Mówca: Sprawozdawca Anna Wojciechowska
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo konsularne, druk nr 1342. Istota planowanych rozwiązań legislacyjnych: przewiduje się zmianę ustawy - Prawo konsularne polegającą na wprowadzeniu w dziale II w rozdziale 3 ustawy - Prawo konsularne zatytułowanym ˝Funkcje konsularne˝ nowych przepisów, art. 48a-48m, dotyczących tymczasowego dokumentu podróży, implementujących kluczowe postanowienia dyrektywy 2019/997 i dyrektywy 2024/1986 - art. 1 pkt 3 projektu. Przedkładany projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo konsularne przewiduje, że konsul wydaje tymczasowy dokument podróży, zwany dalej TDP. Istota planowanych rozwiązań legislacyjnych: przewiduje się zmianę ustawy - Prawo konsularne polegającą na wprowadzeniu zmian dotyczących dokumentów podróży. Przedkładany projekt ustawy przewiduje w art. 48a ust. 1, że konsul wydaje tymczasowy dokument podróży na pisemny wniosek niereprezentowanego obywatela państwa członkowskiego Unii Europejskiej - to jest zgodnie z art. 21 ustawy - Prawo konsularne obywatela państwa członkowskiego, które na terytorium państwa przyjmującego niebędącego państwem członkowskim nie ma swojego przedstawicielstwa dyplomatycznego lub urzędu konsularnego, albo w sytuacji gdy ten urząd konsularny nie może w danym przypadku udzielić pomocy swojemu obywatelowi - jeżeli obywatel utracił paszport lub inny dokument podróży albo jego paszport lub inny dokument uległ zniszczeniu, również w przypadku, gdy państwo członkowskie Unii Europejskiej, którego jest obywatelem, nie może w rozsądnym terminie wydać paszportu lub innego dokumentu podróży. Dyrektywa nie przesądza również, czy za przesłankę wydania tymczasowego dokumentu podróży można uznać utratę ważności dokumentu podróży, ale taka interpretacja ostatniej z przesłanek jest zgodna z celami dyrektywy. Konsul, do którego się zgłosiliśmy, wydaje tymczasowy dokument podróży pod warunkiem braku sprzeciwu ze strony zapytanego niezłocznie państwa członkowskiego Unii Europejskiej, którego obywatelem jest właśnie wnioskodawca. I po potwierdzeniu przez to państwo danych tej osoby, m.in. imienia, nazwiska, danych wrażliwych, daty urodzenia, płci, zgodnie z projektem wydaje taki tymczasowy dokument podróży na powrót do państwa obywatela, czy do innego państwa zamieszkania, a w szczególnie uzasadnionych okolicznościach także do innego miejsca docelowego. Tymczasowy dokument podróży jest ważny przez okres wskazany w tym dokumencie, ale nie dłużej niż 15 dni od daty jego wydania. Zachowano przy tym wynikającą z implementowanego aktu dyspozycję, że podczas obliczania tego okresu uwzględnia się niezbędne postoje nocne oraz połączenia w podróży, zaś okres ważności ma obejmować dodatkowo 2 dni. Wdraża się również możliwość wydania tymczasowego dokumentu podróży na okres przekraczający 15 dni kalendarzowych, jeżeli wymagają tego dodatkowe okoliczności. Dane wymagane we wniosku o wydanie tymczasowego dokumentu podróży określa art. 48b ust. 1 naszego projektu. Analogicznie do rozwiązań przyjętych w odniesieniu do paszportu tymczasowego, zgodnie z ustawą z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych, projekt przewiduje, że ubieganie się o wydanie tymczasowego dokumentu podróży będzie wymagało pisemnego wniosku oraz osobistego stawiennictwa w urzędzie konsularnym. W przypadku gdy szczególne okoliczności uniemożliwiają lub znacznie utrudniają osobiste stawiennictwo w celu złożenia wniosku, konsul może odstąpić od tego wymogu. Formularz wniosku może być stosowany w językach polskim, angielskim lub francuskim, zgodnie z ustawą. Projektowana ustawa nie będzie miała istotnego wpływu na sektor finansów publicznych i nie stwarza zagrożenia korupcyjnego. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Jest bardzo korzystny dla naszych obywateli i dlatego bardzo proszę o poparcie tej ustawy. Komisja Spraw Zagranicznych zaakceptowała go jednogłośnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)