Mówca: Piotr Kaleta
Data: 2017-09-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pewnie nietrudno się domyślić, że moje wystąpienie będzie w podobnym duchu jak wystąpienie i pana ministra, i pana posła sprawozdawcy. Niemniej jednak w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedkładam Wysokiej Izbie opinię o sprawozdaniu ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w roku 2016 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Wysoka Izbo! Ustawa z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców jest aktem prawnym reglamentującym nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców w Polsce, wprowadza bowiem generalną zasadę, że nabycie nieruchomości przez cudzoziemca wymaga zezwolenia, które jest wydawane w drodze decyzji administracyjnej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Ustawa ta reguluje również kwestię nabywania przez cudzoziemców udziałów lub akcji w spółkach prawa handlowego z siedzibą na terytorium Rzeczypospolitej będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Akty prawne, które regulują kwestię nabywania nieruchomości przez cudzoziemców, to przywołana wyżej ustawa o nabywaniu nieruchomości, a także dwa akty wykonawcze. Pierwszym z nich jest rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych z 2012 r. w sprawie szczegółowych informacji oraz rodzajów dokumentów, jakie jest obowiązany przedstawić cudzoziemiec ubiegający się o wydanie zezwolenia na nabywanie nieruchomości, a drugim rozporządzenie Rady Ministrów z 2004 r. w sprawie trybu postępowania i szczegółowych zasad prowadzenia rejestrów nieruchomości, udziałów i akcji nabytych lub objętych przez cudzoziemców. Przepisy ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców mają zastosowanie wyłącznie do podmiotów mających status cudzoziemców. Cudzoziemcem w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy jest osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego, osoba prawna mająca siedzibę za granicą, nieposiadająca osobowości prawnej spółka osób wymienionych w pkt 1 lub 2, mająca siedzibę za granicą, utworzona zgodnie z ustawodawstwem państw obcych, osoba prawna i spółka handlowa nieposiadająca osobowości prawnej mająca siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, kontrolowana bezpośrednio lub pośrednio przez osoby lub spółki wymienione w pkt 1, 2 i 3. W przypadku spółki handlowej za kontrolowaną, w rozumieniu ustawy, uważa się spółkę, w której cudzoziemiec lub cudzoziemcy dysponują bezpośrednio lub pośrednio powyżej 50% głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu. Z uwagi na powyższe unormowania ustawa o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców nie będzie miała zastosowania m.in. do osoby fizycznej posiadającej obok obywatelstwa państwa obcego również obywatelstwo polskie, jak również do spółki kapitałowej mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej, w której cudzoziemcy, wspólnicy lub akcjonariusze nie dysponują ponad 50% głosów na zgromadzeniu wspólników bądź nie mają pozycji dominującej w spółce. Wysoka Izbo! Minister spraw wewnętrznych i administracji przedstawił szczegółowe sprawozdanie z realizacji w 2016 r. tejże ustawy. Sprawozdanie to obejmuje m.in. takie zagadnienia jak warunki nabywania nieruchomości przez cudzoziemców, skalę zainteresowania, nabywania przez cudzoziemców nieruchomości, udzielania zezwoleń, badanie legalności nabywania tychże nieruchomości oraz najbardziej istotną i wnikliwą statystykę, jaka jest do tej ustawy potrzebna. Wysoka Izbo! W 2016 r. - może tylko kilka przykładów - cudzoziemcy uzyskali łącznie 251 zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni niespełna 80 ha. Zezwolenia dotyczyły najczęściej nieruchomości położonych w województwach: dolnośląskim - ponad 18 ha, mazowieckim - niespełna 18 ha, kujawsko-pomorskim - 12,5 ha, wielkopolskim - niespełna 9 ha, lubelskim - 7 ha, małopolskim - niespełna 4 ha. Cudzoziemcy, którym wydano zezwolenia, najczęściej reprezentowali obywatelstwo i kapitał: ukraiński - 109 zezwoleń, białoruski - 33 zezwolenia, rosyjski - 16 zezwoleń, armeński - 10 zezwoleń oraz chiński - 10 zezwoleń. Prowadzone przez ministra spraw wewnętrznych i administracji rejestry nieruchomości, akcji i udziałów nabytych i objętych przez cudzoziemców za zezwoleniem oraz bez obowiązku uzyskania zezwolenia powinny pozwalać na monitorowanie tendencji w tym zakresie oraz na analizę skali zainteresowania poszczególnych grup, podmiotów, osób fizycznych oraz przedsiębiorców reprezentujących zagraniczny kapitał nabywaniem konkretnych rodzajów nieruchomości, a także stopnia zainteresowania takimi nieruchomościami w poszczególnych województwach. Prowadzone rejestry to baza danych zawierających w szczególności informacje dotyczące nieruchomości nabytych przez cudzoziemców oraz dane spółek, w których cudzoziemcy nabyli lub objęli akcje lub udziały. Dane te wynikają z nadesłanych aktów notarialnych oraz postanowień sądowych, a także uzyskiwane są w toku prowadzonych przez organ czynności wyjaśniających. Podkreślenia wymaga także fakt, że mimo zakończenia okresu przejściowego, w którym wymagane było zezwolenie na nabycie nieruchomości rolnych i leśnych przez cudzoziemców z Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Konfederacji Szwajcarskiej, minister spraw wewnętrznych i administracji nadal jest organem uprawnionym do monitorowania obrotu nieruchomościami z udziałem cudzoziemców poprzez prowadzenie rejestru nieruchomości, udziałów i akcji nabytych lub objętych przez cudzoziemców. Wskazać należy, iż 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 2 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców oraz niektórych innych ustaw. Wprowadzone zmiany przede wszystkim mają udoskonalić system pozyskiwania dokumentów i informacji niezbędnych do pełnej rejestracji nieruchomości, udziałów i akcji nabytych lub objętych przez cudzoziemców. Poszerzają one krąg podmiotów zobowiązanych do informowania ministra właściwego do spraw wewnętrznych o zdarzeniach podlegających przepisom ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, jak i poszerzają zakres przekazywania dokumentów. Pozyskiwanie informacji o określonych zdarzeniach prawnych od 1 stycznia 2017 r. będzie następować z różnych źródeł, tj. od notariuszy, sądów i organów administracji publicznej. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W nawiązaniu do sprawozdania, jakie zostało przedłożone przez ministra spraw wewnętrznych i administracji, druk sejmowy nr 1462, w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wnoszę o jego przyjęcie i jednocześnie informuję Wysoką Izbę, że takie jest również stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, który będzie głosował za przyjęciem tego sprawozdania. Pani marszałek, bardzo dziękuję.