Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2020-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, po przedstawieniu stanowiska komisji ujętego w druku nr 591. Szanowni Państwo! Przedstawiona przez rząd ustawa jest częścią implementacji do polskiego porządku prawnego przepisów technicznych IV pakietu kolejowego. Warto jednak pamiętać, że część rynkowa została już przez parlament przyjęta. Natomiast ten cały pakiet sześciu aktów prawnych ma doprowadzić do swoistej rewolucji na rynku kolejowych przewozów pasażerskich. Idea, która za tym stoi, za tą rewolucją, to przede wszystkim upowszechnienie mechanizmów konkurencyjnych przy organizacji przewozów pasażerskich. Oczywiście to jest bardzo dobra wiadomość dla korzystających z kolei, ale także dla tych, którzy z dotychczasowych środków transportu mogą przesiąść się właśnie na kolej, wybrać kolej. Zmiany prawne w połączeniu ze środkami finansowymi z Unii Europejskiej powinny skutkować tym, że koleją będzie sprawniej, szybciej i wygodniej. Niestety oprócz tych ram przyjętych przez parlament w trakcie ciężkich prac i miliardów z Unii Europejskiej na modernizację kolei jest jeszcze jeden warunek, powiedziałbym, że kluczowy. Pociągi muszą na tory wyjechać, a rozkład jazdy musi zachęcać do podróży. I to jest dziś, jak uważamy, największy deficyt rządu Prawa i Sprawiedliwości. Ale powrócę do tego za chwileczkę w pytaniu. Wysoka Izbo! Ratio legis projektu związane jest, jak już wspomniałem, z koniecznością wdrożenia przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/797 z 11 maja 2016 r. w sprawie interoperacyjności kolei w Unii Europejskiej. Jak wskazano w uzasadnieniu, dyrektywa ta wprowadza m.in. zmiany dotyczące jednostek oceniających zgodność. Te regulacje zastępują de facto dotychczasowe rozwiązania. Wskutek tego jednostki notyfikowane w oparciu o dotychczasowe przepisy dotyczące interoperacyjności systemu kolei z 2008 r. mogą prowadzić działalność jedynie do dnia ostatecznego terminu implementacji filara technicznego IV pakietu kolejowego. Aby uniknąć sytuacji, w której jednostki notyfikowane stracą uprawnienia do prowadzenia procesów dopuszczania do obrotu pojazdów kolejowych infrastruktury kolejowej, konieczne jest przyjęcie projektowanej ustawy bez czekania na transpozycję całości filara technicznego IV pakietu kolejowego. I to oczywiście oceniamy jako, powiedziałbym, oczywisty interes Rzeczypospolitej. Warto tu wspomnieć, iż jednostki te muszą zostać notyfikowane Komisji Europejskiej w oparciu o przepisy tej najnowszej dyrektywy 2016/797. Komisja wymaga, aby w chwili notyfikacji państwo członkowskie zakończyło proces implementacji do prawa krajowego co najmniej przepisów rozdziału VI dyrektywy dotyczącego właśnie jednostek notyfikowanych. Zaznaczę tu, iż implementację większości przepisów tego rozdziału zapewnia ustawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. o systemach oceny zgodności i nadzoru rynku. Stąd też w naszej ocenie nie ma przeszkód do zastosowania proponowanego przez rząd trybu implementacji. Kluczowe zmiany przewidziane w projekcie obejmują następujące aspekty: dodanie nowych wymagań odnoszących się do procedury oceny zgodności wydawania certyfikatów weryfikacji, dodanie wymogu posiadania osobowości prawnej przez ubiegające się o notyfikację jednostki oceniające zgodność i wprowadzenie reguł dotyczących wyznaczania i funkcjonowania jednostek wyznaczonych, o których mowa w art. 45 dyrektywy. Z uwagi na to, że zmiany zostały tu dokładnie omówione przez moich przedmówców oraz w trakcie prac w komisji, pozwolę sobie pominąć omówienie szczegółowych aspektów tej nowelizacji. Jednak w gruncie rzeczy szereg tych zmian prawnych ma doprowadzić, jak wspomniałem na wstępie, do tego, że kolej będzie jeszcze lepiej spełniała wymagania wszystkich obywateli zjednoczonej Europy. Jest to oczywiście idea, którą wszyscy popieramy. Przedstawiony przez rząd projekt ustawy ma tworzyć ramy techniczne i to również wspieramy. Jednak oprócz zmian prawnych i miliardów złotych z Unii Europejskiej na modernizację, jak wspomniałem, chodzi jeszcze o to, że na tory muszą wyjechać pociągi. Jak to jest dziś? Niestety, odpowiedź nie wygląda najlepiej. Parlament może przyjąć jeszcze wiele słusznych ustaw takich jak ta, można wydać miliardy złotych, mieć piękne trasy kolejowe, ale jeżeli połącznia kolejowe do ośrodków mniejszych niż stolice województw będą zwijane, a tak niestety jest dziś, to z tej rewolucji nic nie będzie. Dlatego, szanowny panie ministrze, oprócz zmian legislacyjnych... (Poseł Janusz Korwin-Mikke: Dlaczego? Dobrze.) ...domagamy się od rządu czytelnego programu intensyfikacji połączeń kolejowych. Tylko wtedy ten IV pakiet kolejowy będzie (Dzwonek) rzeczywistą rewolucją dla ludzi. Dziś, niestety, takich działań ze strony rządu nie widzimy. Dziękuję bardzo.