Mówca: Arkadiusz Iwaniak
Data: 2023-01-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam przyjemność i zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie druku dotyczącego ˝Planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej na lata 2023-2027˝. Tak jak to zostało już dzisiaj powiedziane, podstawowym celem projektowanej ustawy jest stworzenie podstaw prawnych do realizacji tegoż planu strategicznego. Konieczność opracowania nowej ustawy w obszarze wspólnej polityki rolnej wynika z nowego pakietu aktów prawnych Unii Europejskiej w związku z nową reformą europejskiej wspólnej polityki rolnej, zakładających finansowanie różnych interwencji objętych planem strategicznym przez Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji i Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz współfinansowanie z budżetu państw członkowskich. Warto podkreślić, iż wsparcie zaproponowane w planie strategicznym będzie realizowane ze środków pochodzących właśnie z Unii Europejskiej, o której przed chwilą tak mocno i tak dobrze wyrażała się pani posłanka, moja przedmówczyni. Składa się na nie wsparcie w kwocie 17,3 mld euro w ramach pierwszego filaru i 4,7 mld euro w ramach drugiego filaru. W przypadku drugiego filaru WPR oprócz środków Unii Europejskiej przewiduje się także współfinansowanie krajowe w wysokości ponad 3,2 mld euro, co jest warte podkreślenia. Daje nam to łącznie 7,9 mld euro środków publicznych na wsparcie związane z rozwojem obszarów wiejskich. Dodatkowo w pierwszym filarze WPR będzie realizowane przejściowe wsparcie krajowe finansowane w całości z budżetu krajowego, o czym wspominał pan minister. Projektowana ustawa uwzględnia zatem nowe podstawy i zasady wdrażania płatności bezpośrednich, interwencji sektorowych, interwencji dotyczących obszarów wiejskich i pomocy technicznej, w szczególności objęcie ich jednym planem strategicznym, oraz przejściowego wsparcia krajowego. Tutaj w związku z tym, że to są tak ogromne środki, mam pewien apel i prośbę do pana ministra, bo budżet ˝Planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej˝ wynosi dla Polski ponad 25 mld euro i należy tutaj podkreślić, iż właściwe rozdysponowanie tych środków, co nie zawsze w wykonaniu tego rządu miało miejsce, stanowić będzie o możliwościach rozwoju i konkurencyjności polskiego sektora rolno-spożywczego w najbliższych latach oraz o jego oddziaływaniu na środowisko. Prowadziliście państwo w ramach tego projektu ustawy wiele konsultacji, zgłoszono szereg uwag, które niestety, jak czytamy w materiale, który dostaliśmy, nie zostały uwzględnione, jak chociażby uwagi dotyczące definicji aktywnego rolnika, która nie wykluczyła wsparcia rolników de facto nieprowadzących działalności rolniczej, czy też dotyczące objęcia wsparciem wydatków na bioaskerurację. Tutaj jest trzoda chlewna, a zapomniano o drobiu. Tu też była pewna sugestia. Była też sugestia dotycząca wprowadzenia do polskiego prawodawstwa ustawy o dzierżawie gruntów rolnych w obrocie prywatnym oraz z Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. To też nie zostało uwzględnione. Na co jeszcze zwrócono uwagę podczas tych konsultacji? Bez ukierunkowania pozostała największa interwencja, angażująca prawie 20% środków z drugiego filaru WPR, czyli płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. Druga pod względem wielkości kwoty interwencja, czyli rolnictwo ekologiczne, powinna być ściśle monitorowana w zakresie poprawności i racjonalności wydatkowania środków oraz odpowiednio korygowana. Zwracano również uwagę na to, że składanie wniosków będzie odbywać się przez system elektroniczny, informatyczny, który, jak wiemy, może się posypać, a do tego nie wszyscy rolnicy potrafią z niego skorzystać. Warto przy tej okazji - mówimy o Planie Strategicznym - na koniec zwrócić uwagę, jak państwo jako Prawo i Sprawiedliwość i ten rząd podchodzicie do strategii, jeśli chodzi o rolnictwo. Dzisiaj ceny zbóż wyglądają tak, jak wyglądają. W ramach korytarza solidarnościowego mieliśmy zapewnić przepływ zboża, które miało uratować świat przed głodem. Tak mówiono. Dzisiaj tak naprawdę pogrąży to polskiego rolnika i polskie rolnictwo. To też jest strategia w stosunku do polskiego rolnictwa. Przecież możemy wystąpić z wnioskiem o przywrócenie stawek celnych na importowane surowce. Na stronach ministerstwa czytamy, że ministerstwo bardzo intensywnie śledzi tę kwestię i przygląda się jej. (Dzwonek) To zdecydowanie za mało. Jeśli chodzi o transport z Ukrainy do Polski - bo mieliśmy pomagać - to IJHARS zorganizował 12 tys. kontroli. Przyjechało kilkaset tysięcy pojazdów, więc widać skalę. Dzisiaj pod Żurominem tonę kukurydzy można kupić za 400 zł. Jaka będzie cena wyprodukowana kukurydzy w Polsce? Myślę, że to wszystko o tym świadczy. Niemniej jednak, jeśli chodzi o tę ustawę, będziemy głosować za. Dziękuję.