Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2022-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Występując w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści i odnosząc się do projektu przedstawianej ustawy - Prawo wodne, który jest projektem poselskim, powiem, że szkoda, że poselskim, bo on nosi wszelkie znamiona - gdy patrzę na ten dokument - również projektu rządowego, tylko że oddanego w inicjatywę poselską. Czego ten projekt w gruncie rzeczy dotyczy? Ano dotyczy tego, jaki reżim prawny ma znaleźć zastosowanie przy postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przy ustalaniu lokalizacji inwestycji, jaką jest budowa elektrowni jądrowych, a która jest realizowana na podstawie ustawy z 29 czerwca 2011 r. o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących. Co czytamy w uzasadnieniu do tej ustawy? Że jest to jedyne postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiej inwestycji i zostało ono wszczęte przez inwestora w 2015 r. Na postawie jakiej ustawy? Ustawy z 2011 r. Proszę państwa, czy my zapomnieliśmy, że mamy strategiczną inwestycję dotyczącą energetyki jądrowej, dokonując zmian legislacyjnych, które w większości miały charakter rządowych projektów, zapomnieliśmy, że należy dbać o to, aby przepisy przejściowe respektowały ten fakt? Widocznie tak. Organ właściwy do wydania tejże decyzji zawiesił postępowanie, oczekując od inwestora, czyli Polskich Elektrowni Jądrowych, aby przedstawił stosowny raport. Ten raport w tej chwili się finalizuje, w międzyczasie w 2016 r. jakiś zakres merytoryczny tego raportu i przestrzenny ma być wprowadzony. Przeprowadzono tzw. postępowanie scopingowe, które określiło te wymagania i w konsekwencji finalizuje się w tej chwili praca. Okazało się, że brak przepisów przejściowych w trzech ustawach, których ta zmiana dotyczy, nie ułatwia tego postępowania, w związku z czym trzeba dopisać w tej chwili przepisy przejściowe do tych trzech ustaw, w tym zmiany ustawy - Prawo wodne, która - tak jak mówiła pani poseł sprawozdawca - dotyka zmian aż w 45 ustawach i jest związana z implementacją ośmiu dyrektyw. Ale w międzyczasie jeszcze to Prawo wodne z 2017 r. też było zmieniane: ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, a także ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, która dotyczy elektronizacji postępowań. Mamy zatem ustawę z 2011 r. o realizacji inwestycji - na tej podstawie rozpoczęło się postępowanie. W 2016 r. mamy przeprowadzone postępowanie scopingowe co do zawartości raportu, kolejne są cztery, trzy zmiany, duże zmiany: w 2017 r., 2019 r. i 2020 r. w wymienionych ustawach i tam nie uwzględniamy, że trzeba mieć na względzie toczące się postępowanie. Dopiero w 2021 r. rząd odkrywa, że nie można zakończyć sprawnie postępowania bez zmian w przepisach trzech wymienionych tutaj ustaw, bowiem one nie zawierają przepisów przejściowych dla najważniejszej podobno strategicznej inwestycji, jaką jest elektrownia atomowa. Ja nie mam wątpliwości, że to jest inwestycja strategiczna i dokonujemy zmian, wprowadzając po 4 latach przepisy przejściowe, i to nowelą z inicjatywy poselskiej. Co na to Biuro Legislacyjne? Ono mówi, że to zła praktyka, kiedy wprowadzamy przepisy z mocą wsteczną, i to jeszcze w zakresie przepisów przejściowych, a zegar cofnięty jest tutaj aż o 4 lata w przypadku przynajmniej jednej z ustaw, dodatkowo nie mamy też polskiej polityki energetycznej, tylko mamy jej założenia do roku 2040. Dobrze byłoby, abyśmy pracowali, opierając się na aktualnej strategii energetycznej Polski. Mamy zatem, Wysoki Sejmie, nie tylko problem z Polskim Ładem, ale również mamy problem z ładem legislacyjnym, bo ten przykład pokazuje, że nie wykorzystujemy wszystkich możliwości, które mamy w instytucjach państwowych. Przecież jest Rada Legislacyjna, są też tryby postępowania z projektami rządowymi i wydaje mi się, że to jest właściwy etap, o którym powinniśmy pamiętać, w szczególności jeżeli to dotyczy inwestycji o charakterze strategicznym. Bo gdyby tych postępowań wszczętych w trybie ustawy z 2011 r. było więcej, a nie tylko jedno, to moglibyśmy powiedzieć: No, gdzieś tam to przemknęło. (Dzwonek) Ale jest jedna strategiczna inwestycja, a my w tej chwili musimy to naprawiać po kilku latach. To nie przydaje temu projektowi, że tam powiem, waloru projektu, na którym by się chciało chętnie głosować. Dziękuję bardzo.