PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe pozytywnie ocenia kierunek proponowanych zmian dotyczących zabezpieczenia społecznego osób wykonujących zawód artystyczny. Chcielibyśmy jednak uzyskać odpowiedź na pytanie, w jaki sposób zostanie zagwarantowana przejrzystość i obiektywizm przy przyznawaniu statusu artysty zawodowego. Czy przewidziano skuteczną procedurę odwoławczą dla osób, które takiego statusu nie uzyskają? Bardzo mnie interesuje to, czy przewidziano szczególne rozwiązania dla młodych twórców rozpoczynających swoją drogę zawodową, którzy często znajdują się w najtrudniejszej sytuacji ekonomicznej. Szanowni Państwo! Rozumiem, że prawa strona sceny politycznej nie do końca rozumie, co to jest kultura i sztuka, bo niestety mamy tego przykłady na tej sali. (Oklaski, poruszenie na sali) (Wypowiedź poza mikrofonem) Niestety, brak kultury jest bardzo widoczny. Zachęcam, szanowni artyści, abyście nigdy nie brali przykładu z takiej osoby, która ostatnio przedstawiła performans w Berlinie i próbowała (Dzwonek) być artystą. (Oklaski) (Poseł Dariusz Matecki: W Kłodzku macie swojego reżysera.)
Mówca: Daria Gosek-Popiołek
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Ministro! Przytaczany tu raport ˝Policzone i policzeni˝ o sytuacji artystów pokazuje smutny i alarmujący obraz środowiska artystycznego. 28% artystów osiąga średnie przychody z pracy artystycznej na poziomie nie wyższym niż próg ubóstwa. Kolejne 29% sytuuje się pomiędzy progiem ubóstwa a minimalną krajową. Łatwo rzucić te liczby, nie myśląc o tym, co za nimi się kryje. Artysta, który nie ma ubezpieczenia zdrowotnego, artystka, która nie ma szans na macierzyński i boi się jutra, twórca ludowy, który nie wie, co z jego emeryturą i boi się o przyszłość. 10% artystów nie posiada żadnej formy ubezpieczenia, chociaż ciężko pracują i robią wszystko, by utrzymać się na powierzchni. To jest ten obraz i to są te osoby. Ta ustawa zapewnia siatkę bezpieczeństwa rozpiętą wokół tych, którzy tworzą naszą kulturę, budują naszą narodową tożsamość. (Dzwonek) To jest inwestycja w nasze społeczeństwo, w nas samych. Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ocenie skutków regulacji wskazano, że status artysty zawodowego z prawem do dopłaty uzyska ok. 34 tys. osób.Mam nadzieję, że 34 tys. i jedna, czyli ja. Z chęcią się w to włączę. Sprzedałem właściwie na cel charytatywny za 2,5 tys. zł bazgroł, trzeba to powiedzieć wyraźnie: bazgroł. (Poseł Alicja Łuczak: Już to mówiłeś.) Mam w domu bardzo dużo zeszytów z różnego rodzaju bazgrołami jeszcze z czasów szkolnych. Zastanawiam się, czy nie powinienem w tym momencie ich w ogóle wpisać do oświadczenia majątkowego. To jest naprawdę bardzo ciekawa sytuacja. Chodzi o to, czy mnie zaraz ktoś nie sprawdzi. Jeden za 2,5 tys., to zeszyt, w którym jest, nie wiem, kilkadziesiąt takich bazgrołów, może być naprawdę sporo warty. Prawda jest taka, że to jest sytuacja, w której wy już to definiujecie. Ta komisja będzie nadawać status artysty zawodowego. Już wiecie nawet komu, bo już ich wyliczyliście. Generalnie będzie dawać swoim, czyli krewnym i znajomym królika. (Oklaski)
Mówca: Norbert Pietrykowski
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoki Sejmie! Też jestem artystą, grałem w filmie ˝Vinci 2.˝ Zachęcam do obejrzenia, jak ktoś nie widział. Wybitna rola. (Wesołość na sali, oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Poseł Dariusz Matecki: Dobrze, że nie grał pan na niebieskiej platformie.) Ale za to grałem na niebieskich migdałach. Drodzy Państwo! Wysoki Sejmie! 74% badanych nie popiera pomysłu finansowego wsparcia artystów przez państwo. Tak wynika chociażby z badań przeprowadzonych dla ˝Super Expressu˝. Jestem zatem w mniejszości, bo uważam, że ten projekt powinien być dalej procedowany. Ale chciałbym zapytać o koszty administracyjne programu i koszty związane z funkcjonowaniem tej specjalnej komisji, która będzie oceniać, kto jest artystą, a kto tym artystą nie jest. W związku z tym, że grałem w filmie ˝Vinci 2˝ oceniam się jako artysta. