Mówca: Sprawozdawca Artur Szałabawka
Data: 2023-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie żeglugi i portów morskich oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3243. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, skierowała w dniu 18 maja 2023 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Obrony Narodowej do pierwszego czytania. Potrzeba wprowadzenia projektowanych rozwiązań wynika zarówno z konieczności zapewnienia Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej możliwości skutecznego oddziaływania na zagrożenia terrorystyczne z morza i powietrza, których nie można zneutralizować środkami pozostającymi w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych, jak i z konieczności zapewnienia państwu możliwości korzystania ze zdolności Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do przeciwdziałania współczesnym zagrożeniom dla bezpieczeństwa państwa, które wymykają się ustalonym schematom i uniemożliwiają podejmowanie działań w ramach istniejącego porządku prawnego. Brak jest przepisów prawnych upoważniających do użycia Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w celu neutralizacji tych zagrożeń przy jednoczesnym braku możliwości zastosowania w tym celu innych środków. Państwo powinno mieć możliwość wykorzystania Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do zapewnienia bezpieczeństwa zewnętrznego, co wiąże się z koniecznością zapewnienia tym siłom możliwości skutecznego operowania w czasie pokoju oraz oddziaływania na zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa, których nie można zneutralizować środkami pozostającymi w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Projektowane zmiany mają charakter systemowy i zmierzają do uregulowania sytuacji, w których Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej mogą prowadzić w czasie pokoju działania mające na celu zwiększenie bezpieczeństwa państwa. To, że taki atak nie miał jeszcze w naszym kraju miejsca, nie oznacza, że państwo nie powinno mieć rozwiązań prawnych, z których w takiej sytuacji będzie mogło skorzystać. Obowiązujące przepisy nie zapewniają również w wystarczający sposób bezpieczeństwa prawnego dowódcom ani żołnierzom podejmującym działania w ramach neutralizacji zagrożeń. Projektowane zmiany mają charakter systemowy i zmierzają do uregulowania sytuacji, w których Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej mogą zostać użyte do neutralizacji zagrożenia terrorystycznego normowanego zmienianymi ustawami. Projektowane przepisy mają na celu umożliwienie Siłom Zbrojnym Rzeczypospolitej Polskiej podejmowania działań mających na celu uniemożliwienie przeprowadzenia ataków skutkujących uszkodzeniem infrastruktury krytycznej, takich jak atak na Nord Stream, które spowodowałyby ograniczenie przepływu gazu ziemnego niezbędnego do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarki. W związku z tym niezbędne jest zabezpieczenie międzysystemowego Gazociągu Bałtyckiego Baltic Pipe oraz innej infrastruktury w polskiej strefie ekonomicznej w celu zapewnienia nieprzerwanych dostaw tego surowca. Do infrastruktury należy także zaliczać infrastrukturę energetyczną znajdującą się na morzu, to jest wykorzystywane w wyłącznej strefie ekonomicznej sztuczne wyspy, wszelkiego rodzaju konstrukcje i urządzenia przeznaczone do rozpoznania lub eksploatacji zasobów, przedsięwzięcia w zakresie gospodarczego badania i eksploatacji wyłącznej strefy ekonomicznej, a także wykorzystywane w celach energetycznych morskie farmy wiatrowe i zespoły urządzeń do wyprowadzenia mocy. Zagrożenie atakami na infrastrukturę jest realne i może nastąpić w każdym czasie. W związku z tym niezbędne jest wprowadzenie właściwych procedur umożliwiających m.in. użycie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do wsparcia Straży Granicznej w ochronie tej infrastruktury. Komisja Obrony Narodowej, po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 24 maja 2023 r. i przyjęciu poprawek, wnosi do Wysokiego Sejmu o przyjęcie załączonego projektu ustawy. Dziękuję.