PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Dorota Olko
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Będę mieć większą tremę, jak będę mówić przed młodzieżową radą miasta z mojego rodzinnego miasta. Jak już wiele razy padało na tej sali, ten projekt ustawy dotyczy de facto przywrócenia doktorantom możliwości ubiegania się o zapomogę. Bo ta możliwość znikła po zmianach wprowadzonych w 2019 r., które z jednej strony wprowadziły zasadę, że stypendia dla doktorantów są powszechne i obowiązują wszystkie osoby, ale z drugiej strony wiązały się z likwidacją możliwości ubiegania się o świadczenia z funduszu pomocy materialnej w przypadku doktorantów. Teraz, po kilku latach obowiązywania tych przepisów, przedstawiciele doktorantów, ale też całej społeczności akademickiej coraz częściej zwracają uwagę, że ten system zapewniający powszechne stypendia, ale nieuwzględniający innej pomocy materialnej okazał się mało elastyczny, mało odporny na różne zdarzenia i wypadki losowe, które mogą w błyskawiczny sposób zrujnować karierę naukową, negatywnie wpłynąć na sytuację życiową, a co za tym idzie, na pracę w nauce młodych naukowców. Przywrócenie doktorantom możliwości ubiegania się o zapomogi jest niewątpliwie wyjściem naprzeciw tym głosom o nieprzewidywanych sytuacjach losowych. Chociaż pewnie niewielu doktorantów z tych zapomóg w ogóle będzie korzystało, otrzymywało te zapomogi, to na pewno jest to coś, co wzmocni ich stabilność, stabilność życiową, stabilność w pracy naukowej. Tę możliwość ubiegania się o zapomogi jak najbardziej trzeba przywrócić. Według ustawy szczegółowe regulacje dotyczące warunków przyznawania zapomogi ustalą jednostki prowadzące szkoły doktorskie w porozumieniu z samorządami doktoranckimi. To pozwoli dostosować te zasady do potrzeb konkretnych jednostek i społeczności doktoranckich. Ale oczywiście konieczne będzie obserwowanie, ewaluowanie, jak to rozwiązanie działa w praktyce, czy doktoranci w potrzebie mają realne wsparcie finansowe w trudnych sytuacjach, no i rozważanie, czy jednak nie należy włączyć zapomóg do systemu wsparcia socjalnego, na które to wsparcie są zagwarantowane osobne środki w budżecie państwa. Ta niewielka ustawa oczywiście nie rozwiązuje wszystkich problemów związanych z niestabilnością sytuacji doktorantów, z wysokością stypendiów na czele, szczególnie w przypadku osób na początku ścieżki doktoranckiej, na początku kształcenia w szkołach doktorskich. Ale to jest niewątpliwie krok w dobrym kierunku. Myślę, że szybkie wejście w życie tych przepisów będzie ważnym wsparciem dla osób, które znalazły się w trudnej sytuacji. Mam nadzieję, że szybko i zgodnie przeprocedujemy tę ustawę i że będzie to otwarcie ruchu w stronę poprawy sytuacji socjalnej doktorantów. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Ryszard Wilk
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Państwo z ministerstwa! Panie i Panowie Posłowie! Projekt, który rozpatrujemy, rząd przedstawia jako deregulację, ale tak naprawdę to jest uregulowanie świadczeń socjalnych, tym razem nowych zapomóg dla doktorantów. Co do zasady ja się z tym zgadzam. Tutaj świetne wystąpienie miał pan poseł Patryk Wicher. Państwo też dużo mówiliście o tym, że nasi polscy naukowcy powinni skupiać się nad tym, żeby się poświęcić nauce, a nie nad tym, żeby się zastanawiać, skąd wziąć środki na to, żeby zapłacić rachunek np. za energię elektryczną. Natomiast wydaje się, że tutaj nie było większej refleksji przy projekcie nad tym, kto faktycznie powinien zostać uprawniony do korzystania z tego systemu socjalnego, który by ta ustawa miała wprowadzić. Muszę w tym miejscu powiedzieć sprawę zasadniczą: polski system wsparcia powinien służyć przede wszystkim obywatelom polskim, a nie stać się kolejnym mechanizmem rozszerzającym przywileje dla cudzoziemców, którzy często nie mają z naszym państwem żadnej trwałej więzi poza formalnym pobytem. Dlatego zgłaszam, panie marszałku, poprawkę do tej ustawy, aby zablokować możliwość pobierania zapomogi doktoranckiej przez cudzoziemców. Mamy