Mówca: Sprawozdawca Robert Maciaszek
Data: 2015-05-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy (druki nr 3084 oraz 3348). Szanowni państwo, komisja w ciągu ostatnich paru miesięcy pracowała nad przedstawionym przez pana prezydenta projektem nowelizacji Kodeksu wyborczego, który zakładał w swoich celach wzmocnienie przejrzystości ustalania wyników wyborów, udoskonalenie procedury wyborczej, zwłaszcza w zakresie funkcjonowania organów wyborczych, oraz usprawnienie technicznej strony głosowania. Komisja przyjęła sprawozdanie, które przedstawiam Wysokiej Izbie. Wśród najważniejszych zmian zaproponowanych w sprawozdaniu przez komisję należy wymienić m.in. wprowadzenie zasady, że karta do głosowania będzie kartą jednostronnie zadrukowaną, przy czym w dyskusji na posiedzeniu komisji pomiędzy ekspertami wskazano, że nie zawsze jest możliwość wykorzystania tylko i wyłącznie jednej zadrukowanej karty, stąd też komisja dopuszcza w swoim sprawozdaniu książeczki, ale pod jednym warunkiem - że na pierwszych stronach będzie informacja o sposobie głosowania i warunkach ważności głosu oraz spis treści, a dopiero potem będą listy kandydatów poszczególnych komitetów wyborczych. Ważna zmiana zaproponowana przez pana prezydenta to wprowadzenie przezroczystej urny wyborczej. Ta zmiana znalazła się w sprawozdaniu komisji. Z nią wiąże się wprowadzenie do Kodeksu wyborczego obowiązku zapewnienia kopert, w których wyborca może umieścić swoją kartę do głosowania, aby proces wyborczy zachował tajność. Komisja tak samo proponuje, aby zmiana dotycząca przezroczystej urny wyborczej weszła w życie od 1 lipca 2016 r. ze względu na spore koszty, środki, które PKW musi przygotować na ten cel, które państwo polskie musi na ten cel przygotować, oraz procedurę ogłoszenia przetargu, ustalenia wzoru urny, ponieważ wzór ten też ma być przez Państwową Komisję Wyborczą ujednolicony. Kolejna ważna zmiana dotyczy funkcjonowania samej Państwowej Komisji Wyborczej. Przedstawione sprawozdanie zakłada wprowadzenie kadencyjności członków tego organu. Wprowadza się dziewięcioletnią kadencję dla sędziów członków Państwowej Komisji Wyborczej. Ta zmiana będzie zgodnie z projektem przedstawionym przez komisję miała obowiązywać od 1 stycznia 2016 r. Co więcej, zawsze w przypadku ukończenia przez członka Państwowej Komisji Wyborczej 70 lat będzie on tracił członkostwo w komisji. Ze względu na potrzebę wzmocnienia przejrzystości ustalania wyników wyborów, samej pracy komisji obwodowej projekt przewiduje wprowadzenie możliwości nagrywania przebiegu prac obwodowych komisji wyborczych do momentu otwarcia lokalu wyborczego oraz od momentu zamknięcia lokalu wyborczego do momentu podpisania protokołu. To uprawnienie projekt przewiduje nadać mężom zaufania. Będą oni mogli nagrywać za pomocą swoich własnych urządzeń rejestrujących przebieg czynności komisji wyborczej wyłącznie dla celów dowodowych w postępowaniu przed sądem lub prokuraturą. Ważną zmianę wprowadzoną do Kodeksu wyborczego zawiera również zapis, że w protokołach obok informacji o liczbie nieważnych głosów będzie zamieszczało się również informację o przyczynach nieważności tych głosów. Wyborcy najpóźniej na 21 dni przed dniem wyborów otrzymają dostarczony do skrzynek druk bezadresowy przygotowany przez Państwową Komisję Wyborczą zawierający informację o sposobach głosowania i warunkach ważności głosu. Jest propozycja, aby ta zmiana również weszła w życie od 1 stycznia 2016 r. Komisja proponuje, aby umożliwić w tym roku w największych obwodach głosowania, czyli w obwodach, gdzie jest powyżej 2001 wyborców, zwiększenie maksymalnej liczby członków obwodowych komisji wyborczych do 10. Dzisiaj jest ich dziewięciu, ośmiu członków wybieranych przez komitety wyborcze i jeden powoływany przez wójta, burmistrza, prezydenta. Po tej zmianie w tych największych obwodach głosowania obwodowa komisja wyborcza mogłaby liczyć maksymalnie 11 osób. Ważna zmiana dotyczy również możliwości podejmowania pracy w obwodowych komisjach wyborczych przez najbliższą rodzinę kandydata. Sprawozdanie komisji zakłada uniemożliwienie takiej sytuacji, aby najbliższa rodzina kandydata mogła pracować w komisji wyborczej. Ważna zmiana dotyczy także pracy samej komisji. Wprost projekt zakłada wprowadzenie obowiązku, aby wszystkie czynności związane z ustaleniem wyników głosowania były wykonywane przez wszystkich członków komisji wspólnie. To są najistotniejsze zmiany - nie będę wchodził tutaj w szczegóły - a poza nimi jest również wiele technicznych zapisów dotyczących procedury wyborczej, usprawnienia technicznej strony głosowania, czy to głosowania korespondencyjnego, czy to głosowania za granicą. Wprowadzono np. w Kodeksie wyborczym definicję statku morskiego, która mówi, że statek morski jest statkiem podnoszącym polską banderę i dowodzonym przez polskiego kapitana - to również znalazło miejsce w sprawozdaniu podkomisji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach wnoszę o uchwalenie projektu ustawy zgodnie z załącznikiem przedstawionym w sprawozdaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)