Mówca: Jerzy Szmit
Data: 2013-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wczoraj minęła 68. rocznica zakończenia II wojny światowej. Chciałbym w swoim wystąpieniu nawiązać do tego bardzo ważnego wydarzenia. Otóż 27 kwietnia tego roku podczas spotkania na cmentarzu wojskowym w Braniewie, gdzie pochowanych jest około 30 tys. żołnierzy Armii Czerwonej, doszło do deptania prawdy historycznej, złamania zasad dyplomacji i dobrego smaku. Powodem spotkania była rocznica zakończenia II wojny światowej. Co prawda do tego właściwego dnia pozostało jeszcze 12 dni, ale widocznie strona rosyjska bliżej rocznicy miała ważniejsze sprawy do załatwienia, a władze województwa warmińsko-mazurskiego i tak się dostosują i zaakceptują każdy wyznaczony przez Rosjan termin. Na cmentarzu w Braniewie zjawiła się zatem grupa Rosjan na motocyklach w czarnych skórzanych kombinezonach. Wiele motocykli było ozdobionych czerwonymi flagami z sierpem i młotem. Rosjanom przewodniczył gubernator obwodu kaliningradzkiego Nikołaj Cukanow. Pan gubernator podczas całej uroczystości występował w skórzanym kombinezonie, co stanowiło rażący kontrast z garniturami i krawatami polskich oficjeli. W Braniewie zjawili się w komplecie najwyżsi przedstawiciele naszego województwa: marszałek Jacek Protas, wojewoda Marian Podziewski, przewodniczący sejmiku Julian Osiecki, do tego przewodniczący struktur wojewódzkich SLD Władysław Mańkut, poseł Ruchu Palikota Wojciech Penkalski, komendant wojewódzki Policji Józef Gdański. Sprowadzono orkiestrę wojskową i kompanię honorową Wojska Polskiego, która realizowała uroczysty ceremoniał. Organizowana po raz czwarty uroczystość z roku na rok przybiera coraz większe rozmiary. W imieniu polskiej strony głos zabrał wojewoda Marian Podziewski. Wystąpienie wychwalające wyzwolicielską Armię Czerwoną zostało chyba przepisane z przemówień wygłaszanych przez wojewodów olsztyńskich w latach 40. i 50. ubiegłego wieku przy okazji braterskich polsko-sowieckich spotkań. Było o wolności, którą przyniosła Armia Czerwona, o ofierze żołnierskiej krwi, o sierotach, wdowach, matkach i narzeczonych, które nie doczekały się powrotu bliskich do rodzinnych domów, oczywiście w kontekście żołnierzy radzieckich. Po hucznych uroczystościach na cmentarzu, niejako dla równowagi, w Braniewie złożono również kwiaty pod tablicą upamiętniającą generała Władysława Andersa i jego żołnierzy. Wielką i pełną chwały chrześcijańską i polską tradycją jest otaczanie kultem zmarłych, a szczególnie poległych w walce zbrojnej. Jako dowód niech służą zadbane i otoczone wielkim szacunkiem cmentarze żołnierzy różnych armii znajdujące się na terenie Rzeczypospolitej, również groby blisko 600 tys. żołnierzy sowieckich poległych w II wojnie światowej. Czym innym jednak jest dbałość o groby i szacunek, a zupełnie czym innym wiernopoddańcze hołdy, fałszowanie historii, podporządkowanie się obcym wpływom, wykonywanie upokarzających gestów. Dla milionów Polaków wejście Armii Czerwonej na tereny Rzeczypospolitej oznaczało śmierć, wywózkę, pozbawienie majątku, śmierć najbliższych, konieczność opuszczenia rodzinnego domu, poniewierkę po świecie bez możliwości powrotu w rodzinne strony, więzienie, łamanie sumień. Z jednej okupacji, niemieckiej, trafili pod drugą, sowiecką. Mieszkańcy Polski, szczególnie polskich Kresów Wschodnich, już wcześniej takie zmiany okupantów przeżywali. Niczego nie nauczymy się z historii, nie zrozumiemy jej, nie wyciągniemy z niej żadnych wniosków, jeżeli te oczywiste prawdy, jak to się dzisiaj mówi, pozostawimy jedynie historykom. Warto poruszyć jeszcze jeden rys. Armia Czerwona, wkraczając na obszar ówczesnych Prus Wschodnich, których część stanowiło województwo warmińsko-mazurskie, po raz pierwszy od początku wojny dotknęła niemieckiej ziemi. Opisy historyków i relacje świadków dotyczące sposobu, w jaki była traktowana ludność cywilna tam mieszkająca, są wstrząsające i w niczym nie pasują do słowa ˝wyzwolenie˝. Trudno też twierdzić, że Rosja doszła do prawdy w opisie II wojny światowej, jeżeli w rosyjskiej świadomości nie funkcjonuje pakt Ribbentrop-Mołotow, który stanowi IV rozbiór Polski i był dla Niemiec ostateczną zachętą do napaści na Polskę i rozpoczęcia wojny. Co więcej, dla Rosji początek II wojny światowej to 22 czerwca 1941 r. Rosjanie robią wielkie oczy, gdy słyszą o 17 września i o wszystkich jego konsekwencjach ze zbrodnią katyńską włącznie. To, co ma miejsce od kilku lat w Braniewie, jest niezgodne z polskim interesem, a przede wszystkim szkodzi budowaniu prawdziwie partnerskich stosunków z naszym sąsiadem. Odbywa się bowiem bez żadnej refleksji nad przeszłością, pogłębionej dyskusji, której celem byłoby dochodzenie do prawdy o tym, co działo się w stosunkach między Polską a Związkiem Sowieckim. Dopiero wówczas zrodzą się prawdziwy szacunek i zaufanie. Trudno sobie wyobrazić, aby prezydent Władimir Putin przyjechał do kanclerz Niemiec Merkel na harleyu i paradował w czarnej skórze na uroczystościach wymagających najwyższego szacunku. Do Polski gubernator obwodu kaliningradzkiego może przyjechać kiedy chce i jak chce, bo wie, że i tak będzie witany z honorami. Budzi to politowanie dla zachowań dyplomatycznych władz województwa warmińsko-mazurskiego. Tym bardziej zaistniała sytuacja jest żenująca i naganna, że na tegorocznych oficjalnych obchodach rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja zabrakło w Olsztynie marszałka województwa, przewodniczącego sejmiku, szefa struktur wojewódzkich SLD czy wspomnianego posła Ruchu Palikota. W związku z tym dwa pytania do pana premiera, przede wszystkim jako szefa rządu. Po pierwsze, czy akceptuje takie wystąpienia swego podwładnego, jakim jest wojewoda warmińsko-mazurski Marian Podziewski? Drugie pytanie również do pana Donalda Tuska jako szefa PO: Czy akceptuje takie zachowanie swego przewodniczącego na Warmii i Mazurach marszałka Jacka Protasa, jakie miało miejsce w Braniewie 27 kwietnia 2013 r.? Dołączam zdjęcia z tej uroczystości i proszę o dołączenie ich do protokołu dzisiejszych obrad. Dziękuję bardzo.