Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2020-10-27 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa. Projekt jest zawarty w druku nr 534, a sprawozdanie połączonych komisji - w druku nr 652. Pierwsze czytanie rządowego projektu odbyło się na posiedzeniu Sejmu w dniu 17 września tego roku, natomiast szczegółowe prace nad projektem po zakończeniu pierwszego czytania przeprowadziła podkomisja powołana przez obydwie komisje, której miałam zaszczyt przewodniczyć. Sprawozdanie połączonych Komisji Infrastruktury oraz komisji samorządu terytorialnego zawarte w druku nr 652 zostało przyjęte w dniu 6 października 48 głosami za, przy jednym głosie przeciwnym i jednym wstrzymującym. Dziś mam zaszczyt przedstawić je Wysokiej Izbie. Wysoka Izbo! Z uwagi na złożony charakter problemów, na jakie odpowiada projekt ustawy, przedłożone rozwiązania obejmują wszystkie ustawy podstawowe dla mieszkalnictwa społecznego, w tym komunalnego, w Polsce, a omawiany projekt wprowadza zmiany do 23 ustaw. Poprawa dostępności mieszkań przez pobudzenie nowych inwestycji mieszkaniowych na rynku mieszkań na wynajem jest jednym z priorytetów polityki mieszkaniowej państwa. Szczególną rolę mają inwestycje zwiększające zasoby mieszkań o stosunkowo niskich czynszach prowadzone z zaangażowaniem gmin. Wobec negatywnych skutków pandemii COVID-19 dla gospodarki wzrasta też znaczenie działań stymulujących budownictwo mieszkaniowe. Wysoka Izbo! Zmiany w zakresie społecznego budownictwa czynszowego - przypominam, że w projekcie głównie odnoszą się do ustawy z 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego, do której zmiany zawiera art. 7 projektu, ale nie tylko - zmiany w tej sferze to m.in. wprowadzenie nowej nazwy: społeczne inicjatywy mieszkaniowe, czyli SIM, dla podmiotów realizujących budownictwo społeczne, przy czym jednak istniejące TBS-y będą mogły używać obecnej nazwy i działać na dotychczasowych zasadach. Po drugie, to są wyższe granty z Funduszu Dopłat w Banku Gospodarstwa Krajowego dla gmin na partycypację w budowie m.in. przez SIM-y, czyli TBS-y, mieszkań o niskim czynszu - i to jest podniesienie wsparcia z 20% kosztów inwestycji do nawet 35%. Bardzo istotnym instrumentem wsparcia w zakładaniu SIM, TBS - w tym celu zostaje utworzony - jest Rządowy Fundusz Rozwoju Mieszkalnictwa zasilony kwotą 1,5 mld zł z działającego już Funduszu Przeciwdziałania COVID-19. To jest bardzo istotna forma wsparcia. Następuje także uelastycznienie zasad dotyczących czynszów w przypadku inwestowania przez TBS-y w odnawialne źródła energii, w termomodernizację, w poprawę dostępności dla seniorów i niepełnosprawnych. Mamy również do czynienia z wakacjami czynszowymi dla lokatorów w SIM-ach, TBS-ach, nawet 20% niższy czynsz po spłacie kredytu przez SIM. W przypadku budowy przez SIM mieszkań z wyższą partycypacją lokatora w kosztach budowy lokalu będzie możliwość zmiany umowy najmu na umowę najmu z dojściem do własności, czyli chodzi o uzyskanie własności w perspektywie lat. Kolejny instrument to premie remontowe w budynkach SIM, TBS, dla budynków starszych niż 25 lat, bo dotychczasowe zasady mówią o budynkach prawie 60-letnich, a także dopłaty do czynszów w programie ˝Mieszkanie na start˝ i szansa dojścia do własności nowego mieszkania także dla osób bez zdolności czynszowej. Wysoka Izbo! Zmiany w zakresie budownictwa komunalnego oraz w programie przeciwdziałania skutkom kryzysu bezdomności, co do którego przepisy znajdują się głównie w ustawie z 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych - to jest art. 14 omawianego projektu. To są m.in. podwyższenie i ujednolicenie wysokości finansowego wsparcia udzielanego na podstawie ustawy - jako bodziec dla gmin w podejmowaniu decyzji o realizacji inwestycji mieszkaniowych; to jest zwiększenie dofinansowania w zależności od rodzaju aktywności do 35%, 50% lub nawet 80%. To jest - szczegółowo - zmiana 15. w art. 14. To jest także wprowadzenie możliwości udzielania z Funduszu Dopłat finansowego wsparcia na przedsięwzięcia polegające na remoncie zamieszkanych lokali mieszkalnych samorządom, które realizują przedsięwzięcia przy udziale premii remontowych. To jest zwiększenie nakładów na remonty istniejącego zasobu komunalnego, który nie jest zamieszkiwany z uwagi na zły