Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2016-05-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia też stanowiska mojego Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy zawartego w druku nr 452. Art. 1 proponowanej ustawy nie zmienia zasady wyrażonej obecnie w zdaniu pierwszym w art. 29 § 2 Kodeksu pracy, zgodnie z którym umowa o pracę powinna być zawarta na piśmie. Nie modyfikuje również zasady, iż umowa o pracę zawarta bez zachowania formy pisemnej zachowuje ważność, a w przypadku sporu jest dopuszczalny dowód ze świadków oraz przesłuchania stron na fakt dokonania czynności. Projekt przewiduje jedynie modyfikację momentu, w którym powinno nastąpić potwierdzenie pracownikowi ustaleń co do stron umowy, rodzaju umowy oraz jej warunków. Zmiana zakłada, że musi to nastąpić przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Zgodnie z obowiązującymi jeszcze przepisami terminem pisemnego potwierdzenia umowy o pracę jest dzień rozpoczęcia pracy, natomiast na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zgłoszenie do ZUS może być dokonane w ciągu 7 dni od zatrudnienia pracownika. Z doświadczeń inspektorów pracy wynika, że wielu pracodawców nie dochowuje tych terminów. Ujawnienie takich faktów bezumownej pracy przez inspektorów pracy skutkuje zwykle stwierdzeniem ze strony pracodawcy, że osoba ujawniona w toku kontroli pracuje od dziś, a zatem nie upłynęły jeszcze terminy potwierdzenia na piśmie warunków umowy o pracę i zgłoszenia do ZUS. Można powiedzieć, że w ten sposób ten tzw. pierwszy dzień pracy dla wielu pracowników trwa tygodniami, miesiącami, a czasem może i latami. Codziennie są pierwszy dzień w pracy, oczywiście w przypadku kontroli inspekcji pracy. Tak naprawdę obecny 7-dniowy termin zgłaszania osoby do ubezpieczenia społecznego oraz obowiązek zawarcia umowy o pracę najpóźniej w dniu rozpoczęcia pracy umożliwiają prowadzenie procederu zatrudniania na czarno. Większość osób zaangażowanych w pracę nierejestrowaną jest przekonana o nikłej skuteczności działań kontrolnych instytucji państwowych i w związku z tym żyje w poczuciu braku jakiegokolwiek zagrożenia ze strony tych instytucji, bo zawsze można się wytłumaczyć. Taki proceder uzyskał nawet swoją nazwę - jest to tzw. syndrom pierwszej dniówki. Podczas posiedzenia komisji wywiązała się ciekawa i ożywiona dyskusja na temat sankcji dotyczących tej normy prawnej. Takie sankcje za wykroczenia przeciwko prawom pracownika przewiduje dział trzynasty Kodeksu pracy. Jest to kara od 1 tys. zł do 30 tys. zł. W nowelizacji uwzględniamy też zmianę art. 281 § 2 Kodeksu pracy w koniecznym zakresie. Jednak, aby można było zastosować sankcję, dyspozycja normy prawnej musi być na tyle precyzyjnie sformułowana, aby nie dopuszczać do obchodzenia prawa, i to jest powód proponowanej zmiany w Kodeksie pracy. Zbudowanie przekonania o nieuchronności kary powinno być czynnikiem stymulującym legalizację zatrudnienia. Zasadne zatem jest wprowadzenie przez ustawodawcę obowiązku potwierdzania na piśmie ustaleń co do rodzaju i warunków umowy o pracę przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Pragnę też na koniec podkreślić, że projekt i później wprowadzone dwie poprawki mają pozytywną rekomendację Rady Dialogu Społecznego, czyli Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz cały rząd pani premier Beaty Szydło pracuje nie tylko szybko i sprawnie, ale też w dialogu ze stroną społeczną, a nie wbrew niej Dlatego też Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie wspierał tę nowelizację Kodeksu pracy i głosował za przyjęciem proponowanych zmian. Dziękuję. (Oklaski)