Mówca: Sprawozdawca Leszek Kowalczyk
Data: 2023-06-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie komisji o rządowym projekcie ustawy o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej. Projekt ma na celu wykonanie prawa Unii Europejskiej. Komunikacja elektroniczna stanowi teraz narzędzie bardzo powszechne i stosowane przez miliony osób w Polsce. Z usług tych korzysta bardzo dużo osób. Jeżeli korzystają z nich miliony osób dziennie, to niestety te usługi są też wykorzystywane przez przestępców działających na szkodę przedsiębiorców telekomunikacyjnych, ale przede wszystkim użytkowników końcowych, czyli zwykłych, szarych obywateli. Ostatnio pojawiły się ataki na osoby fizyczne z wykorzystaniem usług telekomunikacyjnych. Przestępcy stosują specjalne bramki internetowe. Podszywają się pod numery zaufanych instytucji, pod osoby publiczne. Dzwonią z rzekomo prawdziwego numeru. Próbują w ten sposób nakłonić do niekorzystnych działań, a nawet te osoby zastraszyć. Zjawisko to nosi nazwę CLI Spoofing. Polega ono na nieuprawnionym posłużeniu się przez użytkownika wywołującego połączenie głosowe numerem wskazującym na inną osobę lub instytucję po to, aby podszyć się pod nich, by moc łatwiej nakłonić ofiarę, odbiorcę takiego połączenia, do określonego działania, w szczególności do przekazania danych osobowych, niekorzystnego rozporządzenia mieniem lub instalacji złośliwego oprogramowania. Innym zagrożeniem dla użytkowników są fałszywe krótkie wiadomości tekstowe, SMS. Oszuści, podszywając się pod zaufane instytucje, próbują nakłonić nieświadome ofiary do ujawnienia danych osobowych czy informacji o karcie kredytowej czy do zainfekowania urządzenia przez kliknięcie w link wiadomości. Zjawisko to występuje pod nazwą smishing. W tej sytuacji konieczne jest wprowadzenie odpowiednich przepisów dotyczących zwalczania nadużyć w komunikacji elektronicznej. W ramach obecnych przepisów nie ma możliwości skutecznego przeciwdziałania nadużyciom w komunikacji elektronicznej. Proponowane rozwiązania mają służyć stworzeniu odpowiednich ram prawnych do podejmowania działań w zakresie zapobiegania nadużyciom w komunikacji elektronicznej przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych, a w dalszej perspektywie pozwolą w większym stopniu niż obecnie ograniczyć skalę nadużyć i chronić bezpieczeństwo użytkowników. Projekt ustawy ma na celu wdrożenie przepisu art. 97 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972 z dnia 11 grudnia 2018 r. ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej, dziennik urzędowy z dnia 17 grudnia 2018 r., zgodnie z którym organy mogą wymagać od podmiotów udostępniających publiczne sieci łączności elektronicznej lub świadczących publicznie dostępne usługi łączności elektronicznej zablokowania w indywidualnym przypadku dostępu do numerów lub usług, gdy jest to uzasadnione ze względu na oszustwo lub nadużycie. Szybki wzrost liczby tego typu przestępstw oraz fakt, że regulowana materia znajduje się na styku dziedziny Prawa telekomunikacyjnego i wyodrębniającego się materialnego prawa administracyjnego z zakresu cyberbezpieczeństwa, sprawiają, że konieczne jest ujęcie tego zagadnienie w odrębnej ustawie. Proszę państwa, wszyscy byliśmy zgodni co do ustawy. Tak naprawdę jest niezgodność tylko co do vacatio legis. Proponowane jest 30 dni, a będzie wniosek mniejszości, żeby było to 180 dni. Dziękuję. (Oklaski)