Mówca: Jacek Wilk
Data: 2019-02-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ja mam niedobrą wiadomość dla wnioskodawców. Przeprowadzenie tego wniosku nic nie da, nie dlatego, żebym bardzo lubił pana ministra, wręcz przeciwnie, ale dlatego, że systemowo to nic nie zmieni. Jeżeli samochód jest zepsuty, to zmiana kierowcy niczego nie da, a nawet być może zdarzy się tak, że kierowca będzie gorszy i samochód będzie jeszcze mniej sprawny. Szanowni Państwo! Zastanówmy się przez chwilę, skąd się wziął cały problem. Problem wziął się z połączenia funkcji prokuratora generalnego i ministra sprawiedliwości. Uzasadnienie było mniej więcej takie, że prokuratura nie działa wystarczająco sprawnie, że nie ma motywacji do działania, że za dużo przestępstw, że sprawy prowadzone są zbyt przewlekle, albo w ogóle nie są prowadzone, wobec tego potrzebny jest bat w postaci polityka, który będzie nad tym stał i jak trzeba pogoni, użyje bata, popędzi itd. To jest myślenie błędne, ponieważ zawsze prowadzi do tego, że jest podejrzenie - nawet jeżeli tak nie jest w rzeczywistości, to zawsze jest uzasadnione podejrzenie - że w sprawach politycznych szef prokuratury, który jest politykiem, może zachowywać się politycznie, czyli korzystać ze swojej władzy politycznej i pewne sprawy przyśpieszać, a inne spowalniać. A więc u zarania tego wszystkiego mamy błąd systemowy, szanowni państwo. Są oczywiście rozwiązania, które można zastosować po to, żeby prokuratura była z jednej strony sprawna, efektywna, a z drugiej strony niezależna od polityki. Takie rozwiązanie może polegać np. na tym, żeby z prokuratora zrobić zawód zaufania publicznego, niezależny, funkcjonariusza państwa niezależnego od nikogo, na wzór np. notariusza czy komornika, przy jednoczesnym uzależnieniu wynagrodzenia takiego prokuratora od efektu końcowego jego pracy, czyli np. skazania, ewentualnie wysokości wyroku. Chodzi o powiązanie takich czynników, jak fakt skazania, doprowadzenie do końca postępowania i wysokość wyroku, z wynagrodzeniem. Wtedy damy prokuratorom wystarczająco silną motywację do tego, żeby prowadzili sprawy, żeby chętnie je prowadzili, prowadzili do końca i prowadzili szybko. Jednocześnie, wykonując zawód zaufania publicznego i zawód niezależny, będą działali niezależnie od polityki. Mówię o tym dlatego, że są możliwe takie rozwiązania, przy których osiągniemy ten cel bez mieszania polityki do prokuratury. W tę stronę powinniśmy pójść. Niestety zamiast przeprowadzić taką reformę, połączono te funkcje, jak wcześniej mówiłem, i teraz mamy sytuację kuriozalną: minister sprawiedliwości jest z jednej strony właśnie ministrem sprawiedliwości, z drugiej szefem prokuratury, z trzeciej członkiem rządu, a z czwartej posłem. Wobec tego łączy cztery funkcje w jednej osobie. Kiedy w Rzymie połączono cztery różne urzędy, to powstał urząd cesarza i można powiedzieć, że właśnie kimś takim w polskim systemie jest superminister sprawiedliwości, prokurator generalny, poseł i minister za jednym zamachem. Łączy z tym oczywiście funkcję nadzoru nad sądami, co z kolei zawsze może powodować problemy związane z tym, że te sądy mogą być pod wpływem znowuż polityka. Jest to system patologiczny i nie da się go zmienić przez wymianę jednej osoby na drugą. Być może przyjdzie jeszcze gorsza. Co wtedy? Szanowni państwo, mówmy raczej o rozwiązaniach systemowych, o tym, jak te funkcje zmienić, jak to wszystko zreformować. Szanowni Państwo! Koło Wolność i Skuteczni zagłosuje za, ale nie dlatego, że uważamy, że to coś zmieni w tym systemie, tylko po prostu dlatego, że pan minister Ziobro jest bardzo kiepskim ministrem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)