Mówca: Andrzej Orzechowski
Data: 2012-01-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Budżet na 2012 r. jest wyrazem roztropnej polityki gospodarczej. Kiedy rozmawiamy o budżecie państwa, potrzeba trochę więcej roztropności, a mniej takich słów, jak szwindle, kreatywna księgowość, tchórzliwy budżet czy zbójowanie, bo to po prostu przy rozmowie na temat budżetu nie przystoi, podobnie zresztą jak składanie w drugim czytaniu ponad 200 poprawek, które mają charakter taki chyba bardziej roszczeniowy, a nie wyrażają, jak mi się wydaje, szacunku dla podstawowych funkcji państwa. Jeśli mowa o zadłużeniu, to rzeczywiście na przestrzeni ostatnich lat nominalne zadłużenie wzrosło. Ale trzeba pamiętać, że budżet, choć jest planem finansowym na jeden rok, musi uwzględniać także skutki decyzji podejmowanych wcześniej, ich wymiar długofalowy. Weźmy na przykład rok 2006 i rok 2007. Dynamika wzrostu łącznych wydatków przekroczyła zdecydowanie 10%, co stało się bazą dla historycznego planowania budżetów na kolejne lata. Skutki tamtych decyzji to właśnie między innymi wzrost nominalnego zadłużenia. Natomiast proszę pamiętać, że jeśli chodzi o relację państwowego długu publicznego do produktu krajowego brutto w tamtym czasie do 2011 r. włącznie, ale i w 2006 r. i 2007 r., dynamika cały czas była wzrastająca. Natomiast budżet na 2012 r. przewiduje schodzenie z tej dynamiki wzrostowej, ta relacja będzie się zmniejszała. Budżet poza tym, że jest planem finansowym państwa, największym w kraju biznesplanem, finansowym wymiarem funkcji państwa, wypełnia także dwie inne ważne funkcje. Po pierwsze, wzmacnia instytucje państwowe, aby mogły zapewniać bezpieczeństwo finansowe całego państwa, a po drugie, ma zapewniać bezpieczeństwo polskich obywateli i polskich rodzin. Budżet na 2012 r. zapewnia i realizację funkcji państwa, i zabezpiecza obie te funkcje, o których przed chwilą wspomniałem. Rząd i parlament wzmocniły instytucje państwa poprzez wcześniejsze wprowadzenie emerytur pomostowych, czego nikt nie odważył się dokonać przed nami. Inne rozwiązania instytucjonalne to wprowadzone także wieloletnie planowanie finansowe i budżet zadaniowy, a także od dawna oczekiwana konsolidacja sektora finansów publicznych zakładająca likwidację zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych, rachunków dochodów własnych. Tego też nikt wcześniej nie przeprowadził, a to oznacza większą przejrzystość sektora finansów publicznych. Dalej. Wprowadzono żelazną regułę wydatkową - zamrożenie płac w administracji. Łącznie pozwoliło to na oszczędności w granicach 30 mld zł. Dzięki temu Polska nie wpadła w pułapkę zadłużenia. Nie musimy podejmować też dzięki temu drastycznych decyzji, tak jak to było na Litwie, ograniczeń emerytur czy świadczeń socjalnych. Nie jesteśmy też w takiej sytuacji jak Węgry, gdzie gołym okiem widać, że rok 2012 będzie bardzo trudny. Proponujemy decyzje racjonalne, ale niedotkliwe. Mam na myśli zmiany w powszechnym systemie emerytalnym i zmiany, jeśli chodzi o emerytury mundurowe, składkę zdrowotną w rolnictwie i inne tezy z exposé pana premiera Tuska. Nie ma co czekać i nie będziemy z tym czekać. Niektóre projekty już zostały przeprowadzone. W pierwszym półroczu 2012 r. będą przeprowadzone kolejne projekty ustaw dotyczące między innymi podwyższenia składki rentowej, ta ustawa jest już po procedurze, ale także podniesienia wieku emerytalnego. Tutaj