Mówca: Środowiska Marcin Korolec
Data: 2012-03-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Mam przed sobą dosyć trudne zadanie, żeby w ciągu 10 minut odpowiedzieć na cały szereg pytań, które tutaj zadano. Dziękuję jednak bardzo panu posłowi Orzechowskiemu za zadanie pytania. Co właściwie się stało w piątek i jak to właściwie wyglądało? Otóż, po pierwsze, uzgodniliśmy w piątek cały zestaw spraw, jeśli chodzi o politykę Unii Europejskiej w procesie globalnym. Sprawa, w przypadku której nie udało się osiągnąć konsensusu, to jest kwestia, w jaki sposób polityka lokalna Unii Europejskiej ma wyglądać po roku 2020. Nasza szczególna wrażliwość i nasza szczególna uwaga w trakcie dyskutowania nad tymi konkluzjami dotyczącymi polityki wewnętrznej Unii Europejskiej po roku 2020 wynikają z bardzo niefortunnego doświadczenia Polski z roku 2007, kiedy to na posiedzeniu Rady ds. Środowiska pan minister Szyszko zaakceptował jednak w tej formule kompromisu w marcu 2007 r. jakby zaproszenie do procesu legislacyjnego, który potem ewoluował jako pakiet klimatyczno-energetyczny. To zaproszenie ministrów środowiska z 2007 r. zostało jakby zaakceptowane czy potwierdzone kilka dni później przez konkluzje Rady Europejskiej, gdzie polskim reprezentantem był pan prezydent Lech Kaczyński. W związku z tym wydaje mi się, że jeżeli tutaj dyskutujemy o tych sprawach klimatycznych, to nie powinniśmy budować jakiegoś takiego dyskursu politycznego bieżącego, bo to są sprawy, które się dzieją od dłuższego czasu, i wszyscy uczestniczyliśmy w różnych momentach w tym procesie. Cały szereg pytań dotyczyło tego, jak można ocenić pakiet klimatyczno-energetyczny i jaki to będzie miało wpływ na polską gospodarkę. Otóż mechanizm ETS-u, mechanizm handlu emisjami jest tak skonstruowany, że w sposób precyzyjny nie da się tego określić, bo będziemy mieć do czynienia z procesem aukcyjnym przez 8 lat i to procesem paneuropejskim, czyli dotyczącym wszystkich 27 państw. W związku z tym mamy cały szereg wyliczeń Banku Światowego i firm konsultingowych nawet z najwyższej półki, jak np. McKinsey, czy innych opracowań, czy to w Ministerstwie Środowiska, czy to w Ministerstwie Gospodarki - jako administracja dysponujemy takimi opracowaniami - ale bardzo precyzyjnie tego się dzisiaj określić nie da. Czekamy na to, aby Komisja Europejska zatwierdziła program, który jest programem inwestycyjnym, ale jest również programem, który doprowadzi do znakomitej redukcji emisji - jest to krajowy program inwestycyjny. Realizacja tej derogacji, którą się udało wynegocjować w 2008 r., ta decyzja Komisji powinna zapaść w miesiącu marcu, dzisiaj słyszymy, że prawdopodobnie będzie to lipiec. Niepotrzebny jest ten element niepewności inwestycyjnej, już i tak przedłużanej od 2008 r. Cały szereg pytań dotyczył technologii tzw. magazynowania i składowania pod ziemią dwutlenku węgla. Chciałbym powiedzieć, że nie mamy jeszcze w tym zakresie krajowych przepisów. W tej chwili pracujemy nad tymi przepisami. To jest technologia, która na poziomie komercyjnym czy przemysłowym nigdzie jeszcze dotychczas nie jest stosowana. Jeden zakład laboratoryjny funkcjonuje w Niemczech. Tutaj rzeczywiście trzeba będzie bardzo uważać na to, w jaki sposób wydawać czy nie wydawać tych decyzji środowiskowych, z uwagi na to, że ten dwutlenek węgla pod ziemią może jednak migrować na przykład razem z wodą i wypływać w innych miejscach niż