Mówca: Katarzyna Hall
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Projektowane zmiany obejmują obszary wskazane w wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Kryteria, którymi należy kierować się w procesie rekrutacji do publicznych przedszkoli i publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i placówek, zostały nieco uporządkowane oraz ujednolicone, przeniesione do tego projektu ustawy z innych przepisów, w których dotychczas były obecne w sposób rozproszony i mniej jednolity. Czas i sposób wejścia w życie rozwiązań z ustawy zdefiniowano tak, że w przypadku szkół podstawowych, gimnazjów oraz szkół ponadgimnazjalnych w rekrutacji na rok szkolny 2014/2015 i 2015/2016 zachowuje się co do zasady dotychczasowe rozwiązania, aby uczniowie i organy prowadzące szkoły mieli czas przygotować się do nowych reguł. Ustawa doprecyzowuje też niektóre obszary pozarekrutacyjne, które w trakcie prac komisji uznaliśmy za pilne. Wprowadzono przepis dotyczący zatrudniania w przedszkolu osób niebędących nauczycielami w celu prowadzenia zajęć rozwijających zainteresowania. Umożliwia on przeniesienie do przedszkoli rozwiązań dotychczas stosowanych w szkołach. Pomimo nieposiadania tzw. uprawnień pedagogicznych będą mogli podjąć pracę z dziećmi np. zainteresowani tym artyści, sportowcy, inni specjaliści chcący odkrywać i rozwijać różne talenty najmłodszych. Wprowadzono potrzebny przepis dotyczący sposobu potwierdzania niekaralności osób zatrudnianych w przedszkolach i w szkołach. Ustalono, że obowiązkiem gminy będzie zwrot kosztów przejazdów opiekuna dziecka do czasu ukończenia przez nie 7. roku życia, w sytuacji gdy droga dziecka z domu do szkoły przekroczy odległość 3 km. Doprecyzowano zapisy umożliwiające kształcenie specjalne w przedszkolach i innych formach wychowania przedszkolnego: publicznych i niepublicznych. Uporządkowano problemy związane z dotacją dla kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Nastąpiło też potrzebne rozszerzenie upoważnienia ustawowego dotyczącego przyjmowania do szkół uczniów przybywających z zagranicy. Uwzględniono kwestię dzieci obywateli polskich powracających z zagranicy, chodzi o faktyczną zbieżność sytuacji osób trafiających do polskiego systemu oświaty z zagranicy, niezależnie od posiadanego obywatelstwa. Dodano przepis określający Fundację Rozwoju Systemu Edukacji jako agencję krajową realizującą zadania w zakresie oświaty i wychowania w ramach programów Unii Europejskiej dotyczących kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu, faktycznie realizującą te zadania już od wielu lat. Będzie to wypełnieniem obowiązku przewidzianego wobec krajów członkowskich Unii Europejskiej w perspektywie 2014-2020. Klub Platforma Obywatelska poprze proponowane w ustawie rozwiązania. Warto tu jeszcze dodać, że ustawowe prawa, które przyznaliśmy już rodzicom przedszkolaków, oraz sytuacja demograficzna spowodują w najbliższych latach, że rozwiązania określające bardzo szczegółowo kryteria pierwszeństwa w przyjmowaniu do różnego rodzaju szkół i placówek oraz różnych innych form kształcenia w wypadku braku dostatecznej liczby miejsc będą coraz mniej potrzebne. To miejsca będą na ogół czekały na kandydatów, prognozy bowiem mówią, że w ciągu kilkunastu najbliższych lat w systemie edukacji będzie coraz mniej uczniów. Jeśli chodzi o rekrutację do przedszkoli, to trzeba zauważyć, że dziś wszystkie pięcio- i sześciolatki muszą się edukować i gmina musi przygotować im miejsce. Od roku 2015 wszystkie czterolatki, a od roku 2017 wszystkie trzylatki mają prawo do edukacji przedszkolnej, czyli stopniowo coraz mniej będzie realnych problemów z rekrutacją do przedszkoli. To samo dotyczy wszelkich innych typów szkół, gdzie dotychczas występowała duża konkurencja przy naborze z uwagi na demografię. Jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego nakazał nam przenieść wszelkie rozproszone regulacje rekrutacyjne na poziom ustawy, co w projekcie zostało uczynione. Te kryteria rekrutacyjne zostały podzielone na trzy grupy. Pierwsza grupa kryteriów uwzględnia osoby, które z przyczyn losowych mają trudną sytuację rodzinną, finansową lub zdrowotną i dlatego otrzymują od państwa szczególną pomoc. Te kryteria mają jednakową moc w procesie rekrutacji. Druga grupa kryteriów to kryteria określane przez organ prowadzący, które mają uwzględniać potrzeby dziecka i jego rodziny. Będzie możliwość wprowadzenia tam kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z wytycznymi wskazanymi w ustawie. Wreszcie trzecia grupa kryteriów uwzględnia indywidualne zdolności kandydatów, ich predyspozycje i zainteresowania, które powinny być wzięte pod uwagę wszędzie tam, gdzie wymaga się specjalnych predyspozycji. Tak w skrócie wyglądają rodzaje kryteriów, którymi trzeba będzie kierować się przy rekrutacji. Dziękuję za uwagę.