Mówca: Ewa Drozd
Data: 2015-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Omawiany dziś projekt ustawy dotyczy wprowadzenia nowego świadczenia rodzinnego dla rodzin wychowujących dzieci, tzw. świadczenia rodzicielskiego. To świadczenie ma przysługiwać osobom, które urodziły dziecko, osobom faktycznie opiekującym się dzieckiem po złożeniu wniosku do sądu o przysposobienie dziecka, rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, oraz osobom, które przysposobiły dziecko, a które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Za pomocą proponowanych zmian ustala się minimalną wysokość zasiłku macierzyńskiego oraz proponowanego świadczenia rodzicielskiego. Jest to kwota 1000 zł. Wysoka Izbo! Na początku warto jednak zaznaczyć, że zaproponowane zmiany są efektem exposé pani premier w obszarze polityki prorodzinnej. Jest to zdeterminowane przez niskie wskaźniki dzietności oraz zastraszające prognozy demograficzne, które wskazują jednoznacznie, że nasze społeczeństwo się starzeje. Konieczne są skuteczne działania, które odwrócą ten trend, dlatego też wiele takich działań na rzecz rodziny już podjęto. Wprowadzane od kilku lat zmiany koncentrują się na stworzeniu optymalnych warunków w celu zachęcania Polaków do posiadania dzieci, gwarantując im bezpieczeństwo szczególnie w pierwszym okresie opieki nad dzieckiem. Jedną z nich było wydłużenie urlopów rodzicielskich w 2013 r. z 24 do 52 tygodni. To bardzo znacząca zmiana, gdyż pozwoliła postawić Polskę w europejskiej czołówce. Przed nami jest tylko Szwecja, w której rodzice mają dłuższy okres opieki nad dziećmi. Ważne jest, że z dłuższych urlopów mogą korzystać nie tylko rodzice zatrudnieni na etatach, ale wszyscy, którzy opłacają składki na ubezpieczenie chorobowe, czyli również pracujący na umowach zlecenie i przedsiębiorcy. Z tych nowych rozwiązań skorzystało już prawie 316 tys. rodziców, a z tzw. urlopu tacierzyńskiego skorzystało w 2014 r. 130 tys. mężczyzn. Kolejna ważna zmiana wprowadzona w 2013 r. dotycząca rodziców niemających prawa do urlopu wychowawczego wiąże się z opłacaniem przez 3 lata składek na ich ubezpieczenia emerytalno-rentowe. Z tej możliwości skorzystali studenci, bezrobotni, rolnicy, a także pracujący na umowach zlecenie czy samozatrudnieni. Warto również przypomnieć, że rozwiązanie umożliwiające spędzenie roku z dzieckiem po jego narodzinach jest przełomowe w polityce prorodzinnej po 1989 r. Nie zapomniano również o problemach rodziców powracających na rynek pracy. I tu należy przypomnieć o ustawie o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz o rządowym programie ˝Maluch˝, które pozwoliły, aby w całej Polsce działało coraz więcej żłobków, klubików dziecięcych, opiekunów dziennych. Należy też przypomnieć, że w 2011 r. takich placówek było 571, a w 2014 r. ich liczba wzrosła do 2,5 tys., gdzie opiekę znajduje 71 tys. dzieci w wieku do lat 3. Kolejnym ważnym krokiem we wspieraniu rodziny jest Karta Dużej Rodziny. Jak widać, zmiany w polityce prorodzinnej zaczynają przynosić pierwsze efekty. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2014 r. w Polsce urodziło się ok. 386 tys. dzieci, a jest to ok. 6 tys. więcej niż w 2013 r. Mając na uwadze pozytywny trend, należy podejmować kolejne działania wspierające rodzinę. Omawiany projekt ustawy jest więc kolejnym krokiem, który pozwoli ze świadczeń rodzicielskich skorzystać tym, którzy do tej pory skorzystać z nich nie mogli. Obecnie funkcjonujące prawo do otrzymania zasiłku macierzyńskiego przysługuje przez 52 tygodnie, czyli rok, a w przypadku ciąży mnogiej - przez 71 tygodni, ale tylko rodzicom, opiekunom, którzy pracują i są ubezpieczeni. Takich uprawnień nie mają m.in. bezrobotne matki, studenci, rolnicy, osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych nieobjęte dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Zapowiedziana nowelizacja, którą omawiamy, ma to zmienić. Co ważne, wprowadza się w niej regulację umożliwiającą skorzystanie z urlopów, zasiłków macierzyńskich (Dzwonek) wszystkim rodzicom, którzy takiej możliwości do tej pory nie mieli. Zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązania wprowadzają świadczenia związane z rodzicielstwem, które przysługiwać będą przez 12 miesięcy po urodzeniu dziecka, a w przypadku urodzenia bliźniaków, trojaczków i większej liczby dzieci -odpowiednio dłużej. W projekcie ustawy przewiduje się wprowadzenie nowego świadczenia rodzinnego, z którego - tak jak już wcześniej powiedziałam - będą mogli skorzystać wszyscy rodzice, którym urodzi się dziecko, i to jest najważniejsza zmiana. Również istotna zmiana wiąże się z wyrównaniem najniższego zasiłku macierzyńskiego. Te zmiany będą sfinansowane z budżetu państwa. Mając na uwadze powyższe argumenty, klub Platformy Obywatelskiej opowiada się za dalszym procedowaniem nad tym projektem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)