Mówca: Sprawozdawca Tomasz Kulesza
Data: 2013-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z prac nad powyższym projektem, druk nr 1967. Na posiedzeniu komisji w dniu 10 października 2013 r. powołano podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo łowieckie. Podkomisja nadzwyczajna po szczegółowym rozpatrzeniu tego projektu na posiedzeniach w dniach 10 i 23 października oraz 7 i 21 listopada 2013 r. przedłożyła sprawozdanie z prac Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, która na posiedzeniu 4 grudnia 2013 r. jednogłośnie przyjęła sprawozdanie podkomisji nadzwyczajnej, uwzględniając poprawki Biura Legislacyjnego Sejmu o charakterze redakcyjnym. W trakcie prac podkomisja oraz komisja wprowadziły szereg poprawek do ustawy, część została zgłoszona jako autopoprawki posłów wnioskodawców. Poprawki zgłaszane podczas prac uwzględniały także propozycje zawarte w opiniach Biura Analiz Sejmowych, Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Inicjatywa poselska zmiany ustawy Prawo łowieckie wynikała z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 2012 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 konstytucji w zakresie, w jakim nie przewiduje prawa członka Polskiego Związku Łowieckiego, wobec którego zastosowano sankcję dyscyplinarną inną niż utrata członkostwa w związku lub w kole łowieckim, gdy przewinienie i orzeczona za nie sankcja nie mają wyłącznie charakteru wewnątrzorganizacyjnego, do wniesienia odwołania do sądu. Celem przedłożonego projektu jest wykonanie wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 listopada 2012 r. i dostosowanie przepisów ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie do wymogów konstytucyjnych zakwestionowanych przez Trybunał Konstytucyjny. W przepisach ustawy Prawo łowieckie nie było dotychczas unormowań, które regulowałyby niezbędne elementy postępowania dyscyplinarnego. Podstawowym argumentem uzasadniającym wskazane na wstępie rozstrzygnięcie jest, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, charakter prawny Polskiego Związku Łowieckiego, który nie jest stowarzyszeniem, lecz związkiem utworzonym ustawą przez państwo, wykonującym z jego woli zadania należące do państwa, w szczególności w zakresie ochrony środowiska oraz prowadzenia gospodarki łowieckiej, wykazującym istotne cechy samorządu, o których jest mowa w art. 12 ust. 2 konstytucji. Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że nakładając na tworzone przez siebie zrzeszenie zadania publiczne, ustawodawca obowiązany jest zagwarantować jego członkom ochronę ich praw i wolności, biorąc pod uwagę zwłaszcza to, że wprawdzie przynależność do zrzeszenia jest dobrowolna, ale brak tej przynależności wiąże się z negatywnymi konsekwencjami dla jednostek w postaci niemożności wykonywania określonych praw, a przy tym, że Polski Związek Łowiecki ma wyłączność w zakresie dopuszczalności do prowadzenia polowań. Jest więc wykazującym cechy przymusowości, ustanowionym z woli ustawodawcy zrzeszeniem osób zainteresowanych polowaniami oraz partycypowaniem w wykonywaniu zadań związanych z szeroko pojętym administrowaniem sprawami łowiectwa. Przy takiej charakterystyce Polskiego Związku Łowieckiego sądownictwo dyscyplinarne, do którego prowadzenia związek został zobowiązany, nie jest wewnętrzną sprawą tego związku. Dlatego podstawowe elementy postępowania dyscyplinarnego: pojęcie deliktu dyscyplinarnego, katalog sankcji dyscyplinarnych, organy prowadzące postępowanie dyscyplinarne oraz ogólne zasady tego postępowania powinny być uregulowane w formie ustawy. Natomiast za objęciem postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez organy Polskiego Związku Łowieckiego kontrolą sądową przemawia represyjny charakter tego postępowania oraz wypracowane przez Trybunał Konstytucyjny dla tego rodzaju postępowań standardy ochrony praw jednostki, na którą w postępowaniu dyscyplinarnym nałożono sankcję. Możliwość zaskarżenia orzeczeń zapadłych w toku postępowania dyscyplinarnego do sądów okręgowych wynika z charakteru tych spraw, natomiast w odniesieniu do postępowania dotyczącego przestrzegania zasad selekcji osobniczej - do sądów administracyjnych, z uwagi na fakt, że zagadnienia te dotyczą realizacji przez Polski Związek Łowiecki zadań z zakresu administracji publicznej. Trybunał Konstytucyjny zauważył jednak, że droga sądowa w ramach postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przez organy organizacji o charakterze korporacyjnym nie musi być przewidziana w każdym przypadku. Ze względu na to, że Polski Związek Łowiecki eksponuje także elementy wspólnoty zainteresowań, charakterystyczne dla stowarzyszeń, oraz ze względu na to, że członkowie Polskiego Związku Łowieckiego nie tworzą grupy zawodowej, trybunał uznał za dopuszczalne, by pewien zakres spraw, w których orzekane są sankcje wobec członka Polskiego Związku Łowieckiego, został wyłączony spod kontroli sądowej, mianowicie sprawy, które mają charakter wyłącznie wewnątrzorganizacyjny. Podmiotami, na które będzie oddziaływał niniejszy akt normatywny, będą członkowie Polskiego Związku Łowieckiego, Polski Związek Łowiecki, sądy okręgowe. Realizacja ustawy poprzez uregulowanie sfery podmiotowej i przedmiotowej postępowania dyscyplinarnego w organizacji społecznej, jaką jest Polski Związek Łowiecki, jest rozwiązaniem z punktu widzenia osób zainteresowanych najlepszym, niebudzącym żadnych wątpliwości w zakresie określonego na poziomie ustawowym deliktu. Trybunał podkreślił, że do wykonania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego niezbędna jest ingerencja ustawodawcy polegająca na zmianie ustawy Prawo łowieckie, co niniejszym w projekcie zostało dokonane. Na skutek przyjętych zmian ustawa otrzymała brzmienie określone w druku nr 1967, a Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wnosi, aby Wysoki Sejm raczył uchwalić załączony projekt ustawy. Na zakończenie chciałbym bardzo serdecznie podziękować wszystkim parlamentarzystom, którzy brali udział w pracach komisji i podkomisji, a także wszystkim osobom zaangażowanym w prace nad poselskim projektem ustawy o zmianie ustawy Prawo łowieckie. Szczególne słowa podziękowania kieruję do wnioskodawcy pana posła Stanisława Wziątka, a także do przedstawicieli ministra, Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, Biura Legislacyjnego Sejmu, Polskiego Związku Łowieckiego oraz Lasów Państwowych, a także sekretariatu naszej komisji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proszę o przyjęcie przedłożonej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)