Mówca: Rafał Komarewicz
Data: 2025-05-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Polska 2050 odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z wprowadzaniem centralnego systemu informacji rynku energii, druk nr 1209. Projekt ten jest niezwykle istotny, ponieważ dotyka kluczowych zagadnień związanych z funkcjonowaniem rynku energii oraz jego modernizacją w kontekście cyfryzacji i automatyzacji procesów informacyjnych. Zgodnie z założeniami zmienianej ustawy system informacji rynku mocy, który nazywany jest CSIRE, ma rozpocząć działanie 1 lipca br. Termin uruchomienia systemu pozostaje bez zmian, co jest niezwykle istotne z perspektywy zachowania stabilności rynku energii. Wdrożenie tego systemu ma na celu usprawnienie procesów zarządzania informacją o rynku mocy oraz zapewnienie lepszej koordynacji pomiędzy uczestnikami rynku, takimi jak operatorzy systemów przesyłowo-dystrybucyjnych, sprzedawcami energii oraz prosumentami. Projektowane zmiany zakładają przede wszystkim zdecydowane ułatwienie działalności na rynku energii dla mniejszych podmiotów. W obecnym stanie prawnym wszystkie podmioty zobowiązane są do włączenia się do systemu CSIRE w dniu jego uruchomienia, a więc tak jak mówiłem, do 1 lipca br. Jednakże takie podejście w sposób oczywisty prowadziłoby do nadwyrężenia możliwości mniejszych uczestników rynku energii, którzy mogliby nie być wystarczająco przygotowani na takie zmiany. Dlatego też zaproponowano mechanizmy pozwalające na bardziej elastyczne wdrożenie obowiązków związanych z CSIRE. Zmiany te zakładają, że podmioty o liczbie punktów poboru energii przyłączonych do ich sieci nie większej niż 100 tys. będą miały możliwość wybrania terminu włączenia się do CSIRE zgodnie z własnym rozeznaniem i możliwościami. Taka elastyczność ma na celu uniknięcie sytuacji, w której mniejsze przedsiębiorstwa byłyby zmuszone do natychmiastowego dostosowania się do nowych wymogów, co mogłoby stanowić dla nich znaczne obciążenie finansowe i organizacyjne. Oczywiste jest, że nie możemy jednak pozostawić w pełni otwartego pola do decydowania o tym terminie, bo mogłoby to doprowadzić do nieustannie przedłużającej się sytuacji, w której podmioty te zwlekałyby z wykonaniem tego obowiązku. Dlatego nowe przepisy proponują dwa terminy: poza 1 lipca tego roku proponowany jest 1 marca 2026 r. oraz 1 lipca 2026 r. Wyznaczenie takich ram czasowych ma na celu zapewnienie równowagi pomiędzy elastycznością a koniecznością szybkiego wdrożenia nowych systemów informatycznych. Warto podkreślić, że zmieniane przepisy nie dotyczą operatora systemu przesyłowego, użytkowników systemu przyłączonych do jego sieci, sprzedawców energii elektrycznej ani określonych podmiotów odpowiedzialnych za bilansowanie. W ich przypadku termin uruchomienia systemu pozostaje bez zmian, czyli 1 lipca tego roku. Ponadto projekt wprowadza także szereg zmian, które będą dotyczyć usprawnienia funkcjonowania prosumentów wirtualnych w nowej rzeczywistości CSIRE. Wirtualni prosumenci, czyli podmioty produkujące i zużywające energię elektryczną na własne potrzeby, zyskają nowe narzędzia i mechanizmy umożliwiające lepsze zarządzanie produkcją i zużyciem energii w sposób bardziej efektywny. Reasumując, należy pozytywnie ocenić proponowane zmiany. Są one pochodną sygnałów, jakie napływały ze strony uczestników rynku energii: od sprzedawców, operatorów systemów dystrybucyjnych, a także prosumentów. Przesunięcie terminu włączenia się w CSIRE z pewnością pomoże tym podmiotom odnaleźć się w nowej rzeczywistości prawnej i przygotować do wprowadzonych zmian, co finalnie przełoży się na stabilność całego systemu energetycznego. W związku z tym Klub Parlamentarny Polska 2050 - Trzecia Droga będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)