PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Oczywiście przedstawiony przez ministerstwo dokument czyta się bardzo dobrze. Wynika z niego, że te zadania, które są postawione, są realizowane. Choć zwraca uwagę fakt, iż w roku 2021 wykonano zaledwie 86,63%, co oznacza, że ponad 13% środków pozostało na kontach, czyli nie wszystko zostało wykonane lub można było zrobić więcej. I to jest jedna strona medalu wynikająca z takiego technicznego przedstawienia raportu. Ale druga strona medalu, panie ministrze, szanowni państwo, jest o wiele bardziej frapująca, ponieważ związana jest z kompleksowym podejściem do ochrony przyrody i przeciwdziałania zmianom klimatycznym i skutkom tych zmian. Konsultując sprawę ze środowiskiem naukowym, organizacjami zajmującymi się ochroną przyrody, widzi się szereg problemów i wyzwań, które nie zostały ujęte w raporcie i w sprawozdaniu. Po pierwsze, chodzi o kompleksowe podejście uwzględniające kryzys klimatyczny, erozje plaż i ich źródła. I sprawa, która nas bardzo martwi - żadna z wymienionych w raporcie metod nie należy do metod ochrony biotechnicznej, czyli takiego odniesienia do natury. Tego, panie ministrze, bardzo brakuje i zarówno prace, jak i później sprawozdania powinny uwzględniać te metody, a nie tylko takie twarde techniczne. Po drugie, jak wiemy, natura nie zna podziałów administracyjnych. Jeśli chodzi o te inwestycje, które są realizowane, umocnienia brzegów w jednym miejscu powodują zwiększoną presję na sąsiednie miejsca. W związku z tym potrzebne jest kompleksowe monitorowanie tych zmian. Monitorowanie jest wycinkowe, wybiórcze, brakuje kompleksowego. To jest bardzo poważny problem. Po trzecie, brakuje również informacji o miejscu pozyskiwania piasku. Ważne jest, żeby ta frakcja była zgodna z docelowym miejscem przeznaczenia. Nie wiemy, czy to jest piasek odpowiedni czy nie. To jest bardzo ważna informacja. Nieodpowiedni piasek zaburza równowagę, szkodzi przyrodzie i nie zachowuje tych walorów przyrodniczych, które wynikają z pierwotnego stanu. Tej informacji nie ma. Uznajemy, że ona również powinna się znaleźć i ten piasek też powinien być przedmiotem troski przy wykonaniu. Ostatnia rzecz, którą chciałbym zauważyć - ochrona naszego brzegu wymaga również innego podejścia do dzikiej deweloperki. I oczywiście zmartwiła nas informacja, że rząd planuje lokalizację elektrowni atomowej w jednym z najpiękniejszych i najspokojniejszych zakątków nad polskim morzem. Panie ministrze, to jest wielka sprawa. Nie można (Dzwonek) niszczyć naszego pięknego dziedzictwa związanego z brzegiem Bałtyku, lokując tam takie inwestycje, które szkodzą. Mamy tutaj bardzo zdecydowane stanowisko. Apelujemy do ministerstwa o to, aby jednak dokonać pewnej reasumpcji myślenia. Tego nie da się odbudować. Albo ochronimy nasze plaże i naszą przyrodę taką, jaką ona jest dzisiaj, albo ją po prostu stracimy. Czas na realne i dobre działania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ochrona polskiego wybrzeża od dekad jest niedofinansowana i wszystkie kolejne rządy, jak długo sięga moja pamięć, realizowały to zadanie na zasadzie koniecznego minimum. Wszystkie jednak rządy poprzez ministrów pilnowały, by te plany minimalne były realizowane. Obecny rząd stworzył molocha w postaci Ministerstwa Infrastruktury, na czele którego postawił wybitną postać znaną z gospodarności oraz nowoczesnych i skutecznych metod zarządzania. Ta sama osoba pokazała Polakom swój kunszt przy organizacji wyborów kopertowych oraz profesjonalizm przy działaniach związanych z Turowem czy Ostrołęką. Okazuje się, że do listy zasług ministra należy dopisać degradację polskiej linii brzegowej. Jak wynika z omawianego raportu, budżet określony przez samo Ministerstwo Infrastruktury jako minimalny z punktu widzenia bezpieczeństwa wybrzeża został wykonany w 86% (Dzwonek), pomimo że ministerstwo miało na ten cel zagwarantowane 100% środków przewidzianych w budżecie państwa. Dlaczego ministerstwo pozwala na degradację brzegów morskich? Dziękuję bardzo.
