Mówca: Grzegorz Furgo
Data: 2017-01-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dnia 6 października 2016 r. skierowano do pierwszego czytania poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz zmianie ustawy o pomocy społecznej z dnia 24 stycznia 1991 r. Projekt dotyczy wsparcia dla osób biorących w 1944 r. czynny udział w powstaniu warszawskim, które potrzebują całodobowej opieki w domach pomocy społecznej. Zwalnia on kombatantów będących uczestnikami powstania od ponoszenia opłat za pobyt w domach opieki. Projektowane zmiany wydają się pozytywne. Z pewnością jako takie oceniłby je każdy Polak. Zasługuje na pochwałę, że grupa posłów wnioskodawców dostrzegła konieczność dokonania zmian w interesującym nas zakresie. Niemniej pragnąłbym podnieść pewne niedostatki proponowanego rozwiązania. Przypomnijmy zatem, że art. 18 ustawy warunkuje już, że kombatanci, a zatem także posiadający uprawnienia kombatanckie uczestnicy powstania warszawskiego, mają pierwszeństwo w uzyskaniu miejsca w domu pomocy. Słuszne jest przyznanie im teraz tego nowego przywileju, bezpłatnego przebywania w domu pomocy, niemniej przyznanie tego przywileju wyłącznie kombatantom - uczestnikom powstania może być potraktowane jako próba niesprawiedliwego podziału środowiska na tych, którzy mają jedynie prawo do pierwszeństwa w uzyskaniu miejsca w domu pomocy, oraz na tych, którzy oprócz tego mają prawo przebywania w takim domu bezpłatnie. Dość stwierdzić, że powstanie warszawskie było częścią większej operacji o kryptonimie ˝Burza˝, a jednak inni jej uczestnicy nie otrzymają przewidzianego projektem przywileju. Wśród nich nie znajdują się m.in. uczestnicy akcji ˝Ostra Brama˝ podjętej w Wilnie na 3 tygodnie przed wybuchem powstania, mającej być jego wileńskim odpowiednikiem. Podobnie wśród uprzywilejowanych wskutek przyjęcia procedowanego projektu nie znajdą się żołnierze wyklęci. Gdyby np. wciąż jeszcze żył słynny mjr Hieronim Dekutowski ˝Zapora˝, nie mógłby liczyć na darmowe miejsce w domu pomocy, gdyż nie był uczestnikiem powstania warszawskiego. Jego oddziałowi w tym czasie nie udało się przedrzeć do walczącej stolicy. Dlatego wnioskodawcom zaleciłbym przygotowanie stosownej kalkulacji kosztów koniecznych do poniesienia przez Skarb Państwa, gdyby wszystkie osoby posiadające uprawnienia kombatanckie oraz równorzędne w rozumieniu ustawy otrzymały prawo do bezpłatnego korzystania z domów pomocy społecznej. Należy nadto podnieść, że przedstawiony projekt nie wykorzystuje w pełni możliwości dostosowania ustawy o kombatantach do ustaw o uposażeniu emerytalno-rentowym cywilnych i wojskowych pracowników służb mundurowych, w tym przyjętej niedawno ustawy tzw. dezubekizacyjnej. Bez względu bowiem na to, czy z jej zapisami zgadzamy się, czy też nie, zadaniem izby niższej parlamentu jest zachowanie dbałości o jednolitość stanowionego prawa. Stąd właśnie treść art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a i c powinna zostać zmieniona. Zamiast ogólnego i mało precyzyjnego przywołania Urzędu Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej oraz ich jednostek zwierzchnich, powinna nawiązywać bezpośrednio do organów bezpieczeństwa państwa totalitarnego wymienionych w art. 13b przyjętej niedawno ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji. Analogicznego art. 13 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych nie należy tu przywoływać z uwagi na jego daleką niedoskonałość, której nie rozwiąże procedowany także na obecnym posiedzeniu Sejmu projekt złożony przez MON. Podobnie art. 21 ust. 2 lit. d ustawy winien zostać uzupełniony o Radę Państwa PRL. Przepis ten wymienia jedynie PPR i PZPR jako organy stanowiące zwierzchność nad wymienionymi w ustawie instytucjami, w tym prokuraturą oraz sądownictwem cywilnym i wojskowym, tymczasem w tych przypadkach zwierzchność w okresie PRL od 1952 r. do 1989 r. sprawowała nie rządząca partia, lecz zgodnie z ówczesnym prawem Rada Państwa, którą ustawodawca w 1991 r. pominął. Proszę państwa, mimo tych niedostatków i niedoskonałości projektu zamierzamy go poprzeć, mając jednak nadzieję, że (Dzwonek) postulaty nasze zostaną w przyszłości uwzględnione podczas kolejnych nowelizacji ustawy o kombatantach, zwłaszcza zaś ten dotyczący objęcia przewidywanym w projekcie przywilejem...