Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zawartego w sprawozdaniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, druk nr 2161. Sytuacja na polskim rynku pracy jest bardzo trudna. Ponad 2260 tys. osób jest bez pracy, z czego ponad 1 mln osób to ludzie młodzi, a ponad 1200 tys. osób bezrobotnych to osoby, które pozostają bez pracy ponad 12 miesięcy. 86% bezrobotnych jest bez prawa do zasiłku. W dalszym ciągu utrzymuje się duże zróżnicowanie stopy bezrobocia w poszczególnych regionach naszego kraju. W skali kraju to jest 14%, ale niestety są województwa takie jak np. województwo warmińsko-mazurskie, gdzie stopa bezrobocia wynosi 22,4%. Podobnie powiaty. W tej niechlubnej statystyce prowadzi powiat szydłowiecki, gdzie jest prawie 40-procentowa stopa bezrobocia, a mówimy tylko o osobach, które są zarejestrowane, a przecież wiele osób nie figuruje w statystykach urzędów pracy. To pokazuje, jak dramatycznie wygląda sytuacja, gdzie tylu Polaków nie ma pracy lub bezskutecznie jej poszukuje. Trudno się więc dziwić, że tylu naszych rodaków wyjeżdża z kraju w poszukiwaniu pracy i środków do życia. Tylko w 2013 r. wyjechało z Polski prawie 500 tys. rodaków. Szacuje się, że ponad 2,5 mln przebywa poza granicami naszego kraju, z czego większość to ludzie młodzi. Dlatego każda propozycja, która będzie prowadzić do zmiany sytuacji na rynku pracy, godna jest rozpatrzenia i poparcia. Stąd też nasz aktywny udział w pracach nad projektowanymi zmianami. Głównym celem nowelizacji było zwiększenie elastyczności i efektywności działania urzędów pracy poprzez lepsze dostosowanie ich działań do potrzeb pracodawców i bezrobotnych. Trzeba powiedzieć, że ta teza jest jak najbardziej słuszna. Niestety licząca ponad 100 stron nowelizacja tego warunku nie spełnia, wręcz jeszcze bardziej komplikuje funkcjonowanie urzędów pracy, jak i samych zainteresowanych, czyli bezrobotnych poszukujących pracy czy samych pracodawców. Obecna nowelizacja to jest 55. nowelizacja ustawy. Trudno nie zgodzić się z opiniami ekspertów, że za wielkość, skalę bezrobocia odpowiedzialność ponoszą przede wszystkim aktualnie sprawujący władzę, czyli dzisiaj Platforma Obywatelska i Polskie Stronnictwo Ludowe. I druga opinia, którą też zacytuję: nie zrzucajmy całej winy na nieefektywne urzędy pracy i fikcyjnych bezrobotnych. Trudno się z tym nie zgodzić, choćby dlatego że w projekcie nie znalazły się rozwiązania dotyczące wyłączenia płacenia składki zdrowotnej za zarejestrowanych bezrobotnych przez urzędy pracy, co spowodowałoby, że osoby, które rejestrują się tylko po to, aby otrzymać ubezpieczenie zdrowotne, nie musiałyby tego robić, a urzędu pracy nie musiałyby przeprowadzać całej pracochłonnej procedury, tym bardziej że w Polsce zgodnie z konstytucją każdemu obywatelowi zapewnia się prawo do ochrony zdrowia bez względu na jego sytuację materialną. Jeżeli wprowadzamy kolejne nowe procedury, takie jak profilowanie każdego bezrobotnego, czy doradcę klienta, który ma mieć stałą opiekę nad bezrobotnymi lub poszukującymi pracy czy prowadzić stałą współpracę z pracodawcami, to przy obecnym zasobie kadrowym powiatowych urzędów pracy jest to niewykonalne, będzie to działanie fikcyjne. Urzędy pracy dostosują się, tylko nie będzie efektów tego. Będzie walka o poprawienie statystyk, bo od tego będą zależeć dodatkowe środki na funkcjonowanie urzędów. Nie można więc zarzucać urzędom pracy, że zajmują się administrowaniem, a nie bezrobotnymi, skoro rząd wprowadza kolejne nowe procedury i zadania, które jeszcze bardziej biurokratyzują pracę urzędów pracy. Warto tu podkreślić, że dzisiaj na jednego pośrednika pracy w powiatowych urzędach pracy przypada około 600 bezrobotnych, a na jednego doradcę zawodowego około 1300 bezrobotnych. Teraz tę funkcję mają pełnić doradcy klienta. Nie ma co liczyć na to, że samorządy powiatowe z własnych środków zapewnią więcej pracowników w powiatowych urzędach pracy, a brak pracowników przy zmniejszonych środkach na funkcjonowanie tych urzędów jeszcze bardziej utrudni realizację nowych zadań nałożonych na nie. Kolejną bardzo ważną sprawą, która nie została tak naprawdę rozwiązana, jest to, kto zarządza Funduszem Pracy, czy minister pracy, czy minister finansów. Niestety to od ministra finansów zależy, jakie środki z Funduszu Pracy są przeznaczone na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu. Trudno tu nie przypomnieć gwałtownego zmniejszenia środków w 2010 r. na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu, z 7 mld na 3,5 mld, czy sporu ministra pracy z ministrem finansów o dodatkowe 500 mln zł z Funduszu Pracy na aktywne formy. Póki działania Funduszu Pracy będą tak naprawdę zależały od decyzji ministra finansów, nie poprawi się sytuacja ani bezrobotnych, ani pracodawców, ani urzędów pracy. Warto tu jeszcze przypomnieć, że od lat z Funduszu Pracy finansowane są świadczenia przedemerytalne i staże podyplomowe lekarzy, a to jest kwota ponad 2,5 mld zł, wcześniej dotowane z budżetu państwa. Fundusz Pracy powinien być zarządzany przez ministra pracy wspólnie z partnerami społecznymi. Pani Marszałek! Wysoka Izbo... (Dzwonek) Jeśli pani marszałek pozwoli, jeszcze chwilę.