Mówca: Artur Łącki
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Pobierowo. Kilka lat temu byliśmy tam, chodzi o ostrogi, w Pobierowie, w centrum miejscowości. Ja chyba w zeszłym roku albo 2 lata temu o to pytałem. Zapewnialiście mnie, że będziecie monitorować sytuację, jak to wygląda po wbiciu tych ostróg. Muszę panu powiedzieć, że zaczyna to wyglądać... Chciałem się dowiedzieć, co tam będziecie dalej robili, bo znika plaża po wschodniej stronie tych ostróg. Chciałbym dostać na piśmie odpowiedź na pytanie, czy coś planujecie w Pobierowie po stronie wschodniej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Panie! Panowie! To za czasów minionych, mianowicie rządów Platformy Obywatelskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego zostało wydanych najwięcej pozwoleń na budowę na linii brzegowej naszego Bałtyku dotyczących hoteli. Trzeba wyraźnie o tym mówić, pamiętać, jeżeli przywołujemy kwestię zrównoważonej gospodarki środowiskowej. Nasze morze jest trudne. Ministerstwo realizuje w tym zakresie prace, bardzo trudne zadania. Odsyłam do wielu raportów NIK z ostatnich 30 lat. Można tu przywoływać wiele miejscowości. Ja chciałbym powiedzieć, że tych prac, które zostały wykonane, na pewno nie zrealizowano w sposób zadawalający i na pewno oczekiwalibyśmy więcej, tylko że nasze morze to nie jest morze spokojne, a niszczące działanie żywiołu morskiego co roku jest bardzo znaczne. Dziękuję.
Mówca: Artur Szałabawka
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pogodzenie dwóch żywiołów: morza, plaży i innych związanych z tym rzeczy jest bardzo ważne, a pogodzenie ekonomii i gospodarki morskiej z naturą jest jeszcze ważniejsze. Jak to jest z tymi środkami, które zostały wydatkowane na cele związane chociażby z gospodarką morską, np. aby pogłębić tor wodny Szczecin - Świnoujście? Bo to też jest szeroko pojęta gospodarka morska. Pamiętam te czasy, gdy mówiono, że to jest trochę taka fanaberia, zastanawiano się, czy to się w ogóle spina. Tak mówił poprzedni rząd, rząd Platformy Obywatelskiej i PSL. Natomiast rząd Prawa i Sprawiedliwości wykonał ogromną pracę przy udziale Urzędu Morskiego w Szczecinie, ale wiadomo, że urzędy morskie i urząd w Szczecinie, i urząd w Gdańsku są bardzo ważne. (Dzwonek) I jakby tak wziąć pod uwagę całość środków, które zostały wydatkowane na te kwestie, to jak się ma obecna skala dbania o brzegi morskie do tego, co było wcześniej, jeżeli chodzi o szeroko pojętą gospodarkę morską?
Mówca: Joanna Fabisiak
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ja jestem posłem warszawskim i reprezentuję głównie użytkowników tych plaż. Chodzi o użytkowników, którzy chcieliby pojechać i skorzystać z plaży, skorzystać z morza. To bardzo ważne inwestycje. Uważnie słuchałam o opaskach brzegowych, o monitoringu, o poszerzaniu plaż, ale cała... Jak wiadomo, otwarte morze ma czystą wodę, natomiast zatoka to sinice. Wydaje się, że ponieważ chodzi o zabezpieczenie brzegów morskich i tak długi czas realizowania tego programu, to powinien być on programem interdyscyplinarnym i o to chcę spytać. Jeśli zatem mamy szersze plaże, ale nie możemy z nich korzystać, to z pewnością państwo z Ministerstwa Środowiska i ministerstwa turystyki zastanawiacie się, jak temu przeciwdziałać, choć na razie nie widzimy efektów tego przeciwdziałania. I pytanie drugie, jeszcze ważniejsze. (Dzwonek) Otóż wiemy, że nie wszystkie środki zostały wykorzystane, a ja jako użytkownik wiem też, że są miejsca absolutnie niedostępne dla osób niepełnosprawnych. Dlaczego te miejsca nie zostały wyposażone w taką infrastrukturę, żeby morze stało się dostępne choćby dla niepełnosprawnych dzieciaków? W związku z tym mam już ostatnie pytanie. Czy w planach na najbliższy rok te bariery architektoniczne i jeśli tak, to w jakim zakresie, w jakim procencie, zostaną usunięte? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Andrzej Szlachta
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Moje pytanie będzie dotyczyć kontynuowania realizacji umocnień brzegowych w Jastrzębiej Górze. Klif w Jastrzębiej Górze, który co roku odwiedzam, systematycznie cofał się w latach 90. ubiegłego stulecia w tempie 0,5 m na 1 rok. Zagrożenie obiektów usytuowanych na zapleczu klifu ujawniło się po raz pierwszy w 1988 r., a na skutek braku kanalizacji burzowej w 1998 i 1999 r. w rejonie ośrodka wypoczynkowego Ministerstwa Finansów nastąpiła seria osuwisk na zboczach klifu. Wtedy podjęto ważną decyzję o umocnieniu klifu. Z omawianego sprawozdania wynika, że w 2021 r. opracowano plan umocnienia klifu, projekt umocnienia 100 m klifu za pomocą palisady z pali wierconych i rozpoczęto procedurę uzyskania pozwolenia. (Dzwonek) Moje pytanie dotyczy, panie ministrze, tego, jakie środki finansowe są w ramach tego projektu zabezpieczone na rok 2022 i lata następne. Dziękuję bardzo.
