Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2014-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Rzeczywiście sam pomysł jest znakomity. Obszary takie jak Kraków i gminy ościenne czy Górny Śląsk i wiele innych potrzebują ram prawnych, żeby ta współpraca metropolitalna mogła się rozwijać. Koordynacja zarządzania przestrzennego, transportowego, polityki śmieciowej i energetycznej jest bardzo potrzebna i niezbędna, dlatego cieszymy się, że Platforma wyszła z takim pomysłem. Nie chodzi tylko o mieszkańców tych obszarów, ale chodzi o Polskę. Wzrost gospodarczy generują metropolie, a w związku z tym stwarzanie lepszych ram prawnych funkcjonowania tych obszarów jest również w interesie Polski. Dlatego też my jako Twój Ruch pół roku temu zgłosiliśmy apel do premiera, żeby stworzyć osobny program operacyjny w ramach funduszy unijnych, z którego finansowane byłyby tylko metropolie. Niestety, to upadło, ale wtedy premier wyszedł z pomysłem Narodowego Funduszu Rewitalizacji Miast. Mam nadzieję, że premier zrealizuje ten pomysł i że posłowie Platformy będą mu o tym przypominali, bo takie dodatkowe finansowanie metropolii jest bardzo potrzebne. Jeśli chodzi o ten pomysł, to będziemy za skierowaniem tego projektu do komisji. Nie ukrywamy, że w komisji zgłosimy sporo poprawek. Uważamy, że są dwie grupy argumentów, które można wytoczyć przeciwko temu projektowi. Po pierwsze, pozostaje kwestia niedookreśloności i zbytniej ogólności kryteriów tworzenia tych powiatów. Uważamy, że powinny to być jednak konkretne liczby, na przykład liczba mieszkańców. Tutaj tego w ogóle nie ma, nie ma takich minimów. Na podstawie takiej ustawy rząd mógłby stworzyć jakiś powiat niby-metropolitalny, który miałby kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców. Co to za metropolia? Z drugiej strony nie ma gwarancji, że jeśli porozumieją się jednostki samorządu terytorialnego, tak jak na przykład na Górnym Śląsku, których liczba mieszkańców jest liczona w milionach, rząd to zaakceptuje. Tak naprawdę zgodnie z tym projektem jest to kwestia uznaniowa. Nie ma takich warunków, po których spełnieniu byłoby wiadomo, że ten powiat powstanie. Uważamy więc, że trzeba zapisać precyzyjnie, że jeśli jednostki samorządu terytorialnego się dogadają i w obrębie tych jednostek w promieniu, załóżmy, 50 km jest tylu a tylu mieszkańców, to wtedy taki powiat powstaje. Jeśli jest mniej, wtedy nie jest to żadna metropolia. Pewne sztywne kryteria należałoby więc wpisać, to po pierwsze. Po drugie, jest kwestia stabilnego finansowania, które jest niezbędne. W przypadku każdego innego szczebla administracji jest jasno powiedziane, że każda gmina ma taki a taki udział w podatku PIT, każde województwo taki a taki udział w podatku CIT. Natomiast w tym projekcie jest napisane, że w przypadku tych obszarów metropolitalnych ten podział byłby ustalany indywidualnie w każdym przypadku, w zależności od stosunku kosztów zadań, które ten powiat metropolitalny przejmie, do kosztów innych zadań. Naszym zdaniem wyeliminowałoby to ten chaos, te niepotrzebne przepychanki. Uważamy, że powinien być stały poziom takich dochodów wpisany w prostej ustawie. Sądzimy, że będzie to znacznie precyzyjniejsze, znacznie jaśniejsze i znacznie lepsze rozwiązanie, które naprawdę przyczyni się w dużo większym stopniu do rozwoju tych obszarów, ponieważ po prostu zapewni stabilne finansowanie na pewnym pułapie. Stąd też, konkludując, z jednej strony jesteśmy za skierowaniem tego projektu do komisji, ale z drugiej strony zgłosimy daleko idące poprawki. Nie ukrywam, że jeśli się okaże, że te nasze poprawki oraz inne uwagi, które zgłaszały samorządy, żywotnie tym zainteresowane, nie zostaną uwzględnione, to najprawdopodobniej w ostatecznym głosowaniu będziemy jednak przeciw, bo uważamy, że ten projekt w takiej postaci mógłby wręcz zdezawuować ideę metropolii poprzez stworzenie takich śmiesznych bytów: albo niedofinansowanych, albo zbyt małych. Stąd też gorąca prośba do wnioskodawców o rozważenie naszych uwag w tym zakresie. Bardzo serdecznie dziękuję za uwagę. (Oklaski)