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Drodzy Artyści! Przedstawiciele Środowisk Kreatywnych! Prawica mówi, że społeczeństwo nie popiera tych rozwiązań. (Poseł Witold Tumanowicz: Sondaże to mówią.) Ale prawda jest taka, że już pierwszego dnia po przyjęciu przez Radę Ministrów tego projektu ustawy to państwo najbardziej zaatakowali minister Martę Cienkowską i artystów. (Poseł Bartłomiej Pejo: Do dymisji.) Hejt się leje strumieniami. I to jest przerażające. Merytoryczne argumenty nie przebijają się przez to do naszego społeczeństwa. Tutaj duża praca przed nami. Pani Minister! Chciałam państwu bardzo serdecznie podziękować. Drodzy artyści, trzymam za państwa kciuki, żebyście po 30 latach doczekali się tej ustawy. Życzę państwu wytrwałości. Odwagę już macie, dziś potrzebujecie naszego wsparcia. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W Polsce ponad 360 tys. dzieci żyje w skrajnym ubóstwie, a federacja banków żywności wskazuje, że problem jest znacznie większy. (Poseł Piotr Adamowicz: Ale to już było.) Niech pani powie, jak pani nie wstyd składać taki projekt. Czy rząd przyznaje, że przy 50-procentowych kosztach uzyskania przychodów część twórców ma dwukrotnie wyższy realny przychód niż ponad 4 mln Polaków zarabiających w okolicach minimalnego wynagrodzenia? Dlaczego wszyscy Polacy mają dopłacać do artystów, a nie do rzemieślników, pracowników sezonowych, małych przedsiębiorców, freelancerów, samotnych rodziców i wszystkich, którzy dostają pieniądze nieregularnie? I czy premier Donald Tusk naprawdę uważa, że lepiej w każdym polskim domu oznacza nowe obciążenia dla pracujących rodzin po to, aby finansować specjalny system dla artystów? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marcin Józefaciuk
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam cztery pytania. Jakie mechanizmy mają ograniczyć uznaniowość komisji przy przyznawaniu statusu artysty zawodowego? Czy analizowano sytuację nauczycieli szkół artystycznych, muzyki, plastyki, edukatorów kultury i instruktorów, którzy również często łączą kilka form pracy i nadal słyszą głównie o symbolicznych waloryzacjach? Ile z planowanych środków trafi realnie do ZUS w formie składek, a ile pochłonie administracja, komisje, obsługa i procedury? Czy składka od minimalnej podstawy ma być przedstawiona jako realne bezpieczeństwo socjalne, czy tylko jako minimalne wejście do systemu, które nie rozwiąże problemu niskich emerytur? Dziękuję.
Mówca: Henryk Szopiński
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Minister! Wysoka Izbo! Przygotowałem sobie wystąpienie, ale te argumenty już wielokrotnie padały, więc trochę to zmienię. Muszę się odnieść do skandalicznych słów posłów Konfederacji. One mnie osobiście, przepraszam za emocjonalny ton, oburzają i obrażają. (Poseł Witold Tumanowicz: Co było skandaliczne?) Panowie! Każdy może zostać posłem, nawet poseł Tumanowicz, tak? Ale nie każdy może zostać artystą, proszę pana. (Oklaski) Każdy może zostać posłem, nawet pan poseł Matecki. Ale nie każdy może zostać pianistą, akordeonistą czy gitarzystą. (Głos z sali: Dokładnie.) Jestem gotowy do konfrontacji nawet tu i teraz. Panowie, stańcie do konfrontacji. Czy to zrobicie? Wy proponujecie Polskę bez kultury, państwo bez kultury. Jeżeli mielibyśmy pójść tym tropem, to za jakiś czas, za kilkadziesiąt lat wskoczymy z powrotem na drzewa, panowie. Dziwi mnie, że krytykujecie ten projekt ustawy. (Poseł Witold Tumanowicz: Zawsze możesz być słabym artystą.) Sami korzystacie z polskiej kultury. Robicie sobie zdjęcia na premierach, na koncertach. (Dzwonek) Wrzucacie na swoje konto na Facebooku. I co? To wam nie przeszkadza, a twórcom bronicie bezpiecznego zabezpieczenia socjalnego. Panowie, jeżeli naród nie szanuje artystów za życia, to najczęściej przypomina sobie o nich przy odsłanianiu pomników. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bartłomiej Pejo
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Pani Minister! Jedno pytanie: Jakie będą kryteria doboru osób do komisji opiniującej wnioski tych artystów i pseudoartystów? (Poseł Artur Szałabawka: Ma być lewactwo.) Pytam konkretnie: Czy działacze, rządzący obecnie politycy, ich młodzieżówki, samorządowcy będą mogli zajmować etaty stworzone przez tę ustawę i opłacane przez zwykłego podatnika? Dziękuję bardzo.
