Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2013-06-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam niewątpliwą przyjemność i zaszczyt przedstawić w imieniu wnioskodawców projekt ustawy, który został zawarty w druku nr 1332. Jest to nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, którą my, wnioskodawcy, roboczo nazywamy ˝firma na próbę˝. Rozpocznę prezentację tego projektu od przytoczenia badań statystycznych, społecznych badań dotyczących tego, ile osób w Polsce chce założyć własną firmę. Otóż według badań GfK Polonia aż 38% Polaków w którymś momencie swojego życia myśli o założeniu własnej firmy. Jednocześnie według innych badań społecznych prawie 80% studentów w Polsce myśli o prowadzeniu własnej firmy. Są to dane bardzo optymistyczne. Niestety istnieje pewna asymetria, jeśli chodzi z jednej strony o te dane, a z drugiej strony - o faktyczną liczbę zakładanych w Polsce firm. Myślę, że większość członków Wysokiej Izby doskonale wie, że w Polsce mamy ok. 2 mln firm. Tymczasem gdyby 40% Polaków założyło firmę, gdyby udało im się przetrwać na rynku, to tych firm byłoby ponad 10 mln. W związku z tym pojawiają się pytania: Skąd bierze się ta rozbieżność? Dlaczego duża część Polaków, którzy myślą o założeniu własnej firmy, ostatecznie nie decyduje się na ten krok? Odpowiedź jest następująca: Przyczyn jest wiele. Na pewno są to wysokie podatki, biurokracja. Wszystkie badania wskazują też, że tym najtrudniejszym momentem jest początek. Wiele osób po prostu boi się samego początku. Gdy już zrobią ten pierwszy krok, to bardzo często jest tak, że udaje im się przetrwać na rynku i przekonują się, że prowadzenie działalności gospodarczej wcale nie jest takie straszne. W związku z tym warto zrobić wszystko, ażeby ludziom w Polsce ułatwić wykonanie tego pierwszego kroku. Co w związku z tym proponuje Klub Poselski Ruch Palikota? Proponujemy tym osobom następujący układ. Mówimy: Jeśli masz pomysł na działalność gospodarczą, na własny biznes, jeśli wydaje ci się, że być może nadajesz się na przedsiębiorcę, ale nie masz pewności - nie ma sprawy, spróbuj poprowadzić firmę w okresie próbnym. Przez 3 miesiące państwo nie będzie cię gnębiło żadną biurokracją poza koniecznością wypełnienia jednego bardzo prostego, jednostronicowego druku, który możesz wysłać nawet on-line poprzez Internet. Dodatkowo państwo zapewnia cię, że poza podatkiem VAT nie będziesz musiał płacić żadnych innych podatków, składek czy innych obciążeń i danin publicznoprawnych na rzecz państwa. Jeśli po okresie tych 3 miesięcy przekonasz się, że faktycznie twój pomysł ma sens, a ty sam nadajesz się na przedsiębiorcę, to możesz działać dalej, ale już na ogólnych zasadach. Jeśli natomiast uznasz, że to była pomyłka, nie nadajesz się na biznesmena, to w każdym momencie w czasie tych 3 miesięcy albo ostatecznie po tych 90 dniach możesz bez żadnych konsekwencji zrezygnować. Państwo nie będzie od ciebie wymagało ani żadnych zaległych biurokratycznych dokumentów, ani zaległych podatków. Nie ma chyba żadnej wątpliwości, że w interesie nas wszystkich, w interesie państwa polskiego jest, ażeby firm w Polsce było jak najwięcej. Każda dodatkowa firma to co najmniej jedno dodatkowe miejsce pracy, czyli jeden bezrobotny mniej. Są to dodatkowe wpływy do budżetu z podatków pośrednich i podatków bezpośrednich. Każda dodatkowa firma to także wyższy wzrost gospodarczy, czyli większa zamożność naszego społeczeństwa. Dlatego wydaje nam się, że naprawdę warto poprzeć ten projekt i spróbować wprowadzić to rozwiązanie. Co konkretnie tutaj jest? Otóż, po pierwsze, proponujemy, żeby taką działalność na próbę mogła prowadzić każda osoba, która w ciągu ostatnich 5 lat nie próbowała swoich sił w biznesie. Chodzi o to, żeby każdy miał szansę spróbować raz na 5 lat, ale nie częściej, tak aby oczywiście nie było to nadużywane. Po drugie, proponujemy, żeby dotyczyło to wszystkich tych działów gospodarki, gdzie nie obowiązują koncesje albo pozwolenia. Jest rzeczą oczywistą, że w przypadku takiej działalności gospodarczej, jak np. handel