Mówca: Jerzy Borkowski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziś mam niewątpliwą przyjemność przedstawić państwu oświadczenie Klubu Poselskiego Twój Ruch dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz niektórych innych ustaw (druk nr 2265). Moje ugrupowanie podziela pogląd, że dzisiejsze przepisy nowelizowanej ustawy, szczególnie te dotyczące postępowania upadłościowego wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, nie realizują założonych przy jej powstawaniu w 2009 r. celów. Dziś około 2,5 mln Polaków nie spłaca w terminie swoich zobowiązań finansowych, zarówno tych podstawowych, dotyczących opłat za prąd czy gaz, jak i rat kredytów oraz kart kredytowych. Jest to niewątpliwie duża grupa, która niejednokrotnie popada w spiralę zadłużenia, biorąc jeden kredyt na spłatę innego zobowiązania. Według ogólnie dostępnych danych średnio na kwartał w Polsce przybywa ok. 30 tys. tzw. niesolidnych dłużników, z których większość zalega ze spłatami zobowiązań powyżej 5 tys. zł. Ale sytuacja setek tysięcy osób jest beznadziejna: są przekredytowani, nie mają wartościowego majątku, którym mogliby spłacić wierzycieli lub chociaż regulować bieżące płatności. Nadzieją dla nich miały być wprowadzone w 2009 r. przepisy pozwalające konsumentom zbankrutować, czyli ogłosić upadłość, tak jak robią to firmy. Jednak dziś, po pięciu latach i ogłoszeniu w tym czasie nieznacznej liczby postanowień upadłościowych (do końca 2009 r. było ich zaledwie 60), konieczna jest poprawa przepisów przedmiotowej ustawy. Podstawowe problemy leżące u podstaw niskiej użyteczności przepisów są proste. Duża część wniosków została odrzucona przez sądy, bo były źle wypełnione albo brakowało jakiegoś załącznika, gdyż nawet profesjonaliści mogą mieć problem z wypełnianiem zawiłych wniosków. Kolejny powód, dla którego odrzucane są wnioski, jest paradoksalny, ponieważ chodzi o to, że osoba fizyczna, która chce ogłosić upadłość, jest po prostu za biedna. Do upadłości konsumenckiej przylgnęła łatka, że to narzędzie do ˝oddłużenia˝ dla bogatych. Żeby przeciętny człowiek mógł upaść, musi mieć majątek, który pozwoliłby choćby częściowo spłacić wierzycieli i pokryć koszty postępowania upadłościowego, a skoro ktoś chce ogłosić upadłość, to oczywiste jest, że nie stać go choćby na pokrycie kosztów np. syndyka. Dlatego sądy nie zgadzają się na upadłość, gdy okazuje się, że majątek dłużnika nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Niezrozumiałe także jest w tej ustawie, dlaczego upadłości nie mogą ogłosić osoby fizyczne prowadzące gospodarstwa rolne, które to osoby nie są przecież przedsiębiorcami. Na szczęście przyszedł czas na zmianę paradoksalnych przepisów, aby w Polsce tak jak w całej Unii Europejskiej zapanowało ogólne przekonanie, że nie można zadłużonych ludzi zostawić samych sobie z ich problemami. Wyrzucanie ich poza nawias życia gospodarczego jest niekorzystne dla gospodarki i stosunków społecznych. Proponowane zmiany mają na celu likwidację bardzo szerokich barier w dostępie do upadłości konsumenckiej, poszerzenie katalogu osób ubiegających się o ˝oddłużenie˝, które nie będą musiały udowadniać swojej wyjątkowej sytuacji przy postępowaniu, czy umożliwienie osobom prowadzącym gospodarstwo rolne ogłoszenia upadłości. Liberalizacji na podstawie nowych przepisów ulec także może bariera kosztów postępowania, o których mówiłem wcześniej, na zasadzie, że koszty te tymczasowo pokrywałby Skarb Państwa, dłużnik zaś pokrywałby następnie te koszty, spłacając je w ramach wykonywania planu spłaty wierzycieli. Istotną zmianą in plus byłby także proponowany zapis o możliwości zawarcia układu, w którym dłużnik mógłby porozumieć się z większością wierzycieli i w ten sposób uniknąć całkowitej likwidacji majątku, szczególnie chodzi o ochronę lokalu mieszkalnego, na którego sprzedaży cierpi nie tylko dłużnik, lecz także cała jego rodzina. Procedowany projekt budzi kontrowersje i pewnie dla części społeczeństwa jest zbyt liberalny, lecz uważam, że konieczny. Nie można spychać na jeszcze większy margines ludzi, którzy już na nim są. Należy im pomóc, a przedstawione w druku nr 2265 przepisy umożliwią niektórym powrót do normalnego życia społecznego i tym samym gospodarczego naszego kraju. Dlatego Twój Ruch popiera procedowaną zmianę ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz niektórych innych ustaw.