Mówca: Ewa Szymanowska
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Ministro! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Chcę wyraźnie podkreślić, że mój głos nie jest przeciwko artystom ani przeciwko ich wsparciu. To głos w imieniu wielu osób, które pytają o sprawiedliwość proponowanych rozwiązań. W ostatnich tygodniach wielokrotnie słyszymy od obywateli jedno pytanie: Skoro wiele osób prowadzi działalność gospodarczą, pracuje na umowach cywilnoprawnych lub osiąga nieregularne dochody, to dlaczego dopłaty do składek mają objąć wyłącznie artystów? Z podobnymi problemami mierzą się także tłumacze, graficy, freelancerzy czy drobni przedsiębiorcy. Jak mamy im wyjaśnić, że taki mechanizm jest sprawiedliwy? Mamy też wrażenie, że część tych wątpliwości wynika z niewystarczającej komunikacji ministerstwa kultury, co niestety dało opozycji paliwo do tego, żeby w to uderzyć. Dlatego pytam: Jak ministerstwo uzasadnia ten model wsparcia z punktu widzenia (Dzwonek) sprawiedliwości społecznej? (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)
Mówca: Ewa Schädler
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Szanowni Artyści! Jeśli odpowiedzią na wszystko byłoby kryterium płynące z wolnego rynku, to mielibyśmy proste życie. Ale jak wolny rynek oceniłby wartości takie jak miłość, odpowiedzialność, przyjaźń? Przecież wolny rynek nie jest w stanie ocenić wartości. Dlatego wolny rynek nie jest w stanie ocenić tych ludzi, którzy pracują w wartościach, dla wartości, często niezamkniętych w jednym życiu, bo często docenionych niestety dopiero po śmierci. Słyszymy, jak strasznie Izba nie może tego przeżyć, że artyści będą docenieni, że zawód artysty będzie doceniony. (Dzwonek) Dlatego proszę, aby ministerstwo odpowiedziało na pytanie, jakimi kryteriami będziecie się kierować, tak aby rozjaśnić te niejasności. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Mam konkretne pytanie dotyczące jednej kwestii zapisanej w ustawie. Warunkiem uzyskania dopłaty do składek jest cenzus dochodowy, który jest określony na następującym poziomie: średni roczny dochód z 3 lat, niewyższy niż 125% dwunastokrotności minimalnego wynagrodzenia. Ja bym chciała, żeby pani minister wyjaśniła, skąd się wzięło te 125%. Czy to jest też uczciwe, że państwo chcecie dopłacać artystom, których dochód będzie wyższy niż poziom płacy minimalnej pomnożonej przez te 12 miesięcy przez te 3 lata? Czy nie byłoby po prostu okej ustawić to na poziomie płacy minimalnej, skoro ta debata na temat dopłat do składek artystów budzi aż tak duże emocje i powoduje tak negatywny odbiór społeczny? Warto byłoby to wytłumaczyć, żeby te emocje po prostu stonować. Mam nadzieję, że będziemy do tego wracać w czasie prac nad ustawą w komisji, ale byłoby chyba dobrze, żeby to po prostu wyjaśnić. Skąd to się wzięło? Kto to wymyślił? Na jakim etapie to się w ogóle pojawiło? (Dzwonek) Będę bardzo wdzięczna za odpowiedzi. (Oklaski)
Mówca: Anna Gembicka
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ten sprowadza się do tego, że państwo będzie rozdawało certyfikaty artystyczności i pieniądze podatników. W przestrzeni publicznej twarzami tej dyskusji stają się osoby, które o Polakach reprezentujących takie zawody jak sprzątaczki, kurierzy, kierowcy, sprzedawcy czy nawet żołnierze mówią wyłącznie pogardliwie. Tak, twarzą tej ustawy jest pani Kurdej-Szatan, która obrażała polskich żołnierzy, a której w nagrodę daliście dobrze płatną posadę w TVP. Twarzą jest Jaś Kapela, uczestniczący w patowalkach. Twarzą jest niejaki Ralph Kamiński, znany z udawania psa i tekstu, że artysta ma szczególne potrzeby, a praca w jakimś sklepie to zupełnie coś innego. Dla Polaków macie rosnące koszty życia, rosnące podatki, rachunki, kolejki do lekarzy, a dla wybranych środowisk specjalny status i dopłaty. Za chwilę dowiemy się, że dla artystów też zrobicie specjalne saloniki VIP jak w szpitalu zarządzanym przez Trzaskowskiego. Pani minister mówiła (Dzwonek) o szacunku dla artystów, a ja domagam się, żeby artyści zaczęli szanować pozostałych obywateli i żeby zdali sobie sprawę z tego, że nie są żadną nadzwyczajną kastą. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Małgorzata Tracz
