Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2013-03-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy w tej dyskusji przedstawiane dwa projekty ustaw o zmianie ustawy Kodeks pracy i częściowo też, incydentalnie, można powiedzieć, przy okazji, ustawy o związkach zawodowych. Tak więc mamy projekt rządu Platformy Obywatelskiej i projekt poselski, także posłów Platformy Obywatelskiej. Właściwie to oba projekty dotyczą tego samego, a więc działu 6 Kodeksu pracy, czyli czasu pracy. Jeden, oczywiście rządu Platformy Obywatelskiej, jest mniej radykalny, jeśli chodzi o nowelizację, a drugi, poselski, jest daleko idący, bardzo radykalny. Który jest ważniejszy? Myślę, że należałoby zadać Wysokiej Izbie takie pytanie, skoro są one autorstwa osób z tej samej opcji politycznej. Czy znowu w tym przypadku mamy do czynienia z walką frakcji Platformy Obywatelskiej? Bo ja nie chcę rozstrzygać, która frakcja w Platformie Obywatelskiej jest ważniejsza i która ma tutaj rację. Powiem, że nie będziemy wybierać między cholerą a tyfusem, bo obie choroby są wyniszczające. Dlatego też składamy wniosek, i podpisujemy się pod takimi wnioskami, o odrzucenie obu projektów ustaw w pierwszym czytaniu, bo one tylko na takie traktowanie zasługują. Oba projekty także były negatywnie zaopiniowane przez wszystkie centrale związków zawodowych, z OPZZ na czele. Jeżeli nie znacie państwo opinii central związków zawodowych, to zapraszam, będziecie mogli się z nimi zapoznać i wyciągnąć, myślę, wnioski, które w żaden sposób nie korespondują z przedłożonymi projektami ustaw. Oba projekty są - bo będę mówił o nich łącznie, a jak powiedziałem na początku, jeden jest mniej radykalny, drugi bardzo daleko idący, powiem, że aż nieprzyzwoicie daleko idący - kolejnym przykładem przerzucania na pracowników kosztów pracy i kosztów narastającego w Polsce kryzysu gospodarczego. Pracownicy bardzo wiele razy, zbyt wiele razy ponosili i nadal ponoszą konsekwencje kolejnych niekorzystnych zmian prawa pracy. W obliczu bardzo niskich wynagrodzeń, a przecież z takimi mamy do czynienia w Polsce - przypomnę, że po raz pierwszy w roku 2012 odnotowaliśmy spadek płac realnych, a to jest coś, czego nie było przez wiele lat przedtem - a to jest to oblicze, które utwierdza nas w tym, żadnego z tych projektów nie możemy poprzeć. Brakuje stabilizacji zatrudnienia milionom pracowników. Wiele mówiono w tej Izbie o umowach śmieciowych, wiele mówiono o zatrudnieniu na czas określony i różnych innych jeszcze sposobach omijania zatrudniania na czas nieokreślony. W obliczu bardzo rażącego i uporczywego łamania prawa przez wielu pracodawców... O tym też mówili moi przedmówcy. Znamy raporty Rady Ochrony Pracy czy też Państwowej Inspekcji Pracy. Zresztą jedna z opinii jest załączona do jednego z projektów tych ustaw. Pracodawcy nie wywiązują się z obowiązków w stosunku do pracowników - chodzi choćby o terminowe wypłacanie wynagrodzeń, o wysokość tych wynagrodzeń itd. - a jednocześnie na kontach mają zdeponowanych ponad 200 mld zł. Tak więc tu nie ma takiej sytuacji, że nie dysponują środkami, tylko po prostu wolą nie zapłacić i ciągnąć korzyści z depozytów bankowych. Takiego zachowania nie będziemy respektować i nie będziemy popierać. Nie ma naszej zgody na kolejne zmiany, które miałyby w jakimkolwiek stopniu pogorszyć sytuację pracowników. Dalej idący, jak mówiłem na początku, jest projekt przedstawiony przez grupę posłów Platformy Obywatelskiej z panem posłem Szejnfeldem na czele. I tutaj akurat pracownik ma być przetransformowany w niewolnika. Tak więc to jest ustawa transformacyjna, to nie jest ustawa regulacyjna. Pracownik ma po tej ustawie zostać przetransformowany na niewolnika. Powiem, że takiej dawki cynizmu i arogancji w żadnym do tej pory projekcie, który zmieniałby w jakimkolwiek stopniu Kodeks pracy, jeszcze nie zauważyłem. Powiem, że aż ciśnie mi się na usta coś w stylu: Arbeit macht frei. A więc praca, praca i kromka chleba, i troszeczkę odpoczynku. Czy w tym kierunku mamy pójść w XXI w. w demokratycznym państwie prawa w środku Europy, gdzie średnie wynagrodzenie za pracę jest jednym z najniższych w Unii Europejskiej? Jesteśmy na czwartym, bodajże na piątym miejscu, oczywiście wśród tych krajów, w których zarobki średnie na pracownika są najniższe. A więc czy to jest kierunek, który należałoby akceptować? Czy to jest kierunek, w którym należy wyrazić zgodę na to, żeby obniżyć jeszcze wysokość wynagrodzeń poprzez obniżenie stawek za pracę w godzinach nadliczbowych? 