Mówca: Bartłomiej Dorywalski
Data: 2021-12-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Strajk w obronie krzyży we Włoszczowie. W okresie PRL krzyże pojawiły się w szkołach, gdy powstawała ˝Solidarność˝, w 1980 i 1981 r. Po wprowadzeniu stanu wojennego władze powróciły jednak do ateizacji społeczeństwa. Ze szkół zaczęto usuwać symbole wiary i tak było we Włoszczowie. W piątek 30 listopada 1984 r. młodzież postanowiła bardzo uroczyście poświęcić krzyże w miejscowym kościele. Ok. 200 uczniów przeszło demonstracyjnie ulicami Włoszczowy w procesji z internatu do miejscowego kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W dłoniach nieśli drewniane krzyżyki, takie jakie zwyczajowo wiesza się nad drzwiami w domach. W tym czasie w szkole zorganizowano dyskotekę. Uczniowie ją zignorowali, wybierając wieczorne nabożeństwo. Podczas mszy ówczesny ksiądz proboszcz Kazimierz Biernacki poświęcił krzyże i tłumaczył młodym ludziom, jaką odpowiedzialność biorą na siebie, niosąc krzyż Chrystusowy. W sobotę krzyże zawisły w klasach. Młodzi ludzie modlili się i śpiewali pieśni kościelne, dawali nauczycielom krzyże do pocałowania i dopiero wieszali nad drzwiami. Ponowne zdjęcie krzyży ze ścian doprowadziło do protestu, który przybrał formę strajku. W dniu 3 grudnia 1984 r. ówczesny dyrektor szkoły Julian Lis podjął decyzję o bezterminowym zawieszeniu zajęć szkolnych i wezwał młodzież do opuszczenia budynku szkoły. Młodzież nie podporządkowała się temu zarządzeniu i ok. 200 osób, w tym dwaj księża, Marek Łabuda i Andrzej Wilczyński, pozostało w szkole, domagając się ponownego zawieszenia w salach lekcyjnych krzyży usuniętych na polecenie dyrekcji. Drogi dojazdowe do Włoszczowy zostały obstawione przez patrole ZOMO. Funkcjonariusze legitymowali osoby wjeżdżające, niejednokrotnie blokując możliwość jakichkolwiek kontaktów ze stroną strajkującą. Część nauczycieli, zwolenników dyrektora Lisa, odwiedzała domy uczniów i namawiała rodziców, żeby zabrali swoje dzieci ze szkoły. Lokalna społeczność solidaryzowała się ze strajkującymi, do szkoły zanoszono wyżywienie oraz odzież. Sytuacja z dnia na dzień stawała się coraz bardziej tragiczna. Niepewność, ciągłe oczekiwanie na wiadomości ze strony uczniów, spowodowała, że rodzice wystosowali petycję do ministra oświaty. Niestety nic ona nie dała. W obawie o uczniów, a także o swoją przyszłość nauczyciele prosili, aby doprowadzić do zakończenia strajku. Niektórzy rodzice nawet siłą zabierali dzieci do domu. Ostatecznie w szkole zostało ok. 80 osób. 16 grudnia 1984 r. strajk zakończono. Tego dnia do Włoszczowy przybył bp Mieczysław Jaworski i dziękował młodzieży za dojrzałą postawę. Od szkoły do pobliskiego kościoła ruszyła procesja z krzyżami, po drodze dołączali do niej mieszkańcy Włoszczowy. Na represje ze strony szkoły nie trzeba było długo czekać. Na zwołanej po świętach radzie pedagogicznej podjęto decyzję o wyrzuceniu Renaty Gałkiewicz ze szkoły. Anna Synowska i Mariola Lewicka zdały maturę dopiero kilkanaście lat później. Z pracy próbowano zwolnić nauczyciela Kazimierza Ostrowskiego, jednak po odwołaniu od wypowiedzenia decyzję cofnięto. Władze szkolne nie wywiązały się z wcześniejszych zapewnień o braku stosowania represji wobec strajkujących, wręcz przeciwnie, byli oni szykanowani. Z kolei uczestniczący w strajku duchowni stanęli przed sądem i zostali zmuszeni do wyjazdu za granicę, na misje do Afryki. Od wydarzeń z tamtych lat minęło już 37 lat. Wielu z uczestników strajku już nie żyje. Ciężko jest odpowiedzieć za nich, czy dzisiaj, znając konsekwencje tych czynów, zdecydowaliby się na taki akt jak wtedy, w grudniu 1984 r. Ci, którzy pozostali, zapewniają, że tak. Pamięć o tych wydarzeniach wśród włoszczowian jest wiecznie żywa, czego wyrazem były uroczyste obchody, jakie miały miejsce w dniu 3 grudnia br. Dziękuję bardzo. (Oklaski)