Mówca: Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji Witold Kołodziejski
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Pozwólcie, że na początku odpowiem na kilka szczegółowych pytań, bo wiele z nich było nie do mnie. Były też takie, na które odpowiedzieć nie mogę albo w przypadku których zostałem poproszony o odpowiedź ustną, i takiej udzielę. (Poseł Rafał Grupiński: Pisemną.) O ustną, a w części pisemną, więc ustna będzie teraz, a pisemna później. Do Bruegla nie będę nawiązywał. Na końcu powiem o sprawie TVN-u. Jak rozumiem, to jest najistotniejsza rzecz, która się tutaj pojawiła, więc chciałbym się do tego odnieść, aczkolwiek cały czas podkreślam, że w trakcie postępowania nie komentujemy jego treści, więc postaram się na to odpowiedzieć w sposób nieco bardziej ogólny. Jeśli chodzi, proszę państwa, o mniejszości narodowe i ich udział w audycjach mediów publicznych, to w sprawozdaniu jest bardzo dobrze opisana liczba godzin łącznie z środkami finansowymi, które zostały na to przekazane. Jak rozumiem, pytanie dotyczyło też udziału mniejszości narodowych w radach programowych, ale to już pytanie nie do mnie, bo krajowa rada od kilku lat nie wybiera rad programowych. Co chwilę patrzę i zawsze mi ten TVN wychodzi. Niezależność regulatora i nowelizacja dyrektywy unijnej. Po pierwsze, proszę państwa, pani poseł, ta nowelizacja właśnie w tej chwili jest robiona. W tej chwili pracuje nad tym komisja kultury. Przecież już było drugie czytanie na forum plenarnym. To jest właśnie ta nowelizacja, z której wdrażaniem Polska jest spóźniona. To się właśnie dokonuje. To jest właśnie ta ustawa, o której dziś rano mówiono w komisji kultury, a która wczoraj była omawiana na posiedzeniu plenarnym. Tutaj niezależność regulatora od początku w ustawie o radiofonii i telewizji jest bardzo mocno podkreślana. To jest jedna z mocniejszych pozycji, jeśli chodzi o kwestię zabezpieczeń krajowej rady przed wpływami politycznymi, jeśli chodzi o krajobraz europejski - bo niewiele jest takich krajów, gdzie urząd regulacyjny do spraw mediów byłby urzędem konstytucyjnym, organem konstytucyjnym, a tu właśnie tak jest. Mało tego, do odwołania krajowej rady potrzebne nie jest przyjęcie... Członkowie są nieodwoływalni, a odwołanie całej krajowej rady może się odbyć tylko w wypadku odrzucenia sprawozdania przez dwie izby i potwierdzenia tego przez prezydenta. To jest naprawdę bardzo silna pozycja członków krajowej rady i samego organu. Miałem kiedyś szansę z tego korzystać, gdy krajowa rada działała w otoczeniu zupełnie innej większości politycznej, więc to o taką niezależność chodzi. I tu muszę powiedzieć, że nasz system gwarantuje taką niezależność i to naprawdę nie jest przekora z mojej strony. Jeśli chodzi o koszty TVP Info, to te koszty, które można podać... My oczywiście analizujemy sprawozdania finansowe nadawcy publicznego i takie podsumowanie nadawca publikuje też na swoich stronach, więc te koszty są. Oczywiście tam nie ma kosztów szczegółowych, ile który dziennikarz zarabia, i takich informacji ja państwu również nie mogę dostarczyć. Przejdę w takim razie do tego zasadniczego pytania, które się pojawiało, łącznie z hasłami likwidacji TVN-u. Nam nie chodzi, proszę państwa, o likwidację TVN-u. Z jednej strony chodzi nam o proces koncesyjny dla programu satelitarno-kablowego, czyli to jest TVN24, a z drugiej strony chodzi o problem systemowy, który w dużym stopniu wpływa na przedłużający się czas rozpatrywania tej jednej koncesji, ale za chwilę też i drugiej, bo również jest sprawa TVN7, która w tej chwili