Mówca: Łukasz Schreiber
Data: 2017-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Zmieniają się okręgi, bo np. ubywa ludności. I w województwie kujawsko-pomorskim też jest taka wątpliwość, czy nie spadniemy poniżej 2 mln, a wtedy stracimy trzy mandaty i wówczas wszystkie okręgi wyborcze będą zupełnie inaczej wyglądały. Rady gmin i rady powiatów mogą samodzielnie dzisiaj kreować to, jak wyglądają powiaty, jak wyglądają gminy, w jaki sposób są podzielone. (Poseł Anna Kwiecień: Dokładnie.) Czy państwo tego nie wiecie? To się naprawdę dziwię. Przecież to nie jest wiedza tajemna. Na pewno Państwowa Komisja Wyborcza o tym wie. Powstaje pytanie, w czym jest problem. Na to pytanie na pewno będziemy chcieli usłyszeć odpowiedź. Żałuję, że dzisiaj ona nie padła. Wysoka Izbo! Przejdę teraz już do pytań, które najczęściej padały. Niewątpliwie liderem jest kwestia dwukadencyjności wójtów, burmistrzów i prezydentów z zaliczeniem czy też bez zaliczenia kadencji. Ja rozumiem to tak. Jest projekt ustawy, podobno niezrozumiały. Jest to, co mówiłem. Podobno nikt jakoś nie usłyszał, żałuję. Przeczytam państwu, jeżeli artykuły są zbyt mało jasne, uzasadnienie projektu ustawy, jedno zdanie. Wprowadzona kadencyjność zgodnie z założeniem będzie miała zastosowanie po raz pierwszy do wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast przeprowadzonych na obszarze całego kraju, zarządzonych w związku z upływem obecnej kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego wybranych w wyborach samorządowych, począwszy od 16 listopada 2014 r. To jest właśnie w ustawie, czyli od wyborów mających się odbyć w roku 2018. Myślę, że to rozstrzyga w sposób zupełnie oczywisty sprawę. (Poseł Jacek Protas: Uzasadnienie nie jest aktem prawnym.) Jeżeli nie, to zachęcam do prac w komisji, tylko proszę wysłać posłów, którzy umieją czytać akty prawne. (Głos z sali: Proszę nie obrażać.) (Poseł Jacek Protas: Superinteligencja.) Wysoka Izbo! Sprawa kolejna, głosowanie korespondencyjne. Głosowanie korespondencyjne to temat, który pojawiał się tutaj wielokrotnie. Głosowanie korespondencyjne to kwestia, która może wzbudzać emocje, natomiast również było tłumaczone w tym projekcie ustawy, że chodzi de facto o to, że nie ma możliwości wprowadzenia instrumentów kontrolnych i zapewnienia tego, że to głosowanie nie będzie się odbywało z naruszeniem reguł. (Gwar na sali, dzwonek) Wysoka Izbo! Państwo właśnie nie lubicie słuchać, a potem zadajecie pytania. (Poseł Jacek Protas: Jakby było coś mądrego, toby się posłuchało.) (Poseł Jakub Rutnicki: Do celu, do celu.) Dobrze, następna kwestia dotycząca dwóch komisji. Też padały zresztą pytania. Znowu sprawa, Wysoka Izbo, wydaje się oczywista. Zresztą sami państwo podkreślacie, że sama procedura przeliczania głosów będzie nieco dłuższa, oczywiście nie tak absurdalnie długa jak tutaj padało, ale jednak nieco dłuższa. To powoduje, że ludzie, którzy mieliby siedzieć od 7 rano do 21, a później zabrać się za liczenie głosów, które potrwa kolejne ileś godzin, byliby skrajnie wyczerpani. Być może byłoby w wielu komisjach potrzebne co najmniej przerwanie prac i przystąpienie do nich dopiero po jakiejś przerwie. Tej sytuacji chcieliśmy uniknąć. Chcieliśmy, żeby osoby świeże, osoby wypoczęte przystąpiły do liczenia głosów. Przecież taki sam skład, takie same prawo będziecie mieli państwo do delegowania przedstawicieli zarówno do jednej, jak i drugiej komisji. Zwrócę państwu uwagę, że to nie jest żadne novum. To nie jest tak, że to jest jakiś wynalazek Prawa i Sprawiedliwości. W wielu krajach obowiązuje zasada, zgodnie z którą jedna komisja pracuje do zamknięcia lokali wyborczych, a druga przejmuje wówczas protokoły i liczy głosy. To jest oparte na wzorze, modelu brytyjskim. Tak jest m.in. w Wielkiej Brytanii. Za Wielką Brytanią oczywiście szereg krajów takie rozwiązanie wprowadziło. Intencją jest takie właśnie prawdziwe święto demokracji, które miałoby polegać na tym, że w przypadku całej gminy czy może jakichś sporych części gmin, jeżeli chodzi o większe miasta, byłoby to liczenie głosów we wspólnym miejscu, tak jak to właśnie wygląda w Wielkiej Brytanii, z możliwością udziału nie tylko członków komisji czy mężów zaufania, ale w ogóle mieszkańców danej gminy czy miasta. (Poseł Piotr Apel: Do tego są potrzebne JOW-y.) Wysoka Izbo! Kolejna sprawa. W zasadzie o radnym z województwa mówiłem. Komisarze. Znowu wszystko można sprowadzać ad absurdum. Komisarze, Wysoka Izbo, są przecież