Mówca: Monika Wielichowska
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po powodzi mieszkańcy z terenów powodziowych, głównie z Dolnego Śląska i Opolszczyzny, z którymi jestem w kontakcie, czekają na zakończenie procedury wykupu zniszczonych domów i nieruchomości. To są konkretne rodziny, konkretne adresy i dramaty, które nie skończyły się wraz z opadnięciem wody. Dlatego też procedujemy nad nowelizacją ustawy powodziowej 3.0 oraz nad zmianą Prawa wodnego. Projekt ten ma jeden podstawowy cel: dokończyć rozpoczęty już wykup nieruchomości od osób, które od 1 października 2025 r. złożyły kompletne wnioski. Po przyjęciu ustawy państwo wywiąże się z podjętych zobowiązań. Na rok 2026 przewidziano ponad 31 mln zł na wykup i jego obsługę przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. To środki z rezerwy celowej na przeciwdziałanie klęskom żywiołowym i usuwanie ich skutków. Dodatkowo zwiększamy limit wydatków w Prawie wodnym z 800 mln zł do 850 mln zł, a na rok 2026 zaplanowano 100 mln zł, w tym 50 mln zł na specjalne nabycie nieruchomości w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których budynki zostały tak poważnie zniszczone lub uszkodzone, że ich odbudowa czy remont nie są racjonalne ani też bezpieczne. W takich przypadkach wykup przez państwo jest realną formą wsparcia i szansą na rozpoczęcie nowego etapu życia. Projekt upraszcza także formalności. Przy wykupie zniszczonych budynków nie będzie wymagane świadectwo charakterystyki energetycznej. To konkretne odciążenie dla poszkodowanych, czyli mniej dokumentów, mniej kosztów, mniej dodatkowych obowiązków w sytuacji, która i tak jest niezwykle trudna. W ustawie zapisano również, że Wody Polskie będą zobowiązane w ciągu 30 dni od wejścia w życie przepisów przedstawić aktualne zapotrzebowanie na środki finansowe wraz z uzasadnieniem wyboru nieruchomości do nabycia, z uwzględnieniem stopnia zniszczenia budynków oraz wpływu tych obiektów na bezpieczeństwo przeciwpowodziowe i swobodny spływ wód. To rozwiązania, Wysoka Izbo, które mają znaczenie strategiczne: ograniczają ryzyko kolejnych strat materialnych w przyszłości, zwiększają bezpieczeństwo publiczne i pozwalają zamknąć trudny proces w sposób możliwie prosty i szybki dla mieszkańców. Sprawa ma charakter pilny, dlatego wnioskujemy o przyspieszenie prac legislacyjnych. Dla wielu rodzin to nie jest abstrakcyjna debata. Dzisiaj nas oglądają, dzisiaj nas słuchają. To kwestia też poczucia bezpieczeństwa i stabilności po jednym z najtrudniejszych doświadczeń w ich życiu. Zatem cieszę się, że w takim trybie dzisiaj - i wcześniej, w komisji - procedujemy nad ustawą. Chciałabym też zgłosić, panie marszałku, Wysoka Izbo, jedną poprawkę, która usuwa art. 3. Wynika to z faktu, że po wejściu w życie przedmiotowego projektu ustawy bez wprowadzenia szczególnego przepisu w art. 3... Zmiana numeracji kolejnych artykułów jest konsekwencją jego skreślenia i ma na celu zapewnienie ciągłości numeracji aktu prawnego. Jeżeli wykreślimy ten art. 3... (Poseł Mirosław Suchoń: To stanie się to rozwiązaniem uniwersalnym.) ...to wtedy będziemy znajdować zastosowanie na przyszłość, po wejściu w życie przedmiotowego projektu ustawy. Tak, zagubiłam się nieco. Tak że niniejszym składam panu marszałkowi poprawkę. Zmienia się oczywiście także numeracja. Dziękuję. (Oklaski)