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Ministrze! Otóż niech pan odsłucha moją wypowiedź, bo ja informowałem polskie społeczeństwo, czym zajmuje się Ministerstwo Infrastruktury. Bo tym się zajmowało, prawdaż? W związku z tym mam do pana pytanie, bo tak kończyłem: Dlaczego wykorzystaliście 86% środków, a nie 100%? (Dzwonek) Bo to najbardziej nas interesuje. Dziękuję bardzo.
Mówca: Joanna Fabisiak
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Ministrze! Pierwsza rzecz. Pana odpowiedź była strasznie pesymistyczna. To znaczy, że będą poszerzane plaże, tylko ludzie i dzieciaki nie będą mogli wejść do wody. Jeśli trzeba odbudować ekosystem, to ktoś musi... Kto ma interweniować? (Dzwonek) Oczywiście minister. Rzecz druga. To nie jest prawda, że wszędzie tam, gdzie mogły być zejścia, tam zejścia są. Nie, jest wiele miejsc, gdzie jest możliwe wybudowanie zejścia, a nie ma takiego zejścia. A pieniądze zostały. Poprosiłabym wobec tego o odpowiedź na piśmie - to ostatnie słowo, panie marszałku - jakie zejścia są możliwe i będą zaplanowane, bo są pieniądze z tego roku. W przyszłym roku będą budowane. Jeśli będę mogła prosić o odpowiedź na piśmie, będę wdzięczna.
Mówca: Tomasz Kostuś (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W przedstawionym dokumencie znajduje się informacja nt. zadania polegającego na kontroli technicznej budowli umocnienia oraz umowy wieloletniej na wykonywanie monitoringu brzegów morskich na podstawie danych uzyskanych metodą lotniczego skanowania laserowego. W związku z tymi działaniami opracowano analizę ochrony brzegów morskich w rejonie Ustki oraz opinię dotyczącą ewentualnego oddziaływania elektrowni jądrowej na brzeg morski w rejonie Kopalino - Lubiatowo. Bardzo proszę o informację na temat oddziaływania elektrowni jądrowej na brzeg morski. Jakie wnioski w tej opinii są zawarte? Czy zgodnie z przeprowadzonymi działaniami rejon Kopalino - Lubiatowo nadaje się do budowy elektrowni jądrowej?
Mówca: Mirosław Suchoń (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W przedstawionym dokumencie brakuje kompleksowej informacji o relacji pasów technicznych miejsc poddanych inwestycjom, wraz z kosztorysem i metodą ochrony brzegu. Z raportu NIK wynika, że urzędy morskie zbyt często określają szerokości pasa technicznego na poziomie minimum przewidzianym prawem. Bywa, że minimum (10 m) nie wszędzie jest respektowane. W związku z tym proszę o przedstawienie w formie pisemnej takiej informacji odnoszącej się do inwestycji poczynionych w latach 2019, 2020 i 2021. Uprzejmie dziękuję.
