Mówca: Obrony Narodowej Tomasz Siemoniak
Data: 2012-05-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mogę podpisać się pod tym, co powiedziała pani przewodnicząca Jadwiga Zakrzewska, że te głosy w dyskusji były podkreśleniem, zwróceniem uwagi na to, jak te tematy są ważne dla Polaków. Szanowni Państwo! Padło bardzo wiele pytań, także dość szczegółowych, ale wiele z nich miało wspólny mianownik, więc pozwolę sobie na przekazanie kilku generalnych informacji. Po pierwsze, co jest najważniejszą sprawą, było pytanie o poległych. W Afganistanie poległo 33 polskich żołnierzy i 6 zmarło w wyniku odniesionych ran bądź z powodu chorób, natomiast w boju poległo 33 żołnierzy. Było wiele pytań dotyczących kosztów finansowych tej operacji. Chciałbym poinformować Wysoką Izbę, że zwróciłem się do sztabu generalnego o przygotowanie takiego sprawozdania finansowego, do końca czerwca będzie ono gotowe. Jeśli sejmowa Komisja Obrony Narodowej wyrazi życzenie obradowania na ten temat, to chętnie przedstawimy Wysokiej Izbie taką informację. Mogę powiedzieć - żeby podać państwu posłom rząd wielkości - że jeśli chodzi o koszty tej misji w roku 2011, to wyniosły one 747 mln 600 tys. zł. Na pewno zdają sobie państwo posłowie sprawę, że to wyliczenie nie jest proste, bo trzeba brać pod uwagę elementy sprzętowe, które na pewno powrócą do Polski. Postaramy się, żeby sprawozdanie było bardzo przejrzyste, rzetelne i odpowiadało na te wątpliwości czy pytania, które mają państwo posłowie. A też zdecydowanie uważam, że opinia publiczna ma prawo to wszystko wiedzieć. Tak że zapewniam, że to wszystko będzie bardzo rzetelnie policzone. Szanowni państwo posłowie, były pytania dotyczące koncepcji obecności w Afganistanie po roku 2014. Nie ma jakichkolwiek decyzji w tej sprawie. Na szczycie NATO w Chicago przyjęto pewien ogólny dokument polityczny, potwierdzający zainteresowanie Sojuszu i państw uczestniczących, państw partnerskich operacji ISAF. Natomiast żadne mniej lub bardziej szczegółowe ustalenia ani zobowiązania nie zostały podjęte. Zapewne państwo wiedzą, że toczą się dwustronne rozmowy różnych państw z Afganistanem. Stany Zjednoczone podpisały porozumienie dotyczące współpracy sojuszniczej, gospodarczej przez następne 10 lat po roku 2014. Podobne porozumienie podpisała Francja. Natomiast jeśli chodzi o decyzję Sojuszu, to jej nie ma. Bardzo wyraźnie i jednoznacznie chciałbym powiedzieć, że kresem naszego zaangażowania w misji natowskiej ISAF jest rok 2014 i żadne inne decyzje nie zostały podjęte w tej sprawie, co podkreślam. Nie ma też żadnej propozycji, która leży przed Polską, dotyczącej tego, co będzie po roku 2014. Jeśli chodzi o pytania dotyczące finansowania - kilka się tutaj pojawiło - to chciałbym powiedzieć, że ta sprawa nie była omawiana na szczycie NATO w Chicago, chociaż wiele krajów deklarowało swoje zaangażowanie finansowe na rzecz afgańskich sił bezpieczeństwa, ale też wiele krajów nie zabrało w tej sprawie głosu. Polska nie ma stanowiska w tej sprawie. Uważamy, że są tutaj pewne istotne wątpliwości. Jesteśmy w grupie krajów, które zadają pytania o to, na jakich zasadach, w jakim celu, w jakiej formie i kto miałby być odbiorcą. Uważamy, że nie tylko NATO powinno być forum takiej dyskusji. W lipcu w Japonii odbywa się konferencja światowa na temat pomocy dla Afganistanu. Oczekujemy, że to będzie właściwe forum, dające możliwość wypowiedzenia się krajom, które nie uczestniczą w jakikolwiek sposób w operacji ISAF, a w naszej ocenie powinny być poważnie zainteresowane stabilizacją w Afganistanie. Chodzi o to, żeby one też mogły wnieść swój wkład do operacji utrzymania bezpieczeństwa i stabilizacji w Afganistanie. Odpowiadając pani posłance Sobeckiej, zdecydowanie zaprzeczam, że jakiekolwiek decyzje ktokolwiek - w tym ja - podjął w tej sprawie. Myślę, że to jakieś nieporozumienie, że