Mówca: Marcelina Zawisza
Data: 2023-06-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ustawa o jakości i ochronie pacjenta. Mam takie wrażenie, że podczas przygotowywania tej ustawy zabrakło podstawowej refleksji, np. jeżeli chodzi o monitorowanie jakości. Bardzo potrzebne jest monitorowanie jakości i tego, jak realizowane są świadczenia z perspektywy pacjenta i pacjentki. Problem jest taki, że w tej ustawie nie przewidziano czasu na to, aby ten stan faktyczny zbadać, poprawić, tak aby przy korekcie wyceny świadczeń uwzględniać dopiero ten stan, który będzie obowiązujący. Wiemy bowiem, że ocena jakości ma wpływać na to, ile pieniędzy będą dostawały np. szpitale powiatowe, które nieustannie informują o tym, jak źle są wyceniane procedury, które realizują, i jak zadłużone są szpitale. Więc sytuacja, w której ministerstwo będzie uzależniać wydatkowane środki od tego, jak są realizowane usługi, jaka jest ich jakość, jest słuszne, ale najpierw trzeba by było sprawdzić stan faktyczny, dać możliwość poprawienia tego stanu faktycznego, a dopiero potem, w trzecim kroku uzależniać od tej jakości wysokość przekazywanych środków. Kompletnie niezrozumiałe jest to, że nie ma jednolitego systemu raportowania zdarzeń niepożądanych ani jednej konkretnej instytucji, która takie zdarzenia niepożądane miałaby analizować. W sytuacji, w której szpitale nie dostaną odpowiednich wytycznych, będziemy mieli tak naprawdę powtórkę z pilotażu sieci onkologicznej, czyli otrzymamy masę danych, których nie będziemy w stanie przeanalizować, nie będziemy w stanie wyciągnąć wniosków na podstawie tych danych. Jest to kompletnie niezrozumiałe działanie. Dlaczego tak jest? Bo system ma się uczyć na tym, że raportowane są zdarzenia niepożądane, że wiemy, co nie działa, i próbujemy to naprawić. Ale żeby tak się stało, ministerstwo lub podległa mu instytucja musi mieć dostęp do tych danych, a system raportowania musi być ujednolicony. Inaczej nie będziemy w stanie poprawiać procedur medycznych. Jeśli bowiem spojrzymy na to, jak wyglądają procedury dotyczące badania jakości i zdarzeń niepożądanych w innych krajach, na które to przykłady ministerstwo się wielokrotnie powoływało, to widać, że właśnie dokładnie taki jest cel: zapewnić możliwość poprawy procedur, tak żeby system się uczył. Jeśli każdy szpital będzie sobie raportował indywidualnie, nie będzie żadnej instytucji, która to będzie monitorować, nadzorować, i nie będzie jednolitego sposobu przekazywania tych informacji, to po prostu ten system nie będzie mógł się uczyć, bo ministerstwo nie będzie miało o tym pojęcia. Jedyną instytucją, która będzie mogła cokolwiek robić, będzie rzecznik praw pacjenta, który będzie miał informacje pochodzące tylko i wyłącznie od pacjentów. Jest to system naprawdę głęboko niepełny. Jeśli chodzi o to, co jeszcze w ustawie się nie znalazło, to muszę przyznać, że absolutnie nie rozumiem tego, dlaczego w ustawie nie znalazła się kwestia monitorowania bezpieczeństwa pracowników. Mówimy tutaj o placówkach ochrony zdrowia. Ministerstwo i sam pan rzecznik podczas procedowania nad tym projektem po raz pierwszy wielokrotnie powoływali się np. na system, który funkcjonuje w szpitalu w Gdańsku. System rejestracji zdarzeń niepożądanych został tam wdrożony i jednym z elementów, które udało się wyłapać, było to, że np. pracownicy zakłuwali się igłami, ponieważ mieli pojemniki na igły, które miały zbyt małe wejście. Zakupiono pojemniki, które miały większe wejście, i zniwelowano problem zakłuwania się przez personel. Właśnie o to chodzi: żeby zapewniać bezpieczeństwo nie tylko pacjentom, ale również pracownikom, czyli w rezultacie - pacjentom poprzez zapewnienie bezpieczeństwa pracownikom. Jest jeszcze jedna kwestia, która nie znalazła się w tej ustawie z kompletnie niezrozumiałych przyczyn. To jest kwestia monitorowania jakości zatrudnienia i organizacji pracy pracowników, bo to również ma wpływ na to, jak realizowane są świadczenia dla pacjentów. Jeśli mamy mobbing, jeśli mamy dręczenie, jeśli mamy nieprawidłową atmosferę w pracy, jeśli nie przestrzega się zasad BHP... Prawda jest taka, że zakład pracy, w którym pracownicy nie czują się bezpiecznie, nie jest miejscem, gdzie świadczenia będą realizowane na najwyższym poziomie. To nie jest dużo. My naprawdę nie prosiliśmy o wiele na pierwszym etapie procedowania nad tym projektem, kiedy był on jeszcze projektem rządowym. Apelowałam do państwa, żeby zdarzenia niepożądane zanonimizowane w ogóle były szerzej dostępne, żeby miały do nich dostęp np. towarzystwa naukowe, które również mogłyby się zająć analizą danych i wystosować konkretne propozycje dotyczące poprawy stanu rzeczy. Wy zrezygnowaliście z tego kompletnie, tzn. nie tylko nie (Dzwonek) będzie to udostępniane towarzystwom naukowym, lecz także wy sami nie będziecie mieli tej wiedzy. To jest naprawdę absurdalne w kontekście jakości i bezpieczeństwa pacjentów.