Mówca: Marcin Warchoł
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ten ma odblokować sądy, a odblokowuje chaos, dokładnie tak. Idee są słuszne, ale ich wykonanie niestety jest fatalne. Po pierwsze: brak precyzji w określeniu rejestrów dostępnych dla sądu. Projekt mówi o rejestrze, do którego sąd ma dostęp drogą elektroniczną, ale nie wskazuje, które rejestry sąd uznaje za wiarygodne. Przypomnę, że mamy CEIDG, KRS, ePUAP i jeszcze wiele innych rejestrów. Ustawa w żaden sposób nie pomaga sądowi, a wręcz utrudnia mu zadanie. Nie wiemy, w jaki sposób ten dostęp ma być realizowany: czy poprzez login, hasło czy może wysłanie maila - ani słowa na ten temat. Różne sądy, różne praktyki, więc niestety to tylko wydłuży czas postępowania, zamiast go przyspieszać. Po drugie: ustalenie umocowania. Szanowni państwo, to jest przecież fundamentalnie istotna sprawa, jeżeli chodzi o ważność postępowania. Niewłaściwie udzielone umocowanie prowadzi do nieważności postępowania, a tymczasem widzimy, że będziemy się opierać wyłącznie na danych z rejestru, co oznacza nieuwzględnianie pewnych zmian niewidocznych on-line, np. wypowiedzenia pełnomocnictwa, jego ograniczenia lub wygaśnięcia. Jest mnóstwo kwestii, które nie są widoczne on-line, dlatego tylko klasyczne umocowanie rozwiązuje te problemy. Przypomnę: niewłaściwe umocowanie to dalsze procesy odwoławcze, uchylanie ostatecznego rozstrzygnięcia i szereg biurokratycznych zawiłości, trudnych w tej chwili do przewidzenia, ale na pewno znakomicie wydłużających postępowanie. Po trzecie: instytucja tzw. przyjaciela sądu. Tak naprawdę nie określono żadnych kryteriów, kto ma oceniać. Czy to ma być organ, czy to ma być sąd, czy wreszcie to ma być strona? W tym wypadku mamy do czynienia z istotnym dla sprawy poglądem. Przypomnę, że jeśli chodzi o istotny dla sprawy pogląd, to podobnie jest z art. 193 Kodeksu postępowania karnego, w którym jest mowa o okolicznościach wymagających wiadomości specjalnych. Jeżeli zdaniem strony takie wiadomości się pojawiają, a sąd nie usuwa tych okoliczności, powołując biegłego, to jest to podstawą do apelacji i do uchylenia takiego wyroku. W tym wypadku również otwieracie bramę do uchylania takich rozstrzygnięć, a następnie wznawiania tych postępowań, ponieważ pojawił się istotny dla sprawy pogląd, ale sąd nie powołał przyjaciela sądu. Kto ma nim być? Tego również nie dowiadujemy się z projektu ustawy. Nie ma ani słowa na temat tego, czy to będzie przedstawiciel organizacji społecznej, a może rzecznika praw obywatelskich lub jakiejś innej organizacji - żadnych kryteriów. Wreszcie ostatnia sprawa: przepis przejściowy i uwzględnianie zażalenia. Jakiego zażalenia? Czy wniesionego po wejściu w życie ustawy, a może wniesionego przed wejściem w życie ustawy, ale już uwzględnionego na bazie tej ustawy? Tego też nie wiadomo. Przepis przejściowy jest wewnętrznie sprzeczny, mówię o art. 2, a mianowicie: do postępowań prowadzonych na podstawie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, ale już do zażalenia stosuje się nowe przepisy. Jeżeli zażalenie zostało wniesione na podstawie starej ustawy, a uwzględniane jest na podstawie nowej, to konia z rzędem temu, kto to rozstrzygnie. Nie będziemy popierać tej ustawy, dopóki te wątpliwości nie zostaną usunięte. Tak dla przyspieszenia postępowań, oczywiście tak dla wszelkiego rodzaju odbiurokratyzowania sądów, ale nie dla otwierania bramy do chaosu i dalszych niekończących się procedur biurokratycznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)