Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2014-04-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko wobec sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów oraz o poselskich projektach ustaw o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych, projektach Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Prawa i Sprawiedliwości. Kończymy dzisiaj debatę nad ważnymi zmianami dotyczącymi osób niepełnosprawnych. Myślę, że jeszcze raz warto wrócić do tych kwestii, o których wielokrotnie mówiliśmy. Zmiany zaproponowane we wczorajszych projektach ustaw dotyczących podwyższenia świadczeń pielęgnacyjnych, jak również ten projekt ustawy, który tak naprawdę jest wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, spowodowały podział środowiska osób niepełnosprawnych. Myślę, że to jest główną przyczyną tego, iż dzisiaj nie są zadowolone z tych rozwiązań obie grupy: i grupa osób, które protestują od 16 dni w polskim parlamencie, czyli rodziców, opiekunów dzieci niepełnosprawnych, i grupa osób, które są dzisiaj przed polskim parlamentem, czyli opiekunów osób dorosłych, opiekunów osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności i osób, które nie są zdolne do samodzielnej egzystencji. Warto raz jeszcze przypomnieć, jak będzie funkcjonował ten system i do czego on prowadzi. Sytuacja będzie taka, że świadczenie pielęgnacyjne, które będą otrzymywać rodzice czy opiekunowie dzieci niepełnosprawnych, będzie wynosiło: w tym roku 1000 zł, w 2015 r. - 1200 zł, w 2016 r. - 1300 zł. Następną grupę będą stanowiły osoby, które, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, będą otrzymywały zasiłki dla opiekunów. Kwota tego świadczenia będzie wynosiła 520 zł, czyli nie będzie powrotu do świadczeń pielęgnacyjnych, tylko będzie to specjalny zasiłek opiekuńczy. Te osoby otrzymają zaległe wypłaty, ale w dalszym ciągu będą w tej grupie osób, które otrzymują 520 zł. I będzie kolejna grupa, która będzie miała specjalny zasiłek opiekuńczy. To są nowe osoby, które nabędą takie prawa dotyczące osób niepełnosprawnych. Ta grupa będzie miała jeszcze inne świadczenie: 520 zł, ale przy spełnieniu kryterium dochodowego w wysokości 623 zł. A więc to jest kolejna, trzecia grupa osób. I już rodzi się pierwsze pytanie, czy to będzie zgodne z konstytucją. Osoby sprawujące opiekę nad osobami niepełnosprawnymi dorosłymi ze znacznym stopniem niepełnosprawności, czyli niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, będą mieściły się w dwóch grupach: jednej, do której odnosi się kryterium dochodowe, i drugiej, do której ono się nie odnosi. Kolejna kwestia - o której wielokrotnie mówiliśmy, ale nierozwiązana, ponieważ potrzebne są nowe regulacje - dotyczy osób, które pobierają tzw. emerytury EWK, czyli emerytury przyznane ze względu na opiekę nad niepełnosprawnymi dziećmi. Dzisiaj wysokość tych emerytur jest na poziomie emerytury najniższej, czyli 720 zł. Renty inwalidzkie wynoszą 610 zł. Te osoby zgodnie z dzisiejszymi rozwiązaniami nie mogą pobierać świadczeń pielęgnacyjnych, czyli muszą pozostawać na emeryturze. Aby mogły skorzystać z większego świadczenia, jako że zajmują się takimi samymi osobami, należałoby wprowadzić regulację pozwalającą albo zawiesić, albo łączyć emeryturę. Zatem mamy kolejną kategorię, która w tym przypadku będzie o to występowała. Mamy więc kilka grup osób, których świadczenia będą różnie wyceniane ze względu na wiek, przy tym samym stopniu niepełnosprawności. Na pewno dobrym rozwiązaniem, za którym wszyscy optowaliśmy, jest doprecyzowanie przepisów dotyczących rolników, opiekunów dzieci, aby było jasne, że rolnicy opiekunowie, którzy opiekują się dziećmi w rodzinach rolniczych, mają uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Dobrym rozwiązaniem jest też wprowadzenie zasady w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego, że nie tylko rezygnacja z pracy, ale i niepodejmowanie pracy, tak jak jest w przypadku świadczeń pielęgnacyjnych, będą upoważniały do świadczenia. Prawo i Sprawiedliwość zgłasza kilka poprawek, zgodnie z tym, co zapowiedziałem wczoraj na posiedzeniu komisji. Pierwsza poprawka dotyczy zniesienia 4-miesięcznego terminu przewidzianego na złożenie wniosku. Uważamy, że w przypadku gdy odsetki będą przysługiwały do dnia uchwalenia ustawy, nie ma potrzeby wprowadzania terminu. (Dzwonek) Panie marszałku, jeszcze dwa zdania. Uważamy, że wprowadzenie 4-miesięcznego terminu może spowodować tylko kolejne komplikacje. Druga poprawka jest zbieżna z naszym projektem poselskim i dotyczy zniesienia kryterium dochodowego w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego, czyli dla opiekujących się osobami dorosłymi, co było pokłosiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Trzecia poprawka zmierza do zrównania świadczenia we wszystkich grupach, czyli ustalenia na jednakowym poziomie świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia dla osób, które będą miały możliwość korzystania ze specjalnego zasiłku opiekuńczego po wejściu tej ustawy w życie. Proponujemy, aby od przyszłego roku było to 50% przeciętnego wynagrodzenia w sferze produkcyjnej, co stanowi dzisiaj kwotę 1327 zł. Dziękuję bardzo. (Oklaski)