Mówca: Grzegorz Matusiak
Data: 2018-11-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Koledzy, Koleżanki Parlamentarzyści! Sektor górnictwa węgla kamiennego jest jednym z najważniejszych w polskiej gospodarce, dlatego rozwiązanie problemów w tym sektorze ma duże znaczenie dla państwa. W ostatnim okresie szczególnie górnictwo węgla kamiennego przeszło dużą zmianę po wielu latach zaniedbań, a prowadzony przez obecny rząd program restrukturyzacji górnictwa węgla kamiennego pozwolił na zatrzymanie tragicznej sytuacji w tym sektorze i powstrzymał spadanie górnictwa w przepaść. Od blisko 3 lat zmiana podejścia do górnictwa węgla dotyczyła głębokich przemian organizacyjnych i prawnych, w wyniku czego teraz możemy zauważyć wzrost w tym sektorze. Jak wszyscy wiemy, problemy w realizacji prawa do bezpłatnego węgla rozpoczęły się kilka lat temu, kiedy z uwagi na pogarszającą się sytuację finansową przedsiębiorstwa górnicze zaczęły wypowiadać prawo do deputatu węglowego emerytom, rencistom oraz innym osobom niebędącym pracownikami. Działania te wpłynęły co prawda na poprawę sytuacji finansowej przedsiębiorstw górniczych, przede wszystkim doraźnie, ale jednocześnie przyczyniły się do ograniczenia przywilejów górniczych dla osób niebędących pracownikami, m.in. wdów po zmarłych pracownikach przedsiębiorstw górniczych. Widzieliśmy wszyscy, co się działo w latach 2012-2015. To poprzedni rząd, rząd PO-PSL, dopuścił do wypowiedzenia należnych świadczeń górniczych osobom niebędącym pracownikami, m.in. emerytom, rencistom i wdowom po pracownikach, choć świadczenia te od bardzo wielu lat stanowiły nieodłączny element życia i finansów społeczności górniczej. W dniu 24 października 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 października 2017 r. o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla, na podstawie której świadczenie rekompensacyjne zostało wypłacone emerytom i rencistom oraz wdowom, wdowcom i sierotom mającym ustalone prawo do renty rodzinnej po emerytach i rencistach, którzy przeszli na emeryturę lub rentę z przedsiębiorstw górniczych prowadzących w dniu 31 grudnia 2011 r. wydobycie węgla kamiennego na podstawie koncesji. Na podstawie tej ustawy z budżetu państwa rekompensaty otrzymało ponad 211 tys. osób na łączną kwotę ponad 2 mld zł. Przedkładany przez rząd projekt ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego to kolejny i ostatni krok w procesie porządkowania sytuacji powstałej po utracie prawa do bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstw górniczych, które to przedsiębiorstwa wydobywały węgiel kamienny będący przedmiotem deputatu. Projektem zostały objęte osoby, którym podobnie jak emerytom i rencistom zostało przez spółki węglowe wypowiedziane prawo do deputatu węglowego. Chodzi tu przede wszystkim o wdowy, wdowców i sieroty po zmarłych pracownikach, osoby mające świadczenia przedemerytalne, jak również wdowy z rentami specjalnymi. Projektem zostały również objęte osoby uprawnione, które nie otrzymały z różnych przyczyn rekompensaty na podstawie ustawy z dnia 12 października 2017 r. Tej ostatniej grupie społecznej przywrócono niejako możliwość otrzymania rekompensaty, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż dotyczyło to grupy osób w podeszłym wieku. Jest to wyjście im naprzeciw, aby także i te osoby otrzymały należną im rekompensatę. Deputat węglowy, czyli uprawnienie do otrzymywania określonej ilości bezpłatnego węgla rocznie, to bardzo stare uprawnienie górnicze przysługujące tradycyjnie zarówno pracownikom, jak i emerytom, rencistom górniczym oraz innym osobom niebędącym pracownikami, przyznawane przez przedsiębiorstwo górnicze na podstawie wewnątrzzakładowych przepisów prawa pracy. Projektowana ustawa obejmie grupę ok. 24 tys. osób, które na podstawie projektowanej ustawy otrzymają jednorazową rekompensatę w wysokości 10 tys. zł. W sumie ma to kosztować budżet państwa ponad 240 mln zł. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera przedstawione w druku nr 2958 rozwiązanie, które ma na celu zakończenie procesu porządkowania sytuacji osób uprawnionych do bezpłatnego węgla, a niebędących pracownikami przedsiębiorstw górniczych, i wnosi do Wysokiego Sejmu o pilne uchwalenie rządowego projektu ustawy o świadczeniu rekompensacyjnym z tytułu utraty prawa do bezpłatnego węgla oraz z tytułu zaprzestania pobierania (Dzwonek) bezpłatnego węgla przez osoby niebędące pracownikami przedsiębiorstwa górniczego. Bardzo dziękuję w tym miejscu...