Mówca: Tomasz Szymański
Data: 2014-04-02 (Sejm RP, kadencja 7)

Serdecznie dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mnie również jest niezwykle przyjemnie, jak pani profesor powiedziała, pracować nad tym projektem ustawy. Wszystkie kluby bez wątpienia poprą ten rządowy projekt ustawy, służący tak naprawdę wszystkim konsumentom, użytkownikom, zarówno osobom fizycznym, jak i przedsiębiorcom, na rynku wtórnym aut używanych. Szanowni państwo, mam zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska stanowisko dotyczące rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, zawartego w drukach nr 2205 i 2227. Celem procedowanego rządowego projektu ustawy jest szersze i ograniczone do niezbędnego minimum biurokratycznego udostępnianie danych oraz informacji gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów osobom fizycznym i osobom prawnym. Obecne zapisy ustawy Prawo o ruchu drogowym umożliwiają udostępnienie danych i informacji zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów tylko uprawnionym do tego instytucjom publicznym, o których mowa w art. 80c ust. 1, oraz właścicielom lub posiadaczom pojazdów, a ich udostępnienie może odbywać się tylko i wyłącznie na pisemny, uzasadniony wniosek zainteresowanych. W związku z koniecznością złożenia wniosku przez osoby fizyczne lub prawne oraz koniecznością rozpatrzenia go przez urzędnika administracji publicznej czas konieczny do otrzymania przedmiotowych danych w przypadku tychże osób może wynosić nawet 30 dni. Warto zaznaczyć, że złożenie wniosku z zasadnym w ocenie składającego uzasadnieniem nie oznacza wcale otrzymania wnioskowanych w nim informacji. Decyzje o zasadności lub bezzasadności udostępnienia tychże danych podejmuje urzędnik, którego interpretacja w tym zakresie może być niezwykle szeroka. Najczęstszymi argumentami przemawiającymi za udostępnieniem przedmiotowych danych jest konieczność zarejestrowania lub wyrejestrowania pojazdu. Ponadto możliwe jest sprawdzenie wiarygodności danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym i danych zawartych w centralnej ewidencji pojazdów przez osobę kupującą dany pojazd, jednakże po przedstawieniu przez tę osobę przedwstępnej umowy zakupu, która dla urzędnika jest najczęściej potwierdzeniem uzasadnionego interesu prawnego. Uzależnienie możliwości porównania danych od zawarcia tego typu umowy często wiąże się z ryzykiem utraty środków finansowych w przypadku występowania rozbieżności pomiędzy informacjami znajdującymi się w dowodzie i w ewidencji. Ponadto warto zaznaczyć, że zawieranie umów przedwstępnych na rynku wtórnym, nie biorąc pod uwagę komisów, należy do rzadkich praktyk oraz spotyka się z dużą niechęcią ze strony sprzedających. W związku z tym uzyskiwanie danych i informacji znajdujących się w centralnej ewidencji pojazdów w oparciu o umowę przedwstępną jest bardzo rzadko spotykaną praktyką. Poza przedstawioną przed chwilą formą uzyskiwania danych i informacji na temat konkretnych pojazdów obowiązujące przepisy umożliwiają nieodpłatne uzyskanie potwierdzenia lub zaprzeczenia zgodności danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym lub pozwoleniu czasowym z danymi zgromadzonymi w ewidencji. Ta pozornie krótsza forma ubiegania się o interesujące konkretną osobę fizyczną lub prawną dane i informacje obarczona jest jednak szeregiem ograniczeń. Po pierwsze, osoba ubiegająca się o potwierdzenie lub zaprzeczenie konkretnych danych musi posiadać profil zaufany na platformie ePUAP. Po drugie, potwierdzeniu lub zaprzeczeniu podlegają tylko niektóre informacje, takie jak marka pojazdu, seria i numer dowodu rejestracyjnego albo pozwolenia czasowego, numer rejestracyjny, numer VIN lub numer podwozia, data pierwszej rejestracji, imię i nazwisko lub firma właściciela. Po trzecie, w celu uzyskania potwierdzenia lub zaprzeczenia choćby jednej z dopuszczonych tą formą informacji lub danych niezbędne jest podanie wszystkich, których wiarygodność może zostać potwierdzona w ten sposób. Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Niepodważalny jest argument, że obowiązujące dziś przepisy prawa dotyczące materii, której zmiany zakłada rządowy projekt ustawy, są nadto biurokratyczne i przez to trudno dostępne dla obywateli. Ponadto spora i dość znacząca liczba danych czy informacji znajdująca się w centralnej ewidencji pojazdów objęta jest swego rodzaju zakazem udostępniania. Wiele osób zarówno fizycznych, jak i prawnych dokonujących zakupu pojazdu, najczęściej samochodu, na rynku wtórnym boryka się z brakiem możliwości natychmiastowego sprawdzenia wiarygodności zarówno dowodu rejestracyjnego, jak i zawartych w nim danych. Ponadto osoby dokonujące transakcji kupna-sprzedaży pojazdu na rynku wtórnym nie mają pewności, czy przedmiot transakcji jest własnością sprzedającej go osoby, czy posiada obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, a także ilu właścicieli pojazd dotychczas posiadał. Proponowany przez rząd projekt ustawy jest swego rodzaju odpowiedzią na wątpliwości i związane z nimi problemy obywateli i przedsiębiorców dokonujących zakupu pojazdów na rynku wtórnym. Zakłada on rozwój e-usług dostępnych dla osób fizycznych i prawnych poprzez sprowadzenie do niezbędnego minimum biurokratycznego sposobu ubiegania się o uzyskanie szerszych niż dotychczas danych dotyczących konkretnego pojazdu. Warto zaznaczyć, że uzyskanie powyższych danych będzie możliwe za pośrednictwem ogólnodostępnych sieci teleinformatycznych po wprowadzeniu trzech niezbędnych danych: numeru VIN, daty pierwszej rejestracji oraz numeru rejestracyjnego pojazdu, które osoba zainteresowana będzie mogła uzyskać bezpośrednio od osoby sprzedającej pojazd. (Dzwonek) Panie marszałku, pan pozwoli. Wysoka Izbo! Zdaniem Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska uchwalenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym, zawartego w drukach nr 2205 oraz 2227, poprzez brak konieczności wykazywania uzasadnionego interesu, brak konieczności składania wniosku oraz czekania na jego rozpatrzenie i odpowiedź, a także dostępność w czasie rzeczywistym do wiarygodnego źródła danych o pojeździe w celu m.in. oceny jego stanu przed zakupem, przyniesie pozytywne skutki społeczne, zwiększy wiarygodność sprzedających oraz zaufanie kupujących samochody na rynku wtórnym. Panie Marszałku! Państwo Posłowie! Podczas prac nad procedowanym obecnie rządowym projektem ustawy zgłoszona została propozycja rozszerzenia zakresu danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów o odczyt licznika przebiegu pojazdu, którego obowiązek wykonywania podczas przeglądów technicznych wszedł w życie z dniem 1 stycznia br., oraz udostępnienia tychże danych w ramach proponowanej e-usługi. Propozycja ta została zgłoszona przez przewodniczącego Komisji Spraw Wewnętrznych pana posła Marka Wójcika. Zdaniem Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska uniemożliwi to dokonywanie zmian we wskazaniach licznika przebiegu pojazdu, a tym samym oszukiwanie przyszłych nabywców pojazdów oraz sprzedawanie ich po cenach zdecydowanie wyższych niż te, które wynikałyby z faktycznego zużycia i faktycznego przebiegu pojazdu. Mając na uwadze powyższe, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie głosował za skierowaniem przedmiotowego projektu ustawy do pracy w komisjach. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)