dokładne zatłaczanie, więc tutaj szczególna uwaga będzie potrzebna przy decydowaniu o konkretnych lokalizacjach. Cały czas dyskutujemy jednak nad tym, w jaki sposób zaimplementować tę dyrektywę. Prawdopodobnie zostanie ona implementowana do polskiego prawa w perspektywie końca roku. Cały szereg pytań dotyczył lasów i pochłaniania zanieczyszczeń przez lasy. Chciałbym powiedzieć, że na konferencji w Durbanie ta sprawa była podejmowana i te przepisy będą prawdopodobnie miały zastosowanie w drugim okresie rozliczeniowym, czyli od początku przyszłego roku. To, co udało nam się uzgodnić w piątek, to zaproszenie do bardzo intensywnej pracy w tym obszarze dla Komisji Europejskiej, ale nie ma wątpliwości, że państwa członkowskie, wypełniając to, co zostało uzgodnione w Durbanie, mają tutaj jednolite stanowisko i że ten mechanizm będzie miał zastosowanie w przyszłym okresie rozliczeniowym. Myślę, że siła Unii Europejskiej polega na tym, żeby umieć łączyć bardzo różne, czasami nawet skrajne stanowiska i wypracowywać mechanizmy, które będą dostosowane właśnie do różnych poziomów ambicji i różnych punktów startowych poszczególnych dwudziestu siedmiu państw członkowskich. Wydaje mi się, że to jest niezwykle ważne i że nie możemy stawiać takiej tezy, że mamy jakąś zewnętrzną politykę klimatyczną, która na nas oddziaływuje. Polityka europejska jest wypadkową interesów dwudziestu siedmiu państw i są państwa, które w polityce krajowej mają bardzo ambitne cele klimatyczne i to nie ma nic wspólnego z jakimiś relacjami międzynarodowymi, tylko po prostu jest to polityka wewnętrzna danego państwa. Myślę, że jest najwyższa pora, żebyśmy sobie sami stawiali pytanie, w jaki sposób polska wewnętrzna polityka klimatyczna powinna się rozwijać i jakie cele powinniśmy sobie stawiać na poziomie wewnętrznym w tym obszarze, zwłaszcza że w najbliższych miesiącach będziemy uczestniczyć w Szczycie Ziemi, gdzie po dwudziestu latach ponownie będzie dyskutowana koncepcja zrównoważonego rozwoju. Było pytanie o losy naszej skargi do Trybunału na decyzję związaną z tymi benchmarkami paliwowymi. Sprawa cały czas czeka na rozstrzygnięcie. Mam nadzieję, że nastąpi ono jak najszybciej. Kilka pytań dotyczyło tego, dlaczego nie patrzymy na emisję na głowę mieszkańca, a przyjmujemy tę systematykę traktatową, czyli taką koncepcję, że zanieczyszczający płaci. Mamy tutaj pewnego rodzaju tradycję, która wywodzi się jeszcze z protokołu z Kioto, czyli tradycję kilkunastoletnią, oraz systematykę traktatu. Oczywiście pytania o tę przyjętą systematykę prawną są zasadne, ale dzisiaj bardzo trudne do praktycznej implementacji. Kilka pytań dotyczyło tego, co teraz może albo powinno się zdarzyć. Wydaje się, że trzeba odróżnić dwa poziomy. Po pierwsze, czysto formalnoprawny i teoretyczny. Komisja Europejska w każdym momencie może wystąpić z inicjatywą ustawodawczą nawet w tym punkcie. Komisja, występując z inicjatywą ustawodawczą, słucha państw członkowskich w zakresie tego, jaka ma być zawartość tej inicjatywy. Otóż ministrom środowiska nie udało się określić tej zawartości, prawda, więc nie ma zamówienia politycznego. Wydaje mi się, że w tej sytuacji politycznej Komisji będzie bardzo trudno najpierw uzgodnić stanowisko wewnętrzne, bo Komisja jest jednak ciałem kolegialnym, a następnie musiałoby to być procedowane w formule kodecyzji. To tyle, panie marszałku. Dziękuję za możliwość zabrania głosu. (Oklaski)