Mówca: Tomasz Siemoniak
Data: 2021-10-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Koalicja Obywatelska popiera stabilne wydatki obronne, poziom wydatków obronnych. Przypomnę, 20 lat temu ówczesny minister obrony Bronisław Komorowski w drodze konsensusu politycznego w tej Izbie uzyskał zgodę co do tego, że Polska będzie wydawała 2% PKB na obronę. (Oklaski) To jest wymóg NATO. Prostuję pana posła Sipierę - mówił o Unii Europejskiej, ale rozumiem, dobrze chciał. To jest wymóg NATO-wski. Potem przez kilka lat było to obniżone do 1,95. W czasach rządów Platformy i PSL-u, też przy zgodzie ówczesnej opozycji, zostało to podwyższone do 2%. Również w 2017 r., gdy padła propozycja podwyższania tego wskaźnika do 2,5% do roku 2030, Platforma Obywatelska ten plan poparła. Ale, szanowni państwo, nie wskaźniki i nie procenty bronią państwa w razie zagrożenia. Historia zna takie przypadki, gdy państwa wydawały na obronę bardzo dużo, a rozpadały się jak domki z kart w obliczu agresji czy zagrożenia. Niestety ostatnie 6 lat to obniżenie się zdolności obronnych Polski. Te wielkie wydatki nie przełożyły się na wzrost zdolności obronnych. To jest taka podstawowa kategoria, którą można mierzyć, czy jest lepiej, czy jest gorzej. Żaden program modernizacyjny nie został w tym czasie rozpoczęty ani zakończony. Mamy wiele obietnic, mamy wiele zapowiedzi, natomiast twardo stąpając po ziemi i mierząc się z zagrożeniami, które są tu i teraz, trzeba powiedzieć, że ten stan nie jest absolutnie zadowalający. I ten projekt budżetu w dziale: Obrona narodowa niestety toczą te same choroby, które toczą budżet MON-u od roku 2015. Pierwsza choroba to brak planu i przejrzystości i chaos. Mam na myśli takie nagłe zwroty akcji, nagłe decyzje, które wszystkich zaskakują, które z niczego nie wynikają, które nie mają głębszej podbudowy. Mam na myśli podjęte w ostatnich 2 latach decyzje o zakupie samolotów F-35 i ostatnio czołgów Abrams, które będą rzutowały na budżet MON-u kwotą co najmniej 40 mld zł. Jak zresztą pokazują maile w prywatnych skrzynkach, chyba prawdziwe, bo widać bardzo merytoryczne analizy na temat programów modernizacyjnych armii... (Poseł Izabela Leszczyna: Skandal!) ...również wśród państwa budzi to ogromne wątpliwości. Widać, że te decyzje są podejmowane tylko dla doraźnej propagandy, nie wiem, uzyskania wizyty w Stanach Zjednoczonych, a nie na podstawie głębokich analiz. Te decyzję sprawiają, że budżet w dziale: Obrona narodowa na inne lata jest już zajęty, że pieniądze są wydane aż na najbliższe 10 lat i że to pole manewru jest dla ministra obrony skrajnie małe. A źle wydawane pieniądze przepadają podwójnie, bo nie ma sprzętu, który byłby najbardziej potrzebny, a kupowany jest inny. Zwrócę uwagę na to, że rzecz najpotrzebniejsza, czyli program ˝Wisła˝, obrona przeciwlotnicza i przeciwrakietowa, został tylko cząstkowo przez państwa podjęty, a wszyscy eksperci zgodnie twierdzą, że to jest absolutnie najważniejsza sprawa. Kolejną chorobą są preferencje dla przemysłu zagranicznego. Pomijana jest Polska Grupa Zbrojeniowa, pomijany jest polski prywatny przemysł obronny. Nie może być tak, że tak istotna część potencjału obronnego, jaką są polskie zakłady zbrojeniowe, jest w taki sposób przez państwa traktowana. Kolejną chorobą są zaliczki, czyli dążenie co roku, i pewnie będzie też tak i w tymże roku, żeby dobrze wyglądało na papierze. Zaliczki się wypłaca kontrahentom, głównie zagranicznym, to już jest chyba poziom ok. 20 mld zł, niech ministerstwo prostuje. Natomiast za tymi zaliczkami nie idą żadne realne zdolności, nie przychodzi do polski żaden sprzęt. Kolejną chorobą toczącą ten budżet jest finansowanie rzeczy, które nie są dla wojska. Sami państwo wbrew własnej uchwale Rady Ministrów, która postanowiła inaczej kilka lat temu, sfinansowali z budżetu dla wojska zakupy samolotów dla VIP-ów. Już nie wchodzę w sprawy merytoryczne, czy potrzeba było trzech dużych, czy dwóch małych, ale co do zasady potrzebne są samoloty dla najważniejszych osób w państwie, natomiast nie powinno to się odbywać kosztem wojska. To dotyczy finansowania dróg, strzelnic, zakupów - oczywiście potrzebnych - śmigłowców dla Lotniczego Pogotowia Ratunkowego. Z budżetu MON-u zrobiono budżet, do którego się sięga w razie potrzeby. Zawsze kosztem wojska. Mogę też państwu zarzucić przy tej okazji, że nie ma żadnego dialogu z opozycją ani z opinią publiczną, jeśli chodzi o dział: Obrona narodowa. Wspomniałem o konsensusie sprzed 20 lat. Tego w tej chwili w ogóle brak. Opozycja i opinia publiczna są kompletnie zaskakiwane państwa decyzjami. Mówiłem o F-35 i o czołgach Abrams. Szanowni Państwo! To są dziesiątki miliardów publicznych pieniędzy płaconych przez podatników, państwa wyborców, naszych wyborców. Oni mają prawo wiedzieć i mają prawo oczekiwać, że decyzje o takim wymiarze finansowym i rzutujące na dziesiątki lat, bo to są programy, które będą obowiązywały przez 10, 20, 30 lat... Państwo, cokolwiek myślicie sami o sobie, nie będziecie rządzić wiecznie. Ktoś inny będzie potem te decyzje weryfikował. Proszę o to, apeluję o to, oczekujemy tego, żeby tak poważne decyzje, które dotyczą obrony narodowej, zapadły w konsensusie i w dialogu. Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)