Mówca: Witold Waszczykowski
Data: 2018-03-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Drogi Kolego, Mój Następco Ministrze! Tak się umówiłem z koleżankami i kolegami z klubu, aby mieć możliwość przez kilka, kilkanaście minut na końcu zabrać głos, po to by - jak się spodziewałem - mieć możliwość skorygować nie tylko retorykę, ale też, jak się okazuje, różne przekłamania, żeby przypomnieć pewne błędy poprzedników, fałszywe interpretacje. Zgodnie z przewidywaniem jest tego sporo, więc cieszę się, że mam trochę czasu, aby to wyjaśnić. Dziwi mnie, że są popełniane tak proste błędy, które wymagałyby po prostu sprawdzenia - otwarcia iPada czy smartfona, żeby sprawdzić, czy Polska posiada w czasie tego podobno największego konfliktu polsko-izraelskiego ambasadora w Tel Awiwie, czy nie posiada. Posiada, jest nim Jacek Chodorowicz, który od kilku lat tam funkcjonuje. Jest to prosty zabieg, nie boli. Nasza ojczyzna wyposażyła nas w nowoczesne środki techniczne i technologiczne, które pozwalają łatwo to sprawdzić i uniknąć takich błędów. Można oczywiście uniknąć innych błędów, mitów o tym, że w MSZ pracuje jakaś grupa, wielka grupa resortowych dzieci, jeszcze stalinistów itd. Przypomnę, że w czasie moich 2 lat ponad 60 ambasadorów zostało wymienionych. Minister Czaputowicz dołożył też pewną liczbę, tak że już ponad 2/3 ambasadorów jest wymienionych. Jeśli chodzi o kadrę kierowniczą w MSZ, to jest ok. 100 dyrektorów i wicedyrektorów, z czego ponad 80% to są ludzie, którzy w 1989 r. byli dziećmi. Dzisiaj dochodzą do 40 lat, czyli 29 lat temu byli dziećmi bądź początkującymi nastolatkami. Więc wielu tych mitów można było nie powtarzać, ale to drobiazgi. Natomiast przejdźmy do kilku kwestii zasadniczych, które są błędnie przedstawiane społeczeństwu. Otóż jednym z naszych dużych sukcesów było osiągnięcie niestałego miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. Przypomnę, że ubiegaliśmy się o to miejsce już na lata... mieliśmy się ubiegać o to miejsce na lata 2010-2011. To była decyzja podjęta przez poprzedni rząd Prawa i Sprawiedliwości, która została skasowana przez rząd Platformy Obywatelskiej, przez ministra Sikorskiego, ponieważ po prostu nie chciał o to zabiegać na tamte lata i nie chciał funkcjonować w 2010 i 2011 r. w Radzie Bezpieczeństwa. Potem po latach sobie to przypomniano, ale szczyt pracy na rzecz zdobycia tego miejsca przypada na lata 2016-2017. Oczywiście Bułgaria zrezygnowała z rywalizacji z nami dopiero na początku 2017 r., a więc olbrzymią część pracy trzeba było przeprowadzić w 2016 i 2017 r., rywalizując z Bułgarią, a i potem nie byliśmy pewni, czy główne państwo, duże państwo grupy wschodniej w ramach ONZ nie namówi jednak kogoś, by rywalizował z nami, nawet na złość. Udało nam się przekonać wszystkich, aby nie rywalizowali z nami, i wynik, jaki poszedł w świat, świadczy o zasługach polskiej dyplomacji. Program naszego członkostwa w Radzie Bezpieczeństwa był wielokrotnie prezentowany jeszcze w 2017 r., ale to już historia. Natomiast zaczęliśmy funkcjonować w styczniu 2018 r. z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy, który ten program zaproponował, ogłosił na forum Rady Bezpieczeństwa, jak również na licznych konferencjach prasowych. Więc trzeba być ślepym i głuchym, żeby nie dostrzegać tego programu. (Głos z sali: Albo z Platformy.) Albo z Platformy, tak. Następny problem to gazoport. Gazoport to inicjatywa też z lat 2006-2007, czyli poprzedniego rządu Prawa i Sprawiedliwości. Gdyby w 2007 r., jak podjęliśmy decyzję, następny rząd Platformy realizował gazoport... Gazoport według planu miał powstać i już funkcjonować w 2011 r. W zasadzie w 2011 r. chyba czy 2010 r. ruszyła budowa gazoportu, jeszcze przez firmy, które nawet współpracowały z Gazpromem. W