Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2013-05-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota w sprawie nowelizacji Kodeksu pracy, która to nowelizacja jest poselskim projektem właśnie naszego klubu. Rozpocznę od istoty proponowanej przez nas zmiany. Otóż obecnie jest tak, że minister w drodze rozporządzenia określa w przypadku każdego stanowiska pracy, jak często i jakim badaniom musi poddawać się pracownik na tym stanowisku. Mówię tutaj o badaniach wstępnych, kontrolnych i okresowych, ale przede wszystkim okresowych. My natomiast proponujemy, ażeby minister przede wszystkim określił listę stanowisk, w przypadku których rzeczywiście w ogóle takie badania będą niezbędne. Chodzi mianowicie o to, żeby wykluczyć z tej listy takie stanowiska, w przypadku których nie ma potrzeby wykazywania braku przeciwwskazań do wykonywania pracy ze względu na bezpieczeństwo lub higienę tej pracy. Uważamy, że to jest pierwszy logiczny krok, a dopiero potem należy zastanawiać się - w przypadku pozostałych stanowisk - jakie badania powinny być wykonywane. Jakie są argumenty za przyjęciem tej propozycji? Po pierwsze, argument racjonalny. Uważamy, że w przypadku tych stanowisk, na których nie występuje zagrożenie pod względem bezpieczeństwa lub higieny pracy, nie ma sensu, żeby obowiązkowo przeprowadzać takie badania. Nie przemawia do nas argument dotyczący profilaktyki - były tutaj podnoszone takie głosy, że dzięki tym badaniom czasami udaje się rzeczywiście znaleźć, wcześniej wykryć pewne choroby czy zagrożenia dla zdrowia i życia. Chciałbym Wysokiej Izbie zwrócić uwagę na fakt, że prowadzenie polityki zdrowotnej w tym kraju jest obowiązkiem państwa, NFZ i Ministerstwa Zdrowia i powinno być prowadzone na koszt tych instytucji, a nie na koszt pracodawców - to po pierwsze. Po drugie, zwracam uwagę Wysokiej Izby na to, że wiele tych badań ma charakter fikcyjny, często wygląda to w ten sposób, że osoba przyjmowana na stanowisko biurowe idzie do lekarza, który prosi ją o wypełnienie ankiety, i na tym kończy się badanie. Ta fikcja wynika właśnie z przekonania lekarzy, że niektóre stanowiska nie wymagają jakichś szczegółowych badań, w związku z tym lekarze się do nich nie przykładają. Po trzecie i najważniejsze, sprawą kluczową jest obniżenie kosztów pracy w Polsce. To wskutek tego, że koszty pracy są takie wysokie, mamy w Polsce już ponad 2 mln bezrobotnych, ponad 2 mln emigrantów zarobkowych, ogromne bezrobocie ukryte i rzeszę ludzi pracujących na tzw. umowach śmieciowych. Warto w tym momencie zwrócić na to uwagę i odnieść się do jeszcze jednego argumentu, który był tutaj bardzo mocno podnoszony, chodzi o rzekome niezgodności tego projektu ustawy z prawem unijnym. Otóż ten temat był przedmiotem szerokiej debaty na posiedzeniu Komisji Ustawodawczej. Tam wykazywałem, bo miałem ten zaszczyt, przed Komisją Ustawodawczą, że opinia BAS o niezgodności tego projektu z prawem unijnym jest błędna. Chciałbym zwrócić uwagę Wysokiej Izby, że udało mi się przekonać do tego poglądu i posłów Platformy Obywatelskiej, którzy zasiadają w Komisji Ustawodawczej, i posłów PiS, i reprezentującego wtedy SLD pana posła Kalisza, i reprezentującego Solidarną Polskę posła Derę, i posła Kłopotka, który reprezentował PSL. Komisja jednomyślnie uznała ten projekt za zgodny z prawem unijnym i było to wynikiem argumentacji dotyczącej tego, że interpretacja dyrektywy dokonana przez Biuro Analiz Sejmowych, na którą wielu posłów się tutaj powoływało, jest błędna. Powoływaliśmy się m.in. na kilkanaście tłumaczeń w różnych językach, udowadniając, że interpretacja przyjęta przez Biuro Analiz Sejmowych jest ewidentnie błędna. Nie będę wchodził w szczegóły, bo nie mam na to czasu, ale odsyłam zainteresowanych posłów do stenogramu z tego posiedzenia Komisji Ustawodawczej. Na zakończenie chciałbym też zwrócić uwagę na to, że niedawno, we wtorek, rząd przyjął pakiet antykryzysowy, którego celem jest właśnie redukcja kosztów pracy w Polsce. Rząd proponuje m.in., aby w pewnych sytuacjach, gdy obroty firmy spadną o co najmniej 15%, dopłacać do miejsc pracy, a także aby uelastycznić prawo pracy. Ponadto rząd proponuje m.in. redukcję stawek w przypadku nadgodzin. Każdy z tych pomysłów jest do dyskusji, ale ma swoje wady - dopłacanie do miejsc pracy oznacza wydatek dla budżetu, z kolei uelastycznianie rynku pracy oznacza, że pracownicy ponoszą pewien realny koszt, jakim jest np. niższa pensja w przypadku nadgodzin. W związku z tym warto by było, aby rząd i parlament również pochylili się nad tym naszym projektem, który takich kosztów dla budżetu nie generuje. Jednocześnie, naszym zdaniem, jeśli minister wykona swoją pracę w sposób rzetelny - a wierzę, że tak będzie - i w sposób rzetelny nakreśli tę listę stanowisk, które rzeczywiście wymagają stwierdzenia braku przeciwwskazań ze względu na bezpieczeństwo i higienę pracy, a więc w przypadku rzetelnego wykonania tego zadania przez ministra ten projekt nie oznacza żadnych realnych obciążeń dla pracowników, w żaden sposób nie pogorszy się ich sytuacja. Zakładanie z góry, że minister nie będzie w stanie takiego rozporządzenia wydać w sposób rzetelny i adekwatny, jest oczywiście założeniem wysoce, moim zdaniem, wątpliwym, bo przejawiającym brak zaufania do władzy wykonawczej. Dlatego bardzo się cieszę z słów posła Szymańskiego, że Platforma jednak jest za tym, aby skierować ten projekt do dalszych prac w kolejnym czytaniu. Ruch Palikota oczywiście zagłosuje podobnie. Apeluję do posłów z pozostałych klubów o przemyślenie tej decyzji. Dziękuję bardzo za uwagę.