PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Piotr Król
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Chciałbym zapytać właściwie o trzy kwestie. Pierwsza. W związku z tym, że pani minister mówiła o dużym zaangażowaniu Państwowej Straży Pożarnej, o jej udziale i współpracy, mam nadzieję, padło takie zdanie, że nie tylko te szkoły, które przystąpią do tego programu, będą miały możliwość brania udziału w różnego rodzaju przedsięwzięciach dotyczących profilaktyki przeciwpożarowej, bo takie zadanie przecież na straży pożarnej ciąży. Ale chciałbym zapytać o dwie szczegółowe rzeczy. Po pierwsze, państwo piszecie w założeniach programu ˝Bezpieczna plus˝ m.in. o tych podmiotach, które będą w nim brały udział, i o zagrożeniach, a z drugiej strony o tym, w czym dzieci i młodzieży będą mogły brać udział. Moje zainteresowanie wzbudził fakt, że jeżeli chodzi o ten program, brak jest informacji na temat wszelkich możliwości brania udziału przez dzieci w różnego rodzaju wydarzeniach kulturalnych. Informacji o tym w tym programie nie ma. A z drugiej strony, gdyby pani minister była łaskawa powiedzieć, jaki będzie praktyczny udział kuratoriów oświaty, ponieważ wydaje mi się, że one tutaj w tym programie powinny też brać udział. Na ten temat również nie znaleźliśmy informacji. I ta kluczowa kwestia dotycząca monitoringu. Tutaj przyznam, że pani minister mnie lekko zaintrygowała, bo mówienie w budynku, który jest chyba jednym z najbardziej zmonitorowanych budynków w Polsce, o tym, że z tym monitoringiem to jest jakiś problem natury formalnej, w rzeczywistości, w której właściwie nie ma przestrzeni publicznych w Polsce, począwszy od dworców, nie wiem, ulic, które nie byłyby monitorowane, że państwo właściwie rezygnujecie z tej części dotyczącej monitoringu, żeby on w ogóle w szkołach funkcjonował, wydaje się trochę oderwane od rzeczywistości. Prosiłbym o podanie prawdziwych przyczyn, tym bardziej że gros samorządów podawało, że w tym poprzednim programie one były tym zainteresowane, tylko ten sposób finansowania, który państwo zorganizowali, powodował, że nie mogły z niego w pełni korzystać. Na tym skończę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Ryszard Zawadzki
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! W informacji na temat programu ˝Bezpieczna plus˝, który adresowany jest, jak słyszeliśmy, m.in. do uczniów, rodziców i nauczycieli oraz innych pracowników szkół, jest, moim zdaniem, bardzo dobra i na czasie propozycja podniesienia kompetencji właściwie całej społeczności szkoły w zakresie bezpiecznego korzystania np. z cyberprzestrzeni oraz reagowania na zagrożenia, które w niej występują, np. jeżeli chodzi o zabezpieczenie szkolnych sieci komputerowych. To jest problem zwłaszcza w dużych szkołach, których sieci zakładano czasem na raty, tak jak starczało środków. Te sieci są narażone na działania hakerów, czyli, co tu dużo mówić, uczniów czasami sprytniejszych od swoich nauczycieli. Dlatego chciałbym zapytać, jak środki przewidziane w programie planuje się rozdysponować, czy w postaci konkursów, czy w innej formie, czy w naturze w postaci sprzętu itd., i jakie kryteria merytoryczne przygotowuje się dla przyszłych beneficjentów? I drugi wątek. Jednym z zadań proponowanych w programie ˝Bezpieczna plus˝ jest tworzenie warunków do prowadzenia przez powiatowe i miejskie jednostki Państwowej Straży Pożarnej praktycznych zajęć edukacyjnych dla uczniów z zakresu bezpieczeństwa, w tym przeciwpożarowego. Czy w programie bierze się pod uwagę możliwość zaangażowania, zresztą tu już koledzy wspominali, licznych jednostek OSP, które i tak starają się aktywnie uczestniczyć w życiu swoich miejscowych szkół, organizują konkursy i nabór np. kandydatów do młodzieżowych drużyn strażackich. Może ten element należałoby lepiej wykorzystać. Z doświadczenia wiem, że większą inicjatywę współpracy przejawiają strażacy ochotnicy, jednostki OSP, które funkcjonują w systemie ratowniczo-gaśniczym i doskonale przygotowane są również do tego typu zadań. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Wanda Nowicka)
