PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Marek Krząkała
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo się cieszę, że Sejm podejmie uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Aleksandra Fredry. Ten jeden z najwybitniejszych polskich komediopisarzy na pewno odlazłby się w naszych czasach i obserwując dzisiejszą rzeczywistość, głównie tę polityczną, napisałby niejedną świetną komedię. Ale chciałem zwrócić uwagę na inicjatorów pomysłu przedmiotowej uchwały, mianowicie na Towarzystwo Historyczne im. Szembeków, które już w zeszłym roku skierowało pismo do pani marszałek z prośbą, by taka uchwała powstała. I dziękuję pani poseł sprawozdawcy, że wspomniała to towarzystwo. Stąd też pytanie do pani poseł: Czy nie warto podziękować pisemnie towarzystwu za tą oddolną inicjatywę? Jeżeli nie zrobi tego pani marszałek, to przynajmniej niech to zrobi prezydium komisji. Bo i prezes Władysław Szeląg już od ponad 30 lat dba o to, by twórczość Aleksandra Fredry była pielęgnowana i zachowywana. Skoro dzisiaj jest dzień cytatów, to też przypomnę jeden, bo politykom występującym publicznie może trzeba zacytować słowa Fredry: ˝Nim się odezwiesz (Dzwonek), pomyśl pierwej nieco, bo często słowa jakby z worka lecą˝. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Tak, panie marszałku, postaram się pamiętać. Chciałam bardzo serdecznie podziękować wszystkim koleżankom i kolegom posłom za wystąpienia w imieniu klubów, które jeszcze bardziej przypomniały nam twórczość tego wielkiego pisarza. I chciałam zapewnić, że - jak myślę, panie przewodniczący - jedno z naszych posiedzeń komisji kultury poświęcimy też temu, aby wspólnie z ministerstwem zastanowić się, jak ten rok wypełnić wydarzeniami, które tym bardziej przypomną postać poety. I dziękuję, że pan również przypomniał Towarzystwo Historyczne im. Szembeków i osobę pana Władysława Szeląga, który rzeczywiście już kilkakrotnie apelował, aby ten rok 2023 był rokiem Fredry, co się stało i za co bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Mirosław Suchoń (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Aleksander Fredro to najwybitniejszy polski komediopisarz, a także pamiętnikarz i poeta oraz żołnierz armii Księstwa Warszawskiego, uczestnik kampanii napoleońskiej. Odznaczony przez cesarza Francji Napoleona Bonaparte Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari oraz Orderem Legii Honorowej. Był twórcą oryginalnej polskiej komedii, doskonale znał teatr europejski i jego tradycje, do których świadomie nawiązywał w swojej twórczości. Napisał kilkadziesiąt utworów scenicznych: jednoaktówek i komedii wieloaktowych, fars, grotesek i wodewilów, które szybko trafiały na sceny teatru lwowskiego, warszawskiego i krakowskiego. Tworzył także bajki dla dzieci. Któż z nas nie zna takich cytatów jak te: ˝Jeśli nie chcesz mojej zguby, krokodyla kup mi luby!˝ czy ˝Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba!˝, które pochodzą z ˝Zemsty˝, komedii napisanej przez Aleksandra Fredrę, czy bajek ˝Małpa w kąpieli˝, ˝Paweł i Gaweł˝ czy ˝Osiołkowi w żłoby dano˝? Koło Parlamentarne Polska 2050 w uznaniu zasług Aleksandra Fredry dla polskiej kultury udzieli poparcia uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej ustanawiającej rok 2023 Rokiem Aleksandra Fredry.
