Mówca: Dariusz Klimczak
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Instytut Rozwoju Języka Polskiego - to brzmi dumnie. Szlachetna postać patrona - to także brzmi dumnie, ale to jest wszystko, co w przypadku tego projektu ma uzasadnienie, ponieważ całość projektu się nie broni. Ta inicjatywa nie wiąże się z jakąś szczególną ideą, nie ma szczególnego wytłumaczenia, uzasadnienia. Rozumiem, że oczekiwaliście takiej oceny, że to znakomicie, że rząd polski troszczy się o Polaków za granicą, o Polonię, o rozwój języka polskiego, o jego ochronę, o kultywowanie polskiej tradycji. Chyba oczekujecie dzisiaj, że z tej mównicy padną do was pytania, na jakiej podstawie poznaliście potrzebę tych działań, czy przeprowadziliście badania, ankiety, czy przeanalizowaliście wyniki poszczególnych projektów realizowanych za granicą, czy współpracowaliście przy projektowaniu tej ustawy z naszymi przedstawicielstwami za granicą, z ambasadami. Na jakiej podstawie powstał projekt tej ustawy, projekt Instytutu Rozwoju Języka Polskiego? Jakie instytucje zawaliły swoją działalność, które instytucje kuleją, jakie działania rządu i przedstawicielstw rządu nie działają, że jest potrzeba stworzenia nowej instytucji, Instytutu Rozwoju Języka Polskiego? Rozumiem, że macie twarde dane, na podstawie których trzeba dzisiaj powiedzieć, że taki instytut jest bardzo potrzebny. Powstanie instytutu ma ewidentny związek z działaniami dotyczącymi zaprzestania finansowania nauki języka niemieckiego dla mniejszości niemieckiej w Polsce. To jest fakt i nawet nie potrafiliście tego ukryć, a wręcz eksponujecie to w uzasadnieniu. Przez ten projekt przebija się taka jawna antyniemieckość, którą dokładacie do innych obszarów funkcjonowania waszej polityki. Zastanawiam się, szczególnie mając na uwadze ustanowienie bardzo szlachetnego patrona tego instytutu, w jakim celu to robicie. Jako autorzy tej ustawy podnosicie kwestię tego, że budżet państwa nie poniesie dodatkowych kosztów, bo zaoszczędzicie właśnie na czymś innym. Chodzi o oszczędności związane ze zmianą organizacji nauki języka niemieckiego. Nie zadbaliście o uzasadnienie, ale bardzo zadbaliście o to, ile ma zarabiać dyrektor, ile ma zarabiać wicedyrektor. Co ciekawe, dyrektor nie będzie musiał mieć konkretnego wykształcenia - wymogiem będzie jedynie to, by było ono wyższe, oraz to, żeby szef placówki znał język angielski. Nigdzie nie napisaliście, że szef musi znać język polski, a przecież może zdarzyć się taka sytuacja, że nie będzie go znał, szczególnie że zamierzacie tworzyć placówki poza granicami naszego kraju. Wszystko to potwierdza, że idea instytutu jest zasłoną dymną w celu realizacji innych celów. Przeczytałem taki artykuł, w którym pan minister Przemysław Czarnek mówi o tym, dlaczego powstaje ten instytut. Minister powiedział, że ten instytut będzie czymś w rodzaju odpowiednika Instytutu Cervantesa lub Instytutu Goethego. To bardzo ciekawe, bo każdy, kto zna te instytuty, wie, że nie są one podobne do tego, co państwo tutaj zaproponowaliście. Zresztą, jak widać, członkami Instytutu Cervantesa, członkami jego rady patronackiej, czyli tej rady, którą państwo nazwaliście radą instytutu, zawsze byli i są ważni przedstawiciele kultury hiszpańskiej, latynoamerykańskiej, m.in. laureaci Literackiej Nagrody Nobla. Pytanie jest zasadnicze: Czy obok tych sześciu propozycji pana ministra w Instytucie Rozwoju Języka Polskiego znajdzie się też miejsce dla naszej noblistki, Olgi Tokarczuk? Padło na sali pytanie o pana prezydenta Lecha Wałęsę. Oczywiście, ale pani Olga Tokarczuk kojarzy się nam z językiem polskim. Na koniec chcę krótko powiedzieć o patronie, który jest mi bardzo bliski z wielu osobistych względów, ale także z tego względu, że urodził się w województwie łódzkim, z którego pochodzę. Proszę powiedzieć przynajmniej kilka zdań o tym, dlaczego akurat (Dzwonek) św. Maksymilian Kolbe będzie patronem tego instytutu, biorąc pod uwagę zagadnienie, którym ma się zajmować instytut, czyli rozwój języka polskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)