Mówca: Joanna Augustynowska
Data: 2015-12-02 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy jest realizacją porozumienia rządu ze związkami zawodowymi służb celnych z 1998 r. Oznacza to, że od ponad 17 lat rząd nie uregulował tych postanowień. Może i słusznie, ponieważ projekt dotyczy jedynie wybranej grupy pracowników mundurowych, to znaczy funkcjonariuszy Służby Celnej. Fakt, iż projekt ustawy nie uwzględnia innych służb mundurowych - mam na myśli np. strażników ochrony kolei czy służby leśnej - pogłębia jeszcze bardziej i tak istniejący podział na lepszych i gorszych. Nowoczesna nie poprze projektu ustawy z następujących względów. Po pierwsze, projekt ustawy został negatywnie zaopiniowany przez Naczelną Radę Lekarską, która to w stanowisku nr 6/15 z dnia 16 października 2015 r. stwierdza, iż, cytuję: Szczególne uprzywilejowanie funkcjonariuszy Służby Celnej w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych nie ma podstaw biomedycznych. (Głos z sali: Ha, ha, ha...) (Poseł Marek Jakubiak: O, a to dobre...) Ponadto w opinii możemy przeczytać, iż Naczelna Rada Lekarska zwraca uwagę, że w Rzeczypospolitej Polskiej jest zbyt wiele grup uprzywilejowanych do różnego rodzaju świadczeń emerytalno-społecznych. Nowoczesna w pełni przychyla się do tego stanowiska. Po drugie, opinia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych również wykazuje szereg błędów techniczno-prawnych zawartych w projekcie ustawy. W opinii Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 października 2015 r. czytamy bowiem, iż, cytuję: Projektowana ustawa nie odnosi się do rent z tytułu niezdolności do pracy, w tym do rent szkoleniowych oraz do rent rodzinnych, zasiłków chorobowych, świadczeń rehabilitacyjnych, do których prawo funkcjonariusze celni lub członkowie rodzin nabyli przez dniem wejścia w życia ustawy zmieniającej. Ponadto w swojej opinii ZUS negatywnie odnosi się do regulacji zawartej w projekcie, dotyczącej przekazywania składek na ubezpieczenia emerytalne zewidencjonowanych na koncie lub subkoncie ubezpieczonego. Kolejną regulacją budzącą wątpliwość ZUS-u jest zasada wyboru systemu emerytalnego wyłącznie w oparciu o oświadczenie funkcjonariusza. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazuje na niemożność podjęcia takiej decyzji przez osobę wymienioną w przepisach, ponieważ nie będzie ona w stanie samodzielnie stwierdzić, czy spełnia lub spełniać będzie warunki konieczne do otrzymania tej emerytury. Powyższe opinie są jedynie przykładem szeregu błędów i decyzji budzących wątpliwość Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zawartych w projekcie ustawy. Po trzecie, projekt ustawy, tak jak już tu było wspominane wielokrotnie, jest realizacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, że trzy artykuły ustawy o emeryturach służb mundurowych są niezgodne z konstytucją z powodu węższych uprawnień funkcjonariuszy Służby Celnej niż te posiadane przez funkcjonariuszy Straży Granicznej mimo wielu wspólnych cech tych służb. Niemniej jednak ten sam Trybunał Konstytucyjny w tym samym orzeczeniu wskazuje, iż wspomniana nierówność dotyczy tylko części celników realizujących tzw. zadania policyjne, o których mój przedmówca bardziej szczegółowo opowiadał. Jak czytamy w orzeczeniu trybunału, w zakresie, w jakim wśród osób uprawnionych do świadczeń emerytalnych pomijają funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy wykonują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, są niezgodne z art. 32 konstytucji. Przywołane przez trybunał pkt 4-6 dotyczą jedynie zadań z zakresu rozpoznania i zwalczania przestępczości oraz ścigania przestępstw, a nie wszystkich zadań wykonywanych przez funkcjonariuszy Służby Celnej. Nowoczesna w pełni rozumie, że prawo nie może różnie traktować osób wykonujących te same zadania czy podobne czynności, ale przywileje emerytalne powinniśmy pomniejszać, a nie rozwijać o kolejne grupy zawodowe. Statystyki dotyczące przywilejów emerytalno-rentowych są przerażające. Dla przykładu spójrzmy na emerytury wojskowe. W budżecie na 2015 r. 38 mld zł zostało przeznaczonych na obronę narodową. Prawie 1/3 tych pieniędzy przeznaczona jest na pensje, a nieco mniej, ok. 7 mld zł, na świadczenia, w tym ponad 6 mld zł na emerytury i renty. Z tych ponad 38 mld zł na modernizację techniczną Sił Zbrojnych wydanych ma być w tym roku 8,2 mld zł. Udział obciążeń wynikających z przywilejów emerytalnych jest zdecydowanie za duży. Za dużo wydajemy na wynagrodzenia wojskowych, a za mało na samo wojsko. Ponadto w 2015 r. deficyt wyniesie ok. 60 mld zł. W tej sytuacji nadawanie przywilejów emerytalnych jednym sprawi, że inni będą musieli pracować dłużej lub odbiorą niższe emerytury. Rząd chce cofnąć reformę emerytalną podwyższającą wiek emerytalny. W takiej sytuacji wrócimy do starych wyliczeń w zakresie narastania problemów demograficznych, z których jednoznacznie wynika, że w ciągu sześciu lat, między 2013 r. a 2019 r., luka powstała między pracującymi a tymi, którym trzeba wypłacać świadczenia, wzrośnie o 2,6 mln osób, gdyż w tym czasie ubędzie 1,3 mln osób w wieku produkcyjnym, a z drugiej strony przybędzie ok. 1,3 mln osób w wieku poprodukcyjnym. Nowoczesna uważa, że zasada sprawiedliwości i równości wobec prawa wymaga, aby wszyscy pracujący, niezależnie od miejsca i charakteru pracy, podlegali tym samym zasadom emerytalnym. Dążymy do likwidacji odrębnych systemów emerytalnych dla osób zaczynających karierę zawodową, jak rolnicy, górnicy, policjanci, i dołączenia ich do powszechnego systemu emerytalnego. Osoby wykonujące już tę pracę utrzymałyby stare zasady emerytalne oczywiście w imię ochrony praw nabytych. Nowoczesna popiera decyzję o podniesieniu wieku emerytalnego i będzie dążyć do jej utrzymania. W sytuacji starzejącego się społeczeństwa i dłuższego życia jest to jedyny sposób, by emerytury były w satysfakcjonującej wysokości. Obniżenie wieku emerytalnego oznaczać będzie tylko i wyłącznie niższe emerytury. Projekt ustawy nadal nie reguluje podstawowej niesprawiedliwości, jaką są przywileje wybranych grup zawodowych uprawniające do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę wybranych grup lub prowadzące do podlegania przez te grupy odrębnym systemom emerytalnym. Dlatego zgodnie z naszymi obietnicami złożonymi w kampanii wyborczej złożymy ustawę przewidującą likwidację przywilejów emerytalnych dla wybranych grup. (Oklaski) Reasumując, przedstawiony projekt ustawy ma na celu zwiększenie przywilejów grup zawodowych, co działa ze szkodą dla społeczeństwa, poczucia sprawiedliwości, równości oraz ze szkodą dla budżetu państwa. W związku z powyższym Nowoczesna będzie głosowała za odrzuceniem projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)