Mówca: Magdalena Kochan
Data: 2014-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo, panie marszałku. Pani minister wyjaśniła wiele kwestii, ale chciałabym przytoczyć pewne fakty. Otóż jeżeli chodzi o asystenta rodziny, o tę funkcję, o wspieranie rodziny oraz funkcję koordynatora pieczy zastępczej, to nie są one obligatoryjne dla samorządu do 31 grudnia tego roku. Od 1 stycznia są one obligatoryjne. Mimo to asysta rodzinna w roku 2013 na przykład w województwie zachodniopomorskim była realizowana przez 93% gmin. Natomiast w województwie lubuskim, o które upominała się pani poseł, realizowało ją, korzystało z tej fakultatywnej formy pomocy w utrzymywaniu i we wspieraniu rodziny zaledwie 62% gmin. Różne samorządy działały tu w różnym tempie, w różny sposób były też wykorzystywane pieniądze na zatrudnianie. Jedne samorządy bazowały wyłącznie na tych pieniądzach, które zostały zapisane w wyniku konkursu i można było je wziąć z budżetu Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, były takie, które pokrywały te koszty w całości z własnych środków, a były też takie, które szukały środków na zatrudnienie asystentów rodziny i koordynatorów pieczy w puli środków unijnych. Myślę, że w nowej perspektywie na lata 2014-2020 samorządy także będą się różnie w tej sprawie zachowywać. Warto pamiętać, że fundusze unijne w zakresie ogólnie pojętego kapitału ludzkiego są lepsze w tej perspektywie niż były w poprzedniej. Warto zachęcać samorządy w swoim regionie do tego rodzaju zatrudnienia, szukania środków zewnętrznych, póki jest taka możliwość. Gminy mają pełną autonomię w kwestii tego, w jaki sposób zatrudniają asystentów rodziny. Nie zgadzam się z odpowiedzią, jak tu padła, dlatego namawiałam pana posła Górczyńskiego do pokazania negatywnego przykładu, gminy, w której ktoś lekceważąco podchodzi do tego rodzaju zagadnienia. Jeśli będzie tak lekceważąco podchodził, to za chwilę będzie ponosił koszta, chodzi o 10%, 30% i 50% w odniesieniu do pobytu dzieci w pieczy zastępczej. Życzę temu mało rozsądnemu panu wójtowi - powiem otwarcie - żeby płacił jak najwięcej, wtedy być może szybciej pójdzie po rozum do głowy i zobaczy, że takie wspieranie jest lepszą formą przekazywania środków, bo jest profilaktyką, niż opłacanie pobytu dzieci w pieczy zastępczej. Bardzo cieszę się z poruszenia dwóch tematów i z dwóch pytań. Jeżeli chodzi o młodzieżowe ośrodki wychowawcze i młodzieżowe ośrodki socjoterapii, to te środki są dzisiaj praktycznie poza kontrolą, poza systemowym sposobem wyciągania dzieci, resocjalizowania i socjalizowania. Tak naprawdę w 80-, 60-, 50- czy 40-osobowych grupach nie ma żadnej resocjalizacji ani żadnego wychowania. Być może wrócimy do pomysłu, który, mam nadzieję, zrealizujemy w tej kadencji, żeby te młodzieżowe ośrodki spod iluzorycznej dość pieczy Ministerstwa Edukacji Narodowej, bo ono je tylko finansuje, przeszły w całości pod skrzydła Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, które umie zajmować się dziećmi. Naprawdę jesteśmy coraz lepsi, jeśli chodzi o pieczę zastępczą. Myślę tutaj nie o ilości, tylko o jakości dostarczanej pieczy. Pomimo dramatycznych doniesień prasowych naprawdę niewielki procent rodzin zastępczych zachowuje się w sposób naganny czy, powiedziałabym, wręcz kryminalny w niektórych przypadkach. Mam nadzieję, że zrobimy to jeszcze w tej kadencji. Natomiast co do szkoleń sędziów, prawo jest takie, że tylko krajowa szkoła sądownictwa decyduje o szkoleniach, a sędziowie mogą, ale nie muszą, brać w nich udział. Problem zachęcenia sędziów, sądów rodzinnych głównie, do czytania innych niż kodeksy ustaw jest dużym problemem. Tu liczę także na to, że wsparcie Wysokiej Izby, moich kolegów i koleżanek z komisji sprawiedliwości, z komisji kodyfikacyjnej przyniesie konkretne rozwiązania, bo niestety te, które zaproponowaliśmy w nowelizacji i do których chcemy wrócić, zyskały krytyczną bardzo opinię Ministerstwa Sprawiedliwości - krytyczną, co nie znaczy, że właściwą. Nie poddajemy się, będziemy w tej sprawie działać. Zgadzam się z panem posłem Dobrzyńskim, który mówi: tak, rodziny zastępcze są stygmatyzowane w Polsce. Chcemy i koniecznie musimy temu przeciwdziałać. W związku z tym pozwólcie państwo, że złożę od całej Izby tymże rodzinom zastępczym najlepsze, świąteczne, podchoinkowe, ale nie tylko pod choinkę, na cały rok także, życzenia i słowa wielkiego uznania i szacunku dla państwa pracy. Bardzo dziękuję. (Oklaski)