PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Brakuje w tym wszystkim, w tej debacie i w tym projekcie rzeczy, która byłaby wystarczającym wypełnieniem nazwania tego po imieniu. Bo pada nazwa: zbrodnia wołyńska. Co to jest zbrodnia wołyńska? Ktoś kogoś na Wołyniu zabił, mord, jakieś tam gorsze rzeczy. Proszę państwa, to jest ludobójstwo ze szczególnym okrucieństwem. (Poseł Barbara Bartuś: A myśmy to nazwali.) I tego się trzymajmy, takiej frazeologii. Natomiast co do propagowania banderyzmu dziś w Polsce to mam pytanie następujące, również do projektodawców tej ustawy: Czy jeżeli z tej mównicy ktoś używa zawołania banderowskiego: Sława Ukrainie!, to będzie to penalizowane czy nie? Bo tak uczyniła pani Klaudia Jachira, pani poseł. (Poseł Klaudia Jachira: Sława Ukrainie!) (Poseł Joanna Borowiak: Niech żyje Polska!) Właśnie pani raz jeszcze pokazała swoją prawdziwą, bezczelną twarz. (Poseł Dariusz Matecki: Debilom hańba!) Jednak pani Jachira nie była sama. (Dzwonek) Przypadkiem widziałem, że pan prezes Kaczyński w Kijowie również tak wołał. Bardzo dziękuję.
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pamięć o ofiarach zbrodni OUN-UPA wymaga od państwa polskiego jasności, odwagi i konsekwencji. Nie możemy relatywizować ludobójstwa ani godzić się na propagowanie ideologii, która usprawiedliwiała terror i masowe mordy ludności cywilnej. Dlatego popieram tę ideę i cel tego projektu. Popieram również zdecydowaną walkę z organizatorami nielegalnego przerzutu ludzi i sprawcami brutalnych naruszeń na granicy. Mam dwa pytania. Jakie konkretnie działania według projektodawcy powinien podjąć rząd po uchwaleniu ustawy, aby przyspieszyć ekshumację, identyfikację ofiar i godne pochówki? Jakie działania powinny być podjęte, aby skutecznie usuwać z przestrzeni publicznej i Internetu treści gloryfikujące OUN-UPA oraz pociągać do odpowiedzialności ich autorów? Prawda historyczna nie dzieli, ale to jej przemilczanie uniemożliwia prawdziwe pojednanie. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Dariusz Matecki: Marcin, coraz lepiej.)
Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Cieszymy się, że po blisko roku jest procedowany projekt pana prezydenta, ale nie cieszymy się z tego, że ponad 1,5 roku w zamrażarce leży projekt Prawa i Sprawiedliwości. Chciałabym zapytać pana ministra, jakie tak naprawdę jest stanowisko rządu polskiego wobec propagowania banderyzmu? Skoro mówicie, że dzisiejsze przepisy są wystarczające, to ile osób do tej pory zostało skazanych za szerzenie banderyzmu w Polsce? Co zrobił rząd Donalda Tuska po tym, jak prezydent Zełenski powiedział, że nikt nie będzie mu dyktował, jakich bohaterów Ukraina będzie czcić? Czy dalej będą czcić ludzi mordujących Polaków za to, że byli Polakami? To było mordowanie w bestialski sposób, które zostało uznane - jak było tutaj mówione - za ludobójstwo. (Dzwonek) Mam jeszcze jedno pytanie do Koalicji Obywatelskiej. O jakim nacjonalizmie polskim mówiła tutaj pani poseł w swoim wystąpieniu? (Poseł Andrzej Śliwka: Mówiła o nazizmie.) Czy chodzi o to samo, o czym mówiła w Auschwitz pani minister? Mówiła o nazizmie w Auschwitz. (Poseł Andrzej Śliwka: To też.) A więc dlatego pytam, czy o to samo chodzi. Czy tam w Auschwitz to jednak nie była pomyłka? Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Joanna Borowiak: Brawo!)
Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako środowisko reprezentujące polską wieś, Polskie Stronnictwo Ludowe, jesteśmy szczególnie uwrażliwieni na sprawy ludobójstwa dokonanego dla Kresach Wschodnich, zwłaszcza że zdecydowana większość ofiar tego ludobójstwa to byli bezbronni mieszkańcy wsi kresowych. Pragnę powiedzieć, że ten ważny postulat intelektualno-moralny, żeby dążyć do prawdy, wynika z przekonania, że gdybyśmy przyjęli fałszywe tezy i pewne nieprawdy, półprawdy czy zakłamania, to ta fałszywa historia doprowadzi do fałszywej polityki, czyli do niebezpieczeństwa tragicznych powtórek. Jakie kłamstwa są najczęściej powtarzane? Mówi się o bohaterach UPA. Mówi o nich strona ukraińska. Zadaję więc pytanie (Dzwonek), czy ktoś, kto w latach 1942 i 1943 był mordercą, a potem w 1944 r. nagle walczył przeciwko wkraczającym Rosjanom, może być bohaterem?
Mówca: Tadeusz Samborski
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Czy w jednym ciele może być zbrodniarz i bohater? Mam również drugie konkretne pytanie. Czy rząd odniesie się do oświadczeń Dmytro Jarosza, komendanta głównego aktualnej ochotniczej armii ukraińskiej, który mówi: Byliście tam okupantami i mieliśmy bezwzględne prawo mordowania was. Te słowa padają teraz. Jestem ciekaw, czy będą oficjalne enuncjacje na tak drażliwy temat. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Dariusz Matecki: Panie pośle, niech pan z tego PSL-u wyjdzie.)
Mówca: Anna Ewa Cicholska
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Z pełnym przekonaniem popieram projekt ustawy prezydenta Karola Nawrockiego dotyczący ścigania propagowania banderyzmu. W ostatnich dniach mamy do czynienia z czymś niewiarygodnym. Władze Ukrainy z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim na czele kultywują banderyzm i UPA. Zakłamują bolesną dla nas historię, niewyobrażalne zbrodnie przeciwko naszym rodakom, okazują brak poszanowania Polski i Polaków. Eskalują i tak napięte stosunki między naszymi państwami i narodami. Komu to ma służyć? Komu i czemu służą banderowskie flagi na ulicach, nie tylko Ukrainy, pomniki czy nadanie (Dzwonek) elitarnej jednostce ukraińskiej imienia bohaterów UPA? Szczególnie niepokojące jest to, że tzw. elita porównuje UPA do żołnierzy wyklętych. (Poseł Joanna Borowiak: To prawda. To zrobił wiceminister tego rządu.) To jest niedopuszczalne i nie ma na to naszej zgody. (Oklaski)
Mówca: Jacek Karnowski
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! (Poseł Joanna Borowiak: Przeprosi pan?) Może warto najpierw zacytować to, co powiedziałem. Jeśli pani posłucha, to pani zrozumie. (Poseł Joanna Borowiak: Przeproś.) (Poseł Agnieszka Wojciechowska van Heukelom: Przeproś.) Uważam, że nikt w Polsce nie propaguje banderyzmu. (Poruszenie na sali, dzwonek) To jest jakaś totalna bzdura. Kto w Polsce propaguje banderyzm? (Głos z sali: Banderowcy.) Nie ma nikogo. Jestem przekonany, że mimo to taki zakaz powinien być. (Wypowiedź poza mikrofonem) Posłuchajcie całości wypowiedzi. Ale jak rozumiem, ja wam przeszkadzam w telewizji, bo mówię o złodziejstwie Ziobry, mówię o tym, co robi Matecki, o tym, że jest waszą twarzą. I to wam przeszkadza. (Gwar na sali, dzwonek) (Poseł Andrzej Śliwka: Przeszkadzasz nam, bo jesteś...) Dobrze by było, żebyście nie robili ze ścigania zbrodni banderyzmu różnicy politycznej, bo to była zbrodnia i wszyscy o tym wiemy. To w tej kadencji Sejmu na wniosek posłów PSL uchwalono dzień pamięci ofiar banderyzmu. (Głos z sali: W 2013 r. byliście...) I szkoda, że o tym nie pamiętacie. Nie róbcie z walki z banderyzmem, z pamięci o banderyzmie oręża politycznego, bo to jest niegodziwość. (Poseł Dariusz Matecki: Niegodziwość to twoje drugie imię, chamie.) To jest niegodziwość w odniesieniu do pamięci o tamtych ofiarach. Nie róbcie tego. Dziękuję bardzo.