Mówca: Andrzej Szlachta
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jednym z obszarów objętych programem ˝Bezpieczna plus˝ jest cyberprzestrzeń. Z badań wykonanych w 2013 r. wynika, że 2/3 gimnazjalistów korzysta z Internetu codziennie, a tylko 1% używa sieci rzadziej niż raz w tygodniu. Internet dla nastolatków jest najważniejszym medium. Ponad 10 godzin tygodniowo spędza w Internecie ponad 70% osób w wieku od 15 do 19 lat. Aż 98% dzieci w Polsce w wieku od 9 do 16 lat korzysta z Internetu przynajmniej raz w tygodniu. Cyberprzestrzeń stwarza szerokie możliwości dostępu do informacji. To zjawisko pozytywne, ale stwarza też poważne zagrożenia dla dzieci i młodzieży, w tym dostęp do treści zawierających przemoc, agresję, pornografię oraz coraz powszechniejsze zjawisko uzależnienia od Internetu i komputera. Pani minister zapowiedziała warsztaty edukacyjne dla nauczycieli i rodziców realizowane przez partnerów programu wyłanianych w konkursach, stąd moje pytania do pani minister. Jakie środki finansowe ministerstwo zabezpieczyło na ten cel w tegorocznym budżecie i jaki jest plan finansowy na prowadzenie tych warsztatów w roku następnym? Czy te warsztaty będą prowadzone powszechnie we wszystkich jednostkach szkolnych, czy tylko w wybranych? Czy w ramach tych warsztatów przewiduje się prezentacje sposobu leczenia uzależnień od Internetu i komputerów? Według badań z 2013 r. 1,3% młodzieży nadużywa Internetu, a ponad 12% to osoby wykazujące syndrom nadużywania Internetu. W sumie ponad 13% młodzieży dysfunkcyjnie korzysta z Internetu i komputera. Czy ministerstwo prowadzi badania nad zjawiskiem cyberfobii jako nowym zagrożeniem dla zdrowia dzieci i młodzieży? Dziękuję.
Mówca: Aleksandra Trybuś-Cieślar
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Należy pamiętać, że żaden z programów nie zagwarantuje wyeliminowania wszystkich negatywnych zachowań, a jedynie przyczynić się może do większej lub mniejszej redukcji niepożądanych zachowań i zjawisk w danej szkole. Podejmowane działania powinny być indywidualnie dostosowane - w kontekście ich skuteczności - do danej placówki, poprzedzone wnikliwą diagnozą i sprawdzeniem problemów, z jakimi borykają się uczniowie danej szkoły. Brak takiej diagnozy uniemożliwi stworzenie rzetelnego obrazu sytuacji w konkretnej placówce. W związku z tym moje pytania: Jak organy prowadzące mają aplikować o środki w ramach programu ˝Bezpieczna plus˝, aby uwzględnić specyfikę każdej ze szkół i aby wydane w ramach programu środki realnie wpłynęły na podniesienie poziomu bezpieczeństwa uczniów? Czy program ˝Bezpieczna plus˝ uwzględnia również szkoły niepubliczne? Cieszę się również, że ministerstwo dostrzega wagę współpracy z organizacjami pozarządowymi. Takie organizacje, jak organizacje harcerskie, w sposób naturalny dbają o bezpieczeństwo, podobnie jak wspomniana straż państwowa i ochotnicze straże pożarne. Czy współpraca z organizacjami harcerskimi działającymi na terenie szkół będzie w jakiś sposób sformalizowana, np. przez zawieranie umów o współpracę? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marek Polak
