Mówca: Piotr Walkowski
Data: 2015-01-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Wszystkiego najlepszego w nowym roku - po raz pierwszy występuję - dla wszystkich obecnych na sali i tych, którzy mnie oglądają. Szanowni Państwo! Rzeczywiście omawiamy dzisiaj sprawozdania za lata 2011-2012 i za rok 2013, też wątki dotyczące realizacji ustawy w roku 2014. Kiedy tak się przysłuchuję, to jest tak, że jedni bardzo chwalą, drudzy troszeczkę mniej. A ja powiem, że jeżeli w 2010 r. było 34 tys. miejsc, a na koniec 2014 r. 70 tys. miejsc, to według mnie nastąpił przyrost o 100%. I chyba też o to chodziło, żeby stopniowo wprowadzać te rozwiązania, które będą coraz bardziej popularne. Do tego dostosowano również ilości środków finansowych w budżecie, które też wynikały z możliwości budżetowych. Z tego też względu trudno tutaj mówić o porównywaniu - bo porównywane były kwestie instytucji - musimy przede wszystkim mówić o liczbach bezwzględnych, chociaż o dzieciach troszeczkę trudno mówić, posługując się liczbami. Przysłuchiwałem się kwestiom dotyczącym zabezpieczenia opieki nad dziećmi jednorocznymi. Przecież wraz z tymi rozwiązaniami, które zostały wprowadzone w ustawie o opiece nad dziećmi do lat 3, były wprowadzone inne instrumenty: wydłużające urlop macierzyński, ustanawiające urlop tacierzyński, to wszystko w tych właśnie latach. A więc w kwestiach opieki, najlepszej opieki, jaką mogą mieć małe dzieci - bezpośredniej opieki rodziców - są coraz większe możliwości. Wprowadzony roczny urlop macierzyński daje takie możliwości. No i kwestia prac, które prowadzone są w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, u pani minister - zapowiedź ubiegłotygodniowa, że bierze się pod uwagę wprowadzenie tzw. zasiłków miesięcznych dla dzieci urodzonych po 1 stycznia 2016 r. w wysokości 1 tys. zł na dziecko. Jeżeli to rozwiązanie zostanie wprowadzone, w okresie 12 miesięcy, w pierwszym roku życia nowo narodzonych dzieci będzie to stanowiło o możliwości najlepszej opieki, jaką jest opieka naturalnego rodzica. I nie będziemy wtenczas mówili, że zostawiamy nasze dzieci w instytucjach, żłobkach samorządowych czy prywatnych, a tam nikt nie opiekuje się nimi w sposób należyty. Niestety zdarzały się takie przypadki, ale też rozwiązania, które przyjęto w roku 2013, miały w pewnym stopniu temu zapobiec. Nie mówimy o tym, że to nastąpiło, ponieważ skupiamy się na sprawozdaniach za te trzy lata, czyli za lata 2011-2013. I ja powiem tak, też z perspektywy czasu: Czy warto było zajmować się tymi sprawami? Chyba warto, bo tutaj, myślę, również przygotowaliśmy się w ten sposób do tzw. wzrostu demograficznego, który może nie tyle wynikał z instrumentów, które zostały wprowadzone w tej ustawie, ale po prostu z cykliki pokoleniowej - ten wyż następował ze względu na wyż sprzed 25-30 lat. Zresztą w demografii to jest zawsze rozpoznawalne. Czy można coś zrobić? Odpowiedź jest tylko jedna: można, tylko trzeba to robić stopniowo, małymi krokami. Mówiliśmy, że przed obowiązywaniem tej ustawy, kiedy to w roku 2010 pracowaliśmy w Sejmie nad przygotowaniem i wprowadzeniem tego rozwiązania, tylko w dwustu dwudziestu kilku gminach były żłobki, a teraz z roku na rok ta ilość wzrasta. Bezpośrednie kontakty samorządowców ze sobą, wzorce czerpane od sąsiadów powodują, że ubywa białych plam, zmniejszają się też odległości między gminami, w których te rozwiązania są realizowane. Myślę, że dynamika przyrostu jest duża, uwzględniając uwagę już powtarzaną chyba trzykrotnie, że kiedy w lutym 2011 r. przyjmowaliśmy ustawę - weszła ona w życie troszeczkę później - rzeczywiście samorządy gminne nie miały zabezpieczonych środków, a więc w niewielkim stopniu było to wykorzystane. Czyli właściwie możemy powiedzieć, że to nie są cztery lata obowiązywania i że sprawozdanie nie jest za trzy lata, tylko za dwa. Jest również kwestia tych rozwiązań, które są powiązane - Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej prowadzi te zadania w powiązaniu z rynkiem pracy. Chodzi o zachętę, ażeby wyłonić z szarej strefy osoby, które i tak opiekują się tymi dziećmi. Ona jeszcze dostatecznie może nie jest uwidoczniona, nie jest to instrument zbyt dobrze rozpoznawalny, ale jest ta dynamika. Myślę, że będzie to w dalszym ciągu realizowane. Mamy troszeczkę za mało czasu, ażeby w ostatnim półroczu tej kadencji zająć się tymi sprawami, niemniej, znając panią minister i współpracowników, zdaję sobie sprawę, że wnioski zostały wyciągnięte. Mówiła pani minister o danych za rok 2014, które spływają do ministerstwa. One na pewno ułożą się w pewną całość i wskażą dalsze możliwości poprawy. Mówimy o czteroletnim okresie funkcjonowania tej ustawy. Jest to dość krótki czas, jeżeli chodzi o kwestię przyjętych rozwiązań. Jednocześnie to sprawia, że będzie można wprowadzić kolejne zmiany. Tak jak już powiedziałem, troszeczkę szkoda, bo chyba w ciągu półrocza się nie da, ale nasi następcy po październiku 2015 r. na pewno będą mieli w ministerstwie przygotowany projekt ustawy, ażeby ten system poprawić. Szanowni państwo, powiem tak. Z dużą przyjemnością stoję tutaj dzisiaj przed państwem. W 2010 r. i w 2011 r. miałem możliwość wraz z koleżankami i kolegami z Komisji Polityki Społecznej i Rodziny pracować nad tą ustawą. Cieszę się, że te rozwiązania zostały przyjęte i z takim efektem są wprowadzane. Chciałoby się więcej, ale niestety tak jest, że my możemy chcieć, możemy mieć wyobrażenia, że można więcej, tyle że takie były możliwości, również możliwości promocji tych działań były ograniczone, chociażby ze względu na nasze tradycje. Musimy pamiętać o tym, że u nas w kraju istnieje jeszcze system rodzin wielopokoleniowych, instytucja babci, dziadka, a z uwagi na to, że życie Polaków wydłuża się, już w tej chwili można mówić o instytucji pradziadka i prababci. Te sprawy związane z naszym tradycyjnym modelem rodziny powodują to, że tego nie wykażemy, ale te dzieci maja opiekę właśnie dzięki krewnym, rodzicom rodziców albo dziadkom rodziców. Szanowni państwo, oczywiście klub Polskiego Stronnictwa Ludowego, który mam zaszczyt reprezentować, przyjmuje te kwestie, jest przygotowany do dalszej dyskusji i prac legislacyjnych nad polepszaniem rozwiązań, które zostały przyjęte w lutym 2011 r. Dziękuję bardzo. (Oklaski)