Mówca: Kultury i Dziedzictwa Narodowego Piotr Gliński
Data: 2017-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! No, poużywaliście sobie państwo. (Poseł Wojciech Król: Prawda boli.) Myślę, że dobra psychoterapia się przyda. (Wesołość na sali) Ja z kolei wzmocniłem sobie skórę. I chciałbym powiedzieć tak... (Głos z sali: Śmiało.) No, właśnie, trudno jest odpowiadać w sytuacji, kiedy ten już klasyczny dom wariatów powstał w tej sali. Trudno mi jest odpowiadać dlatego, że w większości ta debata była po prostu nie na temat. Przedstawiłem nowelizację ustawy, opisałem ją, chyba pół godziny mówiłem dość szczegółowo, po czym usłyszałem debatę czy pseudodebatę - notabene, pani marszałek, co druga wypowiedź posłów nie była pytaniem - która dotyczyła zupełnie innych kwestii. Nie zajmowałem się tutaj kwestią świątecznej orkiestry, sprawą ustawowych obowiązków nadawcy publicznego. Jako minister kultury mam ograniczone kompetencje w sprawach misji publicznej, jak państwo wiecie, inne ciała, instytucje są za to odpowiedzialne. Przedstawiłem tylko nowelizację ustawy, która zmierza do racjonalizacji pobierania daniny publicznej, którą wszyscy jesteśmy zobowiązani płacić, nie jest to żaden nowy obowiązek. A więc wszystkie rady dotyczącego tego, że to jest nowy podatek, nowa opłata, są czysto demagogiczne, a mówiąc wprost, są po prostu zwykłym kłamstwem. Natomiast nie przystoi kłamać w Sejmie Rzeczypospolitej. (Głos z sali: To są problemy.) Nie będę także odnosił się do tych wszystkich krzyków i tyrad, które tutaj zdominowały debatę, bo chyba nie ma sensu. Ubolewam, że państwo wolicie zamieniać i Sejm, i polską politykę, i polską demokrację w wielką awanturę przepełnioną negatywnymi emocjami. To do niczego nie prowadzi, to właśnie niszczy demokrację, niszczy polską wolność, niszczy instytucje, niszczy także media publiczne i misję publiczną, o które tak państwo się troszczycie. Zamiast rozmowy mamy inwektywy, insynuacje i głupstwa, więc pozwolicie państwo, że będę czuł się zwolniony z odpowiedzi na większość pytań i wątków. Natomiast kilka spraw chciałbym jednak podnieść, bo one są istotne w całej tej debacie, jeżeli mamy politykę traktować poważnie. Zacznę od przedstawienia nieco szerszego tła. Projekt, który przedstawiamy, jest nowelizacją aktualnie obowiązującego prawa. Jeszcze raz mówię: nie narzuca on na obywateli żadnych nowych obowiązków, to nie jest żadna nowa opłata, to jest próba racjonalizacji poboru abonamentu. Po drugie, przygotowujemy, i o tym w przestrzeni publicznej informowaliśmy wielokrotnie, więc posłowie zabierający głos w tej debacie powinni być o tym poinformowani - to jest chyba obowiązek posłów, jeżeli zabierają głos w sprawach publicznych - mówiliśmy o tym wielokrotnie, że przygotowujemy duże, systemowe rozwiązanie, które niestety wymaga czasu oraz notyfikacji Komisji Europejskiej, a mianowicie rozwiązanie dotyczące powszechnej płatności od podatników, czyli nie od gospodarstwa domowego, ale od obywateli płacących podatki, wraz z CIT-em czy PIT-em. To jest ok. 8 zł miesięcznie, o takiej skali myślimy. Kiedy ten projekt będzie wprowadzony, trudno powiedzieć, bo jak powiedziałem, główną barierą jest notyfikacja Komisji Europejskiej, co jest zresztą główną wadą projektu PSL i panowie sobie z tego zdajecie sprawę, państwo sobie zdajecie sprawę. Pewnie byłoby prościej pokrywać to z budżetu, tylko że, po pierwsze, to jest nowa forma pomocy publicznej. I to także jest projekt - i przez chwilę spróbujmy oderwać się od rzeczywistości polegającej na awanturze, emocjach, na tym, że będziemy tu przerzucali się inwektywami i kłamstwami, co nie ma sensu, jak sądzę - który bardziej politycznie wiąże media publiczne z politykami, bo politycy decydują corocznie o budżecie (Poruszenie na sali) i corocznie w związku z tym media publiczne będą zależne, będą na krótkim