bronią czy przewozy lotnicze, byłoby rzeczą zbyt ryzykowną, gdybyśmy pozwolili ludziom zakładać firmy na próbę. Jeśli już ktoś zdecyduje się na prowadzenie takiego biznesu, ze względu na bezpieczeństwo potencjalnych klientów czy osób trzecich powinien mieć pewność, że się do tego nadaje, i powinien spełnić wszystkie wymogi biurokratyczne czy formalne. Kolejnym założeniem tego projektu, tak jak powiedziałem, jest 90-dniowy okres próbny. Następne założenie dotyczy zgłaszania samej działalności na próbę. Otóż proponujemy, żeby to zgłoszenie odbywało się dokładnie na tym samym wniosku, na którym obecnie zgłasza się zwykłą działalność gospodarczą. Uważamy, że po prostu wystarczy tam dodać jedną rubrykę: działalność na próbę. Osoba, która będzie chciała założyć firmę na próbę, a nie firmę zwykłą, będzie tam stawiała krzyżyk i dzięki temu tego wniosku nie trzeba będzie modyfikować ponad zmianę tej jednej rubryki. Jeśli ta osoba wypełni taki wniosek, to jest bardzo ważna różnica. Jeśli zaznaczy, że jest to firma na próbę, Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej nie będzie przesyłała danych tej osoby lub tego podmiotu ani do urzędu skarbowego, ani do ZUS. Dzięki temu przez 90 dni ten przedsiębiorca będzie miał, mówiąc kolokwialnie, święty spokój od tych instytucji. Te instytucje nie będą go gnębić, nie będą go kontrolować, bo nie będą miały w ogóle jego danych. Jednocześnie, ponieważ jednak centralna ewidencja będzie miała wszystkie dane tego przedsiębiorcy, po 90 dniach, jeśli ten przedsiębiorca przejdzie do zwykłej działalności gospodarczej, centralna ewidencja wykona normalne kroki, które zwykle wykonuje już w pierwszym dniu w stosunku do zwykłej firmy. Proponujemy w okresie tych trzech miesięcy pełne zwolnienie z podatku dochodowego. Generalnie rzadko zdarza się, żeby ktoś już przez pierwsze trzy miesiące miał jakiś zysk, ale gdyby tak było, to ta osoba przez te trzy miesiące będzie zwolniona z podatku dochodowego. Proponujemy również, żeby ta osoba była ubezpieczona, jeśli chodzi o ubezpieczenie zdrowotne, ale żeby sama nie płaciła za swoje składki, tylko żeby państwo pokrywało te składki, a konkretnie właściwy dla miejsca prowadzenia tej działalności gospodarczej urząd pracy. Proponujemy wreszcie zwolnienie ze składek ZUS. W przypadku ubezpieczenia emerytalnego proponujemy, żeby w ogóle ten przedsiębiorca przez te trzy miesiące nie był ubezpieczony. Uważamy, że jeśli będzie miał krótszy okres składkowy w ubezpieczeniu emerytalnym o trzy miesiące, to nie stanie się nic złego. W związku z tym nie będzie musiał płacić składek, po prostu nie będzie to okres składkowy. Państwo niczego tutaj nie będzie musiało dokładać, a jednocześnie nie będzie tej całej papierologii i obowiązków związanych z ubezpieczeniem emerytalnym. Jeśli chodzi o pozostałe ubezpieczenia ZUS-owskie, ubezpieczenia społeczne, czyli ubezpieczenia rentowe, chorobowe i wypadkowe, to uważamy, że dobrze by było, aby jednak ten przedsiębiorca miał takie ubezpieczenie, był ubezpieczony na przykład od wypadku czy od choroby. Są tutaj dwie możliwości. Optymalna możliwość byłaby taka, żeby również urząd pracy płacił za tego przedsiębiorcę, i to będziemy proponowali, jeśli w ogóle znajdzie to uznanie Wysokiej Izby i ta ustawa trafi do dalszych prac. Natomiast w obecnym projekcie przyjęliśmy założenie bardziej konserwatywne, by rzeczywiście ten przedsiębiorca sam płacił te składki w obniżonej wysokości. Co po 90 dniach? Tak jak powiedziałem, w każdym momencie w ciągu tych 90 dni przedsiębiorca może zrezygnować z prowadzenia działalności na próbę i po prostu bez żadnych konsekwencji zamknąć tę działalność. Jednocześnie w ciągu każdego z tych 90 dni albo po 90 dniach automatycznie może przejść do działalności na zasadach ogólnych, czyli do zwykłej działalności gospodarczej. Wtedy, tak jak powiedziałem, Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej zadziała standardowo, czyli przekaże jego dokumenty do wszystkich instytucji, będzie płacił podatki, będzie płacił składki do ZUS. Warto podkreślić, że w trosce