Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2014-06-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2394). Celem projektu według jego autorów jest zwiększenie poziomu bezpieczeństwa ludzi i środowiska w związku z zamkniętym użyciem organizmów genetycznie modyfikowanych. Proponowane zmiany dotyczą prac na przykład takich, jakie prowadzą naukowcy. Zgodę na zamknięte użycie mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych ma wydawać minister środowiska. Jej uzyskanie będzie wymagało spełnienia większej liczby warunków bezpieczeństwa. W uzasadnieniu czytamy, że nowe przepisy wdrażają do polskiego porządku prawnego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/41 regulującą zamknięte użycie mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych. W projekcie doprecyzowano niektóre rozwiązania, które budziły wątpliwości interpretacyjne. W 2008 r. rząd przedstawił ramowe stanowisko dotyczące organizmów genetycznie zmodyfikowanych, przedłożone przez ministra środowiska. Wyraźnie podkreślone jest w nim, że rząd będzie dążył do tego, aby Polska była krajem wolnym od GMO. Dalej pada stwierdzenie: Rada Ministrów jest jednak przeciwna wprowadzaniu do obrotu GMO jako produktów lub w produktach. Opowiada się także przeciw wprowadzaniu do obrotu, z możliwością uprawy, roślin genetycznie zmodyfikowanych. W tych sprawach rząd na forum Unii Europejskiej będzie wyrażał stanowisko negatywne, deklarując jednocześnie przestrzeganie prawa unijnego. Przedłożony projekt sugeruje, że możliwa jest koegzystencja upraw tradycyjnych z uprawami genetycznie modyfikowanymi. Tymczasem współistnienie rolnictwa tradycyjnego z tym stosującym GMO jest niemożliwe, co zostało wielokrotnie udowodnione (potwierdza to między innymi opinia Centrum Badawczego Unii z 2002 r. sporządzona na zlecenie Komisji Europejskiej, a także Europejski Komitet Społeczno-Ekonomiczny w opinii w sprawie koegzystencji upraw zmodyfikowanych genetycznie z uprawami tradycyjnymi i ekologicznymi). Dodatkowo nowelizacja nie spełnia postulatów większości środowiska naukowego, ale jest również sprzeczna z aktualnym stanem wiedzy i regulacjami prawnymi zawartymi w dyrektywach Parlamentu Europejskiego. Środowisko to jasno i wyraźnie podkreśla, że projekt ten zahamuje postęp w pracach badawczych stosujących techniki inżynierii genetycznej, prowadzonych na rzecz zdrowia i medycyny, rolnictwa oraz innych działów gospodarki, w oparciu o nowoczesne biotechnologie. Projekt jest też wyrazem braku respektu dla żądań zdecydowanej większości Polaków, którzy chcą Polski wolnej od GMO. Polityka Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska opiera się na pięciu zasadach. Jedną z nich jest zasada przezorności, którą w przypadku GMO zastosowały inne państwa Unii Europejskiej, takie jak Francja, która na początku maja bieżącego roku wprowadziła całkowity zakaz upraw GMO. Zasada przezorności pozwala działać w przypadku, gdy nie ma na coś dowodów naukowych, a współpraca rządu ze środowiskiem naukowym jest fatalna, czego dowodem jest ten projekt ustawy. Nie można więc pozwolić, by projekt w takiej formie wszedł na stałe do polskiego prawodawstwa. Projekt nowelizacji zawiera przepisy wspólne dla działań zamkniętego użycia dotyczące: zasad przygotowywania oceny zagrożenia przed rozpoczęciem zamkniętego użycia, rodzajów środków bezpieczeństwa stosowanych w zakładach inżynierii genetycznej, zasad dotyczących udostępniania informacji w zakresie zamkniętego użycia GMM i GMO oraz funkcjonowania Komisji do spraw GMM i GMO. Jednak nie przewiduje przechowywania w Rejestrze Zamkniętego Użycia GMO informacji o awariach. Informacje te są niezwykle istotne i powinny być - jako ważne informacje o środowisku - przechowywane i udostępniane w powyższym rejestrze. Warto też nadmienić, że kraje Unii Europejskiej, powołując się na klauzule ochronne zawarte w dyrektywie 2001/18, wprowadziły zakaz upraw genetycznie modyfikowanych na swoim terytorium. Wydaje się, że chcąc realizować stanowisko ramowe rządu w odniesieniu do GMO, Polska powinna postąpić podobnie jak wspomniane kraje Unii Europejskiej i nie przyjmować ustawy, która zezwala na uprawy roślin genetycznie modyfikowanych. Biorąc pod uwagę znaczenie gospodarcze i społeczne tej regulacji, a w szczególności emocje narosłe wobec samego problemu genetycznej modyfikacji organizmów (Dzwonek) i produkcji żywności z takich organizmów, niezbędne jest, aby proponowane zmiany w prawie były pełne, przemyślane i w możliwie najszerszym zakresie służyły eliminacji źródeł potencjalnych problemów. W proponowanym projekcie tego nie dostrzegamy, w związku z czym Klub Poselski Twój Ruch opowiada się - padł już wniosek o odrzucenie - za odrzuceniem rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o organizmach genetycznie zmodyfikowanych oraz niektórych innych ustaw w całości. Dziękuję bardzo.