Mówca: Tomasz Zimoch
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Zaginęła dokładnie 30 lat temu. Może nawet to była godz. 18.52. 12 maja 1992 r. w drodze na Kanczendzongę zaginęła Wanda Rutkiewicz. Po raz ostatni widział ją wtedy wracający ze szczytu towarzysz wyprawy, Carlos Carsolio. Meksykański himalaista namawiał Polkę, by zrezygnowała z wejścia na trzeci co do wysokości wierzchołek Ziemi. Polka była jednak zdeterminowana, ale od tamtej chwili losy Wandy Rutkiewicz nie są już znane. Do dzisiaj nie odnaleziono jej ciała. Powtarzała stale: życie smakuje najlepiej, gdy można je stracić. Przypomnę, że sąd w Warszawie uznał za datę jej śmierci 13 maja 1992 r. Życie Wandy Rutkiewicz było pełne zakrętów, sukcesów, ale także dramatycznych chwil. Przypomnę, że Sejm w uznaniu ogromnych zasług ogłosił rok 2022 Rokiem Wandy Rutkiewicz. Kiedy przedstawiałem projekt uchwały w tej sprawie, mówiłem m.in., że Wanda Rutkiewicz łamała bariery, przełamywała stereotypy. Została prekursorką kobiecych zespołów górskich, bo nie godziła się, by zdolne alpinistki były wyłącznie broszkami w męskich wyprawach. Imponowała siłą, sprawnością fizyczną (Dzwonek), ale i niezwykłą inteligencją. Wybitny himalaista Andrzej Zawada przyznał po latach, że nikt nie zdawał sobie sprawy, że ta spokojna, trochę jakby z innej epoki dziewczyna ma żelazny charakter, ogromną siłę woli i potrafi być niezmiernie zdyscyplinowana w działaniu. W górach czuła wolność. W 1978 r. zdobyła Mount Everest, była także pierwszą kobietą na najtrudniejszym do zdobycia ośmiotysięczniku K2, a walkę o zdobycie pozostałych ośmiotysięczników nazwała karawaną do marzeń, bo chciała - jak uzasadniała - przeforsować coś, co zdaje się do zrealizowania tylko w marzeniach. 12 maja. Choć przez chwilę także tu, w Sejmie, pomyślmy o niezwykłej kobiecie. Wanda Rutkiewicz - uderzająca uroda, piorunująca energia, wrażliwa, subtelna, wyjątkowa. Ikona sportu, inspiracja dla wszystkich. Zaginęła dokładnie 30 lat temu. Rację mają ci, co twierdzą, że za bardzo kochała góry, by w nich nie pozostać na stałe. (Oklaski)
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pracownicy bibliotek samorządowych, pedagogicznych, naukowych, szkolnych i społecznych obchodzą 8 maja Dzień Bibliotekarza i Bibliotek. To piękne święto wszystkich, który kochają literaturę, zabytki literatury oraz historie zapisane na drukowanych stronach. Bibliotekarze postrzegani są jako strażnicy zapisanego słowa, którzy, dzieląc się nim z czytelnikami, upowszechniają wiedzą, polską tradycję i europejskie wartości. Biblioteki, filie i czytelnie w Bydgoszczy i w Toruniu oraz w innych miastach, gminach i wsiach województwa kujawsko-pomorskiego są często drugim domem dla wszystkich łaknących dobrej literatury, kontaktów ze światem oraz dobrego, kulturalnego towarzystwa. Bibliotekarze chronią także zabytki polskiego i światowego piśmiennictwa znajdujące się w zbiorach bibliotecznych. Bibliotekarze i bibliotekarki z Kujaw i z Pomorza jak lwy i lwice walczyli w obronie Kodeksu Macieja Korwina ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu. Politycy Prawa i Sprawiedliwości nadal niestety chcą odebrać książnicy to dzieło i przekazać je w ramach politycznej promocji premierowi Węgier Viktorowi Orbánowi, obrońcy interesów zbrodniarza wojennego Władimira Putina. Projekt ustawy autorstwa PiS w tej sprawie nadal leży w parlamencie, a występujący tu dzisiaj wiceminister Sellin nie powiedział, że rząd zrezygnuje (Dzwonek) z przekazania Kodeksu Korwina Orbánowi. Dlatego z okazji Dnia Bibliotekarza i Bibliotek apeluję do pana premiera Morawieckiego, by w imieniu rządu zablokował ostatecznie ten chory pomysł polityków PiS. Odebranie Polsce Kodeksu Korwina i podarowanie do przyjacielowi Władimira Putina będzie zbrodnią na polskiej kulturze i zdradą polskich interesów narodowych. Blokując tę ustawę, zaoszczędzi pan premier kwotę 25 mln zł. Apeluję do pana premiera, aby zaoszczędzone w ten sposób 25 mln zł przekazał pan na rzecz bibliotek samorządowych w Bydgoszczy i w województwie kujawsko-pomorskim, gdzie zostaną przeznaczone na podwyżki dla bibliotekarzy, zakupy biblioteczne i digitalizację zbiorów.