o zapewnienie bezpieczeństwa obrotu gospodarczego proponujemy, żeby ktoś, kto prowadzi firmę na próbę, odpowiadał za zaciągnięte w tym okresie zobowiązania. To oczywiście nie jest tak, że jeśli ktoś w ciągu tych trzech miesięcy weźmie jakieś kredyty czy zaciągnie zobowiązania wobec kontrahentów, to po tych trzech miesiącach cokolwiek mu podarujemy. Tak nie jest. To, co mu podarujemy, to zobowiązania wobec państwa, czyli podatki i składki, ale zobowiązania wobec kontrahentów czy wobec instytucji finansowych, które zaciągnie sam na własne ryzyko, będzie musiał spłacić. Tak w dużym skrócie przedstawia się idea naszego projektu. Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Sytuacja gospodarcza w Polsce jest coraz gorsza. Wzrost PKB spowolnił do poziomu 0,5% w I kwartale, czyli Polska ociera się o granice recesji. Mamy w Polsce prawie 2,5 mln bezrobotnych. To jest sytuacja dramatyczna. Od grubo ponad 5 lat, grubo ponad pół dekady, nie mieliśmy tak złej sytuacji na rynku pracy. Mamy ponad 2 mln osób, które chciałyby pracować w Polsce, ale wyjechały za granicę, bo nie były w stanie znaleźć tutaj pracy. Zdecydowana większość polskiej emigracji z ostatnich lat to jest emigracja zarobkowa. Mamy wreszcie praktycznie zerowy realny wzrost wynagrodzeń. Inflacja, która i tak jest niska, prawie w 100% zżera wzrost wynagrodzeń w Polsce. Tak więc widać, że sytuacja gospodarcza jest bardzo zła i wymaga czegoś więcej niż tylko polityki ciepłej wody w kranie. Wymaga pewnych rewolucyjnych zmian, jeśli chodzi o wizję gospodarczą Polski. Nie może być tak, że rząd Polski ograniczy się tylko do księgowania wydatków i przychodów, do tego, żeby dbać o redukcję deficytu publicznego, co i tak, na marginesie mówiąc, kiepsko mu wychodzi, jako że zaplanowany na przyszły rok deficyt wyniesie aż 55 mld, czyli bardzo dużo. Nie może się to odbywać kosztem przedsiębiorców. Za pomocą dodatkowych barier i dodatkowych podatków minister Rostowski cały czas gnębi przedsiębiorców, jednocześnie tłamsząc gospodarkę i rozwój przedsiębiorczości w Polsce. Jednocześnie chciałbym też podkreślić, że pomimo pewnego postępu w niektórych rankingach gospodarczych, generalnie jeśli chodzi o rankingi wolności gospodarczej czy rankingi łatwości prowadzenia biznesu, Polska ciągle wypada dramatycznie słabo. W rankingu Doing Business owszem awansowaliśmy z 62. na 55. miejsce, ale to ciągle jest wynik bardzo słaby i poniżej naszych oczekiwań. Jesteśmy 12 miejsc za Peru, 6 za Kazachstanem, a 3 za Rwandą. Chyba warto zrobić coś, żeby tę sytuację zmienić. W innych rankingach też znajdujemy się w czwartej, piątej i szóstej dziesiątce, a w niektórych rankingach nawet poza pierwszą setką. Tak jest w rankingu Ease of Paying Taxes, gdzie znaleźliśmy się na 121. miejscu. To pokazuje, jak skomplikowane, trudne i nieprzyjazne dla przedsiębiorców jest w Polsce prawo podatkowe. W związku z tym apeluję do wszystkich, do rządu i klubów opozycyjnych, przede wszystkim klubów koalicji rządzącej, do Platformy Obywatelskiej i PSL, żeby pochylić się nad tym projektem w dalszych pracach komisji i nie odrzucać go w pierwszym czytaniu. Jeśli nawet rząd uważa, że w tym projekcie są pewne wątpliwe zapisy, jeśli nawet ktoś ma jakieś wątpliwości legislacyjne co do zapisów i ich redakcji, jesteśmy gotowi do odpowiednich poprawek, autopoprawek, do zmian i pracy. Naprawdę polscy przedsiębiorcy zasługują na to, żeby poza gestami wykonywanymi przez rząd ewidentnie przeciwko nim, takimi jak: podniesienie pułapu, od jakiego należy używać kas fiskalnych, chory pomysł zbiorowej odpowiedzialności za podatek VAT, podniesienie samego podatku VAT, coraz bardziej restrykcyjna działalność urzędów skarbowych, które w coraz większym stopniu kontrolują i gnębią przedsiębiorców, ze strony Sejmu wyszły jakieś pozytywne sygnały, żeby faktycznie wiedzieli, że w Polsce myśli się o rozwoju gospodarczym. W związku z tym apeluję do wszystkich klubów i do rządu o poparcie tego projektu na tym etapie prac. Bardzo dziękuję za uwagę. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)