Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2020-01-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Projekt jest zawarty w druku nr 119, a sprawozdanie komisji - w druku nr 120. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy czyni zadość postulatom zgłaszanym przez stronę społeczną, podmioty zobowiązane przepisami prawa do prowadzenia ewidencji odpadów w oparciu o Bazę danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami, czyli BDO. Podnoszono m.in. problemy dotyczące dopasowania systemów informatycznych, współdziałania z interfejsem programowania aplikacji czy też możliwości dostępu do Internetu w różnych miejscach Polski i zgłaszano tego typu zastrzeżenia. Te problemy i wątpliwości skłoniły grupę posłów klubu Prawo i Sprawiedliwość - których nawiasem mówiąc, mam zaszczyt reprezentować jako przedstawiciel wnioskodawców - do przedstawienia projektu zawartego w druku nr 119, który umożliwi podmiotom mającym trudności techniczne z wdrożeniem nowych rozwiązań równoczesne prowadzenie ewidencji na starych zasadach, w formie papierowej, oraz w BDO przez okres 6 miesięcy, tzn. do 30 czerwca 2020 r. Dziękuję bardzo panu ministrowi i jego współpracownikom za wsparcie działań, które umożliwiły przygotowanie tego rozwiązania wychodzącego w kierunku oczekiwań strony społecznej w tak krótkim czasie. Projekt został bowiem złożony jeszcze w 2019 r., 31 grudnia, a 3 stycznia tego roku pani marszałek skierowała go do pierwszego czytania w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. Wysoka Izbo! Należy podkreślić, że baza danych odpadowych została wprowadzona przepisami uchwalonymi w ustawie o odpadach w roku 2012, jednak jej wdrożenie od razu odłożono do roku 2015. Jeszcze w VII kadencji Sejmu poprzedni rząd ponownie przedłużył jej wdrożenie, o kolejne 3 lata, tzn. do roku 2018. Niemniej jednak w poprzedniej, VIII kadencji dokonano istotnych zmian. Po zmianach dokonanych ustawą z dnia 24 listopada 2017 r. baza danych odpadowych posiada trzy moduły: po pierwsze, rejestr bazy danych odpadowych, po drugie, moduł ewidencji odpadów oraz, po trzecie, moduł sprawozdawczości. Pierwszy z tych modułów, wpis do rejestru, został uruchomiony dnia 23 stycznia 2018 r. Chcę tu podkreślić, że termin złożenia dokumentów, jeśli chodzi o wpis do bazy, upłynął w połowie 2018 r. Uruchomienie kolejnych modułów, ewidencji i sprawozdawczości, zostało zaś określone tą nowelizacją z listopada 2017 r. na dzień 1 stycznia 2020, a zatem było 2-letnie vacatio legis dla tych przepisów. Funkcjonowanie systemu dla podmiotów wpisanych do bazy ma odbywać się elektronicznie, za pomocą indywidualnego konta. Zgodnie z art. 67 ust. 6 ustawy o odpadach, który wszedł w życie 1 stycznia tego roku, dokumenty ewidencji odpadów, takie jak karta przekazania odpadów, karta przekazania odpadów komunalnych, karta ewidencji odpadów, karta ewidencji komunalnych osadów ściekowych i inne dokumenty wymienione w ust. 1 tegoż właśnie art. 67, sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO. Wobec podnoszonych wątpliwości w niniejszej nowelizacji dodawane są przepisy regulujące sporządzanie dokumentów ewidencji odpadów w pewnego rodzaju - powiem to w cudzysłowie - trybie awaryjnym przez okres 6 miesięcy 2020 r. W art. 67 dodaje się w sumie 12 nowych ustępów, od ust. 7 do ust. 18. Przepis ust. 7 wprowadza możliwość sporządzania przez czas awarii systemu dokumentów ewidencji odpadów w formie papierowej albo też w formie elektronicznej prowadzonej poza BDO. Ust. 9 precyzuje obowiązek posiadania przez transportującego odpady lub odpady komunalne odpowiednio karty przekazania odpadów lub karty przekazania odpadów komunalnych w formie określonej w tymże dodanym ust. 7. Z kolei ust. 10 nakłada obowiązek wprowadzenia informacji zawartych w papierowych lub elektronicznych prowadzonych poza BDO dokumentach ewidencji odpadów niezwłocznie po ustaniu awarii, jednak nie później niż po 30 