Mówca: Jacek Brzezinka
Data: 2015-09-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Co prawda nie było bezpośrednio pytań, ale uważam, że kilka rzeczy, które padły w wystąpieniach klubowych, wymaga komentarza bądź sprostowania i postaram się to króciutko zrobić. Ale zanim do tego przejdę, jedna uwaga natury ogólnej. Te dwa pytania, które padły, czy też te dwa wystąpienia, które miały charakter pytania, pana posła Mężydły i pana posła Króla, najlepiej pokazują, jak wiele emocji budzi współpraca w jednostkach samorządu terytorialnego. W wielu obszarach jest ona niezwykle trudna, nie chcę powiedzieć, że niemożliwa, bo to wszystko oczywiście zależy od ludzi. Tym bardziej uważam, że potrzebne jest rozwiązanie ramowe, które proponujemy w sprawozdaniu, by móc tworzyć te warunki do współpracy pomiędzy samorządami miast i otaczającymi je gminami. Chcę też jednoznacznie powiedzieć, że ta formuła, którą proponujemy w sprawozdaniu czy w projekcie ustawy, jest formułą dobrowolną i ona funkcjonuje równolegle chociażby do kwestii tworzenia związków komunalnych czy zawierania różnych porozumień. Tu nikt gminom niczego nie narzuca i nie zamierza narzucać, a na pewno nie jest intencją ani wnioskodawców, ani posłów, którzy pracowali nad tym projektem w połączonych komisjach, takie działanie. Natomiast teraz są jeszcze dwie czy trzy kwestie, które pojawiały się w wystąpieniach klubowych. Pierwsza kwestia dotyczy konstytucyjności projektu. Na żadnym etapie prac nie były zgłaszane żadne uwagi ani nie była poddawana w wątpliwość konstytucyjność tego projektu. W ekspertyzach, które zamawialiśmy, też przyjęliśmy w podkomisji takie rozwiązanie, że każdy z członków podkomisji mógł zaproponować temat opinii. BAS nam wszystkie te opinie, zgodnie z oczekiwaniami członków podkomisji, przygotował, przekazał. Kwestie konstytucyjności generalnie nie były tam podnoszone. Również kwestia uciążliwości czy jakichś kłopotów dla obywateli mija się jakby z tym projektem. Generalnie w urzędzie metropolitalnym nie odbieramy żadnemu samorządowi żadnych kompetencji w obsłudze jego mieszkańców. W mojej ocenie w żadnej konkretnej, jednostkowej sprawie dotyczącej mieszkańca nikt nie będzie musiał udawać się, nawet po utworzeniu związku metropolitalnego, do urzędu tegoż związku. Ostatnia kwestia, ale myślę, że niezwykle istotna, dotyczy finansowania i składki. My przez cały czas prac nad tym projektem staraliśmy się w minimalnym stopniu naruszać obecnie obowiązujące rozwiązania, jednakże w momencie, kiedy został zmieniony czy doprecyzowany katalog zadań, my po prostu odbieramy realizację bardzo kosztownych zadań gminom w przypadku utworzenia związku metropolitalnego. Na pewno takim zadaniem jest transport publiczny, o którego szczegółach mówił pan minister, więc ja już tego nie będę powtarzał. Natomiast nie sądzę, żeby w jakimkolwiek mieście, gminie czy powiecie wydatki na transport publiczny były mniejsze niż 4 punkty procentowe udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych. Zresztą w trakcie prac było podnoszone przez przedstawicieli Ministerstwa Finansów stanowisko, że tutaj to nie jest li tylko wysokość kosztów realizacji tych zadań, ten 5-procentowy udział w PIT, bo mówię teraz o tym, co dodatkowo otrzymają ewentualnie utworzone związki metropolitalne. Generalnie stanowisko Ministerstwa Finansów czy przedstawicieli Ministerstwa Finansów zmierzało raczej w taką stronę, że to gminy powinny się złożyć. Skoro oddają zadania, to powinny również oddać to finansowanie. My jednak uznaliśmy, że jeśli chcemy wykorzystać pewien potencjał z obszarów metropolitalnych, to warto zapewnić im stałe źródło finansowania. Oczywiście kwestia janosikowego w mojej ocenie nie ma z tym rozwiązaniem nic wspólnego. To są dwie równoległe kwestie. Na pewno ja, nie będąc członkiem Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, nie pracując nad tymi rozwiązaniami, w tej sprawie nie będę się wypowiadał. Jeszcze raz bardzo serdecznie chciałbym podziękować wszystkim, którzy z taką dużą otwartością, życzliwością, nawet krytykując zaproponowane w projekcie rozwiązania, pracowali nad tym projektem przez ostatnie półtora roku, zwłaszcza tym, którzy w okresie ostatnich 4-5 miesięcy, kiedy te prace były bardzo intensywne, włączyli się w te prace, bo wydaje mi się, że wypracowaliśmy optymalne na dzień dzisiejszy ramowe rozwiązanie, które może dobrze służyć polskim obszarom metropolitalnym i mieszkającym tam Polakom. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)