Mówca: Spraw Zagranicznych Grzegorz Schetyna
Data: 2014-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Pan przewodniczący, pan poseł Artur Dębski mówi o placówkach Ministerstwa Gospodarki, które powinny wspierać polskich eksporterów. Mówiłem, że tego też nie można dzielić, bo to musi być wspólne. Ministerstwo Gospodarki, biura radców, ambasady, każda polska obecność za granicą muszą temu służyć. W jaki sposób wspierać polskich przedsiębiorców? Jak ułatwiać im wejście na miejscowy rynek i skuteczne robienie biznesu? Uważam, że od tego wiele zależy i to na każdym szczeblu, czy rzecz dotyczy małych, średnich czy też wielkich firm. Wielkim jest łatwiej. Tym bardziej trzeba podkreślać, że trzeba pomagać każdemu, wszystkim. Będę tego pilnował i będę też prosił o takie sygnały, które mówią, że tutaj nie wszystko działa tak, jak należy. Będziemy to na bieżąco eliminować. Placówka w Mongolii. Mówiłem, że od czegoś trzeba zacząć. Rzeczywiście te oszczędności, weryfikacja placówek i niezbędności ich funkcjonowania, kosztów to wszystko jest ogromny proces, który trwał przez lata. Prowadził to mój poprzednik, minister Sikorski. Dzisiaj możemy powiedzieć, że ta mapa została tak napisana, że wiemy, czego potrzebujemy, wiemy, gdzie potrzebujemy nowej placówki, gdzie możemy ograniczać, gdzie powinniśmy zwiększać. Rzeczywiście tych konieczności, oczekiwań będzie bardzo dużo. Właśnie dlatego mówiłem o tym specjalnie, o tym wizytującym ambasadorze w Mongolii, bo wiem, jaki to jest ważny rynek. Wiemy to. Wszyscy wiemy. Wiemy to w MSZ. Najpierw ambasador, potem jesteśmy otwarci na otwarcie tam placówki. (Poseł Robert Biedroń: Czemu zlikwidowaliście?) Dlatego że jest inna sytuacja, świat się zmienia, panie pośle Biedroń, naprawdę. (Głos z sali: Raczej minister się zmienia.) Ministrowie też się zmieniają, tylko koalicja się nie zmienia. (Głos z sali: Do czasu.) A więc powiedziałbym tak: będziemy na to reagować. Decyzja o konsulacie generalnym w środkowych Chinach jest taka bardzo ofensywna i odważna, ale uważam też, że powinniśmy ją podjąć, szczególnie że tam właśnie kończy się droga kolejowa z Europy. Uważam, że tam jest nasze miejsce. Będziemy to liczyć, kalkulować, będziemy wspierać takie pomysły, i to w każdym. Wiem, że to będzie wsparcie również komisji. Zdaję sobie z tego sprawę. Gdzieniegdzie będziemy robić rzeczy wspólnie z Węgrem, z moim odpowiednikiem węgierskim. Ustaliliśmy np. wspólny konsulat polsko-węgierski w Sajgonie, bo to też jest ważne miejsce. Wietnam w ogóle jest ważny. A więc wiemy, że powinniśmy tam być z dobrą ofertą i możemy to robić wspólnie. Będziemy to robić wspólnie. Będziemy szukać partnerów, bo te możliwości finansowe nie zawsze są wystarczające. Chcemy wrócić na Filipiny, tak jak powiedziałem. Tam naprawdę trzeba być obecnym. Indie, Bangladesz, Sri Lanka - to są miejsca, gdzie - też to wiemy - trzeba zwiększać naszą obecność. Pan przewodniczący Mularczyk pyta, czy zgoda na pakiet klimatyczny oznacza eliminację polskiego węgla. Nie, wprost przeciwnie. Tyle razy było to też mówione, że aż chyba szkoda powtarzać. Jakim kosztem została uzyskana nominacja dla Donalda Tuska? (Poseł Arkadiusz Mularczyk: Żeby pan to wiedział.) Właśnie. Jak nowy przewodniczący ma zamiar zniwelować różnice interesów w Unii Europejskiej? Takie proste pytania na wieczór. Nie było żadnych porozumień. Była skuteczna polska dyplomacja, skuteczna budowa dobrego, polskiego wizerunku przez lata. Ta sytuacja, to, że Donald Tusk na końcu mógł być tak naprawdę proszony przez wszystkich o przyjęcie wskazania na stanowisko przewodniczącego, prezydenta Europy, było czymś takim symbolicznym. Uważam, że mimo wszystkich różnic między nami warto się z tego