Mówca: Sprawozdawca Artur Łącki
Data: 2020-12-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Komisji Spraw Zagranicznych o rządowym projekcie ustawy o wypowiedzeniu Porozumienia Prowizorycznego w sprawach handlowych i nawigacyjnych między Polską a Bułgarją, podpisanego w Sofji dnia 29 kwietnia 1925 r., druk nr 688. Umowa międzynarodowa, jaką jest Porozumienie Prowizoryczne w sprawach handlowych i nawigacyjnych miedzy Polską a Bułgarią, została zawarta 29 kwietnia 1925 r. i weszła w życie 12 lutego 1927 r., po wymianie dokumentów ratyfikacyjnych przez strony umowy. Celem porozumienia, podobnie jak innych podobnych umów międzynarodowych, było stworzenie ram dla rozwoju i wzmocnienia współpracy handlowej pomiędzy jego sygnatariuszami. Zgodnie z podpisanym 31 maja 2007 r. protokołem między rządem Rzeczypospolitej Polskiej a rządem Republiki Bułgarii o przeglądzie umów dwustronnych, Dziennik Ustaw z 2014 r. poz. 1044 i poz. 1045, porozumienie zachowało moc obowiązującą z wyjątkiem art. 1-10 oraz art. 16 i 17. Tym samym w mocy pozostają wyłącznie art. 11-15 regulujące kwestie związane z żeglugą handlową i rybołówstwem oraz art. 18 regulujący m.in. kwestię obowiązywania i wypowiedzenia porozumienia. Pozostałe w mocy przepisy mają jednak w dużej mierze charakter historyczny i są regulowane innymi aktami prawnymi. Za przykład w tym zakresie może służyć art. 12 ust. 2 porozumienia dotyczący wydawania świadectw pomiarowych według metody Moorsom wywodzącej się z brytyjskich regulacji z połowy XIX w. Obecnie nie stosuje się tej metody określenia pojemności statków, jej stosowanie zostało zarzucone 18 lipca 1982 r., tj. w dniu wejścia w życie międzynarodowej konwencji o pomierzaniu pojemności statków z 1969 r. Pozwolę sobie również przytoczyć w całości art. 18 ust. 3 porozumienia: ˝Porozumienie jest zawarte na przeciąg jednego roku. Jednakże o ile nie zostanie wymówione po upływie tego terminu, będzie ono przedłużone w drodze milczącej zgody na czas nieograniczony i będzie mogło być wymówione w każdym czasie. W wypadku wymówienia pozostanie w mocy jeszcze przez trzy miesiące od dnia, w którym jedna z Wysokich Układających się Stron zawiadomi drugą o zamiarze uchylenia jego działania˝. Dziś, bez mała po 100 latach, jako jedna z Wysokich Układających się Stron czynimy kolejny krok do wypowiedzenia tego porozumienia podpisanego w imieniu strony polskiej przez Jego Ekscelencję pana dra Tadeusza Stanisława Grabowskiego, posła nadzwyczajnego i ministra pełnomocnego w Sofii. Dla mnie prace nad tą ustawą były okazją do uświadomienia sobie wagi i trwałości prawa stanowionego przez parlament, tego, z jaką rzetelnością i starannością winniśmy my, posłowie, pracować nad podejmowanymi ustawami i jaką odpowiedzialność ponosimy przed historią. Choć nie wiemy, czy wiele ustaw uchwalanych w iście sprinterskim tempie przez Sejm IX kadencji pozostanie ustawami aktualnymi przez prawie 100 lat, czy posłowie 59. kadencji będą mieli okazję którąś... (Zakłócenia odbioru) Wysoka Izbo! Wypowiedzenie porozumienia pozwoli na usunięcie z polskiego systemu prawnego aktu prawa międzynarodowego niezgodnego z prawem Unii Europejskiej oraz niestosowanego od dłuższego czasu. Kwestie objęte postanowieniami porozumienia po jego wypowiedzeniu będą regulowane prawem Unii Europejskiej oraz innymi umowami międzynarodowymi, których stronami są Rzeczpospolita Polska oraz Republika Bułgarii. Nie wywoła to negatywnych skutków społecznych, gospodarczych, finansowych ani politycznych. Z uwagi na kwestie przedstawione powyżej należy uznać wypowiedzenie porozumienia za w pełni uzasadnione. Porozumienie nie realizuje obecnie celu swojego zawarcia, nie jest stosowane w relacjach pomiędzy stronami oraz jest niezgodne z prawem Unii Europejskiej. Mając powyższe na uwadze, w imieniu Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej oraz Komisji Spraw Zagranicznych rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie ustawy. Połączone komisje przyjęły rządowy projekt ustawy przez aklamację. Jeśli pan marszałek pozwoli, chcę powiedzieć ostatnie zdanie: nie dla weta, tak dla Unii. Dziękuję bardzo.