Mówca: Magdalena Kochan
Data: 2013-06-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sprawozdanie pana rzecznika, właściwie informacja o działalności jego urzędu, jest dokumentem bardzo szczegółowym, zawiera 353 strony. Warto to przeczytać, ponieważ, mówiąc najkrócej, stan przestrzegania praw dziecka w Polsce stanowi o naszym rozwoju cywilizacyjnym. Muszę powiedzieć tak: 24 965 spraw zgłoszonych i rozpatrzonych przez pana rzecznika, 102 wystąpienia generalne do ministerstw i organów państwa, 220 przystąpień na prawach prokuratora do prowadzonych postępowań sądowych w sprawie ochrony praw dziecka, przystąpienie do wystąpienia rzecznika praw obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego, samodzielne wystąpienie do Sądu Najwyższego w sprawach praw dzieci, 267 kontroli w różnych miejscach, zarówno w szkołach, przedszkolach, żłobkach, instytucjach oświatowych, jak i w miejskich ośrodkach pomocy społecznej i powiatowych centrach pomocy rodzinie, 20 spotkań ze środowiskiem prawniczym, w tym spotkania z 650 sędziami sądów rodzinnych w sprawie wspólnego zastanawiania się nad potrzebą zmian w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, po to żeby lepiej chronić prawa dziecka, stała współpraca z organami państwa, takimi jak sądy, właśnie poprzez te spotkania, stała i przecież ciągle obserwowana przez nas na żywo współpraca z parlamentem, gdzie nie tylko na każdą interwencję posła czy senatora, posłanki czy senatorki pan rzecznik reaguje natychmiast, lecz także sam zwraca się z wnioskiem o konkretne zmiany prawa i bardzo dobrze podpowiada nam, w którym kierunku warto iść, żeby prawa dziecka były w Polsce lepiej chronione, stała współpraca ze środowiskiem naukowym, stała współpraca z organizacjami pozarządowymi, także poprzez członków rady doradczej powołanej przy rzeczniku praw dziecka, z którą to radą doradczą pracuje nad dalszym ugruntowywaniem wchodzącego w życie nowego prawa i monitoruje, czy prawo, które już uchwaliliśmy, rzeczywiście dobrze działa w przypadku dzieci. Zasiadają tam przedstawiciele najważniejszych, wielkich organizacji pozarządowych zajmujących się prawami dziecka w Polsce. Przy ich pomocy i we współpracy z nimi zorganizowano trzy kampanie promujące prawa dziecka. Są to: ˝Wiewiórki Julii˝, ˝Wnuki w sieci˝, ˝Rodzice przyszłości˝. Zorganizowano 17 spotkań i konferencji, w tym konferencji międzynarodowych, promujących prawa dziecka, ale także promujących polską myśl pedagogiczną, z której mamy prawo być dumni i jesteśmy dumni, szczególnie wtedy, kiedy można mówić o tym, jak realizujemy myśl Janusza Korczaka, że nie ma dziecka - jest człowiek. Ponadto przewodniczenie Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Dziecka. Także na tym międzynarodowym forum nowoczesność naszych rozwiązań w celu ochrony praw dzieci jest bardzo wysoko ceniona i prestiż Polski w tej dziedzinie bezsprzecznie rośnie. To wszystko, proszę państwa, przy niespełna 10-milionowym budżecie, jakim dysponuje urząd pana ministra Marka Michalaka, i przy 58-osobowej obsadzie etatowej. To naprawdę wielka praca, która została wykonana w roku 2012. Jeśli chodzi o jej ocenę, to po blisko 4-godzinnej dyskusji na posiedzeniu połączonych Komisji: Edukacji, Nauki i Młodzieży oraz Polityki Społecznej i Rodziny tylko cztery z kilkudziesięciu głosów były głosami krytycznymi. Muszę powiedzieć, że te krytyczne głosy dotyczyły takiego oto stwierdzenia, że pan rzecznik działa nieskutecznie, ponieważ nie zmienia prawa. Padł nawet wniosek o odrzucenie tej informacji. Sprawy proceduralne zostały wyjaśnione zgłaszającej ten wniosek pani poseł: instytucja, jaką reprezentuje pan minister Marek Michalak, to instytucja konstytucyjna niepodległa parlamentowi. Wobec tego zapoznajemy się tylko z informacją, którą nam składa, natomiast nie oceniamy jej. Wniosek ten nie mógłby zostać rozpatrzony. Był też wniosek krytyczny. Nie wniosek, tylko krytyczne stwierdzenie, że w sposób niesatysfakcjonujący, według posła mówiącego o tej sprawie, pan rzecznik praw dziecka przystąpił do pojedynczej sprawy, jednej - przypomnę - z blisko 25 tys. spraw, a sprawa dotyczyła likwidacji jednej ze szkół. Jak powiadam, na kilkadziesiąt osób biorących udział w dyskusji były to tylko cztery krytyczne głosy. Jedna z tych spraw dotyczyła także organizacji pozarządowej, według której przystępowanie do rozstrzygania spraw związanych z dzieckiem w okresie prenatalnym jest niewystarczające. Organizacja ta narzekała na brak spotkań z rzecznikiem, co na bieżąco dementował także pan rzecznik, ale są członkowie rady doradczej biorącej w tym udział - myślę tu o autorytetach najwyższej próby... Pozostałe głosy, poczynając od osobistych podziękowań za osobistą, natychmiastową reakcję urzędu rzecznika, przez takie, które mówiły, że sposób prowadzenia tego urzędu został podniesiony do tak wysokiego standardu, że taki sposób prowadzenia działań firmują ludzie szanowani, ludzie z autorytetem, ludzie, którzy dzisiaj także naukowo zajmują się pracą nad nową myślą pedagogiczną... Mówiono także o tym, że sposób prowadzenia tego urzędu, bezpośredniość pana rzecznika, jego przystępność, uśmiech, który ma na co dzień, oraz Order Uśmiechu, który cały czas nosi w klapie, także świadczą o wielkiej pasji, z jaką nie tylko pan minister, lecz także wszyscy jego pracownicy pełnią ten urząd. Mówiono także o tym, że jest to nowa jakość pracy w urzędzie, organie państwa. Myślę, że 60 tys. dzieci, które miały okazję spotkać się z panem rzecznikiem osobiście w ciągu 2012 r., to jest powód, dla którego rozpoznawalność tego urzędu wynosi 82%, wg badania CBOS, a zaufanie do rzecznika od momentu, kiedy objął tę funkcję w roku 2006 - niekoniecznie dotyczy to pana Marka - zaufanie do tego urzędu wzrosło w ciągu ostatnich lat z 47% do 57%, natomiast brak zaufania zmniejszył się z 22% do 11%. Panie Ministrze! Na pana ręce były składane podziękowania wszystkim osobom, które włączają się w ochronę praw dziecka w Polsce dzięki pana entuzjazmowi, pana pracy. Na pana ręce chcemy złożyć serdeczne podziękowania za taki sposób ochrony praw dzieci w Polsce. Jestem przekonana, że dla nas mapa, którą pan bardzo szczegółowo omówił, mapa przestrzegania praw dziecka jest tą mapą, którą my wszyscy parlamentarzyści powinniśmy realizować. Bardzo dziękujemy za taki sposób sprawowania urzędu. Dziękuję, panie marszałku. (Oklaski)