Mówca: Andrzej Kryj
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Znajdujemy się rzeczywiście w trudnym momencie stosunków polsko-ukraińskich, ale za tą sytuację odpowiada strona ukraińska, bo to ona zaczęła, nawet nie teraz, ale wiele lat temu gloryfikować zbrodniarzy spod znaku OUN-UPA. Chciałbym przypomnieć słowa Hansa Franka z marca 1940 r. On powiedział o ukraińskich nacjonalistach spod znaku UPA, cytuję: Mamy pod ręką sokoły, które nie będą oszczędzać Polaków. I oni Polaków nie oszczędzali. Oni kolaborowali z Niemcami, dopuszczali się zbrodni ludobójstwa na naszych rodakach, mordowali Polaków na ponad 360 sposobów. Kto temu zaprzecza, kto zbrodniarzy z UPA nazywa bohaterami i gloryfikuje, powinien liczyć się z karą i potępieniem. Dobrze, że ta ustawa jest, i dobrze, że nad nią w polskim Sejmie debatujemy. Mam pytanie: Czy jako klasa polityczna zachowamy się jak należy w tej sytuacji? (Dzwonek) Chodzi nie o zemstę, ale o pamięć o ofiarach i prawdę historyczną. Mam pewne wątpliwości, kiedy słucham o polskim nacjonalizmie i kiedy pani poseł Żukowska mówi o Jedwabnem w kontekście naszej dyskusji o zbrodniach UPA.
Mówca: Andrzej Kryj
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Po prostu wstyd. Komu to służy, proszę państwa? (Oklaski)
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Prezydent chce wciągnąć w ustawkę z Ukrainą całą Polskę. (Poseł Joanna Borowiak: Prezydent Zełenski.) Służy mu do tego wybiórcze traktowanie historii i stronniczy IPN. Ustawianie się non stop w roli ofiary, a pomijanie, szanowni państwo, krzywd, których się sami dopuściliśmy, nie ma nic wspólnego z prawdą historyczną. Mam pełne prawo o tym mówić, ponieważ moją rodzinę, ciotkę mojego dziadka także zabiły oddziały UPA. Wiem jednak, że to nie sprawia, że mam pomijać rzeczy, których myśmy dokonali. (Poseł Dariusz Matecki: To chyba wyście.) Dlaczego w całym tym projekcie nie ma nic o pacyfikacji wschodniej Małopolski w roku 1930? Nie wspomina się o zbrodni w Sahryniu w 1944 r., gdzie z rąk AK i Batalionów Chłopskich zginęło 600 ukraińskich cywilów. (Poseł Katarzyna Czochara: Język ci w gardle nie stanie?) Milczy się o wsi Pawłokoma, gdzie w 1945 r. zostało zamordowanych 300 ukraińskich mieszkańców, w tym kobiet i dzieci. Przemilcza się haniebną akcję ˝Wisła˝ z 1947 r., podczas której przymusowo przesiedlono 150 tys. Ukraińców, Łemków i Bojków. (Dzwonek) (Część posłów uderza w pulpity)
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Nie dajmy się wciągnąć w tę ustawkę. Chwała niepodległej Polsce i chwała niepodległej Ukrainie. (Oklaski)
Mówca: Rafał Romanowski
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jak widać, już nie ma pani poseł Jachiry, ale chciałbym w szczególny sposób... (Poseł Klaudia Jachira: Jak nie ma?) Jest pani poseł Jachira. Pani poseł, ja panią serdecznie zapraszam: 11 lipca będziemy po raz kolejny upominać się o pamięć o ludobójczej ideologii UPA i o ponad 100 tys. polskich obywateli wymordowanych właśnie przez tę ideologię. Zapraszam panią do odwiedzenia w dniach 3-7 lipca warszawskiej Ochoty, warszawskiej Woli, gdzie samodzielna kompania SS Galizien w sposób bestialski, ludobójczy wymordowała paręnaście tysięcy polskich cywilów w trakcie powstania warszawskiego. Proszę o tym pamiętać. Proszę pamiętać, że ta ideologia po prostu mordowała, mordowała tysiące Polaków, Czechów, Żydów. Proszę nie relatywizować właśnie tego typu pojęć. (Dzwonek) Proszę pamiętać o tym, że również w Warszawie ta ludobójcza ideologia wymordowała tysiące Polaków. (Oklaski)
