Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-04-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Solidarna Polska opowiada się za rozwiązaniami przyjętymi w projektowanej ustawie o zmianie ustawy o podatku rolnym. Dlaczego? Dlatego, że istotą działalności samorządów terytorialnych, ale i przedsiębiorców, w tym rolników, jest jeden ważny aspekt - stabilność. Stabilność, jeżeli chodzi o samorządy, po stronie dochodowej i stabilność, jeżeli chodzi o rolników, po stronie wydatkowej. To jest niezwykle istotne, niezwykle ważne. I właśnie ten projekt ustawy w tym zakresie stabilizuje kwestię dotyczącą wydatków po stronie rolników, ale i dochodów po stronie samorządów, które korzystają z podatku rolnego. Mam tu na uwadze oczywiście przede wszystkim gminy. To jest niezwykle istotne. Wydłużenie tego okresu do 11 kwartałów spowoduje tak naprawdę spłaszczenie średniej wysokości tego podatku, dlatego że fluktuacja, która rzeczywiście miała miejsce czy też może mieć miejsce na rynku cen żyta, powodowała drastyczne różnice dla płatników, ale też dla podmiotów, które z tego tytułu czerpały dochody, czyli dla samorządu gminnego. Podam przykład, o którym już tu mówiono - w 2009 r. cena 1 q żyta wynosiła 34,10 zł, a w 2011 r. - 74,18 zł. Co powodowało, że samorządy oczywiście miały przychód, przepraszam, dochód. To poniekąd korzystne rozwiązanie, które jednak nie stabilizowało, jeżeli chodzi o kwestie dotyczące właśnie dochodu, możliwości planowania budżetu, bo ten budżet w tym wymiarze był niestabilny, ale też powodowało bardzo poważne konsekwencje oczywiście dla rolników, którzy nigdy nie byli pewni, czy ta sytuacja, jeżeli chodzi o kwestię wydatkową związaną z podatkami, będzie narażała ich na większe koszty niż np. w latach poprzednich, ale większe w wymiarze drastycznym, czyli np. 100-procentowe zwiększenie tychże kosztów. Ważne, że ustawa nie zmienia tego - pozostawia aspekt dotyczący możliwości podjęcia przez gminę uchwały i ustalenia niższej stawki tego podatku, bo podatek określony w przepisach ustawy ma charakter stawki maksymalnej i gminy mogą wartość tego podatku obniżyć. Częstym antidotum właśnie na te zwyżki, drastyczne zwyżki podatków były uchwały podejmowane przez gminy, zmierzające ku temu, aby ten podatek dla rolników po prostu obniżyć, dlatego że z uwagi na wzrost cen 1 q żyta rolnicy tych świadczeń niestety nie mogli udźwignąć. Dlatego, tak jak podkreślam, regulacja idzie w dobrym kierunku. Oczywiście, jeżeli chodzi o pytanie, czy 2 lata i 3 kwartały to jest wystarczający okres, to wydaje się, że chyba tak. Nie ma potrzeby ani go skracać, ani wydłużać. Zakładam, że projektodawcy to sobie spokojnie, racjonalnie przemyśleli i przyjęli właśnie takie rozwiązanie, które w sumie daje ten okres - 11 kwartałów. Na jedną rzecz chciałbym też zwrócić uwagę - na jedną rzecz, która już tu została wyjaśniona. Chodzi o kwestię konstytucyjności zapisów dotyczących obowiązywania tej ustawy już od 1 stycznia 2012 r. Rzeczywiście słusznie zauważa tu przedstawiciel projektodawców, że trzeba to zmienić. Trzeba przyjąć rozwiązanie, które nie będzie wprowadzane w roku podatkowym, dlatego że będzie to ewidentnie sprzeczne z konstytucją - będzie to zapis, który będzie miał charakter retroaktywny. W roku podatkowym nie powinno się - to jest utarta zasada konstytucyjna i Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie o niej mówił - wprowadzać zmian w systemie prawa podatkowego. W związku z powyższym, jeżeli chodzi o rok 2013, gdyby taka regulacja, jaka dzisiaj obowiązuje, wcześniej obowiązywała, przepraszam, weszła w życie, to mogłoby to doprowadzić do zarzutu niekonstytucyjności. A więc ta autopoprawka dotycząca przesunięcia terminu wejścia w życie tejże ustawy jest ze wszech miar uzasadniona i też zasługuje na aprobatę. Patrząc całościowo na projekt tejże ustawy, trzeba sobie jasno zdawać sprawę z problemów dotyczących fluktuacji, jeżeli chodzi o stronę dochodową. Nie dotyczy to tylko kwestii podatku rolnego, ale dotyczy chociażby kwestii podatku dochodowego od osób prawnych, który jest głównym źródłem dochodów, jeżeli chodzi o samorządy i województwa. Na to też chciałbym zwrócić uwagę, bo ta fluktuacja miała miejsce i była wyjątkowo duża, jeżeli chodzi o spadek dochodów z podatku CIT samorządów w województwach w latach, niestety, dekoniunktury gospodarczej - w latach 2009 i 2010. Przypadek województwa małopolskiego, gdzie byłem radnym, pokazuje też, że kwestia właśnie tej dużej różnicy czy dużego udziału w podatku dochodowym od osób prawnych spowodowała drastyczny spadek po stronie dochodów i bardzo poważny problem z planowaniem dochodów i wydatków. A więc ten projekt czy ten problem, który tu się pojawia, należałoby też odnieść do debaty, która się przecież teraz toczy i będzie się toczyć - ale to się toczy jeszcze w innym zakresie - (Dzwonek) w kwestiach dotyczących dużej stabilności, jeżeli chodzi o dochody samorządu terytorialnego, na każdym szczeblu tego samorządu. Projekt jest dobry, idzie w dobrym kierunku, należy go popierać, szkoda tylko, że tak późno i tak długo procedowaliśmy nad tym projektem. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)