Mówca: Jacek Brzezinka
Data: 2013-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawiam stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji Finansów Publicznych o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa, ustawy Kodeks karny skarbowy oraz ustawy Prawo celne. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. orzekł o niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej przepisów art. 70 § 6 ust. 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie, w jakim przepis ten wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z wynikającą z art. 2 konstytucji zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ordynacja podatkowa generalnie co do zasady przewiduje, że zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności tych zobowiązań. Zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny przepis przewidywał jednak, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Oznaczało to, że jeżeli wszczęte zostało postępowanie w sprawie, bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu, o czym podatnik nie mógł wiedzieć, bo o wszczęciu postępowania w sprawie podatnik nie jest informowany. O zawieszeniu terminu podatnik był informowany dopiero w momencie, gdy postępowanie było prowadzone przeciw niemu. Mieliśmy więc do czynienia z sytuacją, w której po upływie 5 lat podatnik miał przekonanie, że jego zobowiązania uległy przedawnieniu, choć 5-letni termin przedawnienia uległ w międzyczasie zawieszeniu. Nieświadomy tego stanu podatnik mógł w dobrej wierze wyzbyć się dokumentów i dowodów świadczących o wywiązaniu się z obowiązków podatkowych. W takiej sytuacji w pełni uzasadnione jest wzięcie pod uwagę interesów podatników, którzy w zaufaniu do istniejącego systemu podatkowego podejmują różne decyzje gospodarcze. Konieczność ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, jak również konieczność zachowywania tzw. równowagi budżetowej nie stanowią wystarczającego uzasadnienia funkcjonowania tzw. pozornej instytucji prawa. Przedawnienie zobowiązania podatkowego, aby nie było instytucją pozorną, musi dawać podatnikowi między innymi pewność co do braku ciążących na nim zobowiązań podatkowych. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia wydłuża ten termin o okres zawieszenia, a tym samym istotnie zmienia sytuację prawną i faktyczną podatnika, powodując stan niepewności co do jego sytuacji. Zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa wymaga, by podatnik nie tkwił w owym stanie niepewności przez czas bliżej nieokreślony. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nowelizacja przepisów, która jest przedmiotem dzisiejszej debaty, wykonuje w odniesieniu do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa i ustawy Kodeks karny skarbowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego poprzez wprowadzenie obowiązku informowania przez właściwe organy państwa podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia i rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia, przy jednoczesnym wprowadzeniu analogicznych rozwiązań do ustawy Prawo celne. Mając na uwadze, że przyjęcie przedstawionej w sprawozdaniu Komisji Finansów Publicznych nowelizacji przepisów służy interesom podatników i przyczyni się do poprawy pewności ich sytuacji, Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska opowiada się za uchwaleniem ustawy w brzmieniu proponowanym w sprawozdaniu komisji. Dziękuję. (Oklaski)