Mówca: Sprawozdawca Mirosław Maliszewski
Data: 2015-02-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Chciałbym przedstawić przygotowane przez Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi sprawozdanie dotyczące projektu. Chcę powiedzieć, że komisja obradowała w dniu wczorajszym, czyli 17 lutego, a projekt został skierowany z datą 6 lutego, a więc komisja, można powiedzieć, w trybie pilnym, tak jak wymaga tego sytuacja i powaga tego projektu, przystąpiła do pierwszego czytania projektu ustawy - wymienię całą nazwę - o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 wraz z projektami aktów wykonawczych. Chcę paniom i panom posłom powiedzieć, że ten projekt nie wzbudzał w czasie obrad komisji wielkich kontrowersji, wszyscy zachowywali w swoich wypowiedziach powagę w stosunku do tego projektu, widzieli potrzebę jego wprowadzenia, nawet wprowadzenia w szybkim albo bardzo szybkim tempie, tak aby grupa rolników, która chciałaby skorzystać ze środków pomocowych, grupa innych beneficjentów działających w obszarze polskiej wsi, polskiego rolnictwa mogła jak najszybciej skorzystać z tego projektu, czyli z dobrodziejstw, które daje ustawa, a w przyszłości będą dawały także rozporządzenia, aby podnieść konkurencyjność sektora i swoich gospodarstw. De facto projekt konsumuje rozporządzenia unijne Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1305, 1303 i 1306 z 2013 r., a tak naprawdę w Polsce określamy go jako projekt uruchamiający nowy Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. W ogóle na temat poprzedniego projektu i na temat tego obecnego projektu od kilku lat trwa żywiołowa dyskusja w środowiskach okołorolniczych i samych rolniczych dotycząca efektów, jakie ten projekt może przynieść i jakie przyniósł program, który właśnie kończy się. Wszyscy zastanawiali się, jakie jest jego oddziaływanie na konkurencyjność polskiej wsi zarówno z poziomu gospodarstwa, jak i w skali makro rolnictwa Polski. Można by dzisiaj zaryzykować takie stwierdzenie, że poprzedni program w dużej części osiągnął zakładane cele. Konkurencyjność polskiej gospodarki w wielu aspektach podniosła się, wiele gospodarstw stało się gospodarstwami towarowymi, sprzedaje swoją produkcję, radzi sobie na tym rynku, tym niemniej jest jeszcze sporo do zrobienia. I takie nadzieje również wiążemy z nowym projektem. Kiedy analizujemy to, co było poprzednio, i to, co jest w tym projekcie, to główną jego intencją jest, aby konkurencyjność polskiej wsi, polskiej gospodarki rolno-żywnościowej była jeszcze większa, aby udało się w tej rywalizacji międzynarodowej zarówno na poziomie unijnym, jak i może szerzej, bo przecież projekt jest efektem prac Unii Europejskiej, osiągnąć poziom światowy. Wydaje się też, że jest bardzo celowe, aby ten program objął większą liczbę gospodarstw, poszerzył liczbę tych gospodarstw, które mają szansę utrzymać się z produkcji rolniczej, zapewnić dochody swoim członkom i kontynuację prowadzenia działalności rolniczej, a więc żeby następcy przejmujący te gospodarstwa mieli perspektywę funkcjonowania w przyszłości. I w tym projekcie duża część działań jest właśnie skierowana bezpośrednio do samych gospodarstw, a więc do tych, którzy prowadzą chociażby działania modernizacyjne. Ale w tym projekcie widzimy też działania, które są skierowane do tych, którzy dzisiaj zajmują się produkcją rolniczą, ale chcieliby w najbliższej przyszłości prowadzić produkcję trochę w innym wymiarze, może nie bezpośrednio związaną z wytwarzaniem produktów rolnych, ale na przykład ze sferą usług na obszarach wiejskich. I takie działania przeobrażające gospodarstwa i uruchamiające nową działalność przy wsparciu środków finansowych w tym projekcie, w tym programie również znajdziemy. Co ciekawe, w tym programie jest to, na czym nam wszystkim zależy, bo uważamy, że pojedynczo na tym rynku jest bardzo trudno funkcjonować, a więc są działania wspierające zorganizowane formy, grupy producentów, spółdzielczość, nawet, można powiedzieć, porozumienia dobrosąsiedzkie, bo jest przewidywane wspólne zakupywanie maszyn z wyraźnymi preferencjami, tam gdzie na przykład taka maszyna na poziomie jednego gospodarstwa nie jest potrzebna. Ale też bardzo istotne jest to, że ten projekt przewiduje wsparcie