Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić oświadczenie Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o rzeczach znalezionych oraz ustawy - Kodeks cywilny. To stanowisko prezentowałem już podczas pierwszego czytania. Mówiłem wtedy, że ten projekt idzie z duchem czasu i ma na celu przede wszystkim zracjonalizowanie, usprawnienie, jak słyszeliśmy, już prawie 10-letnich procedur postępowania ze znalezionymi przedmiotami, opierając się oczywiście na analizie dotychczasowego funkcjonowania przepisów i po wyciągnięciu z tej analizy odpowiednich wniosków. Jeśli chodzi o zasadnicze zmiany, to, jak wiemy, przede wszystkim zmienia się definicja właściwego starosty. Organem zobowiązanym do prowadzenia postępowania poszukiwawczego w celu odnalezienia osoby uprawnionej do posiadania rzeczy, czyli właściciela, będzie tylko starosta właściwy ze względu na miejsce jej znalezienia. Znalazca nadal będzie mógł zawiadomić o znalezieniu lub oddać taką rzecz staroście w swoim miejscu zamieszkania, który będzie miał jednak obowiązek przekazać te informacje i rzecz staroście właściwemu. Projekt, jak słyszeliśmy, podwyższa też, i bardzo dobrze, limit wartości rzeczy znalezionej, poniżej którego właściwy starosta może odmówić jej przyjęcia. Ta wartość została ustalona na wysokości 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu znalezienia rzeczy i, tak jak słyszeliśmy, ma to zapobiec dezaktualizacji tej kwoty w późniejszym czasie. Nowelizacja wprowadza także dodatkowe regulacje dotyczące postępowania ze znalezionymi dokumentami zawierającymi dane osobowe. Według nowych przepisów znalazca będzie miał obowiązek niezwłocznie oddać taki dokument właściwemu staroście, o ile nie zna tożsamości lub miejsca pobytu osoby uprawnionej. Obowiązek ten, co bardzo ważne, dotyczy wszystkich nośników danych, nie tylko papierowych, ale również elektronicznych, takich jak pendrive’y czy komputery. Konieczność zapewnienia ochrony danych osobowych wykluczy także, i słusznie, możliwość nabycia własności znalezionego dokumentu przez znalazcę. Jeśli taki dokument wraz z nośnikiem stanie się własnością powiatu, co może oczywiście nastąpić po bezskutecznym upływie terminu odbioru, właściwy starosta ma obowiązek niezwłocznie dokonać jego zniszczenia. Projekt wprowadza także przepisy określające sposób postępowania z rzeczami, których posiadanie wymaga pozwolenia, np. z bronią, amunicją, materiałami wybuchowymi lub tymi, które mogą być niebezpieczne dla życia i zdrowia człowieka. Znalazca będzie miał wtedy obowiązek zawiadomić Policję w miejscu właściwym, w którym ta rzecz się znajduje. Jeśli chodzi o sprzęt i dokumenty wojskowe, to projekt rozszerza katalog podmiotów, którym znalazca może oddać taki sprzęt lub ekwipunek oraz dokumenty wojskowe, np. legitymacje, książeczki wojskowe czy inne. Można je będzie oddać również najbliższej jednostce organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej lub oczywiście staroście. Projekt ustawy wprowadza także szereg regulacji dotyczących postępowania ze znalezionymi przedmiotami, które stanowią dobra kultury. Używając terminów, są to rzeczy o wartości historycznej, naukowej lub artystycznej oraz zabytki lub materiały archiwalne. Kto znalazł takie rzeczy i nie zna osoby uprawnionej do ich odbioru lub miejsca jej pobytu, jest obowiązany niezwłocznie oddać tę rzecz właściwemu staroście, a ten nie może odmówić jej przyjęcia, nawet jeśli szacunkowa wartość nie przekracza progu 5% minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym wspomniałem wcześniej. Tutaj też jest obowiązek zawiadomienia o tym fakcie właściwego miejscowo wojewódzkiego konserwatora zabytków. Projekt wprowadza także centralny rejestr rzeczy znalezionych. W związku z powyższym i w związku z kompleksowym uregulowaniem tych kwestii - tak jak powiedziałem na wstępie, idących z duchem czasu - Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierać niniejsze przedłożenie rządowe. Dziękuję bardzo. (Oklaski)