Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Rządowy projekt ustawy o ochronie danych osobowych ma na celu wykonanie prawa unijnego czy dostosowanie polskich przepisów do wchodzących w życie przepisów unijnych dotyczących RODO, które tak czy tak zaczną w Polsce obowiązywać od 25 maja 2018 r. Ustawę, o której mowa, stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia wcześniejszej dyrektywy. Ta ustawa określa cały szereg aspektów, które dotyczą ochrony danych osobowych, m.in. określa podmioty publiczne zobowiązane do wyznaczania inspektora ochrony danych osobowych oraz tryb zawiadamiania o jego wyznaczeniu, warunki i tryb akredytacji podmiotu certyfikującego, podmiotu monitorującego kodeks postępowania, a także tryb certyfikacji, tryb zatwierdzania kodeksu postępowania, organ właściwy w sprawie ochrony danych osobowych, postępowanie w sprawie naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, tryb europejskiej współpracy administracyjnej, kontrolę przestrzegania przepisów w zakresie ochrony danych osobowych czy też odpowiedzialność cywilną za naruszenie tychże przepisów i postępowanie przed sądem. Ustawa dodatkowo będzie regulowała tryb notyfikacji inspektorów ochrony danych osobowych oraz sprawy dotyczące podmiotów zobowiązanych w polskim porządku prawnym do wyznaczania tego inspektora, a także kwestię stworzenia nowego krajowego systemu ochrony danych osobowych na czele z organem nadzorczym, którym według projektodawcy powinien być prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. To jest nowy organ nadzorczy, który w zakresie swoich kompetencji, w tym np. do nakładania administracyjnych kar finansowych, będzie znacznie różnił się od aktualnego urzędu, czyli od generalnego inspektora ochrony danych osobowych. W ustawie uregulowano tryb postępowania w sprawach naruszenia przepisów o ochronie danych. Ma to głównie na celu zapobieżenie trwającej dzisiaj przewlekłości tych postępowań przez zniesienie dwuinstancyjności administracyjnej w celu szybszego uzyskania ochrony sądowej. Tutaj organ ma taką możliwość. Wprowadzony do ustawy jest również przepis, w świetle którego postępowanie kontrolne w sprawach naruszenia ochrony danych nie może trwać dłużej niż miesiąc. Dodatkowo według ustawy prezes ma obowiązek wydania rekomendacji adresowanych do przedsiębiorców w zakresie zasady zabezpieczenia danych osobowych. Projekt reguluje kwestie odpowiedzialności cywilnej za naruszenie tych przepisów, co ważne, obniża wymiar kary wynikającej z rozporządzenia. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych będzie mógł również występować z wnioskiem o podjęcie inicjatywy ustawodawczej w sprawach dotyczących ochrony danych osobowych. To są tylko niektóre z elementów, które ten projekt wprowadza. Projekt, który tak naprawdę rzeczywiście w pewnym sensie również łagodzi te elementy, które wprowadza RODO, które i tak obowiązywałoby w Polsce, czy byśmy tę ustawę wprowadzili, czy nie. I rzeczywiście dane osobowe i ich ochrona to jest dzisiaj jeden z podstawowych elementów. W społeczeństwie scyfryzowanym, w którym w dużej mierze dane osobowe są towarem najwyższej wagi czy też towarem, który jest bardzo pożądany, ma to ogromne znaczenie. Musimy się na tym bardzo skupić, szczególnie że w wielu innych sytuacjach otwieramy coraz to nowe dostępy do tych danych osobowych. Dajemy je kolejnym służbom, kolejnym instytucjom. Bardzo rozszerzamy możliwości gromadzenia danych osobowych o obywatelach Polski, obywatelach Unii, dlatego rzeczywiście niezbędne jest wprowadzenie maksymalnie bezpiecznych systemów ochrony danych osobowych, systemów, które nie pozwolą nadużywać tych uprawnień, które dajemy bardzo różnym służbom, bo w ustawach o konkretnych służbach tych obostrzeń specjalnie nie ma. Tam jest bardzo mało wentyli bezpieczeństwa, które zabezpieczają nas przed tym, żeby nasze dane osobowe nie były używane w sposób niewłaściwy lub nie były wykorzystywane ponad miarę przez poszczególne służby i instytucje. Dotyczy to również obrotu danymi w ramach funkcjonowania przedsiębiorstw czy też ogólnie rynku. Natomiast są dwa zasadnicze problemy z tą ustawą. Po pierwsze, to jest to, o czym już tutaj wspomniano. W zasadzie 2 lata mieliśmy na to, żeby zająć się tą ustawą, i rzeczywiście pewnie były prowadzone bardzo poważne konsultacje, pracowano nad tą ustawą, ale na końcu najważniejsza instytucja, jaką jest parlament Rzeczypospolitej Polskiej, otrzymuje w zasadzie 2,5 dnia na to, żeby tę ustawę przez Sejm przeprowadzić. Przez 2,5 dnia mamy się pochylić nad bardzo poważną ustawą, dotyczącą wszystkich Polaków w ogromnym i w bardzo drażliwym zakresie. Tego się prawidłowo praktycznie nie da się zrobić. Dostajemy tę ustawę, bardzo poważną i dużą, w środku weekendu majowego, nagle mamy się tym zająć i zrobić to, kolejny raz dopchnąć to kolanem. Szanowni Państwo! To nie są zasady dobrej legislacji, bo my przejmujemy odpowiedzialność za coś, czego do końca nie jesteśmy w stanie ogarnąć i uczciwie przepracować. To jest rzecz, nad którą naprawdę warto byłoby się zastanowić, żeby nas, parlamentarzystów, nie stawiać w takiej sytuacji, bo potem się nam zarzuca, że stanowimy złe prawo. Jak mamy stanowić dobre prawo w 2,5 dnia przy tak poważnej ustawie? To jest ogromny kłopot, a to nie jest pierwsza ustawa w ten sposób procedowana. Wczoraj mieliśmy ustawę o przekazywaniu danych dotyczących pasażerów podróżujących samolotami - dokładnie tak samo. Za parę dni ta ustawa musi wejść w życie, ponieważ tego wymaga prawo unijne. I znowu mamy 3 dni na to, żeby rozpatrzyć i uchwalić bardzo poważną ustawę rozszerzającą dostęp do drażliwych danych osobowych. Tak nie powinno się dziać. Co więcej, w tamtym projekcie cały czas posługujemy się w wielu punktach nazwą instytucji generalnego inspektora ochrony danych osobowych, więc za chwileczkę będziemy tamtą ustawę nowelizować. Moim zdaniem kolejność jest również tutaj zachwiana i nie tak to powinno wyglądać. Jeśli mamy tak ważną ustawę, to być może warto byłoby najpierw procedować nad tą, a później nad drugą, która odnosi się do nowej formuły organizacji podmiotu odpowiadającego za ochronę danych osobowych. Tak że to w kwestii refleksji, panie ministrze. Naprawdę to nie jest żadna złośliwość ze strony opozycji, ale być może powinniśmy pewne rzeczy robić zgodnie z określonym harmonogramem, bo nie wyobrażam sobie, jak Senat ma się nad tym pochylić. Będzie to znowu robił, dopychając kolanem. W ten sposób nie będziemy w stanie stanowić dobrego prawa. Oczywiście my jako klub Kukiz’15 rozumiemy konieczność wprowadzania tych przepisów, więc jesteśmy za tym, żeby skierować to do dalszego procedowania. Natomiast absolutnie jest nam trudno się zgodzić z taką formułą, z takim trybem procedowania i z takim działaniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)