Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2013-02-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Solidarna Polska już wielokrotnie mówił o tym, że obniżenie wieku szkolnego do 6 lat było błędem, i to błędem, który zemści się na naszych dzieciach, na ich poczuciu własnej wartości przede wszystkim. Szanowni państwo, powtórzę argumenty, które już tu padały w kilku wypowiedziach. MEN sam przyznał się do tego, że szkoły nie są przygotowane do obniżenia wieku szkolnego, ponieważ przesunął termin wprowadzenia tej zmiany w życie. Przesunął na najgorszy z możliwych momentów, czyli na rok 2014. Wtedy będziemy mieli do czynienia z wyżem demograficznym i wówczas do szkół pójdą zarówno pięcio- jak i sześcio- i siedmiolatki. Sytuacja będzie znacznie gorsza, aniżeli jest w tej chwili. A prawda jest taka, że w tej chwili szkoły nie dają sobie rady z tymi zmianami, które zaproponowało ministerstwo. O tym, czy dziecko powinno rozpoczynać naukę w wieku 6 czy 7 lat, powinni decydować przede wszystkim rodzice, bo to oni swoje dziecko obserwują i wiedzą, na jakim to dziecko jest poziomie. Zwłaszcza w tym wieku nie wolno tego rozwoju ani przyspieszać, ani opóźniać, a niestety te błędy pojawiają się w propozycjach, które przygotowało ministerstwo, o czym za chwilę będę mówiła. MEN postanowiło pochwalić się stanem przygotowań organów prowadzących do wprowadzenia obniżenia wieku. I warto ten urzędniczy optymizm, który został zawarty w informacji ministerstwa, zestawić z raportami przygotowywanymi przez Stowarzyszenie i Fundację Rzecznik Praw Rodziców. To jest bardzo interesująca lektura. Pani minister chwali się tym, że proponowane zmiany de facto już w tej chwili zostały zaakceptowane przez rodziców, ponieważ aż 18% rodziców sześciolatków wysłało swoje dzieci wcześniej do pierwszej klasy szkoły podstawowej, mimo iż nie musiało tego robić. Pani minister, trochę pokory. Przeczytam pani fragmenty raportu, którym dysponujemy. Rodzice po prostu nie mieli innego wyjścia, ponieważ samorządy nie przygotowały wystarczającej liczby oddziałów przedszkolnych i zerówek. I dotyczy to nie tylko biednych, małych gmin, ale także potężnych, bogatych gmin, takich jak Warszawa. Cytuję: Warszawa Targówek. Do wyboru: przedszkole czy szkoła gmina zlikwidowała pobyt sześciolatków w przedszkolach. W szkołach jest bardzo mało tworzonych oddziałów przedszkolnych na rzecz pierwszych klas, np. trzy klasy pierwsze, a tylko jeden oddział przedszkolny, co daje małe szanse, że dziecko się dostanie. Bardzo często oddziały są tworzone w piwnicach lub w innych miejscach do tego nieprzystosowanych. Takich relacji w tym raporcie jest mnóstwo i radzę, pani minister, żeby z pokorą pani je przeczytała, zanim zacznie pani uprawiać propagandę sukcesu. Co więcej, dochodzi do sytuacji skandalicznych, bo dyskryminacja dzieci ze względów finansowych jest po prostu niedopuszczalna. Okazuje się, że bardzo często dla rodziców potężną barierą są opłaty przedszkolne. Często nie mogą oni posyłać dziecka do przedszkola, ponieważ wymaga się od nich, by dzieci uczęszczały do przedszkola w pełnym wymiarze jego funkcjonowania, a nie tylko przez czas mieszczący się w ramach bezpłatnej podstawy programowej. W związku z tym muszą oni ponosić dodatkowe opłaty, co stanowi dla nich barierę nie do przezwyciężenia. Nie mogę zrozumieć, jak w Polsce w XXI w. w ogóle może dochodzić do takich sytuacji. Kolejny potężny zarzut, chyba największy, jaki stawiam twórcom tej zmiany, dotyczy zniszczenia znakomitych podstaw programowych, które do tej pory obowiązywały na etapie edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Proszę państwa, tutaj mieliśmy naprawdę osiągnięcia na skalę światową. Te podstawy programowe były na światowym poziomie. Dzisiaj