Mówca: Sprawozdawca Bartosz Romowicz
Data: 2026-01-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Sprawozdanie komisji na temat rządowego projektu ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Komisja wczoraj przeprowadziła pierwsze czytanie. Wskutek pierwszego czytania przyjęła szereg poprawek, które znajdują się w obszernym sprawozdaniu komisji, dostępnym dla wszystkich parlamentarzystów. Pozwolicie państwo, że nie będę czytał całego sprawozdania, a tylko w kilku zdaniach wprowadzę do tego, jakie przepisy jakich ustaw zmienia ta ustawa, jaki jest cel tej regulacji. Ten projekt to jest stopniowe wygaszenie specjalnych przepisów wprowadzonych po wybuchu wojny w Ukrainie. Ma on ujednolicić zasady pomocy osobom objętym ochroną czasową i dostosować prawo do obecnej sytuacji migracyjnej. To także realizacja przepisów unijnych o udzielaniu ochrony tymczasowej do 4 marca 2027 r. i o tym, że te przepisy mają przejść stopniowo w przypadku wszystkich cudzoziemców na przepisy ogólne. Przypomnijmy, że ustawa z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy została przyjęta w trybie interwencyjnym jako tymczasowa odpowiedź na masowy napływ uchodźców po agresji Rosji na Ukrainę. Wprowadziła nadzwyczajne, uproszczone rozwiązania prawne i organizacyjne umożliwiające szybkie potwierdzanie legalności pobytu oraz dostęp do usług publicznych. Po niemal 4 latach sytuacja uchodźców w Polsce uległa stabilizacji, a instytucje publiczne funkcjonują już w oparciu o standardowe procedury. Większość uchodźców podjęła pracę i dzieci uczęszczają do polskich szkół, co sprzyja integracji. Projektowana nowelizacja ma na celu wygaszenie rozwiązań specjalnych i przejście do jednolitego, systemowego modelu ochrony czasowej dla wszystkich cudzoziemców. Ma to zapobiec nierównemu traktowaniu i dostosować prawo do aktualnej sytuacji migracyjnej. Zmiany te mają także zapewnić zgodność z dyrektywą 2001/55/WE oraz decyzjami Rady UE przedłużającymi ochronę czasową do 4 marca 2027 r., ale także z wytycznymi Unii dotyczącymi stopniowego wycofywania się z rozwiązań nadzwyczajnych. Celem jest stworzenie jednego spójnego systemu ochrony czasowej, możliwego do zastosowania także w przyszłych kryzysach migracyjnych. Projekt zakłada zmiany w wielu przepisach innych ustaw. To m.in.: zmiany w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zmiany w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zmiany w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zmiany w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zmiany w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zmiany w ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, zmiany w ustawie z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, zmiany w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, zmiany w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zmiany w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zmiany w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, zmiany w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zmiany w ustawie z dnia 17 grudnia 2020 r. o rezerwach strategicznych, zmiany w ustawie z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i zmiany w ustawie z dnia 15 maja 2024 r. o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu dziecka - ˝Aktywny rodzic˝. Komisja wnosi, aby procedować nad tym projektem i go uchwalić. Dziękuję bardzo.