Mówca: Maria Zuba
Data: 2013-03-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym, przedłożonego w druku nr 1106. Panie ministrze, na wstępie mam kilka pytań do pana jako przedstawiciela rządu. Po pierwsze, jaka jest opinia rządu odnośnie do rozwiązań prawnych proponowanych przez wnioskodawców, a więc grupę posłów, w procedowanym dziś projekcie ustawy? Do laski marszałkowskiej ten projekt trafił 28 listopada 2012 r., czyli upłynęły od tego momentu przeszło trzy miesiące, a zatem był czas, aby rząd pochylił się nad rozwiązaniami prawnymi zaproponowanymi przez wnioskodawcę. Po drugie, jakie skutki finansowe dla budżetu państwa spowoduje wprowadzenie proponowanych w projekcie nowelizacji zmian przepisów w systemie podatku akcyzowego w obrocie węglem? Czy tylko ten poziom, który tutaj w uzasadnieniu podają wnioskodawcy, że w I półroczu 2012 r. wpłynęło ok. 45 mln? Czy ktoś starał się dokonać analizy, ile tak naprawdę zostało środków w szarej strefie? Po trzecie, ile małych i średnich firm funkcjonujących dotychczas na rynku w systemie obrotu węglem ogłosi upadłość po wejściu w życie proponowanych zmian? Po czwarte, jakiej grupie gospodarczej wnioskodawcy dedykują ten projekt? Po piąte, jak rząd zamierza kontrolować obrót na przykład 1 t węgla od momentu jej zakupu w kopalni do momentu sprzedaży finalnemu użytkownikowi, czyli nabywcy, który ten węgiel spali? Pytań i wątpliwości jest wiele. Jest też poważne ryzyko zagrożenia, że w obszarze opodatkowania wyrobów węglowych w proponowanym przez wnioskodawców systemie nadzór podatkowy nie będzie skutecznie chronił rynku. Trudno sobie wyobrazić, aby importer był jednocześnie finalnym nabywcą węglowym i zużywającym wyroby węglowe do celów opałowych. Istnieje również bardzo duże prawdopodobieństwo, że finalny nabywca węglowy sam, bez żadnych pośredników, nie będzie dokonywał wewntątrzwspólnotowego nabycia wyrobów węglowych w celu użycia ich na cele opałowe. Dlatego w tym obszarze, jeśli wnioskodawcy proponują likwidację pośredniczącego podmiotu węglowego, to konieczne jest wprowadzenie rozwiązań, które stanowić będą skuteczne narzędzia nadzorcze i kontrolne, zwłaszcza w sytuacji kiedy wnioskodawcy proponują istotne zmiany w sposobie dokumentowania dostaw węgla i rezygnacji z dotychczasowych kontroli obrotu węglem na etapach obrotu hurtowego. Propozycje regulacji kontrolnych zawarte w projekcie są niestety po fakcie, kiedy mleko się wylało. Pytanie, ile będzie kosztował podatników taki system kontroli i na ile on będzie szczelny i skuteczny? Każdy dobrze funkcjonujący system powinien zawierać takie rozwiązania, które w maksymalnym stopniu ograniczą powstawanie szarej strefy. Niestety rozwiązania prawne zawarte w druku nr 1106 nie gwarantują zbudowania takiego uszczelnionego systemu. Nie można bagatelizować skali nadużywania polskiego prawa w obrocie węglowym, które obecnie ma miejsce. Szara strefa funkcjonuje pomimo działania kontroli realizowanej przez organy podatkowe poprzez kontrolowanie tzw. pośredniczących podmiotów węglowych. W uzasadnieniu projektu wnioskodawcy nie wskazują jasno sprecyzowanego celu, jaki chcą osiągnąć poprzez wprowadzenie proponowanych unormowań. Owszem, mocno akcentują, że w wyniku wprowadzenia tych regulacji zostaną znacznie uproszczone procedury związane z opodatkowaniem akcyzą wyrobów węglowych oraz nastąpi ograniczenie ilości tworzonych dokumentów. Czy dla osiągnięcia takiego celu można poświęcić dziesiątki firm funkcjonujących obecnie w obrocie wyrobami węglowymi? Ten projekt musi być dopracowany. Jeśli on przejdzie, to za rok, może półtora roku, kiedy te firmy znikną z rynku, rząd przedłoży propozycję ustawową, w której będzie nas przekonywał o konieczności wprowadzenia w tym obszarze systemu dystrybucji. Jednak rząd wówczas zażyczy sobie takich warunków, które będzie mógł spełnić duży koncern i najlepiej z dobrze już funkcjonującą siecią. Wnioskodawcy i rząd nie mogą naciskać na nas, posłów, posługując się argumentem, że Unia Europejska oczekuje lub żąda od nas tych zmian, gdyż akurat co do zasady wymogi proceduralne podlegają prawu wewnętrznemu państw członkowskich. Pragnę przypomnieć, że posłowie Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, m.in. poseł Anna Paluch, poseł Mariusz Jędrysek, już w roku 2012 (Dzwonek), kiedy wprowadzane były przepisy wykonawcze do ustawy o podatku akcyzowym od wyrobów węglowych, zwracali w swoich interpelacjach uwagę w imieniu środowiska sprzedawców i producentów węgla kamiennego na tryb wprowadzenia nowelizacji - galopka proceduralna na koniec roku 2011 - i już wówczas wskazywali na ułomności wprowadzonych regulacji: chaos i brak jednoznacznej interpretacji przepisów. Już wtedy zwracano uwagę na kontrowersje występujące w sposobie ewidencjonowania sprzedaży węgla, już wówczas w żaden sposób nie przystawały one do specyfiki handlu opałem. System obrotu węglem wymaga odbiurokratyzowania, ale nie takim kosztem. Tego projektu nie da się naprawić poprawkami, on wymaga rzetelnego dopracowania. Zakres uregulowań pozostawionych do rozstrzygnięcia w rozporządzeniach ministra finansów również nie jest do zaakceptowania przez Prawo i Sprawiedliwość. Dlatego w imieniu posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość składam wniosek o odrzucenie projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (druk nr 1106). Tak jak wcześniej powiedziałam, ten projekt wymaga dopracowania. Dziękuję. (Oklaski)