państwo chwalicie się wysokimi osiągnięciami dzieci, a wynika to właśnie z realizacji starych podstaw programowych. Jedna z pań posłanek miała odwagę się do tego przyznać. W tej chwili chwalicie się osiągnięciami, które nie są wasze, które zostały stworzone przez autorów starej podstawy programowej. W odniesieniu do nowej podstawy programowej nie mogę zgodzić się na skrócenie czasu na osiągnięcie celów w postaci efektów kształcenia. Chodzi tu o niedostosowanie wymogów do możliwości poznawczych i rozwojowych dziecka. W starej podstawie programowej osiągnięcie tych celów i efektów kształcenia było rozpisane na trzy lata. Teraz bardzo często jest to rozpisywane na jeden rok. Tak więc 6-letnie dziecko po rocznej nauce czytania i pisania będzie musiało umieć już tworzyć proste zdania. Dla niego są to Himalaje. Pani minister, to są Himalaje. Na jakich podstawach naukowych oparliście nową podstawę programową? Dziecko, które zderzy się ze szkołą, które nie da sobie rady w szkole właśnie podczas tych pierwszych etapów edukacyjnych, później będzie przeżywało horror. Stąd biorą się fobie szkolne, obniżenie poczucia własnej wartości. Absolutnie nie wolno było tego zrobić dzieciom, a wy to zrobiliście. Nie mogę wam tego darować. Pani mówi o metodach aktywizujących, twierdzi, że teraz je odkryliście. Pani minister, moje dziecko już 15 lat temu było nauczane w ten sposób, poprzez metody aktywizujące, było szczęśliwe, mogło się rozwijać w tempie, które było dostosowane do jego indywidualnych potrzeb. Co wy urządziliście teraz dzieciom? Wyścig szczurów? Jest to po prostu nie do pomyślenia. Budzi to moje największe oburzenie. W tej podstawie programowej nie określono efektów kształcenia w zakresie rozwoju emocjonalnego. Nie wiem, jak to nazwać. Czy to jest głupota? Z całą pewnością można mówić o wandalizmie. Zniszczenie starej podstawy było aktem wandalizmu. (Oklaski) Dzieci nie dają i nie dadzą sobie rady. Sześciolatki ślęczą po godzinach nad pracami domowymi. Proszę państwa, przecież do niedawna było to nie do pomyślenia. Dziecko miało być w szkole szczęśliwe, uczyło się w szkole podczas tych pierwszych etapów edukacyjnych, nie miało poczucia, że nie daje sobie rady. Teraz będzie miało takie poczucie. Rodzice sześciolatków ślęczą wraz ze swoimi dziećmi nad zadaniami domowymi. Na etapie edukacji przedszkolnej wstrzymano, co też jest po prostu niezrozumiałe i kuriozalne, nauczanie pisania i czytania. Pani mówi, że jest inaczej. Pani minister, znowu zacytuję, tym razem fragment raportu dotyczącego tego, co mówią i odczuwają nauczyciele. Nauczyciele nie uczą tego, czego dzieci byłyby w stanie się uczyć, ze strachu przed konsekwencjami, złą oceną ich pracy. Lęki i obawy rodzą wewnętrzne frustracje i zmniejszają zaangażowanie w pracę. Nauczyciele, zamiast przyjmować odpowiedzialność za proces uczenia dzieci, przerzucają ją na autorów reformy. To jest coś niebywałego. Nauczyciele boją się uczyć dzieci pisania i czytania na etapie przedszkolnym, bo sądzą, że nadzór pedagogiczny zrobi im z tego powodu zarzut. To jest... Ja nie znajduję słów, by ocenić ten stan rzeczy. Dziecko ma prawo, to jest najlepsze prawo dziecka, by rozwijać się w takim tempie, jakie mu daje natura, ma do tego prawo. (Dzwonek) Kolejna rzecz. Chwali się pani warunkami materialnymi. Pani minister, proszę się pochylić nad raportem, zwłaszcza nad danymi dotyczącymi zmianowości. Zmianowość jest stosowana i to właśnie w największych, najbogatszych miastach, ponieważ samorząd oszczędza na płacach nauczycieli, kumuluje klasy, dogęszcza klasy. Ja nie wiem, jak w przypadku dzieci 6-letnich można mówić o właściwym procesie dydaktycznym wtedy, gdy oddział liczy ponad 30 osób. Pani jest nauczycielem, pani wie, że takich rzeczy nie wolno robić...