Mówca: Jerzy Budnik
Data: 2014-11-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska, w imieniu którego mam zaszczyt występować, nie wycofuje swojego poparcia dla komisyjnego projektu uchwały w sprawie zmiany Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zawartego w druku nr 2224. Podpisujemy się pod głównymi tezami uzasadnienia załączonego do powyższego projektu. Omówił je przed chwilą wyczerpująco przedstawiciel wnioskodawców pan poseł Włodzimierz Bernacki. Podzielamy zawartą w uzasadnieniu ocenę obecnego modelu opiniowania aktów prawnych w zakresie zgodności z prawem Unii Europejskiej. Ten model rzeczywiście, tak jak powiedział pan poseł Bernacki, nie przystaje do obecnych warunków i doświadczeń. Nie sposób nie zgodzić się z konkluzją zawartą w piśmie ministra spraw zagranicznych pana Radosława Sikorskiego z dnia 12 stycznia 2012 r. skierowanym do ówczesnej marszałek Sejmu pani Ewy Kopacz, że ten model nie przyczynia się do sprawności i jakości procesu legislacyjnego w Sejmie RP. Projekt komisyjny, zawarty w druku nr 2224, idzie w kierunku wyeliminowania tych mankamentów, ale po wysłuchaniu wszystkich zainteresowanych proponowanymi w projekcie regulacjami, a więc nowego kierownictwa MSZ i nowego marszałka Sejmu, chcemy do tego projektu wprowadzić kilka poprawek, które sprowadzają się w zasadzie do jednego: chcemy mianowicie, by dla bezpieczeństwa dalej pozostała możliwość zasięgania opinii przez MSZ, ale tylko w przypadku pojawienia się wątpliwości co do zgodności z prawem Unii Europejskiej. Wymagałoby to każdorazowo decyzji samej komisji. To rozwiązanie kompromisowe w stosunku do tego, które zaproponowali wnioskodawcy projektu komisyjnego. Te modyfikacje dotyczyłyby wszystkich etapów procesu legislacyjnego, a więc samego projektu, a także sprawozdania komisji zawierającego poprawki, wnioski zgłoszone w drugim czytaniu, sprawozdania komisji o uchwale Senatu, a także sprawozdania komisji o projekcie uchwały w sprawie usunięcia niezgodności w ustawie zwróconej Sejmowi przez prezydenta wskutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Dlaczego proponujemy te poprawki? Dlatego że zgodność ustawodawstwa krajowego z prawem Unii Europejskiej stanowi jeden z podstawowych warunków jego efektywności. Naruszenie prawa Unii Europejskiej przez prawodawcę krajowego ma doniosłe skutki prawne, powoduje powstanie odpowiedzialności traktatowej, kary nakładanej na państwo, odpowiedzialności odszkodowawczej, roszczenia osób fizycznych i prawnych oraz obowiązku odmowy stosowania ustaw sprzecznych z prawem Unii Europejskiej przez krajowe organy władzy publicznej. Zgodnie z art. 146 ust. 1 Konstytucji RP Rada Ministrów prowadzi politykę wewnętrzną i zagraniczną RP. Na tym organie spoczywa konstytucyjna odpowiedzialność za wykonywanie zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, w tym także traktatów stanowiących podstawy Unii Europejskiej. W przypadku przeniesienia obowiązku kontroli zgodności projektów ustaw z prawem Unii Europejskiej z MSZ na Sejm inny podmiot będzie oceniał zgodność efektów prac sejmowych z prawem Unii, a inny będzie reprezentował stanowisko Polski na forum Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach dotyczących naruszenia obowiązków traktatowych. Uważamy, że wskazane wyżej trudności zostałyby w poważnym stopniu ograniczone poprzez wprowadzenie do projektu zmiany regulaminu Sejmu poprawki, w myśl której, o czym już mówiłem, komisja dysponowałaby sformułowanym wyraźnie w regulaminie prawem zasięgnięcia opinii MSZ na temat projektu, co do którego istniałyby wątpliwości, czy nie jest on sprzeczny z prawem unijnym. Komisja określałaby w takim przypadku termin przedstawienia opinii przez ministra. Wniosek o przedstawienie opinii zgłaszany byłby zatem wyłącznie - powtarzam: wyłącznie - w przypadku pojawienia się wątpliwości co do zgodności projektu ustawy z prawem Unii Europejskiej, a nie - jak to ma miejsce na gruncie obecnego regulaminu Sejmu - z urzędu. Proponujemy również zmianę daty wejścia w życie projektowanej zmiany regulaminu Sejmu. W wersji ze sprawozdania Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich jako tę datę przyjmuje się 1 stycznia 2015 r., co wobec upływu czasu od przedstawienia sprawozdania nie gwarantuje wystarczającego vacatio legis. Kancelaria musi się do tego przygotować. Proponujemy zatem wejście w życie tej zmiany od 1 lutego 2015 r., czyli miesiąc później. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam nadzieję, że Izba (Dzwonek) przyjmie te poprawki w trzecim czytaniu, ale najpierw oczywiście będzie musiała się na ten temat wypowiedzieć, zaopiniować te poprawki Komisja Regulaminowa i Spraw Poselskich. Dziękuję bardzo.