Mówca: Krzysztof Gadowski
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Kilka dni temu miałem zaszczyt uczestniczyć w uroczystości odsłonięcia pomnika Henryka Sławika w Szerokiej, dzielnicy Jastrzębia-Zdroju. Było to 16 lipca, w dzień urodzin człowieka, który jak mało kto zasługuje na miano bohatera, bohatera trzech narodów: polskiego, żydowskiego i węgierskiego. Pomnik ten ma stać się miejscem symbolicznym, integrującym ludzi, pokazującym wartości, za które nasz bohater oddał życie: patriotyzm, odwagę, szlachetność, umiłowanie wolności i przekonanie, że każdy człowiek jest ważny bez względu na wyznawaną religię, miejsce urodzenia czy status społeczny. Henryk Sławik pochodził z niezamożnej, wielodzietnej rodziny i ukończył zaledwie szkołę powszechną, a na kartach historii zapisał się jako wybitny działacz społeczny, samorządowy i polityczny oraz aktywny uczestnik trzech powstań śląskich. W swojej działalności na pierwszym miejscu stawiał Polskę i polskość. Nie sposób w tak krótkim wystąpieniu przybliżyć wszystkich dokonań tego wybitnego Polaka. Warto jednak przypomnieć kilka najważniejszych wydarzeń z jego biografii, które ukazują ogromny wysiłek człowieka, który własną pracą i talentem wzniósł się na czołową pozycję w życiu społecznym regionu i kraju, aż wreszcie stał się bohaterem ratującym tysiące ludzkich istnień. Henryk Sławik w 1928 r. został redaktorem naczelnym ˝Gazety Robotniczej˝, organu prasowego na Śląsku. Cieszył się dużym zaufaniem środowiska, które na wiele lat powierzyło mu funkcję prezesa Syndykatu Dziennikarzy Polskich Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego. W tym samym czasie współorganizował Towarzystwo Uniwersytetów Robotniczych i Robotniczych Klubów Sportowych. We wrześniu 1939 r. trafił na Węgry. Został prezesem Komitetu Obywatelskiego do Spraw Opieki nad Polskimi Uchodźcami. Dzięki współpracy z Józsefem Antallem seniorem, pełnomocnikiem rządu Królestwa Węgier do spraw uchodźców wojennych, wspólnie uratowali kilka tysięcy Polaków narodowości żydowskiej. Sławik został aresztowany przez Gestapo w 1944 r. Torturowany podczas śledztwa nie wydał swojego węgierskiego towarzysza, co uratowało Antallowi życie. Henryk Sławik zginął w obozie zagłady Mauthausen-Gusen. Przez wiele lat postać oraz dokonania bohatera z Szerokiej były skazane na zapomnienie. Na szczęście w wielu miejscach Polski i świata przywrócono mu honorowe miejsce w historii, m.in. dzięki zabiegom ambasadora Polski Grzegorza Łubczyka, a dziś, można powiedzieć, ambasadora Henryka Sławika, za co mu serdecznie z tego miejsca dziękuję. Rokiem Henryka Sławika na Śląsku został ogłoszony rok 2014. Henryka Sławika za jego niezłomną postawę jerozolimski instytut Yad Vashem uhonorował tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. Pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. W Miejskim Ośrodku Kultury w Jastrzębiu-Zdroju od lat dostępna jest wystawa stała poświęcona życiu i działalności Sławika. Szkoła Podstawowa nr 18 w Szerokiej nosi jego imię. Dziś w miejscu, w którym wszystko się zaczęło, przy pomniku wszyscy możemy oddać cześć Henrykowi Sławikowi, bohaterowi Szerokiej, tak aby ta wybitna postać już nigdy nie odeszła w zapomnienie, a kolejnym pokoleniom przypominała, że człowiek zawsze jest najważniejszy, bez względu na status społeczny, wyznanie czy miejsce urodzenia. Wierzę (Dzwonek), że postać tak niezwykła jak Henryk Sławik powinna znaleźć swoje stałe miejsce na kartach podręczników do historii. O to z tego miejsca, Sejmu Rzeczypospolitej, apeluję do premiera i do ministra edukacji. Dziękuję. (Oklaski)