Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2016-12-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 1013, po przedstawieniu sprawozdania komisji, zawartego w druku nr 1082. Szanowni Państwo! Przedstawiony przez rząd projekt ustawy przewiduje zmiany w szeregu aktów prawnych. W szczególności dotyczą one wprowadzenia mechanizmu umożliwiającego zainteresowanym jednostkom samorządu terytorialnego przekazywanie środków finansowych na realizację inwestycji przy drogach krajowych. Dodatkowo projekt wprowadza upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do wydawania, rozpowszechniania lub rekomendowania wzorców i standardów dotyczących przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania lub ochrony tych dróg. Zgodnie - pragnę uwierzyć - ze szczerą intencją wnioskodawców oraz treścią uzasadnienia do projektu proponowane przepisy pozwolą na wyeliminowanie pojawiających się systematycznie wątpliwości interpretacyjnych, w tym zgłaszanych przez RIO, w zakresie zawierania porozumień przez jednostki samorządu terytorialnego oraz np. Skarb Państwa. Te wątpliwości dotyczą sytuacji, kiedy jednostka samorządu terytorialnego jest zainteresowana współfinansowaniem inwestycji drogowej realizowanej np. na drodze krajowej zarządzanej przez generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad. I właśnie projektowane w art. 19 ustawy o drogach publicznych zmiany jednoznacznie przesądzają o dopuszczalności współpracy finansowej pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego a właśnie m.in. Skarbem Państwa w zakresie finansowania inwestycji drogowych. Aby ocenić, jak istotne dla lokalnej społeczności mogą to być zadania, należy zapoznać się z ich przykładami. Mianowicie w ramach tego typu rozwiązań samorządy będą mogły finansować budowę chodników, ścieżek rowerowych itp. To infrastruktura, o którą mieszkańcy często toczą swoistą i wieloletnią walkę. Dodawany do artykułu ust. 4 nie określa jednak zasad, na jakich owe porozumienia mają być zawierane, i być może proponowany zapis należałoby w przyszłości uszczegółowić, uwzględniając analizę skutków przyjęcia tego projektu. Szanowni Państwo! Przedstawiony projekt dodaje również ust. 3 w art. 17 ustawy o drogach publicznych. Zawiera on upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do wydawania, rozpowszechniania lub rekomendowania wzorców i standardów dotyczących drogownictwa. Co do zasady to dobry kierunek, jednak znów w projekcie ustawy czy raczej w uzasadnieniu nie znajdziemy informacji, jaki podmiot będzie opracowywał owe standardy. Podobnie w przypadku ustawy o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego i dodawanego ust. 6 w art. 3 pojawiała się wątpliwość, czy nowe przepisy obejmują także drogowe obiekty inżynierskie. To wymaga jednoznacznego wyjaśnienia. Zmierzając do końca, chciałbym zwrócić uwagę na istotną i pojawiającą się często wątpliwość. Otóż istnieje obawa, że przyjęte przez Wysoką Izbę przepisy staną się pretekstem dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do zaniechania finansowania z własnych środków inwestycji chociażby w zakresie poprawy stanu bezpieczeństwa na zarządzanych przez siebie drogach publicznych i do przerzucania tych kosztów na jednostki samorządu terytorialnego, które będą musiały, oczywiście w trosce o swoich mieszkańców, ponosić dodatkowe, znaczne koszty. Ustawa może także spowodować, iż organy odpowiedzialne za wykonywanie zadań z zakresu dróg krajowych będą uzależniać ewentualną realizację inwestycji od wkładu finansowego jednostki samorządu terytorialnego, na której obszarze jest ona zlokalizowana. To zaś stanowiłoby wyraźne naruszenie przepisów konstytucji określających odrębność kompetencyjną oraz finansową samorządów. Ponadto nietrudno sobie wyobrazić taką sytuację, gdy dyrekcja oddziału generalnej dyrekcji na spotkaniu z mieszkańcami informuje, iż chodnika nie będzie, gdyż prezydent, burmistrz czy wójt nie przekazali na to finansowania, i reakcję lokalnej społeczności na takie przedstawienie sprawy, zwłaszcza przed wyborami. Dlatego proszę pana ministra o wyraźną deklarację, iż ustawa będzie służyła wyłącznie samorządom i ich inicjatywie, a nie organom i instytucjom państwowym do przerzucania kosztów budowy infrastruktury drogowej na samorządy. W związku z przedstawionym przeze mnie stanowiskiem informuję, iż Klub Poselski Nowoczesna uzależnia swoje stanowisko od tej właśnie jednoznacznej publicznej deklaracji pana ministra w sprawie wątpliwości i obaw, które przed chwilą przedstawiłem. Dziękuję bardzo.