Mówca: Barbara Chrobak (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-10-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wspieranie rodzin przeżywających trudności w sprawowaniu opieki nad dziećmi i ich wychowaniu poprzez system zaplanowanych działań, które mają pomóc przywrócić takim rodzinom zdolności do pełnienia funkcji opiekuńczo-wychowawczych, oraz stosowanie pieczy zastępczej w przypadku niemożności zapewnienia dzieciom opieki i wychowania przez rodziców to jedno z ważniejszych zadań państwa. Klub Kukiz'15 stoi na stanowisku, że priorytet w tym systemie powinny stanowić przede wszystkim szerokie działania profilaktyczne w formie usług asystenta rodziny, placówek wsparcia dziennego czy rodzin wspierających, a także działania reintegracyjne w rodzinach, którym już odebrano dzieci. W opinii klubu liczba asystentów jest jednak wciąż niewystarczająca w stosunku do potrzeb. Brak stabilizacji zatrudnienia poprzez stosowanie umów cywilnoprawnych powoduje zbyt częste rotacje na tych stanowiskach i tym samym niekorzystnie wpływa na pracę z rodziną. Zauważamy, że wbrew regulacji art. 95 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej dzieci do 7. roku życia wciąż są umieszczane w domach dziecka. W 2016 r. w domach małego dziecka przebywało 236 dzieci poniżej 1. roku życia, 631 w przedziale od 1. roku do 3 lat oraz 1009 w wieku od 4 do 6 lat. Zważywszy na niekorzystny wpływ pieczy instytucjonalnej na rozwój psychofizyczny tak małych dzieci, jest to zjawisko, które winno być niezwłocznie wyeliminowane. Dodatkowo pomimo deklarowanych działań w kierunku deinstytucjonalizacji pieczy zastępczej w dalszym ciągu powstają nowe domy dziecka, np. w Sępólnie Krajeńskim i Sokołowie Podlaskim. Nie sposób pominąć także problemów praktycznych dotyczących tworzenia rodzin zastępczych. Wciąż wielu kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej napotyka ogromne bariery już na etapie wstępnej kwalifikacji do odbycia szkolenia. Przykładowo PCPR-y odstępują od organizacji szkoleń dla kilku rodzin ze względów ekonomicznych. Nadto niezwykle utrudniona jest współpraca między powiatami w zakresie wykorzystania wolnych miejsc w rodzinach zastępczych. Powiatowe centra pomocy rodzinie często nie wyrażają zgody na objęcie rodzinną pieczą zastępczą dzieci z innego powiatu, tłumacząc, że ˝to nie nasze dzieci˝. Mając na względzie dobro dzieci i konieczność niezwłocznego zapewnienia im rodzinnych warunków, nie może być mowy o ˝rejonizacji˝. Prowadzi to do sytuacji, w których w wielu zawodowych rodzinach zastępczych czy rodzinnych domach dziecka liczba dzieci przekracza ustawowy limit, natomiast innym odmawia się przyjęcia kolejnych podopiecznych. Niepokoją także realia procesu usamodzielniania wychowanków pieczy instytucjonalnej, którzy bardzo często ucząc się i zamieszkując w mieszkaniach chronionych, muszą utrzymać się za kwotę 500 zł miesięcznie (pomoc na kontynuowanie nauki). Również procedura przysposobienia wykazuje niedomagania. Jak pokazują statystyki, spada liczba przeprowadzonych adopcji krajowych. Powodem nie jest jednak brak rodzin zainteresowanych taką formą pomocy dziecku, a przede wszystkim problemy z dostępem do szkoleń oraz zbyt długi okres oczekiwania na przyjęcie dziecka. Reasumując, klub Kukiz'15 pozytywnie ocenia systemowe rozwiązania w zakresie wspierania rodziny i pieczy zastępczej, jednak ich praktyczna realizacja, w myśl szeroko pojętej zasady dobra dziecka, wymaga zintensyfikowanych działań naprawczych.