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Chcę powiedzieć przede wszystkim jedno: dziękuję. Dziękuję za to, że dba pani o polską kulturę, i to nie tylko tę z pierwszych stron gazet, ale przede wszystkim tę lokalną, niszową, tę oryginalną. (Oklaski) Artyści i artystki to ciężko pracujący ludzie, to rzemieślnicy kultury. Przez dekady państwo polskie zostawiało ich samym sobie - na umowach śmieciowych, bez prawa do chorobowego i bez szans na godną emeryturę. Projekt ustawy o ubezpieczeniach artystów zawodowych wreszcie kończy z tym systemowym wykluczeniem. To nie jest rozdawnictwo. To przywrócenie elementarnej godności i sprawiedliwości. Panie Marszałku! Jeszcze słowo do opozycji. Wy w tym projekcie próbujecie widzieć tylko Jasia Kapelę, który nawet na nim nie skorzysta. A tu chodzi o kapele wiejskie. (Poseł Dariusz Matecki: Skorzysta, jak przestanie dostawać stypendium.) Chodzi o młodych muzyków w operze. Chodzi o tancerzy w teatrze, o lokalnych twórców (Dzwonek), o duszę i serce naszych małych ojczyzn. (Poseł Artur Szałabawka: O lewaków chodzi.) Przestańcie trywializować ustawę, od której zależy elementarne bezpieczeństwo tysięcy ludzi. (Oklaski)
Mówca: Sławomir Ćwik
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Pani minister, przyznam się, że przejrzałem ten projekt ustawy, wysłuchałem pani wystąpienia i tak naprawdę nie wiem, dla kogo ta ustawa jest. Pani powiedziała, że ona jest dla pracowników muzeów, filharmonii. Czy to oznacza, że te osoby odejdą z umów o pracę w tych instytucjach, staną się artystami zawodowymi i będą fakturowali swoje usługi dla tych instytucji, tam gdzie pracują? (Oklaski) (Głos z sali: Ha, ha, ha!) (Poseł Klaudia Jachira: Pracują na umowach o dzieło.) Bo faktycznie to im się opłaci, dlatego że wykażą dochód w połowie wysokości przychodu jako artyści. To będzie oznaczało, że nie tylko otrzymają dopłatę na składki, lecz także będą mieli więcej na rękę aniżeli wtedy, kiedy pracowali na umowę o pracę, a jeszcze być może będą mogli skorzystać ze świadczeń socjalnych, bo ich dochód wyliczony z 50% kosztów będzie niski. Obawiam się, że ta ustawa jest dramatycznie źle skonstruowana. Nie wiem, czy będziemy (Dzwonek) w stanie ją poprawić w trakcie prac w komisjach. Dlatego tak istotne jest skierowanie jej do pracy w Komisji do Spraw Deregulacji, bo to jest naprawdę olbrzymi problem. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Norbert Jakub Kaczmarczyk
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przed chwilą pani poseł mówiła o kapelach wiejskich, o tym, że ta ustawa będzie wspierać kapele wiejskie. Myślę, że trzeba uzgodnić wersję z panem marszałkiem, bo odnośnie do wspierania inicjatyw lokalnych, kapeli wiejskich (Gwar na sali, dzwonek) i tego typu inicjatyw, jest osobna ustawa, o której debatowaliśmy na wspólnym posiedzeniu połączonych komisji, więc jakaś konkurencja się tu wkradła. Chciałbym zapytać panią minister tak naprawdę o definicję artysty, o to, kto stworzy ten zamknięty katalog. Bo jeżeli katalog będzie otwarty, to będą miejsca do nadużyć. Chciałbym zapytać, w jaki sposób będziecie państwo weryfikować - posłowie często to