Mówca: Joanna Frydrych
Data: 2017-02-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 778. Senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw ma na celu uwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 lutego 2012 r. Należy przypomnieć, że ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, z mocą obowiązywania od 1 lipca 2004 r., ustawodawca w art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadził ust. 1a, który mówił, że prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeśli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość, oraz jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji okaże się, że przedłożone dowody nie dawały podstaw do ustalenia prawa do emerytury lub renty albo ich wysokości. Oznaczało to, że organ wydający decyzję w sprawie świadczeń mógł dokonać weryfikacji prawidłowości wydanej decyzji, prawomocnej decyzji w każdym czasie oraz z powodu, że w sposób odmienny ocenił uprzednio przedłożone dowody albo inaczej zaklasyfikował te fakty, które wcześniej traktował jako uzasadniające przyznanie określonych świadczeń. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 lutego 2012 r. orzekł, że art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest niezgodny z zasadą zaufania obywateli do państwa i ze stanowionym przez nie prawem wynikającym z art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego od 8 marca 2012 r. art. 114 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przestał obowiązywać. Oznacza to, że prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Omówiony projekt ustawy wprowadza zmiany w pełni uwzględniające wskazówki zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dające możliwość organowi rentowemu uchylenia lub zmiany prawomocnej decyzji, jeżeli od dnia jej wydania nie upłynął okres: 10 lat - w przypadku gdy: decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe oraz decyzja została wydana na skutek świadomego wprowadzenia w błąd organu rentowego przez osobę pobierającą świadczenie; 5 lat - w przypadku gdy po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono nowe okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość, oraz decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie, które zostało następnie uchylone, zmienione albo stwierdzono jego nieważność, oraz 3 lata - w przypadku gdy przyznanie świadczeń lub nieprawidłowe obliczenie ich wysokości nastąpiło wskutek błędu organu rentowego. Proponowane zmiany są bardzo potrzebne, gdyż precyzują konkretne terminy i konkretny katalog okoliczności uprawniających organy rentowe do wzruszenia decyzji we własnym zakresie. Proponowane zmiany gwarantują zachowanie równowagi pomiędzy interesem jednostki a interesem publicznym oraz uwzględniają zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, co znalazło się we wskazówkach Trybunału Konstytucyjnego. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera proponowany projekt ustawy. Dziękuję. (Oklaski)