Mówca: Jerzy Wenderlich
Data: 2014-03-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Dzień dobry. (Wesołość na sali) Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej Joanna Berdzik: Szanowni Państwo Posłowie! Rząd przyjął stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty i ustawy o cudzoziemcach. Jest to stanowisko, które pozytywnie odnosi się do wszystkich zmian w ustawie o systemie oświaty zaproponowanych w poselskim projekcie. Rząd popiera zmiany dotyczące wzmocnienia standardu opieki nad uczniami poprzez danie możliwości zatrudnienia w szkole osoby, która wspierałaby nauczyciela, tj. asystenta nauczyciela. Popieramy zmiany dotyczące odraczania rozpoczynania obowiązku szkolnego przez dzieci do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko ma ten obowiązek spełniać. Rząd wydaje także pozytywną opinię regulacjom, które będą w sposób jeszcze bardziej optymalny wskazywały na to, w jaki sposób powinna pracować świetlica w szkołach podstawowych. A więc reasumując, stanowisko rządu wobec poselskiego projektu ustawy jest pozytywne. Teraz postaram się odpowiedzieć na pytania państwa posłów, które padły w trakcie tego posiedzenia. Mianowicie najważniejszą kwestią wydaje się w tej chwili sprawa asystenta nauczyciela. Szanowni państwo, już teraz ustawa o systemie oświaty pozwala na zatrudnianie osób, które nie są nauczycielami w szkole, mamy tzw. specjalistów. W tej chwili wprowadzamy dodatkowe stanowisko, stanowisko asystenta nauczyciela, od którego wymagamy kwalifikacji pedagogicznych, ale co do którego wskazujemy, że powinien on być zatrudniony na podstawie Kodeksu pracy. Jest jasne, że asystent nauczyciela ma wykonywać zadania pod kierunkiem nauczyciela, a więc nie jest to stanowisko samodzielne, zatem w żadnym wypadku nie może wykonywać żadnych zadań dydaktycznych, opiekuńczych czy wychowawczych bez obecności w tym samym czasie nauczyciela. On ma służyć pomocą nauczycielowi w wykonywaniu przez niego zadań. Czy są środki finansowe? Czy ten fragment ustawy był konsultowany z samorządami? Owszem, tak. Podobna sekwencja znajdowała się w tzw. ustawie rekrutacyjnej i wówczas mówiliśmy o osobie wspierającej nauczyciela. Wówczas przedstawiciele samorządów nie wydali wobec tego zapisu negatywnej opinii. A więc możemy uznać, że akurat ten fragment nie budził po stronie samorządów terytorialnych żadnych kontrowersji. Pewnie dlatego, że dajemy możliwość, a więc nie nakazujemy zatrudniania takiej osoby, ale także dlatego, że wskazujemy kilka źródeł finansowania takiej osoby. Przede wszystkim chciałabym państwu przypomnieć, że sięgnęliśmy po ten najprostszy sposób, tj. stworzenie dodatkowej wagi subwencyjnej. Pojawiła się taka waga. W tym roku organy prowadzące dostaną 90 mln w związku z obniżeniem wieku szkolnego naszych uczniów. Poza tym oczywiście nowa perspektywa daje możliwości, aby sięgnąć po środki w ramach regionalnych programów operacyjnych, które także są nakierowane, zwłaszcza w sekwencji dotyczącej indywidualizacji, na to, aby pomóc samorządom terytorialnym, organom prowadzącym w zatrudnieniu takiej osoby. Ponadto Ministerstwa Edukacji Narodowej prowadzi bardzo szczegółowe rozmowy z Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej i tutaj pojawia się dużo różnych mechanizmów, które będziemy wykorzystywali w momencie, w którym ustawa zostanie już podpisana przez prezydenta i wejdzie w życie. Wówczas wspólnie z ministrem pracy uruchomimy programy, które będą nakierowane na umożliwienie nauczycielom zatrudniania na stanowiskach asystentów nauczyciela osób, które posiadają kwalifikacje pedagogiczne. Myślimy tutaj o pracach interwencyjnych, ale także o programach specjalnych, które zostaną uruchomione w tym celu, aby asystenci nauczyciela rzeczywiście pojawili się w szkołach i żeby edukacja dzieci 6-letnich, a także edukacja wszystkich dzieci w szkole podstawowej przebiegała w możliwie optymalnych warunkach. Jeśli chodzi o zadowolenie rodziców - bo takie pytanie też padło, pytanie fundamentalne, dotyczące generalnie całej zmiany dotyczącej objęcia dzieci 6-letnich obowiązkiem edukacyjnym - o to, czy rodzice są zadowoleni z tego, że ich 6-letnie dzieci są w szkołach, to przede wszystkim, co jest bardzo istotne, w 90% naszych szkół są już dzieci 6-letnie i to jest jasne, do tych szkół te dzieci już uczęszczają. Ale są też 6-letnie dzieci w klasach pierwszych. Od roku 2009 jest ich 250 tys., a w roku szkolnym 2013/2014 pojawiło się 62 tys. takich dzieci. Oczywiście mamy badania TUNSS - 87% rodziców jest zadowolonych z tego, że ich dzieci rozpoczęły edukację szkolną. To są badania robione przez Instytut Badań Edukacyjnych, ale są także badania CBOS-u, które jasno wskazują, że 91,9% rodziców jest zadowolonych, w tym 73,5% jest zdecydowanie zadowolonych, że dzieci chodzą do klasy pierwszej. Jednak jeśli