Mówca: Katarzyna Ueberhan
Data: 2021-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność ponownie przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie rządowego projektu ustawy z druku nr 1222 i sprawozdania komisji z druku nr 1291 z prac nad przedłożonym projektem. Projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Obowiązkowa kontrola umowy, a nie tylko weksla, dłuższy termin przewidziany na odwołanie oraz niższe opłaty sądowe mające wzmocnić obywateli w sporach z przedsiębiorcami i zwiększyć ochronę konsumentów przed działaniami dużych firm, w tym banków - takie zmiany przewiduje rządowy projekt noweli Kodeksu postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw. Podstawowy cel zmiany ustawy wynika z obowiązku wdrożenia wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie tzw. postępowania nakazowego z weksla w sporach przeciw konsumentom.Zgodnie ze wskazaniami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej krajowym sądom cywilnym, w tym orzekającym w nim referendarzom, zmienione przepisy stwarzają możliwości kontroli umowy, którą zabezpieczał weksel przedstawiony sądowi, i załączników, i to jeszcze przed wydaniem nakazu zapłaty. Wszystko po to, aby wychwycić niedozwolone postanowienia umowne. Należy pamiętać, że wydawany na posiedzeniu niejawnym do wydziału pozwanego, a nawet bez jego pisemnego stanowiska, nieprawomocny nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadania mu klauzuli, a jest to dla osoby pozwanej prawie tak samo dotkliwe jak zajęcie komornicze. Projekt poszerza też zakaz przenoszenia praw z weksla wystawionego przez konsumenta na inne osoby, np. firmy windykacyjne, i obejmuje nie tylko, jak do tej pory, kredyty konsumenckie, ale wszelkie umowy konsumenta z przedsiębiorcą. Taka ochrona ma obejmować nie tylko samego dłużnika, tj. stronę umowy zawartej z przedsiębiorcą, ale i poręczycieli. Występujący z pozwem nakazowym będzie musiał przedłożyć sądowi umowę zabezpieczoną wekslem. Bez tego sąd nie wyda nakazu i skieruje sprawę do zwykłego procesu, więc pozwany konsument uzyska możliwość prezentacji swoich racji przed wydaniem końcowego orzeczenia. W szczególnych przypadkach ma też wystarczyć samo oświadczenie pozwanego przed sądem o tym, że jest konsumentem, choć obarczone grzywną do 300 zł. Przedmiotowa zmiana ujednolica również terminy na odwołanie się od nakazu zapłaty, tzw. zarzuty, do 1 miesiąca, jeśli dłużnik przebywa na terenie Unii Europejskiej, oraz 3 miesiące, gdy doręczenie ma nastąpić poza Unią Europejską. Aby uniknąć komplikacji, terminy mają dotyczyć zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców. Nowe rozwiązania umożliwią też oddanie pisma procesowego z zachowaniem powyższych terminów w formie przesyłki poleconej w placówce dowolnego operatora pocztowego świadczącego usługi powszechne. Opłata od zarzutu nakazu zapłaty, którego przedmiotem było roszczenie przeciw konsumentowi, zgodnie z przedłożeniem nie będzie mogła przekraczać 750 zł. To znacznie mniej niż obecnie w zwykłym postępowaniu. Do weksli wystawionych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosować się mają dotychczasowe przepisy. Projekt dostosowuje polskie przepisy do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadłych na kanwie spraw wniesionych z Polski oraz Niemiec. Dzięki proponowanym rozwiązaniom zwiększy się ochrona prawna obywateli. Konsumenci i inne strony postępowania cywilnego będą mogli korzystać z porównywalnego w całej Unii Europejskiej poziomu ochrony swoich praw. Zmiany zgłoszone w toku prac komisji miały charakter głównie redakcyjno-legislacyjny i nie budziły zastrzeżeń, uzyskując poparcie komisji. Jeśli poprawka zgłoszona teraz w drugim czytaniu nie wpłynie na charakter i zapisy przedłożenia, to klub Lewicy tak jak do tej pory będzie podtrzymywał poparcie dla niniejszego przedłożenia. Dziękuję bardzo.