rezultacie gazoport zaczął funkcjonować na przełomie 2015 i 2016 r. Była to więc decyzja bardzo spóźniona, bardzo szkodliwa. To szkodliwe opóźnienie dla bezpieczeństwa naszych interesów. W tym kontekście oczywiście jest podnoszony rzekomy brak naszych inicjatyw wobec Nord Stream 2. Owszem, mamy problem, zderzamy się ze ścianą, ale naszą odpowiedzią, jeśli nie zdołamy powstrzymać Nord Stream 2, jest to, że mamy własną alternatywę. Rozbudowujemy gazoport. Uzyskaliśmy dodatkowe kontrakty nie tylko z Kataru, ale również ze Stanów Zjednoczonych. Rozbudowany gazoport będzie dostarczał większą ilość paliwa, którą będziemy mogli eksportować do regionu. I zbudujemy rurę bałtycką z Norwegii, klasyczną, którą będą dostarczane następnie jeszcze większe ilości gazu. W rezultacie my będziemy proponować alternatywę dla naszej części Europy, dostępny gaz, którego dostawa nie będzie motywowana politycznie. Wiele poświęcono miejsca współpracy wojskowej, decyzjom NATO. A więc też to przypomnę, bo to chyba poseł Tomczyk nową historię tworzył. Otóż nie chcę wspominać o tym, kiedy weszliśmy do NATO, 1999 r., o tym, że przez wiele lat byliśmy członkiem drugiej kategorii. Mieliśmy oczywiście gwarancje traktatowe, natomiast nie było u nas obecności wojsk NATO-wskich, od czasu do czasu odbywały się ćwiczenia. Szczyt w Newport w 2014 r. nie podjął decyzji o obecności wojsk NATO-wskich w Polsce, podjął decyzję o tzw. szpicy, która na wypadek zagrożenia mogłaby ewentualnie dolecieć, prawda? I szybko okazało się w 2015 r., że szpica nie doleci, ponieważ Rosjanie uzyskali tzw. zdolności antydostępowe. Stąd prezydent elekt Andrzej Duda w 2015 r. kwestionował rezultaty szczytu Newport i wystąpił z propozycją Newport plus, a więc już wtedy była nasza pierwsza inicjatywa, aby wojska NATO-wskie stacjonowały w Polsce. A decyzję NATO podjęło na przełomie lat 2015 i 2016, kiedy po intensywnych ćwiczeniach sztabowych Sojusz przekonał się, że jedyną możliwością powstrzymania, odstraszenia agresora jest obecność na flance wschodniej. Równolegle podobną decyzję podjęli też Amerykanie, stąd mamy ich grupę batalionową i brygadę amerykańską. Tak wygląda historia zabiegów o obecność NATO-wską i amerykańską w Polsce. To również jest wysiłek rządu Prawa i Sprawiedliwości. (Oklaski) Kolejna kwestia, która łączy się z tym, to współpraca transatlantycka. Przypomnę, w 2015 r. prezydent Andrzej Duda odwiedzał Stany Zjednoczone, gdzie został doproszony do stołu z prezydentem Obamą. Owszem, wcześniej mieliśmy też spotkanie prezydenta Komorowskiego z prezydentem Obamą. Mam przypomnieć, o czym były rozmowy? (Poseł Małgorzata Gosiewska: O polowaniach.) O bigosie, polowaniu, chronieniu żon itd. Nie ma już takich rozmów. W ostatnich latach prezydent Obama odwiedził Polskę, prezydent Trump odwiedził Polskę. Mamy wojsko amerykańskie, mamy duże programy zbrojeniowe, które będziemy realizować w najbliższym czasie, mamy porozumienia energetyczne, mamy obrót w wysokości kilkudziesięciu miliardów dolarów w relacjach ze Stanami Zjednoczonymi. Otwieramy tam nasze nowe przedstawicielstwa. W grudniu miałem zaszczyt otworzyć konsulat w Houston w Teksasie. To wielki ośrodek innowacyjności. Mam nadzieję, że minister będzie kontynuował ten proces otwierania w innych ważnych regionach Stanów Zjednoczonych naszych przedstawicielstw, które będą rozszerzały współpracę gospodarczą. Owszem, ostatnio odwiedzali Stany Zjednoczone nasi ministrowie, minister Magierowski, minister Szczerski. Minister Szczerski nawet wspomniał, że jest pewna atmosferyczność w retorycznych dyskusjach ze Stanami Zjednoczonymi. Odwiedził nas niedawno były ambasador Daniel Fried, który zdementował, iż jest jakiekolwiek zamrożenie, powiedział o pewnym zahamowaniu kontaktów. Nie ma zamrożenia. I