Mówca: Szymon Hołownia
Data: 2026-04-15 (Sejm RP, kadencja 10)

No cóż. A było tak miło. Jaki ma to związek z małżeństwem? Czy jest to nakaz aresztowania, to nie wiem. Zależy, kto ma jakie doświadczenia. (Poseł Sebastian Kaleta: Na wieczność.) Bardzo proszę, panie ministrze. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha: Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedłożony rządowy projekt ustawy ma na celu dopełnienie unormowań wynikających z decyzji ramowej 2002/584. Jest to regulacja, która wprowadziła już lata temu europejski nakaz aresztowania będący swoistym kamieniem węgielnym sądowej współpracy państw członkowskich, które zastąpiły postępowania ekstradycyjne szczególnym rodzajem postępowań o uznawaniu orzeczeń wydawanych przez państwa członkowskie. Europejskie nakazy aresztowania stały się już codziennością nie tylko Polski, ale także państw członkowskich Unii Europejskiej. Wystarczy nadmienić, że każdego roku liczba wniosków czy liczba postępowań związanych z ENA w Polsce to kilkaset, jak nie liczba przekraczająca tysiąc. Tak więc jest to już powszechnie stosowany element współpracy pomiędzy sądami państw członkowskich. Natomiast na tle stosowania tych przepisów zawartych w Kodeksie postępowania karnego, art. 607 i kolejne, Komisja Europejska od lat wskazywała, że polskie regulacje mogą nie w pełni implementować postanowienia tej decyzji w zakresie równego traktowania obywateli polskich i obywateli państw członkowskich, którzy mają stałe miejsce zamieszkania na terenie Polski. Ta ewentualna dyskryminacja może się przejawiać w stosowaniu poszczególnych czynności procesowych. W związku z tym przedkładamy nowelizację, która bardzo precyzyjnie, punktowo będzie tę implementację dopełniała dokładnie w czterech obszarach, a mówimy tu o art. 5 decyzji ramowej, art. 18, art. 25, które oczywiście mają swoje odzwierciedlenia w poszczególnych jednostkach redakcyjnych Kodeksu postępowania karnego. Jak wspomniałem, źródłem tej nowelizacji jest wprowadzenie reguł, które na wszystkich etapach będą w równym stopniu traktowały obywateli polskich, w stosunku do których realizowane są europejskie nakazy aresztowane, wydawane przez sądy polskie w takich samych sytuacjach, kiedy to sądy polskie są tymi, które są zobowiązane do realizowania europejskich nakazów wydawanych przez sądy państw członkowskich. Będzie to miało zastosowanie chociażby w sytuacjach, kiedy musi dojść np. do czasowego przesłuchania osoby przed wydaniem takiego europejskiego nakazu aresztowania w związku z toczącym się postępowaniem czy dokonania czynności związanych z tranzytem. Z zastrzeżeniem oczywiście, że osobom tym, nawet jeżeli są obywatelami innych państw członkowskich, a mają swoje stałe miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej, będą przysługiwały takie same prawa jak obywatelom polskim, w tym w szczególności oczywiście będzie możliwość odbywania czy wykonywania kary z uwagi na już zakończone postępowanie sądowe. Jedna z regulacji nakłada także obowiązek niezwłocznego działania celem zapewnienia sprawności postępowań w ramach ENA w sytuacji, kiedy dotyczy ono osoby, która znajduje się na terenie państw członkowskich, a uprzednio była podmiotem postępowania ekstradycyjnego prowadzonego z udziałem państwa trzeciego. To wypełnienie luki legislacyjnej i zobowiązanie sądu realizującego europejski nakaz aresztowania do niezwłocznego wystąpienia o niezbędną dokumentację czy niezbędne działania do państwa trzeciego, z którego udziałem była realizowana ekstradycja. Ten projekt ustawy, jak wspomniałem, w zasadzie ma na celu tylko dopełnienie implementacji decyzji ramowej sprzed lat, zapewnienie jej pełnej stosowalności na terenie Rzeczypospolitej i przede wszystkim zapewnienie równego traktowania obywateli i tych, którzy nie mają obywatelstwa, a mają stałe miejsce zamieszkania na terenie Rzeczypospolitej. Chodzi o to, żeby w przypadku wszystkich czynności procesowych te przepisy były wobec wszystkich tych osób jednakowo stosowane. Dziękuję bardzo. (Oklaski)