Mówca: Sprawozdawca Marta Golbik
Data: 2026-07-02 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt zaprezentować Wysokiej Izbie sprawozdanie z prac Komisji Zdrowia nad rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zawartym w druku nr 2598. Omawiany projekt ustawy został skierowany do Komisji Zdrowia w ostatnim tygodniu maja. W następstwie pierwszego poświęconego mu posiedzenia komisji podjęta została decyzja o utworzeniu podkomisji nadzwyczajnej celem szczegółowego rozpatrzenia jego treści. Podkomisja zakończyła swoje prace 17 czerwca. Było to jedyne posiedzenie podkomisji, w którego rezultacie projekt wraz z serią poprawek odnośnie do treści art. 1 został przyjęty bez głosu sprzeciwu. 1 lipca odbyło się kolejne posiedzenie Komisji Zdrowia, na którym, po przyjęciu kolejnych czterech poprawek merytorycznych do treści art. 1, w obecności 31 z 40 posłanek i posłów członków komisji, bez głosu sprzeciwu, analogicznie do rozstrzygnięcia podkomisji, zdecydowano o przyjęciu omawianego projektu. Chcę to wyraźnie podkreślić, ponieważ jest to projekt, na który wszyscy bardzo czekają. W przypadku druku nr 2598 mówimy o istotnej propozycji zmian prawa, która jest pozytywnie oceniana zarówno przez sprawującego obecnie funkcję rzecznika praw pacjenta, jak i Radę Organizacji Pacjentów przy ministrze zdrowia. Wczoraj głos Rady Organizacji Pacjentów wybrzmiał również podczas prac Komisji Zdrowia. Sednem proponowanych przepisów jest poszerzenie kompetencji instytucji rzecznika praw pacjenta w taki sposób, aby poza kontrolą prawidłowego, w ujęciu praw pacjentów, wykonywania swoich powinności przez podmioty udzielające świadczeń medycznych, instytucja rzecznika praw pacjenta mogła dbać o prawa pacjentów również w przypadku naruszającego ich interes w sferze zdrowia kontaktu z podmiotami, które nie uzyskały przewidzianego polskimi przepisami uprawnienia do realizacji świadczeń medycznych. Innymi słowy, rzecznik będzie mógł dzięki proponowanym przepisom zwalczać szkodliwe praktyki pseudomedyczne. W jaki sposób proponowane przepisy to umożliwią? Otóż omawiany projekt przewiduje zarówno zdefiniowanie praktyk pseudomedycznych, dezinformacji medycznej oraz utworzenie odpowiednich, wobec istoty wywoływanych przez nie problemów, prawnych mechanizmów ich zwalczania. Dzięki ich konstrukcji rzecznik zostanie uprawniony, by wydawać indywidualne decyzje, w których będzie mógł stwierdzić, że dana praktyka w swej istocie jest praktyką pseudomedyczną, nakazać jej zaniechania oraz zobowiązać podmiot wykonujący ją do usunięcia powstałych w jej skutek szkód wraz ze wskazaniem terminu na realizację takich działań i ich formy. Co istotne, rzecznik uzyskuje również uprawnienie do nałożenia kary finansowej na rzeczony podmiot, w przypadku jego niewywiązywania się z takiego postanowienia. Maksymalna kara została ustalona na kwotę nawet do 1 mln zł. Zakres kwotowy oraz tryb jej egzekwowania zapewnią skuteczność działań celem ochrony pacjentów podejmowanych przez rzecznika. Jeśli chodzi o przeciwdziałanie dezinformacji medycznej, a wiemy, że to jest jeden z głównych współczesnych problemów w całym systemie ochrony zdrowia, projekt zakłada utworzenie prowadzonego przez rzecznika praw pacjenta jawnego rejestru podmiotów prowadzących dezinformację medyczną. Zatem będzie możliwy wgląd do wszystkich informacji dotyczących osób prowadzących praktyki pseudomedyczne, niepotwierdzone naukowo i wprowadzające w błąd. W przypadku stwierdzenia, iż dany podmiot dokonuje takich działań, w następstwie wpisania go do rejestru, rzecznik uprawniony będzie do złożenia wniosku do właściwego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o przekierowanie połączeń z domeną internetową podmiotu dokonującego dezinformacji, kierując użytkowników do wydanego przez rzecznika komunikatu, obejmującego w szczególności informacje o lokalizacji rejestru oraz ostrzeżenie o dezinformacji medycznej. Upraszczając, chcę powiedzieć, że w sytuacji, kiedy jakiś podmiot będzie prowadził dezinformację medyczną, wprowadzał w błąd, rzecznika praw pacjenta będzie miał możliwość umieszczenia tej informacji bezpośrednio na stronie osoby, która dokonuje tego działania, czyli w Internecie, np. na jakimś portalu, gdzie ktoś celowo wprowadza w błąd w zakresie wykonywania usług medycznych, a tak naprawdę niemedycznych, oraz odesłania do strony rzecznika praw pacjenta, na której będzie podana informacja o tym, jakie podmioty stosują te nieuczciwe praktyki. Zmiany zawarte w omawianym projekcie w różnych zakresach odpowiadają na doświadczenia wynikłe z funkcjonowania urzędu rzecznika praw pacjenta oraz zmieniającego się otoczenia, wpływającego na wyzwania przed jakimi staje instytucja powołana do obrony interesu pacjentów. Warto tutaj dodać, że rzecznik praw pacjenta dotychczas miał możliwość działania w sytuacji, kiedy jakaś czynność była wykonywana w ramach systemu ochrony zdrowia. Natomiast już poza systemem, poza osobami, które świadczą usługi medyczne, rzecznik nie mógł interweniować. Na tym polegał dotychczas cały problem, że rzecznik nie mógł działać tam, gdzie przede wszystkim było to wykorzystywane. Na koniec pozwolę sobie wyrazić nadzieję, że, idąc za przykładem całej Komisji Zdrowia, również Wysoki Sejm w całości, gremialnie opowie się za omawianym i bardzo potrzebnym projektem. Bardzo dziękuję. (Oklaski)