Mówca: Sprawozdawca Józef Racki
Data: 2014-12-17 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Z upoważnienia Komisji Infrastruktury mam zaszczyt złożyć sprawozdanie o komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2791. Celem zmian w ustawie o transporcie kolejowym jest usprawnienie procedur służących realizacji inwestycji kolejowych. Zmiany te przyczynią się do lepszego wykorzystania środków unijnych. Samorządy terytorialne, oprócz PKP Polskich Linii Kolejowych SA, nabędą uprawnienia związane z uzyskaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, z nabywaniem gruntów i realizacją inwestycji kolejowych. Decyzję o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej wydaje wojewoda, po zapoznaniu się z wieloma opiniami, w tym m.in. właściwego zarządcy drogi publicznej i właściwego zarządcy infrastruktury kolejowej. Właściwy organ winien wydać opinię w ciągu 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Niewydanie opinii w tym terminie traktowane będzie jako brak zastrzeżeń do projektu decyzji lokalizacyjnej. W art. 9o ust. 6a ustalono tryb zawiadamiania stron postępowania o przebiegu linii kolejowej. Decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zawiera m.in. określenie ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia inwestycji kolejowej, w tym dokonania związanej z nią budowy lub przebudowy układu drogowego lub urządzeń wodnych, założenia i przeprowadzenia ciągów drenażowych, przewodów do przesyłania płynów, pary, gazu i energii elektrycznej, a także innych urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Do decyzji należy dołączyć mapę z projektem podziału, z oznaczeniem nieruchomości według katastru gruntów oraz ze wskazaniem, które z nich stają się własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W art. 9s ust. 3 zapisano, że nieruchomości objęte decyzją lokalizacyjną stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub własnością jednostki samorządu terytorialnego. Prawomocna decyzja lokalizacyjna uprawnia wojewodę do wydania decyzji - pozwolenia na budowę zawierającego projekt zagospodarowania działki. Wysokość odszkodowania za nieruchomości i ograniczone prawa rzeczowe ustala wojewoda w drodze decyzji, a zapłaty dokonuje PKP PLK SA lub jednostka samorządu terytorialnego. W art. 9ya-9yc dodanych do ustawy zapisano ciąg czynności, które należy wykonać przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. I tak w przypadku realizacji inwestycji kolejowej wymagającej przejścia przez teren wód płynących bądź dróg publicznych PLK SA lub jednostka samorządu terytorialnego są uprawnione do ich nieodpłatnego zajęcia na czas realizacji. Za szkody powstałe w wyniku działań inwestora przysługuje odszkodowanie. Lasy Państwowe zarządzające nieruchomością są obowiązane do dokonania nieodpłatnie wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia. Drewno pozyskane z wycinki drzew i krzewów staje się nieodpłatnie własnością Lasów Państwowych. Koszty wycinki drzew i krzewów w wieku do 20 lat oraz ich uprzątnięcia ponosi PLK SA lub jednostka samorządu terytorialnego. Zapisy dodane w art. 17b i art. 17c mają na celu zapewnienie wykonania postanowień rozporządzenia Komisji Unii Europejskiej w sprawie wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w zakresie wyceny i oceny ryzyka. Zmiany w art. 25k przyczynią się do znacznego usprawnienia postępowań Urzędu Transportu Kolejowego poprzez obowiązkowe dołączenie do wniosku oceny i analizy ryzyka - chodzi o wydanie certyfikatów umożliwiających lepszą eksploatację urządzeń. Zmiany w art. 30 mają charakter porządkujący. Zmiany w art. 38 ust. 5 zezwalają na współfinansowanie budowy linii kolejowej przez jednostki samorządu terytorialnego, budżet państwa i z innych źródeł, w tym z Funduszu Kolejowego. Zapisy w art. 38 w dodanym ust. 6b zezwalają ze środków publicznych finansować lub współfinansować wydatki PLK SA w zakresie zakupu i modernizacji pojazdów kolejowych przeznaczonych do diagnostyki, utrzymania, naprawy lub budowy infrastruktury kolejowej oraz do prowadzenia działań ratowniczych. Z budżetu jednostek samorządu terytorialnego mogą być finansowane lub dofinansowane koszty działalności zarządcy zarządzającego infrastrukturą kolejową, obejmującą linie kolejowe o zasięgu miejskim, podmiejskim lub regionalnym. Zapisy w art. 38c usprawnią procedurę przyjmowania, zatwierdzania i aktualizacji programów wieloletnich przez ministra właściwego do spraw infrastruktury. Zmiana w ustawie Prawo budowlane ustala termin wydania decyzji o pozwoleniu na budowę inwestycji kolejowej na nie więcej niż 45 dni od dnia złożenia wniosku. Zmiana w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych powoduje nienaliczanie opłat leśnych za przedwczesny wyrąb drzewostanu. W przepisie przejściowym zapisano, że do postępowań w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, ale na wniosek inwestora PKP PLK SA można stosować przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 14, który mówi o dostosowaniu istniejącego prawa polskiego do prawa unijnego i który wchodzi w życie z dniem 21 maja 2015 r. Mając na uwadze uproszczenie procedur zmierzających do rozpoczęcia realizacji inwestycji kolejowej, wnoszę w imieniu Komisji Infrastruktury o przyjęcie przedłożonego sprawozdania wraz z poprawkami. Na ręce pana marszałka składam poprawki, które są czyszczącymi poprawkami, dokonanymi przez polonistów już po napisaniu sprawozdania. Dziękuję bardzo.