Mówca: Beata Małecka-Libera
Data: 2014-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chyba nie będę mówiła tak szybko jak pan minister, ale to tylko z racji mojego dzisiejszego zdrowia. Wysoka Izbo, mam przyjemność w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wydać opinię w sprawie przedłożonych rządowych projektów ustaw, tzw. pakietu onkologiczno-kolejkowego. Są to: rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2505, rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, druk nr 2504, i rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o konsultantach w ochronie zdrowia, druk nr 2503. System ochrony zdrowia wymaga aktywnej roli państwa w identyfikowaniu i we wprowadzaniu rozwiązań, które będą wspierały przemiany społeczno-gospodarcze, jak również będą ukierunkowane na pacjenta, to ogromnie ważne. Zmiany proponowane przez ministra zdrowia w ramach obu pakietów: kolejkowego i onkologicznego, wnoszą do systemu opieki zdrowotnej konieczne usprawnienia, które pozwolą na osiągnięcie poprawy w zakresie dostępu pacjenta do opieki, zwłaszcza w obszarze najbardziej newralgicznym, jakim jest onkologia, a ponadto na podniesienie standardów bezpieczeństwa w ochronie zdrowia i poprawę skuteczności diagnostyki i leczenia. Realizacja tych celów wymaga zmian zasad prowadzenia list oczekujących i organizacji udzielania świadczeń oraz zniesienia limitów w onkologii. Zaproponowane rozwiązania obejmują nowelizację następujących ustaw: o świadczeniach opieki zdrowotnej, o zawodach pielęgniarki i położnej, a także o konsultantach w ochronie zdrowia. Kto jest najważniejszym beneficjentem tych zmian? Pacjent, i to do pacjentów kierowane są te projekty. Po pierwsze, chodzi o szybszy dostęp do lekarzy specjalistów. Nowelizacja ustawy o świadczeniach wprowadza możliwość zapisu tylko na jedną listę oczekujących na dane świadczenie, co rozwiązuje problem oczekiwania przez niektórych pacjentów w kilku, a nawet kilkunastu kolejkach i tym samym utrudnia blokowanie terminów i niestawianie się na wizyty. Po drugie, nowelizacja wspomnianej ustawy wprowadza również rozwiązania ułatwiające pacjentom dostęp do wiarygodnych i aktualnych informacji o placówkach oferujących najkrótszy czas oczekiwania na dane świadczenie. Listy oczekujących będą prowadzone elektronicznie i aktualizowane raz w tygodniu. Pacjent będzie mógł sprawdzić, gdzie najszybciej przyjmie go specjalista, czy to elektronicznie przez stronę internetową, czy to telefonicznie przez przeznaczoną specjalnie do tego celu infolinię. Po trzecie, na skrócenie kolejek pozwoli wprowadzenie możliwości otrzymania recepty na kontynuację farmakoterapii bez wizyty pacjenta u lekarza. Każdy lekarz, lekarz podstawowej opieki zdrowotnej oraz lekarz specjalista, będzie mógł kontynuować ustalone wcześniej leczenie, wypisując receptę na lek bez potrzeby zgłaszania się pacjenta na wizytę. Pacjent nie będzie już musiał czekać w kolejce tylko po to, by otrzymać kolejną receptę. Po czwarte, jednocześnie wprowadza się możliwość odebrania recepty przez osoby upoważnione przez pacjenta. Jest to rozwiązanie, które wychodzi naprzeciw oczekiwaniom przede wszystkim pacjentów niepełnosprawnych i niesamodzielnych. Skróceniu kolejek do specjalistów służyć będzie także łatwiejszy dostęp do większej liczby badań, które będzie mógł zlecić lekarz rodzinny. W przypadku pacjentów onkologicznych w nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych proponuje się dodatkowo zniesienie limitów w leczeniu onkologicznym. Chorzy na nowotwory nie będą musieli obawiać się, że z końcem roku zabraknie środków finansowych na leczenie onkologiczne bądź że danej przychodni czy szpitalowi skończy się kontrakt na świadczenia onkologiczne. Pacjenci w Polsce mają dostęp do szerokiej gamy różnych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Można stwierdzić, że ta opieka ma kompleksowy charakter tylko fragmentarycznie, brakuje dostatecznego poziomu koordynacji, dlatego też proponuje się wprowadzenie modelu koordynowanej opieki onkologicznej. Przywołany projekt nowelizacji przewiduje wprowadzenie tzw. szybkiej ścieżki diagnostycznej i terapeutycznej w opiece nad pacjentami z podejrzeniem nowotworu. Wczesne wykrycie nowotworu, szybkie podjęcie terapii i jej koordynacja znacznie zwiększają szansę wyleczenia i powrotu do zdrowia, jak również redukują obszar powikłań i zdarzeń niepożądanych. Pacjenci z podejrzeniem lub stwierdzeniem nowotworu złośliwego będą