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Zapewnienie bezpieczeństwa dzieciom i młodzieży szkolnej to niezwykle ważne wyzwanie wobec pojawiania się w miarę upływu czasu coraz to nowych zagrożeń. O ile tradycyjne zagrożenia potrafimy przewidywać i im przeciwdziałać, o tyle nowe zagrożenia, takie jak kontakt ze środkami odurzającymi i różnego rodzaju niebezpieczeństwa płynące z cyberprzestrzeni, wydają się nie do końca zidentyfikowane i mam wątpliwości, czy potrafimy im skutecznie się przeciwstawiać. Dlatego chciałbym zapytać panią minister: Czy rząd dostrzega zarówno ogrom, jak i różnorodność zagrożeń płynących z sieci i co zamierza zrobić, aby skutecznie im przeciwdziałać, oraz jak zamierza zaangażować w efektywną walkę z przemocą w cyberprzestrzeni nie tylko nauczycieli, ale i rodziców, bez których udziału i odpowiedniego przygotowania skuteczne przeciwdziałanie tym zagrożeniom nie wydaje się możliwe? Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Mówca: Krystyna Szumilas
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Bezpieczeństwo w szkole to temat bardzo szeroki. Gdybyśmy chcieli jednym programem objąć wszystkie obszary związane z bezpieczeństwem szkoły, byłoby to bardzo trudne. Dlatego dobrze, że w tym programie wskazano cztery filary, które są ważne, są istotne. Ministerstwo edukacji będzie się zajmować konkretnymi działaniami w ramach tych obszarów, tych filarów. Nie zgadzam się z panem posłem Ćwikiem, że programy ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝ i ˝Bezpieczna plus˝ się pokrywają, ponieważ tam było nastawienie na profilaktykę, telefon zaufania, przeciwdziałanie narkomanii i tworzenie przyjaznej atmosfery w szkole, a tutaj mamy konkretne działania związane z cyberprzestrzenią, doskonaleniem umiejętności pracowników szkoły i rodziców. Tak że... (Poseł Piotr Krzysztof Ćwik: Pokrywają się w dużej części.) Te programy nie pokrywają się. Nie zgadzam się również z panem posłem Siarką, który mówi, że procedury są szkodliwe. Owszem, procedury są szkodliwe w sytuacjach, kiedy powinniśmy twórczo myśleć, kiedy powinniśmy znajdować rozwiązania, ale w sytuacji zagrożenia każdy musi wiedzieć, co robić, i nie może się zastanawiać i szukać rozwiązania, tylko to rozwiązanie musi już mieć gotowe. Mnie w związku z tym programem ciekawi jeszcze jedno, to, jak włączyć samorządy do tego programu. Oczywiście te centralne działania są bardzo ważne, ale przecież każda szkoła jest inna. Na terenie samorządu działają lokalne organizacje pozarządowe, które często prowadzą różne działania związane z bezpieczeństwem, i widać też, że tam, gdzie samorząd współpracuje na poziomie wójta, burmistrza z organizacjami (Dzwonek) pozarządowymi, z harcerzami, ta współpraca jest również w szkole. A więc może warto tutaj też pomyśleć o tym, jak samorządy włączyć do pracy na rzecz bezpiecznej szkoły w tych obszarach, które zostały wskazane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Duszek
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Najwyższa Izba Kontroli poinformowała w poprzednim, ubiegłorocznym raporcie, że program wcześniejszy ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝ zakończył się niepowodzeniem. Czy w związku z tym minister edukacji poza propagandowym reklamowaniem nowego programu Platformy, która nie ma pomysłu na zapewnienie bezpieczeństwa w szkołach, ma świadomość i wiedzę na temat nowych zagrożeń, które czyhają na uczniów w polskich szkołach, a często już przed tymi szkołami? Takim zagrożeniem, skoro dyskutujemy dziś o programie dotyczącym bezpiecznej, radosnej i przyjaznej szkoły, są skrajnie niebezpieczne i totalnie nieprzyjazne dopalacze, które coraz agresywniej wchodzą do tej postrzeganej przez ministerstwo jako bezpieczna szkoły. Pani minister mówiła o kobiecie, która wtargnęła z gazem do szkoły. A co z ludźmi, którzy niosą śmierć, sprzedając dopalacze przed szkołami? Nie mamy ciągle ustaw kluczowych dla zmieniania rzeczywistości. Mówiła pani minister o programie wcześniejszym, ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝, o tym, że tak dobrze się zakorzenił. Tyle tylko, że umierają coraz młodsi ludzie, którym nie pomoże ani telefon zaufania, ani pozorne programy, które Platforma chce w tej chwili wdrażać. Jak ministerstwo zamierza poradzić sobie z tym problemem i kiedy podejmie realną walkę z dopalaczami? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Elżbieta Królikowska-Kińska