Mówca: Agnieszka Soin
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości mam ogromną przyjemność zarekomendować państwu poselski projekt uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Aleksandry Piłsudskiej, druki nr 2233 i 2258. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera stanowisko wyrażone przez Komisję Kultury i Środków Przekazu i pozytywnie ocenia uchwałę ustanowienia roku 2023 Rokiem Aleksandry Piłsudskiej. Należy tu krótko przypomnieć wybitną działalność niepodległościową oraz społeczną Aleksandry Piłsudskiej, która była zaangażowana m.in. w pozyskiwanie funduszy dla stowarzyszenia prowadzącego zakład dla sierot, organizowanie przedszkoli oraz szkół dla rodzin wojskowych oraz wspieranie mieszkańców baraków dla bezdomnych. Aleksandra Piłsudska była działaczką niepodległościową, członkinią Polskiej Organizacji Wojskowej i Polskiej Partii Socjalistycznej oraz dowódcą oddziału kurierek I Brygady Legionów Polskich. Wielokrotnie odznaczana, m.in. Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari ˝za męstwo i hart ducha wykazane w pracy niepodległościowej˝, Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Niepodległości z Mieczami. W uznaniu wybitnej działalności niepodległościowej i społecznej Aleksandry Piłsudskiej Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera stanowisko wyrażone przez Komisję Kultury i Środków Przekazu i wnosi jedną poprawkę o charakterze stylistycznym o treści: ˝W czasie I wojny światowej wstąpiła do Legionów Polskich, otrzymała przydział do oddziału wywiadowczo-kurierskiego I Brygady i została komendantką kurierek legionowych˝. Ze względu na powyższe klub Prawa i Sprawiedliwości popiera przedmiotową uchwałę i będzie głosował za jej przyjęciem. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Piątkowski
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W 1941 r. w nr 7 ˝Wiadomości Polskich˝ Kazimierz Pruszyński pisał tak oto: ˝Historia nie zapomni Aleksandry Piłsudskiej, a nie zapomni z wielu przeróżnych racyj. Jeśli kiedyś pisać się będzie dzieje kobiety polskiej, te dzieje, które rozpoczną na poły święte księżne-ksienie polskiego średniowiecza - Jolanty, Kingi, Jadwigi, przez które przejdą renesansowe cienie mądrej Bony i kochliwej Barbary, barokowe, sarmackie Reginy Żółkiewskiej, Barbary Chrzanowskiej, jeśli znajdą się tu i wielkie damy romantyzmu polskiego z tą, która była 'polskim mariażem' Napoleona i z tą, dla której zrzekł się największej korony świata kałmucki cesarzewicz z Belwederu, jeśli zapamięta się kobiety w czerni 1863 roku i te, co za zesłańcami ciągnęły na Sybir, to historia do tego wspaniałego albumu, tak wspaniałego, że nie posiada takiego niejeden wielki naród, wniesie jeszcze wizerunek czarno ubranej pani Aleksandry Piłsudskiej˝. Tych racji, z powodu których historia nie zapomni Aleksandry Piłsudskiej, jest wiele. Po pierwsze, Aleksandra Piłsudska była rewolucjonistką z krwi i kości, i to rewolucjonistką na wielu polach - politycznym, społecznym i obyczajowym. Po drugie, była żołnierzem z krwi i kości - miała nie tylko przekonania, lecz także odwagę, by o nie walczyć. Czy dotyczyło to walki o prawo kobiet do ekonomicznej i politycznej niezależności, walki o miłość czy przede wszystkim walki o niepodległą ojczyznę. Po trzecie, specjaliści twierdzą, że to jej osobistym zabiegom Polki zawdzięczają prawa wyborcze. Po czwarte wreszcie, jej postać jest najlepszym dowodem na to, jak istotny i aktywny udział w budowie niepodległego, demokratycznego państwa polskiego miały właśnie kobiety. Dlatego powtórzę za Kazimierzem Prószyńskim: historia nie zapomni Aleksandry Piłsudskiej. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Postaram się krótko, bo już długo debatujemy. Pragnę w imieniu Koalicyjnego Klubu Poselskiego Lewicy poświęcić parę słów odważnej, nietuzinkowej kobiecie, która nie pozwoliła zamknąć się w sztywnych ramach społecznych, jakie kobietom narzucały minione czasy. Oczywiście chodzi o Aleksandrę Piłsudską, z domu Szczerbińską, która jest niesamowitą postacią z ogromnym bagażem przeżyć, doświadczeń i działań i z pewnością nie stanowi krótkiej wzmianki w notce biograficznej swojego męża. W czasie studiów, nauki na uniwersytecie latającym, czyli tajnej uczelni dla kobiet, które - przypomnijmy - oficjalnie nie miały wtedy prawa do