Mówca: Ewa Malik
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić opinię dotyczącą rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych, druk sejmowy nr 3475. Projekt ma na celu wprowadzenie rozwiązań mobilizujących dłużników transakcji handlowych, zarówno podmioty publiczne, jak i przedsiębiorców, do dokonywania zapłaty w ustalonym terminie, jak również zmierza do skutecznego zniechęcenia tychże podmiotów do nieuzasadnionego wydłużania terminów zapłaty. Zasadniczym celem ustawy jest poprawa otoczenia prawnego, w którym funkcjonują przedsiębiorcy, główni uczestnicy działalności gospodarczej w Polsce, co jest zapisane w bodaj najważniejszym dokumencie rządu Prawa i Sprawiedliwości, czyli w ˝Strategii na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝. Jak wynika z Europejskiego Raportu Płatności, ok. 78% przedsiębiorców otrzymuje zapłatę za wykonane prace 30 dni po terminie, a kolejne 13% pozostaje bez zapłaty nawet do 60 dni. Zaś analiza struktury należności przeterminowanych dowiodła, że średni okres przeterminowania spłat należności jest najdłuższy w grupie mikroprzedsiębiorców i wynosi 3 miesiące i 12 dni, a w grupie dużych firm - 2 miesiące i 21 dni. A zatem im mniejsze przedsiębiorstwo, tym większy udział kosztów wynikających z opóźnień w płatnościach w kosztach całkowitych. Rządowy projekt postuluje skrócenie do 30 dni terminu zapłaty w transakcjach, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny, i to bez możliwości wydłużenia. Jedyny wyjątek od tej reguły to zakłady lecznicze, dla których nadal proponuje się 60-dniowy termin rozliczenia płatności. Ponieważ podmioty publiczne to zazwyczaj dobry i pewny płatnik, więc zmiana przepisów w kierunku prawnego zakazu przekraczania 30-dniowego terminu uiszczenia płatności spotyka się z pozytywną opinią wśród przedsiębiorców. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych, która stanowi kanwę polskiej ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, dostrzeżono szczególny charakter podmiotów leczniczych polegający na potrzebie zapewnienia równowagi pomiędzy indywidualnymi potrzebami pacjenta a dostępnymi zasobami finansowymi placówek zdrowia. Do zjawiska zatorów płatniczych przyczynia się także w dużym stopniu praktyka ustalania w umowach nadmiernie wydłużonych terminów zapłaty. Rządowy projekt wprowadza ustawowy obowiązek stosowania maksymalnego 60-dniowego terminu zapłaty w transakcjach, w których wierzycielem jest mała lub średnia firma, a dłużnikiem - duży przedsiębiorca. Największe przedsiębiorstwa zostaną objęte również, prewencyjnie, dodatkowym obowiązkiem ewidencyjnym polegającym na konieczności publikowania informacji o praktykach płatniczych i terminach zapłaty. Do innych rozwiązań projektu ustawy mającej na celu wyeliminowanie zatorów płatniczych należą też przepisy dotyczące zastosowania środków o charakterze cywilnoprawnym, to jest: wzmocnienie uprawnień wierzyciela w transakcjach handlowych, wyższa rekompensata dla małych i średnich przedsiębiorców, krótsze terminy zapłaty, kary finansowe dla przedsiębiorstw, które notorycznie nadużywają swojej przewagi ekonomicznej. Ponadto rozszerzenie ulgi za złe długi na podatek dochodowy, w tym obowiązek podwyższania podstawy opodatkowania przez dłużników o wartość przeterminowanych o ponad 120 dni zobowiązań. Projekt ustawy nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Do projektu ustawy dołączony jest również raport z konsultacji. Efekty konsultacji spisane zostały w formie zielonej księgi i potwierdzają niezbicie, że przedsiębiorcy borykają się z praktyką nieterminowego regulowania zobowiązań przez kontrahentów. (Dzwonek) Jest to główna przyczyną utrudnień w prowadzeniu w Polsce działalności gospodarczej. Reasumując: przyjęte przez rząd zmiany przepisów w ustawie są celowe i sprzyjają zabezpieczeniu zarówno interesów poszczególnych podmiotów gospodarczych, a zwłaszcza małych i średnich firm, jak i umocnieniu uczciwej konkurencji w obrocie gospodarczym. Klub Prawa i Sprawiedliwości popiera zapisy proponowanego przez rząd projektu ustawy, druk sejmowy nr 3475, i rekomenduje jej uchwalenie w polskim Sejmie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)