Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2013-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, jak już mówiono, dotyczy zmian w zakresie procedury powoływania kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie. Mam nadzieję, że będzie tak, jak zapewniają projektodawcy, czyli że proponowane regulacje nie wpłyną negatywnie na standardy sposobu wyłaniania najlepszych pod względem merytorycznym i osobowościowym kandydatów na sędziów, za to... (Poseł Jan Bury: Zrobimy wszystko, aby było jak najlepiej.) Dziękuję, panie pośle, za tę deklarację. ...przyspieszą procedury, które dziś rzeczywiście powodują znaczną przewlekłość w obsadzaniu stanowisk. Odnotowałam, że rządowi eksperci oceniają, iż zaproponowane rozwiązania pozwolą skrócić proces obsadzania wakujących stanowisk do około 200 dni, podczas gdy dotąd przedmiotowe postępowania trwały przynajmniej rok. Mamy nadzieję, że rzeczywiście tak się stanie. Chcę wrócić do informacji z działalności Krajowej Rady Sądownictwa w 2012 r. i przypomnieć paniom i panom posłom, jakie wtedy dotarły do nas informacje. Otóż mówiono na przykład, że zdarza się iż jedna osoba zgłasza się w tym samym czasie do czterech, pięciu sądów, co, jak określono, w pewnym sensie tworzy sztuczny tłok. Inna sprawa, że nie ma żadnych przeszkód prawnych, żeby taka praktyka miała miejsce. Mam też w związku z tym świadomość, że próba zmiany w tym zakresie może wywoływać sprzeciw i zastrzeżenia aspirujących na stanowiska sędziów, ale, co tu dużo mówić, jakieś rozsądne rozwiązanie trzeba znaleźć. Dotyczy to przede wszystkim sądów rejonowych, gdzie zgłasza się najwięcej kandydatów. Znamienna jest informacja, co też zapisałam: Odnotowano przypadki, kiedy w ciągu dwóch lat jedna osoba zgłaszała swoją kandydaturę 41 razy, a inna tylko w 2011 r. - 16 razy, przy czym zgłoszenia te dotyczyły sądów położonych w różnych częściach kraju. Nie mam wątpliwości co do tego, o czym projektodawcy mówią, argumentując, że ukrócenie możliwości kandydowania równolegle na kilka wakujących stanowisk ma szansę ograniczyć nadmierne dziś zaangażowanie w te procedury kadr w sądach i po prostu zmniejszy koszty, przynajmniej je ograniczy, niepotrzebnie dziś ponoszone w wielu jednostkach w jednym czasie. Oczywiście wracam do tego, było to dzisiaj podnoszone, pozwolę sobie to jeszcze podkreślić, że wprowadzenie takich zmian nie uniemożliwi kandydatowi ponownego zgłoszenia swojej kandydatury po zakończeniu pierwszej procedury nominacyjnej, chociaż problem na pewno istnieje. Spotkałam się z takimi ocenami niektórych sędziów, że taka zmiana może naruszyć konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec prawa. Są to troszkę przesadzone oceny, niemniej jednak pojawiają się. Faktem jest, że procedurę trzeba zracjonalizować, i mam nadzieję, że to przyniesie bardzo korzystne efekty w wykorzystaniu kadry orzeczniczej. Dzisiaj już też była o tym mowa, o wprowadzeniu procedury elektronicznej, więc może ograniczę się tylko do tego, że absolutnie uważam, że zastosowanie, wprowadzenie konta w systemie teleinformatycznym jest bardzo potrzebne. Notabene kilka dni temu jako komisja byliśmy w Sądzie Okręgowym w Warszawie na rozprawie. Naprawdę wielkie wrażenie na nas ta rozprawa zrobiła, ponieważ po raz pierwszy wszyscy mogli zobaczyć, na czym polega e-protokół z takiej rozprawy. To jest jeden z etapów zmian, które następują w resorcie sprawiedliwości. Możemy tylko temu kibicować. Bardzo dobrym pomysłem jest również to, że ocena kandydatów nie będzie prowadzona tylko przez sędziów wizytatorów, których liczba jest bardzo niewielka, i rzeczywiście przy dużej liczbie osób aspirujących na stanowiska sędziego taka zasada może po prostu paraliżować procedurę. Dlatego zaproponowany sposób wyznaczania przez prezesa sądu sędziów (Dzwonek), którzy będą oceniali kandydatów, na pewno przyspieszy postępowanie; oby tak się stało. Chcę tylko jedną rzecz powiedzieć, odnosząc się do słów pana posła Biedronia: tęsknię za asesorami i wiem, że oni wrócą, bo przecież mamy już też projekt. To było najlepsze rozwiązanie i na pewno tak się stanie. To był wielki błąd, rezygnacja z asesury. Ona po prostu musi wrócić, bo trzeba sędziów młodych, aspirujących do pełnego stanowiska sędziowskiego, sprawdzać w boju, krótko mówiąc, i to jest najlepsze rozwiązanie. Te rzeczy są równoległe, więc to dzisiaj po prostu musimy załatwić. Zatem, Wysoka Izbo, w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej: jesteśmy za przekazaniem projektu do dalszego procedowania. Dziękuję bardzo.