Mówca: Zbigniew Rynasiewicz
Data: 2012-03-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Chciałbym wyraźnie powiedzieć, że ocena sytuacji polskich kolei wymaga spojrzenia, które uwzględnia wszystkie za i przeciw, uwzględnia wszystkie czynniki powodujące sytuację, której się przyglądamy i od której zaczynamy dyskusję o stanie naszego bezpieczeństwa w transporcie polskimi kolejami. Chciałbym wyraźnie powiedzieć, że według informacji czy danych, którymi dysponuje ministerstwo infrastruktury i przede wszystkim PKP Polskie Linie Kolejowe, na dzień 31 grudnia ub.r. w 36% stan infrastruktury kolejowej jest dobry, w 35% jest dostateczny, w 24% jest niezadowalający, a w 5% jest po prostu zły. Taką mamy sytuację i teraz jest pytanie dlaczego. Odpowiedź tu padła. Pan minister wyraźnie o tym mówił. Oczywiście jest wiele uwarunkowań i słuszne są też te głosy, gdy państwo krzyczycie z sali, że były różne możliwości, bo były. Jesteśmy w takim okresie, kiedy możemy wydawać środki europejskie i unijne. Był taki moment, w którym inne rządy przed nami takiej możliwości nie miały, to też jest prawda i o tym trzeba wyraźnie powiedzieć. Nie jest winą naszego rządu, że stan Polskich Linii Kolejowych jest taki, a nie inny. (Oklaski) To nie jest wina tego rządu czy tej koalicji. (Głos z sali: Tylko poprzedniego. To jest wina tego poprzedniego rządu.) My zastaliśmy taką sytuację, że polskie tory wyglądają tak, jak wyglądają, że mamy naprawdę dużo do zrobienia. Właśnie w przypadku polskich torów najbardziej widać wszystkie inwestycje, najbardziej widać to, czego chcemy, ten ambitny plan skoku cywilizacyjnego, który musimy wykonać, co wszyscy powinniśmy wspierać, bez względu na to, w której części sali siedzimy. Można powtórzyć wszystkie dane, które pokazują, ile środków inwestycyjnych poszczególne rządy przeznaczyły na modernizacje, rewitalizacje, przebudowę polskich torów czy modernizację linii kolejowych. Oczywiście wypadamy w tej klasyfikacji najkorzystniej, powiem tak: czas naprawy polskich torów zaczął się dopiero za tych rządów. Mądra decyzja wejścia do Unii Europejskiej, mądra decyzja sięgnięcia po środki europejskie skutkuje teraz tym, że możemy wreszcie inwestować w polską kolej i mówmy o tym na spokojnie. (Głos z sali: 1% przez 4 lata.) Nie używajmy tutaj sformułowań, które są po prostu nieprawdziwe, zresztą będziemy o tym jeszcze mówić. Ten rząd dostrzega konieczność poprawy bezpieczeństwa transportu kolejowego, o czym wielokrotnie mówił pan minister. Po pierwsze, chodzi o ujednolicenie przepisów bezpieczeństwa w transporcie kolejowym i dostosowanie ich do standardów europejskich. Jak państwo doskonale pamiętacie, w poprzedniej kadencji wspólnie pracowaliśmy nad przepisami, zmianą ustawy o transporcie kolejowym, implementacjami dyrektyw europejskich, wreszcie nad zwiększeniem kompetencji Urzędu Transportu Kolejowego, i zrobiliśmy to dobrze. Ostatnie smutne wydarzenia przyczyniają się jak gdyby do podtrzymania dyskusji na temat tego, czy kompetencje regulatora kolejowego są takie, jakie powinny być. Wszyscy uważamy, oczywiście my też wielokrotnie o tym mówiliśmy, że pewnie pozycja regulatora kolejowego musi być jeszcze mocniejsza i silniejsza. Jest tu pełna zgoda, bo o tym mówił pan minister Nowak, wcześniej zauważał to minister Grabarczyk i zmieniliśmy odpowiednie zapisy. Pewnie jeszcze trzeba będzie nad tym popracować. Następna kwestia dotyczy wydatków, wsparcia działań utrzymaniowo-naprawczych największego zarządcy infrastruktury kolejowej, jakim jest PKP PLK. W tym przypadku też wszyscy powinniśmy się bić w piersi. W poprzedniej kadencji nastąpił wreszcie pozytywny ruch zmierzający do tego, aby Skarb Państwa miał jeszcze więcej udziałów w tej spółce. Pamiętajmy, że PKP PLK jest spółką córką PKP SA, że można powiedzieć, oczywiście w sposób pośredni, że Skarb Państwa ma pełną własność, ale tak naprawdę nie jest pełnym właścicielem tej spółki. Dlatego gdy oceniamy działalność Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad i porównujemy jej osiągnięcia - słyszałem te głosy z sali - czyli to, że 90% środków w zasadzie jest już rozpisanych, jeżeli chodzi o inwestycje drogowe, z tym, że rozpisanych jest 36%, jeżeli chodzi o inwestycje kolejowe, to trudno to zrobić, dlatego że stan prawny PKP PLK SA jest inny. Jest im trudniej i było im trudniej, bo musieli pokonywać dodatkowe trudności, żeby nawet przystąpić do przygotowywania opracowania inwestycji z racji swojego statusu prawnego. Myślę, że wszyscy państwo świetnie się w tym orientujecie. To też musimy zmienić. Ten model w przypadku kolei i dróg trzeba ujednolicić. