Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-12-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie sprawozdań Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa o rządowym projekcie ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz o rządowym projekcie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym, druki nr 1053 i 1054. Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym stawia sobie za cel podniesienie jakości zarządzania mieniem państwowym, w tym nadzoru właścicielskiego, poprzez zmianę funkcjonowania dotychczasowego modelu charakteryzującego się istotnymi wadami strukturalnymi. Do najważniejszych wad obecnego systemu wnioskodawca zalicza wykonywanie praw w stosunku do mienia państwowego, w tym z akcji należących do Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych, przez znaczną liczbę organów i podmiotów bez zorganizowanej koordynacji polityki państwa w zakresie zarządzania mieniem państwowym na poziomie Rady Ministrów. Należy zauważyć, że kwestie związane z zarządzaniem majątkiem państwowym były ujęte nie tylko w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji, ale również w ponad 90 innych ustawach i rozporządzeniach, co utrudniało wypracowanie jednorodnego, spójnego podejścia do polityki właścicielskiej Skarbu Państwa. Dlatego też naszym zdaniem należy docenić omawiane projekty ustaw, gdyż została w nich zawarta kompleksowa regulacja dotycząca zarządzania mieniem państwowym, sformułowana w sposób w miarę jednolity i uporządkowany. Na ostatnim posiedzeniu Sejmu podczas pierwszych czytań przedmiotowych projektów ustaw zwracałem uwagę, że zazwyczaj w przypadku tak obszernych zmian, a już zwłaszcza gdy chodzi o zmiany instytucjonalne, pojawiają się wątpliwości, uwagi, które powinny być przedmiotem rzeczowej dyskusji pozwalającej wyeliminować lub zmienić w toku prac legislacyjnych w Sejmie przepisy, które mogą skutkować wypaczeniem słusznego celu, jaki przyświeca wnioskodawcy. W tym kontekście warto przyjrzeć się uwagom, które w swojej opinii na temat przedłożonych projektów ustaw przesłała Polska Akademia Nauk. Uwagi te w znacznym stopniu koncentrują się na przepisach ogólnych projektu ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Nie ma co ukrywać, że jest to kluczowy fragment każdej większej ustawy. Bez precyzyjnego zdefiniowania pojęć używanych w dalszej części ustawy, tzw. słowniczka, bez prawidłowego sformułowania relacji pomiędzy przepisami projektowanej ustawy a innymi aktami prawnymi, w szczególności kodeksami, czy też bez dobrego określenia delegacji ustawowej do wydania istotnych rozporządzeń właściwe wdrożenie i funkcjonowanie omawianych projektów będzie bardzo trudne. Przykładowo w swojej opinii Polska Akademia Nauk zwraca uwagę na niedookreślenie niektórych pojęć pozwalające na ich rozszerzającą interpretację, np. odnośnie do pojęcia ˝spółka realizująca misję publiczną˝ w art. 2 pkt 8. Niestety, zmianie nie uległy także przepisy, do których zgłaszałem uwagi w wystąpieniu podczas pierwszego czytania. Konsekwentnie uważam, że w przypadku członków nowo powołanej rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych konieczne jest zastosowanie, oprócz kryteriów stawianych członkom rad nadzorczych, dodatkowych wymagań, które gwarantowałyby profesjonalizm i doświadczenie osób zasiadających w tym gremium, np. kryterium okresu 5 lat doświadczenia w pracy na określonym stanowisku lub pełnienia określonej funkcji w przedmiotowym zakresie. Nie można dopuścić do tego, szanowny panie ministrze, drodzy państwo, by w gronie doradzającym premierowi rządu Rzeczypospolitej w tak ważnej sprawie, jaką jest nadzór właścicielski nad majątkiem państwowym, znalazły się osoby niekompetentne. Ponadto należałoby stworzyć uproszczoną procedurę sprzedaży tzw. resztówek akcji, zupełnie zbędnych dla Skarbu Państwa, w tym zlecenie tego zadania podmiotowi, który przejąłby od zlikwidowanego Ministerstwa Skarbu Państwa zadanie zbycia tych aktywów. Brak takiego rozwiązania może utrudnić zarządzanie majątkiem państwowym, ponieważ w rękach różnych ministerstw branżowych pełniących funkcje właścicielskie poza akcjami dużych, ważnych dla gospodarki firm pozostają nic nieznaczące pakiety akcji, o które będzie trzeba zadbać, a to wymaga ponoszenia kosztów. Warto również pochylić się nad przepisem art. 10 ust. 1 projektu, zgodnie z którym do akcji należących do Skarbu Państwa nie stosuje się przepisów art. 199 i art. 359 w zakresie dotyczącym umorzenia przymusowego oraz art. 418 ustawy Kodeks spółek handlowych. Brak możliwości przymusowego umorzenia jakichkolwiek, nawet najmniejszych pakietów akcji należących do Skarbu Państwa, w szczególności w spółkach z mniejszościowym udziałem Skarbu Państwa, będzie znaczną ingerencją w zakres prawa gospodarczego. Powinniśmy dążyć do tego, aby państwowe i prywatne podmioty gospodarcze (Dzwonek) funkcjonowały na rynku na tych samych zasadach bez przyznawania...