Mówca: Sprawozdawca Stanisław Gorczyca
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. (Gwar na sali, dzwonek) Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przypadło mi w udziale przedstawienie sprawozdania Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania, druk nr 2028. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 2 grudnia 2025 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa do pierwszego czytania. Projekt dotyczy określenia maksymalnego limitu wydatków na kolejne 10 lat obowiązywania procedowanej ustawy. Potrzeba jego uchwalenia wynika z zapewnienia stabilnego finansowania zadań związanych z kontrolą użytkowania zasobów genetycznych w Polsce i utrzymania aktualnej obsady etatów realizujących te zadania. Dodam, że jest ich łącznie 18 - po jednym w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska oraz każdym z 16 wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska. Niezwykle istotnym elementem projektu jest wprowadzenie do jego treści mechanizmu korygującego, polegającego na czasowym obniżeniu wymiaru czasu pracy, co pozwoli zapewnić, w przypadku zagrożenia przekroczeniem limitu wydatków na dany rok, ciągłość realizacji zadań bez konieczności redukcji zatrudnienia czy obniżki płac, przy jednoczesnym dochowaniu reguły wydatkowej. Pierwsze czytanie w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa odbyło się na posiedzeniu w dniu 3 grudnia br. W jego trakcie rozpatrzono art. 1 i art. 2 oraz zgłoszono poprawki, które miały charakter legislacyjny, redakcyjny i ujednolicający treść. Sprowadzały się one do następujących propozycji. Po pierwsze, skreślenia odnośnika do tytułu ustawy - ze względu na istnienie tego rodzaju przepisów w ustawie matce. Po drugie, dokonania zmiany szyku wyrazów w art. 1 w pkt 2 w ust. 2a, czyli zastąpienia wyrazów: ˝polegający, w stosunku do osób zatrudnionych do realizacji zadań określonych ustawą, na obniżeniu wymiaru czasu pracy˝ wyrazami: ˝polegający na obniżeniu wymiaru czasu pracy w stosunku do osób zatrudnionych do realizacji zadań określonych ustawą˝. Przy braku sprzeciwu komisja przyjęła obie te poprawki. Część posłów miała również wątpliwości co do treści art. 2 procedowanego projektu, sankcjonującego wejście w życie ustawy z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia. W odpowiedzi na tę kwestię strona rządowa poinformowała, iż odstępstwo od standardowego 14-dniowego vacatio legis wynika z konieczności jak najszybszego zabezpieczenia w budżecie na rok 2026 nowego limitu środków na realizację zmienianej ustawy i zapewnienie możliwości korzystania z nich od 2026 r., bo obecny limit wygasa z końcem grudnia 2025 r. Pozwolę sobie nadmienić, że już na początku posiedzenia dyskusję wywołało samo skrócenie terminu pierwszego czytania projektu ustawy w komisji, wynikające z art. 37 ust. 4 regulaminu Sejmu. Ostatecznie jednak komisja przegłosowała uchwałę o skróceniu terminu pierwszego czytania. Wobec nieuzyskania przez wniosek o przyjęcie projektu przedmiotowej ustawy wraz z określonymi poprawkami poparcia większości uczestniczących w głosowaniu posłów, komisja kontynuowała rozpatrywanie projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 4 grudnia 2025 r. Podstawę do takiego działania komisji stanowiła opinia Biura Ekspertyz Sejmowych i Oceny Skutków Regulacji, zgodnie z którą brak poparcia większości uczestniczących w głosowaniu posłów dla przegłosowanego wniosku nie oznacza jednocześnie poparcia dla wniosku przeciwnego. Odrzucenie wniosku o przyjęcie projektu z poprawkami nie jest tożsame z przyjęciem wniosku o odrzucenie projektu. Ponadto podczas posiedzenia w dniu 3 grudnia br. nikt nie zgłosił wniosku o przyjęcie projektu bez poprawek bądź o odrzucenie projektu w całości. Podczas posiedzenia 4 grudnia br. komisja przegłosowała uchwałę o ponownym przystąpieniu do szczegółowego rozpatrzenia całości projektu ustawy. Stosunek głosów: 17 - za, 15 - przeciw, 0 wstrzymujących się. Ostatecznie obie poprawki o charakterze redakcyjnym, które wymieniłem już w trakcie swojej wypowiedzi, zostały przyjęte przy braku sprzeciwu. Cały projekt, wraz z przyjętymi poprawkami, został również przegłosowany i przyjęty stosunkiem głosów: 17 - za, 3 - przeciw, 11 wstrzymujących się. Reasumując: Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniach w dniach 3 i 4 grudnia 2025 r. wnosi, aby Wysoki Sejm raczył załączony projekt ustawy przyjąć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)