Mówca: Bartosz Józwiak (tekst niewygłoszony)
Data: 2018-02-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz'15 wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2155. Przedkładany projekt dotyczy zmiany systemu naboru oraz szkolenia i doskonalenia zawodowego funkcjonariuszy Służby Więziennej (SW) oraz utworzenia uczelni Służby Więziennej (na uczelni możliwe będą początkowo trzyletnie studia I stopnia, a także podyplomowe dla absolwentów innych szkół wyższych; następnie mają zostać uruchomione również studia II stopnia), wzorowanej na rozwiązaniach stosowanych w Wojsku Polskim, Policji czy w Państwowej Straży Pożarnej, która będzie kształcić przyszłe kadry na potrzeby więziennictwa. Dodatkowo projekt: - przewiduje dodanie przesłanki postępowania kwalifikacyjnego przy naborze do SW - ma ono mieć na celu ustalenie, czy kandydat spełnia warunki przyjęcia do służby w Służbie Więziennej, oraz określenie jego kwalifikacji, kompetencji i przydatności do pełnienia tej służby; nabór do SW ma być otwarty i konkurencyjny; - określa szczegółowy przebieg postępowania kwalifikacyjnego przy naborze do służby w więziennictwie - scentralizowany nabór do Służby Więziennej (obecnie przyjmowaniem funkcjonariuszy zajmują się szefowie poszczególnych jednostek penitencjarnych), ogłoszenia o naborze będą publikowane według jednolitych zasad; postępowanie kwalifikacyjne będzie obejmowało m.in. przeprowadzenie testu z wiedzy w zakresie funkcjonowania władzy publicznej oraz bezpieczeństwa państwa i porządku publicznego; - określa zasadę, według której funkcjonariusz i pracownik niezwłocznie po przyjęciu do służby albo pracy odbywać mają szkolenie wstępne, na które składać się będzie wstępna adaptacja zawodowa, kurs przygotowawczy oraz praktyka zawodowa, chodzi o umożliwienie zdobycia przez funkcjonariusza i pracownika wiedzy i umiejętności praktycznych, niezbędnych do wykonywania zadań służbowych na zajmowanym stanowisku służbowym albo stanowisku pracy oraz sprzyjanie jego adaptacji zawodowej; szkolenie wstępne ma być podzielone na trzy etapy: w jednostce organizacyjnej, w której pełnić ma się służbę lub pracować, następnie w uczelni lub Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej, a następnie w formie praktyk zawodowych; - dodaje do ustawy rozdział 7a: Służba kandydacka, chodzi o odbywanie studiów zgodnie z programem kształcenia na uczelni SW oraz wykonywanie zadań służbowych w jednostkach organizacyjnych (stopień szeregowy SW), studenci wraz z rozpoczęciem nauki przystąpią do Służby Więziennej, będzie to nowa forma pełnienia służby, w jej ramach słuchacze będą jednocześnie wykonywać powierzone im obowiązki w zakładach karnych czy aresztach; - przewiduje egzaminy oficerskie - do mianowania na stopień oficera konieczne będzie ukończenie studiów wyższych lub podyplomowych na uczelni Służby Więziennej, a także zdanie odrębnego i niezależnego od studiów egzaminu oficerskiego określonego przez dyrektora generalnego Służby Więziennej; - określa nowy mechanizm szkolenia kadry oficerskiej i dowódczej oparty na modelu akademickim. Oczywiście są też różnego rodzaju zapisy, które należy przedyskutować, jak np. przewidujący możliwość przeprowadzania kontroli organów Służby Więziennej i jej jednostek organizacyjnych przez ministra sprawiedliwości. Choć od razu chcę wskazać, iż nie tyle chodzi tu nam o zasadność kontroli jako takiej, gdyż to jest oczywiste i znajduje analogie w służbach mundurowych podległych MSWiA, ile o zakres takich kontroli oraz możliwe konsekwencje tych działań. Konkludując, naszym zdaniem projekt ma szereg istotnych rozwiązań wpływających na podniesienie jakości wyszkolenia i pracy w Służbie Więziennej. Proponowana ustawa zwiększy przejrzystość procesu naboru do Służby Więziennej, ujednolici i podniesie poziom edukacji i kwalifikacje pracowników. Pełnienie funkcji w więziennictwie wymaga specjalistycznej wiedzy - z uwagi na konieczność wielokierunkowego kształcenia, uwzględniającego aspekt przygotowania do służby w formacji mundurowej, trudno zdobyć odpowiednie umiejętności na ˝cywilnych˝ uczelniach (często funkcjonariusze SW to osoby, które ukończyły resocjalizację na społecznych wydziałach uczelni) - żadna z polskich uczelni wyższych realizujących kształcenie na kluczowych dla więziennictwa kierunkach, w tym na kierunku resocjalizacji, bezpieczeństwa, czy kryminologii, nie wyposaża jednocześnie absolwentów w specyficzne kompetencje właściwe dla funkcjonariuszy SW, wynikające z paramilitarnego charakteru tej formacji. Przeprowadzane obecnie w Służbie Więziennej szkolenia zawodowe na stopnie oficerskie, podoficerskie i chorążych odbywają się bez istotnego udziału ekspertów zewnętrznych (obecnie szkolenie i edukacja w SW ma charakter pozaformalny, przy wykorzystaniu wewnętrznej infrastruktury), powołanie nowej uczelni będzie więc przełomem w kształtowaniu profesjonalnej kadry funkcjonariuszy i pracowników Służby Więziennej. Są w projekcie także kwestie dyskusyjne, ale stanowią one mniejszą jego część. W naszej opinii projekt po przepracowaniu w komisji może być uładzony i pozbawiony ustępów, co do których są zastrzeżenia bądź wątpliwości. Dlatego Klub Poselski Kikiz'15 będzie głosował za skierowaniem go do dalszych prac w komisji.