Mówca: Sprawozdawca Krystyna Sibińska
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji Infrastruktury i Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedstawię sprawozdanie komisji o rządowym oraz poselskich projektach ustaw. Pierwsza ustawa to ustawa o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1382. Jest to projekt rządowy. Kolejne ustawy: o zmianie ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1319, oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1078. To jest również projekt poselski. Połączone komisje na posiedzeniu w dniu 7 lipca uznały, ponieważ projekt rządowy w pewien sposób konsumuje zapisy projektów poselskich przedstawionych w dwóch kolejnych drukach, że potraktują projekt rządowy jako projekt wiodący, ponieważ wiele zapisów, tak jak wspomniałam, jest tożsamych w tych pozostałych projektach. Rozpatrywaliśmy te projekty łącznie, ale jako podstawę przyjęliśmy projekt rządowy. Tak jak wspomniałam, 7 lipca odbyło się pierwsze czytanie. Zostały przedstawione projekty: zarówno projekt rządowy przez ministerstwo, przez ministra Krzysztofa Paszyka, jak i dwa projekty poselskie - przez panią poseł Annę Marię Żukowską. Wnioskodawcy opowiedzieli szczegółowo o tym, co projekty zawierają. Odbyła się bardzo długa, bardzo szeroka dyskusja na ich temat. Kolejne posiedzenie odbyło się 8 lipca i na nim szczegółowo rozpatrzyliśmy projekt, który przyjęliśmy jako podstawę, czyli projekt rządowy. Wspomnę tylko, że w czasie pierwszego czytania nie pojawił się wniosek o wysłuchanie publiczne. W związku z tym, tak jak powiedziałam, 8 lipca szczegółowo rozpatrzyliśmy ten projekt. Co warto powiedzieć? Warto powiedzieć o tym, że projekt dotyka materii budownictwa czynszowego, który funkcjonuje już od lat. Są to już sprawdzone instrumenty: TBS-y, które funkcjonują już od wielu, wielu lat, SIM-y, które zostały wprowadzone niedawno i dopiero rozpoczynają swoją działalność. Chodzi o cały ten system mieszkań czynszowych skierowany do osób, które nie mogą korzystać z komunalnych zasobów mieszkaniowych, ponieważ nie spełniają kryteriów określonych przez gminy, ale jednocześnie nie mogą starać się o zakup swojego mieszkania, ponieważ nie spełniają kryteriów określonych przez banki. Wiemy doskonale, że ceny mieszkań na wolnym rynku ciągle rosną. Te systemy i zapisy w przedstawionym projekcie mają służyć zwiększeniu komunalnych zasobów mieszkaniowych i zracjonalizowaniu pewnych zapisów, które, tak jak powiedziałam, funkcjonują już od wielu lat i muszą być zmienione. Dlatego w tym projekcie zmieniamy 13 ustaw zarówno o społecznych formach rodzajów mieszkalnictwa, jak i o nieruchomościach, a także inne ustawy. Te zmiany są konieczne, ponieważ, tak jak powiedziałam, chcemy zracjonalizować i usprawnić cały system budownictwa czynszowego i również wpłynąć przez to na zwiększenie zasobów mieszkaniowych w naszych gminach. Wiemy o tym, wybrzmiało to w komisji, że od początku funkcjonowania programów do końca 2024 r. aktywnych było ponad 530 wniosków złożonych w BGK dotyczących pozyskania kredytów, co da możliwość zrealizowania, oddania blisko 28 tys. mieszkań. Wiemy też, że 307 umów jest podpisanych, co da nam ponad 16 tys. mieszkań. Natomiast wiemy, że to jest ciągle za mało, dlatego że złożonych wniosków jest dużo, dużo więcej. Przedstawiony projekt zakłada jednak zwiększenie środków na ten instrument. Jak wspomniałam, przez lata zmieniły się realia na rynku mieszkaniowym. Coraz większe jest zapotrzebowanie na mieszkania wynajmowane. Ruch ludności powoduje, że oczywiście mamy potrzebę posiadania mieszkania na własność, ale ten trend trochę się już zmienia. Związane to jest też z tym, że następuje wewnętrzna migracja w poszukiwaniu pracy, młodzi ludzie, którzy studiują w innym mieście, później w nim zostają i traktują instrument wynajmowania mieszkań już jako coś oczywistego. Chcemy też spowodować, żeby doposażenie tego instrumentu wpływało na to, że mieszkania będą też bardziej dostępne. Przez proponowane rozwiązania chcemy zapewnić stabilność wsparcia dla budownictwa społecznego, bo jak pokazują przedstawione wcześniej informacje, rzeczywiście jest spory popyt. Zarówno TBS-y, SIM-y, jak i spółdzielnie mieszkaniowe chcą budować coraz więcej mieszkań. Co wprowadzają te przepisy? Wprowadzamy pewne ograniczenie dotyczące wykupu mieszkań, bo budujemy to ze środków publicznych i chcemy, żeby te środki publiczne pozostały też wykorzystane na budownictwo swego rodzaju komunalne, które będzie częściowo w dyspozycji samorządów. Ważne jest nie tylko to, żeby mieć na to wpływ, ale również to, żeby mieć wpływ na wysokość stawek czynszowych, bo to też oddziałuje później na poprawę bytu społeczeństwa. Chcemy też zwiększyć udział czynnika społecznego w procesie nadzoru nad istniejącymi SIM-ami i TBS-ami. Wydłużamy program SBC na rok i dokładamy tam dodatkowe środki. Są tu również przepisy, które umożliwią partycypację, udział uczelni wyższych. To znaczy, że otworzymy też możliwość budowania, realizowania w takim systemie domów dla studentów. Tak jak powiedziałam, zwiększamy również środki na ten instrument, ponieważ w 2025 r. nastąpi zwiększenie z 2 mld zł do blisko 5 mld zł. W 2026 r. to będzie kwota 5,6 mld zł, w 2027 r. 6,9 mld zł, w 2028 r. 7,9 mld zł, w 2029 r. 9 mld zł i do 2030 r. dojdziemy do 10 mld zł, co daje nam łącznie prawie 44 mld zł środków na ten instrument. W trakcie dyskusji i rozpatrywania szczegółowego pojawiło się sporo poprawek. Poprawki były składane przez klub PSL, klub Polska 2050 i klub PiS. Część poprawek została przyjęta w porozumieniu z przedstawicielem rządu, natomiast poprawki, które nie zostały przyjęte, zostały zgłoszone przez osoby składające je jako wnioski mniejszości, więc mamy w tej chwili 22 wnioski mniejszości do rozpatrzenia. Szanowni Państwo! Jest to ustawa, która odblokuje i uruchomi środki na budownictwo społeczne. W związku z tym w imieniu dwóch komisji, Komisji Infrastruktury i Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej, rekomenduję Wysokiej Izbie przyjęcie tego projektu. Dziękuję bardzo.