Mówca: Jan Krzysztof Ardanowski
Data: 2016-11-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chcę przedstawić opinię klubu Prawa i Sprawiedliwości odnośnie do tej bardzo ważnej i długo oczekiwanej ustawy, regulacji prawnej. Ona odpowiada oczekiwaniom przede wszystkim dostawców surowców rolniczych, produktów rolnych i spożywczych, ponieważ - zresztą padało to z tej mównicy również wiele, wiele razy - pozycja w łańcuchu żywnościowym, który określamy: od pola do stołu, pozycja producentów rolnych i wytwórców produktów spożywczych jest najsłabsza. Ten łańcuch nie funkcjonowałby, gdyby nie wytworzone przez nich produkty, natomiast w procesie przetwórstwa i handlu bardzo często ich pozycja jest najsłabsza i uzyskują oni minimalne, często niepokrywające kosztów wytwarzania dochody. Zdarzają się również - niestety jest to zjawisko, którego nie udało się przez lata transformacji usunąć - przedsiębiorcy, którzy wprost z przestępstwa wyprowadzają swoje interesy. Znamy przecież firmy - jest ich w Polsce wiele - które kupowały od dostawców produkty, płacąc pierwszą transzę, a potem firmy upadały i nie było możliwości wyegzekwowania tego w ramach istniejącego prawa. Kiedy dostawcy produktów rolnych zgłaszali to władzom, zgłaszali systemowi wymiaru sprawiedliwości, często widzieli rozkładane ręce: trudno, nie da rady już niczego naprawić, niczego wyegzekwować, firmy w szczególności z ograniczoną odpowiedzialnością dysponują tak małym kapitałem, a nie ma możliwości windykowania z majątku udziałowców spółki. Dlatego ta ustawa, która daje bardzo realne narzędzie w postaci Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który może wszczynać postępowanie zarówno z urzędu, jak również na skutek wniosku złożonego na piśmie przez przedsiębiorców, jest rozwiązaniem dobrym. Dotyczy to przede wszystkim dużych obrotów, gdzie roczna wartość obrotów w roku zgłoszenia bądź w 2 kolejnych latach, w każdym z tych lat oddzielnie, przekracza 50 tys. zł. Tu nie chodzi - przepraszam za kolokwializm - o tych, którzy handlują pietruszką na niewielką skalę. Chodzi o tych istotnych producentów rolnych, którzy mogliby znaleźć się w takich sytuacjach. Dotyczy to dużych firm, zarówno dostawczych, jak i odbiorców, których obrót przekracza 100 mln zł rocznie. Ustawy nie stosuje się oczywiście wobec członków spółdzielni, którzy prowadzą obrót z własną spółdzielnią, ani wobec członków grup producenckich. To jest naturalne, tam regulują to inne mechanizmy. Ustawa doprecyzowuje również, czym jest wykorzystywanie przewagi kontraktowej, w szczególności mówi o nieuzasadnionym rozwiązywaniu umowy lub grożeniu rozwiązaniem umowy, o przypisywaniu tylko jednej stronie prawa do rozwiązania umowy czy też o uzależnianiu zawarcia umowy lub jej kontynuowania od innych świadczeń. Jest to dostrzegalne przede wszystkim w sieciach supermarketów, gdzie próbuje się wymusić na dostawcy inne świadczenia, niezwiązane z tym produktem. Ta ustawa traktuje to jako nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej. Prezes UOKiK, jak już wspomniałem, wszczyna z urzędu postępowanie, które może być również poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym. Zostały też określone - to dobrze świadczy o ustawodawcy - terminy, kiedy te postępowania muszą się zakończyć. One nie mogą trwać wiecznie, one są precyzyjnie określone i musi zakończyć się to albo uznaniem, że nie było tej nieuczciwej przewagi, albo nałożeniem kar. Kary są dokuczliwe, ale mają mieć charakter przede wszystkim prewencyjny. Nałożenie kary zarówno na firmę, której udowodni się nieuczciwą konkurencję, jak również na osoby kierujące tą firmą jest sprawą jak najbardziej zasadną. Chodzi o to, by wyeliminować patologię w obrocie gospodarczym, wyeliminować nieuczciwe wykorzystywanie przewag, w których, jak już wspomniałem na początku, przede wszystkim producenci żywności, mając pozycję słabszą, przegrywają, a to wszystko wpływa na ich kondycję. Stąd ta tak wyczekiwana ustawa. (Dzwonek) Chcę na koniec również podziękować podkomisji i jej przewodniczącemu panu posłowi Gołojuchowi za wielką pracę, jaką wykonano. Ta ustawa zasługuje ze wszech miar na poparcie i nasz klub tę ustawę poprze. (Oklaski)