Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Trudne zadanie przede mną. Będę musiał pobić pana posła Bąka w ilości GMO, bo założyłem, że będę pierwszy, ale mam nadzieję, że mi to się uda. Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Ruch Palikota wobec prezydenckiego projektu ustawy o nasiennictwie, zawartego w druku nr 176. Projekt ustawy w wersji przedłożonej przez prezydenta Rzeczypospolitej przywraca przepisy o zakazie wprowadzania do obrotu nasion roślin GMO na terytorium Polski, jednak brak wymaganych zmian definicji obrotu umożliwia omijanie tego zakazu i sprowadzenie nasion GMO na tzw. własny użytek przez plantatorów transgenicznej kukurydzy powiązanych z koncernami biotechnologicznymi. W tej sytuacji projekt jest obciążony istotną wadą, która uniemożliwi egzekwowanie zakazu upraw roślin GMO na terytorium Polski. Można śmiało powiedzieć, że inicjatywa ta sprowadza się jedynie do przywrócenia stanu prawnego istniejącego przed zawetowaną przez prezydenta w 2011 r. próbą rządowej nowelizacji tej ustawy, polegającej m.in. na usunięciu zapisów o zakazie obrotu i wpisywania do rejestru odmian roślin GMO. Ustawa to furtka prawna do upraw roślin GMO, przez co wprowadza trzy rodzaje zagrożeń z tym związanych: zagrożenia środowiska i bioróżnorodności, zdrowotne i o charakterze społeczno-ekonomicznym. Szanowni Państwo! Polska to kraj rolniczy, który w świecie słynie z dobrej, zdrowej i ekologicznej żywności. Przez wprowadzenie do Polski tylnym wejściem upraw modyfikowanych genetycznie rolnicy tradycyjni i ekologiczni mogą czuć się zagrożeni, bo ich uprawom może grozić zanieczyszczenie pyłkiem lub nasionami roślin modyfikowanych genetycznie, a siła polskiej żywności tkwi właśnie w tym, że wciąż jest zdrowa i naturalna. Biorąc powyższe pod uwagę, ci rolnicy będą musieli na własny koszt przeprowadzić badania, by udowodnić, że ich produkty są wolne od GMO. Do tej pory nie przygotowano żadnego mechanizmu prawnego, aby ci, którzy zanieczyszczą środowisko GMO, mogli być pociągnięci do odpowiedzialności. A co mówimy o GMO? Nic, bo informacje o GMO są wyjątkowo skąpe, a jeśli już się pojawiają, to mają charakter ogólnikowy. Społeczeństwo jest manipulowane informacjami, że przeciwnikami są tylko ekolodzy i ekorolnicy. To jest nieprawda, przeciwko opowiedziały się również izba rolnicza, konwent marszałków, sejmiki wojewódzkie czy Komitet Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk. Informacje o GMO podawane przez rząd też do rzetelnych nie należą, mało tego, stanowiska w sprawie GMO Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Ministerstwa Środowiska są od siebie różne, gdyż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdza, że Polska ma zakaz upraw GMO i uprawy GMO są nielegalne, natomiast minister środowiska uznaje, że nierejestrowane uprawy roślin GMO w Polsce są legalne. Środowisko naukowe od dawna wskazuje, że obecnie stosowne metody oceny ryzyka produktów GMO są niewłaściwe, przede wszystkim z powodu zbyt krótkotrwałych testów na zwierzętach. Drugi błąd w obowiązujących badaniach nad bezpieczeństwem GMO polega na lekceważeniu i pomijaniu toksyczności herbicydów stosowanych w uprawie modyfikowanych genetycznie roślin, których pozostałości przenikają do łańcucha żywieniowego. W badaniu przeprowadzonym przez zespół prof. Seraliniego (biolog molekularny z francuskiego Uniwersytetu w Caen) szczury karmione były GMO długofalowo - przez 2 lata. Badano także skutki spożywania herbicydu Roundup, powszechnie stosowanego w uprawach GMO. Zarówno karma GMO, jak i dodatek Raundupu powodowały zaburzenia hormonalne, uszkodzenia wątroby, nerek i przysadki, zwiększoną zachorowalność na nowotwory gruczołu mlekowego oraz większą śmiertelność zwierząt. Ponadto GMO ogranicza obywatelom możliwość wyboru, ogranicza ich prawa. Jako obywatele mamy prawo do decydowania, jakie produkty będziemy jeść i podawać swoim dzieciom. Polska nie jest przygotowana do zabezpieczenia konsumentów przed GMO: nie kontroluje się upraw, nie wymusza się na producentach znakowania żywności, mimo że nakazuje to prawo unijne. Nie stosuje stref buforowych, które chronią uprawy ekologiczne przed zanieczyszczeniem przez rośliny genetycznie modyfikowane. Z naukowej ekspertyzy przygotowanej dla rządu Austrii wynika, że ryzyko toksykologiczne i alergologiczne GMO jest zbyt duże, by dopuścić do uprawy genetycznie