Mówca: Sprawozdawca Dariusz Rosati
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Ministrowie! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Finansów Publicznych przedstawić sprawozdanie komisji z prac nad projektem ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2013 (druki sejmowe nr 1625 i 1691). Zacznę od przypomnienia, że w dniu 28 sierpnia br. odbyło się pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2013. Przedstawiciele rządu przedstawili wówczas argumenty za dokonaniem zmian tegorocznego budżetu. Jednocześnie w trakcie debaty posłowie zarówno koalicji, jak i opozycji przedstawiali swoje oświadczenia w tej sprawie, a także zadawali liczne pytania, na które odpowiedzi udzielali przedstawiciele rządu. Dlatego nie ma potrzeby, aby ponownie przytaczać całość uzasadnienia projektu zmiany ustawy. Po zakończeniu pierwszego czytania Sejm, działając zgodnie z art. 106 ust. 1 i 2 regulaminu Sejmu, skierował projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych w celu przedstawienia sprawozdania. Sprawozdanie miało być przygotowane do dnia 5 września - taki termin wyznaczyło Prezydium Sejmu. Tak też się stało, ponieważ komisja przyjęła je właśnie w dniu 5 września. Prace komisji sejmowych nad projektem ustawy toczyły się zgodnie z procedurą przyjętą postanowieniem marszałek Sejmu wydanym na podstawie art. 18 ust. 3 regulaminu Sejmu. Postanowienie to stanowi o rozpatrywaniu projektu ustawy przez 22 komisje sejmowe zgodnie z zakresem ich właściwości oraz zgodnie z przyjętym przez Komisję Finansów Publicznych harmonogramem. Komisja Finansów Publicznych w dniu 29 sierpnia rozpatrzyła własne części budżetowe w zakresie zmian dochodów i wydatków, a także przychodów i rozchodów państwa z załącznika nr 3. Natomiast właściwe komisje sejmowe, obradując na posiedzeniach w dniach 29 i 30 sierpnia, wypracowały dla Komisji Finansów Publicznych swoje opinie o częściach budżetowych będących w zakresie ich właściwości. Opinie te zostały przedstawione na posiedzeniach Komisji Finansów Publicznych przez posłów sprawozdawców tychże komisji. Dodatkowo zgodnie z obowiązującą procedurą prezentowane były opinie posłów członków Komisji Finansów Publicznych uczestniczących w posiedzeniach komisji branżowych. Są to tzw. opinie posłów koreferentów. Prace Komisji Finansów Publicznych toczyły się na 16 posiedzeniach. Komisja rozpatrzyła 10 tzw. własnych części budżetowych oraz 25 opinii komisji sejmowych. W trakcie posiedzeń Komisji Finansów Publicznych posłowie korzystali z możliwości uczestniczenia w dyskusji, zadawania pytań. Odpowiedzi udzielali przedstawiciele rządu lub reprezentanci innych instytucji państwowych, których budżety były przedmiotem analizy. Pytania te dotyczyły różnych kwestii, głównie celowości i skutków cięć dokonywanych w poszczególnych częściach budżetu. Wiele z nich dotyczyło również jakości, metodologii i trafności planowania dochodów budżetowych. Spośród 25 opinii przedłożonych przez komisje sejmowe 4 opinie były opiniami wspólnymi połączonych komisji, 24 były pozytywne, a 1 opinia - częściowo negatywna. Oznacza to, że komisje zaakceptowały proponowaną nowelizację budżetu. Jednak moim obowiązkiem jako posła sprawozdawcy jest wskazanie zastrzeżeń i wątpliwości podniesionych w opiniach trzech komisji: Komisji Obrony Narodowej, Komisji Gospodarki oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Komisja Obrony Narodowej pozytywnie zaopiniowała zaproponowane zmniejszenie wydatków obronnych w 2013 r., zwróciła jednak uwagę, że przy tak wysokim poziomie zmniejszenia wydatków - prawie 3,2 mld zł - nie da się uniknąć negatywnych skutków w przypadku zamówień w polskim przemyśle obronnym, dla którego kontrakty zawierane z Ministerstwem Obrony Narodowej są głównym źródłem przychodu. Zdaniem komisji ograniczenie wydatków obronnych winno mieć charakter jednorazowy, a limit wydatków obronnych na 2014 r. powinien być ustalony zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei Komisja Gospodarki pozytywnie zaopiniowała nowelizację ustawy budżetowej w odniesieniu do czterech części budżetowych i wydała negatywną opinię w odniesieniu do pozostałych części budżetowych, w tym części budżetowej 20, a także części budżetowych 83 i 85. Komisja stwierdziła, że po tych zmianach środki przeznaczone m.in. na utrzymanie mocy rezerwowych na potrzeby Sił Zbrojnych, są zdecydowanie niewystarczające. Zdaniem komisji obecna sytuacja przemysłu obronnego w Polsce jest bardzo trudna ze względu na brak zamówień z Ministerstwa Obrony Narodowej. W