Mówca: Kazimierz Plocke
Data: 2023-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Proponowane zmiany w ustawie o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa potwierdzają, że w 2016 r. w zbyt daleko idący sposób ograniczono swobodę Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Po raz kolejny rząd PiS małymi krokami próbuje złagodzić bariery i ograniczenia, które sam wprowadził. Ustawa z 2016 r. miała doprowadzić do, po pierwsze, spadku cen ziemi rolnej. Dziś wiemy, że ceny ziemi rosną. Przypomnę, że w 2015 r. 1 ha ziemi rolnej kosztował 38 579 zł, zaś w II kwartale 2022 r. było to 59 358 zł. Po drugie, sprzedaż ziemi miała zostać zastąpiona dzierżawą ziemi rolnej. Z zapowiadanych haseł, że rolnicy będą mogli wydzierżawiać ziemię, niewiele pozostało. Rząd PiS zapowiadał wydzierżawienie ok. 100 tys. ha, zaś w 2021 r. wydzierżawiono 35,8 tys. ha. Z analizy projektu ustawy wynika, że proponowane zmiany nie są na tyle istotne, aby odblokować możliwość szerszego zakupu czy dzierżawy ziemi państwowej przez polskich rolników i przedsiębiorców po to, by zaktywizować działania KOWR w gospodarowaniu zasobem. Z tych zmian rolnicy nie skorzystają. To propozycje bardziej dla urzędników. Niepokoi nas próba ustawowego zalegalizowania użyczenia, która może być przedmiotem nieprawidłowości i patologii. Przykładem na potwierdzenie tej negatywnej oceny niech będzie proponowana treść art. 24 ust. 2, cytuję: mienie, które nie zostało zagospodarowane w trybie określonym w ust. 1, KOWR zabezpiecza, w szczególności może użyczyć na czas oznaczony nie dłuższy niż rok lub przeznacza na inne cele w trybie określonym w statucie krajowego ośrodka. Projektodawca nie podjął wysiłku, aby w jakikolwiek sposób uregulować zasady, na jakich mienie zasobu Skarbu Państwa będzie mogło być użyczane. Ten proces ma być scedowany na statut KOWR, który nie jest miejscem do regulowania zasad i procedur gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zdaniem mojego klubu sama idea wprowadzenia użyczenia jest niezwykle ryzykowna, niesie ryzyko braku transparentności w działaniu KOWR i może być źródłem wielu nieprawidłowości. To rozwiązanie oznaczać będzie, że ziemia rolna będzie za darmo przekazywana swoim. KOWR jako jednostka publiczna w ogóle nie powinien przekazywać gruntów rolnych za darmo. Racjonalnym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie zasady, że grunty, których nie udało się zagospodarować w formie dzierżawy, mogłyby być przeznaczone do specyficznej formy dzierżawy w trybie przetargowym z czynszem niższym, niż określają to obecne przepisy - dzierżawa za tzw. złotówkę za hektar. Czynsz wywoławczy byłby symboliczny, jednak procedura udostępniania mienia publicznego byłaby zrozumiała i transparentna. Takich rozwiązań w tym projekcie nie ma. Panie Ministrze! W tym projekcie nie ma zapisów odnoszących się do poddzierżaw ziemi rolnej. Wedle zapewnień generalnego dyrektora KOWR sprawa miała zostać prawnie uregulowana. Takich zapisów również w tym projekcie nie umieszczono. W tym kontekście Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa jest niewiarygodny, bo co innego mówi, a co innego robi. Nie do zaakceptowania są zapisy art. 5 ustawy o KOWR, w których proponuje się powołanie, uwaga, pełnomocników i doradców dyrektora generalnego w centrali lub oddziałach terenowych krajowego ośrodka. Proponowany zapis otwiera nieograniczone możliwości wzrostu zatrudnienia wszelkiego rodzaju pełnomocników, doradców zatrudnionych na podstawie powołania przez dyrektora generalnego KOWR w centrali i oddziałach terenowych. Jakie to nowe obowiązki zostały nałożone na KOWR, że jest potrzeba zwiększenia zatrudnienia? Ilu nowych doradców i pełnomocników otrzyma pracę? Ile to będzie kosztować polskiego podatnika? Jaki jest cel tej zmiany? To zwykły skok na stanowiska dla swoich. Podsumowując: proponowane zapisy nie rozwiązują naszym zdaniem kompleksowo problemów wynikających z gospodarowania nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Dlatego też w imieniu mojego klubu wnoszę wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)