Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2016-09-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność i zaszczyt odnieść się w imieniu mojego Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość do projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie innych ustaw, zawartego w druku nr 730. Przedmiotowa nowelizacja przewiduje zmiany nie tylko w wymienionych w tytule projektu kodeksach, ale także w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty, ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz w ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Proponowana nowelizacja zakłada możliwość ustanowienia opiekuna medycznego dla osoby niepełnosprawnej intelektualnie, która ukończyła 16 lat. Wniosek w tym zakresie mógłby być złożony przez osobę niepełnosprawną intelektualnie, jej rodziców lub przedstawiciela ustawowego w oparciu o wskazania zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności albo orzeczeniu o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Dla osoby, która jest niepełnosprawna intelektualnie, która ukończyła 18 lat, zgodnie z przedłożoną propozycją można byłoby ustanowić opiekuna prawnego. Wniosek o ustanowienie opiekuna prawnego mógłby być złożony przez osobę niepełnosprawną intelektualnie, jej krewnych w linii prostej lub rodzeństwo. W przypadku ustanowienia opiekuna medycznego projekt zawiera propozycję rezygnacji z wymaganego dzisiaj zezwolenia sądu w przypadku sprzeciwu pacjenta co do badania albo udzielenia mu innych świadczeń zdrowotnych. Opiekun prawny wspomagałby natomiast osobę pozostającą pod jego opieką przy dokonywaniu ważniejszych czynności prawnych lub reprezentowałby ją jako pełnomocnik w zakresie określonym przez sąd opiekuńczy. Do omawianego w tym punkcie projektu ustawy załączony jest szereg opinii, począwszy właśnie od opinii pochodzących z urzędów marszałkowskich, poprzez opinię Krajowej Rady Sądownictwa, Naczelnej Rady Lekarskiej, prokuratora generalnego, Sąd Najwyższy oraz Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Do projektu dołączone są też opinie Biura Analiz Sejmowych. W konkluzji jednej z opinii, właśnie tych z Biura Analiz Sejmowych, jest zapis, iż projekt tej ustawy jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej, o czym pani poseł wspominała. Chciałam podkreślić, że Komisja Ustawodawcza, na posiedzeniu której pani poseł była obecna, a której też jestem członkiem, bardzo głęboko pochyliła się nad dopuszczalnością dalszego procedowania nad tym projektem, ale po długiej dyskusji komisja w głosowaniu wydała opinię, w której odrzuciła to stwierdzenie o niezgodności z prawem Unii Europejskiej, uznała ten projekt za dopuszczalny i dzisiaj mamy pierwsze czytanie tego projektu właśnie tutaj na sali sejmowej. Nie zmienia to jednak faktu, iż co do projektu jest szereg zastrzeżeń, szereg zastrzeżeń merytorycznych, o których pani poseł wspominała albo też nie, które zostały zgłoszone przez podmioty opiniujące, i pragnę zwrócić uwagę na niektóre z tych opinii. Po pierwsze województwo śląskie zgłosiło szereg też negatywnych uwag i chciałam przedstawić przynajmniej część, gdzie jest zapis o tym, że w proponowanej noweli opiekun prawny wspomaga osobę pozostającą pod opieką przy dokonywaniu ważniejszych czynności prawnych lub reprezentuje ją jako pełnomocnik w zakresie określonym przez sąd opiekuńczy. W przepisach natomiast nie sprecyzowano, które to czynności prawne mają charakter ważniejszy. Biorąc pod uwagę doniosłość skutków, jakie nowelizacja ma wywierać na życie jej adresatów, operowanie tak ogólnym zwrotem należy uznać za wątpliwe. Tutaj jest też wiele innych opinii. Również województwo śląskie podkreśla, że wnioskodawcy nie dookreślili, jakie mają być przesłanki ustanowienia jednej lub drugiej formy, czyli opieki z reprezentacją lub opieki z kompetencją do współdecydowania. Województwo łódzkie podkreśla też, że w przypadku opiekuna medycznego wiąże się to z koniecznością występowania do powiatowych zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności w celu uzyskania wskazania dotyczącego spełnienia przez osobę niepełnosprawną intelektualnie przesłanki braku rozeznania uzasadniającego ustanowienie opiekuna medycznego (Dzwonek). Dopiero z tym zapisem można będzie wystąpić do sądu opiekuńczego. Takiego zapisu nie ma w przypadku występowania do sądu opiekuńczego o ustanowienie opiekuna prawnego. Tutaj jest szereg tych opinii i chciałam tylko powiedzieć, że ustawa musi być zrozumiała dla adresatów. Adresatem tej ustawy są też sądy, które musiałyby rozstrzygać, i nie tylko sądy, bo na przykład... (Głos z sali: Proszę zmierzać do puenty.) Jest szereg opinii negatywnych. Dziękuję bardzo.