Mówca: Arkadiusz Iwaniak
Data: 2023-01-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o parytet, to chyba jest przewaga pań, jeśli chodzi o tę wycieczkę. Pozdrawiam serdecznie. Szanowni Państwo! Mam przyjemność i zaszczyt przedstawić opinię klubu Lewicy odnośnie do tego projektu. Projekt ustawy o finansowaniu wspólnej polityki rolnej na lata 2023-2027 tak naprawdę służy stosowaniu przepisów unijnych o finansowaniu wspólnej polityki rolnej określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, to jest wymienione w art. 1 tegoż projektu. Zasadniczo w zdecydowanej większości ustawa ma charakter aktualizacyjny w odniesieniu do perspektywy finansowej na lata 2023-2027. Większość rozwiązań jest identyczna z określonymi w obowiązującej obecnie ustawie z dnia 25 maja 2015 r. o finansowaniu wspólnej polityki rolnej. Część rzeczy się sprawdziła, część nie. Pewnie można by na ten temat podyskutować. Zasadniczo można stwierdzić, że jest to ustawa techniczna, tak jak ta, o której rozmawialiśmy dzisiaj o godz. 10, dotycząca planu strategicznego, którą po prostu trzeba przyjąć. Jeśli chodzi o plan strategiczny, to niewątpliwie musi on ulec zmianie. Nasi, polscy rolnicy czekają na te pieniądze z Unii Europejskiej, na te 25 mld zł, o których tu już była wcześniej mowa, i nie ma z czym zwlekać. Jeśli chodzi o plan strategiczny, tak jak powiedziałem, to on będzie wymagał pewnych korekt, ale trzeba to zrobić dzisiaj, bo tak naprawdę od 15 marca rolnicy będą składali wnioski i te dokumenty, nad którymi teraz dyskutujemy, muszą być wypracowane. Ale jest kwestia, na którą chciałbym zwrócić uwagę, bo oczywiście nie jest tak, że kompletnie nie ma uwag wobec tego projektu. Pomijam te uwagi, które zgłaszał mój przedmówca. Jeśli chodzi o ten projekt, to zwracam uwagę na katalog podmiotów wymienionych w art. 13, czyli podmiotów uprawnionych do otrzymania środków na wyprzedzające finansowanie pomocy na operacje realizowane w ramach interwencji, powiększony w stosunku do obecnie funkcjonującego o Sieć Badawczą Łukasiewicz, jak również na liberalne, wyjątkowo dogodne warunki otrzymania wyprzedzającego finansowania pomocy, w szczególności jeśli porównamy je z pomocą dla beneficjentów, o których mowa w art. 16 projektu ustawy. Zgodnie z ust. 4 art. 16 środki publiczne z budżetu na wyprzedzające finansowanie pomocy wypłacane są po ustanowieniu i wniesieniu zabezpieczenia należnego wykonania zobowiązania wynikającego z umowy o przyznaniu pomocy. Z tego warunku zwolnione są pozostałe uprawnione podmioty, które wymienione są w art. 13. Możliwość otrzymania przez beneficjenta środków na wyprzedzające finansowanie pomocy, np. zaliczki, ma w obecnej chwili ogromne znaczenie. Trudna sytuacja w gospodarstwach praktycznie eliminuje stosowanie większości form zabezpieczeń dotychczas stosowanych, np. poręczeń bankowych, zastawów itp. Efektem tego już dziś jest rezygnacja beneficjentów z przyznawanej pomocy. W nowej perspektywie również możemy się spodziewać braku zainteresowania tymi programami, dlatego we wnioskach o przyznanie pomocy, a szczególnie w umowach o przyznaniu pomocy, warunki przyznania wyprzedzającej pomocy finansowej powinny zostać dostosowane do wyjątkowo trudnej sytuacji w polskim rolnictwie. Ich przyznanie powinno stać się niejako normą, środki te powinny zaś być rozliczane w ramach rozliczania całości zadania. Nie jest bez znaczenie zwrócenie uwagi, że pomiędzy podmiotami w art. 13, tak jak już wcześniej mówiłem, a podmiotami w art. 16 zauważalny jest wyraźny brak równego traktowania, co, mając na uwadze zasady sprawiedliwości i równego traktowania podmiotów występujących w obrocie, jest po prostu niedopuszczalne. Dziękuję bardzo.