Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2014-09-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szczerze powiem, że jestem zdumiony wniesieniem tego projektu ustawy. Klub Prawa i Sprawiedliwości z refleksem szachisty już po 25 latach dopatrzył się, odnalazł, przemyślał itd. Zdumiewa mnie również to, że klub Platformy Obywatelskiej bez większej refleksji opowiada się mechanicznie za potwierdzeniem tego. Jest to kolejny spór historyczny, ale to jest, uważam, polityka historyczna prowadzona bez głębszego zastanowienia, jak powiedziałby Talleyrand: To więcej niż zbrodnia - to błąd. W czym rzecz? Otóż z pewnością historycy, a także politycy, długo będą spierali się o koniec II wojny światowej w Europie, bo przecież wojna trwała nadal na Dalekim Wschodzie i skończyła się dopiero po kilku miesiącach, po zrzuceniu przez Amerykanów bomb na Hiroszimę i Nagasaki, a także po przystąpieniu Związku Radzieckiego do ataku zaraz po zakończeniu II wojny światowej, po kapitulacji Niemiec hitlerowskich w Europie, przeciwko Japonii. Dwie szkoły spierają się o to do dzisiaj i nadal będą się spierać. Dla jednych badaczy, dla jednej grupy ludzi, koniec wojny w Europie oznaczał przede wszystkim zwycięstwo nad nazizmem, nad hitleryzmem i ocalenie narodu polskiego przed biologiczną zagładą. Zginęło 6 mln Polaków. Jeżeli ktoś mówi, że okres, który nie był sowiecką okupacją - był oczywiście efektem Teheranu, Jałty i Polska nie była suwerenna - był niemal taki, że ktoś mógłby zastanawiać się, jak usłyszeliśmy od kolegi Dębskiego, który okres był gorszy: 1945 r., 1989 r. czy okres II wojny światowej, to przepraszam, ale przypomina mi to starą maksymę Montaigne’a: Każdy z nas mówi czasem głupstwa. Nieznośne są tylko głupstwa wypowiadane uroczyście. Otóż to, co było tu powiedziane, to jest głupstwo wypowiedziane uroczyście. Prawdą jest, naturalnie, że święto 9 maja, jeżeli chodzi o Polskę, zostało ustanowione dekretem Krajowej Rady Narodowej. Wtedy była ona władzą, czy to się komuś podoba, czy nie. Przez kogo ustanowioną, jak, to jest inny temat, natomiast rzecz najważniejsza jest taka, że niemal cały świat zachodni obchodzi dzień 8 maja jako dzień zwycięstwa. Obchodzi się go i we Francji, i w Wielkiej Brytanii, wszędzie. W zeszłym roku prezydent Komorowski w trakcie oficjalnej wizyty w Paryżu - akurat było to 8 maja - złożył z tej okazji wraz z prezydentem François Hollande’em pod Łukiem Triumfalnym wieniec. My historii nie zmienimy, możemy spierać się o interpretację historii, ale faktów nie zmienimy. Za chwilę przedstawię konkretną propozycję, aby wyjść z tego dylematu, żebyśmy jako Izba nie narazili się, tak uważam, na śmieszność. Marszałek Stefaniuk powiedział - a także mówili o tym przedmówcy - że ta kwestia wzięła się z podwójnego zamętu czy z podwójnego nieporozumienia. Otóż odmienna była interpretacja ostatnich aktów prawnych III Rzeszy podejmowanych przez jej kierownictwo państwowo-wojskowe z admirałem Karlem Dönitzem na czele. Dla jednych - aliantów - wystarczało podpisanie aktu kapitulacji w Reims w dniu 7 maja, dla Stalina rzeczywiście nie wystarczało. Stąd podpisano to dopiero wtedy, gdy brytyjski samolot wojskowy dostarczył na lotnisko Tempelhof trzyosobową delegację niemiecką z feldmarszałkiem Wilhelmem Keitlem na czele. Rzeczywiście, są różne źródła, prawdopodobnie była to godz. 22.30, tak mówi większość źródeł historycznych, czyli godz. 0.30 w Moskwie. Otóż w imieniu Klubu Poselskiego SLD chciałbym zgłosić propozycje poprawek - zaraz złożę je do pana marszałka - i prosić wszystkich o ich wsparcie nie dlatego, że to my je zgłaszamy, ale dlatego, że powinni to zauważyć wnioskodawcy, a nie zauważyli, nad czym ubolewam. Poprawki zmierzają do tego, żeby, po pierwsze, utrzymać tytuł ustawy: ustawa z dnia (...) 2014 r. o zmianie dekretu o ustanowieniu Narodowego Święta Zwycięstwa i Wolności, chodzi o to, żeby rzeczywiście znieść to święto w dniu 9 maja, natomiast w pkt 2 poprawki proponujemy, żeby w dekrecie (Dzwonek) z dnia 8 maja 1945 r. o ustanowieniu Narodowego Święta Zwycięstwa i Wolności wprowadzić następujące zmiany - aby art. 1 otrzymał brzmienie: Znosi się dzień 9 maja jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności, rzeczywiście trzeba to znieść, ale żeby art. 2 otrzymał brzmienie: Ustanawia się dzień 8 maja jako Narodowe Święto Zwycięstwa. (Poseł Krystyna Pawłowicz: Jakiego zwycięstwa? To nie nasze zwycięstwo, to nasza niewola.) No dobrze, zwycięstwa nad III Rzeszą. Bez wolności, jeśli komuś się ta interpretacja... (Gwar na sali) To było zwycięstwo nad III Rzeszą, które do dzisiaj jest obchodzone, powtarzam, we wszystkich demokracjach zachodnich. Wydaje mi się, że jest to rozsądny kompromis. Panie marszałku, przedstawiam to jako poprawkę. Mam nadzieję, że osiągniemy, jeśli chodzi o tę propozycję, konsensus.