Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2015-05-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 21 kwietnia br. prezydent Rzeczypospolitej, a także Ministerstwo Obrony Narodowej poinformowali o de facto rozstrzygnięciu przetargu na śmigłowiec wielozadaniowy dla Sił Zbrojnych, informując, że ze względów formalnych odrzucono dwie oferty występujących w przetargu, PZL Świdnik (konsorcjum AgustaWestland) oraz zakładów mieleckich (konsorcjum Sikorsky Aircraft), i wybrano ofertę firmy francuskiej Airbus Helicopters, która startowała w przetargu ze śmigłowcem Caracal. Jak dzisiaj się dowiedzieliśmy, testy właśnie zakończono, o czym pewnie pan minister nas poinformuje. To rozstrzygnięcie budzi ogromne wątpliwości co do legalności, rzetelności oraz przestrzegania zasady równego traktowania uczestników przetargu na dostawy śmigłowców, a także budzi wątpliwości z punktu widzenia interesu gospodarczego kraju oraz interesu Sił Zbrojnych, a więc bezpieczeństwa Polski. Rozstrzygnięto przetarg ogłoszony 29 marca 2012 r., dwukrotnie w trakcie postępowania zmieniając przedmiot zamówienia niezgodnie z wytycznymi, którymi zamawiający się związał. Pierwotnie ogłoszono o zakupie 26 średnich śmigłowców wielozadaniowych dla Sił Zbrojnych, a 20 kwietnia na kolegium Ministerstwa Obrony Narodowej najpierw zwiększono tę liczbę, w trakcie postępowania, do 70, a następnie - na kolegium Ministerstwa Obrony Narodowej - zmniejszono liczbę pozyskiwanych śmigłowców do 50. To być może uniemożliwiło niektórym oferentom wystartowanie w przetargu. Jednocześnie 21 kwietnia poinformowano o zwiększeniu kwoty przeznaczonej na to zadanie z planowanych pierwotnie 8-9 mld zł do 13 mld zł. A więc miano zamówić 70 helikopterów, zamawiamy 50, za to kwotę zwiększamy o kilka miliardów złotych. To jest świetny interes, niespodziewany zupełnie dla startujących w przetargu, ale też budzący zdziwienie obserwatorów - moim zdaniem pierwszy taki w historii zamówień po 1989 r. Wątpliwości budzą również możliwości, mimo testów, zamawianego śmigłowca. Oczywiście ministerstwo poinformowało o niespełnieniu wymogów formalnych przez firmę mielecką oraz przez firmę ze Świdnika, więc tego nie będę omawiał, ale wśród specjalistów branży śmigłowcowej podważane są również możliwości techniczne Caracala. Czy spełnione są wymogi dotyczące m.in. posiadania składanej belki ogonowej i składanych łopat wirnika ogonowego posiadających stosowną certyfikację lotniczą, przenoszenia ładunku na zaczepie zewnętrznym przy równoczesnym zabudowaniu i korzystaniu z sonaru zanurzeniowego, zdolności do rekonfiguracji kabiny śmigłowca do zwalczania okrętów podwodnych w określonym bardzo krótkim czasie, posiadania systemu wentylacji i klimatyzacji umożliwiającego utrzymanie pewnego stałego zakresu temperatur etc.? Wątpliwości budzi również wstępne rozstrzygnięcie tego przetargu z punktu widzenia interesu gospodarczego kraju. W Polsce mamy dwie firmy helikopterowe, w Mielcu i Świdniku, w które inwestorzy zagraniczni zainwestowali znaczące kwoty. Te fabryki zatrudniają po kilka tysięcy ludzi, natomiast wygrało konsorcjum, które planuje uruchomienie montowni śmigłowców w Wojskowych Zakładach Lotniczych w Łodzi. Pytam pana ministra, jaka część zamówienia faktycznie zostanie zrealizowana w Polsce, a jaka za granicą. Jaka część kwoty w wysokości 13 mld zł (Dzwonek) zostanie spożytkowana przez budżet i firmę francuską, a jaka zostanie wydana w kraju? Dlaczego wybrano trzecią opcję, podczas gdy w Polsce od dawna istnieją dwie fabryki śmigłowcowe? Zdecydowano się na zakup śmigłowców, które mogą być w naszym kraju wyłącznie montowane. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)