Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2018-11-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw. Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów to nie tylko ważny krok w kierunku walki ze smogiem, ale również w kierunku przeciwdziałania ubóstwu energetycznemu. Problem ten dotyczy ponad 4,5 mln mieszkańców naszego kraju, głównie mieszkańców wsi i małych miast. Zdecydowana większość z nich, bo aż 75%, mieszka w domach jednorodzinnych. Oznacza to, że co ósmy mieszkaniec Polski stoi przed dylematem, czy ogrzać mieszkanie czy ograniczyć inne dobra. Niska emisja, czyli zanieczyszczenia wydobywające się z kominów nieocieplonych domów jednorodzinnych ogrzewanych tzw. kopciuchami, to jedna z głównych przyczyn smogu w Polsce. Zgodnie z raportem Europejskiego Trybunału Obrachunkowego co roku w wyniku zanieczyszczenia środowiska w Unii Europejskiej umiera, uwaga, ok. 400 tys. osób. Związane z tym wydatki na leczenie sięgają setek milionów euro. Szacuje się, że każdego roku zanieczyszczone powietrze w Polsce jest przyczyną przedwczesnej śmierci 45 tys. osób. Naprawa istniejącego stanu rzeczy wymaga wdrożenia zintegrowanego programu, który pozwoli osiągnąć następujące cele: poprawę sytuacji mniej zamożnych gospodarstw domowych, poprawę jakości powietrza w Polsce i poprawę efektywności energetycznej poprzez termomodernizację budynków mieszkalnych. Projekt nowelizacji ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów, która umożliwi gminom sfinansowanie i przeprowadzenie termomodernizacji oraz wymiany wysokoemisyjnych źródeł ciepła w jednorodzinnych budynkach mieszkalnych ubogich energetycznie gospodarstw domowych, to istotny element rządowego programu ˝Czyste powietrze˝ ogłoszonego na początku 2017 r. Program zakłada przeznaczenie z budżetu państwa na ten cel ponad 103 mld zł w ciągu 10 lat. Jest to bezprecedensowa sytuacja w historii III Rzeczypospolitej. Do tej pory podobny program nigdy nie został zaproponowany. Wypełnia on obietnicę złożoną przez pana premiera Mateusza Morawieckiego w exposé. Stanowi też realizację przedstawianej przez szefa rządu w lutym 2018 r. inicjatywy ˝Stop smog˝, zapowiadającej pilotażowe wdrożenie programu wsparcia mieszkańców domów jednorodzinnych położonych w 33 najbardziej zanieczyszczonych w Polsce miejscowościach znajdujących się na liście Światowej Organizacji Zdrowia z 2016 r. Uzupełnieniem działań na rzecz termomodernizacji jednorodzinnych budynków mieszkalnych i wymiany wysokoemisyjnych źródeł ogrzewania będzie termomodernizacyjna ulga podatkowa, która zgodnie z przyjętym przez rząd projektem ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma zostać wprowadzona od 1 stycznia 2019 r. Przypomnijmy, że z ulg podatkowych, tzw. dużej ulgi budowlanej oraz remontowej, Polacy mogli korzystać w latach 1997-2001. Ta druga była najpopularniejsza ze wszystkich ulg podatkowych, co roku korzystało z niej 8 mln osób, można było bowiem zaoszczędzić ponad 6,5 tys. zł wydane na materiały budowlane, ich transport oraz robociznę. Ulgi skasowano za rządów SLD, bo były zbyt kosztowne dla budżetu. Tylko z tytułu ulgi remontowej podatnicy odliczali rocznie ok. 2 mld zł. Procedowana regulacja wychodzi naprzeciw oczekiwaniom obywateli i poprzez wprowadzenie ulgi podatkowej realnie przyczyni się do poprawienia, zwiększenia liczby termomodernizacji budynków. Masowa termomodernizacja dużej liczby domów jednorodzinnych w gminie przyniesie korzyści całej lokalnej społeczności. Oszczędności z tytułu obniżonych opłat za ogrzewanie i energię elektryczną mogą osiągnąć nawet kilkadziesiąt procent. Plan masowej termomodernizacji w gminie przyniesie zapewne inne dodatkowe korzyści, np. nowe miejsca pracy i rozwój technologii. Poza tym pojawią się korzyści społeczne zmniejszenia emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych -zmniejszenie kosztów leczenia czy strat spowodowanych chorobami związanymi z emisją pyłów. Naszym zdaniem, żeby osiągnąć zakładany cel poprawy efektywności energetycznej, globalnie w Polsce trzeba rozszerzyć obowiązywanie ustawy o budynki wielorodzinne. Zgadzam się z jednym z przedmówców, że wspólnoty mieszkaniowe również powinny być objęte tym programem, podobnie jeśli chodzi o możliwość stosowania filtrów czy innych urządzeń eliminujących niską emisję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni (Dzwonek) popiera rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw. Dziękuję bardzo.