pasku, na krótkiej smyczy, od budżetu, od polityki, od tego, co tu się dzieje w tej sali. Natomiast ja mówiłem o modelu, który w demokracji powinien skutecznie działać. Obecny model jest oparty na abonamencie. Pewnie byłby łatwiejszy do zaakceptowania przez społeczeństwo, łatwiejszy także dla polityków, gdybyśmy wprowadzili to rozwiązanie zakładające płatność wraz z podatkiem. Jak państwo wiecie, to też nie jest możliwe w tej chwili tak szybko, bo jesteśmy w Unii Europejskiej, musimy przestrzegać pewnych procedur i dlatego takich rozwiązań szybko nie wprowadzimy. Natomiast próbujemy wprowadzić to rozwiązanie, które jest obarczone ryzykiem, jak wiele różnych rozwiązań legislacyjnych. W takiej atmosferze, jaką państwo teraz próbujecie stworzyć, oczywiście trudno będzie to zrealizować i my sobie z tego zdajemy sprawę, natomiast moim obowiązkiem jako polityka odpowiedzialnego, bo sprawuję nadzór właścicielski nad mediami publicznymi, nic więcej, jest przedstawić taki projekt, nawet jeżeli on się spotyka, no, z takim aplauzem publiczności. A teraz przejdę do kilku kwestii szczegółowych. Szanowni Państwo! Przez pół godziny wyraźnie mówiłem: wszystkie proponowane rozwiązania są zgodne z prawem. My nie naruszamy żadnej ustawy i mogę powtórzyć to jeszcze raz, bo być może przynajmniej to trafi do jakiegoś nowego segmentu opinii publicznej. Ustawa o ochronie danych osobowych przewiduje możliwość przetwarzania danych bez zgody osoby, której dotyczą. Na ogół w każdej demokracji tak jest, nie jest to nic szczególnego, więc proszę nie używać demagogicznych haseł, że my się wdzieramy w czyjąś prywatność itd. Można to robić, jeżeli jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa, i to jest cytat z obowiązującego w Polsce prawa. Jeżeli chcemy przedkładać nad demokrację awanturę, inwektywy, złe emocje, demagogię i anarchizować państwo, to oczywiście możemy powiedzieć, że prawo nas nie interesuje. Możemy tak tu po kolei wskakiwać na tę mównicę i opowiadać, co nam ślina na język przyniesie. Jeżeli chodzi o tajemnicę przedsiębiorstwa, to jej celem jest ochrona danych przedsiębiorcy przed nieuczciwą konkurencją. Pełna baza danych o klientach rzeczywiście może stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, należy jednak pamiętać, że Poczta Polska otrzyma jedynie niewielką część informacji o klientach, które znajdują się w posiadaniu dostawców telewizji płatnej. Nie będzie też zagrożenia dotyczącego wykorzystania danych przez nieuczciwego konkurenta. Do danych dostęp będzie miała wyłącznie Poczta Polska, która nie konkuruje na rynku telewizji płatnej przy zapewnianiu dostępu do Internetu, a otrzymane dane będzie mogła wykorzystać tylko w bardzo wąskim zakresie. Oczywiście możemy podważać wszystko, mówić, że Poczta Polska już też nie jest instytucją zaufania, że prawo nie będzie przestrzegane. Możemy tak robić. Możemy nawoływać do łamania prawa, ale to jest anarchia, a nie demokracja. Jeżeli chodzi o kwestie dotyczące tej sprawiedliwości, bo państwo to też podnosili... Pani posłanka podnosiła chyba m.in. taki argument. Proszę państwa, obowiązek rejestracji odbiorników nałożony jest na wszystkich ich posiadaczy, niezależnie od sposobu korzystania z usług medialnych. Wszyscy temu podlegamy w oparciu o obowiązujące obecnie prawo. Odbiornik musi więc być zarejestrowany zarówno przez osoby korzystające z usług telewizji płatnej, jak i przez odbiorców bezpłatnej telewizji naziemnej, a także przez tych, którzy korzystają z Internetu... Pan poseł zniknął. Właśnie tak to jest: wskoczyć na trybunę, nakrzyczeć, nakrzyczeć, naobrażać, inwektywy, kłamstwa, a później pójść sobie i nie słuchać odpowiedzi. A więc także ci, którzy korzystają z Internetu, a mają w domu telewizor zdolny do odbioru, zgodnie z polskim prawem powinni płacić, powinni zarejestrować ten telewizor i płacić