Mówca: Infrastruktury Andrzej Adamczyk
Data: 2019-03-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Celem Światowego Związku Pocztowego jest zapewnienie funkcjonowania ogólnoświatowej sieci pocztowej dostarczającej wysokiej jakości usługi i produkty. Prace związku prowadzone są przede wszystkim podczas sesji plenarnych, z których najbliższa odbędzie się w kwietniu 2019 r. Udział w pracach związku zapewnia Polsce możliwość negocjowania korzystnych regulacji prawnych w pocztowym obrocie międzynarodowym obejmujących kwestie rozliczeń, bezpieczeństwa, jakości procedur celnych i standardów. Polska uczestniczy w kształtowaniu systemu opłat końcowych za pocztę międzynarodową, w działaniach mających na celu podnoszenie jakości usług. Chodzi np. o fundusz na rzecz jakości, wprowadzanie jednolitych standardów operacyjnych, systemy IT, bezpieczeństwo usług pocztowych oraz rozwój usługi finansowej. Podczas najbliższej sesji plenarnej Polska reprezentowana będzie przez doświadczonych negocjatorów z Ministerstwa Infrastruktury, Urzędu Komunikacji Elektronicznej oraz Poczty Polskiej SA. Podstawowy koszt udziału poszczególnych krajów w pracach stanowi składka członkowska, której wysokość była do tej pory ustalana samodzielnie przez każde z państw członkowskich. W przypadku Polski koszt ten wynosi ok. 217 630 franków szwajcarskich. Koszt ten pokrywany jest z budżetu państwa. Od kilku lat rozważana jest reforma systemu składkowego organizacji, w świetle której wysokość składek byłaby systemowo określana w oparciu o wymierne wskaźniki ekonomiczne, a zaniechanie wpłaty przez państwo członkowskie powodowałoby określone konsekwencje. Założenia reformy są kwestionowane przez wiele krajów, dla których taka zmiana oznaczałaby znaczące obciążenia. Dotychczas nie udało się wypracować rozwiązania kompromisowego, które mogłoby zostać zaakceptowane przez wystarczającą liczbę państw. Planowane zmiany skutkować będą znacznym zwiększeniem składki ze strony Polski, która obecnie wpłaca do kasy związku kwotę znacząco niższą, niż wynika wprost ze wskaźników ekonomicznych i z potencjału obrotu pocztowego. Skala zmiany jest dotąd niemożliwa do oszacowania, gdyż każda zmiana założenia algorytmu znacząco wpływa na szacowaną wysokość składki. Pragnę tutaj dodać, albo inaczej, odnieść się do drugiej części pytania, bo jedno pytanie dotyczyło kongresu, drugie dotyczyło skutków, jak rozumiem, zapowiedzi wystąpienia Stanów Zjednoczonych ze Światowego Związku Pocztowego i bezpośrednich konsekwencji tego. 17 października 2018 r. Stany Zjednoczone zapowiedziały rozpoczęcie procesu opuszczania Światowego Związku Pocztowego. Uzasadniły tę decyzję zbyt niskimi stawkami opłat za zagraniczne doręczenia pocztowe małych paczek, wynikającymi z systemu opłat końcowych. Korzystają z niego m.in. Chiny, które zaklasyfikowane jako kraj rozwijający się ponoszą mniejsze opłaty za przesyłki do krajów rozwiniętych, m.in. Stanów Zjednoczonych, które to dążą do renegocjacji przepisów organizacji w tym zakresie, jednocześnie podejmując rozmowy, m.in. z Polską, co do wielkości, co do możliwości bilateralnego regulowania obrotu pocztowego z USA. W ramach negocjacji ze Światowym Związkiem Pocztowym Stany Zjednoczone proponują wprowadzenie systemu, w ramach którego opłaty końcowe będą ustalane samodzielne przez każdy z krajów. Propozycja ta popierana jest przez kraje, w których obecnie stawki opłat są zbyt niskie w stosunku do kosztów. Do nich należą m.in. Kanada, Australia, Dania, Norwegia. Wiele krajów, w tym np. Niemcy, uznaje, że jest to zbyt radykalne i zagrażające obrotowi pocztowemu, przede wszystkim dla krajów nisko rozwiniętych ekonomicznie. W Światowym Związku Pocztowym rozważane są opcje kompromisowe, zwiększające względne obciążenia tzw. krajów rozwijających się, lecz niepowodujące pełnej liberalizacji opłat końcowych. Konsekwencją wyjścia Stanów Zjednoczonych ze Światowego Związku Pocztowego byłaby konieczność bilateralnego kształtowania obrotu pocztowego wszystkich państw z USA, a z drugiej strony znaczące zwiększenie składek pozostałych państw członkowskich organizacji w celu uzupełnienia luki budżetowej. Z drugiej zaś strony przyjęcie w ramach Światowego Związku Pocztowego systemu opłat proponowanych przez Stany Zjednoczone spowoduje zachwianie równowagi obrotu pocztowego między krajami słabszymi ekonomicznie a krajami rozwiniętymi narzucającymi wysokie stawki opłat. Poczta Polska SA prowadzi kalkulacje wpływu proponowanych zmian na swój wynik finansowy. Co do zasady skutki przyjęcia którejkolwiek propozycji z tych zmian, jedynie zmniejszającej dystans między opłatami krajów rozwijających się i pozostałych krajów, są dla Polski akceptowalne. Skutki przyjęcia propozycji USA w obecnym kształcie są niemożliwe do oszacowania. Nie da się oszacować ani skali żądanych podwyżek, ani skali ograniczenia obrotu pocztowego w ich wyniku. Nie jest znana również pełna lista krajów, które podniosłyby stawki, niemniej z pewnością będą one znaczne i niekorzystne dla Polski. Mam nadzieję, że ta odpowiedź wyczerpuje oczekiwania pytających. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)