Mówca: Anna Paluch
Data: 2020-09-17 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu mojego klubu, klubu Prawo i Sprawiedliwość, przedstawiam stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa, druk nr 534. Projekt ten zawiera rozwiązania, które będą służyć wsparciu budownictwa komunalnego i społecznego budownictwa czynszowego, a także rozwiązanie kierowane bezpośrednio do gospodarstw domowych ustanawiające formy finansowego wsparcia w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych. Wysoka Izbo! Przyjęty w 2016 r. przez rząd PiS ˝Narodowy program mieszkaniowy˝ zakładał m.in. poprawę dostępności mieszkań przez pobudzenie nowych inwestycji mieszkaniowych w zakresie mieszkań na wynajem. Instrumenty wsparcia finansowego kierowane w celu pobudzenia nowych inwestycji mieszkaniowych z jednej strony mają oddziaływać społecznie, powiększając zasób mieszkań na wynajem dla nisko- i średniozamożnych obywateli, a z drugiej strony w chwili obecnej mają pobudzać inwestycje, co oznacza więcej miejsc pracy i pozwala łagodzić skutki spowolnienia gospodarczego wywołanego pandemią COVID-19. Wysoka Izbo! Najważniejsze instrumenty wsparcia komunalnego i społecznego budownictwa czynszowego zostały określone w ustawach. Pierwszą jest ustawa z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań chronionych, noclegowni i schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych pomieszczeń. Ta ustawa wprowadziła m.in. program bezzwrotnego dofinansowania części kosztów inwestycji mieszkaniowej z Funduszu Dopłat. Przypomnę, że ówczesny rząd Prawa i Sprawiedliwości traktował samorządy jako ważnego partnera w realizowaniu polityki mieszkaniowej. Myślę, że to spojrzenie ma odzwierciedlenie również w akcie prawnym, nad którym rozpoczynamy prace. Drugą ze wspomnianych ustaw normujących kwestie prawne w polityce mieszkaniowej jest ustawa z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Ta ustawa wprowadziła np. program preferencyjnych kredytów objętych dopłatami do odsetek z budżetu państwa, które są udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Jednak proszę państwa, w historii, jak popatrzymy, to wsparcie rządowe nie było stałe, bo niestety w 2009 r. rząd PSL i PO zlikwidował Krajowy Fundusz Mieszkaniowy i takie rozwiązania ustawowe dotyczące preferencyjnych form finansowania nie przystawały do rzeczywistej sytuacji, w której nie było funduszu i nie było wsparcia finansowego ze strony rządu. Dopiero rząd Zjednoczonej Prawicy reaktywował w 2016 r. program preferencyjnych kredytów udzielanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego właśnie w oparciu o środki budżetu państwa, tzw. program SBC, czyli budżetowych dopłat do oprocentowania. Kolejne zmiany prawa idące w kierunku uproszczenia zasad dotyczących zwiększenia elastyczności rozwiązań zostały dokonane w latach 2017-2019. Wysoka Izbo! Rozwiązania te - jest bardzo mało czasu i nie mogę się w rozwiązania, które zawiera ustawa, zagłębiać - to m.in.: wprowadzenie nowych zasad rozliczania środków zaangażowanych przez najemcę w budowę mieszkania, okresowe albo całkowite rozliczenie partycypacji przez lokatora, uchylenie bezwzględnego zakazu wyodrębniania na własność i zbywania lokali mieszkalnych wybudowanych ze wsparciem preferencyjnych kredytów SBC, wprowadzenie możliwości uzyskania prawa własności mieszkania na podstawie najmu instytucjonalnego z dojściem do własności, z uwzględnieniem rozliczenia partycypacji, stworzenie możliwości przeniesienia prawa własności lokalu mieszkalnego wybudowanego z wykorzystaniem rządowych programów wsparcia, za zgodą TBS oczywiście, przy rozliczeniu wartości rynkowej mieszkania dla tych lokatorów, którzy mieli zawartą umowę partycypacji w kosztach budowy, a także urealnienie limitów maksymalnego czynszu czy wprowadzenie możliwości wynajmu mieszkań przez pracodawców lub organizacje pozarządowe w celu podnajmu lub udostępniania mieszkania osobom fizycznym. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustanawia nowe instrumenty wsparcia dla samorządów lokalnych, m.in. program bezzwrotnego dofinansowania części kosztów inwestycji mieszkaniowej chociażby z Funduszu Dopłat BGK, w zależności od rodzaju przedsięwzięcia nawet w wysokości 50-60% kosztów. Będą wspierane takie działania, jak: budowa, remont, przebudowa, zmiana sposobu użytkowania budynku, udział w inwestycji realizowanej przez TBS albo prywatnego inwestora w celu uzyskania lokali mieszkalnych na wynajem, mieszkań chronionych, lokali interwencyjnych, tymczasowych noclegowni, ogrzewalni itd. Krótko mówiąc, nastąpi zwiększenie nakładów na remonty istniejącego zasobu budynków komunalnych. Wysoka Izbo! Omawiany projekt jest kompleksową regulacją, która dopełnia dotychczasowe działania legislacyjne służące budowaniu wielokierunkowej, całościowej polityki mieszkaniowej i wytworzeniu synergii między różnymi oddziaływaniami tych stanowionych przepisów. Projekt dokonuje zmian w 24 ustawach, m.in. ustawie - Prawo budowlane (Dzwonek), ustawie o gospodarce nieruchomościami, ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawie o dodatkach mieszkaniowych, we wspomnianych wcześniej dwóch ustawach z 1995 r. i 2006 r. Mój klub, klub Prawo i Sprawiedliwość, jest za niezwłocznym podjęciem pilnych, energicznych prac w Komisji Infrastruktury nad przedstawionym przez rząd projektem w celu poprawy sytuacji mieszkaniowej Polaków. Dziękuję bardzo.