Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2019-05-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy Kodeks postępowania cywilnego zawartego w druku nr 3394. Przypomnę, że rządowy projekt z druku nr 3295 dotyczy konieczności wykonania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 listopada 2013 r., wskutek którego art. 71 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym zaprzeczenie ojcostwa nie było dopuszczalne po śmierci dziecka, utracił moc obowiązującą, oraz wykonania postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lutego 2014 r., które sygnalizowało potrzebę wprowadzenia unormowania zapewniającego odpowiednie kwalifikacje kuratora do reprezentacji dziecka w postępowaniu karnym w razie konfliktu interesów między jego rodzicami i nałożenie na tegoż kuratora obowiązków informacyjnych w stosunku do rodzica sprawującego pieczę nad dzieckiem. Co do zmian w zakresie utraty mocy przez art. 71 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego to w projekcie załączonym do sprawozdania odchodzimy od dotychczasowej zasady stabilizacji stanu cywilnego dziecka po jego śmierci, nowa regulacja wprowadza bowiem wyjątki od tej zasady odnoszące się do sytuacji, gdy dziecko zmarło po wszczęciu postępowania dotyczącego ustalenia macierzyństwa lub ojcostwa. Dotychczas tak nie było, ale regulacja ta umożliwi ustalenie przed sądem więzi rodzinnych zgodnie z rzeczywistym pochodzeniem biologicznym dziecka poprzez ukończenie postępowań o zaprzeczenie ojcostwa, zaprzeczenie macierzyństwa oraz o ustalenie bezskuteczności uznania dziecka wszczętych za życia dziecka i umożliwi ustalenie macierzyństwa lub ojcostwa na drodze sądowej po śmierci dziecka. Co do potrzeby zmian w zakresie ustawowego określenia wymogów profesjonalnych wobec kuratorów sądowych ustanowionych do reprezentacji dziecka w postępowaniu karnym to dotychczas wskazywano na niewłaściwe wywiązywanie się przez kuratorów kolizyjnych ze swoich obowiązków. Wskazywał na to m.in. w swoim raporcie rzecznik praw dziecka. Tymczasem rola, jaką pełni kurator, chociażby w postępowaniu karnym, jest bardzo ważna. Kurator kolizyjny występuje bowiem m.in. w postępowaniach karnych w sprawach dotyczących przemocy w rodzinie. Reprezentuje on dziecko, w sytuacji kiedy rodzice są skonfliktowani bądź w sytuacji kiedy jeden rodzic dominuje nad drugim i przez to rodzice nie mogą w należyty sposób reprezentować prawnych i faktycznych interesów dziecka. Zgodnie z treścią proponowanych zmian kuratorem reprezentującym dziecko może być wyznaczony adwokat lub radca prawny, który wykazuje szczególną znajomość spraw dotyczących dziecka rodzajowo odpowiadających sprawie, w której wymagana jest reprezentacja dziecka, lub ukończył odpowiednie szkolenie dotyczące zasad reprezentacji dziecka, praw lub potrzeb dziecka. W sprawach karnych nie przewiduje się w tej mierze żadnych wyjątków. Należy też zauważyć, że projektowane przepisy, co stanowi absolutną nowość w dotychczasowych regulacjach prawnych, przewidują też zobowiązanie kuratora m.in. do poznania dziecka i informowania go, o ile oczywiście jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwalają, o podejmowanych w jego sprawie działaniach. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Wprowadzenie zmian w zakresie odpowiedniego standardu reprezentowania dzieci w procesach sądowych i postępowaniach przed innymi organami jest koniecznością. Tym samym przedmiotowy projekt zmian ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy należy uznać za zasadny i klub Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za jego przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)