Mówca: Izabela Bodnar
Data: 2026-04-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Centrum popiera projekt zmian w akcyzie. To odpowiedź na to, jak szybko zmienia się rynek wyrobów nikotynowych. Technologia poszła do przodu, szczególnie jeśli chodzi o nowe typy e-papierosów, a przepisy za tym po prostu nie nadążają. W efekcie część produktów, choć działa tak samo jak inne, była opodatkowana lżej albo w ogóle wymykała się systemowi. To tworzyło nierówną konkurencję. Jedni płacili pełną akcyzę, inni dzięki lukom w przepisach płacili mniej. Państwo nie powinno faworyzować jednych rozwiązań tylko dlatego, że prawo nie nadąża za zmianami. Na takich lukach tracimy wszyscy, bo mamy mniejsze wpływy do budżetu. Muszę też powiedzieć, że jak zwykle bardzo zdziwiłam się po wypowiedzi pana posła z Prawa i Sprawiedliwości. Państwo macie nieprawdopodobnie przewrotną tę waszą filozofię. Z jednej strony mówi pan, że ten projekt jest dobry i potrzebny, a z drugiej - że jest za wąski i powinien być szerszy. Zamiast zagłosować za tym dobrym, węższym zakresem, pan powiedział, że będziecie głosować przeciw. To jest naprawdę nieprawdopodobne. Akcyza to nie jest tylko kwestia pieniędzy, ale to też narzędzie polityki zdrowotnej. Jeśli część rynku jest poza systemem, to ta część przestaje działać jak trzeba. Do tego dochodzi problem dla samych przedsiębiorców. Niejasne przepisy to ryzyko sporów z urzędami i brak pewności, jak prowadzić biznes. A przecież stabilne i czytelne prawo to podstawa. Ustawa zaczyna to porządkować i robi to całkiem rozsądnie. Po pierwsze, doprecyzowuje, czym są e-papierosy jednorazowe i wielorazowe. Dzięki temu nowe urządzenia i ich elementy, np. zbiorniki z płynem z dodatkowymi komponentami, będą jasno objęte przepisami. Po drugie, wprowadza prostą zasadę, że liczy się funkcja, a nie technologia. Czyli nieważne, czy urządzenie działa na grzałce czy inaczej. Jeśli robi to samo, to powinno być tak samo traktowane podatkowo. Warto też zwrócić uwagę na przepisy przejściowe. 2 miesiące na dostosowanie to naszym zdaniem sensowny czas, żeby firmy mogły przygotować się do tych zmian. Prawo powinno być nie tylko skuteczne, ale też przewidywalne, żeby nie prowadziło do takiego chaosu jak przy Polskim Ładzie. Ostatnia rzecz, ale niemniej istotna. Wyroby nikotynowe, niezależnie od formy, pozostają produktami, które mniej lub bardziej szkodzą zdrowiu. Państwo ma obowiązek i prawo prowadzić wobec nich spójną politykę, w tym poprzez instrumenty fiskalne. Ujednolicenie opodatkowania ogranicza sytuacje, w których konsumenci są kierowani ku jednemu produktowi wyłącznie dlatego, że jest on tańszy z powodu luki prawnej, z powodu nieopodatkowania. Oczywiście mamy świadomość, że nowe regulacje oznaczają dodatkowe obowiązki dla części przedsiębiorców i mogą przełożyć się na wzrost cen niektórych produktów, jednak nie jest to efekt arbitralnego podnoszenia podatków, lecz przywracania elementarnej równości i logiki systemu. Odnoszę się tu do wypowiedzi pana posła z Konfederacji. Państwo nie może zostawiać luk, które potem są wykorzystywane wbrew intencjom ustawodawcy. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum zagłosuje za przyjęciem tej ustawy. Dziękuję. (Oklaski)