Mówca: Henryk Kowalczyk
Data: 2012-12-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pan profesor Rosati chyba wyczuł intencje opozycji, mówiąc o kreatywnej księgowości. Rzeczywiście ta ustawa z daleka pachnie kreatywną księgowością. Może nie ze względu na przeliczanie kursu euro, bo to jest rzecz warta dyskusji, ten kurs euro przeliczany na ostatni dzień roku może rodzić pewne niebezpieczeństwa. Ale też trzeba pamiętać, że średni kurs całoroczny to nie jest już taki kurs, po którym będziemy zwracać dług zaciągnięty w tych walutach, trzeba na to też zwrócić uwagę. Nie wiem, czy należało się posunąć do całego roku, który jednak liczony jest do tyłu, a zwracać pieniądze będziemy w latach następnych, za dwa, trzy, czy pięć lat, więc realne zadłużenie jednak nie jest tą średnią roczną. To jest warte dyskusji. Rzeczywiście o tym zapisie w tej ustawie możemy dyskutować. Natomiast bardzo trudno jest dyskutować o tym, jak rząd pragnie uciec od tego progu 55%, jak pragnie zabezpieczyć się, żeby go nie przekroczyć. Myślę, że ten prób ostrożnościowy, który jest zapisany w ustawie o finansach publicznych, i sankcje z tego tytułu, m.in. właśnie groźba obcinania wydatków czy groźba zrównoważonego budżetu itd., te wszystkie sprawy, są niezwykle skutecznym sposobem na dyscyplinowanie rządu przed niewspółmiernym zadłużaniem się. Przypomnę, że właśnie dzięki temu zapisowi tempo przyrostu długu w ostatnim roku spadło w stosunku do tempa przyrostu długu, jakie było w latach 2008-2011. Jeszcze w roku 2007 nasz dług wynosił 44,8% w stosunku do PKB, liczony metodą polską, i tylko 0,2% więcej, czyli 45%, liczony metodą unijną. Dlatego też pojawił się pomysł ucieczki z zadłużeniem w Krajowy Fundusz Drogowy, bo jest to ten największy element zadłużenia, który jest wliczany nie do krajowego długu, ale do długu liczonego metodą unijną. Jak widać, przyniósł skutek, dlatego że jeśli przyjęlibyśmy tę metodę unijną, to zadłużenie na koniec roku 2011 wyniosłoby 56,3%, a w przypadku metody krajowej - 53,5%. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: 3%.) Proszę więc zwrócić tu uwagę na rozdźwięk między jednym współczynnikiem a drugim, który wynosi prawie 3%. Jeśli już więc mówimy o kreatywnej księgowości, to jeszcze wówczas dawała ona wynik tylko 0,2%, a teraz daje już wynik prawie 3%. Tym rozwiązaniem przyzwalamy na dalsze postępowanie w tej kreatywnej księgowości, nie wliczając pożyczek zaciągniętych w roku bieżącym do zadłużenia. Sama konsolidacja finansów publicznych oczywiście ładnie brzmi, ale tak naprawdę był to również zabieg, który miał pozwolić na zmniejszenie tylko wskaźnika długu. Czy choćby blokowanie wydatków Funduszu Pracy jest metodą na obniżanie tego zadłużenia, skoro Fundusz Pracy nie jest w budżecie, skoro są to składki pracodawców, a w momencie, kiedy te aktywa Funduszu Pracy zaliczyliśmy jako plus przy długu? Tym sposobem jest to rzeczywiście takie narzędzie, które daje ministrowi możliwość blokady, czyli chodzi o wzrost tego długu, ale tak naprawdę to narzędzie obraca się przeciwko państwu, bo przecież iluś tam bezrobotnych nie zostało zaktywizowanych itd. Jest to więc niezwykle ważna i duża pokusa, żeby posługiwać się tymi elementami, które będą służyły jednak realnemu oszukiwaniu tego stanu zadłużenia. Myślę, że jeśli chodzi o te progi ostrożnościowe, które pan minister nazwał: chyba unikalne czy znakomite w Unii Europejskiej, to zgadzamy się - rzeczywiście są one dobrymi progami ostrożnościowymi. Obawiam się tylko o to, co by było, gdyby ich nie było. Mielibyśmy poziom długu znacznie większy, a za poziomem długu idą koszty obsługi długu itd. Dużo łatwiej byłoby więc wpaść w spiralę zadłużenia, taką, w jaką niestety wpadły kraje południowej Europy. To właśnie dzięki tym sztywnym zapisom, które są być może dla rządu bardzo niewygodne i uciążliwe (Dzwonek), to jest fakt, możemy myśleć w miarę spokojnie o tym, że finanse publiczne na następne pokolenia są w miarę możliwości jeszcze pod kontrolą. Co by było, gdyby je zaczął omijać - strach pomyśleć. Dlatego też jesteśmy gotowi na dyskusję na temat przeliczania waluty na ostatni dzień, czy zmniejszyć ten okres, uśrednić, ale absolutnie nie możemy mówić o tym, żeby za pomocą kreatywnej księgowości omijać progi ostrożnościowe. Dlatego też w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość składam wniosek o odrzucenie tej ustawy w pierwszym czytaniu, a jeśli rząd będzie chciał to zrobić tylko w postaci przeliczenia kursu walut, to jesteśmy gotowi na ten temat dyskutować. Dziękuję bardzo. (Oklaski)