Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2016-02-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedłożę stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji wraz z projektami aktów wykonawczych. Projekt ustawy, tak jak już powiedziano, jest implementacją prawa unijnego wynikającego z dwóch dyrektyw: dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, czyli tzw. dyrektywy BRRD, i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z kwietnia 2014 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów, czyli dyrektywy DGSD. Celem dyrektywy BRRD jest ustanowienie w państwach członkowskich takiego systemu, który ograniczy udział podatników w przypadku kryzysu sektora bankowego. W pierwszej kolejności straty będą ponosić wierzyciele i akcjonariusze banków. Natomiast celem dyrektywy DGSD jest zwiększenie bezpieczeństwa, ochrony depozytów poprzez ujednolicenie przepisów w tym zakresie we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Projektowana ustawa z druku sejmowego nr 215 jest dokumentem bardzo rozbudowanym, niezwykle szczegółowym. Od wielu lat dyskutujemy o ograniczaniu biurokracji, a mam wrażenie, że tym razem przedstawiciele rządu przygotowujący ten dokument zupełnie o tej podstawowej zasadzie zwyczajnie zapomnieli. Bankowy Fundusz Gwarancyjny to ważna instytucja w systemie finansowym, sprawdzona w naszych polskich warunkach, funkcjonująca od wielu lat i z powodzeniem realizująca w naszym kraju zadania, do realizacji których została powołana. Faktem jest, że dyrektywy, o których już wspominałam, nakładają dużo większe obowiązki na BFG, ale wciąż nie jestem przekonana o tym, czy aby zadanie tylko jednej instytucji, jaką jest BFG, wymagało aż 360 artykułów zamieszczonych na 280 stronach dokumentu. Generalnie jednak przedkładany rządowy projekt jest dokumentem przygotowywanym, jak widać, bez zbędnego pośpiechu, konsultowanym z instytucjami, na które będzie oddziaływał, a niektóre z nich, jak Komisja Nadzoru Finansowego czy Związek Banków Polskich, oczekiwały propozycji dalszych uszczegółowień zapisów normujących zadania i składały je. Zadania wynikające z dyrektyw BRRD i DGSD będą realizowane przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. To BFG podejmie działania na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego, w szczególności poprzez zapewnienie funkcjonowania obowiązkowego systemu gwarantowania depozytów oraz prowadzenia postępowania przymusowej restrukturyzacji. Projekt ustawy określa szczegółowo status, zadania i organy funduszu. Do tych zadań należy gwarantowanie depozytów, kontrola danych podmiotów objętych systemem gwarantowania, gromadzenie i analizowanie informacji o podmiotach objętych systemem gwarantowania czy wreszcie prowadzenie postępowania przymusowej restrukturyzacji, przygotowywania, aktualizacji i oceny wykonalności planów przymusowej restrukturyzacji. Zgodnie z dyrektywą BRRD Bankowy Fundusz Gwarancyjny nabywa uprawnienia do prowadzenia postępowania przymusowej restrukturyzacji poprzez zastosowanie instrumentów takich jak przejęcie przedsiębiorstwa, instytucji pomostowej, wydzielenie aktywów, umarzanie lub konwersja długu. Projekt reguluje szczegółowo przebieg procesu przymusowej restrukturyzacji, włącznie z zasadami współpracy organu, czyli BFG, z organem nadzoru, z KNF-em, z pozostałymi instytucjami sieci bezpieczeństwa finansowego, a więc Ministerstwem Finansów i Narodowym Bankiem Polskim, a także organami przymusowej restrukturyzacji z innych państw w ramach prowadzenia tego postępowania w przypadku grup bankowych. Na uwagę zasługuje proponowane rozwiązanie nadające BFG jako organowi przymusowej restrukturyzacji prawo wydawania decyzji o charakterze administracyjnym, ale decyzje te będą ostateczne i podlegać będą natychmiastowemu wykonaniu, co ma zapewnić skuteczność i szybkość podejmowanych działań. W toku konsultacji niektóre instytucje zwracały uwagę na zarządczy charakter tych decyzji, bowiem sąd administracyjnie nie będzie mógł uchylić ani stwierdzić nieważności decyzji o wszczęciu procedury przymusowej restrukturyzacji, braku należytej ochrony praw akcjonariuszy i wierzycieli, szczególnie w przypadku zastosowania przymusowej konwersji lub umorzenia zobowiązań. Wysoka Izbo! Ten rozbudowany system zabezpieczeń w sposób oczywisty wymaga rozbudowy instytucji BFG i zapewnienia finansowania realizacji planowanych zadań. Obowiązkowy system gwarantowania depozytów finansowany będzie przez banki, oddziały banków zagranicznych i kasy ze składek wnoszonych przez te instytucje. Minimalny poziom środków systemu gwarantowania depozytów wynosi 0,8% kwoty środków gwarantowanych, a docelowy, planowany do osiągnięcia do 3 lipca 2024 r., wynosi 2,8% kwoty środków gwarantowanych. Wysokość składek na ten fundusz gwarancyjny i metody ustalania tych składek określi Bankowy Fundusz Gwarancyjny, a zatwierdzi Komisja Nadzoru Finansowego, uwzględniając profil ryzyka banku lub kasy, przynależność do systemu ochrony instytucjonalnej, współczynnik wypłacalności oraz jakość aktywów. Odrębnym funduszem gromadzonym w BFG będzie fundusz przymusowej restrukturyzacji, którego poziom minimalny dla banków, kas i firm inwestycyjnych wyniesie 1% kwoty środków gwarantowanych, a poziom docelowy to 1,4% kwoty środków gwarantowanych. Podstawą wyznaczenia składek na finansowanie przymusowej restrukturyzacji będzie wartość pasywów pomniejszona o kwotę funduszy własnych oraz środków gwarantowanych. Ustalenie wysokości składek i określenie profili ryzyka, do których będą zobowiązane podmioty w obu przypadkach, jest bardzo skomplikowane, złożone i niestety narzucone bezpośrednio bezwzględnie rozporządzeniem Komisji Unii Europejskiej 2015/63. Projekt ustawy przewiduje również wnoszenie na fundusz przymusowej restrukturyzacji tzw. składek nadzwyczajnych nieprzekraczających trzykrotności wysokiej łącznej kwoty składek wniesionych za rok bieżący. Koszty więc dla instytucji, których dotyczą uregulowania tej ustawy, są niezaprzeczalnie duże. Reasumując, omawiany projekt jest dokumentem bardzo obszernym, szczegółowym i kosztownym, a jak wiemy, nie są to jedyne obciążenia dotyczące banków. Mamy również świadomość, że wypełnia on prawo Unii Europejskiej, rzeczywiście wprowadza bezpieczeństwo depozytów. To prawo będzie ujednolicone dla wszystkich państw członkowskich i klub Polskiego Stronnictwa Ludowego jest za tym, by popracować nad tym dokumentem w komisji sejmowej. Dziękuję za uwagę.