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Będę kontynuować wątek używek, natomiast absolutnie nie zgadzam się z oceną poprzedniego programu i jego realizacji. Oczywiście wyniki badań prowadzonych na zlecenie Krajowego Biura do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii pokazują, że stosowanie przez młodzież substancji uzależniających przez cały czas jest wielkim problemem. W 2013 r., odniosę się do aktualnych wyników, które są publikowane, ponad 23% osiemnasto-, dziewiętnastolatków sięgało po marihuanę i haszysz, 7% - po dopalacze, a prawie 11% nadużywa leków uspokajających lub nasennych. To nie jest problem tylko Polski. W dobie otwartych granic i Internetu z tymi samymi kłopotami borykają się inne kraje, nie tylko europejskie, z tym że my skupiamy się na polskich problemach i szukamy najlepszych rozwiązań dla Polski. Stosowanie przez uczniów szeroko pojętych używek ma wpływ na poczucie bezpieczeństwa i postrzeganie przez rodziców szkoły jako bezpiecznej bądź mniej bezpiecznej. Dlaczego zatem w programie ˝Bezpieczna+˝ nie ma działań dotyczących bezpośrednio przeciwdziałania narkomanii w szkole?
Mówca: Wiesław Suchowiejko
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Myślę, że o problemie bezpieczeństwa w szkole rozmawiamy w tej Izbie, w komisjach bardzo często i bardzo dobrze. Pamiętam, jak 11 września ub.r. w ramach pytań bieżących z raportem NIK w ręku, mam zresztą te dane przed sobą, zadawałem pytanie dotyczące realizacji programu ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝. Nie wynikało z raportu NIK, że ten program poniósł klęskę, że nie działa. Inaczej: nadal występują w szkole pewne patologiczne zjawiska, mówiła o tym przed chwilą moja koleżanka. Zadajemy sobie pytanie, co by było, gdyby tego programu nie było? Środki z tego programu są w pełni wykorzystywane, mieliśmy dzisiaj okazję mówić o tym na posiedzeniu komisji edukacji, cała rezerwa została wykorzystana, 6 mln. Wtedy również, we wrześniu, pytałem ministra Sławeckiego, bo on mi odpowiadał, o cyberprzemoc, to był ostatni krzyk mody, o którym coraz więcej zaczynało się mówić. Minister Sławecki, pamiętam, korzystając z wrześniowej aury, odpowiedział mi wówczas, że trwa wojna, wszyscy jesteśmy żołnierzami. Kontynuując tę metaforę, powiedziałbym, że nie skończyło się najlepiej wtedy, w tamtym wrześniu, zabrakło środków i strategii, bo żołnierz bił się dzielnie. Cóż, teraz jest inaczej, środki się pojawiają, jest strategia, myślę, że to, co powiedziała pani minister Augustyn, od stycznia jest opracowane. Ta koincydencja, że pani minister jest w ministerstwie też od stycznia, myślę, że jest nieprzypadkowa, i dziękuję bardzo za to osobiste zaangażowanie. Cieszy mnie, że program ˝Bezpieczna+˝ przychodzi w sukurs programowi ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝, który jest realizowany. W pewnych polach widzę wyraźnie, że będzie ta komplementarność. Chciałbym zapytać na koniec o organizacje pozarządowe. Wiem, że szkoły są chronione, niejako ustawowo, art. 56 ust. 2 mówi wyraźnie (Dzwonek), że bez zgody, bez pozytywnej opinii rady rodziców żadna organizacja pozarządowa nie ma prawa prowadzić działalności, gdyby była niepożądana przez rodziców, i zgoda dyrektora nic do tego nie ma. Czy szkoły będą pozostawione same sobie, czy też ministerstwo przyjdzie w sukurs i będzie rankingowało, tworzyło pewne zalecenia, listę, wskazówki, jeżeli chodzi o organizację pozarządowe, które mogłyby prowadzić działalność również w tym obszarze w szkołach? Dziękuję bardzo.
