Mówca: Andrzej Szlachta
Data: 2015-08-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zawartego w druku nr 3700. Blisko 10 miesięcy temu Wysoki Sejm przyjął nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i wprowadził tymczasowe rozwiązania zmieniające zasady naliczania wpłat oraz dystrybucji subwencji regionalnej dla województw. Nowelizacja przedmiotowej ustawy była następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r., w którym trybunał stwierdził niekonstytucyjność przepisów art. 25 i 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Wydawało się, że Sejm będzie tym razem obradował nad nowym kompleksowym projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uwzględniającym system korekcyjno-wyrównawczy subwencji dla samorządów. Tymczasem istotą omawianego projektu ustawy jest dokonanie przedłużenia obecnych rozwiązań dotyczących samorządów wojewódzkich na 2016 r. Podobnie jak ustawa z dnia 23 października 2014 r. omawiany projekt przewiduje utworzenie w 2016 r. w budżecie państwa rezerwy celowej przeznaczonej na dotację dla województw na dofinansowanie budowy i przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg wojewódzkich, których zarządcą jest zarząd województwa, i zarządzania nimi. Wysokość tej rezerwy ma w 2016 r. wynosić 210 mln zł. Podstawą wyliczenia subwencji i wpłat na 2016 r. będą dochody wykonane przez samorządy wojewódzkie w roku 2014. Podobnie jak w dotychczas obowiązującej ustawie przewiduje się, że do końca 2015 r. minister właściwy do spraw finansów publicznych poinformuje województwa o części regionalnej subwencji ogólnej w wysokości 90% ustalonej kwoty. W przypadku gdy kwota wpłat województw do budżetu państwa, z których tworzona jest część regionalna subwencji, nie zostanie zmniejszona, minister właściwy do spraw finansów publicznych w terminie do 30 września 2016 r. poinformuje jednostki o odpowiednim zwiększeniu kwoty subwencji. Według samorządu województwa podkarpackiego zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązania spowodują kolejny rok z rzędu bardzo duże zmniejszenie dochodów wielu województw z tytułu subwencji ogólnej z budżetu państwa w stosunku do otrzymywanych w latach wcześniejszych. Zmniejszenie dochodu z roku na rok powoduje ograniczenie wydatków zarówno bieżących, jak i inwestycyjnych. Ma to szczególne znaczenie, jeśli chodzi o rozliczanie zadań w ramach perspektywy na lata 2007-2013 oraz konieczność zapewnienia wkładu własnego odnośnie do realizacji zadań przy udziale środków Unii Europejskiej w ramach perspektywy na lata 2014-2020. Z danych zaprezentowanych w załączniku do omawianego projektu ustawy wynika, że województwo podkarpackie otrzyma na 2016 r. łącznie subwencje i dotacje z rezerwy celowej o 23,7 mln zł mniejsze aniżeli zaproponowane na 2015 r., a o 78,7 mln zł mniejsze aniżeli w 2014 r. Tymczasowe rozwiązanie zawarte w omawianym projekcie ustawy wywołuje krytykę ze strony większości samorządów wojewódzkich, dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość oczekiwał, że rząd przygotuje kompleksową reformę w zakresie systemu korekcyjno-wyrównawczego dla samorządów. Wiele samorządów oczekuje wprowadzenia takiego mechanizmu wyrównawczego, który będzie zapobiegał nadmiernemu spadkowi subwencji otrzymywanych przez województwa poniżej średniego poziomu z lat wcześniejszych. Zmniejszające się w nadmierny sposób subwencje z budżetu państwa są następstwem źle działających regulacji zawartych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość nie poprze omawianego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)