Mówca: Adam Gawęda
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowego projektu ustawy o wypowiedzeniu umowy o rozliczeniach wielostronnych w rublach transferowych i o utworzeniu międzynarodowego Banku Współpracy Gospodarczej, sporządzonej w Moskwie dnia 23 października 1963 r., wraz ze zmianami w brzmieniach nadanych odpowiednio protokołami w latach następnych, które pani marszałek w całości odczytała. Pozwolę sobie tylko zacytować, że jest to druk nr 2248. Wysoka Izbo! W związku z agresją Federacji Rosyjskiej na Ukrainę i faktem, że głównym udziałowcem Międzynarodowego Banku Współpracy Gospodarczej z siedzibą w Moskwie jest Federacja Rosyjska, dalsze uczestnictwo Polski w tym banku jest nieuzasadnione. Działania putinowskiej Rosji: atak na suwerenny kraj - Ukrainę, celowe zabijanie cywilów, niewinnych matek i dzieci, niszczenie osiedli mieszkaniowych, cywilnej infrastruktury, stosowanie w tym celu wszystkich możliwych rodzajów uzbrojenia, w tym zabronionego przez międzynarodowe konwencje, doprowadziły do nałożenia przez wspólnotę międzynarodową na to państwo sankcji, w tym tych o charakterze ekonomicznym. W takim przypadku Międzynarodowy Bank Współpracy Gospodarczej jako bank o statusie organizacji międzynarodowej mógłby kontynuować finansowanie podmiotów rosyjskich oraz służyć omijaniu wprowadzonych sankcji. Polska nie może wspierać, nie może legitymizować takich działań ani w nich współuczestniczyć. Dodać należy, że sam fakt wypowiedzenia umowy o rozliczeniach wielostronnych w rublach transferowych i o utworzeniu Międzynarodowego Banku Współpracy Gospodarczej nie powoduje z punktu widzenia Polski bezpośrednich skutków społecznych ani gospodarczych. Podkreślić jednak należy, że istnieje dosyć wysokie ryzyko utraty środków finansowych wniesionych w formie opłaconej części udziałów w kapitale banku, czyli nieco ponad 24 mln euro. Mogą pojawić się też dodatkowe roszczenia ze strony banku. Wobec braku szczegółowych zasad występowania z banku kwota należna Polsce z tytułu wniesionego udziału może być pomniejszona o niezdefiniowane zobowiązania, np. udział w pokryciu ryzyka, zagrożone należności czy podobne tego typu sprawy. Zapisy dokumentów konstytucyjnych banku są w tym zakresie bardzo ograniczone i mało precyzyjne. Zgodnie ze statutem występujący kraj powinien odzyskać kapitał, jednak z potrąceniem jego zadłużenia wobec banku. W umowie dotyczącej Międzynarodowego Banku Współpracy Gospodarczej jest mowa o uregulowaniu wzajemnych zobowiązań. Kwestie te będą z pewnością przedmiotem uzgodnień w trakcie występowania z banku, dokonywanych z myślą o uzyskaniu jak najkorzystniejszego dla Polski rozwiązania. Warty szczególnego podkreślenia jest skutek polityczny wypowiedzenia, którym będzie zademonstrowanie przez Polskę udziału w sankcjach międzynarodowych, które dotykają Federację Rosyjską i o które w sposób zasadniczy zabiega premier Mateusz Morawiecki, wskazując, że solidarne stanowisko wszystkich państw europejskich będzie najdotkliwszym ciosem w rosyjską gospodarkę, a tym samym pozbawi Federację Rosyjską możliwości dalszego finansowania uzbrojenia swojej armii. W związku z powyższym Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera omawiany projekt ustawy. Bardzo dziękuję.