Mówca: Łukasz Litewka (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-10-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw. Projektowana ustawa wprowadza kluczowe zmiany w sześciu aktach prawnych regulujących ochronę roślin, nasiennictwo, środki ochrony roślin i produkty biobójcze. Zmiany mają na celu uproszczenie procedur, poprawę bezpieczeństwa oraz dostosowanie przepisów do prawa unijnego. Są także wynikiem doświadczeń zebranych podczas dotychczasowego stosowania przepisów i odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez instytucje rządowe, nadzorcze oraz eksperckie, w tym Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Zdrowia, Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa, Dyrekcję Generalną Lasów Państwowych oraz Polskie Centrum Akredytacji. W wielu aspektach projekt realizuje zalecenia Najwyższej Izby Kontroli. Ustawa obejmuje zmiany w sześciu ustawach, w tym najważniejszej - ustawie o ochronie roślin przed agrofagami z 2020 r. Do głównych zamian należą: 1) Dostosowanie przepisów krajowych do aktualnego prawa Unii Europejskiej - zmiana odniesień do przepisów unijnych w celu zachowania zgodności z aktualnym brzmieniem rozporządzeń 2016/2031 i 2017/625. 2) Przeniesienie kompetencji w zakresie wyznaczania punktów kontroli fitosanitarnych - zamiast ministra właściwego do spraw rolnictwa, uprawnienia do wyznaczania tzw. punktów kontroli innych niż graniczne zostaną przekazane wojewódzkim inspektorom ochrony roślin i nasiennictwa. Taka zmiana ma duże znaczenie praktyczne, gdyż dzięki temu proces wyznaczania punktów stanie się znacznie szybszy, elastyczniejszy i dostosowany do lokalnych warunków. 3) Uproszczenie procedur eksportowo-importowych - poprzez zmniejszenie liczby aktów wykonawczych (m.in. rozporządzeń) oraz decentralizację decyzji podmioty gospodarcze zajmujące się importem i eksportem towarów objętych regulacjami fitosanitarnymi uzyskają łatwiejszy i szybszy dostęp do niezbędnych kontroli oraz zezwoleń. To duże ułatwienie dla sektora handlu i logistyki. 4) Nowe przepisy dotyczące obrotu i stosowania środków ochrony roślin do fumigacji - w odpowiedzi na przypadki zatruć, w tym śmiertelnych, szczególnie wśród dzieci, ustawa doprecyzowuje zasady obrotu i stosowania produktów fumigacyjnych. Celem jest uniemożliwienie dostępu do tych niebezpiecznych substancji osobom nieposiadającym odpowiednich kwalifikacji. Ta zmiana o charakterze ochronnym jest niezwykle ważna w celu zwiększenia bezpieczeństwa publicznego. Projektowana ustawa stanowi kompleksową odpowiedź na problemy praktyczne i legislacyjne zgłaszane przez instytucje kontrolne, ekspertów oraz same zainteresowane podmioty. Wprowadzone zmiany koncentrują się na trzech kluczowych obszarach, tj. na lepszej efektywności administracyjnej, bezpieczeństwie publicznym oraz usprawnieniu procedur handlowych. Dzięki temu ustawa nie tylko zwiększa zgodność polskiego prawa z regulacjami unijnymi, ale też realnie poprawia funkcjonowanie systemu ochrony roślin i nadzoru nad obrotem produktami fitosanitarnymi. Jest to dobry przykład legislacji, która wychodzi naprzeciw aktualnym potrzebom gospodarki, społeczeństwa i administracji. Projekt ustawy w naszej opinii wprowadza kompleksowe i potrzebne zmiany w przepisach dotyczących ochrony roślin, nasiennictwa i środków ochrony roślin, dostosowując je do prawa UE oraz podnosząc poziom bezpieczeństwa. Ułatwia też składanie wniosków drogą elektroniczną, porządkuje system rejestracji środków ochrony roślin, wprowadza - co bardzo ważne - ściślejsze kontrole nad sprzedażą fumigantów. I co dla Lewicy jest priorytetem - zmiany mają na celu uproszczenie procedur dla rolników i firm oraz lepszą kontrolę jakości żywności. Wprowadzane zmiany niosą za sobą szereg korzyści i jako klub Lewicy popieramy procedowaną ustawę i nie wnosimy żadnych uwag. Dziękuję.