tutaj inne granty, z których mogą skorzystać, jeżeli będzie jakaś rękojmia, że będą chcieli wiązać swoją przyszłość z naszym krajem oraz będą mieli ponadprzeciętne wyniki w swoich naukach. Ta poprawka jest logiczna, potrzebna i uczciwa wobec polskich podatników. Nie możemy dalej brnąć w kierunku, w którym Polska stanie się państwem finansującym świadczenia wszystkim, którzy akurat studiują lub odbywają szkolenie w naszych instytucjach, niezależnie od wkładu, stażu czy jakiejkolwiek realnej więzi z naszym społeczeństwem. Jeżeli ta ustawa ma rzeczywiście wzmacniać system szkolnictwa i mieć charakter deregulacyjny, to zacznijmy od podstaw, uporządkowania zasad, ograniczenia uprawnienia tylko do tych, którzy ponoszą ciężary uczestnictwa w życiu publicznym, i nie rozciągajmy polskiej pomocy socjalnej na osoby, które z polskim systemem nie mają nic wspólnego. W przeciwnym razie doprowadzimy do sytuacji, w której polscy obywatele stają się sponsorami świadczeń dla całego świata, a polski system stypendialny, zamiast wspierać stricte młodych, naszych polskich naukowców, zostanie bardziej obciążony. Dlatego, panie marszałku, składam tę poprawkę i myślę, że jest ona absolutnie konieczna dla ochrony spójności i racjonalności polskiego systemu socjalnego. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marcelina Zawisza
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt dotyczy umożliwienia wypłacania zapomóg doktorantom, którzy przejściowo znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. To jest oczywiście dobry projekt. On powinien wejść w życie jak najszybciej. To, że nie było to uregulowane wcześniej, jest poważnym niedopatrzeniem. Prawda jest jednak taka, że to nie rozwiązuje codziennych problemów doktorantów w Polsce. Ich sytuacja życiowa jest taka, że w zasadzie można by powiedzieć, że ministerstwo nauki zmusza doktorantów do prowadzenia badań terenowych nad przetrwaniem poniżej progu ubóstwa. Przez pierwsze 2 lata nauki doktorant dostaje ok. 3,5 tys. zł brutto. To mniej niż pensja minimalna, która w 2026 r. wynosi 4806 zł. Jak mówi wprost pani prof. Agata Starosta - biolożka molekularna z Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, która jest bardzo aktywną komentatorką życia naukowego w Polsce i która zainicjowała akcję: NCN to tlen, która domaga się zwiększenia nakładów na naukę w Polsce - to nie jest tak, że można powiedzieć, że to jest tylko nauka. Praca doktorantów jest bardzo ciężka i trwa bardzo często dłużej niż 8 godz. I za tę pracę trwającą dłużej niż 8 godz. otrzymują oni wynagrodzenie, które jest niższe niż wynagrodzenie minimalne. I doktoranci za te pieniądze mają opłacić wyżywienie, mają utrzymać siebie, swoją rodzinę. To nie są pieniądze, za które są w stanie żyć. Pani Agata Starosta wspólnie ze środowiskiem podjęła wysiłek zebrania podpisów pod petycją do premiera Donalda Tuska i prezydenta Nawrockiego o zwiększenie nakładów na naukę. Niestety, nie udało się. Jak pisze w swoim liście otwartym, oceniając wówczas jeszcze projekt budżetu: przedstawiony projekt ustawy budżetowej na rok 2026, który przewiduje ok. 1% PKB na szkolnictwo wyższe i badania, zmniejsza w wartościach realnych nakłady na naukę do najniższych w XXI w. w relacji do PKB. I to jest państwa budżet. To jest budżet, który wszedł w życie. Oczywiście ta ustawa jest załataniem małej dziury. Sytuacja doktorantów jest naprawdę zła, a to, że państwo z tym nic nie robią, jest tak naprawdę ciosem w polską naukę. Polska nauka powinna być dobrze dofinansowana. Mamy bardzo dobrych naukowców, młodych ludzi, którzy chcą pozostawać na uniwersytetach, ale państwo nie dają im takiej możliwości, ponieważ za te pieniądze po prostu nie da się przeżyć. Ci ludzie mają do podjęcia decyzję, czy pójdą do szkoły doktorskiej czy do korporacji, i często niestety wybierają to drugie. Powinniśmy wspierać ludzi, którzy chcą rozwijać swoje kariery naukowe i naprawdę mogą bardzo dużo wnieść w rozwój polskiej nauki. Ta ustawa tego systemowego, codziennego problemu niestety nie rozwiązuje. Dziękuję.