jest rozpatrywana równolegle przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. To nie jest tak, że organ ma opóźnienie 17 miesięcy. W ustawie jest zapis, że najpóźniej 12 miesięcy przed upływem koncesji nadawca musi złożyć wniosek o rekoncesję, o udzielenie koncesji na ponowny okres 10-letni. Oczywiście organ nigdy w tym terminie wcześniejszym nie rozpatrywał takich wniosków, więc i takie rozpatrywanie następowało maksimum na 12 miesięcy przed upływem koncesji. Na ogół jest to jednak dopiero początek procesu i takie decyzje zapadają na kilka miesięcy przed upływem koncesji, co oczywiście nie świadczy o tym... Nie chcę państwu tłumaczyć, że jest to zupełnie standardowa procedura, bo oczywiście w tej chwili jest bardzo mało czasu, z czego wszyscy zdajemy sobie sprawę, i to nie tylko państwa, ale nas także bardzo niepokoi. A skąd się bierze takie opóźnienie? Pierwsze posiedzenia, na których rozpatrywaliśmy sprawę koncesji, były w październiku zeszłego roku, tak że naprawdę już mamy dosyć dużo prac za sobą w przypadku nie tylko tej koncesji, ale także tego nadawcy. Jak powiedziałem, nie wypowiadam się na tematy dotyczące konkretnego postępowania, więc moja wypowiedź nie ma charakteru argumentów, które są za udzieleniem tej konkretnej koncesji czy przeciw temu, ale mogę się wypowiedzieć na tematy ogólne, systemowe, tym bardziej że już sygnalizowałem problem, który się pojawił. I ten problem jest na pewno powodem przeciągania się tego postępowania. Myślę też, że jest przyczyną wprowadzenia nowelizacji, ustawy nowelizującej ustawę o radiofonii i telewizji. Mianowicie ustawa o radiofonii i telewizji obowiązuje od 1992 r. Na początku zapis art. 35. Tam było bardzo dużo różnych zabezpieczeń w ustawie, ale zapis art. 35 mówił, że koncesja może być udzielona osobie fizycznej posiadającej obywatelstwo polskie i stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ten zapis nie zmienił się do dzisiaj. Oprócz tego ust. 2 tego artykułu mówił, że dopuszczalny jest udział osób zagranicznych, tyle tylko, że on nie może być większy niż - wtedy to było - 33%, tak? Wraz z wstąpieniem do Unii Europejskiej ten zapis został zmodyfikowany, bo oczywiście, przystępując do wspólnego rynku, tam, gdzie jest wspólnota handlu i usług, Polska zgodziła się na dopuszczenie podmiotów europejskich - tutaj nie chodzi tylko o Unię, ale o cały Europejski Obszar Gospodarczy - do udziału również w rynku medialnym w Polsce. I dlatego wstawiono ust. 3, który dopuszcza podmioty europejskie. Zrobiono to w sposób, który można uznać za niefortunny, sposób, który mówi, że koncesja może być udzielona również spółce zależnej albo osobie w rozumieniu k.s.h., od osoby zagranicznej, których siedziba lub stałe miejsce zamieszkania znajduje się w państwie członkowskim EOG bez stosowania ograniczeń zawartych w ust. 2. Ograniczenia ust. 2 dotyczy właśnie udziału maksimum 49% to jest większość w radzie nadzorczej, to jest większość dla polskich przedstawicieli w zarządzie itd. I to, proszę państwa, było ograniczenie, które, tak jak zresztą w 2004 r. - świadczą o tym protokoły posiedzenia komisji sejmowej, wielu z państwa też brało udział w tych posiedzeniach - miało otworzyć rynek medialny dla spółek i przedsiębiorców europejskich z jednoczesnym zliberalizowaniem, czyli zwiększeniem tego progu z 33% do 49% dla spółek zagranicznych, czyli tych spoza EOG. Takie zapisy były stosowane i taka interpretacja tych zapisów była wymagana przez regulatora w trakcie tych wszystkich lat przez różne kadencje krajowej rady, np. w sytuacji, w której TVN