Mówca: Renata Janik
Data: 2015-07-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, druki nr 2481 i 3515. Projekt ma na celu realizację postulatu zawartego w petycji skierowanej do marszałka Senatu przez Stowarzyszenie Osób Internowanych ˝Chełminiacy 1982˝. Zasadność nowelizacji ustawy o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego wynika z faktu, że jej przepisy w dotychczasowym brzmieniu pomijają osoby, których represjonowanie przybrało postać odbywania służby wojskowej pod pozorem wykonania obowiązku obrony. Ustawa regulująca stosunek państwa polskiego wobec obywateli walczących o jego niepodległy byt powinna obejmować możliwie szeroki zakres form prowadzenia działalności niepodległościowej i sytuacji, w których osoby poszkodowane i pokrzywdzone w wyniku prowadzonej przez siebie działalności niepodległościowej otrzymują odszkodowanie i zadośćuczynienie. Projektowana nowelizacja zakłada rozszerzenie katalogu przesłanek, które pozwalają uznać określone osoby za represjonowane. Ustanawia obiektywnie stwierdzalną podstawę wypłacania odszkodowań i zadośćuczynień dla osób, wobec których represjonowanie za działalność na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego przybrało postać przymusowego odbywania służby wojskowej pod pozorem wykonywania obowiązku obrony. W projektowanym stanie prawnym osobom działającym na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego, poddawanym represjom w formie odbywania służby wojskowej pod pozorem wykonywania obowiązku obrony, będą przysługiwały odszkodowania za poniesioną szkodę i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W noweli przewiduje się, że uprawnienie to będzie przechodziło na małżonka, dzieci i rodziców osoby represjonowanej. W ustawie wprost wskazano, że roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie nie ulegną przedawnieniu. Biorąc to pod uwagę, można przyjąć, że ustawa nowelizująca zapewni możliwość sprawnego przekazywania należnych świadczeń uprawnionym osobom. Projektodawca zakłada, że przyznanie osobom działającym na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego, poddawanym represjom w formie odbywania służby wojskowej pod pozorem wykonania obowiązku obrony, odszkodowań za poniesioną szkodę i zadośćuczynień za doznaną krzywdę wypłacanych przez Skarb Państwa spowoduje znaczny wzrost poczucia sprawiedliwości społecznej. Ustawa prowadzi do powstania obciążeń dla budżetu państwa. Należy jednak zauważyć, że precyzyjne oszacowanie wydatków w zakresie wypłaty świadczeń z tytułu represjonowania przybierającego postać odbywania służby wojskowej jest niemożliwe na etapie prac legislacyjnych, ponieważ nieznana jest liczba osób, które działały na rzecz niepodległego bytu państwa polskiego. Chodzi o liczbę osób, które wystąpią z żądaniem zadośćuczynienia, wypłaty odszkodowania za szkodę i krzywdę. Ustawa nie ma wpływu na budżety jednostek samorządu terytorialnego i nie wymaga wydawania aktów wykonawczych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska pozytywnie opiniuje sprawozdanie przedłożone przez Komisję Sprawiedliwości i Praw Człowieka i będzie głosować za uchwaleniem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)