Mówca: Joanna Fabisiak
Data: 2022-04-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicji Obywatelskiej przedstawiam stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2110. Projekt ustawy wprowadza zmiany w siedmiu ustawach. Zmiany te mają różny ciężar gatunkowy. Skoncentruję się więc na tych najważniejszych, a są to właściwie dwie ustawy: ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz ustawa o miarach, dotycząca Głównego Urzędu Miar. Jeśli chodzi o ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym, to novum, na którym koncentrujemy się w tej nowelizacji, jest wprowadzenie art. 364a dającego możliwość... Jest to przepis umożliwiający ministrowi nadawanie Medalu ˝Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas˝, mądrość i prawda. Medal ma być przyznawany za szczególne zasługi dla nauki polskiej, za szczególnie wartościową działalność dydaktyczną oraz organizacyjną. Na to należy zwrócić specjalną uwagę. Ma być on nadany czy też zacznie funkcjonować w 550. rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika. To dobrze, to ważne wydarzenie i z pewnością medal z tej okazji będzie dobrze przyjmowany. Jakie zapisy wobec tego budzą wątpliwości? Bo takie wątpliwości mamy. Ministerstwo edukacji narodowej, w skład którego wchodzą dwa resorty, jak gdyby dwa moduły, to jest obecnie Ministerstwo Edukacji i Nauki. Tak ono jest nazywane. Jeden moduł to są problemy oświaty, edukacja. Problemy nauki i szkolnictwa wyższego - moduł drugi. Należy przypomnieć, że Medal Komisji Edukacji Narodowej funkcjonuje. Ma wielką tradycję, ponad 60-letnią. Były wprowadzane różne zmiany w zakresie używania tego medalu, ale funkcjonuje, jest obdarzony wielkim zaufaniem, jest wielkim uhonorowaniem. Komu jest teraz przyznawany? Przyznawany jest dokładnie za wybitne zasługi w zakresie edukacji, za działalność dydaktyczną i organizacyjną. Zwróćmy uwagę na jeszcze jedno: na to, że obecnie przyznawany jest zwykłym nauczycielom - tak pozwoliłam sobie powiedzieć - ale także nauczycielom z tytułami profesora, bo istnieje taka możliwość ustawowa. Zatem należy zadać sobie pytanie: Jeśli istnieje tak uznany medal z tak doskonałym patronem, jakim jest Komisja Edukacji Narodowej, czy zasadne jest tworzenie nowego medalu? Medalu, który... W jednym ministerstwie - dwa medale. A może lepiej byłoby, gdyby to był jeden medal? Do tego trzeba powiedzieć jeszcze, że Medal ˝Zasłużony dla Nauki Polskiej˝ będzie miał trzy stopnie, a więc będzie gradacja. Czy ta gradacja jest dobra? Czy jest słuszna? Czy dobrze jest różnicować wtedy, kiedy się to przyznaje? I teraz pomyślcie państwo: w edukacji będzie Medal Komisji Edukacji Narodowej, który będzie na jednym poziomie, natomiast w nauce będzie medal mający trzy stopnie. Uważamy, że nie jest to rozwiązanie dobre. Dlatego zgłaszamy poprawkę, aby był to medal - jeśli już ministerstwo pozostanie przy tej koncepcji - jednostopniowy. To rzecz pierwsza. Ale nasze wątpliwości wzbudza jeszcze sam fakt propozycji tego medalu, tego wyróżnienia. Zwrócę państwu uwagę na to, że środowisko niewiele wie na ten temat, że zabrakło konsultacji ze środowiskiem. A w końcu któż jest bardziej zainteresowany niż adresat tego medalu? Zatem pierwsze pytanie: Dlaczego takie konsultacje zostały pominięte? Jest też problem drugi, problem proceduralny. Otóż do ustawy nie znajdujemy rozporządzenia. (Dzwonek) Jeszcze chwilę, jeśli pan marszałek pozwoli. Natomiast znajdujemy informację, że będzie rozporządzenie. Pytamy zatem, dlaczego nie ma tego rozporządzenia, które by posłom wyjaśniło, jaki jest powód tego medalu, jakie będą szczegółowe rozwiązania. To pytanie drugie. Teraz krótko odniosę się jeszcze do punktu drugiego, dotyczącego GUM-u. Popieramy ten projekt, to jest słuszne, na całym świecie główne urzędy miar mają możliwość prowadzenia badań i prac usługowych. Niepokoi nas tylko brak informacji o możliwości dotowania, przynajmniej na tym pierwszym etapie, tych zadań. To nie jest możliwe, aby w tej chwili GUM, który ma tak wiele obowiązków, mógł podjąć się jeszcze tego bez specjalnego koła zamachowego w postaci dodatkowych środków finansowych na cel, na rozwijanie tego drugiego zadania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)