50% czy 100% od stawki 8 zł to nie jest 50% czy 100% od stawki 8 euro czy 8 funtów brytyjskich. W Polsce minimalne wynagrodzenie za pracę jest wielokrotnie niższe niż w krajach Unii Europejskiej. W Niemczech, we Francji minimalne wynagrodzenie za pracę jest równe naszej średniej pensji krajowej i wyższe. A więc czy w takim kierunku mamy pójść? Oczywiście, że nie. Powiem, żeby już całkiem tutaj nie krytykować, że projekt poselski autorstwa grupy posłów Platformy reprezentowanej przez posła Szejnfelda ma jedną wielką zaletę, bowiem w uzasadnieniu, w lwiej części tego uzasadnienia ta grupa posłów reprezentowanych przez posła Szejnfelda uznała, że bzdury opowiada pan premier Tusk i wicepremier Rostowski, że jesteśmy zieloną wyspą. Tu cytaty: Mimo stosunkowo dobrze radzącej sobie do tej pory polskiej gospodarki wskaźniki makroekonomiczne są niezadowalające. Według stanu na czerwiec 2012 r. PKB wynosił 2,4% wobec oczekiwanego 2,9% i zanotowanego w I kwartale wzrostu o 3,5%; prognozy niestety na 2013 r. oscylują nawet wokół pułapu tylko 1,5%. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: To straszne.) To pierwszy cytat. Drugi cytat: Przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw uplasowało się w granicach 3754 zł przy stopie bezrobocia równej 12,4%, choć czarne scenariusze prognozują na 2013 r. w granicach nawet 14,4-15%. Pan miał rację, już mamy ten wskaźnik. Kolejny cytat: Od grudnia 2011 r. do lipca 2012 r. produkcja budowlana obniżyła się o 8%, a spadek płac realnych przedłożył się na obniżenie dynamiki konsumpcji (na początku 2012 r. było to 1,8%, połowa roku 2012 to jest 1%). Gratuluję, panie pośle, wszystko się zgadza, oprócz tego, w którym kierunku chcecie pójść tą regulacją. Bo ta regulacja idzie dokładnie w odwrotnym kierunku, a więc nie w kierunku pobudzenia konsumpcji i wpłynięcia na wzrost gospodarczy, tylko w kierunku zgaszenia konsumpcji wewnętrznej, która w 70% wpływała na wzrost polskiego PKB. A zatem oczywiście naszej zgody na takie rozwiązania nie ma. Ogólne zapisy typu: obiektywne przesłanki, które byłyby uzasadnieniem wydłużenia rozliczeniowego czasu pracy do 12 miesięcy, w żaden sposób nas nie przekonują. Co to znaczy: obiektywne przesłanki? Kto ma w sposób obiektywny zadecydować, czy to jest słuszne, czy niesłuszne? I cytat też z wypowiedzi pana przed chwilą: że bardzo pozytywną rolę odegrała ta regulacja dwuletnia, że można było wydłużyć do dwóch lat rozliczeniowy czas pracy, bowiem bezrobocie nie rosło albo został wstrzymany wzrost bezrobocia. Cały czas się posługuję tekstem, który pan przygotował nam na dzisiejszą debatę. Otóż od 2009 r. do 2011 r. w Polsce bezrobocie wzrosło o pół miliona osób - o pół miliona osób. A więc jakoś tu nie widać pozytywnego skutku tejże regulacji. Słusznie pan zauważa w tym tekście, że w połowie 2012 r. w statystyce urzędów pracy znajdowało się ok. 330 tys. osób bezrobotnych posiadających prawo do zasiłku, co stanowiło 16,7% ogółu bezrobotnych. A gdzie są te 2 mln zarejestrowanych bezrobotnych? Oni nie mają żadnego prawa do zasiłku. A więc czy chce pan kolejne setki tysięcy osób skazywać na to, żeby szły na bezrobocie bez żadnego prawa do jakiegokolwiek zasiłku? Widzę, że upływa czas, więc kończąc, powiem, że gdyby ten projekt, panie pośle, przeszedł w takiej treści, jaką pan proponuje, to przewiduję, co pan zrobi w następnym ruchu. (Poseł Stanisław Szwed: Doprowadzi do likwidacji.) W następnym ruchu złoży pan projekt ustawy z jednym artykułem, stanowiącym, że z dniem tym i tym traci moc ustawa Kodeks pracy. Dziękuję za uwagę i gratuluję dobrego samopoczucia. (Oklaski) (Poseł Adam Szejnfeld: Wzajemnie.)