Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2023-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Będziemy dzisiaj rozmawiać o podwyżkach cen biletów w spółce PKP Intercity i wysokich kosztach dla pasażerów. Te podwyżki były także w grudniu u przewoźników regionalnych. Generalnie jest drożej. Panowie! Tej podwyżki w PKP Intercity nie powinno być. Droższe bilety na pociągi wszystkich kategorii od 12% do prawie 20%, pociągi komercyjne objęte podwyżką 18%. To jest największa podwyżka w historii spółki. Dla wielu polskich rodzin to jest poważna wyrwa w budżecie. Dojazdy do pracy, do szkoły są tak naprawdę jak jedzenie czy opłaty za rachunki, bo nie można z nich zrezygnować. Od grudnia 2021 r. przewoźnicy kolejowi - i regionalni, i PKP Intercity - podnieśli cenę biletów, dwukrotnie zmieniając swoje taryfy. Ta drastyczna podwyżka cen biletów zarówno kolejowych, jak i autobusowych pewnie nie spowoduje jakiejś bardzo dużej zapaści w potokach pasażerskich, niemniej jednak z pewnością zachęci znaczną liczbę podróżnych do skorzystania z innych, tańszych możliwości, jeżeli chodzi o środki transportu, takich jak samoloty na krótkich dystansach, przejazd samochodem prywatnym czy skorzystanie z przejazdu dzielonego z innymi osobami. Warto pamiętać o dwóch ważnych kwestiach: po pierwsze, odbudowywanie potoków pasażerskich, a przede wszystkim zbudowanie zaufania wśród potencjalnych pasażerów do korzystania z połączeń kolejowych to proces długotrwały. Po drugie, nie zapominajmy, że podróżowanie koleją to jest wybór najbardziej ekologicznego środka transportu. Panie Ministrze! Czy pan minister Adamczyk naprawdę już zapomniał, że rok 2021 był Europejskim Rokiem Kolei? Czy brak reakcji ze strony resortu na rosnące ceny biletów i brak zastosowania wsparcia także dla przewoźnika dalekobieżnego to jest promocja kolei? Bo ja mam bardzo duże wątpliwości. I powiedzmy sobie otwarcie: czas wysokiej inflacji, coraz droższych produktów i usług to czas, w którym nie powinno się podnosić cen biletów. Ceny biletów kolejowych także będą wpływać na wzrost inflacji. W koszyku inflacyjnym, według którego mierzy się poziom inflacji, jednym ze sprawdzanych wydatków są te na transport. Wysokie ceny biletów będą wpływać na poziom inflacji. Nakreślmy może, jak te podwyżki wyglądają w szerszej perspektywie czasowej, bo w ciągu roku w Intercity ceny biletów wzrosły bardzo znacznie. Może przeanalizuję konkretne połączenie, jeden przykład. Nie starczy czasu na zajęcie się całym krajem. Konkretne połączenie: Olsztyn - Warszawa. Na tej trasie w ciągu ostatnich kilkunastu miesięcy, niecałych 13, cena biletu wzrosła o 70%. 70%, panie ministrze. Z 39,90 zł - 39 zł, bilet taniomiastowy - w grudniu 2021 r. na 68 zł obecnie. Grudzień 2021 r. - 39 zł, taryfa taniomiastowa. Styczeń 2022 r. - podwyżka tej taryfy do 50 zł. W maju ub.r. - likwidacja tej taryfy i ustalenie kwoty bazowej na 61 zł. W styczniu tego roku - podwyżka o 11,8%. Kwota bazowa w tym momencie wynosi 68 zł. Łącznie podwyżka o 28 zł w ciągu 12,5 miesiąca. 70%. Liczymy: grudzień 2021 r. - styczeń 2023 r. Pasażerowie zostali o tegorocznej podwyżce poinformowani z tygodniowym wyprzedzeniem. Wiem, że to jest zgodnie z prawem i zgodnie z rozporządzeniem. Ale panowie ministrowie, czy jakiekolwiek przepisy prawa zabraniają informować pasażerów o podwyżkach wcześniej, żeby byli do tego przygotowani, żeby mogli przeliczyć swoje domowe budżety? Bo wydaje mi się, że nie, nie ma takiego prawa, nic tego nie zabrania. Teraz jeszcze na koniec bardzo bym chciała, żeby pan minister odniósł się do postulatów, które przedstawialiśmy ostatnio. To są postulaty, o których mówię od lutego ub.r. razem z organizacjami, które działają na rzecz kolei. To są takie kwestie jak wprowadzenie zerowego VAT-u na bilety. Czy resort w ogóle takie rozwiązanie bierze pod uwagę, skoro mamy tarczę antyinflacyjną, zerowy VAT na żywność i chronimy Polaków przed wysokimi cenami? Można wprowadzić zerowy VAT na bilety. Z początkiem tego roku takie rozwiązanie wprowadziła Finlandia i fińscy pasażerowie kupują bilety taniej. Kwestia kolejna: obniżenie stawek dostępu do infrastruktury. Powstał zespół powołany przy UTK. Co on robi? Czy wypracował jakieś rozwiązania? Czy będziecie wprowadzali te rozwiązania? Kwestia ostatnia: zawieszenie (Dzwonek) obowiązywania opłaty mocowej dla tych podmiotów, które prowadzą pasażerskie przewozy kolejowe. To jest naprawdę potrzebne. One nie mogą przesunąć godzin przejazdu. Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)