Mówca: Jan Łopata
Data: 2018-11-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Wysoka Izbo! Panie Marszałku! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów mam zaszczyt przedstawić opinię klubu wobec sprawozdania głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w roku 2017. Wysoki Sejmie! Państwowa Inspekcja Pracy to instytucja o historii już blisko 100-letniej, bo powołana została do życia, do funkcjonowania dekretem naczelnika państwa 3 stycznia 1919 r. Zauważmy, że jest to jedna z pierwszych centralnych instytucji odradzającego się państwa polskiego. Państwowa Inspekcja Pracy została powołana, to też warto zauważyć, ponad miesiąc wcześniej niż druga ważna instytucja, jaką jest Najwyższa Izba Kontroli. W dekrecie, o którym wspomniałem, w art. 1 zapisano, i tu cytuję: Inspekcja pracy nadzoruje należyte stosowanie przepisów prawa o ochronie pracy we wszystkich dziedzinach pracy najemnej, zapewniając pracownikom korzyści przyznane im przez obowiązujące socjalno-polityczne prawodawstwo. Koniec cytatu. Precyzja tego zapisu, jak i świadomość, że powołanie całej nowej instytucji zawarte jest w zaledwie 17 krótkich artykułach, każą i dzisiaj złożyć należyty hołd twórcom Państwowej Inspekcji Pracy z 3 stycznia 1919 r. Wysoka Izbo! Należne podziękowanie chciałbym również przekazać pracownikom, inspektorom za należyte wykonywanie obowiązków w roku sprawozdawczym, w roku 2017. Otóż nadzór, jak to zapisano w dekrecie, nad należytym stosowaniem przepisów prawa pracy skutkował ponad 80 tys. kontroli u blisko 64 tys. podmiotów gospodarczych. Analiza tych kontroli oraz kontrolowane i opisywane problemy są właśnie przedstawiane na stronach omawianego sprawozdania. Trzeba jednocześnie dodać i zaznaczyć, że w roku sprawozdawczym, w roku 2017, doszły do zakresu kompetencji Państwowej Inspekcji Pracy kolejne zapisy, uregulowania ustawowe, chociażby ustawa z 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego pracowników wykonujących zawody medyczne, ustawa o zmianie ustawy o repatriacji, która weszła w życie 1 maja 2017 r., czy ustawa o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, która weszła w życie i obowiązuje od 1 stycznia 2017 r. i która skutkuje całym szeregiem działań kontrolnych, o czym też była tu wcześniej mowa. W roku 2017 inspektorzy pracy przeprowadzili 19,5 tys. kontroli ukierunkowanych na ustalenie przestrzegania prawa do minimalnych wynagrodzeń. Kontrole te objęły łącznie 2700 tys. zatrudnionych. W efekcie tych kontroli, jak można wyczytać, nieprawidłowości w stosowaniu przepisów dotyczących wypłaty minimalnych wynagrodzeń stwierdzono u blisko 27% kontrolowanych podmiotów. Wysoki Sejmie! Chciałbym jeszcze, biorąc pod uwagę te dane, te zawarte tu statystyki, podjąć najtrudniejszy temat - tak mi się wydaje i na pewno tak jest - jakim są wypadki. Otóż inspektorzy pracy zbadali okoliczności i przyczyny 2479 wypadków przy pracy, w których to poszkodowanych zostało 2735 osób. Niestety od 2015 r. tendencja jest wzrastająca. Śmierć w wyniku wypadków poniosły aż 263 osoby, a ciężkich obrażeń ciała - to też trzeba powiedzieć - doznały aż 924 osoby. To dużo, to zdecydowanie za dużo. Myślę, że potrzebne jest wzmocnienie, bardziej szczegółowa diagnoza i mocna kampania profilaktyczna w tym temacie, w temacie bezpieczeństwa pracy jako takiego. Wysoka Izbo! Dziękowałem na wstępie pracownikom zatrudnionym w Państwowej Inspekcji Pracy i czynię to jeszcze raz, bo zasługują na to. Wykonują bardzo odpowiedzialną i niestety nieadekwatnie wynagradzaną pracę, a zatrudnionych tam jest czy też było na koniec 2017 r. 2565 pracowników. Charakter pracy, ale i wielkość tej instytucji wymagają profesjonalnego, obiektywnego kierowania, zarzadzania. Niestety obserwuję, ale chyba nie tylko ja, postępującą erozję w tym temacie, w temacie zarządzania tą instytucją. Po czym można to poznać? Chociażby po liczbie skarg od pracowników, które rozpatrujemy, które przychodzą do Zespołu ds. Skarg Rady Ochrony Pracy, po ciągłych i powtarzających się, również dzisiejszych czy wczorajszych, publikacjach w mediach. Chodzi chociażby o sprawę inspektora z Lublina, sprawę zakończoną (Dzwonek) dochodzeniem Policji, a ze strony głównego inspektora nie ma reakcji, o tankowanie do kanistra w Chełmie, ale również o bulwersujący sposób wymuszania aktywności przez inspektorat okręgowy w Warszawie.