Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2014-10-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch wobec sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, druki nr 2542 i 2798. Celem projektu, według jego autorów, jest dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. Projekt ustawy przewiduje, że w ramach krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jeden numer identyfikacyjny będzie nadawany tylko w przypadku tych małżonków, którzy są współposiadaczami gospodarstwa rolnego. W pozostałych przypadkach każdy z małżonków będzie miał prawo do osobnego numeru identyfikacyjnego, co umożliwi im ubieganie się o płatności z funduszu w ramach wspólnej polityki rolnej na prowadzone przez nich osobno gospodarstwa rolne. Dotychczas małżonkowie, choć prowadzili różne gospodarstwa, numer identyfikacyjny gospodarstwa mieli wspólny. Numer ten jest potrzebny do pozyskania środków unijnych na dofinansowanie gospodarstwa, jednak o pieniądze w obecnej chwili może starać się jedynie jeden z małżonków. Według Trybunału Konstytucyjnego art. 12 ust. 4 ustawy o systemie ewidencji wprowadza normę, z której wynika zakaz nadawania odrębnych numerów identyfikacyjnych małżonkom w sytuacji, gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa, a każdy z małżonków posiada i prowadzi odrębne gospodarstwo rolne. W ocenie Najwyższego Sądu Administracyjnego z uwagi na jednoznaczne brzmienie kwestionowanego przepisu nie jest możliwe wyprowadzenie z tego przepisu innej normy prawnej, a mianowicie, że zakaz nadawania odrębnych numerów identyfikacyjnych odnosi się wyłącznie do małżonków pozostających we wspólnocie majątkowej. Tymczasem inne osoby prowadzące gospodarstwo rolne nie mają tego ograniczenia. Nawiązując do interpretacji art. 18 konstytucji przyjętej w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, sąd wskazał, że za niezgodne ze wskazanym przepisem należy uznać normy prawne, które powodują efekt zniechęcenia do zawarcia małżeństwa bądź też zachęcenia małżonków do rozwiązania małżeństwa z tej przyczyny, że pozostawanie poza związkiem małżeńskim jest z przyczyn majątkowych bardziej korzystne od pozostawania w takim związku. Zgodnie z projektowanym nowym brzmieniem ustawy wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się w drodze decyzji administracyjnej. Wprowadza się również ogólną zasadę nadawania jednego numeru identyfikacyjnego w przypadku małżonków lub współposiadaczy gospodarstwa rolnego temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Przepisy nowelizowanej właśnie ustawy przewidują też, że w pozostałych przypadkach, tak jak rozdzielność majątkowa, każdy z małżonków będzie miał prawo do osobnego numeru identyfikacyjnego, zaś numery identyfikacyjne otrzymane przed dniem wejścia w życie nowelizacji mają być zachowane. Sama nowelizacja jest dosyć ograniczona, bo, po pierwsze, tylko implementuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a po drugie, niejako wpisuje się w istniejącą ustawę. A zatem jakieś szersze zmiany niż te, które zostały dokonane, w naszej ocenie prawdopodobnie na tym etapie nie mogłyby być wprowadzone, chociażby ze względu na zasadę zakresu przedmiotowego projektowanej regulacji. Jednakże kwestionowany przepis - w zaskarżonym zakresie - narusza zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę poprawnej legislacji, a tym samym jest niezgodny z art. 2 konstytucji. Ten błąd niezwłocznie trzeba naprawić. Dlatego Klub Poselski Twój Ruch będzie głosował za przyjęciem sprawozdania Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Dziękuję bardzo. (Gwar na sali)