pobierania nauki na wyższym poziomie, poglądy Piłsudskiej zaczęły się krystalizować. Charakteryzowały się one postępowością i skupieniem na pełnym równouprawnieniu kobiet. Nasza bohaterka nie zgadzała się na Polskę pod zaborami. W 1904 r. dołączyła do Polskiej Partii Socjalistycznej, w ramach której rozwijała swoją działalność społeczną. Zaangażowała się także w działalność konspiracyjną. Pod pseudonimem Ola zarządzała składami broni, odpowiadała za jej przerzuty za granicę i dysponowała nią wedle potrzeb na różnego rodzaju akcje. Nie dała się złamać władzom carskim po aresztowaniu w 1907 r. Piłsudska, aby zarobić na życie i zdobyć przykrywkę przed władzami, udzielała także korepetycji dziewczętom z zamożnych domów. Dała się poznać jako wprawiona bojowniczka. Wzięła m.in. udział w akcji pod Bezdanami w 1908 r. Była aktywną członkinią Oddziału Wywiadowczo-Kurierskiego I Brygady Legionów Polskich. Za to właśnie została uhonorowana Krzyżem Walecznych i Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za męstwo i hart ducha wykazane w pracy niepodległościowej. W PPS poznała Józefa Piłsudskiego, z którym wzięła ślub. Wcześniej urodziła dwie córki. W niepodległej już Polsce odnalazła się w roli pierwszej damy II Rzeczypospolitej, dzięki czemu mogła wspierać inicjatywy zgodne ze swoimi przekonaniami, m.in. walkę o prawa kobiet. Klub Lewicy popiera przyjęcie uchwały ustanawiającej rok 2023 Rokiem Aleksandry Piłsudskiej - patriotki, bojowniczki, socjalistki, feministki i aktywistki, której działania służyły Polsce, polskim kobietom, a także wielu grupom społecznym. Może ona z pewnością stanowić wzór dla współczesnych dziewcząt, aby nie bały walczyć się o swoje i nigdy nie dały sobie narzucić niczego, z czym się nie zgadzają. Będziemy oczywiście głosować za. Dziękuję.
Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego, Unii Europejskich Demokratów i Konserwatystów przedstawiam stanowisko klubu odnośnie do poselskiego projektu uchwały o ustanowieniu roku 2023 rokiem Aleksandry Piłsudskiej. 31 marca 2023 r. przypada 50. rocznica śmierci Aleksandry Piłsudskiej - działaczki niepodległościowej, rewolucjonistki, aktywistki społecznej i sufrażystki, choć niezrzeszonej. Na tych ostatnich dwóch działalnościach żony marszałka Józefa Piłsudskiego - działalności społecznej i pracy na rzecz praw kobiet - chciałabym się skupić. Wykazująca się niezwykłą odwagą działaczka PPS, a potem aktywna członkini Oddziału Wywiadowczo-Kurierskiego I Brygady Legionów Polskich nigdy nie akceptowała tradycyjnej przypisanej kobiecie wyłącznej roli żony i matki. Od najmłodszych lat ambitna, zawsze zajmowała się nie tylko domem, ale też sprawami publicznymi. Działała w wielu towarzystwach społecznych i charytatywnych: w ˝Naszym Domu˝ tworzącym ośrodki opiekuńcze dla sierot, w ˝Rodzinie Wojskowej˝ organizującej przedszkola i szkoły, w ˝Opiece˝ zakładającej świetlice i biblioteki. Angażowała się również w prace komitetu Akcji Pomocy Zimowej oraz Ligi Kobiet Pogotowia Wojennego. Została jedną z założycielek towarzystwa pomocy więźniom. Pomagała kombatantom, bezdomnym i bezrobotnym. Energiczna, niezależna, kreatywna była wielką rzeczniczką praw kobiet. Miała istotny wpływ na męża w kwestii m.in. przyznania kobietom praw wyborczych. Piłsudska jest najlepszym dowodem, iż w walce o niepodległość Polski istotny udział miały również kobiety. Aleksandra włożyła duży wysiłek w edukację, organizację i motywację Polek, aby miały należne im miejsce w historii. Była świetną liderką. Katarzyna Droga, autorka książki ˝Kobieta, którą pokochał marszałek. Opowieść o Oli Piłsudskiej˝ wspomniała w jednym z wywiadów, że Aleksandra miała dwa ideały: walczyć o wolność kraju i być kobietą niezależną. Fakt, że sama się utrzymywała, był w ówczesnych czasach bez precedensu. Jej ciotka powtarzała jej, że kobiety, które pracują, muszą być bardzo szpetne, skoro żaden mężczyzna nie chce ich utrzymywać, ale ona nie słuchała, bo nie była ani szpetna, ani głupia. Wytyczała po prostu nowe tory dla dziewcząt. Kiedy kobiety nie mogły studiować, ona poszła na studia. Aleksandra Piłsudska w swoich wspomnieniach pisała: Kiedy patrzę z perspektywy lat na pracę odbudowy Polski, to zawsze nasuwa mi się porównanie z paralitykiem, który po długim okresie niemocy zaczyna uczyć się chodzić na nowo. (Dzwonek) Już bardzo