takiego drugiego kroku, który powinni postawić rolnicy posiadający gospodarstwa, a więc kroku polegającego na tym, aby zająć się także tym surowcem, który sami wytwarzają, w dalszym procesie jego funkcjonowania na rynku, a więc obróbką tego surowca, wytworzeniem z niego produktu wyższej jakości, wyższej kategorii, czym generalnie zajmuje się przetwórstwo. Dzisiaj ono w wielu aspektach nie jest związane bezpośrednio z rolnikiem, nie ma powiązania ani kapitałowego, ani nawet biznesowego, czy też nie ma wspólnoty interesów, a byłoby dobrze, aby część tego przetwórstwa udało się powierzyć samym rolnikom, grupom producentów, spółdzielczości rolniczej, tak aby kolejne wartości dodane, które na rynku występują, na które można liczyć, trafiały do kieszeni rolników, a dzięki temu aby mogli oni jeszcze skuteczniej konkurować na rynkach wewnętrznych. Projekt oczywiście przewiduje też tzw. działania miękkie, jak to określamy, a więc usługi doradcze, szkolenia. Wszystko po to, żeby wiedza samych rolników na temat technologii produkcji, na temat marketingu na rynku, umiejętności zachowania się na nim, umiejętności zaprezentowania danego produktu, ale także wiedza tych, którzy później tym produktem obracają, była większa, więc te działania dotyczące szkolenia i doradztwa w nowym Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich również są przewidziane. Warto by jeszcze wymienić takie działania, które dotyczą systemów jakości. To jest dzisiaj też istotne, aby konsumentom w różnych miejscach i w Polsce, i na zewnątrz pokazywać dobrą jakość polskiej żywności, aby świadczyły o tym różne systemy jakości, certyfikaty podkreślające jej przewagę nad inną żywnością. Uwzględniamy także takie działania, jak chociażby dotyczące klęsk żywiołowych, nie tylko działania polegające na łagodzeniu negatywnych skutków klęsk żywiołowych, ale także działania profilaktyczne, które pozwolą gospodarstwom zabezpieczyć się przed danym potencjalnie niebezpiecznym zjawiskiem, które, przecież wiemy, w każdej chwili może wystąpić, a przecież nasilenie takich zjawisk nie jest mniejsze, tylko coraz większe, czy też działania bardzo interesujące z perspektywy tych, którzy mają dzisiaj trudności z utrzymaniem się na rynku, jak działanie młodzi rolnicy czy małe gospodarstwo. Nie zapominamy też o działaniach, które nazywamy proekologicznymi, jak wsparcie obszarów leśnych, działania ogólnośrodowiskowe czy rolnictwo ekologiczne. Mówiąc w skrócie, cała dyskusja na posiedzeniu komisji rolnictwa świadczy o tym, że ten program jest programem wartościowym. Może pewne różnice występują co do obciążenia czy do wagi poszczególnych działań zawartych w tym projekcie, pewnie posłowie w kolejnych wypowiedziach będą o tym mówili, tym niemniej jest to dość duża transza środków finansowych mogąca zmienić obraz polskiej wsi i poprawić jej konkurencyjność. Warto też powiedzieć, że nad tym programem, nad tym projektem pracowały w minionych latach całe zespoły ludzkie. Chciałem w tym miejscu w imieniu komisji podziękować ministrowi Stanisławowi Kalembie i jego zespołowi oraz ministrowi Markowi Sawickiemu i jego zespołowi za wdrożenie tych rozporządzeń unijnych do prawa krajowego w takim kształcie, który w ocenie wielu zabierających głos na posiedzeniu komisji daje szanse polskiemu rolnictwu na podniesienie swojej konkurencyjności. Sama praca w komisji przebiegła bardzo sprawnie. Na pierwszym posiedzeniu ten projekt został przepracowany, przepraszam za to określenie, w całości artykuł po artykule. Było wniesionych przez grupy posłów kilka poprawek, które nie wywracają tego projektu, nie wprowadzają jakichś bardzo istotnych zmian, ale w wielu kwestiach ten projekt usprawniają. Mam taką nadzieję, że tak jak tempo prac nad tym projektem było dosyć szybkie, jeszcze raz przypomnę, 6 lutego projekt został skierowany do komisji, 17 lutego odbyło się pierwsze czytanie i zostało przyjęte sprawozdanie komisji, także w kolejnych etapach prac legislacyjnych ten projekt będzie realizowany w takim tempie, aby rolnicy jak najszybciej mogli skorzystać ze środków nowego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, o którego uruchomieniu jest mowa w tym projekcie ustawy. Bardzo dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)