Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2019-08-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska. Projekt jest zawarty w druku nr 3711, a sprawozdanie komisji - w druku nr 3772. Projekt ten 31 lipca został skierowany do pierwszego czytania do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. W dniu wczorajszym, 29 sierpnia, komisja po przeprowadzeniu pierwszego czytania przystąpiła do szczegółowego rozpatrzenia, do szczegółowych prac nad projektem. Ich rezultatem jest przedstawiane przeze mnie sprawozdanie z druku nr 3772. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy z druku nr 3711 dokonuje transpozycji do polskiego porządku prawnego dyrektywy Komisji 2015/996 z dnia 19 maja 2015 r. ustanawiającej wspólne metody oceny hałasu zgodnie z dyrektywą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącą się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku. Ponadto omawiany projekt usuwa uchybienia w transpozycji i w stosowaniu drugiej z wymienionych dyrektyw, tzn. 2002/49/WE. Komisja Europejska w wezwaniu do usunięcia uchybień stwierdziła m.in., że obowiązek sporządzania programów ochrony środowiska przed hałasem dotyczy wyłącznie terenów, na których poziom hałasu przekracza poziom dopuszczalny - tak jak mówi to art. 119 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, bo do tej ustawy są implementowane przepisy dyrektywy - a powinien ten obowiązek dotyczyć także terenów, na których poziom hałasu nie jest przekroczony, a także obszarów cichych. W polskich przepisach brak jest także regulacji dotyczących przekazywania do Komisji Europejskiej przed każdą rundą sporządzania map akustycznych i programu ochrony środowiska przed hałasem danych o aglomeracjach, drogach, liniach kolejowych i lotniskach, których eksploatacja skutkuje zwiększeniem hałasu, a dla których jest wymagane sporządzenie map akustycznych. Również występuje pewne rozproszenie kompetencji w zakresie podmiotów odpowiedzialnych za przygotowanie map akustycznych. Dotychczas te mapy nie były sporządzane terminowo - możemy mówić nawet o zaległościach z 2012 r. i 2013 r. - a minister środowiska nie miał żadnych narzędzi, żadnych instrumentów do dyscyplinowania podmiotów odpowiedzialnych za wykonanie zadań wynikających z wdrożenia wspomnianych dyrektyw. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Teraz krótko powiem o zmianach wprowadzanych niniejszym projektem. Dla prawidłowego wdrożenia dyrektywy Komisji 2015/996 nakłada się na podmiot sporządzający strategiczne mapy hałasu obowiązek stosowania metod oceny hałasu określonych w załączniku do wymienionej dyrektywy. A w celu pełnej transpozycji dyrektywy 2002/49/WE, po pierwsze, rozszerza się obowiązek sporządzania planów i programów na tereny, gdzie poziom hałasu nie jest przekroczony, oraz na tereny ciche. Poza tym uzupełnia się definicję wskaźników hałasu o odwołanie do normy ISO 1996-2:1987. Ponadto Główny Inspektorat Ochrony Środowiska będzie odpowiedzialny za przekazywanie do Komisji Europejskiej danych identyfikujących aglomeracje powyżej 100 tys. mieszkańców, dane o głównych drogach, liniach kolejowych i lotniskach - to są takie obiekty, co do których zdrowy rozsądek podpowiada, że mogą generować zwiększony poziom hałasu. Zgodnie z regulacjami, które wprowadzamy, główny inspektor ochrony środowiska będzie przekazywał do Komisji Europejskiej dane ze strategicznych map hałasu oraz streszczenia programów opracowywanych i przekazanych przez marszałków województw; dane dotyczące miast powyżej 100 tys. mieszkańców, głównych dróg, linii kolejowych i lotnisk będą przekazywane do generalnego inspektora ochrony środowiska przez prezydentów miast oraz zarządzających tymi obiektami, bo przepisy, które stanowimy, nakładają na te wymienione podmioty właśnie ten obowiązek przekazywania. Programy będą sporządzane wyłącznie przez marszałków województw, a zatem będzie w Polsce 16 programów sporządzanych w sposób jednolity i opiniowanych przez te podmioty, tzn. prezydentów miast powyżej 100 tys. mieszkańców oraz podmioty, które zarządzają głównymi drogami, głównymi liniami kolejowymi oraz liniami na obszarach aglomeracji powyżej 100 tys. mieszkańców, jak również głównymi lotniskami i lotniskami oddziaływającymi na aglomeracje powyżej 100 tys. mieszkańców. Ponadto omawiany projekt wprowadza kary za nieterminowe przekazywanie danych. To są kary dosyć dotkliwe: 1 tys. zł za dzień przy nieterminowym sporządzaniu strategicznych map hałasu - ale przypomnę, tam mamy do czynienia z zaległościami z 2013 r. - również za nieterminowe przekazywanie danych ze strategicznych map i nieterminowe przekazywanie streszczeń programów. Wysokości tych kar są oczywiście określone w projekcie ustawy. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W trakcie prac Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wprowadzono do projektu dziewięć poprawek merytorycznych, z których poprawki 1., 3., 5., i 7. były głosowane łącznie. One polegały bowiem na doprecyzowaniu przepisów dotyczących umiejscowienia na formularzach udostępnianych w Biuletynie Informacji Publicznej Głównego Inspektora Ochrony Środowiska arkuszy do przekazywania danych identyfikujących, danych ze strategicznych map hałasu i streszczenia programu ochrony środowiska przed hałasem. W ogóle muszę tutaj powiedzieć, że ustawa ma taki stricte techniczny charakter, bo takie właśnie bardzo techniczne są przepisy obydwu dyrektyw, do których się odnosimy i które omawiany projekt implementuje. Wysoka Izbo! Pozostałe poprawki merytoryczne dotyczą usuwania wątpliwości interpretacyjnych, np. tego, czy co 5 lat powinna być sporządzana czy też tylko aktualizowana strategiczna mapa hałasu, także program ochrony środowiska przed hałasem. Takie wątpliwości interpretacyjne, jeśli chodzi o rozumienie przepisów, te poprawki eliminują. Również chodzi o dodanie. Jedna z poprawek urzeczywistnia dodanie wojewody jako organu obowiązanego do monitorowania i korygowania limitu wydatków na realizację ustawy, który jest określony w regule wydatkowej. Także w jednym z ostatnich artykułów ustawy mamy do czynienia z ustanowieniem właśnie limitu wydatków na 10-lecie związanych z wdrożeniem tej ustawy. Jest dosyć obszerna część zawierająca przepisy przejściowe, bo jak mówię, sytuacja w tej omawianej dziedzinie jest dosyć skomplikowana i trzeba różne przypadki z różnych stanów zaawansowania wykonania tych obowiązków, które ustawa nakłada, jakoś na nowe przepisy przełożyć. Informuję także, że do tekstu wprowadzono 28 poprawek legislacyjnych, a całość projektu została przyjęta bez głosów przeciwnych i wstrzymujących się. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa uprzejmie proszę Wysoką Izbę o uchwalenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska, który jest zawarty w przedstawionym sprawozdaniu komisji z druku nr 3772. Bardzo dziękuję.