króciutko, panie marszałku, jeżeli pan pozwoli. Robiono krok czy dwa naprzód, ale zaraz przychodziło zmęczenie i pojawiała się niechęć ze względu na niedostateczne siły i poczucie, że wciąż pozostaje długa droga do przebycia. Także dziś my, kobiety, musimy być świadome, że bez naszej aktywności nie będzie dla nas nowego rozdziału. Musimy iść naprzód z pełną determinacją. W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie tej uchwały. (Oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoki Sejmie! Koło Parlamentarne PPS popiera poselski projekt uchwały w sprawie ustanowienia 2023 roku Rokiem Aleksandry Piłsudskiej z wielu powodów. Aleksandra Piłsudska była członkinią Polskiej Partii Socjalistycznej, do której wstąpiła jako 22-latka w 1904 r. Brała udział w akcjach bojowych PPS-u, współtworzyła Towarzystwo Opieki nad Więźniami Politycznymi. Podczas I wojny światowej walczyła w Legionach Polskich w oddziale wywiadowczo-kurierskim, przewoziła materiały wybuchowe. Była aresztowana, internowana. W pracy niepodległościowej wykazała się męstwem i odwagą, za co została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari, a ponadto Złotym Krzyżem Zasługi i Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski. Teraz będzie miała swój rok, co przybliży jej postać młodzieży i nie pozwoli zapomnieć o tej ważnej postaci w polskiej historii. Jednakże w projekcie sejmowej uchwały w sprawie ustanowienia 2023 r. rokiem Aleksandry Piłsudskiej całkowicie pominięty został aspekt wpływu drugiej żony Piłsudskiego na socjalistyczne ustawodawstwo przyjęte w Polsce po odzyskaniu niepodległości. To właśnie rząd socjalisty Moraczewskiego w czasie dwumiesięcznego urzędowania na przełomie 1918 r. i 1919 r. ustanowił 8-godzinny dzień pracy, inspekcję pracy, ubezpieczenia chorobowe, a także zagwarantował legalność związków zawodowych i prawo do strajku oraz dał prawa wyborcze kobietom. Z tego względu Polska Partia Socjalistyczna szczególnie cieszy się, że 2023 r. będzie Rokiem Aleksandry Piłsudskiej. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Piątkowski
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Chciałem państwu powiedzieć, że ten projekt uchwały jest nie tylko hołdem oddanym Aleksandrze Piłsudskiej, ale jest też hołdem oddanym innym wybitnym żonom swoich bardziej znanych mężów, które często znacznie bardziej zasłużyły, żeby o nich pamiętać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Tracz
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Aleksandra Piłsudska brała udział w wielu akcjach bojowych, służyła w Legionach Polskich, a za swoje zasługi została odznaczona Orderem Virtuti Militari. Była niezłomną wojowniczką o niepodległość Polski, ale także o równość. Zanim związała się z marszałkiem Piłsudskim, toczyła z nim zawzięte dyskusje o równouprawnieniu kobiet. Lubiła o sobie mówić, że jest zaciętą feministką. Jej zawziętość i siła przyczyniły się do uzyskania tego, o co Polki niestrudzenie walczyły przez lata. 28 listopada 1918 r. kobiety otrzymały pełne prawa wyborcze. Mogły nie tylko głosować w wyborach, ale też być w nich wybierane, chociaż warto pamiętać, że pierwsze posełki, jak je wtedy nazywano, nie miały lekko. Dziś Aleksandra Piłsudska jest symbolem polskiego feminizmu, niestrudzonego i bezkompromisowego, a także (Dzwonek) ogromnego patriotyzmu, którego ważnym elementem była równość. Liczę na to, że Sejm jednogłośnie podejmie decyzję o ustanowieniu 2023 r. rokiem tej wspaniałej bohaterki. (Oklaski)
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Aleksandra Piłsudska została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari ˝za męstwo i hart ducha wykazane w pracy niepodległościowej˝. Została też odznaczona Złotym Krzyżem Zasługi czy Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski. W zasadzie nie trzeba mówić z tego miejsca już nic więcej. Ten dorobek mówi nam wszystkim o skali oddania polskiemu narodowi oraz o walce o polskość w okresie, w którym przyszło jej żyć. Jak wszyscy wiemy, był to okres niezwykle burzliwy, w którym wielokrotnie ważyły się losy naszego kraju. Większość Polaków darzy szacunkiem jej męża, marszałka Józefa Piłsudskiego. Winni są oni również szacunek jego żonie (Dzwonek), która towarzyszyła mu zarówno w domu, jak i na pierwszej linii działań wojennych. Dziękuję bardzo.
