Mówca: Wiesław Buż
Data: 2021-10-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Lewicy mam przyjemność przedstawić opinię wobec projektu zmiany ustawy o systemie instytucji rozwoju, druk nr 1632. Zmiany w ustawie o systemie instytucji rozwoju mają na celu rozszerzenie możliwości finansowania i zakresu działania Polskiego Funduszu Rozwoju m.in. poprzez realizację programów rządowych służących usuwaniu skutków epidemii COVID-19. W zgłoszonych przez rząd założeniach dotyczących tzw. programu tarczy antykryzysowej PFR jest wymieniony jako jeden z głównych podmiotów odpowiedzialnych za realizację tego programu. Polski Fundusz Rozwoju stał się podmiotem, spółką realizującą misję publiczną. Należy zwrócić uwagę, że na mocy przepisów obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji Polskiemu Funduszowi Rozwoju mogło być powierzone wykonanie zadań przez organy administracji rządowej. Rządowy projekt znacznie rozszerzył kompetencje PFR-u. W art. 21a ustawy o systemie instytucji rozwoju, wcześniej już uchwalonym, nie dzisiaj procedowanym, umożliwiono Radzie Ministrów powierzenie PFR-owi realizacji rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego w szczególności w formach obejmowania lub nabywania udziałów, akcji, warrantów subskrypcyjnych, obligacji, wierzytelności, a także przystępowania do spółek osobowych, udzielania pożyczek, gwarancji i poręczeń, również w formach bezzwrotnych. Wspomniany program rządowy określa warunki, okres i zakres udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego, sposób przygotowania planów udzielania tego finansowania oraz sprawozdawczości z ich realizacji. Biorąc pod uwagę, że aktualnie ustawa o systemie instytucji rozwoju wskazuje tylko na prowadzenie wyodrębnionej ewidencji, o czym była mowa, dla zadań związanych z realizacji każdego programu bez określania zasad tego wyodrębnienia, wydawać by się mogło zasadne zastosowanie rozwiązań analogicznych do zasad dotyczących funkcjonowania ewidencji tzw. funduszy specjalnych. Proponowane w projekcie ustawy wprowadzenie wymaga wyodrębnienia funduszu specjalnego dla każdego programu rządowego, rodzi jednak obawy o dowolność dysponowania środkami przez Radę Ministrów. Należy zadać pytanie: Czy proponowane zmiany nie mają ukrytego celu w postaci zmniejszenia możliwości kontroli przepływu środków oraz zasad udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego? Dlaczego o to pytam? W regulaminie zapisaliście, że w ramach programu 2.0 PFR może dokonywać alokacji do 20% środków między kwotą przeznaczoną dla mikrofirm i kwotą dla małych i średnich przedsiębiorstw po uprzednim wyrażeniu zgody na zmianę alokacji środków przez Radę Ministrów w formie uchwały, a więc istnieje duża możliwość manewrowania i zmiany środków. Czy wobec powyższego była taka zmiana alokacji środków? Jeśli tak, to proszę o przedstawienie kopii uchwały Rady Ministrów w tej sprawie. Polska Agencja Rozwoju ma daleko idące kompetencje w zakresie realizacji rządowych projektów pomocniczych, pomocowych. Działa jednak tylko pod nadzorem właściwego ministra i rady nadzorczej. Czy nie należy wprowadzić zasady dodatkowej kontroli zleconych przez rząd programów? Uważam, że zadania te powinny być szczególnie poddane dodatkowej kontroli i analizie przez Sejm Rzeczypospolitej, czyli komisje i podkomisje, przynajmniej raz w roku lub w czasie realizacji projektu i tuż po jego zakończeniu. Co do meritum rozpatrywanego projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju proponowana zmiana jest w pełni zasadna i po przeprowadzeniu dyskusji klubowej uważamy, że należy ją przyjąć. Dziękuję bardzo.