Mówca: Marek Ast
Data: 2022-03-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt... A, przepraszam bardzo, w imieniu wnioskodawców, ale wnioskodawcami są posłowie Prawa i Sprawiedliwości, projekt jest poselski. Czyli mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o ochronie niezawisłości sędziowskiej i szczególnych zasadach odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej sędziów. Celem projektu jest wzmocnienie niezawisłości sędziowskiej, ochrony konstytucyjnej niezawisłości sędziowskiej, ale też - tak jak zapowiadaliśmy - wykonanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Projekt nie zmierza jednak w kierunku całkowitej likwidacji Izby Dyscyplinarnej. Proponujemy przeniesienie postępowań dyscyplinarnych wobec sędziów do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy ma być w tym momencie sądem dyscyplinarnym w stosunku do sędziów, natomiast Izba Dyscyplinarna ma być sądem II instancji dla pozostałych zawodów prawniczych w postępowaniach dyscyplinarnych. Jednym słowem, spełniamy te postulaty, które płyną ze strony i Komisji Europejskiej, i środowiska sędziowskiego, aby postępowania dyscyplinarne nie były prowadzone przez obecną Izbę Dyscyplinarną Sądu Najwyższego. Jednocześnie wprowadzamy do tego projektu wprost, dosłownie tezę 137 uzasadnienia wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i stwierdzamy w art. 2, że sędzia nie może być pociągnięty do odpowiedzialności karnej ani odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn polegający na wydaniu określonej treści orzeczenia, chyba że do wydania orzeczenia doszło na skutek poważnych i całkowicie niewybaczalnych zachowań ze strony sędziego, polegających w szczególności na celowym - wynikającym ze złej wiary lub z wyjątkowo poważnych i rażących zaniedbań - pogwałceniu przepisów prawa krajowego i prawa Unii Europejskiej, których przestrzeganie mają zapewnić, oraz na arbitralnym szafowaniu wyroków lub na odmowie wymiaru sprawiedliwości. Proszę państwa, tak do tej pory było, nikt nie ścigał sędziów za treść wydanych przez nich orzeczeń, ale jeżeli jest to w ten sposób interpretowane, jeżeli w przestrzeni publicznej pojawiają się tego rodzaju zarzuty, niech ta wątpliwość raz na zawsze zostanie rozstrzygnięta. I tak się dzieje w tym projekcie, który proponujemy Wysokiej Izbie. Projekt wprowadza zasady proceduralne dotyczące postępowań, które już zostały wszczęte przez Izbę Dyscyplinarną, one będą kontynuowane przez Sąd Najwyższy. Wprowadza również zasady doboru składów orzekających w postępowaniu dyscyplinarnym w Sądzie Najwyższym. Oczywiście te składy będą losowane, więc wszyscy sędziowie Sądu Najwyższego będą mogli znaleźć się w składach orzekających w postępowaniach dyscyplinarnych wobec sędziów. Uważamy, że projekt czyni zadość wszystkim wskazaniom TSUE, a równocześnie porządkuje zasadę odpowiedzialności karnej i dyscyplinarnej sędziów w sytuacji potencjalnego konfliktu takiej odpowiedzialności z konstytucyjną zasadą niezawisłości sędziowskiej. Zaletą tego projektu jest jego prostota. To jest krótki projekt, jednocześnie zabezpiecza w sposób pełny status sędziów Sądu Najwyższego, którzy dzisiaj w tym sądzie orzekają. Oczywiście Prawo i Sprawiedliwość jest gotowe na propozycje odnośnie do tego projektu. Jesteśmy gotowi przyjąć wszystkie dobre (Dzwonek) rozwiązania, które będą zgodne z polską racją stanu. Dziękuję.