Mówca: Sprawozdawca Paweł Arndt
Data: 2014-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła ˝Informację o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2013 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝ 25 czerwca. Tę informację rozpatruje Wysoka Izba zwykle na tym samym posiedzeniu, na którym rozpatrywane jest sprawozdanie rządu z wykonania budżetu. Na Radę Ministrów obowiązek przedłożenia takiego sprawozdania nakłada ustawa o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne. W tym sprawozdaniu zawarte są m.in. informacje o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa, poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez niektóre osoby prawne oraz poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programów rządowych. Udzielanie poręczeń i gwarancji to podejmowanie ryzyka finansowego z reguły na rachunek przyszłych okresów, a jak wszyscy wiemy, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, że nie wolno zaciągać pożyczek, udzielać gwarancji, poręczeń finansowych, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczyłby 3/5 wartości rocznego produktu krajowego brutto. W związku z powyższym kontrola narastania zobowiązań z tego tytułu ma szczególne znaczenie. Również ustawa o finansach publicznych nakłada na Radę Ministrów obowiązek przedłożenia podobnych informacji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ustawie budżetowej na 2013 r. limit gwarancji i poręczeń Skarbu Państwa został ustalony na kwotę 300 mld zł. W 2013 r. udzielono gwarancji Skarbu Państwa na łączną kwotę blisko 11 mld zł, co stanowi zaledwie 3,65% kwoty limitu zaplanowanej na 2013 r. Czego dotyczyły te poręczenia i gwarancje Skarbu Państwa? Powiem może jeszcze, że w roku 2013 łączna kwota udzielonych poręczeń i gwarancji była mniejsza o około 1/5 od tej, która przeznaczona była na ten cel w roku 2012. W 2013 r. udzielono 6 gwarancji Skarbu Państwa. Jedna to gwarancja wykonania zobowiązań do kwoty blisko 2 mld zł wynikająca z wyemitowania przez PKP Polskie Linie Kolejowe SA obligacji przeznaczonych na częściowe finansowanie wydatków inwestycyjnych tej spółki, związanych z realizacją projektów ujętych w ˝Wieloletnim programie inwestycji kolejowych do roku 2015˝. Pozostałych 5 gwarancji to spłaty kredytów zagranicznych na wsparcie przedsięwzięć infrastrukturalnych: 2 z nich dotyczyły kolei, 3 inwestycji drogowych. Jeśli chodzi o te kolejowe, była to modernizacja linii kolejowej E59. Tu była gwarancja na kwotę 78 mln euro wynikająca z kredytu zaciągniętego przez PKP Polskie Linie Kolejowe w Europejskim Banku Inwestycyjnym. Druga inwestycja kolejowa dotyczy PKP InterCity, chodzi o tabor kolejowy dużych prędkości. Tu gwarancja wyniosła ponad 894 mln zł. Również ten kredyt zaciągnięty był przez PKP InterCity SA w Europejskim Banku Inwestycyjnym. Jeśli chodzi o inwestycje drogowe, pierwsza z nich dotyczyła budowy odcinka autostrady A1 Stryków - Tuszyn, była tu gwarancja na kwotę 140 mln euro, kredyt zaciągnięty został przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego w Nordic Investment Bank. Kolejna inwestycja drogowa dotyczyła dróg ekspresowych S7 i S8, była tu gwarancja na kwotę 1260 mln euro, tutaj z kolei Bank Gospodarstwa Krajowego zaciągnął ten kredyt na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego w Europejskim Banku Inwestycyjnym. I wreszcie trzecia inwestycja drogowa to obwodnica Warszawy i tutaj również była gwarancja na kwotę 420 mln euro, kredyt zaciągnięty został przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego również w Europejskim Banku Inwestycyjnym. Potencjalne niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wynosiły na dzień 31 grudnia 2013 r. łącznie blisko 105 mld zł, co oznacza wzrost w stosunku do roku 2012 o 7,6%. W 2013 r. Skarb Państwa poniósł wydatki na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań w kwocie 1924 tys. zł, co stanowiło 60,9% planu budżetowego po zmianach i oznacza spadek wydatków z tego tytułu w stosunku do roku 2012 o 69,5%. Również według stanu na dzień 31 grudnia 2013 r. relacja potencjalnych zobowiązań z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa do PKB wyniosła 6,4%. Poręczenia i gwarancje udzielane były również przez niektóre osoby prawne objęte ustawą o poręczeniach i gwarancjach. W roku 2013 osoby te udzieliły łącznie 215 poręczeń i gwarancji na łączną kwotę ponad 2700 mln zł. W roku 2013 w ramach programu wspierania przedsiębiorczości Bank Gospodarstwa Krajowego udzielał poręczeń i gwarancji oraz prowadził działalność w oparciu o współpracę z bankami kredytującymi. W 2013 r. Bank Gospodarstwa Krajowego podpisał 31 takich umów z 22 bankami. W ramach tych umów przyznano limity na łączną kwotę ponad 14 mld zł. Udzielono także 3747 poręczeń kredytów studenckich na kwotę ponad 51 mln zł. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podczas prac Komisji Finansów Publicznych nad tą informacją nie zgłoszono żadnych uwag, prace odbyły się bez znaczącej dyskusji. Można jednoznacznie stwierdzić, że sytuacja w tej dziedzinie jest bezpieczna i stabilna. Wnoszę więc w imieniu Komisji Finansów Publicznych, aby Sejm przyjął ˝Informację o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2013 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝. Dziękuję bardzo. (Oklaski)