ucieszyć i zobaczyć, że Polska może być skuteczna. To jest takie bardzo symboliczne, pokazuje też, że naprawdę zrobiliśmy wielki krok w tych ostatnich latach. Jeśli chodzi o stosunki polsko-litewskie, jak chcemy pomagać polskiej mniejszości... (Poseł Tadeusz Iwiński: Litwa łamie prawo.) ...to jest to trudny problem i mówię o tym wprost. Będziemy się starać, będziemy pomagać Polakom na Litwie, bardzo uważnie będziemy wspierać i bardzo mocno będziemy się starali wspierać polską oświatę, polskie szkoły, polskie dzieci. To jest ponad 13 tys. uczniów. Wiemy, jak jest to ważne. Będziemy to robić, będziemy też organizować akcję, bo nie wszystko przecież będziemy mogli robić własnymi siłami, nie mamy takich możliwości, ale uważamy, że ta akcja powinna być nie tylko rządowa, ona także powinna być, może lepiej powiedzieć: pozarządowa, bo sprawa jest ważna i nie można, nie powinniśmy jej zostawić. (Głos z sali: Uchwałami...) Wiem, więc dlatego nie chcę tego zaczynać. Mamy na ten temat wspólne zdanie, bo wielokrotnie o tym rozmawialiśmy. Ta sprawa jest trudna, ale wiemy, że musimy ją rozwiązać w sposób pozytywny. Ten projekt musi być konsekwentny i prowadzony przez nas pozytywnie. Chcemy to robić. Oświata, polskie dzieci w polskich szkołach stanowią symbol naszego wsparcia i, jak wierzę, pozytywnej zmiany. Pan poseł Kwiatkowski pytał, czy ten rząd ma jakąś politykę wobec Polonii. Dzisiaj przesłaliśmy - przywołuję akurat to, bo sprawa jest nowa, może jeszcze nie wszyscy o tym wiemy - do konsultacji społecznych projekt nowego rządowego programu w zakresie współpracy z polską diasporą. Chcemy, żeby Polonia wypowiedziała się w tej kwestii. Chcemy, aby po przyjęciu przez Radę Ministrów stał się on podstawą dla polityki polonijnej polskiego rządu. Jeżeli dostanę zaproszenie z Komisji Łączności z Polakami za Granicą, to oczywiście pojawię się w Sejmie. Jeśli prezes Rady Polonii Świata chciałby się ze mną zobaczyć - nie miałem takiego sygnału - absolutnie jestem na to otwarty. Wiem, jak ważna jest sprawa Polonii. Jest ona symboliczna i nie może nas dzielić. Chciałbym to bardzo wyraźnie wam tutaj, koleżankom i kolegom z prawej strony, powiedzieć. Nie jest tak, że ktoś jest przeciwko Polonii czy odwraca się do niej bokiem, czy nie chce się angażować ani pomagać Polakom za granicą czy Polonii. Tak nie jest, takie wypowiedzi są po prostu krzywdzące. Prosiłbym, żeby nie używać takich argumentów, bo ta sprawa jest nam wszystkim tak samo bliska. Kwestię likwidacji etatów w konsulacie generalnym poruszył też poseł Kwiatkowski. Sprawdzę to. Jest nowa konsul, nie mam takich sygnałów, ale oczywiście zobaczę, jakie są tam potrzeby. Wiem, jak ważne jest to miejsce, jak dużo jest tam pracy, więc przyjrzę się temu osobiście. To mogę obiecać. Poinformuję pan o tym pisemnie, tak żeby dysponował pan pełną wiedzą na ten temat. Powiem jeszcze o sankcjach, bo patrzę na posła Dorna i myślę o oddawaniu przez niego głosu w piątek, a jaki ten głos będzie, zależy od tego, jaka będzie odpowiedź w sprawie sankcji. Gdybym zapomniał odpowiedzieć na to pytanie i zabrakłoby tego głosu, to byłoby mi przykro, więc przejdę do kwestii tych sankcji, a potem odniosę się jeszcze do innych, równie ważnych spraw. Jeśli chodzi o sankcje, to powiem tak. Na ostatnim spotkaniu ministrów spraw zagranicznych Unii Europejskiej, które odbyło się 19 października w Luksemburgu, nikt nie podważał logiki przyjęcia sankcji. (Poseł Ludwik Dorn: Chodzi o przedłużenie.) One na pewno w pierwszej części obowiązują do końca lutego, a potem do końca lipca. To znaczy, że do końca lutego - co jest ważne - nie powinniśmy mówić o przeglądzie sankcji czy jakiejś ich analizie. Uważam, że trzeba je utrzymać. To w