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Serdecznie dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Filip, zapraszamy też do Sejmu Dzieci i Młodzieży. Projekt wprowadza nową instytucję: zapomogę dla doktorantów, którzy znaleźli się przejściowo w trudnej sytuacji życiowej, pozostawiając jednocześnie szeroki zakres swobody uczelniom, instytutom PAN, instytutom badawczym oraz innym podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie w zakresie określenia szczegółowych warunków jej przyznawania. Rozwiązanie to formalnie zbliża sytuację doktorantów do studentów, jednak w praktyce przenosi ciężar kształtowania zasad pomocy materialnej na poziom lokalny, bez ustawowego określenia minimalnych standardów czy kryteriów dostępu do świadczenia. Projekt uzupełnia lukę w systemie pomocy materialnej dla doktorantów, jednak jego skuteczność będzie zależeć nie od samego wprowadzenia zapomogi, lecz od tego, czy przy braku ustawowych standardów nie dojdzie do nadmiernego zróżnicowania praktyk, uznaniowości decyzji oraz nierównego traktowania doktorantów w zależności od miejsca kształcenia. A pytania za chwilkę zadam. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Izabela Bodnar
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowne Ministerstwo! Jeszcze w 2013 r. w Polsce kształciło się ponad 43 tys. doktorantów. Dziś mamy ich już o połowę mniej, ok. 20 tys. Powodów, dla których młodzi ludzie rezygnują z pracy naukowej, jest wiele, ale nie da się ukryć, że jeden z decydujących stanowią niskie dochody, co na pewno otwiera obszar dla dalszej pracy rządu, ale i niskie wsparcie finansowe. Dziś mamy szansę zmienić sytuację choćby tej części z nich, która najbardziej tego wsparcia potrzebuje. Rząd przywraca więc zapomogi dla doktorantów znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, którzy kiedyś mogli z nich korzystać, ale dzięki decyzjom Prawa i Sprawiedliwości z 2019 r. zostali ich pozbawieni. Rozwiązanie, o którym dziś rozmawiamy, jest czymś bezdyskusyjnym. Choroba czy nagła śmierć w rodzinie to sytuacje, na które nikt z nas nie ma wpływu i które powinny być podstawą do ochrony w dokładnie taki sam sposób jak w przypadku pracowników pracujących na podstawie umowy o pracę. Środki te nie będą wypłacane z budżetu państwa, a będą przyznawać je jednostki prowadzące szkoły doktorskie. Wspierając tę nowelizację, stawiamy na polską naukę i ludzi, którzy nie boją się wyzwań. Kiedy los stawia przed nimi kolejne, a my jako Sejm, jako parlament możemy im pomóc - dokładnie tak zróbmy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozpatrując rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, chciałbym go odnieść do mojego regionu, do Śląska, który jest dziś regionem intensywnej transformacji energetycznej, gospodarczej i społecznej. To właśnie na śląskich uczelniach powstaje wiele badań dotyczących nowych technologii, restrukturyzacji przemysłu i polityk publicznych. Wobec tego warto postawić pytanie, czy robimy wszystko i czy dominuje w nas takie przekonanie, że traktujemy doktorantów jako inwestycję w przyszłość nauki, a nie tylko jako koszt, który należy minimalizować. Na Śląsku, gdzie wiele uczelni pełni rolę zaplecza eksperckiego dla samorządów i przemysłu, doktoranci często pracują na styku nauki, administracji i gospodarki. Wybiegając w przyszłość, chcę zadać pytanie, czy oprócz tego, co dziś proponujemy doktorantom, nie należałoby rozważyć dalszych zmian legislacyjnych - tu właśnie pytanie do strony rządowej - które zapewnią im nie tylko możliwość uzyskania zapomogi w sytuacji kryzysowej, lecz także realne bezpieczeństwo socjalne i