także w dzisiejszej ordynacji, w dzisiejszym Kodeksie wyborczym ta nazwa obowiązuje. Atak na tę ustawę w związku z tym, że urzędnicy nazywają się tak samo jak w obecnym stanie rzeczy, jest dość dziwny. Zwrócę państwu uwagę, że ta liczba komisarzy, która wzrasta, łączy się tylko z jedną sprawą. Łączy się z tym, żeby gminy nie organizowały wyborów. Powiedzieliśmy sobie, że jest to sytuacja, która może, podkreślam: może, rodzić sytuacje patologiczne. Oczywiście zarówno ja, jak i każdy z posłów Prawa i Sprawiedliwości znamy dziesiątki wspaniałych wójtów, burmistrzów, prezydentów swoich miast. Mówimy tylko o eliminacji sytuacji, z którymi wszyscy na tej sali, jak rozumiem, nie chcielibyśmy mieć do czynienia. Padło też ze strony opozycji mnóstwo takich złośliwych, choć mało śmiesznych, muszę przyznać, i dość absurdalnych zarzutów. Myślałem, żeby na to odpowiedzieć, ale dajmy temu spokój. Zwrócę uwagę tylko na te pozytywne rozwiązania i pytania. Pani poseł Szydełko zadała ważne skądinąd pytanie, które zadał przewodniczący PKW w jednym z wywiadów, że teraz po reformie Państwowej Komisji Wyborczej w 2019 r. może dojść do sytuacji, w związku z tym, że sprawozdania podlegają ocenie PKW, że większość członków komisji sądzi we własnej sprawie, bo są z rekomendacji danej siły politycznej. Po pierwsze, sami państwo wielokrotnie twierdziliście z tej mównicy, że sędziowie np. Trybunału Konstytucyjnego to nie są sędziowie z Platformy. Teraz, jak rozumiem, skoro są wybierani przez PO, to nie są, a jak są wybierani przez np. Prawo i Sprawiedliwość, to są. Ale już pomijając tego rodzaju dywagacje, zwrócę uwagę, że nawet jeżeli Prawo i Sprawiedliwość, czego, jak rozumiem, państwo się obawiacie, będzie miało większość konstytucyjną po następnych wyborach, to nawet wówczas maksymalnie będzie miało trzech na dziewięciu przedstawicieli, tak że możecie państwo spać spokojnie. Sprawa kolejna. Pani poseł Rozpondek - być blisko ludzi... Aha, już odpowiadałem - o tym radnym z województwa. Pan poseł Mrówczyński - czy zapewniono opozycji miejsca w PKW i OKW, czy ta reprezentacja jest większa niż w sytuacji partii rządzącej i czy ten mechanizm jest rzeczywiście uniwersalny? Można powiedzieć oczywiście tak, że jest, bowiem kadencja... Stąd też kadencja PKW ma być 4-letnia w przypadku przedstawicieli wybieranych przez parlament, po to by właśnie nie doszło do sytuacji, w której teraz nowa władza może mieć całkowitą kontrolę nad taką komisją wyborczą. Pani poseł Tomaszewska zwróciła uwagę na fakt referendów lokalnych, na to, że tutaj nic w tym kroku nie zrobiono, a może byłoby warto. Rzeczywiście jest to ciekawy postulat, który na etapie prac komisji, myślę, powinien być wzięty pod uwagę, jeśli chodzi o np. ilość podpisów, które należy zebrać do przeprowadzenia referendum. Pan poseł Paul mówił o zabezpieczeniu radnym wielkości klubów. To jest w tej ustawie - trzech radnych do rad 30-osobowych, minimum 1/10 składu w radach powyżej 30-osobowych. Słuszne były uwagi - ale one tu już zostały też w jakimś sensie skonsumowane - pana posła ministra Szefernakera odnośnie do systemu informatycznego. Myślę, że to na pewno wymaga wyjaśnienia i to na pewno wymaga rzetelnego zbadania i zastanowienia się, gdzie może tkwić faktycznie problem. Wreszcie kwestia... Pan poseł Bartosik mówił o tym. To jest zakaz dla wójtów, burmistrzów i prezydentów jednoczesnego kandydowania na ten urząd, jak i ubiegania się o miejsce w radzie powiatu czy sejmiku. Wszyscy z tego często korzystali, bo skoro było dozwolone, to każdy miał równe prawo, ale faktycznie jest to często oszustwo polegające na tym, że pewny swego mandatu wójt, burmistrz czy prezydent kandyduje tylko po to, by być lokomotywą wyborczą jakiejś listy, i nigdy w tym powiecie nie zasiada. Pan poseł Skurkiewicz - dziękuję za ten głos odnośnie do głosów nieważnych. I pan poseł Uściński - bardzo trafna uwaga o wydłużeniu vacatio legis dla rejestracji głosowań. Albo trzeba będzie to przyjąć, albo zastanowić się nad rozwiązaniem, które by zabezpieczyło tę sytuację. Wysoka Izbo! Rozpoczynamy tak naprawdę proces legislacyjny dzisiaj. Żałuję, że tak wiele złych emocji jest od początku. Jestem przekonany, że możemy i powinniśmy dyskutować jednak w sposób merytoryczny, że taka praca będzie miała miejsce w komisjach i że na taką pracę nas wszystkich stać, bo tego oczekują od nas Polacy. Możemy się różnić, ale chyba obrażać się nie ma sensu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)