ogóle jest poza dyskusją, bo na razie nie ma żadnych znaków na niebie ani na ziemi, że coś się może tam, na Wschodzie, zmienić. Te sankcje muszą zostać utrzymane. Oczywiście była, nie chcę powiedzieć, że jest, ale była, pokusa, żeby się im przyjrzeć, żeby je zawiesić, żeby się zastanowić, jakie są tu możliwości. Dzisiaj nie ma takiego wariantu. Mówię to z pełną odpowiedzialnością. Będziemy tego pilnować, bo one są po prostu skuteczne. Oczywiście potrzebny jest jeszcze czas, ale one zaczynają spełniać swoją rolę. Tak więc tutaj może pan spokojnie, panie marszałku, głosować za przyjęciem tej informacji. Do piątku nic się w tej kwestii nie zmieni, a uważam, że później także tak się nie stanie. Odejście od tej jednorodnej decyzji wymagałoby naprawdę wielkiej debaty i ogromnej jakościowej zmiany ze strony polityki Rosji wobec Ukrainy. O układ Ribbentrop-Mołotow pytał pan poseł Rojek, ale ta kwestia pojawiała się także w innych wypowiedziach. Trudno jest tu wypowiadać się i opisać... Nie chcę tutaj polemizować z wiedzą historyczną prezydenta Putina, ale żeby daleko nie szukać, to Rada Najwyższa jeszcze Związku Radzieckiego potępiła ten układ. Może prezydent Putin o tym nie pamięta. Dla nas jest absolutnie ewidentne i jednoznaczne to, że jest on sprzeczny z moralnością międzynarodową, traktatami, z podstawowymi zasadami powszechnego prawa międzynarodowego, po prostu ze wszystkim. Nie mówię tu o akceptacji, w ogóle nie chcemy mówić o nim jako o czymś, na co można by się powoływać czy co można przywoływać jako fakt historyczny. Niech będzie wstydem dla tych, którzy go podpisali. Pan minister Żelichowski pytał o wspieranie polskich interesów gospodarczych tu, w Europie. Jest oczywiste to, że wszyscy to robimy, jest to kwestia - tak jak powiedziałem - dobrej koordynacji i szybkiego reagowania. Wydaje mi się, że wytwarzamy właśnie taką dobrą chemię między nawet nie ministrami, bo taka jest zawsze, ale dyrektorami departamentów poszczególnych ministerstw. Wydaje mi się, że ważne jest, aby udało się to zrobić, zbudować porozumienie i zespoły błyskawicznego czy natychmiastowego reagowania na poziomie tych dyrektorów. W takich kwestiach bardzo ważne jest to, żeby szybko reagować, szybko podejmować decyzje, przygotowywać rozwiązania, nie czekać, nie wpadać w rutynę biurokratyczno-urzędową, bo ona zawsze niesie za sobą wielkie straty czasu. Wszyscy wiemy, jak to działa, tak że tego też pilnuję i wydaje mi się, że udaje nam się takie rzeczy robić - tu mówię szczególnie o relacjach z Ministerstwem Gospodarki i, myślę, też z ministerstwem rolnictwa - w tych kwestiach, tak jak powiedziałem, gospodarczych. Tutaj przewodniczący, poseł Górski, chciał, żeby zawrzeć umowy dwustronne w sprawie obronności z Finlandią i Turcją. Przekażę to pytanie premierowi Siemoniakowi, żeby się w tej sprawie wypowiedział, nie chcę go zastępować. Ale my jesteśmy w dobrym porozumieniu natowskim, jeśli chodzi o Turcję. Będę tam w grudniu, więc wydaje mi się, że te relacje, udział w ogóle i obecność Turcji w NATO są bardzo, bardzo ważne. Utrzymujemy bardzo bliskie relacje i z Turcją, i z NATO, tak że ta współpraca jest modelowa, więc nie uważam, żeby coś jeszcze było potrzebne, ale pytanie przekażę. Podwójne opodatkowanie - poseł Niesiołowski o tym mówił - z Tajwanem. Jeszcze jako szef Komisji Spraw Zagranicznych stykałem się z tym, wiele rzeczy było takich, które udawało się właśnie w tych relacjach polsko-tajwańskich wyprostować czy ułatwić, i to w dwie strony, Polakom, którzy tam przebywają, i przedstawicielom Tajwanu czy studentom, którzy pochodzą z Tajwanu, jest ich tutaj sporo, którzy studiują w Polsce. To są kwestie drobne, teraz one się powiększają, ta wymiana gospodarcza