Mówca: Piotr Pyzik (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie z okazji 78. rocznicy bestialskiego mordu dokonanego na 25 polskich profesorach i ich rodzinach przez morderców z niemieckiej, okupacyjnej formacji policyjnej Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po agresji Niemiec i Rosji Sowieckiej na Polskę we wrześniu roku 1939 wschodnie województwa Rzeczypospolitej, w tym Lwów, dostały się pod bolszewicką okupację. Od początku, po wkroczeniu Armii Czerwonej do Lwowa w dniu 23 września, polscy mieszkańcy miasta byli brutalnie prześladowani przez NKWD. Nie ominęło to także środowiska naukowego i inteligenckiego, będącego szczególnym obiektem agresji obydwu okupantów. Okupacyjne władze sowieckie zatrzymywały sędziów, prokuratorów, funkcjonariuszy Policji, oficerów, naukowców, działaczy samorządowych i społecznych. Aresztowano tysiące osób. Co najmniej sześciu pracowników lwowskich uczelni trafiło do obozów w Kozielsku i Starobielsku, a następnie zostało zamordowanych w Katyniu i Charkowie. Po okresie pierwszych represji władze sowieckie przywróciły działalność wyższych uczelni lwowskich na własnych zasadach, starając się pozyskać jak najliczniejsze grono profesorskie, by służyło ich celom propagandowym. Szczególnie intensywnie pracowano nad takimi osobami jak Tadeusz Boy-Żeleński, który podjął dość szeroką współpracę m.in. z polskojęzyczną, sowiecką prasą, oraz Kazimierz Bartel, który będąc wytrawnym politykiem, starał się grać ze stroną sowiecką, by ocalić jak najwięcej osób i jak najszerszy zakres m.in. polskiego szkolnictwa. Wielu profesorów umieszczono na listach do tzw. wyborów do rad obwodowych i miejskich, które strona sowiecka sfingowała jako dowód na humanitarną podstawę zajęcia wschodnich kresów Rzeczypospolitej. W rzeczywistości różnym propagandowym gestom towarzyszył nieustanny, ledwie skrywany terror. 22 czerwca 1941 r. rozpoczęła się wojna pomiędzy dotychczasowymi sojusznikami okupującymi Polskę. Niemiecki atak zaskoczył Armię Czerwoną, przygotowującą się raczej do ataku na Niemcy niż do obrony. Wskutek zmasowanego zastosowania taktyki blitzkriegu Wehrmacht i towarzyszące mu jednostki pacyfikacyjne w błyskawicznym tempie zajmowały terytorium Polski do tego momentu znajdujące się w rękach sowieckich. Tuż przed gwałtownym opuszczeniem Lwowa przez oddziały Armii Czerwonej i sowiecką administrację NKWD zamordowało kilka tysięcy osób przetrzymywanych w więzieniach. 30 czerwca do Lwowa weszły oddziały niemieckie, poprzedzane przez pododdział Nachtigall, złożony z Ukraińców. Jako pierwsi ofiarą masowych mordów padli lwowscy Żydzi. Następnie, już 2 lipca, oddział specjalny SD na polecenie Gestapo aresztował prof. Kazimierza Bartla, którego 3 tygodnie później zamordowano na dziedzińcu więzienia w dawnym klasztorze Brygidek, tym samym, z którego korzystało NKWD, dokonując kilka dni wcześniej masowej zbrodni na więźniach politycznych. W nocy z 3 na 4 lipca, na podstawie listy proskrypcyjnej, prawdopodobnie przygotowanej przy udziale ukraińskich studentów związanych z OUN, aresztowano 22 profesorów uczelni lwowskich, zatrzymując jednocześnie wszystkich członków rodzin i przebywających w ich domach gości. Brutalnym zatrzymaniom towarzyszyła grabież cennych przedmiotów i ruchomości. Aresztowanych najpierw przesłuchiwano, bijąc ich i znęcając się nad nimi, a następnie na Wzgórzach Wuleckich rozstrzelano. W kolejnych dniach zatrzymywano i mordowano następnych profesorów. Łącznie śmierć poniosło co najmniej 46 osób, w tym 25 naukowców z tytułem profesorskim. W ten sposób państwo niemieckie niszczyło intelektualne elity narodu polskiego, dopełniając miary zbrodni, jakich wcześniej dopuszczali się okupanci sowieccy. Majątek zamordowanych został częściowo zagrabiony przez samych morderców, a w większości przywłaszczony przez III Rzeszę. Zbrodniarze dokonujący tej ohydnej zbrodni nigdy nie zostali osądzeni, a Polska wciąż nie otrzymała żadnej rekompensaty, nie mogąc się jej domagać w realiach powojennej sowieckiej dominacji i narzuconych z Moskwy władz. Obyśmy nigdy nie zapomnieli o tych, którzy ponieśli śmierć za to, że byli jednymi z najtęższych umysłów naszego narodu! Dziękuję.