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Szowinizm, nacjonalizm jest zły w każdym wykonaniu: państw, grup społecznych, środowisk politycznych, a jeszcze gorzej, jeśli podszyty jest walką o słupki poparcia. Choć walka z banderyzmem jest słuszna, odradzam szowinistyczne i nacjonalistyczne zachowania. Nie wchodźmy w te buty. To musi być walka właśnie bez szowinizmu i nacjonalizmu. Ustawa - oczywiście tak, do dalszego procedowania, bo zbrodnie na polskim narodzie muszą być potępione. Dziękuję bardzo.
Mówca: Sławomir Skwarek
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Stop banderyzmowi. Szkoda, że nie ma kary dla tych, którzy mrozili prezydencki projekt ustawy przez 9 miesięcy i przyzwalali na szerzenie tej zbrodniczej ideologii. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Polska w imię swoich pomordowanych w bestialski sposób obywateli nie może przyzwalać na gloryfikację osób i organizacji ukraińskich odpowiedzialnych za zbrodnię ludobójstwa, nawet na relatywizowanie tej kwestii. Może premier Tusk obawia się tej ustawy, dlatego że będą przesłanki, aby postawić zarzuty karne co najmniej trzem jego ministrom i pełnomocnikowi. Mam pytanie, co z sankcjami wobec neobanderowców, którzy otwarcie czczą morderców Polaków poza granicami? Co z sankcjami na Ukrainę gloryfikującą banderyzm i OUN-UPA? Trzeba podjąć decyzję, czy Ukraina gloryfikująca banderyzm może być naszym, Polski, partnerem militarnym, gospodarczym i politycznym. (Dzwonek) Wieczna pamięć i chwała pomordowanym Polakom! Stop banderyzmowi! (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Tomasz Zieliński
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Można powiedzieć: nareszcie. Po 9 miesiącach przytrzymywania w zamrażarce możemy procedować nad prezydenckim projektem, dzięki któremu będzie zakazane i karane propagowanie czy gloryfikowanie zbrodni ludobójstwa dokonanych przez OUN-UPA oraz inne organizacje Ukraińców współpracujących z III Rzeszą. Mimo że polski prokurator generalny w swojej opinii odnośnie do ustawy stwierdził, że projekt ten, aż trudno uwierzyć, jest zbędny, tak napisał, należy oczywiście nad nim dalej procedować. (Poseł Dariusz Matecki: Prokurator generalny jest dzisiaj zbędny.) Mam tylko nadzieję, panie ministrze, że po pierwszym czytaniu nie wyląduje on w zamrażarce, tym razem przewodniczącego komisji sprawiedliwości z Polski 2050, gdzie leży nasz projekt, projekt Prawa i Sprawiedliwości, od grudnia 2024 r. Ostrzegam koalicję rządzącą przed takimi prawnymi unikami. Najwyższy czas stanąć po stronie polskiej racji stanu, a temu będą służyć konsekwencje karne za propagowanie banderyzmu. Tego oczekuje polskie społeczeństwo. A pani Klaudii Jachirze, której nie ma, już uciekła, powiem tylko: wstyd. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Paweł Szrot
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Smutna to do mnie sprawa, bo w pierwszych miesiącach 2022 r., zamiast pomagać mojej żonie, opiekować się kilkutygodniową córeczką, pomagałem polskiemu prezydentowi, żeby zatrzymać rosyjskiego agresora u wrót Kijowa. Widziałem tych samych ludzi, którzy teraz śmieją nam się w twarz i mówią, że nie będziemy wybierać bohaterów, ministra Kułebę czy ambasadora Deszczycę, pobladłych, którzy drżącym z emocji głosem prosili o pomoc. Potem z bliska obserwowałem tę kronikę zawiedzionych nadziei i zmarnowanych szans, kolejne rocznice krwawej niedzieli, trzymanie się kurczowo kłamstwa o rakietach w Przewodowie, oszczerstwa w ONZ w sprawie ukraińskiego zboża. Cóż, smutne to bardzo, ale dożyłem, zdaje się, czasów, kiedy rosyjską, kremlowską propagandę realizuje w Kijowie prezydent Zełenski, a w polskim Sejmie poseł Jachira. (Oklaski)
