Mówca: Krajowej Rady Sądownictwa Leszek Mazur
Data: 2020-07-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odpowiadam na pytania. Mam nadzieję, że w kolejności chronologicznej, ale na początek może dwie uwagi ogólniejsze. Otóż przedstawiam to sprawozdanie, tę informację po raz trzeci. Pierwszy raz przedstawiałem ją w roku 2018. To była informacja o działaniu Krajowej Rady Sądownictwa w roku 2017, czyli tej poprzedniej krajowej rady. Wtedy również nie było dobrze. W toku dyskusji również pojawiały się głosy bardzo krytyczne, ale nie odnośnie do treści tego sprawozdania, które dotyczyło poprzedniej rady, tylko odnośnie do koncepcji i nowo stworzonej rady, i w ogóle całej koncepcji politycznej, prawnej, ustrojowej, która za tym stała. Natomiast to najbardziej ogólne porównanie musi uwzględniać to, że Krajowa Rada Sądownictwa istnieje od roku 1990. W tym roku, w lutym, obchodziliśmy trzydziestolecie. Czyli nowa rada działa od 2 lat. Tymczasem sprawozdania, z którymi się zapoznałem, za okresy poprzednie generalnie nie wywoływały praktycznie żadnych emocji, uwag krytycznych. Tymczasem mieliśmy do czynienia z takim systemem, który właściwie istniał całkowicie poza jakąkolwiek kontrolą. Istniał poza kontrolą sądową, a nawet poza kontrolą społeczną, dlatego że od roku 1990 do roku 2008 nie było kontroli sądowej, nie było możliwości odwołania się od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa do Sądu Najwyższego. Co więcej, w ogóle nie sporządzano uzasadnień uchwał o przedstawieniu wniosków panu prezydentowi, co oznacza, że nawet gdyby ktoś - dziennikarz czy obywatel - był zainteresowany tym z punktu widzenia społecznego czy publicznego, to nie miał możliwości ustalenia, jakimi motywami kierowała się rada, podejmując takie czy inne decyzje, przedstawiając taką kandydaturę i rezygnując z innej kandydatury. To nie budziło żadnych emocji, mimo że w ten sposób system sądownictwa i ruchy personalne, jakie w nim się dokonywały, pozostawały zupełnie poza kontrolą. (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Teraz też. Nie ma odwołań. Proszę mówić o faktach.) Pani Poseł! Jeżeli mówimy o faktach, to oczywiście te odwołania istnieją. Dokonano zmiany legislacyjnej art. 44, w którym wyłączono w konkursach odwołania do Sądu Najwyższego, co zresztą jest zbieżne z praktyką istniejącą w szeregu krajów. Natomiast generalnie stan, że tak powiem, stosowania prawa w tym obszarze wcale nie jest wyjaśniony, ponieważ Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego odwołania, które do niej są kierowane, tak czy owak rozpoznaje również w tych konkursach do Sądu Najwyższego. Natomiast jeżeli chodzi o kwestię zasłaniania się przez radę czy przeze mnie ustawami - bo padło takie sformułowanie - to pragnę przypomnieć, że Krajowa Rada Sądownictwa jest organem, który działa na podstawie prawa i w jego granicach. W związku z tym my się nie zasłaniamy ustawami, tylko stosujemy ustawy, natomiast pilnujemy tego, żeby granic tych ustaw nie przekraczać i przy stosowaniu tego prawa nie wykraczać... w szczególności nie wkraczać w obszar polityczny, bo to nie są nasze kompetencje. Jeżeli chodzi o współpracę międzynarodową czy wizerunek sądownictwa czy państwa polskiego, taki europejski, związany z decyzjami NCJ, czyli tej sieci rad sądowniczych Europy, to pragnę sprostować wypowiedź pani poseł Gasiuk-Pihowicz, dlatego że żadne wiążące decyzje nie zostały podjęte. My zostaliśmy zawieszeni w prawach członka we wrześniu 2018 r. Zarząd, walne zgromadzenie sieci sądowniczych nie wykluczyło polskiej Krajowej Rady Sądownictwa z tej sieci, natomiast zastosowało sankcję zawieszenia udziału w pracach tego gremium. W związku z tym te spotkania i konsultacje, które odbywamy - to, wydaje się, jest odpowiedź na pytania jeszcze innego posła (Dzwonek)... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Sprostowanie.) ...to są działania ściśle konsultacyjne. (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Sprostowanie.)