Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Drodzy Samorządowcy! Decydujemy dziś o przyszłości Pomorza. Projekt ustawy o utworzeniu związku metropolitarnego w województwie pomorskim to inicjatywa, która nie powstała w zaciszu rządowych czy sejmowych gabinetów, ale jest wyrazem woli 61 gmin, które chcą stać się częścią tego związku. To projekt, który poprawi jakość życia przeszło 1,5 mln mieszkańców tych gmin, ale także mieszkańców sąsiadujących regionów. Nowa, druga polska metropolia ma otrzymać potężne wsparcie z budżetu państwa. Mówimy o docelowej kwocie 500 mln zł rocznie. To olbrzymia kwota, o którą żadna z tych gmin osobno nie miałaby możliwości się ubiegać. Jako związek metropolitalny będą mogły realizować projekty, które wcześniej przekraczały możliwości finansowe nawet dużych miast, takich jak Gdańsk czy Gdynia. Jednocześnie ustawa nie nałoży na mieszkańców żadnych dodatkowych opłat ani podatków. O licznych korzyściach, które płyną z powołania związku metropolitalnego, była już dziś mowa. To w pierwszej kolejności wspólny bilet, o którego powstaniu ja jako rodowita Gdynianka i mieszkańcy Trójmiasta i okolic marzyliśmy od lat. To ułatwienie w planowaniu przestrzennym oraz pozyskiwanie środków z funduszy europejskich na wspólne projekty. To korzyści w zakresie ochrony przyrody. Metropolitalny plan adaptacji i zmian klimatu pozwoli skuteczniej reagować na negatywne zjawiska pogodowe. Metropolia to także korzyści dla nauki, w tym dla mojej alma mater, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. GUMed wspólnie z Uniwersytetem Gdańskim i Politechniką Gdańską od 5 lat zacieśnia współpracę w ramach Związku Uczelni im. Daniela Fahrenheita. Ustawa metropolitalna umożliwi tym trzem uczelniom federalizację, co jest kolejnym naturalnym krokiem w ramach zacieśnienia współpracy. Jeśli ustawa nie wejdzie w życie, związek uczelni wygaśnie automatycznie w 2028 r., co byłoby wielkim marnotrawstwem środków i energii. Tymczasem federalizacja to szansa na zbudowanie silnej międzynarodowej marki, która skróci nasz dystans do czołowych europejskich ośrodków akademickich i przyciągnie na Pomorze najwybitniejszych studentów oraz naukowców z kraju i zagranicy. To droga do dalszego rozwoju i innowacji. Ustawa metropolitalna w obecnym kształcie to efekt kompromisów i wytężonej pracy wszystkich zainteresowanych stron. Dziękuję wszystkim samorządowcom, którzy tak licznie wzięli udział w obradach połączonych Komisji: Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej oraz Administracji i Spraw Wewnętrznych. Komisja zdecydowała o wprowadzeniu dobrych poprawek, w tym poprawki o podwójnej większości, za której przyjęciem szczególnie mocno orędowała opozycja. To istotna zmiana, która zagwarantuje, że mniejsze gminy nie zostaną w ramach związku zdominowane przez większych partnerów. Ufam, że skoro ten problem udało się zaadresować, opozycja zagłosuje za przyjęciem ustawy w jej nowym kształcie. Niestety nie wszystkie dobre poprawki, które zostały przedstawione w komisji, zostały uwzględnione. Odrzucone zostały m.in. poprawki nr 6 i 18, które zostały zgłoszone przez posła Polski 2050, mojego kolegę Bartosza Romowicza. Obecnie są one w procesie odnośnie do wniosków mniejszości do tej ustawy. Poprawki te miały odpowiednio dla Pomorza i Śląska wskazywać komitet społeczny jako szczególną formę konsultacji i dialogu mieszkańców z organami związku metropolitalnego. Komitet nie miałby stanowić alternatywnego ośrodka władzy, ale ciało doradcze dla zgromadzenia związku metropolitalnego, w którym zasiadać będą przedstawiciele samorządów. Jest to więc propozycja, jak sprawić, aby mieszkańcy czuli, że mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie metropolii. Polska 2050 będzie zawsze stać po stronie obywateli i wspierać przemyślane narzędzia partycypacji społecznej. Tego dotyczy właśnie podpunkt, który rekomendujemy, a więc utworzenia komitetów społecznych przy związkach metropolitalnych. Stąd też apeluję do wszystkich o uwzględnienie tych propozycji w trzecim czytaniu. Reasumując, chciałabym powiedzieć, że utworzenie związku metropolitalnego na terenie Pomorza to wielka szansa dla regionu na skrócenie czasu dojazdów, poprawę jakości powietrza i zwiększenie komfortu życia ponad 1,5 mln mieszkańców. Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 będzie głosować za przyjęciem tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)