Mówca: Janusz Cichoń
Data: 2015-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy zmieniającej ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej w gruncie rzeczy powinniśmy rozpatrywać łącznie, jednak mając chwilę czasu, postaram się ją wykorzystać na omówienie tej drugiej strony budżetu, czyli wydatków. Realizacja tej strony wydatkowej budżetu państwa wiąże się w tym przypadku z tymi naturalnymi oszczędnościami, które zostały wygenerowane w budżecie. Zrobiło się tego niemało, bo prawie 6600 mln zł, ale pytanie, czy nie było możliwe dokonanie większych, szerzej zakrojonych oszczędności. Na to pytanie w gruncie rzeczy nie uzyskaliśmy odpowiedzi, a pytanie jest o tyle istotne, że wydatki planowane w większości przypadków przez jednostki uwzględniają w zapisach maksymalny limit. A to wykonanie kształtuje się bardzo często poniżej dopuszczalnego w ustawie budżetowej limitu, co oznacza w praktyce, że ten rzeczywisty deficyt mógłby być zatem nieco niższy. Nawiasem mówiąc, jestem przekonany, że będzie. Ale czy będzie? Biorąc pod uwagę propozycje zawarte w tej ustawie, zdaje się, że niekoniecznie. Bo w ustawie zmieniającej przewidziano szczególny, odrębny tryb co do utworzenia i rozdysponowania rezerwy celowej z wydatków zablokowanych, jak również odrębny tryb planu finansowego Agencji Rezerw Materiałowych. To są rozwiązania, których do tej pory nigdy nie stosowaliśmy. Mówimy tutaj w gruncie rzeczy o próbie zwiększenia przychodów agencji z tytułu dotacji celowej z tych zablokowanych rezerw. W gruncie rzeczy oznacza to, że naturalne oszczędności w wydatkach przeznaczone będą na zadania w zakresie rezerw strategicznych, czyli zakup węgla. Zgłaszaliśmy to w ramach debaty, ale także podczas dyskusji w komisji. Mamy wątpliwości co do tego, czy to rzeczywiście jest dobry pomysł. Rozumiemy intencję, sami zresztą nie tak dawno stosowaliśmy podobne formuły, korzystaliśmy z tego. Mówię tak naprawdę o zakupach węgla, które miały poprawić płynność finansową spółek węglowych. Ale nie uzyskaliśmy żadnej informacji co do skali tej zamierzanej interwencji. Nikt nie był nas w stanie poinformować o stanie zapasów węgla będących w posiadaniu firm energetycznych, a wiemy, że one ten węgiel kupowały. Nie wiemy, ile jest tego węgla na zwałach kopalnianych, nie wiemy, czy w ogóle jest tam węgiel niezajęty pod zobowiązania. Bo wiemy, że na tych węglowych zwałach uprawnienie do ich znacznej części mają już banki, ale pewnie też inni dostawcy, którzy zabezpieczają się w ten sposób. Nic nie wiemy także na temat stanu realizacji programu dla górnictwa. Wiemy, że sytuacja jest trudna, wiemy, że musieliśmy pracować nad korektą tego programu, chociażby ze względu na to, co się dzieje na rynku, i spadek cen węgla. Natomiast to działanie niepoparte głębszą analizą to kolejny przykład realizacji w oderwaniu od realiów bez oceny racjonalności działań. Przy czym jest tu jednocześnie duże ryzyko, że to będzie niedozwolona pomoc publiczna. Wobec tego naszym zdaniem to jest kolejny przykład psucia państwa, psucia jego finansów, obniżania atrakcyjności dla inwestorów, psucia wizerunku Polski, za co zapłacimy, mówiłem o tym wcześniej, chociażby wyższymi kosztami obsługi zadłużenia. Jest jeszcze jedna kwestia, która budzi naszą wątpliwość, a w zasadzie zdumienie, to jest łatwość, z jaką przechodzicie państwo, z jaką rząd przechodzi do niewypełniania ustawowej normy, jaką jest poziom finansowania obrony narodowej. (Dzwonek) Choć pewnie powinniśmy się cieszyć, że nie załatwiacie tego np. zwykłą uchwałą Prezydium Sejmu czy uchwałą Rady Politycznej PiS. Ale tak naprawdę obawiamy się o losy planowanych środków na obronę narodową w kolejnych latach i nie chodzi nam tu o środki na niezbędną - kuluary aż huczą - podobno do celów wewnętrznych bombę atomową. Tak nawiasem mówiąc, chcielibyśmy wiedzieć, czy rzeczywiście chcecie ją mieć i do jakich celów będzie służyć. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Izabela Leszczyna: Na pewno.) (Poseł Marek Jakubiak: A kto by nie chciał?)