podważamy tego rodzaju badania, to chcę powiedzieć, że Ministerstwo Edukacji Narodowej zdecydowało się w ostatnim czasie skierować do dyrektorów szkół i do rodziców pytanie dotyczące oceny poziomu opieki nad dziećmi w szkole. Zadaliśmy pytania dyrektorom szkół i rodzicom. Spytaliśmy o to, czy zdaniem tych grup szkoła jest przygotowana do przyjęcia sześciolatków. Szanowni państwo, wyniki tej ankiety są już na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Czy państwa zdaniem dzieci są zadowolone ze szkoły? Takie było pytanie skierowane do rodziców. Praktycznie 100% rodziców twierdzi, że tak. Przepraszam, 99,84% rad rodziców odpowiedziało na to pytanie ˝tak˝. Czy państwa zdaniem szkoła zapewnia dzieciom warunki bezpieczeństwa? 99,28% rad rodziców odpowiedziało, że tak. Czy państwo jesteście zadowoleni ze szkoły swojego dziecka? ˝Jestem bardzo zadowolony˝ bądź ˝jestem zadowolony˝ to jest 97% odpowiedzi rad rodziców. Mamy także odpowiedzi dyrektorów, którzy pozytywnie oceniają przygotowanie swoich szkół do przyjęcia dzieci 6-letnich. Za chwilę, to już się dzieje, do każdej z tych szkół pójdzie wizytator - w tej chwili w 1/3 szkół wizytatorzy już byli - i na stronie ministerstwa pojawią się odpowiedzi wynikające z trzeciego rodzaj ankiety, którą wypełniali wizytatorzy. Każdy rodzic może zobaczyć, w jaki sposób jego szkoła została oceniona przez dyrektora szkoły, przez rodziców i przez wizytatora. W każdym przypadku - dzisiaj mamy akurat spotkanie z kuratorami oświaty - kiedy coś w ankietach będzie nas alarmowało, kiedy w jakimś znikomym procencie, ale jednak w przypadku niektórych szkół rodzice wskażą, że szkoła nie jest, ich zdaniem, przygotowana wystarczająco, będziemy się kontaktowali z organami prowadzącymi i wspólnie z nimi będziemy się starali poprawić jakość edukacji na tym terenie. Tak więc jesteśmy tutaj bardzo spokojni i na szczęście wspierają nas w tym rodzice naszych uczniów. Trzecia rzecz dotyczyła możliwości odroczenia obowiązku szkolnego. Zdecydowanie rodzice mają teraz mniej barier w tym działaniu, ponieważ o odroczeniu nie decyduje dyrektor szkoły, ale rodzic, oczywiście w oparciu o posiadaną opinię psychologiczno-pedagogiczną. Kontrowersyjny jest tutaj moment, w którym pozwalamy na odroczenie obowiązku szkolnego do końca roku, w którym dzieci rozpoczęły naukę. Szanowni państwo, rok temu cała Polska poznała historię dwojga dzieci, które były w I klasie i nie mogły już wrócić do przedszkola, bo nie było to zapisane wprost w przepisach prawa. Wówczas wszyscy państwo apelowaliście, aby taką możliwość stworzyć i aby była taka furtka. W tamtym roku były to dwa przypadki na całą Polskę. Były to przypadki wyjątkowe, szczególne. Jesteśmy przekonani, że w takich przypadkach warto taką możliwość stworzyć. Co do zasady każda szkoła ma obowiązek opiekować się swoim uczniem i nie jest to mechanizm, po który szkoła powinna sięgać bezrefleksyjnie. Szkoła ma obowiązek udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej i takiego pracowania z dzieckiem, aby ono w sposób szczęśliwy dobrnęło do czerwca w I klasie i do końca kolejnych klas. Jednak może się zdarzyć tak, że dziecko rozpocznie edukację i cztery miesiące tej edukacji spędzi na leczeniu. Wówczas wobec takich dzieci tę ścieżkę warto udrożnić. Powtarzam, że ta decyzja była podjęta także w obliczu faktu, że w tamtym roku były dwa takie trudne przypadki i ja także byłam zmuszona udzielać rodzicom wyjaśnień. Tak więc ta zmiana jest wyraźnie nakierowana na pomoc rodzicom w takich trudnych sytuacjach. Reasumując, chciałabym powiedzieć, że jeśli chodzi o pewien kompleks zmian, które dotyczą sześciolatka, to mamy do czynienia ze zmienioną podstawą programową w roku 2009, z podziałem rocznika na dwie części, ze zmniejszeniem liczebności klas do 25, bo to jest ten standard organizacyjny, o którym mówimy. To są także zmiany w podstawie programowej, nad którymi właśnie w tym roku procedowaliśmy, które likwidują wymagania po klasie I, pozostawiając je tylko na poziomie klasy III, tak aby proces edukacji najmłodszego dziecka był możliwie elastyczny. Mam też na myśli wprowadzenie języka obcego w przedszkolu, żeby minimalizować próg między przedszkolem a klasą I, gdzie odbywa się nauka języka obcego, oraz wprowadzenie do podstawy programowej dodatkowych zaleceń dotyczących organizacji pracy, rezygnacji z 45-minutowych lekcji oraz konieczności monitorowania zadań domowych, bo ten problem też był podnoszony przez rodziców. W ten kompleks zmian dotyczący sześciolatka poselski projekt wpisuje się w sposób absolutnie adekwatny i wszystkie te zmiany tworzą środowisko przyjazne sześciolatkowi w szkole, tak więc jestem przekonana, że nasze 6-letnie dzieci od 1 września 2014 r. będą w polskich szkołach miały zapewnione warunki rozwoju dające im szansę na sukces. Dziękuję bardzo.