Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wśród przesłanek uzasadniających zmiany proponowane przez rząd w projekcie ustawy o zmianie ustawy o Straży Granicznej zawartym w druku nr 3464 wymienia się dostosowanie przepisów do aktualnych zadań Straży Granicznej w strefie Schengen, konieczność zareagowania na aktualną sytuację w kontekście zagrożenia na granicy północno-wschodniej i wschodniej oraz ułatwienie funkcjonowania formacji. Jak dowiedzieliśmy się z charakterystyki proponowanych zmian, którą przedstawił pan minister Piotr Stachańczyk, mamy tutaj do czynienia ze zmianami różnego typu, większymi i mniejszymi. Jedne dotyczą zadań Straży Granicznej, kwestii zasadniczych, inne dotyczą różnego kalibru kwestii związanych z pragmatyką służby. Tego wszystkiego razem jest rzeczywiście sporo. Wśród tych zmian jest cały szereg propozycji sensownych, takich, które rzeczywiście warto wprowadzić, choćby ta, którą pan minister uznał za najważniejszą, czyli zapis o możliwości wsparcia Straży Granicznej ze strony Sił Zbrojnych i Żandarmerii Wojskowej w strefie przygranicznej, wtedy kiedy jej siły w sytuacji zagrożenia okażą się niewystarczające. Tu niewątpliwie trzeba wymienić także sprawy związane z poszerzeniem zakresu przestępstw ściganych przez Straż Graniczną w przypadku przeciwdziałania nielegalnej migracji w odniesieniu do przestępstw wobec dokumentów. To jest poszerzenie zakresu przestępstw określonych w art. 270-276 Kodeksu karnego. Można tu także wskazać choćby przyznany wgląd do Krajowego Systemu Informacyjnego Policji odnośnie do osób poszukiwanych, tak aby Straż Graniczna mogła z tego korzystać. Jest cały szereg innych zmian: możliwość zawierania umów cywilnoprawnych dotyczących ewentualnego zwrotu kosztów poniesionych w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych w przypadku rezygnacji funkcjonariusza z dalszego pełnienia służby lub przerwania nauki z własnej winy, oczywiście przy przekroczeniu określonej wysokości tych kosztów; możliwość uruchamiania na drogach publicznych systemu telewizji dozorowej w strefie nadgranicznej czy zaliczanie okresu służby w Straży Granicznej do okresu zatrudnienia w zakresie uprawnień wynikających z prawa pracy, gdy funkcjonariusz zwolniony ze służby podejmuje pracę w innym miejscu. Można wymienić cały szereg jeszcze innych zagadnień, w przypadku których proponowane rozwiązania należy uznać za racjonalne. Ale są też sprawy, na które chciałbym zwrócić uwagę, budzące dość zasadnicze wątpliwości, ponieważ, panie ministrze, trzeba postawić pytanie, w jakim kierunku przekształcamy charakter tej służby. Jeżeli chodzi o relacje pomiędzy systemem obronnym państwa, Siłami Zbrojnymi a Strażą Graniczną, poszło to w jedną stronę. Dobrze, ale tak naprawdę to nic nowego w sensie jakościowym. To tylko ureguluje pewne działania, ale wciąż brakuje mi wyposażenia Straży Granicznej w pewne funkcje obronne związane z systemem obronnym państwa. O tym już wielokrotnie mówiłem. Pan minister się z tym nie zgadza, także obecny rząd, ale będę tę sprawę stawiał po raz kolejny, także podczas dalszych prac. Chodzi o sytuację, w której zaistniałaby potrzeba użycia formacji Straży Granicznej do celów wojskowych. Jest to kierunek odwrotny do tego, który został zaproponowany. Ten jest oczywiście dobry, ale myślę o wektorze, który jest w drugą stronę. W obecnej sytuacji państwa naprawdę jest to bardzo potrzebne, warto to po prostu przemyśleć. Jest także wątpliwość innego rodzaju. Rozumiem, że wszystko, co się wiąże z migracją i cudzoziemcami przypisuje się Straży Granicznej, ale czy obciążanie funkcjonariuszy Straży Granicznej sprawami kontroli legalności zatrudnienia czy działalności gospodarczej cudzoziemców to dobry kierunek? Nie zamieniajmy funkcjonariuszy Straży Granicznej w inspektorów pracy, bo to raczej nie jest ich zadanie. Warto tę kwestię rozważyć. Czy to nie jest zbyt kosztowna sprawa, żeby dobrze wyszkolonych funkcjonariuszy tak kierować? (Dzwonek) Jeszcze chwileczkę, jeżeli pan pozwoli, panie marszałku. Myślę, że z punktu widzenia gospodarności państwa, bo dużo inwestuje się w dobre wykształcenie funkcjonariuszy, te rzeczy mogą robić inne służby. Jest także kwestia związana z instrumentalnym traktowaniem funkcjonariuszy, jeżeli chodzi o ich przenoszenie, zwłaszcza do innych miejscowości. Moim zdaniem jest to posunięte za daleko. Jest cały szereg skutków dotyczących takiego przenoszenia. Chodzi o skutki finansowe, rodzinne i społeczne. To też poszło, moim zdaniem, za bardzo w jedną stronę. Trzeba to będzie przedyskutować ze związkami zawodowymi, z przedstawicielami, którzy reprezentują funkcjonariuszy, bo być może trzeba jeszcze jakichś innych zapisów, może jakiś konsensus osiągniemy. I jeszcze jedna sprawa na koniec. Chodzi mianowicie o różnicowanie oznakowania granic, co jest zrozumiałe, jeżeli chodzi o to, że w strefie Schengen obowiązują inne zasady ich przekraczania. Ciągle jednak powtarzam, i powtórzę to także dzisiaj, że suwerenne państwo wszystkie granice ma takie same, że tak powiem, chociaż inaczej się je przekracza, inaczej się je chroni. W związku z tym warto się zastanowić nad tym, czy takie rozmywanie granic przez inne oznakowanie, tych wewnętrznych, bo tak są nazywane w Unii Europejskiej, to jest dobry kierunek. Mam wątpliwości. W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość proponuję skierować ten projekt ustawy do prac w Komisji Spraw Wewnętrznych. Powołamy podkomisję, takie działanie jest na jutro przewidziane, i będziemy nad tym pracować. Mam nadzieję, że znajdziemy dobre rozwiązania, bo ta formacja na to zasługuje. To jest ważna formacja w państwie i trzeba nad tym wspólnie pracować, a także patrzeć bardziej wielostronnie, krytycznie. Dziękuję bardzo.