tutaj ośmieszali w taki ciekawy sposób - kto jest artystą, a kto tym artystą nie jest. Kto to będzie oceniał i dlaczego w ten sposób? (Poseł Artur Szałabawka: Lewacy.) Natomiast co do aktywności - bo tutaj padały głosy co do aktywności poszczególnych polityków (Dzwonek) z prawej strony - zapytam, czy aż trzech ministrów jest potrzebnych przy jednej ustawie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Magda jest po krakowskiej PWST. Utrzymuje się z epizodów w serialach, do tego wpadnie kilka reklam w roku. By mieć ubezpieczenie, zapisuje się do urzędu pracy i z niego wypisuje. Nie stać jej na zapłacenie dobrowolnej składki zdrowotnej do NFZ-etu. Państwo zainwestowało ok. 0,5 mln zł w jej edukację. Na roku było 20 osób. Nikt nie został gwiazdą, połowa roku już nie pracuje w zawodzie. Ale to państwo zainwestowało miliony złotych w wykształcenie tych osób. To państwowe uczelnie ustalają liczbę studentów. Czy objęcie ubezpieczeniem najbardziej potrzebujących nie powinno być konsekwencją tych poprzednich decyzji? Artyści nie mają traktorów. Nie zablokują miast. A do działalności rolników, w tym do ich ubezpieczeń w KRUS-ie, dopłacamy 18,5 mld zł rocznie. Artyści nie chodzą w sutannach. (Poseł Dariusz Matecki: Jak to nie?) Ich dar pochodzi od Boga. A jednak nie ma dyskusji o tym, by księża nie byli ubezpieczeni. (Dzwonek) Artyści nie spalą opon, gdybyśmy wpadli na pomysł, by przestać dopłacać 9 mld zł do nierentownego węgla. Upolityczniony, nacjonalistyczny IPN przewala 600 mln zł rocznie, podczas gdy wy macie problem z ustawą, która jest o 250 mln zł rocznie tańsza. (Poseł Artur Szałabawka: Dodatkowa emerytura.)
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Sektor kultury jest warty 65 mln... (Głos z sali: Miliardów.) 65 mld zł rocznie. To rolnictwo jest nierentowne, nie kultura. (Głos z sali: Patoartysto.) To górnicy... (Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski) (Poseł Dariusz Matecki: Klaudia, ty na pewno dużo zarobiłaś w filmach.)
Mówca: Rafał Kasprzyk
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Pani Minister! Któryś z dziennikarzy zapytał mnie na korytarzu, co sądzę o tej ustawie. W kontekście mojej odpowiedzi ta osoba powiedziała, że jak ktoś nie zarabia jako artysta, to może wziąć się do uczciwej pracy, założyć firmę. I tu jest wielkie niezrozumienie, bo dzisiaj w Polsce mamy prawie 3 mln firm, z których 2,5 mln to mikroprzedsiębiorstwa, które podejmują dużo większe ryzyko niż ukończenie studiów czy praca zarobkowa i nie zawsze mają możliwości. A wartości, które powinniśmy dzisiaj w tej Izbie rozpatrywać, to nie tylko miłość, o której mówiła moja koleżanka, ale również sprawiedliwe państwo, sprawiedliwość i uczciwość. Czy nie obawia się pani, że po wejściu tej ustawy w życie artyści zarabiający 10 tys. zł czy 12 tys. zł (Dzwonek) po odliczeniu 50% kosztów będą śmiać się z tych, którzy uczciwie pracują, zakładają firmę, podejmując dużo większe ryzyko? Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Piotr Paweł Strach
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przysłuchując się debacie dotyczącej artystów i dopłat do świadczeń emerytalnych, warto wspomnieć trzy hasła. Pierwsze to jest hipokryzja, drugie to jest kapitalizm, trzecie to jest sztuczna inteligencja. Hipokryzja. PiS poparłby tę ustawę, gdyby ją złożył minister Gliński, bo nad tym pracowali i tego chcieli. Ale że nie składa tego PiS, to trzeba to krytykować. Innym wyszło ze słupków poparcia, że warto zaatakować artystów, warto ich ośmieszać, bo to jest mała grupa społeczna. Jakoś nie mają odwagi, żeby zaatakować rolników, osoby duchowne, górników czy służby mundurowe, które także mają