taką informację przekazano pani posłance. Ponieważ kilka pytań wykraczało poza sprawy afgańskie, pozwolę sobie wrócić do nich na koniec, natomiast teraz jeszcze to, co dotyczy Afganistanu. Było pytanie, w jaki sposób będzie się zmniejszała liczebność naszego kontyngentu. Przedstawiłem w wystąpieniu wstępnym fragmenty dokumentu, który przyjął rząd w tej sprawie. Jeśli pani przewodnicząca pozwoli, po prostu przekażę go w formie pisemnej, bo to byłaby dość duża sekwencja dat i liczb, którą już tutaj pozwoliłem sobie przytoczyć. W każdym razie finałem tej sekwencji jest to, że do końca roku 2014 liczebność kontyngentu utrzymywać się będzie na poziomie do 1000 żołnierzy i pracowników wojska w rejonie misji oraz 400 osób w odwodzie na terenie Polski. Były pytania dotyczące naszej oceny stanu afgańskich sił bezpieczeństwa. Oceniamy, że szkolenie przebiega zgodnie z planem, a jakość i skuteczność ich działania wzrasta. W tym dystrykcie, który został w ramach procesu transition w styczniu przekazany pod władzę afgańskim siłom bezpieczeństwa, nie odnotowujemy obniżenia poziomu bezpieczeństwa. Plan ogłoszony przez prezydenta Karzaja, żeby do końca tego roku następne 5 dystryktów zostało w ten sposób przekazanych, uważamy za racjonalny. Bardzo trudno wyrażać jakieś oceny dotyczące stanu, poziomu przestępczości czy wielkości produkcji narkotyków. Ci z państwa posłów, którzy mają orientację, jak funkcjonuje państwo afgańskie, zdają sobie sprawę, że pewnych danych po prostu nie ma. Nie prowadzi się badań poparcia opinii publicznej dla aktualnego rządu. Nie chciałbym w swej odpowiedzi na pytania posłów wchodzić w jakieś interpretacje i oceny. One są oczywiście dostępne, ale to są oceny. Nie ma wiarygodnych badań opinii publicznej dotyczących tego, jakie było poparcie rządu Talibów przed rokiem 2001 i jakie w tej chwili jest poparcie dla obecnie rządzących. Ufamy w to, że w Afganistanie będzie postępowała demokratyzacja i że najbliższe wybory prezydenckie będą miały charakter demokratyczny. To jest właściwie jedyny wyznacznik tego poparcia. Wszystko inne jest interpretacją, która czasami może być myląca. Wiele głosów państwa posłów, co zrozumiałe, dotyczyło sytuacji żołnierzy i ich rodzin, zwłaszcza rodzin tych żołnierzy, którzy polegli. Pozwolę sobie bardzo podziękować Wysokiej Izbie za ustawę o weteranach, która została przyjęta w ubiegłym roku i która stworzyła kompleksowy system opieki nad tymi żołnierzami, weteranami misji, którzy takiej opieki potrzebują. Ponadto funkcjonuje od lat pewien system wsparcia i pomocy. Chciałbym też powiedzieć, że w ubiegłym roku po spotkaniu z rodzinami poległych w misjach w Afganistanie, w Iraku podjęliśmy decyzję w ministerstwie, żeby stworzyć system odszkodowań i zadośćuczynień do 250 tys. zł. Chcemy jako rząd zaproponować Wysokiej Izbie, żeby też te decyzje, które podejmujemy na podstawie obowiązujących przepisów, wpisać jako pewną zasadę w przyszłości do prawa. Stworzyliśmy system opieki nad rodzinami, chodzi o opiekunów, którzy są zobowiązani do pomocy w takich sytuacjach życiowych. Jak państwo się domyślają, nie zawsze chodzi tylko o problemy materialne, finansowe, to jest całe mnóstwo rozmaitych problemów. Współpracujemy blisko ze stowarzyszeniami, które opiekują się rannymi, poszkodowanymi. Teraz spodziewamy się właśnie większego zainteresowania opinii publicznej. W najbliższy wtorek jest Dzień Weterana Misji, odbędzie się całe mnóstwo spotkań, rozmów, które pozwolą nam na to, żeby ta pomoc była bardziej skuteczna. Jeśli chodzi o to, co należało do rządu, to w terminie wdrożyliśmy 12 rozporządzeń wykonawczych do ustawy o weteranach. Ona weszła w życie pod koniec marca. Staramy się co jakiś czas ponawiać akcje informacyjne, żeby ta informacja docierała do wszystkich tych, których powinna ona dotyczyć. (Dzwonek) Panie marszałku, czy mogę...?