Mówca: Katarzyna Czochara
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Panie ministrze, przede wszystkim chciałabym bardzo podziękować w imieniu wszystkich ofiar, które zginęły na Wołyniu. To jest bardzo ważny krok dla tych właśnie ludzi. Gdyby tu przed nami stanęli, również podziękowaliby panu prezydentowi za ten gest. To jest bardzo ważny gest. Przedstawiony przez pana prezydenta projekt ustawy dotyczy ścigania banderyzmu, prawdy historycznej, godności ofiar, o które jako państwo musimy dbać bezkompromisowo. Doprecyzowanie przepisów dotyczących zbrodni UPA to nasz niezbywalny moralny obowiązek. Dlatego ze zdumieniem i głębokim oburzeniem przyjmuję słowa pana ministra Karnowskiego, który tu przed chwileczką mówił, że te przepisy prawne to bzdura. Panie ministrze, czy bzdurą jest fakt, że ludzie na Wołyniu, Polacy, byli mordowani w bestialski sposób? (Dzwonek) Głowy były rozbijane o ściany, dzieci były nabijane na sztachety. To były morderstwa z wielkim okrucieństwem. Jak można mówić, że to jest bzdura? To po prostu jest niewyobrażalne. Jeszcze raz bardzo dziękuję za tę ustawę. (Oklaski)
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Zacznę od cytatu ze wspomnień 13-letniego wówczas Henryka Kloca, który ocalał z tragedii w kolonii Wygranka: Mama spojrzała na mnie wzrokiem, którego nigdy nie zapomnę. Nie było w nim paniki, tylko nieskończony smutek i miłość. Pchnęła mnie mocno w stronę zarośli za stodołę i szepnęła: uciekaj, synu, żyj i pamiętaj o nas. To były jej ostatnie słowa. Leżałem w wysokiej trawie. Dzisiaj wspieramy suwerenną Ukrainę, ale trwały sojusz i autentyczne pojednanie sąsiadów można zbudować tylko na fundamencie prawdy, a nie na przemilczeniach. Państwo polskie ma moralny obowiązek, aby głośno powiedzieć, że nie ma zgody na relatywizowanie zbrodni ludobójstwa i tolerowanie symboliki katów w przestrzeni publicznej. (Dzwonek) Skoro pamięć o ofiarach jest w naszej cywilizacji święta, to musimy zapytać: Jakich argumentów użyjemy wobec rodzin ofiar Wołynia, jeżeli ten Sejm z przyczyn koniunkturalnych stchórzy przed prawną ochroną prawdy o ich tragedii? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Teresa Pamuła
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W powiecie lubaczowskim w latach 1944, 1945 i 1947 zginęło prawie 3,5 tys. osób. Wymienię kilka miejscowości. Rutka, spalona doszczętnie 19 kwietnia 1944 r., 65 osób. Rok później, 17 kwietnia 1945 r., Wiązownica, 90 osób. Chotylub, Wólka Krowicka, Kowalówka, Dziewięcierz, Radruż, Łówcza, Jędrzejówka, Lipsko, Nowiny Horynieckie. Szanowni państwo, nie możemy o tym zapomnieć, bo to było ludobójstwo. Moja babcia, opowiadała mi, uciekała dwa razy za San ze swoimi dziećmi, jako wdowa, bo w 1944 r. jej mąż już nie żył, bo zginął w Oświęcimiu. Zapytam: Czy godzi się, żeby w dniach 9-11 lipca każdego roku stowarzyszenie Folkowisko (Dzwonek) organizowało festiwal w Gorajcu, skąd Iwan Szpontak ˝Zalizniak˝ wychodził i wymordowywał mieszkańców Rutki, mieszkańców Wiązownicy i mieszkańców powiatu lubaczowskiego? Dziękuję bardzo.