Mówca: Monika Falej
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Z badania satysfakcji pracowników bibliotek publicznych przeprowadzonego w 2021 r. wynika, że płace pracowników bibliotek są rażąco niskie. Narasta frustracja, a najbardziej zdolni i wykształceni odchodzą z zawodu. Powszechnie wiadomo, że budżety lokalnych bibliotek od lat są na bardzo niskim poziomie. Na tak niskim, że coroczne ustawowe podwyżki wynagrodzenia minimalnego doprowadzają do drastycznego spłaszczenia siatki płac, a także do kuriozalnych sytuacji, w których bibliotekarz na początku swojej drogi zawodowej zarabia mniej niż pracownik gospodarczy, a bibliotekarz z wieloletnim doświadczeniem często zarabia tyle samo, co nowo zatrudniony. Dyrektorzy bibliotek nie mają innej możliwości, jak płacić wszystkim pracownikom merytorycznym podobne wynagrodzenia. Dodajmy, że większość wypłat w gminnej czy miejskiej bibliotece nieznacznie przekracza najniższą krajową. Na więcej nikogo nie stać. Jak mówią sami bibliotekarze, powoduje to głęboką frustrację i doprowadza do sytuacji zwalniania się z pracy dobrze wykształconych i pełnych zapału ludzi, którzy z przyczyn ekonomicznych nie mogą przyjąć proponowanych przez biblioteki warunków finansowych. Nie sposób się też z nimi nie zgodzić, gdy mówią: biblioteki publiczne są w wielu gminach podstawowymi, a często jedynymi, instytucjami kultury. Zakres działalności (Dzwonek) tych instytucji ciągle się zwiększa. Pełnią rolę lokalnych ośrodków kultury oraz są miejscem rozwoju lokalnych społeczności. Dają dostęp do nowoczesnych technologii, wiedzy i informacji, organizują edukację nieformalną i dbają o zachowanie tożsamości lokalnej oraz regionalnego dziedzictwa. Dodajmy, co niesamowicie ważne, że usługi te są dla użytkowników bezpłatne, dzięki czemu służą one wyrównywaniu szans i zapewnianiu szerokiego dostępu do kultury.
Mówca: Monika Falej
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Praca w tych ośrodkach wymaga wykształcenia i ciągłego podnoszenia kwalifikacji. Pracują tam ludzie pełni pasji, z poczuciem misji. Niestety, praca ta coraz częściej przypomina wolontariat. Niskie wynagrodzenia to podstawowy, ale nie jedyny problem związany z finansowaniem bibliotek. Kryzys, galopująca inflacja, walka z pandemią powodują, że samorządy nie są w stanie...
Mówca: Monika Falej
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

...i dostępu do e-usług uzupełniającego ˝Narodowy program rozwoju czytelnictwa˝. Chciałabym, żeby ten apel został podpisany. Mówię to w imieniu bibliotek w Elblągu, Ostródzie i każdym innym mieście powiatowym czy też małej gminie. Dziękuję bardzo.
Mówca: Robert Obaz
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Od kilku miesięcy wszyscy dostajemy maile. Wszyscy jak tu siedzimy, po każdej stronie sali, może z wyłączeniem jednego ugrupowania, obiecaliśmy emerytury stażowe. To ważna rzecz z punktu widzenia osób, które przepracowały 35, 40 czy 45 lat, a swoją pracę zaczęły bardzo wcześnie. Projekty ustaw są złożone, leżą dzisiaj w zamrażarkach, a jeden został nawet skierowany do komisji w kampanii wyborczej. Pan prezydent Andrzej Duda mówił o tym, jak ważne są te emerytury stażowe dla wszystkich tych, którzy mogliby z nich skorzystać. Mamy świadomość, że te emerytury też nie będą spełniały oczekiwań finansowych, ale będą takim podziękowaniem wszystkim tym ludziom, którzy na nie oczekują, za ich ciężką pracę, ciężką i wieloletnią, bo osoby, które zaczynały w szkołach przyzakładowych mając 15 lat - tak się zaczynało w tych szkołach przyzakładowych - w wieku 60 lat mają za sobą 45 lat pracy i to niekiedy bardzo, bardzo ciężkiej. Dlatego też apeluję z tego miejsca do wszystkich tych, którzy dzisiaj mają kontrolę nad tymi ustawami, aby skierować je do komisji, aby skierować je pod obrady Sejmu, tak byśmy mogli nad nimi wspólnie procedować. (Dzwonek) Myślę, że wszyscy tutaj zgodzimy się na to, żeby takie emerytury przyznać. Dziękuję bardzo.