funkcjonuje, więc uważam, że też przyjrzę się tej sprawie. Jeżeli ona rzeczywiście daje możliwość inwestycji, a wiem, że są inwestycje i są miejsca pracy, jest już kilka takich miejsc, wiem że w Łodzi i we Wrocławiu są inwestycje tajwańskie, to trzeba wspierać i otwierać te możliwości, tutaj jestem absolutnie za. Wszystko, co może tworzyć nowe miejsca pracy, może pomagać, ma sens. Pani poseł Fabisiak poprosiła o udzielenie odpowiedzi na piśmie, jak wygląda pomoc dla Polonii na Zachodzie. Killion Munyama pytał o obecność dyplomatyczną Polski w Afryce. To jest oczywiste, mówiłem o ˝Go Africa˝, o programie, on jest ambitny, ale jest konieczny, daje nam duże możliwości ofensywnego przejścia do obecności polskich firm. To bardzo przyszłościowy i duży rynek, taki bardzo chętny i otwarty. To się wiąże z tym, że my też przy tej ofensywie, przy tym spojrzeniu na dyplomację ekonomiczną, na tę politykę zagraniczną, która ma ten wymiar ekonomiczny, wiemy, że będziemy musieli doinwestować placówki. Jeżeli chcemy pomóc polskim przedsiębiorcom, to ta sieć musi być troszkę bogatsza, niż jest, więc jeżeli mówię o wariancie azjatyckim, to chcę też powiedzieć, że podobnie jest w Afryce. Jeżeli będziemy uważać, że są potrzebne placówki, że one rzeczywiście realnie mogą stworzyć nowy wymiar, dać nową szansę polskiej obecności w Afryce, będziemy to robić, to jest naprawdę, jestem przekonany, dobra inwestycja. O zwiędłym Trójkącie Weimarskim, a o to pytał pan poseł Biedroń, też już mówiłem. Problem wiz na Białorusi. Jest zgoda ze strony białoruskiej w sprawie centrów wizowych, czyli tych mobilnych punktów, które zbierają aplikacje o wizę. Będziemy to robić, wiemy, że trzeba ułatwić dotarcie, trzeba ułatwić możliwość otrzymywania polskich schengenowskich wiz, w to będziemy się angażować. Wiemy, że kontakt z konsulem, z urzędnikiem jest ważny za granicą, chcemy i budujemy właśnie taki przyjazny akcent urzędnika polskiego, który ma kontakt z mieszkańcami danego kraju, bo wiemy, jak to jest ważne, jak można zbudować opinię o kraju, patrząc przez pryzmat zachowań ludzi, którzy ten kraj reprezentują. O wpłaty Polski do budżetu Unii Europejskiej poseł Rojek pytał. To możemy szacować tylko. W przeciwieństwie do przyznanych kwot, które zostały z góry już podzielone między państwa członkowskie, to te składki możemy szacować, a liczone będą corocznie, z roku na rok, przede wszystkim zależą one od aktualnej zamożności państwa członkowskiego, które te składki płaci. Większa polska składka to paradoksalnie jest pozytywny symptom, że nasza gospodarka rośnie i jest większa, więcej nas jest w gospodarce unijnej, czyli tak naprawdę im więcej płacimy, większą składkę, tym to lepiej o nas świadczy. Ale szacujemy, że realizując budżet na lata 2014-2020, wpłacimy do budżetu Unii Europejskiej 30 mln euro, więc będziemy mieli istotną nadwyżkę, podobną do tej z lat 2007-2013... (Poseł Zbyszek Zaborowski: Miliardów.) 30 mld, przepraszam. Ale to są szacunki, więc to też będzie taka potrzeba, żeby informować na bieżąco, w miarę spływania tych informacji. Poseł Rząsa, chodzi o kościół Marii Magdaleny we Lwowie. Rzeczywiście ten zwrot budynku - tak samo jak budynku Dom Polski, też we Lwowie - to jest sprawa, o którą zabiegamy, ale ona rzeczywiście trwa wiele, wiele lat, chyba bliższa rozwiązania jest kwestia Domu Polskiego, z tego co wiem. Pani posłanka Gabriela Masłowska zadała kilkanaście pytań. Nie dam rady teraz tego ogarnąć, rzeczywiście było bardzo wiele i to bardzo konkretnych spraw, więc obiecuję, to znaczy wszystkim obiecuję, a szczególnie pani poseł Masłowskiej, że odpowiem pisemnie. Jeśli chodzi o pytania posła Adama Lipińskiego o te kwestie, to nic się nie zmienia w