Mówca: Agata Katarzyna Wojtyszek
Data: 2022-01-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie rządowego projektu ustawy o dokumentach paszportowych, druki nr 1833 i 1898. Obecna ustawa z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych była wielokrotnie nowelizowana, niosąc szereg ważnych i oczekiwanych społecznie zmian. Jednak nie udało się sprostać wszystkim oczekiwaniom wynikającym ze zmieniających się uwarunkowań społeczno-prawnych. Dlatego też konieczne jest dokonanie zasadniczych zmian w systemie wydawania dokumentów paszportowych, które usprawnią i uproszczą proces ubiegania się o dokument paszportowy oraz zwiększą jego bezpieczeństwo. Cele te winny być wykonane z wykorzystaniem nowoczesnych sposobów komunikacji i nowych technologii informatycznych. Stało się zatem konieczne opracowanie aktu prawnego na nowo określającego zasady realizacji spraw paszportowych. Proponowana ustawa przewiduje budowę nowego rejestru dokumentów paszportowych w ramach projektu ˝Rozwój systemu rejestrów państwowych˝, który ma strategiczne znaczenie dla państwa. Projekt zakłada budowę nowych i modernizację istniejących rejestrów oraz określenie standardów inkorporowania przyszłych rejestrów państwowych. Dzięki rejestrowi dokumentów paszportowych możliwe będzie uruchomienie e-usług dla obywateli, w tym umożliwienie weryfikacji ważności paszportu, weryfikacji poprawności danych zgromadzonych w rejestrze paszportowym, zapewnienie bezpośredniego i bieżącego informowania obywateli o gotowości paszportu do odbioru, informowanie o zmianach statusu paszportu. Możliwe stanie się również natychmiastowe zgłoszenie utraty paszportu, zwiększające bezpieczeństwo osoby, dla której został wydany utracony paszport. W wyniku budowy rejestru dokumentów paszportowych ulegną modyfikacji usługi tradycyjne, zlikwidowana zostanie papierowa wersja wniosku o dokument paszportowy. Wniosek będzie generowany w rejestrze dokumentów paszportowych przez urzędnika, a następnie podpisywany przez wnioskodawcę na urządzeniu służącym do pobierania podpisu. Ponadto przy odbiorze dokumentu paszportowego w miejsce bezwzględnego wymogu potwierdzania tożsamości wyłącznie w oparciu o ważny dokument tożsamości zaproponowano również możliwość potwierdzenia tożsamości osoby na podstawie odcisku palca przez porównanie odcisku osoby odbierającej z odciskiem zapisanym w dokumencie paszportowym. Zgodnie z przyjętym założeniem przepisy projektowanej ustawy określają katalog podmiotów zwolnionych z obowiązku uiszczenia opłaty za paszport, katalog podmiotów uprawnionych do uiszczenia obniżonej opłaty za paszport, a także ustawowo określają maksymalne progi dopuszczalnych ulg. Przepisy tego aktu zakładają obniżenie do 12 lat granicy wieku, od której wydawane będą paszporty z 10-letnim terminem ważności i podpisem. Osoby, które nie ukończyły 12 lat, otrzymają paszport z 5-letnim okresem ważności. Kolejna zmiana w zakresie okresu ważności dokumentu paszportowego w stosunku do bieżących uregulowań prawnych dotyczy terminu ważności tzw. drugiego paszportu. W aktualnym stanie prawnym drugi paszport jest ważny przez 2 lata od daty jego wydania, a projektowana zmiana zakłada wydłużenie okresu ważności drugiego paszportu do lat 3. Ustawa przewiduje również ułatwienie procedury ubiegania się o drugi paszport. Po zmianach będą je wydawali wojewodowie i konsulowie, przejmując tym samym kompetencje ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Ponadto rozszerzono katalog osób, które uprawnione będą do posiadania paszportu tymczasowego. Chodzi o osoby małoletnie, które w związku z kontynuacją nauki, rozwojem indywidualnych umiejętności lub koniecznością zapewnienia im opieki potrzebują pilnie wyjechać za granicę. Projektowana ustawa przewiduje, że odmowa wydania dokumentu paszportowego będzie dokonywana w drodze decyzji wydanej przez organ paszportowy, od której nie będzie przysługiwało odwołanie, a tego typu działanie wpłynie na sumaryczne skrócenie postępowań w sprawach o odmowę wydania dokumentu paszportowego przez szybsze rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny co do zasadności, bądź też ich braku, ograniczenia prawa obywatela w tym zakresie. Rządowy projekt ustawy zasługuje na jak najszybsze uchwalenie. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość rekomenduję niezwłoczne kontynuowanie dalszych prac legislacyjnych nad omawianym projektem ustawy. Dziękuję. (Oklaski)