Mówca: Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-07-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie poselskie w sprawie 110. rocznicy urodzin Macieja Kalenkiewicza Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 1 lipca br. obchodziliśmy 110. rocznicę urodzin Macieja Kalenkiewicza ps. Kotwicz - inżyniera, podpułkownika Wojska Polskiego, hubalczyka, cichociemnego, żołnierza Armii Krajowej i dowódcy partyzanckiego. Maciej Kalenkiewicz urodził się na Wileńszczyźnie. Był synem posła na Sejm RP I kadencji Jana Kalenkiewicza. W 1924 r. zdał maturę i wstąpił do warszawskiej Oficerskiej Szkoły Inżynierii, po ukończeniu której otrzymał awans na porucznika. Dyplom inżyniera uzyskał na Wydziale Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Po ukończeniu szkoły został dowódcą plutonu w Szkole Podchorążych Rezerwy Saperów w Modlinie. Do stopnia kapitana awansował w wieku 20 lat. Kolejne studia przerwał już wybuch wojny. Podczas kampanii wrześniowej Kalenkiewicz walczył w Suwalskiej Brygadzie Kawalerii i w 110. pułku ułanów. W październiku został zastępcą dowódcy Oddziału Wydzielonego Wojska Polskiego Henryka ˝Hubala˝ Dobrzańskiego. Dwa miesiące później udał się do Paryża, gdzie ukończył oficerski kurs saperów i dostał przydział do Komendy Głównej ZWZ w Paryżu. Po klęsce Francji wyjechał do Wielkiej Brytanii, gdzie został dowódcą saperów w szkółce w Biggar. Cały czas pracował nad możliwością utworzenia komunikacji lotniczej z Polską. W grudniu 1941 r. Kalenkiewicz w ramach akcji ˝Jacket˝ wyleciał samolotem do ojczystego kraju i miał zostać nad nim zrzucony. Niestety przez pomyłkę ˝Kotwicz˝ znalazł się na terytorium należącym do Rzeszy. Wraz z innymi skoczkami został od razu aresztowany, jednak udało mu się uciec i przedostać do Warszawy. W stolicy ˝Kotwicz˝, awansowany do stopnia majora, dostał przydział do III Wydziału Operacyjnego Związku Walki Zbrojnej, ZWZ, i pracował nad ˝Planem W˝ przewidującym ogólnopolskie powstanie. W 1943 r. dowodził także akcją ˝Taśma wschodnia˝, która polegała na atakowaniu granicznych posterunków pomiędzy Generalnym Gubernatorstwem a Rzeszą. W 1944 r. Kalenkiewicz pełnił funkcję inspektora komendy AK na okręg nowogródzki, a następnie objął dowództwo nad Zgrupowaniem Nadniemeńskim AK. Z uwagi na przewidywaną ofensywę Armii Czerwonej Maciej Kalenkiewicz został włączony do grupy oficerów okręgu wileńskiego AK. Zadaniem grupy było opracowanie planu zdobycia Wilna. ˝Kotwicz˝ był wielkim zwolennikiem operacji ˝Ostra Brama˝. Sam jednak nie mógł wziąć udziału w akcji zdobywania Wilna, ponieważ wcześniej, podczas walk pod Iwiem, został poważnie ranny i konieczne było przeprowadzenie amputacji jednej ręki. ˝Kotwicz˝ chciał wrócić na pole walki, jeszcze zanim rana całkowicie się zagoiła. 5 sierpnia 1944 r. objął dowództwo okręgu nowogródzkiego AK. Odstąpiono wówczas od działalności konspiracyjnej na rzecz akcji informacyjno-propagandowej. Kalenkiewicz został wówczas awansowany do stopnia podpułkownika. Zainteresowany nie dostał jednej depeszy z tą informacją, ponieważ w tym samym czasie Armia Czerwona zaczęła likwidować oddziały polskie na terenie, na którym przebywał ˝Kotwicz˝. Oddział Kalenkiewicza został zaatakowany w Surkontach. Pierwszy atak udało się odeprzeć. Wielu walczących zostało jednak rannych i podczas kolejnego natarcia oddział ˝Kotwicza˝ został ostatecznie pokonany. Kalenkiewicz poległ razem ze swoimi 35 żołnierzami. Wszyscy pogrzebani zostali w zbiorowej mogile niedaleko grobu powstańców styczniowych. Cześć i chwała bohaterom. Dziękuję.