Mówca: Paweł Grabowski
Data: 2019-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Państwo Ministrowie! Pamiętam podczas pierwszego czytania, kiedy pan minister argumentował, nieco w żartobliwym tonie, że skoro dzisiejsze rozwiązania - te, które państwo proponujecie usunąć - pochodzą z dwudziestolecia międzywojennego, to skoro żyjemy w XXI w., to rozwiązania, które były przyjęte w dwudziestoleciu międzywojennym, powinny zostać usunięte z polskiego systemu prawnego. I oto pozostając nieco w konwencji żartu, proponujecie państwo takie rozwiązanie... Jest też taki żart, jak usunąć jednocześnie biedę i bezrobocie. To każdy pewnie sobie już dokończy, jak będzie chciał doczytać lub będzie zainteresowany. A jak to się ma konkretnie do przedstawionej przez państwa propozycji? Otóż clou tej propozycji jest likwidacja, właściwie dematerializacja akcji, czyli usunięcie z obrotu tzw. akcji na okaziciela albo, precyzując, stworzenie stosownego rejestru, w którym akcje na okaziciela albo właściciele akcji na okaziciela przestaną być anonimowi i będą wpisani do rejestru. To jest oczywiście z jednej strony komplikowanie systemu, ale jeżeli chodzi o komplikowanie, utrudnianie życia przedsiębiorcom czy inwestorom, to akurat to mnie nie dziwi, że taki kierunek państwo obieracie. Natomiast zastanawia mnie, czy projektodawca, pomysłodawca tego rozwiązania jest świadomy, że to rozwiązanie jest nieskuteczne. Bo oto w tym miejscu przedstawiam dwa sposoby, dwie metody obejścia proponowanego przez państwa rozwiązania. Otóż, po pierwsze, może być to takie rozwiązanie, w którym formalnym właścicielem akcji będzie podmiot A związany umową z podmiotem B, który będzie faktycznym właścicielem praw np. wynikających z tej akcji. To nie będzie już ujęte w tym rejestrze, zatem okazuje się, że w rejestrze może będzie wpisany ktoś inny niż ten, kto faktycznie korzysta z pełni praw i obowiązków wynikających z danej akcji na okaziciela. Po drugie, może być też tak, że właścicielem akcji na okaziciela będzie podmiot C, dajmy na to, podmiot zagraniczny, czy to fundusz inwestycyjny czy spółka prawa handlowego zagranicznego, w którym to systemie prawa są akcje na okaziciela, jest anonimowość, i okaże się, że przez sposób, w który państwo chcecie zmierzać do tej anonimowości, przepraszam bardzo, odbijemy się wszyscy od ściany. Nie będziemy w stanie sprawdzić i stwierdzić, kto jest właścicielem jednostek - to się nazywa jednostki udziałowe w funduszach inwestycyjnych czy rozliczeniowe, czy też wspólnicy, czy posiadający akcje czy udziały spółek będących np. spółkami zagranicznymi. Więc intencje były pewnie szczytne i dobre, chodziło oczywiście o to, żeby zwiększyć przejrzystość - i dla jasności: ja jestem za zwiększeniem przejrzystości - natomiast nie wiem, czy proponowane rozwiązanie jest najlepszym z możliwych, ale już na etapie drugiego czytania można wskazać, że będzie po prostu nieskuteczne, możliwe do obejścia. Zatem pytanie: Jaki jest sens tworzyć przepisy prawa, które - wiadomo to już na etapie tworzenia - będą możliwe do obejścia? No chyba że pan minister czy ministerstwo, może nie na etapie jeszcze teraz, ale być może w Senacie, albo może senatorowie - zaproponują poprawki, żeby wprowadzać albo zaostrzać przepisy karne związane z tego typu obejściami, o których wspomniałem. Tak że zachęcam państwa do tego, żebyście państwo przed proponowaniem nam w parlamencie pewnych rozwiązań, teoretycznie dobrych, kierunkowo też dobrych, zastanowili się, przeanalizowali, czy te zmiany faktycznie będą realizowały państwa intencje, ponieważ w mojej ocenie intencje nie będą zrealizowane. Spowoduje to trochę zagmatwania, powstanie nowy rejestr, który ktoś pewnie będzie musiał obsługiwać, czyli spowoduje to nowe koszty, w istocie dla obrotu papierami wartościowymi niewiele się zmieni, trochę się utrudni, trochę się skomplikuje. Ewentualnie być może, bo takie skutki też może będą, część przedsiębiorców, którzy dzisiaj np. korzystają z tej formy akcji na okaziciela, po prostu swój kapitał postanowi przenieść gdzie indziej, gdzie będzie można działać w tej formie, która z dniem wejścia ustawy w życie stanie się niemożliwa. Bardzo dziękuję. (Oklaski)