Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2012-12-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Intencją projektodawców jest zawężenie katalogu podmiotów, wobec których sąd orzekający byłby uprawniony do zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonywania kary, jak i zawężenie katalogu kar takiemu zawieszeniu podlegających. W tym przypadku, tu dzisiaj też już było to podnoszone, jak i w kilku innych składanych w ostatnim okresie projektach zmian w Kodeksie karnym oczywiście nie można zarzucić pomysłodawcom złych intencji, bo zwykle za tymi pomysłami stoją dobre albo wręcz bardzo dobre intencje. Myślę, że można powiedzieć, iż jest wręcz przeciwnie - ta szczera reakcja pojawia się wówczas, kiedy mamy do czynienia z doniesieniami medialnymi, takimi o bardzo dużym ładunku społecznym, i stąd często biorą się różnego rodzaju reakcje, jak powiedziałam, same w sobie bardzo pozytywne. Jak sądzę, tak zdarzyło się również w przypadku tego projektu, a chodzi o nieuzasadnione traktowanie uprzedniej, nawet wielokrotnej, karalności sprawcy, wobec którego nie orzeczono bezwzględnej kary pozbawienia wolności jako okoliczności, która nie przekreśla możliwości kolejnego zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Mając świadomość, że takie sytuacje mogą mieć miejsce, jednak przychylam się do stanowiska, iż stosowanie przez sąd instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary w stosunku do multirecydywistów jest rzadką praktyką. Już dzisiaj dwukrotnie była o tym mowa. Pan marszałek Zych też o tym wspomniał. I też faktem jest, bo to jest najważniejsze, że te błędy, które się pojawiają, absolutnie powinny być weryfikowane, eliminowane w postępowaniu instancyjnym czy też przy okazji wizytacji wydziałów karnych. Chcę jeszcze zwrócić uwagę przy tym na jedną rzecz, bo często ostatnio słyszę, bywając w różnych gremiach prawniczych, że ciągle potrzebujemy takiej dużej, otwartej, szerokiej debaty na temat właśnie orzekania i tego, jakie błędy są popełniane w procesie orzekania. Widzę tutaj bowiem kompletną niespójność między tym, o czym dyskutujemy na sali, w Sejmie, a tym, jak możemy skonfrontować to z orzecznictwem. To są jakby zupełnie dwa różne światy, a tak być nie powinno. Po to bowiem te zmiany następują, żeby później to docierało do sędziów, żeby oni to na nowo przemyśleli. To jest niesłychanie ważne. Ciągle słyszę od różnych osób z kręgów prawniczych, decydentów, że wreszcie trzeba zrobić jakąś wielką debatę, powołać jakiś sejmik, który będzie traktował właśnie o tych niezwykle ważnych sprawach. Przyznam, że jestem w Sejmie od roku, słyszałam to już z pięć razy i jeszcze ani razu taka debata nie miała miejsca poza tym, że właśnie my rozmawiamy o tym na sali. A więc bardzo mi tego brakuje. To jest absolutnie prawda. Z drugiej jednak strony też chcę zwrócić uwagę na taką rzecz, że państwo projektodawcy nie przedstawili żadnych zweryfikowanych informacji i jakichś głębszych analiz, których wyniki mogłyby wskazywać na nieprawidłowe stosowanie warunkowego zawieszenia kary wobec sprawców wymienionych w art. 64 § 2, przewidującym recydywę specjalną, wielokrotną. Uważam, że temat jest poważny, godny zainteresowania, ale nie mamy wiedzy na ten temat, poza tą informacją, którą wyczytaliśmy w materiałach i w opiniach, że rzeczywiście te przypadki rzadko mają miejsce. Chciałabym, żeby państwo, przedstawiając nam swoje pomysły, zaprezentowali nam również, jak to faktycznie wygląda i co pozytywnego one by przyniosły. Ja takiej informacji i takiej analizy niestety nie usłyszałam, a bardzo szkoda. W noweli założono wprowadzenie dodatkowej przesłanki dotyczącej instytucji zawieszenia wykonania kary w postaci, i tu cytuję, wzglądu na społeczne oddziaływanie kary. (Dzwonek) Każdy prawnik przecież wie, że jest to powtórzenie normy przewidzianej w art. 53 § 1, czyli dyrektywy sądowego wymiaru kary odnoszącej się do prewencji ogólnej, natomiast przesłanki dotyczące warunkowego zawieszenia wykonania kar mają ścisły związek z osobą sprawcy, a zatem mają na względzie osiągnięcie celów prewencji indywidualnej. Troszkę to nie pasuje. Przyzna pani poseł, nie kwestionuję oczywiście dobrych intencji, że to jest powtórzenie dyrektywy, która jest w art. 53 § 1. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że z art. 69 § 1 wykreślono zapis odnoszący się do kary ograniczenia wolności i samoistnej grzywny, co skutkowałoby niemożnością zawieszenia wykonania tych kar, a jednocześnie w projekcie pominięto § 4, który jako pochodna § 1 w dotychczasowej formie stracił po prostu rację bytu. To też jest taka uwaga, która, jak sądzę, ma znaczenie dla oceny całości projektu. Chcę jeszcze raz wrócić do tego, co powtarzano dzisiaj kilkakrotnie. Ponieważ padły na ten temat słowa podczas debaty ministrów sprawiedliwości w ubiegłym tygodniu, muszę to państwu przypomnieć. A więc mówiono, że często zmienia się Kodeks karny. Od 1997 r. Kodeks karny był nowelizowany 91 razy. (Poseł Beata Kempa: Bo jest zły.) Usłyszałam również w czasie tej debaty, że kiedy w 1997 r. wszedł w życie, był bardzo wysoko oceniany, zresztą nie tylko w naszym kraju. A więc co powinno przeważyć? Na pewno rozwaga i rozsądek. To jest najważniejsze. Muszę przyznać, że co do stanowiska klubu nie jesteśmy jeszcze do końca zdecydowani. Rozmawiałam z kolegami na ten temat, słuchałam dzisiaj też wystąpień. Być może postanowimy, żeby ten projekt skierować do prac, aczkolwiek generalnie ma on sporo słabości, szczególnie w zakresie analizy, i to jest dla mnie najistotniejszy minus tego projektu, ale być może uda się coś w tym zakresie poprawić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)