abonament. Takie jest prawo. To je najpierw zmieńmy, mam nadzieję, w sposób demokratyczny, a nie poprzez wychodzenie na ulicę i donosy za granicą. Ustawa zakłada jedynie ułatwienia dla osób korzystających z usług telewizji płatnej, bo mogą się rejestrować poprzez swojego operatora telewizji płatnej, a także wprowadza mechanizm kontroli. Wymóg tego, żeby sprawiedliwie kontrolować wszystkich, to, że sprawiedliwość polega na tym, żeby każdy miał nad sobą kontrolera, jest jakimś zupełnym absurdem. Przepisy dotyczące kontroli nie naruszają równości wobec prawa. Kontroli poddani są wszyscy posiadacze odbiorników, różne są jedynie środki tej kontroli. I tego dotyczy ustawa. Proszę to zrozumieć. Tutaj pani poseł też używała określenia - może to była druga pani poseł, przepraszam, to chyba była pani poseł Siarkowska - że coś jest nielogiczne. Można różnie logikę pojmować, pamiętam to jeszcze ze szkoły. Ustawa nie narusza przepisów o ochronie danych osobowych. Ustawa ta przewiduje możliwość przetwarzania danych bez zgody osoby, której dotyczą, tak jak mówiłem, jeżeli jest to niezbędne do zrealizowania prawa. Jeszcze jedna kwestia, bo te szczegółowe kwestie prawne, moim zdaniem, są istotne. Polskie prawo przewiduje sytuacje, w których zmiana prawa powszechnie obowiązującego skutkuje koniecznością zmiany warunków umów cywilnoprawnych, czyli nie jest tak, że nie można zmieniać warunków umów cywilnoprawnych, mimo że została zawarta taka umowa. Tak prawo polskie przewiduje, bo rzeczywistość jest bardziej skomplikowana w wielu różnych wymiarach, nie tylko w kwestii poboru abonamentu. Jeżeli przyjmiemy tę ustawę, będzie to możliwe, bo to jest możliwe. Ta kwestia została obszernie opisana, uregulowana w art. 60a ustawy Prawo telekomunikacyjne, który ma zastosowanie do umów o dostarczaniu usług telewizji płatnej. Zgodnie z tą regulacją, w przypadku gdy zmiana treści umowy, np. regulaminu świadczenia usług, wynika bezpośrednio ze zmiany przepisów prawa, dostawca usług telewizji płatnej jest zobowiązany do poinformowania o zmianie swojego klienta, a także poinformowania go o prawie do wypowiedzenia umowy. Chodzi tu o dwa warunki: trzeba poinformować, że prawo się zmieniło, w związku z czym nasza umowa cywilnoprawna ma już inny charakter, a także zaproponować wypowiedzenie umowy. I to jest fair, i to jest zgodne z prawem, więc proszę nie mówić, że nasza nowelizacja jest niezgodna z prawem. Tę zgodność z prawem potwierdziły zresztą jednoznaczne opinie Rady Legislacyjnej i, wbrew temu, co tym razem pani poseł mówiła, GIODO. Opinia o tym projekcie generalnie jest pozytywna. On był dość długo przygotowywany. Nieprawdą jest, że się szczególnie spieszyliśmy. On był przygotowywany i przedstawiany dość długo i najstaranniej, jak mogliśmy to zrobić. Jeszcze raz przypominam: to nie jest nowelizacja ustawy o misji telewizji publicznej, o prezesie telewizji publicznej ani nawet o Jerzym Owsiaku czy o Oliverze Frljiciu, Andrzeju Wajdzie itd. Proszę państwa, państwo się odwoływali bardzo często w tych wypowiedziach do Polaków, że Polacy już przesądzili, Polacy mają taką opinię itd. Myślę, że Polacy patrzą na to, jak pracujemy, patrzą na to, komu zależy na tym, żeby były awantury, inwektywy, kłamstwa, krzyki, wrzaski, a komu zależy na tym, żeby posuwać te nasze polskie sprawy do przodu i poprawiać funkcjonowanie polskiej demokracji. I jeszcze jedna kwestia, bo atakowaliście mnie państwo personalnie - to jest prawo każdego posła, chociaż już forma podlega ocenie, ja ją oceniam krytycznie - a mianowicie atakowaliście mnie personalnie w związku z moimi doświadczeniami w mediach. Ja w mediach publicznych, w mediach w ogóle w Polsce funkcjonuję aktywnie od 5 lat. Pamiętam te media poprzednie i nikomu w życiu nie życzę funkcjonowania w tamtych mediach, bo to były media... Dziękuję bardzo. (Oklaski)