Mówca: Zbigniew Sosnowski (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-04-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Przypadł mi w udziale zaszczyt zaprezentować Wysokiej Izbie stanowisko klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów w odniesieniu do przedłożenia rządowego, w tym sprawozdania Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, o zmianie ustawy o ewidencji ludności. Projekt jest krótkim aktem normatywnym, niemniej jednak zawierającym istotne zmiany w sferze tak składanych wniosków, jak i ich rozpatrywania w przedmiocie udostępniania danych z rejestru PESEL. Celem projektowanych zmian jest optymalizacja procesu udostępniania danych z ewidencji ludności na rzecz podmiotów wskazanych w przepisie art. 46 ust. 1 oraz art. 46 ust. 2 pkt 1 i 3, a uszczegóławiając, chodzi o podmioty publiczne i podmioty prywatne. Mając na względzie fakt, że zarówno minister właściwy do spraw wewnętrznych, jak i poszczególne organy gmin realizują zadanie udostępniania danych jednostkowych z rejestru PESEL oraz rejestru mieszkańców na rzecz tych samych podmiotów, w oparciu o te same zasady, należy wskazać na jedyną, ale bardzo istotną z punktu widzenia optymalizacji całego procesu, różnicę, iż rejestr PESEL jest rejestrem centralnym, w którym są gromadzone dane wszystkich obywateli, natomiast rejestr mieszkańców prowadzony jest zgodnie z właściwością miejscową, tj. przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Oznacza to, że rejestry lokalne, w tym gromadzone w nich dane, stanowią wyłącznie część ogólnokrajowego centralnego rejestru PESEL. Aktualny stan prawny wskazuje na fakt, iż poza stwierdzeniem, że konkretna osoba poszukiwana przez wnioskodawcę nie figuruje w danym rejestrze mieszkańców, organ samorządu terytorialnego nie jest w stanie i nie może mieć informacji o wskazanej osobie poszukiwanej, albowiem wobec braku zapisów sam wiedzy takiej nie posiada. Przedmiotowa zmiana ustawy o ewidencji ludności poprzez nadanie organom gmin ustawowo określonej kompetencji sprawi, że te organy same z urzędu posiadać będą dostęp do danych z rejestru PESEL. To w konsekwencji oznaczać będzie odmiejscowienie czynności, czyli innymi słowy wniosek o dane składać będzie można w dowolnym organie gminy. W tym miejscu godzi się podnieść i wyartykułować fakt, że zgodnie z zapewnieniem rządu organy gmin mają już dostęp do rejestru PESEL na mocy ustawy o ewidencji ludności, począwszy od dnia 1 marca 2015 r. Ponadto propozycja zmiany będzie zbieżna z regulacjami, jakie obowiązują w stosunku do danych gromadzonych obecnie w ogólnopolskim Rejestrze Dowodów Osobistych. Przedłożenie rządowe traktuje, iż w przypadku uchwalenia przez Wysoki Sejm nowelizacji procedowanej dzisiaj ustawy minister właściwy do spraw wewnętrznych będzie udostępniał dane jednostkowe z rejestru PESEL wyłącznie do dnia 30 kwietnia 2019 r. Zastrzeżenie nie dotyczy wniosków, które wpłynęły do bazy MSWiA przed tą datą. Wysoki Sejmie! W tym miejscu pragnę zauważyć, iż od dnia 1 stycznia 2019 r. podmioty publiczne, które posiadają decyzję uprawniającą do dostępu do rejestru PESEL w drodze teletransmisji, nie mogą korzystać z trybu jednostkowego. Zauważa się, że po wejściu ustawy w życie podmioty publiczne nieposiadające decyzji teletransmisyjnej nie będą już mogły wnioskować o dane w nieograniczony sposób, albowiem od tej daty każdy podmiot publiczny będzie mógł uzyskać w trybie jednostkowym maksymalnie 300 danych jednostkowych. Po wykorzystaniu limitu dany podmiot publiczny, chcąc uzyskać kolejne dane, będzie musiał zwrócić się z wnioskiem do Ministerstwa Cyfryzacji o wydanie decyzji teletransmisyjnej bądź czekać do dnia 1 stycznia kolejnego roku. Projektowana ustawa wprowadza wyjątek polegający na tym, że wniosek w tej samej sprawie złożyć będzie można wyłącznie do jednego organu gminy, co przeciwdziałać będzie chaosowi i dezorganizacji pracy organów gmin. Reasumując, klub Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów, biorąc pod uwagę ocenę skutków regulacji, rekomenduje przyjęcie rozwiązań zawartych w sprawozdaniu komisji z druku nr 3333, tym bardziej iż nie odnotowano zgłoszeń zainteresowanych podmiotów ani też nie stwierdzono zagrożeń wynikających z wprowadzenia projektowanej regulacji.