Mówca: Krzysztof Szczerski
Data: 2014-11-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość oczywiście poprze ustawę ratyfikującą umowę stowarzyszeniową Ukrainy z Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej. To oczywiste, że to poparcie, tak jak mówił pan przewodniczący Tyszkiewicz, łączy nas tutaj wszystkich i że ta droga powinna być odbyta wspólnie. Ale chciałbym zwrócić uwagę na to przede wszystkim, że moment ratyfikacji umowy powinien być w polskim parlamencie świętem i że jest pewnego rodzaju symbolem, bardzo znaczącym, to, że ta atmosfera tutaj, na sali, daleka jest od święta. Rozmawiamy w zasadzie przy pustych ławach poselskich wieczorem w dniu, kiedy żadna wielka uwaga się na tym nie skupia. To jest coś bardzo ważnego dla mnie, bardzo symbolicznego i bardzo istotnego, że to nie jest dzień, w którym tutaj, w parlamencie, my wszyscy przeżywamy ten moment. Dlaczego? Dlatego że atmosfera jest bardzo daleka od święta. Sytuacja jest daleka od tego, żeby ją świętować, zarówno jeśli chodzi o to, co dzieje się na Ukrainie, jak i o to, co dzieje się w polskiej polityce wschodniej. Niestety sytuacja jest gorsza, niż się tego spodziewaliśmy, gdy tę umowę negocjowaliśmy, gdy tę umowę parafowaliśmy nawet, dlatego że dzisiaj Ukraina przeżywa wojnę, część terytorium ukraińskiego jest pod okupacją, sama umowa stowarzyszeniowa musiała ulec zmianie, odstąpiono od natychmiastowego wejścia w życie jej części handlowej; także pod wpływem nacisków zewnętrznych wystąpiła o to sama Ukraina. Na Ukrainie są duże problemy gospodarcze, na które nie ma adekwatnej odpowiedzi Zachodu. Są duże znaki zapytania odnośnie do konsekwencji ekonomicznych, jeżeli chodzi o tę umowę. Sytuacja na Ukrainie jest bardzo skomplikowana. Niestety, tak jest także w Polsce. Polska, jeżeli chodzi o politykę wschodnią, daleka jest od tego, żeby tę umowę dzisiaj świętować. To jest, tak jak powiedziałem, symboliczne i widoczne dzisiaj na sali. Polska nie uczestniczy dzisiaj w wyznaczaniu strategicznych kierunków polityki wschodniej. Nie ma nas w czasie rozmów o przyszłości Ukrainy w formacie normandzkim, który - mam nadzieję - w ogóle się nie sprawdzi. Kiedy jednak dyskutujemy o tym, żeby ten format zmienić, żeby to przenieść do innej formuły, jeżeli chodzi o dyskusję na temat przyszłości Ukrainy, nie znajdujemy poparcia dla naszych wniosków nawet wśród naszych najbliższych sojuszników, najbliższych sąsiadów, np. Niemiec. Problem jest zatem poważny. Polska dzisiaj nie uczestniczy, tak jak nam się wydawało jeszcze kilka lat temu, w wyznaczaniu strategicznych kierunków polityki na Wschodzie. Nie jesteśmy, co także jest bardzo symboliczne, liderami regionu w sprawie stowarzyszenia Ukrainy z Unią Europejską. Przed nami te umowę ratyfikowały już nie tylko kraje bałtyckie, ale także inni sąsiedzi Ukrainy. Jesteśmy jednym z ostatnich krajów, jeżeli chodzi o sąsiadów Ukrainy, który tą umowę ratyfikuje. W 1991 r. byliśmy liderami. Pierwsi uznaliśmy niepodległość Ukrainy. Wyznaczaliśmy sposób reagowania na to, co działo się na Wschodzie, także w 2004 r. Dzisiaj już tego nie ma. Dzisiaj jest pusta sala, cicha ratyfikacja, bez wielkich emocji, bo nic wielkiego się nie dzieje, bo przed nami, jak powiedziałem, tę umowę ratyfikowało już wiele państw. Nie ma także żadnego - i jest to uwaga kierowana przede wszystkim do pana ministra - właściwego i adekwatnego planu polskiej polityki wschodniej, jeżeli chodzi o Ukrainę. Słyszę, że naszą odpowiedzią jest wysyłanie samorządowców i urzędników średniego szczebla, żeby rozmawiali o kwestiach szczegółowych, technicznych. Tak, to trzeba robić, tylko to nie jest żaden polityczny plan dla Ukrainy, to nie jest żadne zwiększanie polskiego potencjału politycznego na Wschodzie. Urzędnicy będą się wymieniać, samorządowcy mówić o polskim samorządzie, ale to nie jest ten poziom. To nie ten poziom wyzwań, które przed Polską stoją. Smutno mi było, kiedy na moje słowa o tym, że musimy dzisiaj pomóc Ukrainie, przede wszystkim pomóc wygrać jej przyszłość, zakończyć wojnę na Ukrainie, pani marszałek, pani premier Kopacz bardzo alergicznie zareagowała, mówiąc o tym, że po raz kolejny chcemy rozpalać jakieś niepotrzebne emocje na Wschodzie. Nieprawda, mówimy bardzo wyraźnie: Polska musi dzisiaj pomóc Ukrainie zakończyć wojnę i wygrać jej przyszłość. Tego nie zrobią samorządowcy, urzędnicy Służby Celnej czy jakichś innych urzędów skarbowych, gdy będą się wymieniać z ukraińskimi. To może zrobić tylko polski rząd, który będzie miał bardzo strategiczny kierunek, jeżeli chodzi o polską politykę na Ukrainie. Chodzi o własną politykę, polską politykę. Tego oczekujemy, panie ministrze, przede wszystkim od pana. Tę umowę ratyfikujmy, ale nie możemy wyłącznie chować naszej polityki za polityką unijną. To musi być także polska polityka wschodnia, polska polityka na Ukrainie. Polskie aktywa na Ukrainie muszą rosnąć. Dzisiaj jesteśmy dalecy od tego, żeby w ogóle te aktywa zachować, nawet te, które już mieliśmy, nie mówiąc o ich zwiększeniu. Dlatego, podkreślam, ratyfikujmy tę umowę. Będziemy głosować za tym projektem ustawy, natomiast jeżeli chodzi o to, co dzisiaj na tej sali widzę, atmosfera wokół tej ratyfikacji jest bardzo znacząca i bardzo symboliczna. To nie jest żadne święto polskiego parlamentu, to nie jest żadne święto w relacjach polsko-ukraińskich. To jest cicha ratyfikacja wieczorem, która odbyła się bez większej dyskusji, dlatego że po prostu tego tematu nie ma. (Dzwonek) Niestety, nie ma tematu. To jest poważna rzecz, a tematu nie ma. Dziękuję bardzo.