modyfikowanej. Jakie ekspertyzy przeprowadzono dla polskiego rządu? Co z nich wynika? W stanowisku Rady Ministrów do prezydenckiego projektu ustawy o nasiennictwie czytamy: Rada Ministrów opiniuje pozytywnie prezydencki projekt ustawy o nasiennictwie, zawarty w druku sejmowym nr 176, z wyjątkiem przepisów zakazujących rejestracji odmian genetycznie zmodyfikowanych oraz obrotu materiałem siewnym tych odmian. Dlaczego? Dlatego, że ten zakaz jest niezgodny z prawem Unii Europejskiej? Czy rząd ma opinię, że żywność GMO jest zdrowa? Proszę o odpowiedź. Nowe prawo ma zastąpić ustawę z 2003 r., która zakazuje uwalniania GMO do środowiska. Nad nowelizacją pracowała podkomisja powołana wspólnie przez sejmowe komisje ochrony środowiska i rolnictwa. Posiedzenia podkomisji miały burzliwy przebieg, dlatego też posłowie Platformy Obywatelskiej dążyli do szybkiego przyjęcia poprawek korzystnych dla zwolenników GMO. Dlatego z projektu prezydenta zniknęły artykuły, które utrzymywały w mocy te zapisy ustawy z 2003 r., które były wymierzone przeciwko roślinom modyfikowanym. Czy nie boicie się państwo, że pan prezydent tę ustawę zawetuje? Przecież zmiany wprowadzone do projektu prezydenckiego są wbrew intencjom prezydenta Bronisława Komorowskiego, który opowiedział się za utrzymaniem zakazu restrykcji upraw GMO. To już nie jest ten sam projekt. Nowa propozycja ustawy o nasiennictwie nie tylko pozwala na uprawy GMO, ale i zakłada bardzo poważne ograniczenia dostępu do tradycyjnych i regionalnych nasion. Są w niej następujące zapisy: Łączna ilość wprowadzonego do obrotu materiału siewnego odmian regionalnych roślin rolniczych nie może przekroczyć 10%. Maksymalna ilość materiału siewnego danej odmiany w przypadku rzepaku, jęczmienia, pszenicy, grochu, słonecznika, kukurydzy i ziemniaka wynosi 0,3% materiału siewnego danego gatunku stosowanego rocznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz odpowiednio 0,5% dla pozostałych gatunków. A przemysł biotechnologiczny to ogromne pieniądze i ogromne wpływy. Amerykański koncern Monsanto dostarcza 90% genetycznie modyfikowanych zbóż na świecie, uzależniając od siebie miliony polskich rolników. To potężne pieniądze i chyba nikogo przekonywać o tym nie trzeba. Czy Polska, która uzależniona jest od nietrafnych decyzji Unii Europejskiej, musi jeszcze uzależniać się od monopolistów biotechnologicznych? Sposób, w jaki wprowadza się tę ustawę, stanowi brak poszanowania dla demokracji. Według art. 23 protokołu kartageńskiego o bezpieczeństwie żywnościowym władze Rzeczypospolitej Polskiej są zobowiązane do konsultowania się ze społeczeństwem w procesach podejmowania decyzji dotyczących żywych zmodyfikowanych organizmów i udostępniania społeczeństwu takich decyzji. A dziś ludzie demonstrują przed ministerstwem rolnictwa, Sejmem i kancelarią premiera w trosce o Polskę wolną od GMO, w trosce o suwerenność żywnościową, o ochronę polskiej wsi, polskiego rolnika i konsumenta, w trosce o zdrowie i życie Polaków. Dlatego w imię zasady przezorności apelujemy o natychmiastowe wprowadzenie w Polsce, wzorem innych krajów Unii Europejskiej, skutecznych przepisów prawnych zakazujących upraw GMO oraz wprowadzenie moratorium na stosowanie komponentów pozyskiwanych z roślin genetycznie zmodyfikowanych w żywieniu ludzi i zwierząt na terytorium całej Polski. Podczas prac nad ustawami o GMO i nasiennictwie udało się doprowadzić do tzw. wysłuchań publicznych w Sejmie w miesiącach lutym i kwietniu 2012 r., podczas których ok. 95% uczestników było za odrzuceniem ustaw, jak i natychmiastowym wprowadzeniem zakazu upraw GMO. Mimo to rząd Platformy i PSL nie wprowadził tego zakazu. Z uporem maniaka premier, ministrowie, jak i wielu innych polityków chcą, aby Polska była wolna od GMO. Problem jest jednak w tym, że ich działania tego nie potwierdzają, ale kompromitowanie się tego rządu staje się już codziennością. I choć w pełni rozumiemy zamiar pana prezydenta uwolnienia obrotu materiałem siewnym, nie można się zgodzić, żeby nie wprowadzono zakazu dopuszczania do obrotu materiałem siewnym odmian roślin modyfikowanych genetycznie, bo to jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej. Klub Parlamentarny Ruch Palikota w imieniu wszystkich Polaków będących przeciwnikami GMO będzie głosował przeciwko prezydenckiemu projektowi ustawy o nasiennictwie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)