Mówca: Andrzej Matusiewicz
Data: 2018-07-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka z posiedzenia w dniu 13 czerwca 2018 r. w sprawie informacji o działalności Sądu Najwyższego w roku 2017. Sprawozdanie przedstawiła pani pierwsza prezes Sądu Najwyższego prof. Małgorzata Gersdorf. To dzisiejsze sprawozdanie, Wysoka Izbo, przedstawione przez panią prezes... (Poseł Rafał Grupiński: Fragment sprawozdania.) ...w zasadzie jest identyczne z tym sprawozdaniem, które przedstawiła na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. (Poseł Ewa Kopacz: Też takie krótkie było?) O wielu sprawach powiedziała. Te sprawy statystyczne: rozpoznano 11 373 spraw, czyli więcej niż w roku 2016, więcej było rozpoznanych skarg kasacyjnych i kasacji - 8034. Może zwrócę uwagę na te orzeczenia Izby Cywilnej i Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, funkcjonującej w roku 2017, których nie zdążyła przedstawić pani prezes z uwagi na ograniczenie czasowe. Mianowicie wróciłbym jeszcze do tej uchwały siódemkowej dotyczącej spraw mieszkaniowych, m.in. w sprawie upływu terminu prawa użytkowania i niepowiązania go z wygaśnięciem odrębnej własności prawa do lokalu. To jest ustawa bardzo ważna dla wszystkich spółdzielców w kraju, a przecież mamy ich miliony. W Izbie Karnej większość spraw dotyczyła prawa karnego materialnego, problematyki ustrojowej, kwestii intertemporalnych, prawa Unii Europejskiej, prawa karnego skarbowego i karnego wykonawczego. Również w orzecznictwie Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych zapadły orzeczenia ważne, szczególnie dla obywateli, np. ryczałt za nocleg w podróży służbowej kierowcy zatrudnionego w transporcie międzynarodowym może zostać określony w układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie wynagradzania albo w umowie o pracę poniżej 25% limitu, o którym mowa w przepisach dotyczących pracowników zatrudnionych przez samorządy i państwowe jednostki. Dwie istotne, podjęte w składzie siódemkowym uchwały z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczyły renty rodzinnej. Pierwsza uchwała odnosiła się do takiego stanu faktycznego, że uprawniony członek rodziny nabywa prawo do renty rodzinnej po osobie, która w chwili śmierci pomimo niespełnienia warunków miała ustalone prawo do emerytury lub renty - nie powinna mieć, a miała ustalone takie prawo. Wobec tego ten członek też nabywa prawo do renty rodzinnej, mimo że pierwotnie ta pierwsza osoba takiego prawa nie miała. W drugiej uchwale został wyrażony pogląd, że umowne, także dorozumiane, ustalenie i dostarczenie po rozwodzie środków utrzymania na rzecz małżonka rozwiedzionego uznanego za wyłącznie winnego rozkładu pożycia nie może być uznane za prawo do alimentów w rozumieniu ustawy o emeryturach i rentach. Sąd Najwyższy w roku 2017 prowadził też współpracę międzynarodową. Przystąpił do sieci Unii Europejskiej, której celem było uruchomienie przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej elektronicznej platformy współpracy pomiędzy Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz najwyższymi organami sądowymi państw członkowskich. Sprawozdanie zawierało też załącznik, uwagi o stwierdzonych nieprawidłowościach i lukach prawnych. Faktycznie to się powtarza w kolejnych informacjach o działalności Sądu Najwyższego. Corocznie jest postulat, aby ustawodawca zajął się prawem do zadośćuczynienia dla osób najbliższych w przypadku przeżycia osoby poszkodowanej. Chodzi o inicjatywę ustawodawczą pod kątem zmiany przepisu art. 446 Kodeksu cywilnego w takim zakresie, który dotyczy również zadośćuczynienia, a nie samego odszkodowania. Problemem są też np. oznaczenia wartości przedmiotu sporu w sprawach o roszczenia pracowników w zakresie nawiązania, istnienia, rozwiązania stosunku pracy. To pośrednio łączy się później z kosztami sądowymi. Pytania posłów dotyczyły wydawanych przez Sąd Najwyższy orzeczeń i uchwał z zakresu prawa cywilnego materialnego i procesowego - przypomnę, że tych drugich było ponad 40 w ciągu roku - zwiększenia ilości skarg kasacyjnych w porównaniu z poprzednim okresem, kwestii nieobsadzania pełnego składu Sądu Najwyższego, szkoleń sędziów w zakresie przedstawiania Sądowi Najwyższemu do rozpoznania zagadnień prawnych i opiniowania aktów prawnych. Były też pytania i oświadczenia, które dotyczyły działalności Sądu Najwyższego już w 2018 r., co nie jest przedmiotem sprawozdania za rok 2017 i do czego nie będę się odnosił. Komisja sprawiedliwości zapoznała się z informacją o działalności Sądu Najwyższego w roku 2017. Dziękuję bardzo. (Oklaski)