prof. Nikicie Pietrowowi, wiemy, że liczba ofiar była znacznie większa i może sięgać nawet 2 tys., o czym już była mowa. Z szyfrogramu szefa Głównego Zarządu Kontrwywiadu Smiersz generała pułkownika Wiktora Abakumowa z 20 lipca 1945 r. do komisarza spraw wewnętrznych ZSRR Ławrientija Berii można wyczytać te wszystkie dane, o których mówimy, zwłaszcza dane liczbowe, i dowiedzieć się, jak traktowani byli zatrzymani w czasie akcji mieszkańcy północno-wschodniej części Polski. Oczywiście byli nazywani bandytami (Dzwonek) i było jasne polecenie, żeby bandytów zlikwidować. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie mając więcej czasu na to, żeby jeszcze coś więcej o tej niezwykłej zbrodni powiedzieć, chciałbym tylko na koniec podziękować za to, że - wprawdzie po pierwszych próbach zakwestionowania tego projektu ustawy w Komisji Kultury i Środków Przekazu - jednak możemy dzisiaj zgodnie powiedzieć, że chcemy wszyscy, aby ta ustawa została uchwalona. Wierzę, jestem przekonany po tych wystąpieniach klubowych, które już słyszeliśmy - a także pewnie dotyczy to innych, które jeszcze będą wygłoszone - że ustawa ta zostanie uchwalona. Dobrze by było, żeby to się stało na tym posiedzeniu Sejmu, mam nadzieję, że pani marszałek tak zarządzi, bo mamy przed sobą 19 lipca, kolejną rocznicę, 70., tym razem okrągłą, obławy augustowskiej, obchodzoną w Gibach co roku. Dobrze by było, żeby mieszkańcy tych terenów i całej Polski, wszyscy Polacy, ale zwłaszcza rodziny ofiar, mogli usłyszeć, że Sejm Rzeczypospolitej Polskiej podjął decyzję o ustanowieniu Dnia Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej 12 lipca i że ten dzień będzie mógł być obchodzony już zawsze, każdego roku. A my oczywiście nie możemy poprzestać na tym i dążyć musimy do tego, aby poznać pełną prawdę o obławie augustowskiej, znaleźć miejsca spoczynku doczesnych szczątków. Dzisiaj można powiedzieć na koniec tak: Znając te okoliczności, które przeszkadzają w dotarciu do pełnej prawdy, zróbmy przynajmniej jako Sejm Rzeczypospolitej Polskiej to, co możemy zrobić, czyli oddajmy cześć tą ustawą, ustanówmy ten dzień, żeby mógł być on obchodzony nie tylko w powiatach dotkniętych obławą augustowską, dotkniętych tą zbrodnią, ale także w całej Polsce. To będzie miało również znaczenie edukacyjne, będą podejmowane różne inicjatywy w całej Polsce, w oświacie, w dziedzinie kultury pewnie będą podejmowane różne formy upamiętnienia tej niesłychanej zbrodni. Dlatego oczywiście klub Prawa i Sprawiedliwości będzie głosował - jako że my w ogóle jesteśmy wnioskodawcą tego projektu ustawy, ale i z głębokiego przekonania - za tą ustawą. Mam nadzieję, że jednogłośnie Sejm tę ustawę w piątek uchwali. Dziękuję bardzo. (Oklaski)