Mówca: Jerzy Polaczek
Data: 2021-04-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wielce Szanowna Pani Minister! Myślę, że kilka uwag jest potrzebnych z punktu widzenia rzetelnego przekazu dla opinii publicznej, ze względu na niektóre pytania, które były zadawane. Myślę, że poruszę kilka tych zagadnień. Niekoniecznie według kolejności zadawania pytań. Po pierwsze, mam odpowiedź dla pana ministra Cezarego Grabarczyka. Był pan ministrem infrastruktury, jest pan również wieloletnim członkiem Komisji Infrastruktury. Wie pan, że była dyskusja w różnych kadencjach na temat skuteczności videotollingu jako podstawowego narzędzia do zastosowania w systemie poboru opłat i w polskich warunkach on nie może być w 100% skuteczny: wtedy, kiedy jest mgła, wtedy, kiedy jest śnieg, te opłaty nie są naliczane w sposób prawidłowy. Zgadzam się, że to wtedy jest skuteczny sposób, przede wszystkim korzystna jest propozycja ze strony dostawców sprzętu. Myślę, że to, że przedstawiciele rządu okazali się odporni na wyłącznie tę propozycję, jest dobrym rozwiązaniem, jak mi się wydaje. Po drugie, jeśli chodzi o wielokrotnie stawiane przez niektórych państwa posłów zarzuty dotyczące inwigilacji, to trzeba powiedzieć, że każdy elektroniczny pobór opłat za przejazd, nie tylko w Polsce, ale i w Europie, na świecie, jest związany z przetwarzaniem danych. Pytanie jest nie, czy pobierać, tylko jak te dane są przetwarzane. Myślę, że pani minister powtórzyła to już po raz kolejny. Mówiła również na posiedzeniu komisji, że zakres tych danych jest określony w ustawie, dane są zbierane na podstawie prawa i tylko w enumeratywnie wskazanych celach. Przewidziano bardzo krótkie okresy retencji, a przede wszystkim nałożono również w tej ustawie na szefa Krajowej Administracji Skarbowej obowiązek przeglądu danych i regularne usuwanie danych nadmiarowych, jeśli takowe by się znalazły, z częstotliwością raz na 3 miesiące. Po trzecie, o intencjach autorów ustawy, czyli strony rządowej, dobrze świadczy fakt, że właśnie w tym projekcie rząd wyszedł z inicjatywą przede wszystkim zmniejszenia zakresu danych potrzebnych do rejestracji. Czwarta uwaga - nie wiem już, który z posłów z państwa poruszył ten temat - dotyczy tzw. dostępu do kodów źródłowych. Państwo wypowiadają się w roli technicznych ekspertów i rekomendują opinii publicznej udostępnienie kodów źródłowych do aplikacji, a później państwo mówicie o wszelkich innych możliwych ryzykach bezpieczeństwa danych. Tak że proszę, panie i panowie posłowie, którzy poruszają te zagadnienia, na coś się zdecydować. Warto do takich zagadnień podchodzić odpowiedzialnie. Tam, gdzie administracja państwowa, nie tylko w Polsce - myślę, że we wszystkich cywilizowanych państwach europejskich i na świecie - przetwarza dane przedsiębiorców, obywateli czy tym bardziej obraca środkami finansowymi, nie jest możliwe, co podkreślam, publikowanie kodu źródłowego właśnie w trosce o pewność zabezpieczeń stosowanych w systemach. Pragnę poinformować również panie i panów posłów, że w komisji, z tego, co pamiętam, kwestia była również bardzo kategorycznie podniesiona przez panią minister, że w tym zakresie zostaną przeprowadzone testy bezpieczeństwa systemu przez zewnętrznego wykonawcę, a nie osoby, które są zależne od twórców tego systemu. Po piąte, też z naciskiem podkreślam: nie ma obowiązku korzystania z aplikacji mobilnej dostarczonej przez Krajową Administrację Skarbową. Tym bardziej nie ma ustawowego obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych przez kierujących pojazdami osobowymi. Tak że moje zdumienie jako posła sprawozdawcy budzi fakt, iż sam pomysł dobrowolnego wykorzystania - podkreślam: dobrowolnego wykorzystania - aplikacji mobilnej do poboru opłat w trzeciej dekadzie XXI w. budzi pewnego rodzaju refleksje. Tym bardziej że myślę, że każdy z nas korzysta co najmniej z kilku, jeśli nie kilkunastu, aplikacji, którym daje uprawnienia do swojej lokalizacji (Dzwonek), zamawiając różnego rodzaju usługi czy korzystając z różnego rodzaju funkcji, które są możliwe w dobrze funkcjonującym państwie. Dziękuję za uwagę.