Mówca: Paweł Poncyljusz
Data: 2022-03-03 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Obradujemy nad ustawą, która wpłynęła do Sejmu wczoraj. Zdając sobie sprawę z tego, że mamy sytuację nadzwyczajną, nie oponujemy przeciwko treści tej ustawy, natomiast tryb tego jest o tyle ryzykowny, że już wiele razy w tej Izbie szybkie, wręcz sprinterskie, procedowanie kończyło się koniecznością przeprowadzenia kolejnych nowelizacji, a więc tworzeniem szumu prawnego, gdy coś obowiązywało przez 2-3 miesiące. Nie kwestionujemy tego, że zasady przekazywania sprzętu wojskowego poza Polskę muszą być prostsze. Dotychczas mieliśmy taką zasadę, że sprzęt wojskowy najpierw musiał być wycofany z armii do Agencji Mienia Wojskowego i dopiero potem był sprzedawany czy przekazywany za granicę naszym różnego rodzaju sojusznikom czy też podmiotom, które o to prosiły, a była zgoda w rządzie, żeby coś takiego zrobić. Taką historię mieliśmy w 2007 r., kiedy właśnie był problem z przekazywaniem sprzętu, z przenoszeniem go z wyposażenia wojska do Agencji, po to żeby można było wesprzeć tych, którzy o to prosili. Wiele tygodni trwało - i zabierało czas wielu instytucjom, wielu ludziom w tych instytucjach - dokonanie formalnych przesunięć. Nas trochę niepokoi to, czy na pewno obejmujemy tą ustawą wszystkie sytuacje, i mamy co do tego wątpliwości. Mówiłem o tym wczoraj w komisji. Są dzisiaj grupy obywateli, stowarzyszenia, organizacje, które próbują przekazać kamizelki kuloodporne, hełmy Ukrainie. Niestety obowiązująca ustawa o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym nie pozwala tego robić w sprawniejszy sposób niż dotychczas. Co prawda pan minister nas zapewnił, że podpis w imieniu tzw. końcowego użytkownika, end user, teraz będzie mógł złożyć attaché wojskowy ambasady ukraińskiej w Warszawie, natomiast obawiam się, że dalej dla wielu organizacji, które są pomiędzy polską granicą, w kolejkach po ukraińskiej stronie granicy, z uchodźcami, i tam pomagają, jak również dostają możliwości organizowania transportu właśnie kamizelek i hełmów... Tutaj niestety mogą polec. Namawiamy rząd, aby uprościć te przepisy w dwóch kwestiach. Chodzi o to, po pierwsze, żeby skrócić czas decydowania o wydaniu pozwolenia na wywóz takiego sprzętu - bo dalej kamizelki kuloodporne i hełmy są klasyfikowane jako wyposażenie wojskowe. Nie wiem, czy jest to do końca słuszne. Wczoraj o tym mówił też pan poseł Lasek. Chodzi o to, żeby nie było tak, że robimy tylko pewien wyłom dla instytucji rządowych, a nie zastanawiamy się nad całością obrazu, bo wielu obywateli, wiele organizacji, wiele takich zbożnych inicjatyw również mogłoby w tej kwestii pomagać potrzebującym. Nawet pakiety medyczne, pakiety opatrunkowe z oznaczeniem, że jest to wojskowe, podlegają koncesjonowaniu i temu obrotowi specjalnemu. To jest kłopot, a prawdopodobnie te opatrunki, te pakiety będą dzisiaj potrzebne w wielu miastach na Ukrainie. Nie ma takiej możliwości, żeby zrobić to poprzez te organizacje, albo procedura jest dużo bardziej utrudniona, niż to potrzebne. Bo nie mówimy o eksporcie broni, nie mówimy o eksporcie amunicji. Mówimy właśnie o rzeczach, które mogą pomóc obywatelom, obrońcom miast na terenie Ukrainy. Tak że Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska popiera ten projekt, natomiast apelujemy o to, żeby jeszcze, przynajmniej w trakcie prac Senatu, rząd zreflektował się nad możliwością wprowadzenia pewnych wyłączeń, jeśli chodzi o sprzęt, który nie jest uzbrojeniem czy amunicją sensu stricto. To pozwoliłoby na szybsze procedowanie i wysyłanie tego wyposażenia za granicę. O to apelujemy, panie ministrze. I to wszystko. Dziękuję bardzo. (Oklaski)