Mówca: Jan Michał Dziedziczak
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Po pierwsze, presja ma sens. Zamiatanie przez lata tej sprawy pod dywan przez środowiska liberalne, środowiska ˝Gazety Wyborczej˝, Platformy Obywatelskiej i innych nie powiodło się. Pamiętam doskonale debatę w roku 2013. Platforma Obywatelska wspólnie z Ruchem Palikota były przeciwko nazwaniu ludobójstwa wołyńskiego przy użyciu sformułowania ˝ludobójstwo˝. Mówiono o jakiejś zbrodni o znamionach ludobójstwa. Minister Sikorski w czasie tej debaty mówił, że jeśli Polska zaostrzy swoje stanowisko w tej konkretnej sprawie, to może utrudnić europejską perspektywę Ukrainy. Jak widać, nic to nie przyniosło, jeśli chodzi o kierunek europejski Ukrainy. Dalej jest tam cywilizacja postsowiecka, banderowska. Ta sprawa to debata także o przyszłości. (Dzwonek) Po pierwsze, trzeba powiedzieć jasno, że UPA była organizacją zbrodniczą. Zabiła od 100 do 200 tys. polskich cywilów, dzieci, kobiet, pastwiąc się jeszcze w sposób bezprecedensowy. Zabiła za to zaledwie 5, 6, 7 tys. Sowietów, NKWD-zistów. Można powiedzieć, że walka z Rosją to był margines działalności UPA. Przede wszystkim była to działalność ludobójcza na polskich i nie tylko polskich cywilach. Drodzy państwo, jaką mamy gwarancję, jeśli ten kult na Ukrainie się zakorzeni, jeśli będzie bardzo silny, powszechny, że kiedyś, za 20 lat, za 30 lat, wajcha nie zostanie przestawiona...
Mówca: Jan Michał Dziedziczak
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

...i ta nienawiść skumulowana w ideologii UPA nie zostanie skierowana przeciwko Polsce? Wyciągajmy wnioski z przeszłości i prowadźmy mądrą politykę przyszłości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Agnieszka Wojciechowska van Heukelom
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ściganie propagowania banderyzmu w Polsce to jest po prostu nasz obowiązek i polska racja stanu. Bardzo przykre jest to, że nie wszyscy to rozumieją. Skandalem jest, że pełniący funkcję marszałka stary komunista blokował projekt prezydencki przez tyle miesięcy i dopiero dzisiaj o nim dyskutujemy. Kto nie zna przeszłości i nie rozumie przeszłości, nie ma przyszłości. W kontekście ostatnich wydarzeń i zachowań prezydenta Zełenskiego przyszłość naszych kontaktów z Ukrainą jest bardzo niepewna. A te haniebne słowa części parlamentarzystów, w tym poseł Jachiry, którzy bagatelizują problem banderyzmu w Polsce, chciałabym tylko skwitować cytatem, ważnym cytatem: ˝Ale nie depczcie przeszłości ołtarzy,/ Choć macie sami doskonalsze wznieść;/ Na nich się jeszcze święty ogień żarzy/ I miłość ludzka stoi tam na straży,/ I wy winniście im cześć!˝. (Dzwonek) Hańba, posłowie Platformy. (Oklaski)
Mówca: Anna Milczanowska
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Prezydencie! Panie Ministrze! Dziękuję za tę ustawę, za to, że dzisiaj mamy tę debatę, choć takim smutkiem mnie napawają niektóre wypowiedzi, które słyszę, i próbowanie wkręcenia za wszelką cenę pana prezydenta, ministra Zbigniewa Boguckiego, posłów Prawa i Sprawiedliwości w nienawiść. A my jesteśmy daleko od tego. My o prawdę się upominamy, o pamięć. Przedstawiony przez pana prezydenta projekt nie może być ujmowany właśnie w ramach polityki, wojny czy też wzajemnych relacji, o których mówił pan minister Zbigniew Bogucki, bo powiedział wprost: nie występujemy przeciwko Ukrainie. (Dzwonek) Dotyczy on zbrodni ludobójstwa, ściganej bezwzględnie prawem międzynarodowym i prawem wszystkich cywilizowanych krajów, i dlatego nikomu, kto zalicza się do kręgu naszej cywilizacji, nie pozostawia żadnego marginesu. Żadnego marginesu. Podkreślam: masowe ludobójstwo, którego dokonano ze szczególnym okrucieństwem. (Oklaski)
