Mówca: Sprawozdawca Krystyna Skowrońska
Data: 2026-01-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Ponownie zajmujemy się w Sejmie ustawą o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, rozpatrując nowelizację tego projektu ustawy. Na wstępie chciałabym powiedzieć, że wprowadzone zostają przepisy dotyczące zrzeszania zintegrowanego, takiej specyficznej formy prawnej będącej podstawą sektora banków spółdzielczych, wspólnego działania banków spółdzielczych i banków zrzeszających dla zapewnienia wspólnych wymogów regulacyjnych zarządzania ryzykiem i bezpieczeństwa systemu oraz stabilności. I w tym zakresie w tym projekcie ustawy mamy rozwiązania, które dotyczą właśnie zrzeszania zintegrowanego, ale wykreślają zbędne, niefunkcjonujące, martwe przepisy. Wskazuje się zniesienie obowiązku przekazywania na żądanie Komisji Nadzoru Finansowego informacji o kredytach, pożyczkach pieniężnych, gwarancjach bankowych, poręczeniach udzielanych udziałowcom banków spółdzielczych. W tym zakresie wydaje się, że zarówno badania bilansów, kontrole czy audyty banków zrzeszających, jak i kontrole w trybie nadzoru sprawowane przez Komisję Nadzoru Finansowego pokazują pełną informację, jeżeli chodzi o działania banku w stosunku do jego członka, i nie mogą to być zasady preferencyjne. Są zmiany w zakresie zawiązywania konsorcjum bankowego, które będzie objęte jednakowymi zasadami i standardami we wszystkich bankach spółdzielczych w zrzeszeniach. Ustanowiono nowy organ zrzeszenia, tj. zgromadzenie prezesów. Taka instytucja zgromadzenia prezesów funkcjonowała, jednak nie była zapisana jako obowiązująca instytucja wyrażania woli, wymiany poglądów, ustalania określonych zasad dla działania zintegrowanego. Określono cele zrzeszenia i sposób realizacji, który powinien się przyczynić do przejrzystości i przewidywalności funkcjonowania zrzeszeń. Nastąpiło uproszczenie wprowadzania zmian do umowy zrzeszenia w sytuacji, kiedy zostanie podjęta taka uchwała przez radę zrzeszenia, aby ten przepis obowiązywał wszystkie banki, które do tego zrzeszenia przystąpiły. Nie będzie obowiązku podpisywania oddzielnych umów. Wiąże się to również ze zmianą w zakresie funduszu pomocowego zarządzanego przez jednostkę zarządzającą systemu ochrony i nadaniem jednostce zarządzającej systemu ochrony i bankowi zrzeszającemu uprawnień do zawierania transakcji subpartycypacji, o czym wtedy rozmawialiśmy. W ramach projektowanej ustawy pierwotnie przedłożonej doprecyzowano także zasady odnoszenia przychodów i kosztów w ramach funduszu pomocowego systemu ochrony i funduszu stabilizacyjnego Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej. Chciałabym powiedzieć, że w trakcie procedowania nad tym projektem ustawy złożono poprawki. Jedną z poprawek była likwidacja obowiązku weryfikowania systemu PESEL co 5 lat, zwolnienie z tego obowiązku. Nie podlegają tej weryfikacji te osoby i podmioty, co do których bank jest w stanie wykazać, że prowadzą działalność, poprzez posiadanie rachunków, prowadzenie rozliczeń. Myślę, że zniesienie tego obowiązku przyczyni się do lepszego funkcjonowania i do zmniejszenia kosztów. Chciałabym też powiedzieć, że ważną sprawą dla każdej instytucji, w tym przypadku dla banków spółdzielczych czy spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych, jest weryfikacja aktywnych członków, tych żyjących, tak aby nie zdarzały się takie sytuacje, jak z rachunkami uśpionymi, w przypadku których nie ma dyspozycji czy zapisu na wypadek śmierci. W 2015 r. przyjmowaliśmy projekt, sama go prezentowałam, dotyczący postępowania w przypadku rachunków uśpionych. W przypadku weryfikacji członkostwa jest zupełnie inna zasada, bo członkowie, składając deklarację przystąpienia, wskazują osobę, która w przypadku zgonu będzie uprawniona, będzie dziedziczyła te udziały, upoważniają daną osobę do bycia ich spadkobiercą. Ta procedura funkcjonuje, a w interesie wszystkich podmiotów, wszystkich banków jest to, aby miały aktualne, zweryfikowane dane swoich członków, bo to zdecydowanie przyczyni się do lepszego funkcjonowania banków i do wspólnej aktywności. Jeśli chodzi o to przedłożenie, to obyło się bez kontrowersji. Zostały jeszcze zgłoszone poprawki, ale były to poprawki redakcyjne, które Komisja Finansów Publicznych i komisja gospodarki przyjęły, jako że jest to ustawa z typu ustaw deregulacyjnych. Jako sprawozdawca komisji wspólnie w imieniu komisji gospodarki i Komisji Finansów Publicznych rekomenduję przyjęcie tego projektu przez Wysoką Izbę. Dziękuję bardzo.