Mówca: Sprawozdawca Zofia Czernow
Data: 2015-09-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie sprawozdanie w sprawie rządowego projektu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, druki nr 3644 i 3871. W celu szczegółowego rozpatrzenia projektu ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Komisja Finansów Publicznych powołała podkomisję nadzwyczajną, której miałam zaszczyt przewodniczyć. Podkomisja bardzo wnikliwie rozpatrzyła przedmiotowy projekt ustawy. W posiedzeniach uczestniczyli przedstawiciele wszystkich podmiotów zainteresowanych działalnością ubezpieczeniową i reasekuracyjną, w tym Komisji Nadzoru Finansowego, rzecznika finansowego, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, Polskiej Izby Ubezpieczeń, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Głównym celem projektu jest implementacja do krajowego porządku prawnego przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej - Wypłacalność II. Wprowadzenie w sposób kompleksowy nowego systemu wypłacalności zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji oparte zostało o trzy filary: pierwszy to nowy system wypłacalności dotyczący wymogów kapitałowych, drugi to system zawierający wymogi jakościowe w zakresie zarządzania oraz nadzoru, trzeci filar to obowiązki informacyjne zakładów ubezpieczeń i reasekuracji oraz dyscyplina rynkowa. W nowym podejściu odchodzi się od określania wypłacalności zakładów jedynie w aspekcie wymogów kapitałowych, ale kładzie się nacisk na powiązanie wymogów kapitałowych z rzeczywistym ryzykiem, na jakie narażony jest zakład ubezpieczeń i reasekuracji. Projekt Wypłacalność II w założeniu ma przynieść wymierne długoterminowe korzyści społeczno-gospodarcze zarówno dla ubezpieczających, jak i dla ubezpieczonych. Korzyści te to głównie zmniejszenie prawdopodobieństwa niewypłacalności zakładów, zwiększenie konkurencyjności, a w ślad za tym zwiększenie jakości świadczonych usług, obniżenie opłat oraz większa transparentność usług. Bardzo ważne w procedowanej ustawie są rozwiązania o charakterze prokonsumenckim, w tym wzmocnienie praw osób ubezpieczonych w ubezpieczeniach na cudzy rachunek, w szczególności w ubezpieczeniach grupowych, poprzez wprowadzenie zakazu pobierania przez ubezpieczającego wynagrodzenia, poprzez zapewnienie ubezpieczonemu informacji o warunkach umowy, poprzez obowiązek zakładu ubezpieczeń przekazania ubezpieczonym, a także ich spadkobiercom informacji związanych z postępowaniem likwidacyjnym. Kompleksową regulacją objęto ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, tzw. polisolokaty, które obecnie stanowią duży problem dla wielu ubezpieczonych, zwłaszcza dla ludzi, którzy nie posiadają odpowiedniej wiedzy o istniejącym ryzyku związanym z takim ubezpieczeniem i nie byli o tym poinformowani przed zawarciem takiej umowy. Nowe przepisy przewidują obowiązki informacyjne przed zawarciem umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, określone w jasny i zrozumiały sposób, w tym określenie ryzyka inwestycyjnego. Przewidują dodatkowe postanowienia, które powinny być zawarte w umowie ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Wprowadzają obowiązek przeprowadzenia przez zakład ubezpieczeń analizy potrzeb ubezpieczonego przed zawarciem umowy ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym. Przyznają ubezpieczonym prawo do odstąpienia od umów ubezpieczenia na życie z elementem inwestycyjnym. Dają możliwość pozasądowego rozstrzygania przez rzecznika finansowego sporów między ubezpieczonymi a zakładami ubezpieczeń dotyczących umów ubezpieczenia o charakterze inwestycyjnym. I wreszcie zobowiązują zakłady ubezpieczeń do publicznego ujawniania informacji na temat ich wypłacalności i kondycji finansowej. Proponowane rozwiązania winny poprawić i wzmocnić sytuację osób ubezpieczonych w obszarach, w których obecnie występują największe zagrożenia dla konsumentów - chodzi o wspomniane wcześniej polisolokaty. Regulacje te są korzystne dla Polaków i bezpieczne, w związku z tym nie budziły wątpliwości na posiedzeniach podkomisji, a następnie komisji. W trakcie prac nad projektem ustawy wiele dyskusji wywoływała kwestia dobrowolności bądź obowiązkowości przynależności zakładów ubezpieczeń do Polskiej Izby Ubezpieczeń. Zdania w tej kwestii są podzielone. W wyniku szerokiej dyskusji oraz zapoznania się z licznymi opiniami na ten temat ostatecznie przyjęto dotychczasowe rozwiązania polegające na obowiązkowej przynależności zakładów ubezpieczeń krajowych i zagranicznych do Polskiej Izby Ubezpieczeń. Na mocy ustawy Polska Izba Ubezpieczeń będzie upoważniona do tworzenia i prowadzenia informatycznej bazy danych w zakresie statystyki ubezpieczeniowej, a także będzie udostępniać swoim członkom dane zgromadzone w tej bazie. Ustalone zostały także kompetencje Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego dotyczące tworzenia i prowadzenia przez fundusz informatycznej bazy danych w zakresie niezbędnym do identyfikacji, weryfikacji i przeciwdziałania naruszaniu interesów uczestników rynku ubezpieczeniowego. Pragnę podkreślić, że procedowany projekt ustawy zastąpi obecnie obowiązującą ustawę z dnia 22 maja 2003 r. Znaczna część obecnie obowiązujących przepisów dotyczących działalności ubezpieczeniowej jest utrzymana w projekcie. Większość przepisów zawartych w projekcie, dotyczących implementacji przepisów unijnych, wejdzie w życie 1 stycznia 2016 r., a więc w terminie określonym do wprowadzenia dyrektywy Wypłacalność II. Komisja Finansów Publicznych przyjęła sprawozdanie podkomisji oraz rozpatrzyła wszystkie dodatkowo zgłoszone poprawki. W imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę do Wysokiej Izby o przyjęcie projektu ustawy. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)