Mówca: Zbigniew Sosnowski (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-04-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przystępujemy do procedowania nad aktem prawnym o randze ustawy mającym na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Projektowana ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2016/1191 w sprawie promowania swobodnego przepływu obywateli poprzez uproszczenie wymogów dotyczących przedkładania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej. Naczelnym celem wskazanego rozporządzenia jest uproszczenie procedur wzajemnego uznawania dokumentów przez urzędy oraz zniesienie wymogu legalizacji w odniesieniu do niektórych dokumentów urzędowych wydanych w jednym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Wskazane rozporządzenie swym zakresem obejmuje m.in. dokumenty urodzenia, zgonu, nazwiska, rozwodu, pochodzenia dziecka, miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu czy wreszcie obywatelstwa. Niektóre dane wskazane w rozporządzeniu 2016/1191 nie na wszystkie państwa członkowskie nakładają obowiązek uznawania dokumentów niezgodnych z porządkiem prawnym danego państwa czy wydawania dokumentów nieprzewidzianych w prawodawstwie tego państwa, np. w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej dotyczyć to będzie dokumentów traktujących o związkach partnerskich, albowiem nasze ustawodawstwo tej instytucji nie przewiduje. Znosząc wymóg legalizacji, wskazane rozporządzenie zapewniło jednocześnie państwom członkowskim narzędzie do weryfikacji autentyczności przedkładanych dokumentów. Wskazane narzędzie określone zostało w systemie IMI. W ramach weryfikacji w tym systemie stosowny organ będzie mógł zapoznać się z zamieszczonymi wzorami dokumentów wydawanych przez inne kraje członkowskie lub wyjaśnić powstałe wątpliwości przez kontakt z organem innego państwa Unii Europejskiej, który wydał przedkładany dokument. Powyższa procedura daje polskim organom możliwość weryfikacji przedkładanych naszemu państwu dokumentów, ale i nakłada obowiązek udzielania odpowiedzi na zapytania organów innych państw w odniesieniu do dokumentów wydanych przez dany organ polski. Komunikacja w tym zakresie odbywać się będzie za pomocą z góry przetłumaczonych pytań i odpowiedzi. Głównym zadaniem organów centralnych, tj. poszczególnych ministrów, będzie koordynacja realizacji zadań związanych z przyjmowaniem i przekazywaniem wniosków w systemie IMI. W tym miejscu godzi się podnieść fakt i zwrócić szczególną uwagę, iż organem odpowiedzialnym za odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji będzie każdy organ, który wydał budzący wątpliwości dokument, co przykładowo oznacza, że w przypadku odpisu aktu stanu cywilnego będzie kierownik urzędu stanu cywilnego, a w przypadku orzeczenia sądu będzie sąd, natomiast w przypadku decyzji dotyczących obywatelstwa uprawnionymi organami odpowiednio MSWiA lub wojewoda. Wysoki Sejmie! Procedując nad tak ważną materią, warto z tego miejsca wyartykułować, że dotykamy dzisiaj przy okazji uchwalania nowej ustawy problematyki dokumentów urzędowych, które to dokumenty nie są dokumentami jedynie z nazwy lub domniemania, lecz, na co zwrócić należy szczególną uwagę, dokumentami znajdującymi swe umocowanie w poszczególnych ustawach, a wiele z nich posiada rangę ustaw skodyfikowanych. Wydawanie zaświadczeń chociażby w sprawie wyrażenia woli głosowania lub kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego lub w wyborach lokalnych w danym państwie członkowskim Unii Europejskiej ma kluczowe znaczenie chociażby w odniesieniu do miejsca zamieszkania danego obywatela. Panie i Panowie Posłowie! Powaga procedowanej dzisiaj materii sprawia, że wiąże ona państwa członkowskie Unii Europejskiej, co oznacza także i Rzeczpospolitą Polską, a zatem najmniejszy błąd, nieuwaga, niedopatrzenie czy urzędniczy pośpiech spowodować mogą skutki niejednokrotnie trudne do odwrócenia. Jednakże po wnikliwej analizie procedowanej materii klub PSL-UED nie widzi powodu, dla którego miałby stanąć w opozycji do uchwalenia projektowanej ustawy, i stąd opowie się za przyjęciem sprawozdania z druku nr 3332.