Mówca: Marek Polak
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W moim oświadczeniu poselskim pragnę przypomnieć, że zbliża się już kolejna, 102. rocznica urodzin wybitnego Polaka, papieża Jana Pawła II, przypadająca na 18 maja br. W związku z tym faktem władze samorządowe Wadowic, rodzinnego miasta Ojca Świętego, przygotowały bogatą oprawę tego wydarzenia nawiązującą również do podpisania w bieżącym roku umowy o współpracy pomiędzy gminą Wadowice a portugalską Fatimą. Obchody urodzin naszego wybitnego rodaka w dniu 18 maja rozpocznie uroczysta sesja wadowickiej rady miejskiej, a po niej nastąpi złożenie kwiatów pod pomnikiem św. Jana Pawła II oraz msza święta w bazylice Ofiarowania Najświętszej Maryi Panny pod przewodnictwem ks. abp. metropolity krakowskiego Marka Jędraszewskiego. Kolejne punkty, realizowane już na wadowickim rynku, to biesiada wadowicka, pokazy portugalskiej kuchni z degustacją i prezentacja muzyki regionalnej miasta partnerskiego, Fatimy. Całość zamknie tradycyjny koncert orkiestr dętych OSP ku czci polskiego Papieża. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Korzystając z okazji, chciałbym skierować zarówno do władz miasta, jak i do wszystkich (Dzwonek) zaangażowanych w realizację tego wydarzenia gratulacje oraz podziękowania za kultywowanie pamięci o osobie i nauczaniu Karola Wojtyły, wybitnego Polaka i wielkiego papieża. Dziękuję bardzo.
Mówca: Krzysztof Gadowski
Data: 2022-05-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chyba dzisiaj czymś zaskoczę: chyba nigdzie na całym świecie nie ma takiego święta jak w Żorach na Śląsku. Co roku od 320 lat 11 maja obchodzone jest Święto Ogniowe. To wierność przysiędze, którą złożyli przodkowie po wielkim pożarze, który wybuchł w Żorach 11 maja 1702 r. i strawił sporą część miasta. Wówczas mieszkańcy miasta spontanicznie zebrali się i przeszli w błagalnej procesji, a ta tradycja kultywowana jest do dzisiaj. Temu świętu towarzyszą również odbywające się na rynku pokazy sprzętu strażackiego oraz następujące potem oficjalne nadanie strażackich odznaczeń. Wieczorem po procesji odbywają się koncerty, spektakle teatrów ulicznych, w których ogień jest motywem przewodnim, oraz bieg uliczny na dystansie 5 km, który oczywiście przyjął miano Żorskiego Biegu Ogniowego. Tak było również wczoraj, 11 maja. Miałem przyjemność uczestniczyć w tych uroczystościach. Jak mówią mieszkańcy, jest to niezwykła tradycja, która jest dumą naszego miasta. (Dzwonek) Dziś Żory obchodzą 750-lecie nadania praw miejskich. Tradycja miesza się ze współczesnością, a solidarność mieszkańców stanowi o ich sile w trudnych historycznych momentach. Żory są miastem na prawach powiatu, znajdują się w województwie śląskim i liczą ponad 60 tys. mieszkańców. Zostały założone 24 lutego 1272 r. przez Władysława, księcia Opola i Raciborza. Specyficzną częścią historii miasta są liczne pożary, które wynikały w dużej mierze z ciasnej zabudowy miasta. W latach 1522-1882 miasto płonęło ponad 30 razy. Jak wspominałem, w 1702 r. pożar strawił znaczną część Żor: rynek, przyległe ulice, a także wnętrze i nową kopułę kościoła św. Filipa i Jakuba. W wyniku zatrucia czadem zginął burmistrz miasta Marcin Szolc. Po tym pożarze utrwalił się zwyczaj obchodzenia święta ogniowego, kiedy to mieszkańcy proszą Boga o ochronę przed ogniem. Do 1939 r. święto ogniowe było świętem kościelno-państwowym, wolnym od pracy i szkoły. W 1946 r., po wojnie, udało się jeszcze przeprowadzić procesję, ale na następną trzeba było czekać dłużej.