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, która w sposób sprawniejszy przygotowała i wykonuje inwestycje drogowe, jest pewnym wzorcem, do którego powinniśmy nawiązywać, jeżeli chodzi o organizację spółki, czyli PKP PLK. Następna kwestia to wsparcie działań inwestycyjnych. W latach 2008-2011 wyniosło ono ponad 11 mld zł, i to jest właśnie ten postęp, który jest również wynikiem sprawniejszej działalności. Bo to nie są tylko środki pochodzące z budżetu europejskiego, ale są to także środki budżetowe, środki z krajowego Funduszu Kolejowego. Ten system zaczyna działać, funkcjonować. Myślę, że państwo też tak to ocenicie, bo ten system działa i funkcjonuje i to wyraźnie widać. Następna kwestia, zakup nowoczesnego taboru. Mówimy o infrastrukturze. To jest kolejny element, który powoduje, że bezpieczeństwo na polskich kolejach może wzrosnąć. Mamy w tym duże zaległości, ale zwróćcie uwagę, że zostały uruchomione nie tylko te programy, które realizuje PKP PLK, nie tylko te, które realizuje minister transportu, ale również te, które realizują samorządy województw. I tak się dzieje w obszarze infrastruktury, tak się dzieje w obszarze m.in. zakupu taboru. W tej chwili w Polsce trwa bardzo mocno ożywiona i nacechowana pewnymi emocjami, jeżeli chodzi o stronę społeczną, dyskusja ze stroną samorządową, w której oczywiście bierze udział również minister transportu, na temat przyszłości Przewozów Regionalnych. Ale nie ma nic złego w tym, że w proces poprawy infrastruktury kolejowej, jak również w proces zakupu taboru, w cały ten system udało się włączyć, wprowadzić samorząd, który, jeśli chodzi o perspektywę finansową, bardzo mocno w to wszedł i, jak państwo doskonale wiecie, jest bardzo zainteresowany tym, aby w dalszym ciągu wspierać takie działania w przyszłej perspektywie finansowej, w której regiony będą miały jeszcze większe możliwości. Jak państwo wiecie, w tym kierunku zmierza rząd Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego. O przyczynach opóźnień pan minister Nowak mówił bardzo dokładnie. Ja powiem tak: jest kilka kwestii. Pierwsza sprawa, bardzo istotna, to procedury uzyskiwania uzgodnień, decyzji administracyjnych. Bardzo trudno było zmienić pewne zapisy dotyczące Prawa budowlanego. Pewne procesy udało się zamknąć w poprzednich latach, ale mamy tu jeszcze wiele do zrobienia. Bez wspólnego wysiłku, całej Izby - państwo doskonale to wiecie - bez dobrego kodeksu budowlanego czy dobrej ustawy Prawo budowlane tego po prostu się nie zrobi. Tu musi być pełna współpraca. Kolej, tak jak i drogi, nie jest polityczna. (Poseł Andrzej Adamczyk: Święte słowa.) Ona jest dla wszystkich Polaków, bez względu na ich poglądy polityczne, dlatego czeka nas tutaj potężny wysiłek. Następna kwestia to długotrwały proces pozyskiwania gruntów pod inwestycje. Dotyczy to dróg, dotyczy to również kolei. Szanowni państwo, mamy tutaj pewne efekty, znaczne, bo uważam, że udało nam się wiele zrobić, ale ten proces wymaga jeszcze korekty i przyspieszenia. Myślę, że to nie ulega wątpliwości. Procedury przetargowe. Słynne dyskusje o najniższej cenie, o wielu kwestiach dotyczących rozstrzygnięć, odwołań, możliwości przedłużania wyboru wykonawcy, analizy specyfikacji. Państwo to doskonale znają, wszyscy ci, którzy funkcjonują w tym procesie inwestycyjnym. Kolejna kwestia, która wymaga doprecyzowania i poprawienia. Pan minister mówił o tym bardzo wyraźnie i to jest prawda. Nie dziwmy się, że po wielu, wielu latach zastoju, jeżeli chodzi o prowadzenie inwestycji kolejowych w Polsce (Dzwonek), w zasadzie nie istniał rynek i potencjał firm projektowych czy też rynek i potencjał firm wykonawczych. Tak się stało, dlatego mieliśmy z tym problem i mamy z tym problem. Kolejne kwestie dotyczące tego, że wykonawca nie płaci podwykonawcom, że są pewne zatory płatnicze i inne problemy związane z jakością wykonania, też z tego wynikają. Szanowni państwo, klub Platformy Obywatelskiej uważa, że informacja, którą przedstawił pan minister Nowak, była pełna, zawierała wszystkie elementy, o które państwo prosiliście, o co wnosiliście do Prezydium Sejmu, i oczywiście jesteśmy jak najbardziej za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)