tej sytuacji cięcia środków dla przemysłu zbrojeniowego prowadzą do likwidacji branży i komisja nie może ich zaakceptować. Komisja Gospodarki negatywnie oceniła zmniejszenie środków przeznaczonych na wsparcie finansowe inwestycji w zakresie wytwarzania biokomponentów, biopaliw ciekłych lub innych paliw odnawialnych. Poza tym uznała za niewystarczające środki dotacji na realizację programów wieloletnich wsparcia finansowego projektów inwestycyjnych. Przedstawiciele rządu odnieśli się do kwestii podniesionych w opiniach tych dwóch komisji. Z wyjaśnień przedstawicieli rządu wynika, że po pierwsze, zmniejszenie budżetu obrony narodowej nie dotknie strategicznych programów modernizacyjnych polskiej armii, po drugie, skutki dla polskiego przemysłu zbrojeniowego będą minimalne, jako że główny ciężar związany z ograniczaniem budżetu ministra obrony narodowej poniosą zagraniczni dostawcy sprzętu i wyposażenia dla polskiej armii, po trzecie, zmniejszenie wydatków na potrzeby obronności kraju ma charakter jednorazowy i w roku 2014 nastąpi powrót do budżetu obronnego na poziomie 1,95% PKB. Poza tym wskazywano, iż zaproponowane cięcia budżetu obrony narodowej nie spowodują zwiększenia zobowiązań wymagalnych. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że rząd, przygotowując nowelizację budżetu, starał się tak ograniczać wydatki, aby z jednej strony umożliwić realizację przyjętych zadań, a z drugiej unikać powstawania zobowiązań wymagalnych i lepiej zarządzać płynnością budżetu, wykorzystując fakt, że nie wszystkie zaplanowane wydatki w rzeczywistości będą mogły być zrealizowane w bieżącym roku. Przyczyną tego mogą być np. oszczędności w przetargach, wyłonienie tańszych dostawców, nieuruchomienie niektórych rezerw celowych lub dokonane z przyczyn obiektywnych zmiany w harmonogramach realizacji niektórych inwestycji. Generalnie więc chodzi o oszczędności, które obniżą deficyt strukturalny, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo i wiarygodność polskich finansów publicznych. Z wyjaśnień przedstawicieli rządu w odpowiedzi na częściowo negatywną opinię Komisji Gospodarki wynikało m.in. to, że zmniejszenie wydatków na innowacyjność w zakresie wsparcia finansowego inwestycji dotyczyło dwóch indywidualnych programów inwestycyjnych, które z różnych, niezależnych od strony rządowej powodów nie zostały zrealizowane i nie będą realizowane w bieżącym roku. Nie ma też zagrożenia dla innowacyjności m.in. w związku ze zmniejszeniem rezerwy celowej przewidzianej na składkę do Europejskiej Agencji Kosmicznej, jako że Polska uiszcza składkę w kwocie i terminach, w jakich jest do tego zobowiązana, a te terminy wypadają w 2014 r., a zatem nie ma obowiązku płacenia tych składek w bieżącym roku. Kwota redukcji wydatków dotyczących programu mobilizacji gospodarki była najmniejsza, jaka mogła być zaproponowana w istniejących uwarunkowaniach, wynikających ze znacznego zaangażowania środków, zaś realizacja wydatków na dofinansowanie biokomponentów uzależniona od wyniku rozstrzygnięcia konkursu wskazywała na możliwość poczynienia oszczędności. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi, pozytywnie opiniując projekt zmiany tegorocznej ustawy budżetowej, jako jedyna złożyła dwie poprawki. Pierwsza zmierzała do tego, aby w części 33: Rozwój wsi zmniejszyć dotację dla Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o kwotę 20 mln zł i przeznaczyć te środki na zwiększenie wydatków w części 83: Rezerwy celowe w pozycji 35: Ubezpieczenie upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Poprawka ta została pozytywnie zaopiniowana przez Komisję Finansów Publicznych. Druga poprawka zmierzała do zmniejszenia rezerwy celowej w pozycji 8: Współfinansowanie projektów realizowanych z udziałem środków europejskich o kwotę 2929 tys. zł i zwiększenia wydatków wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego. Komisja Finansów Publicznych nie zaakceptowała tej poprawki, ponieważ jej przyjęcie ograniczyłoby środki na współfinansowanie programów unijnych realizowanych przez samorządy. Na zakończenie chciałbym poinformować, że w trakcie prac Komisji Finansów Publicznych posłowie nie składali żadnych poprawek, nie zgłoszono też żadnych wniosków mniejszości. W związku z tym Komisja Finansów Publicznych rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie sprawozdania zawartego w druku sejmowym nr 1691. Sprawozdanie to poza uwzględnieniem jednej poprawki komisyjnej jest tożsame z przedłożeniem rządowym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)