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam jeszcze jedno krótkie, ważne dopowiedzenie do tej dyskusji. Nie byłoby tej dyskusji, nie byłoby tego projektu uchwały, gdyby nie dziewczyny z koła kobiet partii Razem, które przygotowały ten projekt, nad którym mogliśmy debatować dzisiaj na sali plenarnej na posiedzeniu komisji. Myślę, że ta dyskusja będzie toczyła się jeszcze jutro, bo na jutro mamy zaplanowaną dyskusję. Bardzo dziękuję za to zaangażowanie, za pracę i za determinację.
Mówca: Mateusz Bochenek
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kiedy pojawia się nazwisko: Piłsudski, to pierwsze skojarzenia najczęściej wiążą się z marszałkiem Józefem Piłsudskim, ale dzisiaj chcemy przypomnieć i upamiętnić postać Aleksandry Piłsudskiej, która również była zasłużoną patriotką i kochała ojczyznę. Choć urodziła się w zniewolonej Polsce, to od najmłodszych lat, głównie za przyczyną swojej babci, która przypominała o powstaniu styczniowym, tym przegranym powstaniu, miała przekazywane te wartości patriotyczne, którymi kierowała się w życiu. Dlatego dzisiaj w sposób szczególny pamiętajmy o Aleksandrze Piłsudskiej, o jej zaangażowaniu w walkę o wolną Polskę. Po tych wielu latach od jej śmierci to piękny gest w jej stronę, że Sejm Rzeczypospolitej upamiętni ją (Dzwonek) tą okolicznościową uchwałą. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Mam pytanie do sprawozdawczyni komisji. Tak jak już krótko zaznaczyłam, w projekcie sejmowej uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Aleksandry Piłsudskiej został pominięty aspekt wpływu drugiej żony Piłsudskiego na socjalistyczne ustawodawstwo przyjęte w Polsce po odzyskaniu niepodległości, w tym nadawanie kobietom praw wyborczych. W wystąpieniu w imieniu koła mogłam jedynie krótko wspomnieć o zasługach socjalistów ze względu na ograniczony czas, w związku z tym byłabym wdzięczna, gdyby pani sprawozdawczyni nieco rozszerzyła ten wątek wpływu Aleksandry Piłsudskiej na socjalistyczne ustawodawstwo, ponieważ była członkinią PPS. Dziękuję bardzo.
Mówca: Franciszek Sterczewski
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dynamit znakomicie nadawał się do gorsetu. Te słowa Aleksandry Piłsudskiej dowodzą, że była kimś więcej niż żoną marszałka. Była łączniczką, działała w legionach. Była internowana w obozie w podkaliskim Szczypiornie. Była prawdziwą wojowniczką, jedną z matek niepodległości i nowoczesności, społeczniczką zajmującą się osobami w kryzysie bezdomności, sierotami i kombatantami. To doskonała okazja, by zaprosić do współpracy naukowczynie, artystki, pisarki, aktywistki, które od dawna badają polską herstorię i jedną z jej ikon, którą jest właśnie Aleksandra Piłsudska. Mam nadzieję, że 2023 r. będzie faktycznie Rokiem Aleksandry Piłsudskiej, ale tej prawdziwej, a nie tylko pomnikowej. Dziękuję.
