Mówca: Alicja Chybicka
Data: 2019-01-31 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałabym poruszyć problem późnego rozpoznawania nowotworów złośliwych w Polsce. Rocznie na świecie choruje 18,1 mln osób. W Polsce zachorowalność na nowotwory rośnie lawinowo. Spodziewamy się, że w aktualnie rozpoczętym roku dojdzie do 180 tys. zachorowań. Wyleczalność nowotworów zależy od wielu czynników, m.in. od tego, jak szybko nowotwór zostanie rozpoznany. Nowotwór to są nasze własne komórki, które wskutek dewiacji genetycznej namnażają się w sposób niekontrolowany. W związku z tym objawy bardzo często nie są zauważane ani przez dorosłych, ani przez młodzież. Rodzice nie zauważają tego, co trzeba, u dzieci. Postępowanie polskiego Ministerstwa Zdrowia w tym zakresie od wielu, wielu lat zmierza do tego, żeby w Polsce nie rozpoznawać nowotworów głównie w stadiach zaawansowanych, ale rozpoznawać nowotwory w stadiach pierwszym i drugim. Różnica jest diametralna. Pomijając najważniejszą kwestię, czyli kwestię walki o życie, co jest prawie w 100% osiągalne w stadiach pierwszym i drugim, chciałabym powiedzieć, że w stadiach trzecim i czwartym wyleczalność jest o wiele niższa, przede wszystkim w przypadku nowotworów u dorosłych. Co powinniśmy zrobić? Potrzebna jest bardzo szeroka kampania społeczna. Ja mogę powiedzieć, że 45 lat zdzieram gardło jako nauczyciel akademicki Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, mówiąc o objawach choroby nowotworowej, o tym, gdzie trzeba się zgłosić, co trzeba zrobić. Właściwie to jest kompletnie bez efektu. Potrzebne są w każdym miejscu broszury, które pokażą Polakom, jakie objawy mogą sugerować wystąpienie nowotworu. Najgorsze jest to, że nowotwór najczęściej jest skąpoobjawowy lub bezobjawowy. Objawy potrafią występować przez wiele, wiele lat, szczególnie u dorosłych. Nowotwór jelita grubego potrafi rosnąć przez 10 lat, dając tylko dyskretne objawy w przypadku przewodu pokarmowego. To, co można i powinno się systemowo zrobić, to badanie każdego zdrowego dziecka raz w roku. Chodzi o to, żeby to badanie obejmowało morfologię krwi obwodowej, badanie USG jamy brzusznej i przede wszystkim dokładne badanie fizykalne z dokładnym wywiadem. Fachowiec potrafi wyłowić takie czynniki, które mogą świadczyć o nowotworze u dziecka. W przypadku dorosłych trzeba robić podobnie. Być może raz w roku badanie każdego dorosłego to za dużo, ale niewątpliwie w wieku powyżej 60 lat to powinien być standard, bowiem najczęściej nowotwory występują w wieku podeszłym. Tu również potrzebne są dokładne badanie, wywiad, morfologia krwi obwodowej, USG jamy brzusznej. Przy wykryciu jakichkolwiek objawów, najmniejszych objawów sugerujących nowotwór potrzebna jest pogłębiona diagnostyka. To, o czym powiedziałam, jest mało kosztowne, bo morfologia i USG są badaniami nieszkodliwymi, tanimi. Badanie fizykalne też nikomu nie zaszkodzi. Potrzebne są akcje medialne. Media okresowo włączają się od wielu lat. Prowadzone są badania przesiewowe w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, są specjalne badania przesiewowe. To wszystko sprawiło, że jest pewien postęp. Jeszcze nie tak dawno różnica w wyleczalności nowotworów u dorosłych w porównaniu do krajów zachodnich wynosiła prawie 50%, a w tej chwili ta różnica wynosi ok. 20%. Ale to też jest dużo. Nie powinno być tak, że w Polsce, jeżeli chodzi o rozpoznany i leczony nowotwór, pacjent może umrzeć, a jeśli pojedzie za niemiecką granicę, będzie wyleczony. Nie jest to tylko kwestia szybkiego rozpoznawania nowotworu, ale także szybkiej, pogłębionej diagnostyki, a potem dobrego, dostosowanego do danego pacjenta leczenia, zależnego od stadium zaawansowania nowotworu i tego, jak chory reaguje na zastosowane leczenie. Właściwie sprawa od wielu lat tkwi w martwym punkcie. Mogę powiedzieć, że w przypadku nowotworów u dzieci również nie ma postępu w szybkim rozpoznawaniu. (Dzwonek) Jest ogromny postęp w przypadku wyleczalności, tj. z 15% na 85%, co jest dobre, ale mamy dużo do zrobienia. Przede wszystkim system zdrowotny powinien nastawić się na wczesne rozpoznawanie, a nie na walkę o życie, jeżeli chodzi o leczenie, które naprawdę jest bardziej kosztowne niż profilaktyka. Dziękuję bardzo. (Poseł Zbigniew Ajchler: Brawo!)