Mówca: - Członek Rady Ministrów Michał Cieślak
Data: 2022-03-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Budżet obywatelski, zwany również budżetem partycypacyjnym, to mechanizm pozwalający mieszkańcom lokalnej społeczności na współdecydowanie o wydatkowaniu części środków finansowych, która w obszarze władania, funkcjonowania gminy jest do dyspozycji samorządowej, ale w tym wypadku - również społecznej. O budżecie obywatelskim możemy mówić wyłącznie wtedy, gdy w trakcie demokratycznego procesu, dyskusji, debaty i podejmowania decyzji mieszkańcy mogą decydować, w jakim celu, w jaki sposób i na jakie przedsięwzięcia część tych środków chcą wydatkować. Tym samym biorą oni udział w ustalaniu priorytetów i planowaniu wydatków publicznych. Obecnie zgodnie z obowiązującymi przepisami, a ściślej - z art. 5 ust. 6, środki wydatkowane w ramach budżetu obywatelskiego mogą być dzielone jedynie na pule obejmujące całość gminy i jej części w postaci jednostek pomocniczych lub grup jednostek pomocniczych. Celowe wydaje się więc, aby podział na obszary był indywidualny w przypadku każdej jednostki i dostosowany do jej specyfiki oraz potrzeb, tak aby jak najlepiej uwzględniać potrzeby danej społeczności lokalnej. Mając na względzie przedstawione tutaj przez państwa dzisiaj uwagi oraz procedowany projekt, uznajemy za absolutnie zasadne doprecyzowanie ww. przepisów, które służą w tym konkretnym przypadku mieszkańcom danej jednostki samorządu terytorialnego oraz lokalnemu społeczeństwu. Tym samym rekomendujemy skierowanie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, druki nr 1969 i 1994, do dalszych prac. Jednocześnie pragnę podziękować Komisji do Spraw Petycji oraz komisji samorządu terytorialnego za przychylne stanowisko w tej sprawie. Oczywiście dziękuję również w zasadzie wszystkim kołom i klubom, które wyraziły dzisiaj gotowość poparcia przedmiotowego projektu. Dziękuję również za tę merytoryczną dyskusję, za wszystkie pytania, które państwo do mnie skierowali. Na znaczną część tych pytań postaram się odpowiedzieć pisemnie lub ustnie, jeżeli państwo będą sobie tego życzyć. Odniosę się jedynie do pojedynczych wypowiedzi, dlatego że część tych pytań oczywiście należy kierować do autorów projektu. Chciałbym odnieść się do pytania pana posła Adamczyka, który pytał, czy i na jaki procent gmin i samorządów będą miały wpływ wprowadzone regulacje. Zarówno w ocenie autorów projektu, jak i mojej będą miały one wpływ w zasadzie na 100% samorządów, ponieważ uelastyczniają w znaczny sposób możliwości oraz gwarantują większą swobodę w zakresie projektowania wydatków w zasadzie każdemu samorządowi. Pani poseł Wanda Nowicka wspominała o edukacji. Oczywiście, pełna zgoda. Ta edukacja jak najbardziej powinna być stosowana i powinniśmy wszyscy czynić starania, aby edukować młodzież, szczególnie społeczność lokalną, w zakresie budżetów partycypacyjnych. Jest mnóstwo środków, również dla NGOs i różnego rodzaju instytucji pozarządowych, które mogą z nich korzystać i przeprowadzać tego typu szkolenia i akcje społeczne. (Dzwonek) Pan poseł Suchoń wspominał o tym, że wspólnoty osiedlowe często w znacznym stopniu są ograniczane w procesach dotyczących tych budżetów, budżetowania. Oczywiście tutaj również należy wyrazić opinię, że te rozwiązania wpłyną w istotny sposób na tego typu działania. Były także rozmowy funduszu sołeckim - 70% gmin. Pytano, czy rząd planuje refundację tych środków. Pragnę przypomnieć Wysokiej Izbie, że prowadzimy prace po szerokich konsultacjach projektu ˝Samorząd 3.0 - rozwój bez barier˝. Większość samorządów, instytucji, związków i organizacji w 30-lecie...