Mówca: Piotr Krzysztof Ćwik (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-01-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie w sprawie 152. rocznicy powstania styczniowego Za parę dni, 22 stycznia, przypada 152. rocznica wybuchu powstania styczniowego. W tym to właśnie dniu w styczniu 1863 r. Tymczasowy Rząd Narodowy z siedzibą w Warszawie wydał manifest, który był jednocześnie początkiem narodowowyzwoleńczego zrywu Polaków uciemiężonych przez rosyjskiego zaborcę. Dlatego też powstanie objęło swoim zasięgiem właśnie zabór rosyjski oraz tzw. ziemie zabrane. Styczniowy zryw trwający prawie dwa lata, bo do jesieni 1864 r., był najdłuższym i największym powstaniem niepodległościowym w dziejach naszego narodu. Dyktatorami powstania byli chronologicznie: Ludwik Mierosławski, Marian Langiewicz oraz najbardziej znany z tej trójki wodzów Romuald Traugutt, którego Rosjanie zgładzili poprzez powieszenie w warszawskiej Cytadeli jeszcze w czasie trwania powstańczych walk, 5 sierpnia 1684 r. Chociaż zryw z 1863 r. był ostatecznie przegrany, to jednak był takim powstaniem, które otrzymało duże wsparcie dyplomatyczne ze strony ośrodków międzynarodowych. Polacy ponieśli duże straty liczebne, podczas całego powstania liczone tysiącami ofiar, szlachty i chłopów. Do tego doszły prześladowania, wywózki na Syberię oraz wzmożona rusyfikacja polskich ziem. Nasi rodacy okupili bardzo krwawo te niepodległościowe dążenia, otrzymując w zamian jedynie nieco lżejsze niż w dwóch pozostałych zaborach prawo dotyczące uwłaszczenia chłopów. Choć powstanie okupione zostało ogromną ofiarą Polaków, to warto zastanowić się nad jego genezą, a później legendą. Spowodowane ono było przede wszystkim narastającymi nastrojami antyrosyjskimi spowodowanymi represjami, ale też pamięcią o wcześniejszym powstaniu listopadowym. Liczne demonstracje przechodzące przez Krakowskie Przedmieście w rocznice śmierci polskich wieszczów, Adama Mickiewicza czy też Juliusza Słowackiego, tłumione przez Rosjan były symbolem odwiecznej walki Polaków o wolność i suwerenność. Tak jak powstanie listopadowe było podwaliną pod powstanie styczniowe, tak to drugie było fundamentem odrodzenia się naszej ojczyzny w 1918 r., po 123 latach niewoli. Nie bez powodu żyjący jeszcze w II Rzeczypospolitej powstańcy styczniowi byli otaczani niezwykłą czcią przez społeczeństwo i ojców założycieli nowego państwa, na przykład przez Józefa Piłsudskiego, który wprost nawiązywał do powstania styczniowego, przypominając w swoich wypowiedziach, że jego pokolenie czerpało z tych wzorców siłę do walki o wolność dla Polski na początku XX w. Niewątpliwie dzisiaj przynosi nam to kolejną lekcję, lekcję pamięci i symbolicznej ciągłości. Tak bowiem jak powstanie styczniowe pozostawiło trwały ślad na elitach międzywojennych, tak te elity uczyły młodych ludzi patriotyzmu, tym samych młodych, którzy później, latem 1944 r., rozpoczęli krwawą batalię o własną stolicę i ojczyznę. Tak samo opierając się na niezagłuszonej nawet przez komunistów legendzie powstania warszawskiego, nasi dziadkowie i ojcowie walczyli o demokratyczną ojczyznę w licznych polskich zrywach, o których należy w tym momencie wspomnieć: to poznański Czerwiec 1956 r., Marzec 1968, Wybrzeże w grudniu 1970 r., Radom 1976, a następnie Wolne Związki Zawodowe, ˝Solidarność˝, demokratyczne przemiany. Widzimy więc, że każda walka o wolność odciska piętno pamięci na kolejnych pokoleniach i daje ciągłość walki, która, jak kropla drążąca skałę, daje w końcu efekt i przynosi upragnione zwycięstwo. Co dziś może być naszą walką? Postawa obywatelska, pilnowanie wartości demokratycznych i upominanie się o ich przestrzeganie, dobry podręcznik do historii, który nie wypacza i nie upraszcza faktów, ale daje rzetelną wiedzę. Ale też nasza postawa, dbanie o następne pokolenia, dawanie przykładu dbania o Polskę. Nasuwa się tu pytanie: Czy walka o prawidłowe przestrzeganie procedur wyborczych, które są podstawą demokracji, nie jest walką o lepszą Polskę? W tych dniach, gdy przeżywać będziemy kolejną rocznicę wielkiego zrywu, nie tylko pamiętajmy o powstańcach styczniowych i wszystkich, którzy oddali swe życie za wolną ojczyznę, ale też sami poddajmy się autorefleksji: Czy moim zachowaniem godnie odwdzięczam się przodkom, którzy marzyli o wolności? Czy umiem wtedy, gdy trzeba, głośno zaprotestować przeciwko obniżaniu standardów wolności w mojej ojczyźnie? Ten rachunek powinien każdy z parlamentarzystów zrobić sam we własnym sumieniu.