Mówca: Edukacji Barbara Nowacka
Data: 2025-11-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Z przyjemnością patrzę, jak dzisiaj będziemy głosować nad zmianą, która polskiej szkole po prostu jest potrzebna. Zmianą, która jest dobra i korzystna. Wyrównująca szansę. (Poseł Joanna Borowiak: Matko i córko...) Dlaczego wprowadzamy reformę Kompas Jutra? Ta ustawa jest przygotowaniem pod reformę Kompas Jutra. Otóż widzimy nierówności, które dzieją się w szkołach. (Poseł Joanna Borowiak: Popsuł się wam ten kompas.) Widzimy to, że w wielu szkołach wspaniałe nauczycielki i wspaniali nauczyciele wprowadzają zmiany, przygotowują młodzież do pracy, do życia w XXI w., do kompetencji przyszłości. My te kompetencje zbadaliśmy. Te kompetencje to sprawczość, umiejętność komunikacji, współpraca w grupie, znajomość nauk ścisłych i logicznego myślenia, krytyczne myślenie oraz kompetencje sportowe. To są najważniejsze elementy, do których powinniśmy kształcić młode pokolenie. Co dzieje się dzisiaj? W niektórych szkołach, tam gdzie dyrektor czy nauczyciel ma pasję, odwagę, energię, te działania już są. Ale chcemy, żeby tak było w każdej szkole. Chcemy, żeby w każdej szkole doświadczenie edukacyjne stało się normą. By tydzień projektowy, w trakcie którego wszyscy uczniowie pracują nad wybranym zagadnieniem, co pewno część z państwa widziała na różnych filmach o szkołach w innych krajach, również miał miejsce w Polsce. Żeby nasze, polskie dzieciaki zdobywały nie tylko wiedzę teoretyczną, ale również praktyczne umiejętności. Żeby uczyły się komunikacji i współpracy. By umiały pracować zespołowo. Kolejnym istotnym komponentem jest krytyczne myślenie, które pozwoli im oddzielić prawdę od fałszu w tak trudnych czasach. Reforma zakłada, po pierwsze, że będzie wchodziła stopniowo. Nie może wejść od razu, bo to jest ze szkodą dla nauczycielek i nauczycieli. To jest ze szkodą dla procesu edukacyjnego. Dlatego od 1 września 2026 wejdzie do przedszkoli, klas pierwszych i klas czwartych szkoły podstawowej. W kolejnym roku - do następnych klas szkoły podstawowej i do szkoły ponadpodstawowej. Co jeszcze zakłada ta ustawa oprócz tych zmian? Zakłada dotację podręcznikową, którą podnosimy o 20%. Zakłada czwartą konsultację podręcznika, doradcę metodycznego, tak żeby ułatwić nauczycielkom i nauczycielom pracę. Zakłada wsparcie dla klas mundurowych, tak żeby ich wysiłek był odzwierciedlony na świadectwie. Przy okazji chciałabym podziękować wszystkim zaangażowanym w pracę nad reformą, w szczególności Instytutowi Badań Edukacyjnych - Państwowemu Instytutowi Badawczemu. Rozpoczęły się konsultacje nad podstawą programową. Nie jest prawdą to, co tu mówił jeden z posłów, który ma doświadczenie dyrektorskie. My nie głosujemy dzisiaj nad podstawami programowymi, ale zapraszam państwa do konsultacji w sprawie podstaw programowych na stronie: Kompas Jutra. Trwa przygotowanie do tej reformy. Po pierwsze ona jest oparta na tym, co w szkole się dzieje. My nie wywracamy systemu, jak to robili nasi poprzednicy, ale bazujemy na tym, co się dzieje, na dobrych praktykach. Na podstawie tych dobrych praktyk proponujemy rozwiązania. Ale są też ambasadorowie reformy. W tej chwili ponad 200 osób, a za chwilę ich będzie kilka tysięcy. Oni będą wspierały nauczycieli w tej zmianie. Zwracam się z wielką prośbą do rodziców, uczniów i nauczycieli, by włączyli się w konsultacje programowe. By patrzyli na podstawy, które realnie doprowadzą do tego, że młodzież będzie się uczyła praktycznie. (Poseł Elżbieta Witek: Będą półanalfabetami.) Widzę niesamowite wzmożenie prawej strony. Wiecie państwo dlaczego? Dlatego, że kiedy oni działali, wszystko było właśnie tak: krzykiem i chaosem. Jeden z ich ministrów doprowadził do tego, proszę państwa, że w Polsce za czasów PiS-u wyniki badania kompetencji z matematyki spadły o blisko 30%. To jest efekt likwidacji gimnazjów, ale to jest też efekt likwidacji doświadczenia edukacyjnego. Dlatego przywracamy dobre praktyki. Dlatego nie będziemy zgadzali się też na kłamstwa wokół tej ustawy, co dzisiaj się dzieje. (Poseł Elżbieta Witek: Do jakiej szkoły pani chodziła?) Apeluję do wszystkich osób, którym leży na sercu dobro oświaty, żeby nie słuchały bredni byłych ministrów oświaty, tylko przeczytali, co jest esencją zmiany. (Głos z sali: Siadaj!) Esencją zmiany jest nastawienie na autonomię nauczycieli, tak ważną, na sprawczość zarówno uczniów, jak i nauczycieli, i kompetencje przyszłości. Stoimy przed wielką szansą. Polska szkoła może się zmienić. Może być z jednej strony szkołą dającą wiedzę, kompetencje i umiejętności, a z drugiej strony szkołą, która zaopiekuje się każdą młodą osobą. (Poseł Barbara Bartuś: Kompetencje? Do zbierania szparagów nie trzeba...) Szkołą wspierającą i kształcącą. Tylko do tego trzeba mieć odwagę odrzucić podziały ideologiczne. Do tego trzeba mieć odwagę posłuchać, co mówi drugi człowiek. Do tego też trzeba mieć odwagę, by rozmawiać z oponentami. My do tej rozmowy jesteśmy gotowi. Zapraszam każdą i każdego, komu leży na sercu dobro edukacji, do udziału w konsultacjach, które dostępne są na stronie Kompas Jutra Ministerstwa Edukacji Narodowej. Dziękuję bardzo wszystkim zaangażowanym w pracę i życzę dużo powodzenia i satysfakcji zawodowej wszystkim nauczycielkom i nauczycielom. (Oklaski)