Mówca: Włodzimierz Nykiel
Data: 2019-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię dotyczącą projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3474 i 3534. Zgodnie z deklaracją projektodawcy celem projektowanej ustawy jest uszczelnienie systemu podatkowego w zakresie obrotu olejem opałowym i olejem napędowym przeznaczonymi do celów opałowych oraz pozostałymi ciekłymi paliwami opałowymi, które ze względu na swoje przeznaczenie do celów opałowych objęte są obniżoną stawką akcyzy. Deklarowanym celem ustawy jest także zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorców, choć trzeba powiedzieć, że to jest cel poboczny. Otóż wydaje się, że takie przedsięwzięcie legislacyjne powinno wiązać się z akcją rozpowszechniającą wiedzę w społeczeństwie na temat proponowanych zmian. Konstrukcja projektowanych przepisów może prowadzić do wniosku, że ciężarem poinformowania o nowych zasadach obarczeni zostaną sprzedawcy olejów opałowych, bowiem to na nich będą ciążyły największe konsekwencje ewentualnego nieprzestrzegania przepisów, również przez inne podmioty. Pierwszym efektem nowych przepisów jest konieczność dokonania przez zużywający podmiot olejowy zgłoszenia zawierającego m.in. wskazanie miejsca, gdzie znajdują się urządzenia grzewcze, oraz przewidywaną ilość zużywanych w roku kalendarzowym olejów opałowych. Negatywnie należy ocenić brak jakiegokolwiek minimalnego limitu objętościowego dla objęcia monitoringiem obrotu olejów opałowych poza dość lakonicznym stwierdzeniem w uzasadnieniu projektu, że nieprawidłowości w obrocie olejami opałowymi uzasadniają rozszerzenie działania systemu SENT. Nie wyjaśniono, w jaki sposób objęcie monitoringiem nawet drobnych dostaw zapobiegnie nieprawidłowościom na dużą skalę. Mając na uwadze zasadę proporcjonalności, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celu, oraz to, że organy państwowe powinny osiągać cel jak najmniejszym kosztem dla tego państwa oraz poszczególnych jednostek, należy uznać, że wprowadzone reguły są nieproporcjonalne do zakładanych efektów. Trudno uznać, że nieprawidłowości w potwierdzeniu odbioru przez odbiorcę kilku litrów oleju opałowego, jeżeli chodzi o brak zamknięcia zgłoszenia SENT, uzasadniają nałożenie na sprzedawcę kary pieniężnej w wysokości 5 tys. zł. To jest po prostu nieproporcjonalnie wysoka kara. Nakładane kary powinny być proporcjonalne do stwierdzonych naruszeń, a tego założenia projekt nie uwzględnia. O braku głębszej refleksji ze strony organów przy nakładaniu kar na dotychczasowych zasadach świadczy już orzecznictwo sądowo-administracyjne. Praktyka działania organów wskazuje, że uregulowane w ustawie aktualne kary za stwierdzone nieprawidłowości są nakładane niejako automatycznie. Organy nie przejmują się tym, że może to skutkować zakończeniem prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. My dodatnio oceniamy cele ustawy, zgadzamy się koniecznością działań w tym zakresie, nie akceptujemy jednak tych wad regulacji, które pozwoliłem sobie państwu przedstawić. Dziękuję. (Oklaski)