Mówca: Romuald Ajchler
Data: 2012-10-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Otóż palenie tytoniu jest to zjawisko społeczne. Kolega Czerniak, który występował w imieniu klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej, stwierdził, że pali ponad 9 mln Polaków. Skoro pali 9 mln Polaków, a ta tendencja, trudno powiedzieć, jakimi państwo danymi dysponujecie, ale ona nie ma takiego raptownego spadku, to należy zastanowić się, co zrobić, aby te 9 mln Polaków, skoro zdecydowało się na palenie tytoniu, paliło w godnych warunkach i nie zatruwało innych, tych, którzy uczestniczą, innymi słowy, nie chcą uczestniczyć w paleniu biernym. My mamy przykład tego w Wysokiej Izbie. Są wyznaczone miejsca, są dwie kabiny, które wystarczą na to, aby kilkunastu posłów zmieściło się w nich. Reszta różnymi sposobami korzysta z różnych miejsc i trudno powiedzieć, że to jest zdrowe palenie, bo przy okazji palą także ci, którzy by tego nie chcieli. Powinniśmy więc zastanowić się nad jedną kwestią. Jeśli wprowadzamy jakiekolwiek zakazy, to musimy się liczyć z tym, że są ludzie, którzy niekoniecznie muszą się do tych zakazów stosować. Obserwujemy dzisiaj zakaz palenia w środkach masowego transportu, na przykład w pociągach. Jest pytanie: Czy naprawdę ten zakaz jest tylko po to, żeby był zakazem? Przecież w pociągach w dalszym ciągu się pali. Czyli problem nie polega na tym, że uchwalimy kolejny zakaz, tylko problem polega na egzekutywie tegoż prawa albo na stworzeniu i wyznaczeniu takich miejsc, gdzie te 9 mln Polaków mogłoby zgodnie z przepisami prawa się zachowywać. Nie wolno palić na przystankach autobusów, tramwajów, są pewne miejsca. Ale proszę zwrócić uwagę, co się dzieje. Tam, gdzie wolno już palić, nie ma popielniczki, tam się rzuca papierosy, depcze się je nogą. Czy to o to chodzi? Panie ministrze, jeżeli się kasuje 19 mld zł do budżetu państwa i chcemy, żeby przepisy prawa, które stanowi Sejm, były respektowane, to warto zadbać również i o to, aby dać Polakom szanse na ich przestrzeganie. Każdy z nas, jadąc pociągiem, korzystając z przejazdów pociągami widzi, jak to jest załatwione. Otóż nie wolno palić na dworcach, ale przed dworcami nie ma stworzonych żadnych warunków, aby palacz, który po 4 czy 5 godzinach podróży zechce zapalić papierosa, miał stworzone do tego warunki. Trzeba myśleć również i o tej drugiej stronie, o tych 9 mln Polaków, o których właśnie tutaj w tej chwili się upominam. Obawiam się, że jeżeli takie środki przeznacza się na profilaktykę związaną z paleniem, to w ogóle nie chodzi o walczenie z tym nałogiem. W ogóle o to nie chodzi. Niedawno omawialiśmy program zwalczania raka. Tam są znacząco większe pieniądze. A to, co powoduje tego raka, lekceważymy w pewnym sensie, w pewnym stopniu. Trzeba więc tutaj do tych kwestii podejść w sposób racjonalny. Ba, minister finansów czeka, kiedy Polska spełni warunki, aby pełną akcyzą, zgodną z przepisami Unii Europejskiej, objąć tytoń i papierosy. Wysoka Izbo, jeżeli w tym kierunku pójdziemy, to jest to dobra droga do tego, że Polak, pracownik pracujący w zakładzie pracy będzie pracował dziennie za dwie paczki papierosów. To już w przeszłości było, prawda? W związku z powyższym trzeba spojrzeć również na tę drugą stronę i liczyć się z nią, z tymi 9 czy ponad 9 mln Polaków, którzy ten nawyk palenia mają i nie bardzo chcą z niego zrezygnować. Ale jest grupa osób najmłodszych, osób, które chodzą do różnego rodzaju szkół, do gimnazjów itd., tam się zaczyna ten proceder i tam powinno się łożyć większe środki na to, aby przekonywać młodzież, żeby do tego nałogu nie nawiązywała. I teraz można sobie zadać pytanie. Najlepiej, skoro to jest tak szkodliwe, zakazać w ogóle palenia, wycofać papierosy z handlu, wprowadzić prohibicję. Ale dzisiaj mówimy o paleniu papierosów, jutro będziemy mówili o szkodliwości picia alkoholu, prawda, i trzeba się zastanowić, z jakiej przyczyny więcej Polaków ginie, bo jeżeli co tydzień słyszymy informacje o tym, iż pijani kierowcy narazili czyjeś życie, czy pozbawili tyle i tyle osób życia, w związku z powyższym... No, to już jest wasza domena, panie pośle, ja już marihuany nie będę tutaj promował, to wy się tym zajmijcie, zrobicie to z pewnością skuteczniej niż ja. Ja w każdym razie nie mam takich zapędów, wystarczy mi jeden nałóg, jakim jest palenie tytoniu. Róbcie to sami, według waszego uznania. I teraz cała sprawa polega, Wysoka Izbo, na jednej kwestii. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku, dwa zdania jeszcze chciałbym powiedzieć. Mogę, prawda? Jeżeli decydujemy się na opracowanie jakiegoś programu i nie idą za tym pieniądze, to ten program będzie programem udawanym, i musicie państwo sobie z tego zdawać sprawę. Jeżeli zabezpieczy się odpowiednie środki, wówczas potraktuję to sam osobiście, że idziecie w dobrym kierunku, że bardzo zależy rządowi na tym, nie na akcyzie na papierosy, tylko na tym, aby Polacy żyli trochę zdrowiej. I powiedzmy sobie otwarcie: róbmy to samo, jeśli chodzi o sprawy związane z alkoholem. Jest to również nałóg, z którym trzeba walczyć i który też chyba zdrowiu nie służy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)