Mówca: Marcelina Zawisza
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Niemal w każdym zawodzie medycznym mamy braki kadrowe. Rośnie średni wiek lekarzy i pielęgniarek, zbliżając się nieubłaganie do wieku emerytalnego. Ludzie, którzy ukończyli studia medyczne, często nawet nie podejmują pracy w Polsce. Mamy znaczną konkurencję o kadry ze strony systemu prywatnego. Wszystko to ma bardzo proste tło. Płace w polskich placówkach ochrony zdrowia sprawiają, że personel chce odchodzić z zawodu, pracować w placówkach prywatnych albo po prostu w placówkach w Niemczech, w Szwecji czy w Republice Czeskiej. Wyboru nie ma. Praca w publicznej ochronie zdrowia powinna dzięki naszym politycznym decyzjom stać się na tyle atrakcyjna, aby powstrzymać odpływ personelu, ale też spowodować, aby młode osoby wybierające studia i swoją drogę zawodową powiedziały z czystym sumieniem: chcę pracować w publicznym szpitalu jako pielęgniarka, chcę być tam diagnostką laboratoryjną, chcę zostać ratownikiem, chcę być sanitariuszem czy opiekunem medycznym. Przejdźmy do problemu z ustawą. Warto zdać sobie sprawę, że szósta grupa w tabeli, czyli pracownicy i pracownice wykonujące zawody medyczne wymagające licencjatu oraz pielęgniarki ze średnim wykształceniem, to duża część medyków w ogóle. Pielęgniarki, położne, ratownicy medyczni, fizjoterapeuci, technicy analitycy - w tej grupie znajduje się aż 2/3 pielęgniarek. I co mamy w ustawie? Współczynnik 0,94 i trudną dla tych medyków sytuację, gdzie ich minimalne wynagrodzenie jest niższe od wynagrodzenia osób, które są w grupie niemedycznych pracowników działalności podstawowej z równoważnym wykształceniem. Nie chodzi o to, by równać w dół, ale trzeba rozmawiać o tym, jak te 2/3 pielęgniarek docenić w siatce wynagrodzeń, bo to ich w tym momencie brakuje nam najbardziej i to tę grupę powinniśmy zachęcić do pracy w zawodzie. Kolejna sprawa: zawody medyczne mają obowiązek dokształcania i rozwoju zawodowego. Specjalizację robią nie tylko lekarze, robią ją także pielęgniarki, farmaceutki, diagności laboratoryjni. Państwo dokłada do specjalizacji lekarzy i pielęgniarek, reszta robi to za własne fundusze, a poprzez tę ustawę państwo polskie do tego kształcenia zniechęca, bo rozwój edukacyjny i zawodowy pracowników nie jest automatycznie połączony z podwyżką wynagrodzeń. Państwo mówi: możecie się kształcić, ale nie pójdą za tym dla was lepsze pieniądze. Musi pan, panie ministrze, zadać sobie pytanie, czy np. jako diagnosta laboratoryjny czułby pan nieodpartą potrzebę zrobienia trudnej specjalizacji za swoje własne oszczędności z wiedzą, że nie wpłynie to na pańskie wynagrodzenie. I wreszcie kwestia ważnej zmiany w tej ustawie. Zmiana szósta w art. 1 - porozumienia zmieniające umowy. To ważne, by w umowach o pracę pojawiało się zaszeregowanie do konkretnej grupy w myśl ustawy o minimalnych wynagrodzeniach. To jest dobre rozwiązanie, natomiast rząd nie przygotował żadnych zabezpieczeń przed praktykami, które znamy już z poprzedniego roku, mającymi na celu albo dorzucenie obowiązków, albo zakwalifikowanie do grupy, która w przyszłości będzie wyłączona z otrzymywania podwyżek, czy w ogóle cudowne przemiany pracowników tak, by przepisy ich nie objęły. Tak działo się z rejestratorkami medycznymi, które z dnia na dzień stały się pracownicami administracji. Zgłosiliśmy poprawkę, która wychodzi naprzeciw tym problemom. Apeluję: jest jeszcze czas, by wprowadzić do ustawy zabezpieczenia przed nadużyciami, żeby za kilka miesięcy w odpowiedzi na nasze pytania pan minister nie pokazywał palcem na dyrektorów jako na źródło całego zła. I wreszcie kwestia dialogu społecznego. Dokumenty z konsultacji społecznych wskazują, że w rządzie jest problem ze zrozumieniem tego pojęcia. Jest to tym bardziej zaskakujące, że ustawę prezentował nam minister Bromber, minister ds. dialogu społecznego. Przy słusznych uwagach związków zawodowych i organizacji branżowych czytamy raz za razem: nie uwzględnia się. Dlaczego? Ze względu na zapisy stanowiska Zespołu Trójstronnego ds. Ochrony Zdrowia z dnia 5 listopada 2021 r. Panie Ministrze! Dialog społeczny prowadzi się ciągle, demokracja jest codziennie. Słuszne uwagi strony społecznej i opozycji można przyjmować nawet wtedy, gdy akurat nie wypada rocznica ostatnich rozmów w zespole trójstronnym. Rozmawiamy dziś o podstawowych rzeczach, o wynagrodzeniach. To zawsze budzi zrozumiałe emocje. Skupmy się w pracach nad tą ustawą na zabezpieczeniu wynagrodzeń w ochronie zdrowia tak, by ludzie chcieli wykonywać zawody medyczne w polskich publicznych szpitalach, żeby wyzwaniem przyszłości było to, jak zorganizować potencjał tych wszystkich chętnych do pracy i świetnie wykształconych młodych medyków, a nie jak zbudować przychodnie i szpitale samoobsługowe. Lewica poprze tę ustawę i docenia zmiany mające na celu podniesienie wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia, ale możemy to zrobić lepiej, sensowniej i nie narażać pracowników na niepotrzebne nieprzyjemności związane czy to z degradacją, czy z dorzucaniem dodatkowych obowiązków w sytuacji, w której te pieniądze po prostu im się należą. Dziękuję. (Oklaski)