Mówca: Maciej Konieczny
Data: 2022-09-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rosyjska napaść na Ukrainę i kryzys energetyczny pokazują nam wiele błędów europejskiej polityki. Dzisiaj, kiedy wielu ludzi nie wie, czym ogrzeje dom zimą, jak zapłaci rachunki, czy uniesie ciężar drożyzny, na te błędy nas po prostu nie stać. Dlatego warto upominać się w Europie o rozwiązania, które pomogą zwykłym ludziom i ukrócą niebotyczne zyski spekulantów, spółek i korporacji energetycznych. Spekulacyjny charakter ETS przyczynia się do wysokich cen energii. Nie ma powodu, żeby za zyski spekulantów płacili zwykli ludzie rachunkami grozy. Z tym trzeba skończyć. Jednak nawet w obliczu nadchodzącej zimy nie możemy zapominać o ochronie klimatu, inaczej, radząc sobie z obecnym kryzysem, zafundujemy sobie kolejne, dużo gorsze i poważniejsze. Cieszy to, że została przyjęta przez komisję poprawka Lewicy o ochronie klimatu. Potrzebujemy nowego, lepszego mechanizmu opłat od emisji, bardziej przewidywalnego od ETS, niepodatnego na spekulacje, pozwalającego racjonalnie planować transformację, takiego, z którego pieniądze w całości będą przekazywane na cele klimatyczne. Horrendalne ceny prądu to jednak nie tylko ETS. Cena prądu bardzo często kompletnie nie przystaje do realnych kosztów jego produkcji. Wyznacza ją zawsze najdroższy producent, nieważne, o ile taniej produkuje reszta. To jest kosztowny absurd, za który płacą zwykli ludzie. To również trzeba zmienić, ale nie na chwilę, nie na czas wojny, lecz na dobre, tak aby polityka energetyczna Unii była w końcu prowadzona w interesie jej obywateli, a nie koncernów energetycznych. Zżymamy się często, i słusznie, na Niemców, którzy poprzez handel chcieli ułożyć się z putinowską Rosją. Skończyło się, jak wiemy, tragicznie. Prawda jest taka, że mierzony w euro zysk koncernów przeważył tutaj nad bezpieczeństwem Europy. Warto wyciągnąć z tego wnioski, tak abyśmy i my sami w przyszłości nie bili się w piersi i nie wołali: byliśmy głupi. Wolny rynek nas nie zbawi, nie tylko w obliczu wojny, ale także w obliczu kryzysu klimatycznego. Bezpieczeństwo energetyczne to nie handel jogurtami. Przyszłość kolejnych pokoleń nie może zależeć od tego, czy komuś w danym kwartale Excel zaświecił na zielono od krótkotrwałych zysków. Potrzebujemy europejskiej unii energetycznej, która w sposób planowy zadba o bezpieczeństwo, stabilne dostawy prądu, przeprowadzi nas przez trudny czas energetycznej transformacji, chroniąc jednocześnie nasz poziom życia. Jak już zdążyliśmy boleśnie się przekonać, głos Polski i państw naszego regionu jest tutaj kluczowy. Mówiła o tym ostatnio w Parlamencie Europejskim premier Finlandii Sanna Marin, przyznała to wprost sama Ursula von der Leyen. Ale też nie miejmy złudzeń - na coraz mniej przyjaznej globalnej arenie osamotniona Polska będzie skazana na bardzo trudny los. Prawdziwie silni i suwerenni energetycznie możemy być jedynie siłą zjednoczonej i suwerennej Europy. Przyznam więc, że dziś szlag mnie trafia, jak patrzę na obecny rząd, który rozpętuje szkodliwe antyeuropejskie histerie, wyrzuca do kosza jakże potrzebne Polsce (Dzwonek) europejskie pieniądze. Zamiast zajmować się kluczowymi dla Polski sprawami, marnuje nasz polityczny kapitał na niepotrzebne awantury i obsesje ministra Ziobry, szczególnie teraz, kiedy w obliczu wojny i kryzysu energetycznego nasz głos mógłby naprawdę wiele znaczyć. Ta uchwała jest tutaj niedoskonałym, ale chwalebnym wyjątkiem i dlatego ją poprzemy. (Oklaski)