otrzymywać od lekarza rodzinnego lub lekarza specjalisty tzw. kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, która będzie zawierała niezbędne informacje o przeprowadzonej diagnostyce i leczeniu pacjenta. Pacjent z tą kartą będzie traktowany priorytetowo. Po zakończonym leczeniu będzie ona przekazywana pacjentowi oraz lekarzowi rodzinnemu, pod którego opieką pozostaje pacjent, także po to, aby po zakończeniu leczenia u lekarza specjalisty mógł on być dalej prowadzony przez swojego lekarza rodzinnego. Jakie zmiany są przewidziane dla lekarzy? Pakiet onkologiczny realizuje najważniejszy postulat lekarzy onkologów, a więc zniesienie limitów leczenia chorób nowotworowych. Znosząc limity, wymagamy od lekarzy spełnienia podstawowych warunków gwarantujących bezpieczeństwo pacjentów. Chodzi, po pierwsze, o dotrzymywanie terminów gwarantujących skuteczność leczenia, po drugie, o udzielanie pacjentom kompleksowych świadczeń wysokiej jakości i, po trzecie, o upublicznianie danych dotyczących efektów leczenia. Lekarze będą premiowani za terminowość i jakość leczenia. Wprowadzenie pakietu nie oznacza, że lekarze podstawowej opieki zdrowotnej mają ostatecznie diagnozować chorobę nowotworową, ale wzmożona czujność onkologiczna, za którą będą premiowani finansowo, wiąże się ze zwracaniem większej uwagi na objawy mogące świadczyć o chorobie nowotworowej, a także zlecaniem odpowiedniej diagnostyki, która wykluczy chorobę lub potwierdzi, że obawy lekarza rodzinnego mogą być uzasadnione. Jeśli chodzi o zmiany w zakresie kompetencji pielęgniarek i położnych, to w prezentowanym pakiecie legislacyjnym proponuje się również rozwiązania mające na celu zwiększenie roli pielęgniarki i położonej w opiece nad pacjentem. Zaproponowane w nowelizacji zmiany weszłyby w życie w roku 2016 i nadałyby pielęgniarkom i położnym, spełniającym określone warunki, dodatkowe uprawnienia - a nie obowiązki - do wystawiania recept, zleceń i skierowań na badania diagnostyczne. W projekcie przyjęto dwie ogólne zasady: samodzielne wystawianie recept na określone leki oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego przez pielęgniarkę lub położną, która posiada dyplom ukończenia studiów II stopnia i ukończyła kurs specjalistyczny oraz wystawianie recept w ramach realizacji zleceń lekarskich do kontynuowania leczenia przez pielęgniarkę lub położną, która posiada dyplom ukończenia co najmniej studiów I stopnia i ukończyła również kurs specjalistyczny. Podobne rozwiązania sprawdziły się w wielu krajach i spowodowały zmniejszenie kolejek do lekarzy. Wysoki poziom wykształcenia polskich pielęgniarek i położnych umożliwia wprowadzenie tych zmian w najbliższych latach. Zmiany w zakresie funkcjonowania konsultantów w ochronie zdrowia były szeroko omawiane przez pana ministra. Dodam, że cel ten, czyli wzmocnienie roli konsultantów jako podmiotów doradczych ministra zdrowia i wojewodów, zostanie osiągnięty przez zagwarantowanie ich bezstronności. W odniesieniu do potencjalnego problemu konfliktu interesów osób pełniących funkcje konsultantów projektowana ustawa wprowadza instytucję oświadczeń składanych zarówno przez kandydatów na konsultantów, jak i osoby pełniące tę funkcję w przypadku zaistnienia zmian objętych ich treścią. Celem wzmocnienia efektów oczekiwanych po wprowadzeniu wyżej przedstawionych rozwiązań jest konieczność dokonania niezbędnych usprawnień na poziomie zarządzania systemem opieki zdrowotnej. Zmiany systemowe, które przewiduje projekt nowelizacji ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, mają na celu wzmocnienie możliwości kreowania polityki zdrowotnej przez ministra zdrowia oraz ograniczenie kompetencji Narodowego Funduszu Zdrowia do roli płatnika. Wprowadza się również przejrzysty i wystandaryzowany proces wyceny świadczeń zdrowotnych dotychczas realizowany przez płatnika - Narodowy Fundusz Zdrowia. To zadanie zostanie przeniesione na Agencję Oceny Technologii Medycznej i Taryfikacji. Nie będzie więc sytuacji, w której fundusz jednocześnie płaci za procedury i sam je wycenia. AOTM będzie bazowała na jednolitym rachunku kosztów szpitali, co pozwoli na urealnienie wyceny. Projekt spełnia oczekiwania i potrzeby wielu środowisk racjonalnego planowania inwestycji i zakupów w ochronie zdrowia. Wprowadza obowiązek planowania inwestycji i zakupów sprzętu medycznego przez regiony, wprowadzając (Dzwonek) promesę wojewody. Pani marszałek, bardzo proszę pozwolić mi dokończyć. Dobrze?