przewidywalność ścieżki kariery, bez których trudno mówić o jakości (Dzwonek) polskiej nauki, również na styku uczelni i podmiotów publicznych, jak i prywatnego biznesu, który mógłby w tym całym procesie również partycypować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekt ustawy przewiduje zmianę w ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce mającą na celu przyznanie podmiotom prowadzącym szkoły doktorskie możliwości wypłacania zapomóg doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Ustawa ta przywraca taką możliwość, która kiedyś w polskim prawie obowiązywała. Świadczenia te będą finansowane ze środków własnych podmiotów prowadzących szkoły doktorskie, ale nie obciążą budżetu państwa. Rozwiązanie to pozwoli doktorantom na uzyskanie wsparcia w wyjątkowych sytuacjach życiowych, a także umożliwi im kontynuowanie pracy naukowej. Nowoczesne państwo wspiera naukę i ścieżki kariery polskich naukowców. Ta ustawa jest właśnie tego dowodem, a moje pytanie brzmi (Dzwonek), czy jednak nie znajdą się w budżecie państwa środki, aby wesprzeć uczelnie w tych świadczeniach. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W Piotrkowie Trybunalskim jest Akademia Piotrkowska. Jest to znamienita, historyczna uczelnia, która kiedyś kształciła psychologów, pedagogów i była z tego znana, dzisiaj ma ogólnodostępne kierunki. Mówimy tu o ścieżce kariery. Jak ma być ścieżka kariery, skoro mamy bardzo niedofinansowane uczelnie, szczególnie te w terenie? Nie mówię tu o dużych, ważnych ośrodkach naukowych, ale mówię o tych ośrodkach naukowych w terenie, które ubogacają kulturowo społeczeństwo, a jednocześnie dostarczają kadr tym innym ośrodkom, też bardzo ważnym dla naszego życia i intelektualnego, i gospodarczego. Pytanie jest bardzo proste: Czy ministerstwo przewiduje, bo wiemy, że w tym budżecie na naukę były bardzo małe środki, zwiększenie środków na uczelnie w terenie? Bo o ile przedmiotowa ustawa jest ważna, o tyle droga kariery musi trwać i być czymś dalej (Dzwonek), a tego bez tych środków nie będzie, bo te uczelnie upadną.
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Izbo! Mam trzy pytania. Dlaczego zdecydowano się na finansowanie zapomóg dla doktorantów wyłącznie ze środków własnych podmiotów prowadzących szkoły doktorskie, zamiast włączyć ich do systemu pomocy materialnej finansowanej jednak z budżetu państwa? W jaki sposób projektowana regulacja zapewni równość dostępu do zapomóg doktoranckich w różnych szkołach doktorskich, jeśli wziąć pod uwagę zróżnicowanie możliwości finansowych podmiotów prowadzących te szkoły? Jakie mechanizmy kontrolne lub kryteria mają zapobiec uznaniowości w przyznawaniu zapomóg doktorantom oraz zapewnić przejrzystość i sprawiedliwość tego procesu? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Danuta Jazłowiecka
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izba! Rozpatrywany projekt ustawy dotyczący wsparcia w zakresie pomocy materialnej dla doktorantów odpowiada na realny i od dawna sygnalizowany problem młodych naukowców w systemie szkolnictwa wyższego i nauki. Należy jasno powiedzieć: doktoranci są pełnoprawnymi uczestnikami systemu nauki. Realizują badania, publikują, uczestniczą w projektach grantowych, prowadzą zajęcia dydaktyczne, a jednocześnie bardzo często funkcjonują w warunkach niestabilności finansowej, bez zabezpieczenia socjalnego porównywalnego z zabezpieczeniem innych grup zawodowych. Projekt wprowadza rozwiązanie umożliwiające szybką pomoc, tj. przyznanie wsparcia finansowego doktorantom znajdującym się w częściowo trudnej sytuacji życiowej spowodowanej zdarzeniami losowymi, problemami