Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2017-06-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Może zacznę to swoje wystąpienie od takiego cytatu z wypowiedzi zaprzyjaźnionego wójta, który kiedyś mi powiedział w ten sposób: zatrudnij urzędnika na 3 miesiące, a on ci udowodni, że 3 lata są ci potrzebne. Niestety, panie ministrze, ja tak trochę odebrałam pana odpowiedź na wywołanie debaty w sprawie urzędów pracy, którą pozwoliłam sobie wywołać, nie teraz, tylko rok temu, i do której pana zapraszałam. Niestety w wielu pana odpowiedziach dopatrzyłam się wielkich sprzeczności. Przede wszystkim zacznę od proponowanej centralizacji, dlatego że zgadzałam się z pana wypowiedziami dotyczącymi tego, że rzeczywiście jest zróżnicowanie, jeśli chodzi o regiony, o sposoby podejścia do osób bezrobotnych, o to, że w różnych miejscach wygląda to różnie, o to, że w różnych miejscach są różne koszty. I na to odpowiedzią ma być centralizacja. Jest to dla mnie sprzeczność, bo jeżeli chcemy rozwiązywać problemy, to zazwyczaj logika wskazuje, że problemy rozwiązuje się najbliżej i najefektywniej, dogłębnie je poznając. Z centralnego punktu w Warszawie to naprawdę jest bardzo trudne. Druga sprawa związana z centralizacją. Państwo wszyscy podkreślaliście i zgadzaliście się ze mną, że najtrudniejszy klient, który jest w urzędach pracy i z którym urzędy pracy w ogóle sobie nie radzą... Państwo wskazywaliście, pani poseł Bernadeta Krynicka wskazała wręcz, że właściwie nie ma żadnych efektów dotyczących klientów, którzy mają najdalej do rynku pracy, ponieważ mają inne problemy. Te problemy najczęściej rozwiązywane są w ramach pomocy społecznej. To jest drugi system, który również kosztuje. To są najczęściej klienci, którzy są tu i tutaj. Oni od lat są w tych dwóch systemach i od lat cały czas są na garnuszku u państwa. I tak naprawdę chodzi tylko i wyłącznie o indywidualne podejście do takich osób, nie podejście z urzędu pracy związane z zamówieniami publicznymi, z dużą liczbą klientów. Jeśli tak nie podejdziemy do tego klienta, nie zdiagnozujemy jego i jego rodziny, to w żaden sposób nie rozwiążemy jego problemu i on zawsze będzie u nas w rejestrach urzędów pracy. Dlatego centralizacja w ogóle dla mnie nie jest odpowiedzią. Chcę powiedzieć pani poseł Mrzygłockiej, że jeżeli ja się na ten temat wypowiadam, to powiem pani, że akurat 22 lata pracy zawodowej poświęciłam na aktywizację osób wykluczonych i osób biernych zawodowo, również w urzędach pracy, naprawdę realizując również innowacyjne projekty europejskie, i na podstawie tych projektów i ze swoich doświadczeń wiem, że właśnie urząd pracy to jest ta instytucja, która nie dlatego że ma niekompetentnych urzędników... Absolutnie nie mam tutaj nic do urzędników, dlatego że tam naprawdę pracują bardzo mądre, bardzo wykwalifikowane osoby. Natomiast system wpisany w centralne zarządzanie, gdzie obarczeni są oni 20 ustawami, które mówią im, jak mają funkcjonować, nie pozwala ani na elastyczny sposób pracy, ani na to, żeby mogli indywidualnie dobierać szkolenia, ani na to, żeby mogli indywidualnie podejść. Bo jeżeli doradca zawodowy ma 1000 klientów, to przepraszam bardzo, jeżeli jedna porada doradcy zawodowego to jest 40 minut, to w jaki sposób przez 8 godzin nawet przez tyle dni w tygodniu on ich obsłuży? A więc absolutnie się nie zgadzam, że centralizacja uzdrowi tę sytuację. Tylko indywidualne podejście. Jeszcze bardziej zeszłabym z dotarciem do osób bezrobotnych, kierując to do gmin i łącząc te dwa systemy. Mówiłam o tym, że wcześniej proponowałam, od roku prowadziłam debatę dotyczącą tego ze specjalistami, z praktykami, ze wszystkimi osobami, które zajmują się pomaganiem osobom bezrobotnym, i oni wszyscy panu potwierdzą, że efektywność to nie jest wydawanie pieniędzy. Bo pan niestety powiedział, że urzędy pracy są efektywne, przytoczył pan kwoty, ile wydajemy na staże, ile na szkolenia. Efektywność to są miejsca pracy, to są wysokie kwalifikacje, to przede wszystkim jest pozytywna ocena pracodawców i klientów urzędów pracy. A niestety taka efektywność, po pierwsze, nie jest mierzona, bo te wskaźniki, które państwo pokazujecie, to jest wskaźnik 3-miesięcznego zatrudnienia. To nie jest żaden efekt, tylko to jest po prostu efekt najczęściej mierzony tym samym narzędziem, czyli na 3 miesiące idziemy na staż - staż, który finansujemy z tego samego - i już to jest efekt. A więc tutaj nie mówimy o żadnej efektywności, bo ona jest naprawdę bardzo źle mierzona i nie wiemy, jak ona wygląda, możemy tylko sugerować się opinią, a ona jest negatywna, szczególnie jeżeli mówimy o pracodawcach, mamy organizacje pozarządowe. Drodzy państwo, żeby było jasne, wywołałam tę debatę nie dlatego, że chcę wszystko rozwalać - to do posłów PSL-u - i wszystko demolować. Aktywizacja osób bezrobotnych jest potrzebna jak najbardziej, bo to jest zadanie, które mamy wpisane również w strategii lizbońskiej i które wynika ze wszystkich innych potrzeb społecznych, to jest najważniejsze, ale dyskusja dotyczy efektywności i skuteczności działania, drodzy państwo. Koszty utrzymania urzędów pracy, które są naprawdę nieefektywne... Bo nie są tam źli pracownicy - oni rzeczywiście są źle opłacani - tylko ten system naprawdę jest nieskuteczny i nieefektywny. Zastanówmy się nad reformą, a nie udowadniajmy sobie, kto siedzi w urzędach pracy i po której stronie politycznej siedzi, bo to są pieniądze Polaków i mamy działać skutecznie. Zapraszam państwa do debaty. Cieszę się, że ona się dzisiaj cieszyła takim dużym zainteresowaniem, bo uważam, że to rzeczywiście budzi różne zastrzeżenia. Panie ministrze, proszę nie jak ten urzędnik bronić swojego stanowiska (Dzwonek), tylko naprawdę zastanowić się nad reformą. Dziękuję bardzo.