sp. z o.o. przekształcało się w TVN SA, np. w sytuacji, w której dawniej, w 2007 r., Rupert Murdoch, czyli News Corporation, wchodził do Polski, kupując udziały w Telewizji Puls. Świadomość tych ograniczeń była niepodważalna, tzn. nikt nie przekraczał tego progu 49%, na co zwracano uwagę. Mało tego, wtedy sam TVN w swój statut wpisywał pewne ograniczenia i zabezpieczenia właśnie w postaci tych 49%. Notabene te zapisy są do dzisiaj. Do dzisiaj statut spółki w tych punktach się nie zmienił. I oto w roku 2015, a więc stosunkowo niedawno, była decyzja, był proces zakupu spółki przez inwestorów europejskich pośrednio związanych z inwestorami amerykańskimi, czyli zakup przez Scripps Networks, w którym cała procedura nagle zaczęła się rozmywać. Interpretacje przestały być jednoznaczne. Oczywiście możemy powiedzieć, że ustawa jest niechlujna, można powiedzieć o pewnej nonszalancji - to nie jest oskarżenie pod adresem moich poprzedników - w podejściu do stosowania prawa czy pewnych wymogów przez ówczesną Krajową Radę Radiofonii i Telewizji. Mówię to dlatego, że po prostu może dużo lepiej by było dla nas wtedy, gdyby to było wyjaśnione wprost, gdyby ta dyskusja się wtedy odbyła. Tymczasem tam nie było żadnej formalnej decyzji, nie było ani stanowiska krajowej rady, uchwały krajowej rady ani decyzji przewodniczącego. Nic, z czym można byłoby polemizować np. na forum sądowym. W związku z tym pewna praktyka rzeczywiście została stworzona. Pojawiały się pytania, dlaczego teraz, dlaczego akurat przy TVN24 nagle się krajowa rada tym zainteresowała, skoro innego rodzaju transakcje były dokonywane. Po pierwsze, tak, były, ale teraz mamy tę wiedzę dużo pełniejszą. Po drugie, na tym rynku te transakcje kapitałowe w przypadku właściciela też się cały czas dokonywały. Po trzecie, była i jest zapowiedź bardzo dużej transakcji związanej z taką gigantyczną fuzją na rynku amerykańskim, czyli połączeniem AT&T i Discovery, wyłączaniem ze spółki telekomunikacyjnej grupy mediowej Warner i Discovery. W Warnerze jest cały pakiet koncesji naziemnych, głównie amerykańskich, takich jak CNN. W Discovery są koncesje naziemne i satelitarne, również polskie, takie jak TVN. Nagle się okazuje, że Polska i polski regulator, ale nie tylko polski regulator, bo też urząd ochrony konkurencji, nie bardzo mają dostęp do tych transakcji. Zaczęliśmy analizować, czy rzeczywiście taka sytuacja powinna mieć miejsce. I też z tego to wynika. Jak przeczytamy zapisy ustawy, art. 35 i art. 40a, proszę państwa, to naprawdę trudno... My oczywiście mamy ekspertyzy. Nadawca przedstawia swoje. To może być wojna na ekspertyzy, ale proponowałbym podejść zdroworozsądkowo, przeczytać ten artykuł i zobaczyć, jak rzeczywiście należy go interpretować. Państwo macie doświadczenie, bo przecież państwo stanowicie prawo. Ono w dużej części przez państwa było wtedy stanowione. Z tym wiąże się problem. Nie dlatego to tyle trwa, że czekamy na ustawę. Zapewne, mówię: zapewne, projekt ustawy jest dlatego, że to jest trudny problem do rozwiązania. Naprawdę nie jest łatwo podjąć decyzję w takiej sytuacji. Stąd byłem zwolennikiem, żeby zastosować rozwiązanie, które by pozwoliło wyłączyć niektóre kontrowersyjne procesy, żeby spokojnie nad tym się pochylić, ale niestety czas goni nieubłaganie. Dlaczego tak długo? Dlatego że problem jest poważny, a z naszych analiz wynika, że problem jest jeszcze poważniejszy. Staramy się jakoś z tym sami sobie dać radę, ale najchętniej byśmy oczekiwali pomocy od państwa, czyli od ustawodawcy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)