Mówca: Witold Pahl
Data: 2014-06-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska pragnę przedstawić stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (druk nr 2417). Wysoki Sejmie! Rzeczywiście intencje projektodawców są bardzo szlachetne i z pewnością zmierzają oni w dobrym kierunku. No zawsze jest jeden problem, z instrumentami czy z narzędziami, które są wykorzystywane do realizacji określonego celu. Przeglądałem opinie dołączone do projektu. To są nie tylko opinie środowisk, które być może byłyby zainteresowane zachowaniem status quo, mam na myśli samorządy, ale również opinie ze strony organów konstytucyjnych, takich jak Krajowa Rada Sądownictwa, czy tych organów, które cieszą się bardzo wysokim stopniem niezależności od organów konstytucyjnych, a więc prokuratora generalnego. Dzisiaj funkcjonujący porządek prawny w zakresie dyscyplinowania organów administracji publicznej przewiduje szereg instytucji, takich jak sygnalizacje, zażalenia na niezałatwienie sprawy przez organ w terminie ustawowym czy wyznaczonym przez ten organ, instytucja odpowiedzialności pracownika administracji publicznej, instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego czy też instytucja skargi, wniosku o wymierzenie grzywny organowi, który nie wykonał wyroku sądu w części dotyczącej skargi na bezczynność organu. Mamy również przepisy dotyczące odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej, za działania lub zaniechania prowadzące do rażącego naruszenia praw. To jest ustawa z dnia 20 stycznia 2011 r. To, na co zwracamy uwagę, to oczywiście, co podniósł poseł wnioskodawca, kwestia dwuinstancyjności. Gdyby chcieć przyjąć za pewnik skuteczność proponowanych rozwiązań, to w tym przedłożeniu brakuje jednej rzeczy - możliwości prowadzenia tego dwuinstancyjnego postępowania w tym zakresie, a więc jest to rozwiązanie jak najbardziej asystemowe. Kolejny zarzut to przede wszystkim to, na co wszyscy uczestnicy konsultacji społecznych zwracają uwagę - efekt odwrotny do zamierzonego - tworzenie bardzo wysokiego zakresu zbiurokratyzowania tej procedury. Konieczność tworzenia tej metryczki i prowadzenia lustracji tych metryk pod kątem spraw, wobec których postawiony jest zarzut przewlekłości, to olbrzymie obciążenie, w pierwszej kolejności dla samorządowych kolegiów odwoławczych, rzędu od kilkunastu do nawet kilkuset tysięcy spraw rocznie, jak wynika z informacji stowarzyszenia samorządowych kolegiów odwoławczych, a więc rzeczywiście pojawia się tutaj dysfunkcjonalność. Kolejne asystemowe rozwiązanie to chociażby brak konsekwencji w tym rozwiązaniu, gdyż nie ma tu również możliwości skutecznego dochodzenia zachowania tej zasady lojalności państwa wobec obywatela w stosunku do organu, który wymierza taką karę, a więc nie mamy tutaj wpływu na termin rozpatrzenia takiej sprawy ani na kwestię ukarania. Z drugiej strony zauważalna jest bardzo duża represyjność tego rozwiązania. Przewlekłość tego postępowania odwoławczego wiąże się, jak zwraca uwagę Krajowa Rada Sądownictwa, nie tylko z możliwością czy koniecznością oglądu metryki, ale również przeanalizowania akt sprawy, a pamiętajmy, że te kwestie, które mogą być przedmiotem skargi, dotyczą nie tylko spraw z zakresu postępowania administracyjnego, ale również chociażby Ordynacji podatkowej. Chciałbym w związku z tym zwrócić uwagę na to, że w Sejmie toczą się już prace nad zmianą ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naszym zdaniem rozwiązanie tego problemu polega przede wszystkim na zniesieniu inkwizycyjności czy też na ograniczeniu formalnej kontroli decyzji administracyjnej do orzeczeń merytorycznych, tak aby sprawy nie wracały do ponownego rozpoznania, tylko żeby były kończone na etapie instancji odwoławczych czy instancji wyższego rzędu. To jest rozwiązanie, które gwarantuje szybsze rozstrzygnięcie sprawy. Kolejnym rozwiązaniem jest oczywiście uproszczenie procedur. Mam na myśli również ustawy pragmatyczne. Z tych też względów (Dzwonek) Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska wnosi o odrzucenie tego projektu już w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo.