Mówca: Bartłomiej Pejo
Data: 2026-04-29 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Sztuczna inteligencja to oczywiście bez wątpienia wyzwanie naszych czasów. To było już dzisiaj wielokrotnie określane w ten sposób. Z jednej strony wiele wskazuje na to, że to największa współczesna nam technologicznie rewolucja, a z drugiej każda tego rodzaju przemiana społeczna i gospodarcza rodzi nowe, nieznane dotąd zagrożenia. Tak też jest oczywiście w przypadku samej sztucznej inteligencji, którą dzisiaj w debacie publicznej odmieniamy przez różne przypadki. Jak zwykle niestety najciężej jest za tymi zmianami nadążyć nam, politykom. Zawsze niestety jest tak, że legislacja będzie goniła postęp technologiczny, a nie odwrotnie. Natomiast omawiany rządowy projekt ustawy o systemach sztucznej inteligencji można skwitować z lekkim oddechem, bo jak znam polityków, proponowane regulacje mogłyby być znacznie bardziej odjechane, co zresztą z jednej strony pokazał rządowy projekt o kryptowalutach, a z drugiej strony - szokujące wręcz stanowisko pana prezesa Kaczyńskiego, że on tych kryptowalut by najchętniej zakazał. Wiadomo, bo po co to komu? Przechodząc do samego projektu, powiem, że ma on naprawdę wiele pozytywnych rozwiązań. Jest wśród nich chociażby możliwość składania skarg przez obywateli w przypadku naruszenia przepisów dotyczących AI Act. Trzeba tylko przypilnować - i zwracam się tutaj do szeroko pojętej opinii publicznej - aby skład był pełen fachowców, naukowców, specjalistów i praktyków, a nie polityków, oraz by zapewniał pełen pluralizm poglądów. Pozytywnie oceniamy także piaskownice regulacyjne - była już dzisiaj o nich kilkukrotnie mowa - i wsparcie dla innowacji, dla start-upów. Jednak jako opozycja mówimy też wprost, że potrzeba całkowitej przejrzystości i uczciwości w wydawaniu tychże środków. Rządzący, jeśli znów, szanowni państwo, rozdacie kasę swoim, na pewno ktoś to zauważy. Nie warto korzystać z tego typu okazji. Powoływana przez projekt komisja powinna być oczywiście niezależna. Jej przewodniczący nie może być czynnym politykiem i powinien być wybrany przez Sejm za zgodą Senatu, co jest dobrą wiadomością. Zagrożeniem dla tej niezależności jest obsługa przez ministerstwo, na co chciałbym zwrócić uwagę autorom projektu już teraz. Będziemy składać także kilka albo kilkanaście uwag i poprawek do tego projektu. Trzeba doprecyzować chociażby kilka przepisów i zawęzić zakres ich stosowania, by np. kontrole nie były zbyt uciążliwe dla przedsiębiorców, szczególnie tych małych i średnich, oraz by dobrze chronić nasze dane osobowe, chociażby we wspomnianej medycynie, czy tajemnice naszych przedsiębiorców. Sztuczna inteligencja to z jednej strony oczywiście zagrożenie dla wielu miejsc pracy, ale z drugiej strony to także szansa na ogromne wsparcie dla ludzkości i jednocześnie dla tych właśnie miejsc pracy. Nie pozwólmy, by państwo wykorzystało ją do inwigilacji obywateli. Niech te zakusy będą zahamowane. Chodzi o to, żebyśmy wykorzystali ją realnie do poprawy efektywności i poziomu naszego życia. Konfederacja oczywiście będzie popierała dalsze procedowanie nad projektowanymi przepisami. Pamiętajmy jednak o tym - i to dzisiaj też padło z tej mównicy - że zawsze na końcu musi być człowiek. Nigdy regulacje nie powinny zabijać innowacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)