stan techniczny. To jest ujednolicenie katalogu kosztów kwalifikowanych z katalogiem kosztów w programie społecznego budownictwa czynszowego, czyli uwzględnienie np. wykonania garaży, sieci uzbrojenia. To jest szczególnie istotne ze względu na możliwość łączenia środków z programu budownictwa socjalnego i komunalnego. To jest także poszerzenie (Dzwonek) grupy podmiotów, które mogą aplikować o finansowe wsparcie, i finansowanie powierzchni wspólnych dla seniorów, które będą służyły zaspokajaniu... Panie marszałku, proszę jeszcze o minutę, bo mam jeszcze bardzo sporo zmian do omówienia. Myślę, że dla wielu osób będą one ważne. Na etapie prac w podkomisji wprowadzono 26 poprawek merytorycznych. Najważniejsza kwestia to jest przeniesienie zmian do ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, które były zawarte w art. 21 rządowego przedłożenia, do art. 6, który zawiera zmiany do ustawy - Prawo budowlane. Powodem jest fakt, że wtedy kiedy trwały prace po pierwszym czytaniu nad przedmiotowym projektem, ustawa z 13 lutego weszła w życie, to było dokładnie 19 września, i należało odnosić się bezpośrednio do ustawy Prawo budowlane dla lepszej czytelności i łatwości stosowania stanowionych przepisów. Ponadto poprawki do Prawa budowlanego, które zostały przyjęte zarówno na etapie prac w podkomisji, jak i później w trakcie prac połączonych komisji, wprowadzają możliwość elektronicznego składania wniosków w następujących procedurach z zakresu Prawa budowlanego: zgłoszenie robót budowlanych (z wyjątkiem tych zgłoszeń, do których trzeba dołączyć projekt), wniosek o pozwolenie na rozbiórkę, zgłoszenie rozbiórki, wniosek o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę, wniosek o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wniosek o przeniesienie praw i obowiązków wynikających ze zgłoszenia, zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, wniosek o wydanie decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Dla elektronicznego obiegu dokumentów w tych postępowaniach, o których mówię, w tych dziewięciu postępowaniach, zostanie wprowadzone 30-dniowe vacatio legis. Natomiast jeśli chodzi o dalsze rozszerzenie listy procedur, które będą możliwe do załatwienia przez Internet - a w dobie COVID-u ma to ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa ogólnego - będą kolejne procedury, takie, co do których będzie konieczne złożenie wniosku budowlanego w formie elektronicznej. Takie procedury, które wymagają złożenia wniosku w formie elektronicznej, to: wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o zmianę pozwolenia na budowę, wniosek o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego, wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego i inne podobne. Dla tych postępowań, które będą wymagały złożenia wniosku w formie elektronicznej, będzie 6-miesięczne vacatio legis, tak żeby właściwe organy administracji architektoniczno-budowlanej mogły się należycie przygotować do poprowadzenia postępowań właśnie w takim elektronicznym trybie. Wysoka Izbo! Na etapie prac w połączonych komisjach wprowadzono również do projektu 14 poprawek. Oprócz tych do Prawa budowlanego omówionych dokładnie innych nie będę omawiała, wspomnę tylko jeszcze o jednej, o poprawce do ustawy z 2 marca 2020 r., ustawy COVID-owej, do art. 15jca. To są trzy poprawki, które wprowadzają mechanizm umożliwiający przedsiębiorcom, którzy ponieśli negatywne skutki ekonomiczne pandemii, obniżenie wymiaru opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego za rok 2020 proporcjonalnie do czasu trwania tego zahamowania działalności na skutek pandemii, a w sytuacji gdy przedsiębiorca już uiścił z góry opłatę w pełnej wysokości, możliwość rozliczenia nadwyżki tej opłaty w opłacie za rok 2021, przy czym pomniejszenie opłaty za rok 2020 jest już notyfikowane do Komisji Europejskiej jako dozwolona pomoc publiczna w warunkach COVID-u, a pomniejszenie opłaty za rok przyszły jest planowane do notyfikacji. Z uwagi na szczupłość czasu większej ilości poprawek nie będę tutaj relacjonować. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji: Infrastruktury oraz Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej proszę o uchwalenie ustawy zawartej w sprawozdaniu komisji w druku nr 652. Dziękuję bardzo.