Mówca: Bożena Borys-Szopa
Data: 2021-03-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec sprawozdań z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za lata 2018 i 2019. Prezentowane dziś sprawozdania stanowią kompleksową informację o wynikach 2-letnich działań nadzorczo-kontrolnych i prewencyjnych Państwowej Inspekcji Pracy. Analiza przeprowadzonych kontroli zawarta w obu dokumentach wskazuje na złożoność i różnorodność problemów występujących na rynku pracy, którym Państwowa Inspekcja Pracy stara się przeciwdziałać. Przede wszystkim chciałabym w tym miejscu wyrazić uznanie dla wszystkich inspektorów i pracowników w całej Polsce za ich trud i rzetelną służbę na rzecz społeczeństwa, której efekty przekładają się na skuteczniejszą ochronę praw pracowniczych. Przedstawione za okres 2 lat sprawozdania wskazują bowiem, że wciąż są obszary w stosunkach pracy, gdzie dochodzi do licznych naruszeń prawa pracy. Potwierdza to liczba i zakres ujawnionych przez inspektorów pracy wykroczeń. Cieszy nas fakt, iż w przypadku osób świadczących pracę, zatrudnianych przez pracodawców na podstawie umów cywilnoprawnych, Państwowa Inspekcja Pracy z pełną konsekwencją eliminuje to patologiczne zjawisko. W przypadku ujawnienia takich nieprawidłowości inspektorzy pracy kierują wystąpienia do pracodawców lub powództwa sądowe o ustalenie istnienia stosunku pracy. Dzięki inspektorom blisko 10 tys. osób, które pracowały na podstawie umów cywilnoprawnych w latach 2018 i 2019, otrzymało umowę o pracę. Na szczególną uwagę zasługuje wysoka aktywność inspektorów w zwalczaniu nielegalnego zatrudnienia. W latach 2018 i 2019 inspektorzy pracy skontrolowali legalność zatrudnienia blisko ćwierć miliona obywateli, stwierdzając pracę na czarno w trakcie kontroli w co trzeciej przeprowadzonej kontroli. Najbardziej dotkliwe dla pracowników naruszenia przepisów dotyczyły wypłaty wynagrodzenia i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy. Inspektorzy pracy niejednokrotnie stwierdzali podczas kontroli, że przedsiębiorcy zamiast wypłacać pensje kredytowali nimi prowadzoną działalność gospodarczą. Pragnę zdecydowanie podkreślić, że w ocenie Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość żadne okoliczności nie stanowią usprawiedliwienia dla nierespektowania prawa do wynagrodzenia. Przerzucanie na pracowników ryzyka prowadzonej działalności gospodarczej jest niedopuszczalne. Wymiernym efektem działań inspektorskich w zakresie egzekwowania podstawowego obowiązku pracodawcy wobec pracownika, jakim jest wypłata wynagrodzenia, było odzyskanie na rzecz pokrzywdzonych pracowników kwoty w wysokości 133 mln zaległych świadczeń pracowniczych. Z zadowoleniem przyjmujemy wyniki przeprowadzonych na dużą skalę w latach 2018 i 2019 kontroli dotyczących wypłaty minimalnej stawki godzinowej. Wprowadzona od 2017 r. minimalna stawka godzinowa dla pracujących na podstawie umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług była długo oczekiwanym przez społeczeństwo rozwiązaniem. Państwowa Inspekcja Pracy poświęca wiele uwagi relacjom między pracodawcą a pracownikiem w zakresie czasu pracy, co jest niezbędne ze względu na znaczną liczbę naruszeń przepisów w tym obszarze. Z danych urzędu wynika, że w co czwartym podmiocie skontrolowanym w latach sprawozdawczych inspektorzy pracy stwierdzili brak ewidencji czasu pracy lub nierzetelność w jej prowadzeniu. Kończy mi się czas, więc na koniec pragnę z trybuny sejmowej jako poseł, ale także jako były główny inspektor pracy przekazać serdeczne wyrazy podziękowania i raz jeszcze słowa uznania pracownikom Państwowej Inspekcji Pracy, w szczególności inspektorom, za ich determinację wykazywaną każdego dnia w służbie społecznej, za ofiarność i odpowiedzialność w pełnieniu inspektorskiej misji. W imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwość rekomenduję przyjęcie obu sprawozdań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)