Mówca: Ewa Żmuda-Trzebiatowska
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Rozwój technologii informacyjnej, a szczególnie Internetu, daje ogromne możliwości rozwoju społecznego i osobistego, dlatego staje się również sprzymierzeńcem edukacji. Jednak cyberprzestrzeń ma także cienie, myślę o rozwijającej się przemocy psychicznej. Sama niestety byłam obiektem takich ataków, łącznie z groźbami ataku na moje życie. Wszystko wskazuje na to, że jest to efekt brutalnej, pełnej nienawiści propagandy PiS, w której hejterzy i trolle zatruwają cyberprzestrzeń nienawiścią do wszystkiego, co niepisowskie, a szczególny atak przemocy skierowany jest właśnie (Wesołość na sali) na Platformę Obywatelską.
Mówca: Ewa Żmuda-Trzebiatowska
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

To smutne, że politycy PiS, żeby zrealizować własne cele polityczne, posługują się nienawiścią. Proszę was tak po ludzku: nie idźcie tą drogą. W związku z tym nasza młodzież ma wzorce niekoniecznie godne naśladowania. Tym ważniejszy jest ten program, bo jest konieczność budowania kompetencji dotyczących bezpiecznego korzystania z Internetu, ochrony swoich danych osobowych i bezpieczeństwa informacji. To bardzo ważne, że program ten kładzie nacisk na działania profilaktyczne i budowanie życzliwego klimatu w szkole oraz w jej otoczeniu. Bardzo ważna, jest również propozycja włączenia rodziców i społeczności lokalnej w działania edukacyjne na rzecz bezpieczeństwa, działania antydyskryminacyjne oraz wsparcie uczniów ze szczególnymi potrzebami. Jak już powiedziałam, bezpieczeństwo młodzieży w szkole i poza nią to także, a może przede wszystkim, umiejętność bezpiecznego korzystania z sieci. Program ˝Bezpieczna+˝ (Dzwonek) pomoże również w tworzeniu pozytywnej atmosfery w szkole, zaangażuje rodziców uczniów, otworzy szkoły na współpracę z organizacjami pozarządowymi i społecznością lokalną. I w tym kontekście mam pytanie do pani minister: Jak będą wykorzystane środki finansowe przeznaczone na walkę z przemocą w cyberprzestrzeni w zakresie współpracy rodziców, szkoły, nauczycieli i środowiska lokalnego? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Woźniak
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Omawiamy tutaj kwestie, które były ujęte w programie i były wielokrotnie powtarzane, dotyczące cyberprzestrzeni. Ja też się w to zaangażowałam i przyglądam się temu problemowi. Ważny jest dla mnie fakt, że w tym programie są ujęci rodzice, że oni są w to zaangażowani. Jak ministerstwo widzi rolę rodziców w tym zakresie i czy dopuszcza czynny udział rodziców w realizacji tego programu, również jeśli chodzi o zagrożenia w cyberprzestrzeni? Ponadto może warto zaproponować i zaprosić autorytety, jak również organizacje pozarządowe w zakresie zagrożeń w cyberprzestrzeni? Mam jeszcze jedno pytanie: Kto w szkołach będzie odpowiedzialny za ten program? Czy dyrektorzy szkół, czy do realizacji tego programu będą powołani koordynatorzy, żeby to nie kolidowało z nauczaniem w szkole? Ponadto jaka liczba szkół weźmie udział w realizacji tego programu? Dziękuję.