Mówca: Lidia Burzyńska
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Nie uciekajmy od prawdy, chociaż późno, ale dajmy Polakom, którzy byli świadkami tego ludobójstwa, tak jak mój śp. wuj, który do końca swoich dni pamiętał i słyszał płacz żony i 5-letniej córki wrzuconej żywcem do studni, możliwość tego, aby mogli oni po drugiej stronie życia być ze świadomością, że ludobójstwo nie zostało zamiecione pod dywan. Nie zapomnijmy o nich, nie zapomnijmy o Wołyniu, nie zapomnijmy o ludobójstwie na Polakach. To przyszłość, a konkretnie przyszłe pokolenia muszą o tym wiedzieć, bo jeżeli my zapomnimy, to jakie będzie przyszłe pokolenie Polaków? (Dzwonek) Pytanie mam do rządu, chociaż rząd nie jest zainteresowany procedowaniem nad tym bardzo dobrym projektem ustawy. Jakie dodatkowe działania edukacyjne i prawne zamierza podjąć Rada Ministrów w celu przeciwdziałania rozpowszechnianiu fałszywych informacji o ludobójstwie na Wołyniu? (Oklaski)
Mówca: Joanna Borowiak
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Smutny jest dziś obraz polskiego Sejmu. Mamy bardzo ważną, służącą prawdzie historycznej ustawę i antypolskie wystąpienia części posłów koalicji rządzącej, świecące pustkami ich miejsca na sali obrad i puste ławy rządowe. Zapomnieliście już, że narody, tracąc pamięć, tracą życie? A o pamięć właśnie, o szacunek i prawdę wołają ofiary bestialskich zbrodni dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA na tysiącach niewinnych polskich kobiet, dzieci i mężczyzn zamordowanych tylko za to, że byli Polakami. Bardzo dziękuję panu prezydentowi Karolowi Nawrockiemu za tę ustawę. Dziękuję za to, że prowadzi pan mądrą politykę historyczną opartą na prawdzie i odwadze, nie na fałszowaniu historii i poprawności politycznej. (Dzwonek) Dziękuję za to, panie prezydencie, że stoi pan zawsze po stronie Polski i Polaków. Niech żyje Polska! Cześć ofiarom ludobójstwa na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej! Cześć ich pamięci! (Oklaski)
Mówca: Bogumiła Olbryś
Data: 2026-07-03 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Panie Prezydencie! Panie Ministrze! Ogromne podziękowania za to, co jest tak istotne i ważne dla narodu polskiego. Drodzy Państwo! Szkoda. Możemy zadać sobie dziś pytanie: Co jest ważne dla obecnie rządzących, skoro ich nie ma, gdy mowa o ludobójstwie na Polakach? Ustawa jest zasadna i bardzo ważna nie tylko w obecnej sytuacji, tej, która ma miejsce, ale również dla przyszłych pokoleń. Akt ludobójstwa był faktem historycznym. Polska okazała ogromną troskę narodowi ukraińskiemu, ogromne serce, otwartość. Jak daleko trzeba być niewdzięcznym narodem, żeby za dobro płacić złem, hołdując ludziom i gloryfikując ludzi, którzy mordowali Polaków? Hołd i pamięć pomordowanym na Wołyniu! (Oklaski)