oczywiście było kilka razy dementi departamentu stanu. Pani Nauert kilka razy dementowała to, mówiąc o tym, że nie ma żadnych zatrzymań kontaktów. Ale na paskach w TVN-ie, jako że to nie pasowało, więc... (Poseł Małgorzata Gosiewska: W TVN-ie nie poleciało.) ...to dementi nie zostało podtrzymane. Kolejny ważny problem - do wszystkiego się nie odniosę, ale to jest dla mnie zadziwiające - 2,3 dni po ważnych rozmowach, wizycie ministra spraw zagranicznych Niemiec, pani kanclerz czołowy przedstawiciel Platformy, jej szef mówi o zdemolowanych relacjach, kpi z tej wizyty. Jak można przekonać państwa? (Poseł Antoni Duda: Bo jej nie rozumie.) Ile ma być tych wizyt, czy pani Merkel ma zamieszkać na stałe w Polsce, żeby przekonać państwa, że te relacje nie są zamrożone, nie są zepsute? Przytaczamy dane statystyczne na temat współpracy gospodarczej: 110 mld euro rocznie z tytułu wymiany gospodarczej. To jest znacznie więcej niż w handlu Niemiec z Rosją, ciągle większą gospodarką niż Polska. (Poseł Bożena Kamińska: Od lat.) Jeśli popatrzymy na inną statystykę, to zobaczymy, że relacje gospodarcze między Niemcami a Grupą Wyszehradzką są szersze niż między Niemcami a Francją. No więc jakiego argumentu państwo użyjecie, o jakimś wstrzymaniu relacji, zamrożeniu, złych relacjach itd., itd.? W tym kontekście oczywiście... (Poseł Małgorzata Gosiewska: Może dlatego, że nie miał konsultacji w ambasadzie.) ...wspominany jest Trójkąt Weimarski. A więc przypomnę: ostatnie spotkanie Trójkąta Weimarskiego na szczeblu prezydentów to 2012 r., zakończył to prezydent Komorowski. Dlaczego ten prezydent, mający 80% poparcia prawie do samego końca, nie kontynuował spotkań Trójkąta Weimarskiego na poziomie prezydentów? To jego pytajcie, to jest wasz partyjny kolega, dlaczego on zakończył współpracę Trójkąta Weimarskiego na tym szczeblu. Myśmy starali się to odtworzyć i w 2016 r. po 25 latach funkcjonowania Trójkąta Weimarskiego brałem udział w ramach Trójkąta Weimarskiego w spotkaniu ministrów spraw zagranicznych w Weimarze, celebrując to 25-lecie. Ale nie tylko celebrowaliśmy, bo odwiedzaliśmy również Kijów, odwiedzaliśmy inne stolice z ministrami spraw zagranicznych. Inna kwestia: bankructwo polityki wschodniej i kto do tego bankructwa doprowadził, za jakich czasów. To za czasów rządu Platformy Obywatelskiej prezydent Komorowski, kiedy był na Ukrainie, został posmarowany jajkiem na garniturze, a gdy odwiedzał Dumę, w jego obecności właśnie probanderowskie rezolucje zostały przyjęte. To minister Radek Sikorski, kiedy w lutym 2014 r. odwiedzał Ukrainę w ramach Trójkąta Weimarskiego, groził palcem przywódcom majdanu, że muszą porozumieć się z Janukowyczem i przestać w dalszym ciągu ciągnąć majdan. Nie weszliście do formatu normandzkiego z przyjemnością. Tłumaczyliście, że format normandzki weźmie odpowiedzialność za Ukrainę, i niech to robi. Będąc w MSZ-ecie, odkryłem dokumenty, iż w latach 2014-2015 Białorusini kilkakrotnie proponowali premierowi Tuskowi wejście do procesu mińskiego. Odmówił, odmówił. To wyście odmawiali funkcjonowania na Wschodzie z aktywną polityką. (Poseł Małgorzata Gosiewska: To jest hańba.) Bujaliście się od ściany do ściany z Białorusią, z Łukaszenką, a my dostaliśmy zielone światło właśnie od Unii Europejskiej, aby być tym, który wprowadza Białoruś z powrotem na europejskie salony. Nic nie poradzimy na to, że Białoruś tego nie chce, ale spróbowaliśmy. Wiele uwagi było poświęcone Partnerstwu Wschodniemu. Tak, nigdy nie wspominałem, że to jest przeciwko naszym interesom, tylko wielokrotnie wspominałem, że jest to instrument skrajnie kulawy. Była to przechowalnia. Wszyscy, którzy tworzyli Partnerstwo Wschodnie, mówili jednoznacznie: ma to być instrument, który delikatnie separuje te państwa od