Mówca: Sprawozdawca Ewa Malik
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, druki nr 2634 i 2644. Na posiedzeniu w dniu dzisiejszym odbyło się pierwsze czytanie projektu. Po debacie ogólnej nad projektem szczegółowo go rozpatrzono i w głosowaniu przyjęto projekt z trzema poprawkami, które wniósł poseł Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość. Projekt ustawy z druku nr 2634 zawiera przepisy znoszące tzw. obligo giełdowe, które jest obowiązkiem sprzedaży wytworzonej energii elektrycznej na zinstytucjonalizowanym rynku, konkretnie na giełdzie towarowej, a także dodatkowo zawiera przepisy zaostrzające odpowiedzialność w zakresie manipulacji na rynku energii elektrycznej. W Polsce struktura produkcji energii elektrycznej nie zmieniła się znacząco od 2017 r. Zdecydowana większość produkcji nadal opiera się na paliwach konwencjonalnych, tj. na węglu kamiennym i brunatnym, a w segmencie OZE przeważa produkcja z wiatru i baterii słonecznych. Przy czym ciągle postępuje dynamiczny wzrost wytwarzania energii z instalacji OZE. Jednocześnie Polska zobowiązana jest do wdrożenia kolejnego aktu prawnego przyjętego w ramach tzw. pakietu zimowego, tj. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej. W związku z tym rozwój rynku energii elektrycznej podlega istotnemu przeobrażeniu ze względu na budowę europejskiego jednolitego rynku, przy czym odnotowuje się zwiększony udział konsumentów w rynku oraz rosnącą produkcję energii elektrycznej ze źródeł OZE. Aby wspierać efektywne wyniki na tym rynku wszystkich uczestników, należy zagwarantować im adekwatne instrumenty regulacje zapewniające maksymalną swobodę w realizacji indywidualnych strategii biznesowych w ramach konkurencyjnych mechanizmów funkcjonowania systemu elektroenergetycznego. W ciągu ostatnich kilku lat pojawiło się wiele nowych podmiotów wytwarzających energię elektryczną oraz zajmujących się obrotem nią, a ich obecność zintensyfikowała grę rynkową na tyle, aby uruchomić odpowiednie mechanizmy konkurencyjności. Liczne zmiany regulacyjne pozwalają na zainicjowanie przejścia krajowego rynku na model zdecentralizowany. Dlatego wydaje się, że nie jest konieczne dalsze zachowywanie przepisów dotyczących silnej ingerencji w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, jaką jest obligatoryjny obowiązek zawierania transakcji za pośrednictwem giełdy towarowej. W perspektywie przeobrażeń na rynku energii wydaje się, że dalsze stosowanie obliga giełdowego może negatywnie wpływać na możliwości uzyskiwania synergii pomiędzy różnymi rodzajami działalności przedsiębiorstw energetycznych, utrudniając niejako optymalizację całego łańcucha dostaw energii elektrycznej, poczynając od kosztu wytworzenia, przez koszt dostarczenia, aż do kosztu bilansowania, która to optymalizacja staje się warunkiem koniecznym uzyskiwania przewagi konkurencyjnej na europejskim rynku energii. Ponadto rozwój odnawialnych źródeł energii, postępujący przy tym wzrost efektywności energetycznej oraz coraz powszechniejsze wykorzystanie układów autoprodukcyjnych zapewniają możliwość pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną po atrakcyjnie ekonomicznych cenach. W przypadku zaś wystąpienia na rynku energii nieprawidłowości krajowe organy nadzorujące działalność przedsiębiorstw energetycznych posiadają wszelkie niezbędne instrumenty prawne do podejmowania stosownych działań przywracających prawidłowe funkcjonowanie rynku. Przedmiotowa zmiana regulacji prawnych jest krokiem do przebudowy krajowego modelu obrotu energią elektryczną, nastawionej na wspieranie transformacji krajowej elektroenergetyki oraz jej integracji z rynkiem europejskim. W projekcie ustawy przewiduje się również zmiany w zakresie sankcjonowania naruszeń rozporządzenia REMIT. Prezes URE jako regulator rynku dysponuje także odpowiednimi narzędziami do zapobiegania nadużyciom i karania prób nadużyć. Projekt zaostrza odpowiedzialność administracyjnoprawną, jak i karną dotyczącą manipulacji na rynku energii elektrycznej i wykorzystywania informacji wewnętrznej. Projekt jest zgodny z prawem Unii Europejskiej i nie wymaga notyfikacji w Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)