Mówca: Anna Paluch
Data: 2022-06-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Cierpliwie wysłuchałam wszystkich wystąpień klubowych i oczywiście pytań państwa posłów. Jedna kwestia, która się nasuwa, to jest delikatna prośba - trzymajcie się faktów, drodzy państwo. 19 maja projekt omawiany dzisiaj wpłynął do laski marszałkowskiej, 25 maja został skierowany do komisji środowiska, a 8 czerwca jest sprawozdanie komisji - szczęśliwie 3 tygodnie, a słyszeliśmy tutaj o 3 dniach i błyskawicznym procedowaniu. Gdzie tu zgodność z faktami? Szanowni Państwo! Wysłuchaliśmy tutaj filipik, żalów dotyczących jakości powietrza, tego, ile osób choruje, ile mamy śmierci, jak to jest po prostu ciężkie i uciążliwe. Z drugiej strony zapowiadacie państwo głosowanie przeciw ustawie, która ma na celu przede wszystkim zapewnienie finansowania w najbliższych 10 latach tych zadań, które wynikają z systemu zarządzania i oceny jakości powietrza, za których realizację odpowiada samorząd województwa, w tym zwłaszcza za przygotowanie programów ochrony powietrza i programów działań krótkoterminowych. To są zadania przyjmowane w drodze uchwał sejmiku i stanowią podstawę do prowadzenia działań ukierunkowanych na poprawę jakości powietrza. Żeby te działania podjąć, trzeba utrzymać 32 etaty w 16 urzędach marszałkowskich. Do tej pory było to robione za pieniądze jednostek samorządu terytorialnego, teraz będzie finansowane przez rząd. Kolejna kwestia to jest prowadzenie przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska pomiarów jakości powietrza w zakresie pyłu PM2,5. Tutaj znowu jest kwestia ustanowienia źródeł finansowania zadań, tych zleconych administracji samorządu terytorialnego z zakresu administracji rządowej, z budżetu samorządu województwa na środki budżetu państwa, na środki Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i 16 wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej, co przez lata postulowały samorządy. I wy, przyjaciele samorządów z Platformy Obywatelskiej, mówicie, że będziecie głosować przeciwko tej ustawie. To jest 10 lat utrzymania ciągłości - z troski o stan powietrza. Kolejna kwestia, proszę państwa, to finansowanie w latach 2024-2033 zadań Inspekcji Ochrony Środowiska i Inspekcji Handlowej oraz Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego związanych z prowadzeniem pomiarów kontrolnych w zakresie lotnych związków organicznych w niektórych farbach i lakierach. Chodzi o tę dyrektywę, o której mówiłam w pierwszym wystąpieniu. Proszę państwa, kolejnym celem tej nowelizacji jest zachowanie ciągłości funkcjonowania systemu oceny i zarządzania jakością powietrza przez zmianę definicji stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza. Przecież jeżeli w Kaliszu czy w innym mieście, które było 100-tysięczne... Uprzejmie informuję posłów z Platformy Obywatelskiej, że kontynuujemy działania, które dwie kadencje temu zaczął rząd przez was autoryzowany. My nie mówimy, że to, co zrobiła Platforma, jest złe i że w czambuł to potępiamy. My kontynuujemy zadania, które uważamy za właściwe. (Poseł Małgorzata Chmiel: Jak to nie? A program mieszkaniowy?) Proszę łaskawie wysłuchać spokojnie. Ja was bardzo spokojnie słuchałam. (Poseł Małgorzata Chmiel: Proszę prawdę mówić.) A więc, proszę państwa, jeżeli w Kaliszu zaczęto wprowadzanie programów dotyczących jakości powietrza, to co się stanie, jeżeli ta strefa zostanie zlikwidowana przez taki sposób jej zdefiniowania? Trzeba utrzymać ciągłość pewnych działań dotyczących ochrony powietrza. To jest oczywista oczywistość. Chcemy kontynuować działania w zakresie ochrony powietrza podjęte dwie kadencje temu, kiedy były implementowane przepisy dotyczące ochrony powietrza. Przecież w efekcie tych działań wszystkim obywatelom zostanie zapewniony dostęp do bieżącej informacji. Mówiłam o poziomie informowania. Jeżeli stężenie pewnych substancji jest niebezpieczne, to nawet krótkotrwałe narażenie na kontakt z tymi substancjami będzie skutkowało negatywnie. Obywatel ma prawo do szybkiej informacji, żeby móc się chronić. Te wszystkie działania - uszczegóławiamy to, uszczelniamy system, stabilizujemy finansowanie - mają służyć ochronie powietrza i ochronie obywateli przed narażeniem na szkodliwe substancje. Przecież celem tych działań jest jak najszybsze osiągnięcie właściwych norm jakości powietrza, skrócenie czasu narażania obywateli na ponadnormatywne stężenia substancji i poprawa zdrowia i komfortu życia naszych mieszkańców. Szanowni Państwo! Kwestia poprawek. Nie upoważniłam żadnej z pań poseł, żeby była moim rzecznikiem i mówiła, czy ja się wstydzę, czy nie wstydzę za poprawki, które zgłosiłam. Jestem przekonana, że poprawki były dobre i właściwe. Poprawka, którą dodaje się obecny art. 6, dotyczyła dodania do projektu ustawy przepisu, w ramach którego została zaproponowana zmiana, która wykonuje rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2022/388, uwaga, z dnia 8 marca 2022 r. Czy to moja wina czy wina polskiego rządu, że Komisja Europejska się obudziła 8 marca tego roku i zmieniła rozporządzenie nr 2066 z 2018 r. w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie jednej z dyrektyw Parlamentu? Rozporządzenie przewiduje możliwość przedłużenia do roku 2023 obowiązku wykazywania kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy wykorzystywanych do spalania, co będzie tożsame z przyjęciem, że spalanie w 2022 r. paliw z biomasy, biopłynów i biopaliw raportowane w ramach systemu ETS będzie traktowane jako zeroemisyjne. To jest na korzyść wszystkich producentów biopaliw. Dlaczego mamy tego nie zrobić? Bo państwu się to nie podoba? Bo są jakieś zarzuty formalne? To Komisja Europejska zaspała. Mogła zrobić to wcześniej. A zatem, proszę państwa, rozważcie, czy koniecznie chcecie być przeciw. Chcę jeszcze raz podkreślić, że zmiana przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska i tych innych ustaw jest konieczna do zapewnienia stabilnego finansowania realizacji zadań kluczowych z punktu widzenia poprawy jakości powietrza w Polsce, i to zadań realizowanych przez samorządy terytorialne. Wy, przyjaciele samorządów, co deklarujecie przy każdej okazji, będziecie głosować przeciwko tej ustawie? Zastanówcie się. Te zadania polegają na przygotowaniu programów ochrony powietrza, planów działań krótkoterminowych, aktualizowaniu, monitorowaniu ich realizacji, sprawdzaniu postępów. Wszelkie próby opóźniania prac nad tym projektem ustawy czy sprzeciw wobec przyjęcia tych rozwiązań to... Skutek będzie oczywisty: brak środków, głównie dla administracji samorządowej, na realizację zadań z zakresu ochrony powietrza. A więc proszę to spokojnie rozważyć. Dziękuję bardzo.