Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-07-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie ˝Informacji o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Stan na 31 grudnia 2015 r.˝. Przedstawienie informacji o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych jest obowiązkiem ustawowym nałożonym na Radę Ministrów. W dokumencie zawarto wiele istotnych danych, takich jak lokalizacje, poziom inwestycji, liczbę miejsc pracy oraz aktywność spółek działających w strefach. Informację sporządzono na podstawie sprawozdań kwartalnych, które zarządy spółek strefowych zobowiązane są przekazać do Ministerstwa Rozwoju. Materiał daje pogląd co do kluczowej dla gospodarki aktywności inwestorów. Wśród 15 wiodących inwestorów działających w strefach nie ma ani jednego podmiotu polskiego. Chociaż polskie inwestycje stanowią prawie 20% udziału w zainwestowanym w strefie kapitale, to jednak materiał nie zawiera informacji przekrojowej o wielkości inwestycji zrealizowanych przez polskie firmy. Pozwoliłoby to wyrobić sobie pogląd co do narodowej polityki gospodarczej realizowanej przez Ministerstwo Rozwoju w specjalnych strefach ekonomicznych. Poza tym w informacji zawarto strukturę branżową skumulowanej wartości inwestycji, z której wynika, że wiodącym sektorem jest sektor motoryzacyjny zlokalizowany w Polsce południowo-zachodniej. Konsekwencją takiego stanu rzeczy powinno być zestrojenie mechanizmów planu na rzecz odpowiedzialnego rozwoju ze strategiami realizowanymi w podmiotach krajowych tej branży. Infrastruktura drogowa powinna zostać skorelowana z logistyką działających już przedsiębiorstw. Dla sektora motoryzacyjnego korzystne jest wyznaczenie paneuropejskiego korytarza transportowego Wrocław - Praga - Monachium w postaci zrealizowanej w nieodległej przyszłości autostrady A8. Inną ważną kwestią jest sprawność realizowanych przez podmioty zadań w zakresie tworzenia miejsc pracy, w szczególności ich jakości. Bezwzględna liczba utworzonych miejsc pracy przekraczająca 312 tys. przy inwestycjach na poziomie 112 mld zł jest imponująca, lecz obecnie oczekiwania młodych i wykształconych ludzi wiążą się z miejscami pracy dającymi dalsze możliwości rozwojowe. Wydaje się, że przyszedł czas na zrobienie modelu ekonometrycznego oraz przeprowadzenie symulacji w celu określenia korzyści z dalszego funkcjonowania stref, względnie stworzenie alternatywnych rozwiązań. Niepokój budzi również to, że wykorzystanie wszystkich gruntów istniejących stref kształtuje się obecnie na poziomie 65%. Łączna powierzchnia terenów wynosi niemal 20 tys. ha, a w 2015 r. ich ogólna powierzchnia zwiększyła się w stosunku do roku poprzedniego niemal o 2 tys. ha. Czy jest to oznaką słabości procesów decyzyjnych w spółkach zarządzających strefami? Dobrą propozycją, jeśli chodzi o zagospodarowanie tych terenów przy jednoczesnym zaangażowaniu już działających podmiotów w strefach ekonomicznych, mogłaby być ekspansja klastrów energetycznych opartych na odnawialnych źródłach energii. Wskaźnik wydawanych zezwoleń na działalność w strefach jest o 50% niższy w stosunku do roku poprzedniego, co skłania do refleksji, czy mamy do czynienia z wyczerpaniem się misji specjalnych stref ekonomicznych i czy nie należałoby zastąpić ich np. poprzez realizację koncepcji powiatowych parków technologicznych opartych na mechanizmach podobnych do tych stosowanych w strefach, lecz zarządzanych przez starostów. Korelowałoby to w większym stopniu z zadaniami powiatów w zakresie rozwoju szkolnictwa zawodowego i przyniosłoby, jak sądzę, lepsze efekty. Poza tym polityka kadrowa byłaby bardziej zbliżona do lokalnych potrzeb. Wydaje się zatem, że rząd powinien dążyć do zrównania warunków prowadzenia działalności gospodarczej w całym kraju na zasadach obowiązujących w strefach ekonomicznych lub do nich zbliżonych. Koło Poselskie Wolni i Solidarni liczy na wyciągnięcie pozytywnych wniosków z przedłożonej przez Ministerstwo Rozwoju informacji i zagłosuje za przyjęciem informacji przedstawionej przez Radę Ministrów. Dziękuję bardzo.