Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko w imieniu klubu Solidarna Polska wobec trzech projektów ustaw. Najpierw zajmę się czynnikiem czasu i wewnętrznej blokady w procesie ustawodawczym w rządzie. To nie dotyczy oczywiście projektu poselskiego. Sprawa jest poważna. Traktuję to raczej jako studium przypadku niż jako element krytyki rządu i prana ministra. Jeżeli zwrócimy uwagę na proces ustawodawczy toczący się w rządzie do czasu skierowania projektów ustaw do Sejmu, dotyczący projektów ustaw o kluczowym znaczeniu, takich jak projekt ustawy o podatku węglowodorowym, to trwało wszystko przeszło 2,5 roku. Rozumiem, że to nie może być wykonane w ciągu 3 miesięcy, w ciągu pół roku, ale przecież tak naprawdę projekt był gotowy już w ostatnim kwartale zeszłego roku. Rozumiemy i wiemy, że zaszły pewne zmiany. Z powodu opóźnienia prac nad projektem zmieniono kierownictwo resortu środowiska, a potem minęło jeszcze 7 miesięcy, o ile sobie dobrze przypominam. Można przywołać tzw. duży trójpak energetyczny, sprawa sięga poprzedniej kadencji, który potem rozproszkowywano i dzielono. Można przywołać raptowne wycofanie się rządu z projektu ustawy o korytarzach infrastrukturalnych po pierwszej turze konsultacji międzyresortowych. Wszystkie te sprawy są sprawami pierwszej ważności. Nie można powiedzieć, że w kierownictwie rządu nie ma woli politycznej. Nie, ona jest ogłaszana z trybuny sejmowej, w wywiadach prasowych, sprawa polega jednak na tym, że jeden człowiek - a trochę czasu poświęciłem na śledzenie tego procesu uzgodnień w biuletynach informacji publicznej - tego nie ogarnie. Po prostu widać, że we fragmencie rządowym mamy państwo wewnętrznie zablokowane. Losy ustawy łupkowej są teraz jednym z przykładów na wewnętrzną blokadę państwa. Nie twierdzę, że Donald Tusk jako premier jest szczególnie temu winien. Mam dłuższą karierę poselską, dość krótką rządową, to jest problem każdego rządu i on narasta z roku na rok. Jest tutaj źle, a w sektorze energetycznym, który stał się teraz priorytetem, było źle i nadal jest źle. Jeżeli ktoś może to przełamać, to tylko rząd, jakikolwiek rząd, przy wsparciu Sejmu, ale trzeba poddać to procesowi politycznej refleksji. Albo ten rząd na to się zdobędzie, albo nie zdobędzie się. Jeżeli się nie zdobędzie, to nadal będzie źle i coraz gorzej. To jest rzecz pierwsza, uwidoczniająca przy sprecyzowanej woli politycznej i priorytecie politycznym słabość polskiego państwa w zderzeniu z rzeczywistością. O słabości państwa mówię nieprzypadkowo. Będzie potrzeba odwołania się do tego w toku dalszego wywodu. Jeżeli chodzi bowiem o te trzy projekty ustaw, to z góry zapowiadam, że Solidarna Polska będzie za skierowaniem każdego z nich do komisji w celu dalszych prac i apeluję do Platformy Obywatelskiej, by zastanowiła się nad swoim wnioskiem o odrzucenie w pierwszym czytaniu. Po co, skoro to jest wieloletni, wielki projekt, projekt narodowy? Mówię tutaj o polityce. I tak z komisji wyjdzie to, co chce, to znaczy bez was się nie da. To po co walić w łeb przy wejściu do lokalu, skoro i tak każdy będzie płacił rachunki? To nie ma żadnego politycznego sensu. Stosunkowo najprostsza jest kwestia związana z ustawą podatkową. Ja tutaj nie podzielam tej linii krytyki, którą przedstawił pan poseł Naimski. Jak rentę surowcową podwyższać, to erga omnes. Jest jedna sprawa, gdzie widzę, że może być źle, jeżeli to nie zostanie zmienione. Chodzi bodajże o art. 11 i otwarty katalog kosztów kwalifikowanych. To nie daje bezpieczeństwa i poczucia pewności przedsiębiorcom i inwestorom. Jest, i słusznie, zamknięty katalog kosztów niekwalifikowanych, ale potem powstaje pole przetargu między przedsiębiorstwem a fiskusem, gdzie fiskus zawsze wygra, bo powie: tak ma być, że jest, a że jest niejasno, to twoja wina i ból. Z tego trzeba się wycofać. Natomiast, Wysoka Izbo, jeżeli chodzi o projekt pisowski i projekt rządowy dotyczący tej materii węglowodorowej, to rzeczywiście jest bardzo wiele cennych pomysłów w projekcie rządowym. On rzeczywiście odwołuje się bardziej - zwracał na to uwagę pan poseł Zbrzyzny - nie tylko do kanadyjskiego, ale, generalnie rzecz biorąc, anglosaskiego modelu myślenia o kapitalizmie, rynku i wydobyciu, który ma swoje sukcesy, ale jest politycznie, kulturowo, historycznie uwarunkowany, jest o wiele bardziej liberalny, wystarczy silny regulator, nadzór, koniec, kropka. Idea pisowska powołania narodowego operatora kopalin energetycznych - ale także do pewnego momentu w tym kierunku toczyły się prace w rządzie, przy pewnych różnicach rozwiązań funkcje miały być takie same - odwołuje się do rozwiązań europejskich, ale jest wewnątrzpolski powód, dla którego należy to podtrzymywać. Tym powodem jest słabość państwa. To znaczy nie możemy udawać, że mamy mocne, sprawne państwo. Przypomnę tylko wydarzenie, w wyniku którego zmienił się minister skarbu i szefowa PGNiG, tę bezwładność informacyjną, że radca Białek nie powiedział, co wiedział, w odpowiednim momencie, w odpowiednim momencie szefowa PGNiG też nie powiedziała, co wiedziała, i zrobił się potężny problem polityczny i nastąpiły zmiany w Radzie Ministrów. To jest tak, że bez spółki Staszic SA, czyli narodowego operatora kopalin energetycznych, będzie występowała gra informacją ze strony wszystkich koncesjonariuszy, zarówno potężnych koncernów zachodnich, jak i - tu nie mam żadnych złudzeń - na przykład PGNiG. Czasami polskie państwo jest bezbronne wobec swoich własnych spółek, jeżeli chodzi o blokady informacyjne. A wydobycie gazu łupkowego to nie jest prosta działalność, którą można oceniać wyłącznie pod względem kryterium biznesowego. Ono istnieje, ono musi być bardzo poważnie brane pod uwagę, ale operowanie, zarząd zasobami energetycznymi to nie jest prosta działalność biznesowa, która wymaga tylko regulatora, bo to jest myślenie o bezpieczeństwie, o zasobach surowcowych, o bezpieczeństwie energetycznym państwa nie w perspektywie cyklów koniunkturalnych, ale w perspektywie dziesięcioleci. Z tego względu Solidarna Polska uważa, że powołanie NOKE czy tworu, który pełniłby taką funkcję, mniejsza o nazwę, jest potrzebne. Być może rząd - bo o rząd tutaj chodzi, wsparcie swoich posłów będzie miał - jeszcze raz to przemyśli. O to apeluję, uznajmy, że mamy słabe państwo i w ciągu roku ono się nie stanie mocne (Dzwonek), po prostu, tak to jest. Solidarna Polska będzie głosować za odesłaniem wszystkich projektów ustaw do dalszych prac. Dziękuję.