relacjach Polska - Białoruś, bardzo wyraźnie o tym powiedziałem. Mówiłem o zaangażowaniu Mińska w kwestię rozwiązania konfliktu na Ukrainie, takiego bezstronnego, ale mówiłem też o więźniach politycznych, którzy są jeszcze w aresztach, w więzieniach białoruskich. Nie ma żadnej zmiany, jeśli chodzi o nasze relacje, nasz stosunek do Polaków na Białorusi, nie ma i nie będzie. Zawsze będziemy uznawać Związek Polaków na Białorusi z jego szefami z panią Andżeliką Borys, panem Jaśkiewiczem, tu nic się nie zmieni. Jeśli chodzi o promocję marki polskiej, polskiej nauki za granicą, czyli sprawy poruszone przez posła Nowaka. Jest wspaniały przykład Brazylii. Tak, to jest jasne, wymiana młodzieży to promocja, która funkcjonuje w obie strony. Trzeba to robić, oczywiście to jest kwestia możliwości finansowych, tego wszystkiego, co możemy zrobić, podłączenia się czy sięgnięcia do programów, tak jak w przypadku tego brazylijskiego programu stypendialnego ˝Nauka bez granic˝. To jest porozumienie zawarte w lutym bieżącego roku przez brazylijską krajową radę i polską. Trzeba się w to angażować, wiemy, jak ważny to jest też rynek, bardzo przyszłościowy. W tym przypadku odpowiedź również będzie na piśmie. Jeśli chodzi o pytania pani poseł Paluch dotyczące działań, jakie podejmę w sprawie służby konsularnej na Wschodzie, to o tym już mówiłem. To znaczy jeżeli są konkretne przypadki, jeżeli są sygnały, że rzeczywiście dzieje się coś niepokojącego, to bardzo proszę o informację, jestem do dyspozycji, zawsze widzimy się tu, w Sejmie, i będę takie informacje przyjmował. Bo tego nigdy dosyć, jeżeli dzieje się coś złego, to trzeba reagować, to jest sprawa, która musi być troską nas wszystkich. Co do placówek w Libii czy w Afganistanie, to przecież w Libii jest wojna, tak samo jak w Doniecku. Czy muszę mówić, dlaczego zamknęliśmy czy wyprowadziliśmy konsulat w Doniecku? Bo po prostu tam jest wojna, tak samo jest w Libii. Tak więc dopóki mogliśmy tam być i istniały gwarancje bezpieczeństwa dla Polaków, dla polskich dyplomatów, dla polskich konsuli, którzy byli w tych ambasadach czy konsulatach, to je prowadziliśmy. Jeżeli nie ma już gwarancji bezpieczeństwa, to nas tam nie ma. Ryzykować życiem Polaków nie byłoby roztropnie. Jeśli chodzi o polską żywność na rynku czeskim, to mógłbym o tym opowiedzieć, ale już nie chcę... (Wesołość na sali) (Poseł Rafał Grupiński: Na piśmie.) Dobrze, jak na piśmie, to na piśmie. To wszystko będzie na piśmie. Jeśli chodzi o problemy lokalowe Instytutu Piłsudskiego w Nowym Jorku, o które pytał poseł Kwiatkowski, to trwa tam praca nad nową siedzibą i trwają przeprowadzki zbiorów, ale dokładnie się temu przyjrzę, mam taką informację, że to jest proces, który teraz trwa. Szczególnie ważna jest tam dygitalizacja zbiorów, więc to też będzie kosztować, ale będziemy się w to angażować. Poseł Chmielowski, na koniec pyta, kiedy Polska uzna Palestynę. Uznała ją w 1988 r. jako państwo in statu nascendi. (Poseł Tadeusz Iwiński: A co z małym ruchem granicznym, przejściami wodnymi, z obwodem kaliningradzkim?) Mały gruch graniczny działa. (Poseł Tadeusz Iwiński: Ale chodzi o to, żeby działał, żeby się rozszerzył.) Wiem, jeśli chodzi o mały ruch graniczny w obwodzie kaliningradzkim, to wszystko jest w najlepszym porządku. Istnieje oczywiście kwestia małego ruchu granicznego z Białorusią. To jest rzecz, która jest po stronie białoruskiej. Jeżeli byłby sygnał dotyczący zmiany, otwartości ze strony Białorusi, to na pewno mały ruch graniczny jest symbolem otwartości. (Poseł Tadeusz Iwiński: Chodzi o przejścia wodne do obwodu kaliningradzkiego...) Przygotuję to na piśmie, jeśli pan pozwoli, bo nie mam tego. (Poseł Tadeusz Iwiński: Dlatego mówię...)