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Może na wstępie od razu państwa uspokoję, że nie będę wykorzystywała całego swojego czasu. Dwie rzeczy, o które pytała pani posłanka Senyszyn. Oczywiście długo można byłoby mówić o tym ustawodawstwie, ja może tylko rozwinę kwestię dotyczącą czasu pracy. To właśnie z tamtego okresu pochodzi 8-godzinny czas pracy. Ma już ponad 100 lat. Myślę, że o tym czasie pracy z panią posłanką Senyszyn mogę porozmawiać. My jako Lewica za chwilę będziemy składali stosowny projekt. Mam nadzieję, że koło PPS poprze to rozwiązanie, a przede wszystkim, że będziemy mogli o tym podyskutować razem z innymi parlamentarzystami. Ale jeszcze o jednej ważnej kwestii chciałabym powiedzieć, bo to może tak dobrze nie wybrzmiało, o tym gigantycznym wpływie Aleksandry Piłsudskiej na swojego męża, jeżeli chodzi o prawa wyborcze kobiet. Ona go przekonywała, ona z nim dyskutowała i to dzięki jej determinacji i zaangażowaniu kobiety w Polsce uzyskały prawa wyborcze. Chciałabym państwu podziękować za tę dyskusję, za wszystkie pytania, za wszystkie uwagi. Będziemy jeszcze dyskutować nad tym projektem, bo mamy zgłoszoną poprawkę, która myślę, że też ten projekt uzupełnia, poprawia, żeby był jak najbardziej idealny. Bardzo państwu dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Hanna Gill-Piątek (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

˝Kobieta w długiej sukni mogła swobodnie nieść dwa lub trzy mauzery przywiązane do ciała, wzdłuż nóg. Rewolwery i amunicję zaszywano w szerokie pasy, które kładło się pod ubranie. Dynamit znakomicie nadawał się do gorsetu. (...) Z czasem doszłyśmy do takiej wprawy, że mając na sobie do czterdziestu funtów amunicji i bibuły, podróżowałyśmy swobodnie, nie wzbudzając podejrzenia˝ - tak swoją niepodległościową działalność opisywała Aleksandra Szczerbińska, potem Piłsudska. Kobiety przenoszące w ten sposób broń i zakazane druki nazywano dromaderkami. Niestety ich wkład w piękną kartę polskiej lewicowej irredenty jest wciąż zbyt mało znany. Dromaderki miały kluczową rolę w organizowaniu zbrojnego oporu przeciw zaborcom. Aleksandra Piłsudska werbując od 1911 r. działaczki niepodległościowe do organizacji Strzelec, miała niewątpliwie największy wpływ na mało znany fakt, że Józef Piłsudski dysponował ówcześnie 130 świetnie wyszkolonymi strzelecko kurierkami. Ich komendantką została wspierająca go Aleksandra. Niezwykle wszechstronna, budziła podziw wśród otoczenia swoją aktywnością w organizowaniu samokształcenia, działalnością dobroczynną i społeczną. Kiedy jednak była potrzeba, przekraczała ramy społecznie akceptowane dla jej płci, czynnie działając w PPS i POW, ryzykując często życie dla sprawy. Do dziś wśród polskich kobiet Aleksandra Piłsudska jest uważana za kluczową postać, dzięki której uzyskałyśmy w 1918 r. prawa wyborcze. Warto pamiętać, że w naszej narodowej historii kobiety to nie tylko królowe, święte i matki, ale również odważne bojowniczki, które jak Aleksandra Piłsudska miały odwagę i siłę, by walczyć nie tylko z zaborcą, ale i ze stereotypami. Koło Parlamentarne Polska 2050 popiera projekt ustanowienia roku 2023 rokiem Aleksandry Piłsudskiej.
Mówca: Mirosław Suchoń (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Aleksandra Piłsudska była wybitną działaczką niepodległościową i społeczną. Została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za męstwo i hart ducha wykazane w pracy niepodległościowej, Złotym Krzyżem Zasługi, a także Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski działaczki niepodległościowej. Ta wielka postać z pewnością zasługuje na uhonorowanie w postaci ustanowienia roku 2023 rokiem Aleksandry Piłsudskiej. W związku z tym zwracam się do rządu o przedstawienie informacji na temat działań, które zostaną podjęte w celu propagowania postaci Piłsudskiej w roku 2023. Proszę o udzielenie odpowiedzi na piśmie. Uprzejmie dziękuję.