Mówca: Bożena Henczyca
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Nowy rządowy program ˝Bezpieczna+˝ jest kontynuacją programu ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝ realizowanego w latach 2014-2016. Nowy program ma przede wszystkim kłaść nacisk na kluczowe elementy związane z bezpieczeństwem uczniów, zarówno w szkole, jak i poza nią, a także na budowanie pozytywnego klimatu szkoły. Program ma także doprowadzić do podwyższenia kompetencji związanych z bezpieczeństwem wszystkich grup tworzących środowisko szkolne. W związku z tym mam pytanie: Dlaczego program ˝Bezpieczna+˝ w zakresie cyberbezpieczeństwa nie skupia się na największych zagrożeniach, tylko mówi ogólnie o podnoszeniu kompetencji cyfrowych i reagowaniu na niepożądane zjawiska w Internecie? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Irena Tomaszak-Zesiuk
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Pani Minister! Koleżanki i Koledzy Posłowie! Program ˝Bezpieczna+˝ służy zwiększeniu bezpieczeństwa w szkołach przez edukację uczniów i nauczycieli, włączanie rodziców w życie szkół oraz otwieranie placówek edukacyjnych na współpracę z organizacjami społecznymi i rozwój szkolnych systemów monitoringu. Ten ostatni aspekt budzi wiele kontrowersji. Na temat monitoringu wizyjnego wypowiedziało się wiele instytucji, m.in. rzecznik praw dziecka, generalny inspektor ochrony danych osobowych, Zakład Kryminologii Instytutu Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, Związek Nauczycielstwa Polskiego, liczne fundacje i stowarzyszenia. Zapoznałam się też z wieloma ankietami przeprowadzonymi przez dyrektorów w szkołach wśród uczniów, rodziców i nauczycieli. Warto to wszystko zebrać, dlatego też chciałabym zapytać: Czy ministerstwo planuje analizę tych wszystkich ankiet, które zostały przeprowadzone przez dyrektorów, i wniosków, wypowiedzi stowarzyszeń czy też innych organizacji? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jan Kulas
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Pani Minister! Panie i Panowie Posłowie! Bardzo się ucieszyłem, że pojawiła się taka inicjatywa, jak inicjatywa mojego klubu, Klubu Parlamentarnego PO, dotycząca dobrej, przyjaznej i bezpiecznej szkoły. To niewątpliwie jedna z najważniejszych debat, które toczą się w tej kadencji Sejmu. Oczywiście doskonale pamiętam ten pierwszy program - ˝Bezpieczna i przyjazna szkoła˝. Bardzo cieszy fakt, że ma miejsce kontynuacja takich programów. Rząd rzeczywiście jest tu bardzo konsekwentny, począwszy od reformy edukacji, reformy oświaty, rzeczywiście w tym zakresie jest podejmowanych wiele działań. A że problem jest wielki i pojawiają się kolejne pokolenia młodzieży, to można by powiedzieć, że tu zawsze będzie coś dobrego do zrobienia. Myślę w tym momencie także o moim regionie, pomorskim, bo to zrozumiałe, że reprezentujemy regiony pomorskie i doskonale znamy oświatę w naszych regionach. Patrzę na moje samorządy, z którymi jestem związany, na miasto rodzinne Tczew, a także na Gdańsk, Gdynię, na szkoły na Kaszubach, Kociewiu, Żuławach, Powiślu i bardzo mnie ujęło to, co pani minister powiedziała o bliskim współdziałaniu organizacji pozarządowych i samorządów terytorialnych. A więc na przykładzie ziemi pomorskiej, województwa pomorskiego z pełnym przekonaniem chcę powiedzieć, że nasze samorządy są zaangażowane w te programy. Rzeczywiście z przekonaniem, zaangażowaniem, powiedziałbym, często z bardzo dużym wysiłkiem dofinansowuje się nasze szkoły. Dobrze, że te inicjatywy samorządów lokalnych mają takie piękne wsparcie ze strony rządu pani Ewy Kopacz. Zastanawiam się, pani minister, jak jeszcze bardziej zainteresować tym organizacje pozarządowe. Jakie są potrzebne jeszcze inne sposoby motywowania i działania, żeby organizacje pozarządowe może w większym zakresie angażowały się właśnie w ten program? Bo organizacje pozarządowe to są niejako drożdże demokracji. Samorządy terytorialne robią wszystko to, co w tym zakresie jest możliwe, są efektywne, tak bym powiedział, i nie szczędzą także własnych pieniędzy. Jak zaangażować organizacje pozarządowe w realizację programu w jeszcze większym stopniu? Dziękuję za uwagę. (Oklaski)