Mówca: Jan Łopata
Data: 2013-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić opinię o sprawozdaniu Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy budżetowej. Wysoki Sejmie! Dzisiejszą debatą i piątkowym, mam nadzieję, przebiegającym bez zakłóceń głosowaniem, choć ta nadzieja po dzisiejszych wystąpieniach jest coraz mniejsza, Sejm zakończy prace nad ważną, a niektórzy mówią, że najważniejszą w roku ustawą, ustawą budżetową. Jest to niewątpliwie istotny akt prawny państwa demokratycznego. Skupiają się w tej ustawie jak w soczewce i instytucjonalne, i ludzkie oczekiwania, ale i chłodno oceniane możliwości. Mówiłem, że ustawa budżetowa jest istotnym elementem demokratycznego państwa i w istocie tak jest. Również dyskusja i spory leżą w charakterze demokracji. Ze swej strony dodałbym tylko: jeśli spory nie przekraczają granicy, granicy kultury, tej międzyludzkiej kultury, i nie przekraczają granicy śmieszności. A mówię to w kontekście toczących się równolegle prac i dyskusji nad ustawą o zmianie niektórych ustaw w związku z określeniem zasad wypłaty emerytur ze środków zgromadzonych w otwartych funduszach emerytalnych, potocznie zwaną ustawą o OFE. Wysoki Sejmie! W wystąpieniach wielu osób zainteresowanych pozostawieniem status quo w zasadach gromadzenia środków w funduszach emerytalnych, chyba dla żartu i kpiny nazwanych otwartymi, padają ciężkie oskarżenia - przed chwilą też mogliśmy wysłuchać tych oskarżeń - że zmiana tej ustawy to skok na kasę i w podtekście załatanie dziury budżetowej. Nie ma chyba bardziej kuriozalnego i bezczelnego oskarżenia. Próbuje się narzucić taką retorykę: pieniądze zgromadzone w OFE to są pieniądze Polaków, a budżet... A budżet to jest sprawa rządu. Otóż nie. Proszę nie oszukiwać społeczeństwa. W dniu 7 lutego 2011 r. ówczesny minister finansów użył dość dramatycznego i drastycznego porównania otwartych funduszy emerytalnych do raka, który urósł do gigantycznych rozmiarów i niszczy cały system emerytalny, a teraz przerzucił się na finanse publiczne. Dalej usłyszeliśmy informację, że globalnie 1/3 długu publicznego wynika z otwartych funduszy emerytalnych, czyli 232 mld zł. Przypominam, że ta wypowiedź jest z 7 lutego 2011 r., a z dostępnych danych wynika, że gdybyśmy dokładnie policzyli od 1999 r., czyli od roku, w którym zaaplikowano Polsce tzw. cztery wielkie reformy, w tym właśnie emerytalną, dług publiczny według Głównego Urzędu Statystycznego wzrósł z 232 mld zł - właśnie wówczas, w roku 1999 - do 745 mld pod koniec roku 2010, czyli o 475 mld zł, w tym z powodu otwartych funduszy emerytalnych - o 232 mld zł, czyli dokładnie o połowę. Po wielkich bojach, trochę przypominających te z ubiegłego tygodnia, ustawą z dnia 25 marca 2011 r. zredukowaliśmy o 2/3 wysokość składki przekazywanej z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do otwartych funduszy emerytalnych. Dzięki tej zmianie w roku 2011 uratowano ok. 13 mld zł, a w roku 2012 - ok. 18 mld zł, co oczywiście zmniejszyło potrzeby pożyczkowe państwa i koszty wynikające z obsługi długu. Wyraźnie widać bezsens funkcjonowania otwartych funduszy emerytalnych polegający na tym, że obecnie Polska zadłuża się, aby przekazać im pieniądze, a w tzw. międzyczasie, czyli w ciągu kilkudziesięciu lat, instytucje pobierają opłaty wynoszące na początku nawet 10%, by bez publicznej kontroli inwestować nasze przymusowo przekazane pieniądze. Jak inwestować? Podajmy przykład, rok 2008. Otwarte fundusze emerytalne straciły w tymże roku 14% zgromadzonego naszego kapitału, pieniędzy emerytów - trzeba mówić jednoznacznie - a 14% to ponad 20 mld zł, by w tym samym roku zainkasować kilkaset milionów zysku. Gdzie jest druga taka instytucja na świecie? Gdzie jest drugie takie państwo, które przymusza ustawowo swoich obywateli do oddawania pieniędzy prywatnym instytucjom bez nadzoru? Rok 2011, jeśli chodzi o efekty, był zresztą podobny. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał do OFE ponad 15 mld zł, a na koniec oszczędności Polaków zgromadzone w otwartych funduszach emerytalnych były wyższe tylko o 3,5 mld zł. Kolejne 12 mld zł straciliśmy - stracili polscy emeryci. Wysoki Sejmie! Przypomniałem te fakty, bo jeszcze brzmią oskarżenia - padające na tej sali w związku z dyskusją o otwartych funduszach emerytalnych - o pozbawienie Polaków oszczędności, o nacjonalizację, o zasypywanie dziury budżetowej. Jak inaczej te przytoczone przeze mnie fakty dotyczące działalności otwartych funduszy emerytalnych prezentują się na tle pracy nad budżetem w komisjach sejmowych? Chodzi o błaganie, prośby płynące ze sfery budżetowej o nieblokowanie przez kolejny rok podwyżek wynagrodzeń, konieczność wykorzystania Funduszu Pracy do celów nie wprost wynikających z ustawy, walkę o większy o kilka milionów lub nawet kilkaset tysięcy budżet dla takich instytucji, firm i organizacji, jak straż pożarna, Policja, Urząd Patentowy - przecież nie muszę tłumaczyć, jak ważne funkcje mają do spełnienia - czy tę najbardziej bolącą nas decyzję o zmniejszeniu o 3/4, o 750 mln zł planu finansowego ˝Narodowego programu przebudowy dróg lokalnych˝. Nie chcę powtarzać argumentów, które bardzo szczegółowo omówiliśmy w ramach ubiegłotygodniowej informacji bieżącej. Można by rzec, że wszyscy byliśmy ˝za˝, a mimo to na chwilę obecną nie mogę mówić o znalezieniu rozwiązania. Mogę jedynie poinformować, że zapadły ustalenia i osiągnięto porozumienie o wykorzystaniu środków funduszu leśnego do realizacji zadań wynikających z tego programu. To bardzo dobrze, to naprawdę bardzo dobrze. Rozumieją ten problem również leśnicy. Budują i remontują wiele dziesiątków kilometrów dróg leśnych, by w rezultacie wyjechać swymi ciężkimi pojazdami na drogi gminne i powiatowe nieprzystosowane do przewozu takich ładunków. Mam nadzieję, że ustalenia przerodzą się jak najszybciej w konkretne rozwiązania. Z takim przekonaniem nie składamy poprawki budżetowej w tym zakresie. Na pewno wymogi czy potrzeby zwiększenia środków na ˝Narodowy program przebudowy dróg lokalnych˝ są w świadomości nas wszystkich tu w Sejmie i wśród samorządowców. A z pakietu poprawek, które były złożone i nad którymi pracowała komisja i o których również informował szczegółowo pan przewodniczący, warto zauważyć w zestawieniu poprawkę 25., która powoduje zwiększenie o 10 mln zł budżetu wojewodów z przeznaczeniem dla komend powiatowych Państwowej Straży Pożarnej, a także poprawki 27. i 28. zwiększające adekwatnie o 2 mln zł i 1,5 mln zł wydatki dla jednostek OSP będących w krajowym systemie ratowniczo-gaśniczym i dla jednostek spoza systemu. Podkreślam te poprawki i uwypuklam te kwoty w kontekście omawianych przed chwilą miliardów, traconych miliardów. Jak niezbędna i jak profesjonalna jest to służba - mówię oczywiście o druhach strażakach - po raz kolejny udowodnili druhowie przy okazji pożaru gazociągu i usuwania skutków wichury z ostatnich dni. O ile łatwiej byłoby nam ustalić dla nich godziwe budżety, gdyby nie ten budżetowy rak - żeby pozostać już w tej retoryce byłego ministra finansów. Ale chcę również, by wybrzmiało to w kontekście zarzutu dotyczącego łatania dziury budżetowej. Wysoki Sejmie! Chciałbym zauważyć jeszcze bardzo ożywioną dyskusję i poprawki, które dotyczą części budżetowej 01: Kancelaria Prezydenta RP, w rozdziale 92 123: Narodowy Fundusz Rewaloryzacji Zabytków Krakowa, od poprawki najdalej idącej, zmierzającej do innego usytuowania tego funduszu, przemieszczenia w zasadzie z części 01: Kancelaria Prezydenta RP do części 24: Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego, do poprawek, które umniejszają wielkość tego funduszu na zadania równie ważne. Jesteśmy przekonani, że takie usytuowanie funduszu na bardzo przecież szczytny cel jest w dalszej perspektywie nie do utrzymania. Potrzebna jest jednak znacznie wcześniejsza, nie w momencie projektowania budżetu i dyskusji nad budżetem, dyskusja i przygotowanie zmian w tym zakresie. Wysoki Sejmie! Koleżanka klubowa pani poseł Tokarska odniesie się do innych zagadnień dotyczących prac nad ustawą budżetową. Na zakończenie chciałbym poinformować w imieniu klubu, iż popieramy poprawki rekomendowane przez Komisję Finansów Publicznych i będziemy głosowali za przyjęciem sprawozdania. Bardzo dziękuję. (Oklaski)