dniach, do bazy danych odpadowych. Kolejne dodawane ustępy - od ust. 12 do ust. 18 - precyzują wzory kart przekazania i kart ewidencji. W sumie to jest siedem formularzy zawartych w załącznikach. Przypominam, że art. 1 zawiera zmiany do ustawy o odpadach. Pierwszą zmianę już omówiłam szczegółowo, natomiast dalsze zmiany w art. 1 dotyczą - w zmianie drugiej - przepisów odnoszących się do sprawozdawczości, w zmianie trzeciej - przepisów karnych za niewprowadzenie w tym terminie 30 dni do BDO właściwych danych. Natomiast zmiana czwarta w art. 1 określa termin wprowadzenia tego awaryjnego rozwiązania na 30 czerwca 2020 r. i zawiera odesłania do załączników, w których określono wzory karty przekazania i karty ewidencji odpadów, karty przekazania odpadów komunalnych, karty ewidencji komunalnych osadów ściekowych oraz karty ewidencji zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, karty ewidencji pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także karty ewidencji odpadów niebezpiecznych. Wysoka Izbo! W toku szczegółowych prac nad projektem po zakończeniu pierwszego czytania Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa uwzględniła szereg poprawek przygotowanych przez Biuro Legislacyjne. Poprawki te mają charakter redakcyjno-legislacyjny, językowy. Do art. 1 wprowadzono 8 poprawek. To są poprawki tego rodzaju, że zamiast słów: tą bazą używamy pełnej nazwy: bazą danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami. Wszystkie te poprawki są podobnego rodzaju wykazane w dokumentach. Art. 2 z kolei zwiera zmiany do ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w odniesieniu do przepisów regulujących składanie sprawozdań, o których mowa w przepisach art. 9n, art. 9na, art. 9nb, art. 9o, art. 9q i art. 9s, chodzi o ustępy pierwsze tych wszystkich artykułów. Do art. 2 przyjęto z kolei dwie poprawki redakcyjne i legislacyjne. Art. 3 po uwzględnieniu uwag Biura Legislacyjnego otrzymuje brzmienie, zacytuję, bo jest to rzecz dość istotna: art. 3. Przepisy art. 67 ust. 7-18, art. 76 ust. 2a i 2b, art. 236a ustawy zmienianej w art. 1 oraz art. 9ta ustawy zmienianej w art. 2 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do prowadzenia ewidencji odpadów od dnia 1 stycznia 2020 r. Wysoka Izbo! Ten zapis sprawia, że art. 180 ust. 4 dodawany do ustawy o odpadach, ten zapis, który zawiera przepis o karze za niewprowadzenie w terminie 30-dniowym do BDO informacji zawartych w dokumentach ewidencji odpadów sporządzanych poza BDO, będzie obowiązywał z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Tak więc ewentualne czy nawet - powiedziałabym - iluzoryczne zagrożenie retroaktywnością tego przepisu przez czujność Biura Legislacyjnego zostało wyeliminowane. Wysoka Izbo! Art. 4 brzmi: ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Wiadomo, wiemy wszyscy, że przyzwoite vacatio legis jest 14-dniowe, niemniej jednak to krótkie jednodniowe vacatio legis w oczywisty sposób służy użytkownikom, bo zawarte w omawianym projekcie przepisy nie tylko nie nakładają na użytkowników przepisów nowych obowiązków, ale ułatwiają sporządzenie dokumentów ewidencji odpadów przez pierwsze półrocze funkcjonowania modułu ewidencji BDO, czyli w oczywisty sposób działają na korzyść podmiotów zobowiązanych. Zatem proponowane rozwiązania nie są sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawa. Jeszcze co do poprawek powiem, że również w załącznikach te poprawki redakcyjne i legislacyjne zostały wprowadzone. Jak stwierdzają opinie Biura Analiz Sejmowych, projekt nie narusza prawa Unii Europejskiej ani też nie jest projektem wykonującym prawo Unii Europejskiej. Całość sprawozdania zawartego w druku nr 120 Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przyjęła 27 głosami za, bez głosów przeciwnych i wstrzymujących, a zatem przyjęła jednogłośnie. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu komisji w druku nr 120. Dziękuję bardzo. (Oklaski)