zdrowotnymi, sytuacją rodzinną lub nagłą utratą źródeł utrzymania. Jest to rozwiązanie analogiczne do instrumentów wsparcia funkcjonujących wobec studentów, a jednocześnie dostosowane do specyfiki kształcenia doktoranckiego. Dotychczasowy brak tego instrumentu oznaczał w praktyce, że doktorant dotknięty chorobą, wypadkiem czy innym zdarzeniem losowym (Dzwonek) często stawał przed dramatycznym wyborem: kontynuować badania kosztem zdrowia i zadłużenia albo przerwać kształcenie i wypaść z systemu nauki. Moje pytania są następujące. Z czego wynikają ograniczenia maksymalnie do dwóch zapomóg na rok bez względu na jednostkową sytuację doktoranta, doktorantki? Dlaczego tej decyzji nie pozostawia się uczelniom? Przy okazji chciałabym zapytać, czy ministerstwo przewiduje prace dotyczące zwiększenia wysokości stypendiów dla doktorantów. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Serdecznie dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Moje pierwsze pytanie jest podobne do pytania pani poseł Czechak: W jaki sposób projekt zapewnia równość dostępu do zapomogi dla doktorantów kształcących się w różnych podmiotach przy braku ustawowych kryteriów jej przyznawania? W jaki sposób projekt zabezpiecza doktorantów przed uzależnieniem dostępu do zapomogi od relacji z promotorem czy władzami szkoły doktorskiej lub od innych czynników pozamerytorycznych? W jaki sposób zagwarantowano udział samorządu doktorantów w uzgadnianiu zasad przyznawania zapomogi, aby nie miał on charakteru wyłącznie formalnego? Jakie mechanizmy odwoławcze przysługują doktorantowi w przypadku odmowy przyznania zapomogi i czy będą one jednolite w skali kraju? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nauka to nie tylko liczby i granty, ale to przede wszystkim ludzie, którzy ją tworzą. Tym projektem dajemy uczelniom proste, ale niezbędne narzędzie, czyli prawo do wsparcia swoich badaczy w sytuacjach kryzysowych. Przywrócenie zapomóg to usunięcie ewidentnego braku w systemie. Obecnie gdy doktorant zmaga się z nagłym zdarzeniem losowym, taki podmiot ma często związane ręce. Projekt nie obniża budżetu państwa ani o złotówkę. Co ważne, pozwala podmiotom decydować o własnych środkach i wspólnie z samorządami doktorantów ustalać zasady tej pomocy, co należy uznać za bardzo racjonalne rozwiązanie. W kontekście oparcia systemu zapomóg na środkach własnych podmiotów prowadzących szkoły doktoranckie chciałabym zapytać, czy resort przewiduje wsparcie merytoryczne dla tych mniejszych jednostek, aby ograniczone (Dzwonek) zasoby własne nie stały się barierą w dostępie do zapomóg dla ich doktorantów. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Ryszard Wilk
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowni Państwo z Ministerstwa! Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Inicjatywa powstania komisji deregulacyjnej i w ogóle deregulacji to był świetny pomysł. Stamtąd wypłynęło bardzo dużo projektów, które Konfederacja oczywiście popierała. Natomiast teraz to słowo: deregulacja jest odmieniane przez wszystkie przypadki i często widzimy ustawy, co do których jest poważne podejrzenie, że one nie mają nic wspólnego z deregulacją. Mam pytanie natury technicznej. W jaki sposób rząd uzasadnia to, że tworzenie nowego mechanizmu zapomóg dla doktorantów jest deregulacją, skoro w praktyce oznacza to rozszerzenie systemu świadczeń i nałożenie na uczelnie dodatkowych obowiązków administracyjnych? Dlaczego pojawia się tutaj słowo: deregulacja, skoro regulujemy to, w jaki sposób te świadczenia mają być wypłacane? Bardzo dziękuję. (Poseł Artur Jarosław Łącki: Każdą deregulację trzeba regulować.)