kolejna uwaga. Otóż podniesienie wieku emerytalnego i reforma ubezpieczeń rolniczych, a także zmiana systemu opodatkowania to rozwiązania jak najbardziej instytucjonalne i jak najbardziej długofalowe. Jeśli chodzi o budżet na 2012 r., nie przyniosą one efektów, bo nie mogą ich przynieść, ale przyniosą bardzo pozytywne efekty z punktu widzenia finansów publicznych w okresie wieloletnim przez wiele następnych dziesięcioleci. I to jest myślenie perspektywiczne. Dotychczas występował deficyt takiego myślenia w Polsce. Już budżet 2011 r. przyniósł obniżenie deficytu sektora finansów publicznych o ponad 2 punkty procentowe - jest to dosyć istotne osiągnięcie - i to, tak jak powiedziałem, bez drastycznych posunięć, bolesnych dla gospodarki i społeczeństwa. Podobne założenie przyjęto do budżetu 2012 r. - bez rewolucyjnych, bolesnych, dotkliwych dla ludzi posunięć. A łącznie 2011 r. i 2012 r. pozwoli obniżyć deficyt sektora finansów publicznych o blisko 4,8% produktu krajowego brutto, czyli o ponad 70 mld zł. Jest to konsolidacja na rekordową skalę w Europie. Obok działań na rzecz bezpieczeństwa państwa w projekcie budżetu na 2012 r. wprowadza się też szereg działań adresowanych do zwykłych ludzi, zapewniających bezpieczeństwo finansowe polskich rodzin. Jakie są to instrumenty? Wymienię tylko niektóre: wzrost emerytur o ponad 4%, i w wyniku waloryzacji od dawna oczekiwanej, kwotowej, wzrost wynagrodzeń nauczycieli, żołnierzy, policjantów, także pół miliarda środków więcej na zasiłki stałe, tak aby gminy nie musiały dokładać tak jak w 2011 r., dalsze znaczne, intensywne finansowanie projektów unijnych, wzrost wydatków o 7,5% w planie Narodowego Funduszu Zdrowia, a więc wzrost środków na leczenie obywateli, także wydatki na ochronę zdrowia w budżecie państwa na łączną wartość 8 mld zł. W wydatkach na zdrowie uwzględnione są programy polityki zdrowotnej, m.in. narodowy program medycyny transplantacyjnej, tak aby zwiększyć dostępność leczenia przeszczepianiem narządów, zwiększyć liczbę przeszczepów. Są też przewidziane dosyć poważne wydatki na ratownictwo medyczne i na wieloletnie inwestycje w szpitalnictwie. A więc można powiedzieć, że w tym zakresie jest to kontynuacja dobrej praktyki stosowanej, począwszy od 2011 r. Dbając o portfele pacjentów, ale też dobrą pozycję państwowego regulatora, wprowadzono w życie ustawę refundacyjną, przy której było tyle hałasu, ale dzięki jej zapisom część środków publicznych przekazywana firmom farmaceutycznym zostanie przesunięta na leczenie pacjentów. Takiego kroku wcześniej żaden rząd nie wykonał. Myślę, że powinna przyświecać nam, skoro jesteśmy przy wydatkach medycznych, zasada, że jak najwięcej środków publicznych powinno być przeznaczanych na leczenie, a jak najmniej na spłatę długów i odsetek. Dlatego będzie wdrażana także uchwalona wcześniej ustawa o działalności leczniczej, która ma do tego celu nas skutecznie doprowadzić. Na koniec chciałbym podkreślić, że Polska wykonała i wykonuje naprawdę kawał dobrej roboty, jeśli chodzi o budżet, jeśli chodzi o finanse publiczne. Budżet 2012 r. jest trudny, ale utrzymuje stan gospodarki i finansów na dobrym poziomie, bez drakońskich cięć i wielkich podwyżek podatków. Polska jest stabilnym krajem, a niebezpieczeństwa, które być może kryją się gdzieś dla sektora finansów publicznych, występują poza granicami. Proponuję budżet 2012 r. przyjąć bez poprawek. (Oklaski)