Rosji, ale nie daje im perspektywy członkostwa w Unii Europejskiej. Stąd też była to wieczna przechowalnia. Było to kulawe. Był to kulawy, jak powiedziałem, instrument, który doprowadził do tego, że trzy państwa od razu się wyłączyły z tego partnerstwa, czyli Białoruś, Armenia i Azerbejdżan, a trzy spróbowały i w tej chwili są właśnie w tym przedpokoju, o którym mówiliśmy, że trzeba go zreformować i zaproponować nowy rodzaj współpracy. I zaproponowaliśmy w ubiegłym roku na forum Unii Europejskiej, na forum Grupy Wyszehradzkiej nowy rozdział współpracy Partnerstwa Wschodniego. Mówiliśmy o connectivity, o transporcie, o łączności z młodzieżą, o tym, żeby ten program był uzupełniającym programem wobec idei Trójmorza, która jest również od kilku lat lansowana. Szanowni Państwo! Dzisiaj minister Czaputowicz, pani poseł Gosiewska i inni posłowie przedstawili długą listę inicjatyw, wydarzeń, faktów, które miały miejsce w ostatnich 2 latach i które będą miały miejsce w najbliższym czasie. Z czym się spotkaliśmy? No więc fakty spotkały się z szydzeniem, inwektywami, lękami. Wystąpienie szefa Platformy posła Schetyny co chwila było przerywane. Przecież każde dziecko wie, że... No ja myślałem, że poważny człowiek z tej trybuny nie adresuje swojego przemówienia do dzieci, tylko do posłów, do grupy posłów, którzy też znają się na polityce zagranicznej, proponuje konkretne, alternatywne rozwiązania. Nie, uzyskaliśmy jakieś percepcje, lęki, co zrobią Niemcy, jak my zrobimy to czy tamto. A więc w dalszym ciągu widzę, że żyjecie państwo z jakimiś fobiami, w lękach, które przedstawiał kiedyś minister Sikorski w tym swoim hołdzie berlińskim, iż brak przywództwa, brak ścisłej współpracy z Niemcami może doprowadzić do jakiejś katastrofy. Tymczasem jest inaczej. Wracam jeszcze raz do wizyty pani Merkel. Dlaczego tak szybko przyjechał Heiko Maas, dlaczego szybko przyjechała pani Merkel? Z jednej strony byli oczywiście zobligowani umową koalicyjną, ale z drugiej strony może wreszcie przyjmiecie państwo do wiadomości to, że do Niemców to dotarło, i może dotrze to do Platformy czy całej opozycji, dostrzegli wreszcie państwo, które, po pierwsze, jasno i wyraźnie zdefiniowało swoje interesy na wielu płaszczyznach, na płaszczyźnie bezpieczeństwa, na płaszczyźnie gospodarczej, energetycznej, regionalnej współpracy i miało czelność, odwagę zacząć je realizować i część tych zdefiniowanych interesów zacząć nawet wypełniać. Niemcy wielokrotnie uważali, że trzeba inaczej rozwiązać kwestie bezpieczeństwa naszej części Europy, nie poprzez stacjonowanie wojsk, a myśmy uważali, że nasze bezpieczeństwo będzie zapewnione tylko wtedy, gdy będzie tu stacjonowanie wojsk. Zrealizowaliśmy ten postulat? Zrealizowaliśmy. My uważaliśmy, że w kontrze do Nord Stream 2, który uzależnia Europę Zachodnią od niepewnych, politycznie motywowanych dostaw gazu rosyjskiego, stworzymy alternatywne źródła zaopatrzenia, i to robimy. Niemcy to dostrzegli, dostrzegli współpracę z Amerykanami. A więc może i wy państwo dostrzeżecie, że... (Głos z sali: Nie liczyłabym.) ...jeśli doszło do pewnej refleksji w Niemczech, że jesteśmy w stanie mówić o integracji Grupy Wyszehradzkiej, jesteśmy w stanie mówić o inicjatywie Trójmorza, które się spotyka również z przywódcami światowymi, jesteśmy w stanie rozmawiać o inicjatywie 16+1 z Chinami i wciągać Chiny również do współpracy gospodarczej, jeśli w Berlinie to zauważono i uznano, że w takim razie mają do czynienia z wiarygodnym partnerem, który śmiał zdefiniować swoje interesy i je realizować, to może państwo również to dostrzeżecie. Uważam, Wysoki Sejmie, że należy przyjąć informację pana ministra Czaputowicza, ale też pomóc w realizacji tych zapowiedzi, które przedstawił w swoim exposé. Dziękuję bardzo. (Oklaski)