dopłaty. (Poseł Artur Szałabawka: Wystarczy, że lewacy cały czas atakują.) Ale małą grupę społeczną, która nie jest w stanie im się politycznie narazić, łatwo jest krytykować. Kapitalizm. Temat sztuki i kapitalizmu. Od razu przychodzi mi do głowy Nikifor Krynicki, czyli artysta ludowy, który rzeczywiście nie zarabiał na swojej sztuce wielkich pieniędzy, ale spuścizna, która po nim została, jest dzisiaj (Dzwonek) bezcenna. Mówienie o kapitalizmie w sztuce jest bez sensu. I na koniec: sztuczna inteligencja. Artyści będą pierwszą grupą społeczną, którą sztuczna inteligencja zmiecie z rynku - ? propos kapitalizmu. (Oklaski)
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Doceniając artystów oraz wkład kultury w dziedzictwo narodowe Polski, trzeba jasno powiedzieć, że rządowy projekt ustawy o wsparciu artystów w zakresie ubezpieczeń społecznych drastycznie narusza zasadę sprawiedliwości społecznej. Rząd decyduje się na wybiórcze pomaganie tylko jednej, wybranej grupie zawodowej. W związku z tym mam do ministra kultury dwa fundamentalne pytania: Po pierwsze, dlaczego tworzą państwo elitarny, zamknięty system dopłat do składek ZUS wyłącznie dla twórców, ignorując setki tysięcy innych obywateli: kurierów, opiekunów medycznych czy pracowników gastronomii, którzy również pracują na niestabilnych umowach śmieciowych i zarabiają grosze? Czym różni się ubóstwo artysty od ubóstwa mechanika czy sprzątaczki? Po drugie, jak rząd zamierza wytłumaczyć milionom ciężko pracujących Polaków, którzy co miesiąc z trudnością opłacają (Dzwonek) pełne ryczałtowe składki ZUS, że z ich podatków będą teraz finansowane ubezpieczenia dla wybranej grupy zawodowej.
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Ten projekt to nie jest systemowe rozwiązanie problemu umów śmieciowych w Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Artur Szałabawka: Brawo!)
Mówca: Elżbieta Anna Polak
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Mamy w Polsce 2,5 tys. absolwentów uczelni artystycznych. Aż 69% z nich nie osiąga przychodów pokrywających minimalne wynagrodzenie. Dlatego ta ustawa to jest absolutne minimum, jeżeli chodzi o ich bezpieczeństwo. My nie rozdajemy pieniędzy. To jest dopłata do składki ZUS-owskiej. Te pieniądze trafią na konto ZUS, i to tylko w przypadku tych osób, które nie zarobią więcej niż 68 tys. zł rocznie i uzyskają status artysty zawodowego. To jest naprawdę mała grupa, licząca jakieś 20 tys. osób, ale ta grupa robi wielkie dzieła. Bo, proszę państwa, kultura to jest to, co zostaje, jak już nie ma nic. (Dzwonek) Tu nie ma nic. (Poseł Dariusz Matecki: A tam jest rtęć.)
Mówca: Kamil Wnuk
Data: 2026-06-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Drodzy Artyści i Drodzy Rodacy! Naród może mieć silną gospodarkę, nowoczesną armię i świetne drogi, ale jeśli straci kulturę, zacznie tracić także swoją pamięć. Jak mówił Jan Paweł II, naród żyje z kultury i dla kultury. To jedno zdanie najlepiej pokazuje, dlaczego dzisiejsza debata jest tak ważna chyba dla nas wszystkich. Kultura jest naszym wspólnym językiem. To opowieść o tych, którzy byli, o tym, kim byliśmy, kim jesteśmy i kim chcemy być w przyszłości. To ona buduje więzi między pokoleniami i pozwala zachować tożsamość nawet w najtrudniejszych chwilach. W Polsce tysiące artystów żyje od projektu do projektu, od koncertu do koncertu, od spektaklu do spektaklu. To są rzeczy ważne dla nas wszystkich, ale artyści sami często odczuwają niepewność jutra. Państwo powinno być partnerem, a nie biernym obserwatorem. (Dzwonek) Dlatego, panie Matecki, państwo można zbudować z betonu i stali, ale naród można zbudować tylko na fundamencie kultury. Dziękuję. (Oklaski)