Mówca: Jacek Świat
Data: 2023-06-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam prawdziwą przyjemność przedstawić sylwetkę prof. dr. hab. Tadeusza Wolszy jako kandydata na członka Kolegium IPN. Prof. Wolsza urodził się w 1956 r. w Oławie. Studia historyczne i studia z dziedziny nauk politycznych ukończył na Uniwersytecie Wrocławskim. W tym czasie był współzałożycielem Niezależnego Zrzeszenia Studentów. W 1981 r. rozpoczął studia doktoranckie w Polskiej Akademii Nauk i zdążył się jeszcze zapisać do NSZZ ˝Solidarność˝. W roku 1987 r. obronił pracę doktorską pt. ˝Narodowa demokracja wobec chłopów w latach 1887-1914: programy, polityka, działalność˝. Praca ta ukazała się drukiem w 1992 r. i została wyróżniona nagrodą im. Macieja Rataja. W latach 90. prof. Wolsza zaczął zajmować się dziejami wojennej i powojennej polskiej imigracji politycznej, przygotował kilka książek z tego zakresu. Za pracę pt. ˝Rząd RP na obczyźnie wobec wydarzeń w kraju 1945-1950˝ uzyskał habilitację w Instytucie Historii PAN. W tym instytucie pracuje zresztą do dzisiaj. Wydał także książkę ˝W polskim Londynie o sowieckiej zbrodni w Katyniu 1940-1956˝. Była to pierwsza próba całościowego spojrzenia na problem zbrodni katyńskiej widzianej z perspektywy londyńskiej. W latach 90. bliżej zainteresował się również problemem więziennictwa i zbrodni stalinowskich w powojennej Polsce. Efektem tych zainteresowań jest m.in. monografia pt. ˝W cieniu Wronek, Jaworzna, i Piechcina... 1945-1956. Życie codzienne w polskich więzieniach, obozach i ośrodkach pracy więźniów˝, która ukazała się drukiem w 2003 r., a 10 lat później ukazała się ponownie uzupełniona o nowe dane. Jak na książkę naukową jej nakład był wręcz niebywały - było to blisko 10 tys. egzemplarzy. W 2007 r. za dorobek naukowy oraz kształcenie młodej kadry naukowej pan dr Tadeusz Wolsza otrzymał od prezydenta Lecha Kaczyńskiego nominację profesorską. Warto też wspomnieć o wydawnictwach związanych z 100. rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości w 2018 r. Mam tu na myśli choćby pracę zbiorową pod jego redakcją pt. ˝Drogi do niepodległości. Reminiscencje popowstaniowe˝. Był też głównym konsultantem historycznym prestiżowej wystawy na Zamku Królewskim pt. ˝Znaki wolności˝. Kolejny zakres zainteresowań prof. Wolszy to postawy środowisk twórczych, naukowych i dziennikarskich w czasie komunizmu. Jeśli chodzi o ten zakres, to światło dzienne ujrzały np. cztery tomy pracy pod jego redakcją pt. ˝Dziennikarze władzy, władza dziennikarzom. Aparat represji wobec środowiska dziennikarskiego 1945-1990˝. Ciekawym kręgiem zainteresowań prof. Wolszy jest historia gry szachowej w Polsce i generalne zainteresowanie kulturą fizyczną pod kątem relacji sportu i polityki. Prof. Wolsza jest autorem m.in. pięciu unikatowych tomów ˝Słownika biograficznego szachistów polskich˝. Publikacje Tadeusza Wolszy ukazały się dotychczas w językach: polskim, rosyjskim, niemieckim, angielskim, włoskim, serbskim i litewskim. Profesor był również uczestnikiem kilkudziesięciu konferencji w kraju i za granicą. Prof. Wolsza od końca lat 90. ubiegłego wieku jest członkiem redakcji czasopisma ˝Dzieje Najnowsze˝, najbardziej rozpoznawalnego na świecie polskiego kwartalnika naukowego zajmującego się historią współczesną. Od 1999 r. pracuje na Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, pracuje oczywiście na stanowisku profesora. Wypromował blisko 300 magistrów i licencjatów. Był również promotorem 13 prac doktorskich w Bydgoszczy i w Instytucie Historii PAN. W latach 2011-2016 z wyboru Sejmu był członkiem Rady Instytutu Pamięci Narodowej. W 2017 r. Senat RP wybrał prof. Wolszę na członka Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Ponadto z nominacji wicepremiera prof. Glińskiego został powołany w skład Rady Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. Jest także społecznym doradcą marszałek Sejmu Elżbiety Witek. Zatem zarówno wykształcenie, jak i niezwykle bogate doświadczenie zawodowe wskazują, że pan prof. Tadeusz Wolsza jest bardzo dobrym kandydatem na członka Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni pzeciwko Narodowi i szczerzę tę kandydaturę Sejmowi rekomenduję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)