Mówca: Krzysztof Grabczuk
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Talent to bogactwo narodu. Niewątpliwie osoby, które idą na studia doktoranckie, mają talenty i to w bardzo wielu dziedzinach życia. Zatem naszym obowiązkiem jest wspieranie takich osób. Świat się zmienia bardzo szybko. Nigdy w historii tego świata nie było tak wiele zmian w tak krótkim czasie. Niewątpliwie na siłę gospodarek poszczególnych państw, na ich miejsce we współczesnym świecie nauka będzie miała bardzo duży wpływ. Jeśli więc chcemy, by Polki i Polacy byli obywatelami Europy i świata, by nasza gospodarka była silna, byśmy wprowadzali nowe technologie, byśmy potrafili odnaleźć się we współczesnym świecie, to musimy postawić na naukę. Ten projekt ustawy (Dzwonek) jest jednym z wielu elementów, które powinniśmy brać pod uwagę, jeśli chodzi o przyszłość naszego kraju, ale również naszej nauki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt w obecnej formie nie chroni w wystarczający sposób tych, którzy faktycznie tworzą polską naukę. Zapomogi mają być finansowane wyłącznie z funduszy uczelni, co oznacza, że doktoranci w mniej zasobnych ośrodkach mogą zostać pozostawieni sami sobie. To nie jest sprawiedliwe. To nie jest wsparcie, ale to symboliczne działanie, które nie zmienia rzeczywistej sytuacji młodych naukowców. Niedofinansowanie nauki w Polsce wciąż jest poważnym problemem, a biurokracja i brak systemowego wsparcia dla doktorantów powodują, że młodzi ludzie rezygnują z kariery naukowej lub wyjeżdżają za granicę. Ten projekt w obecnym kształcie nie daje im realnej ochrony ani bezpieczeństwa. Czy rząd planuje systemowe wsparcie finansowe dla wszystkich doktorantów, aby żaden młody naukowiec nie był zależny od tego, czy jego uczelnia jest bogata czy biedna? Czy przewidziano mechanizmy, które faktycznie ułatwią młodym naukowcom życie i pracę naukową, a nie pozostawią ich w starciu z biurokracją i niedofinansowaniem, które od lat hamuje rozwój polskiej nauki? Dziękuję bardzo.
Mówca: Józefa Szczurek-Żelazko
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy nad projektem ustawy, który daje możliwość uzyskania zapomogi przez uczestników studiów doktoranckich. To bardzo dobry pomysł, ale gdy przyjrzymy się projektowi ustawy, to zobaczymy, że nie ma w nim zdefiniowanych kryteriów. Można sądzić, że ta sprawa będzie de facto traktowana uznaniowo. Najgorszą wadą tego projektu jest to, że w ślad za nim nie idą żadne dodatkowe środki dla uczelni, które prowadzą studia doktoranckie. W ocenie skutków regulacji jest wpisane zero we wszystkich pozycjach. Rozumiem, że nie ma żadnego skutku dla budżetu państwa, czyli uczelnie będą musiały w ramach własnych budżetów wygospodarować środki na te zapomogi. Tu może pojawić się problem, ponieważ wiemy doskonale, i z tej mównicy to było wielokrotnie wskazywane, że niestety szkoły wyższe, uczelnie borykają się z ogromnymi problemami finansowymi. Niedofinansowanie polskiej nauki powoduje (Dzwonek), że brakuje środków na podstawową działalność tych uczelni, a jeszcze dodatkowo będą musiały one wygospodarować środki na zapomogi. Mam pytanie do rządu. Dlaczego rząd przygotował projekt, ale nie zagwarantował środków na jego realizację? (Oklaski)
Mówca: Artur Jarosław Łącki
Data: 2026-01-22 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Ktoś by się zastanowił, dlaczego mamy pomagać doktorantom, więc może garść statystyki. Ile w Polsce mamy doktorów - chodzi o stopień naukowy? Osób z samym stopniem doktora w Polsce jest ponad 54 tys., doktorów habilitowanych jest ok. 21 tys., profesorów - ok. 10 tys. Razem daje to nam 86 tys. osób ze stopniem naukowym doktora lub wyższym. Dodatkowo w Polsce jest ok. - i tutaj są różne dane - od 25 tys. do 39 tys. doktorantów, czyli studentów na studiach doktoranckich. Jak Polska prezentuje się np. na tle krajów Europy? I tu jest, proszę państwa, ta zagwozdka. Polska ma najniższy udział doktorantów wśród wszystkich krajów Unii Europejskiej. Tylko 1,7% wszystkich studentów w Polsce to doktoranci, podczas gdy średnia unijna to 3,8%. Myślę, że ta statystyka pokazuje, dlaczego polska (Dzwonek) gospodarka jest innowacyjnie zacofana. Myślę, że ta statystyka mówi o tym, że trzeba jednak pomagać doktorom. Jedno zdanie, panie marszałku. Tylko czy koniecznie musi to zawsze robić Skarb Państwa? Może wreszcie powinny spółki partycypować w tych kosztach, bo to one pełnymi garściami czerpią z tych doktorantów. (Oklaski) Zamiast utrzymywać darmozjadów związkowców, powinny przeznaczyć pieniądze na doktorantów. Dziękuję bardzo.