Mówca: Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz
Data: 2019-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Dziękuję za pytania i dziękuję za per saldo pozytywne recenzje dotyczące sposobu realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Może zacznę od generalnej uwagi, która pojawiła się w kilku państwa pytaniach. Zdajemy sprawozdanie z ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, która weszła w życie, jak państwo sami wspomnieli, w maju ub.r. To z tej ustawy zdajemy sprawozdanie. Nie zdajemy sprawozdania z nowej ustawy, ustawy o wspieraniu inwestycji. Zasada działania... Dlaczego ta strefa - to też pojawiło się w kilku pytania - powiększyła się tylko o 230 ha? Ponieważ w tych ramach do czasu funkcjonowania tamtej ustawy o tyle się zwiększyła, a od momentu wejścia w życie nowej ustawy mówimy, że cała Polska jest specjalną strefą ekonomiczną. I teraz odniosę się do uwag państwa i do kwestionowania elementów związanych z tym, czy chodzi o całą Polskę, czy niecałą Polskę. Przypomnę, że przywilej strefowy i ulgi podatkowe przydzielamy w tej chwili na mocy tej nowej ustawy na terenie całej Polski zgodnie z mapą pomocy publicznej zatwierdzoną przez Komisję Europejską. Nie jesteśmy w stanie tych nożyc bardziej rozszerzyć, ponieważ byłoby to niezgodne z prawem wspólnotowym. A zatem rozszerzyliśmy, skróciliśmy drogę dostępu do tego przywileju poprzez to, że dzisiaj nie musimy włączać gruntów do strefy, ten krok jest niekonieczny. Natomiast przedsiębiorca zainteresowany inwestycją może to zrobić w dowolnym miejscu na mapie Polski, wiedząc o tym, że w różnych miejscach w Polsce może uzyskać różnej wielkości pomoc publiczną. Np. na terenie Warszawy tej pomocy uzyskać nie może. Zanim przejdę do pytania pani poseł Nykiel, odniosę się najpierw do uwag. Wielokrotnie powtarzam, że ogólnie żadnej polityki publicznej nie zrealizuje się bez dobrej współpracy rządu i samorządu. Żadnej ustawy nie będziemy w stanie realizować w ten sposób. Zawsze podaję ten dobry przykład: program 500+ został zrealizowany bez pudła w pierwszym rozdaniu, dlatego że potrafiliśmy dobrze współpracować z samorządem i dobrze go potrafiliśmy dystrybuować. Podobnie rzecz ma się z samorządami. Jeśli chodzi o ustawę o specjalnych strefach ekonomicznych, to łatwiej jest przyciągać inwestorów, z których ci najwięksi najczęściej w pierwszej kolejności pukają do administracji rządowej, do Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu, dawnego PAIiIZ-u, czy do ministerstwa przedsiębiorczości i rozwoju, a następnie nawiązujemy współpracę z samorządami poprzez specjalne strefy ekonomiczne. Odnośnie do zakresu tej współpracy, to muszę powiedzieć, że jeśli jest dobry samorząd, to gotowość przyjęcia i podjęcia takiego inwestora jest znacznie większa niż tam, gdzie samorząd nie współpracuje. Jeśli chodzi o to, w jaki sposób my skłoniliśmy jeszcze bardziej spółki strefowe, które dzisiaj mają nieograniczone terytorialnie, granicami, natomiast wyznaczone obszary aktywności na terenie Polski, to jeszcze zanim ustawa weszła w życie strefy dostały zalecenie, aby przeprowadzić szkolenie we wszystkich gminach na terenie tego nowego obszaru, w którym obowiązują. I to się rzeczywiście wydarzyło. Pierwsza strefa, która to rzeczywiście zrobiła we wszystkich gminach, to była Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna. Tu pukano od gminy do gminy, pukano do wszystkich gmin na terenie, gdzie operuje strefa, przedstawiano te nowe zasady pomocy publicznej, zwracano się również z prośbą do włodarzy gmin, przy czym robiono to z mozołem, ponieważ to jest długi proces, tu chodzi o wieloletnie zaniechania i nie odwołuję się tu do jednych czy drugich poprzedników. Tylko że taką mapę terenów inwestycyjnych, wszystkich, skomasowanych na terenie Polski, tak naprawdę tworzymy dzisiaj. Bo wiemy to, co mamy w strefach, ale przecież to nie tylko strefy, lecz również potencjalne tereny właśnie w gminach, tereny znajdujące się w dyspozycji KOWR-u. Rzeczywiście taką mapę tworzymy dzisiaj. A zatem dziękujemy samorządom i dziękuję pani poseł za wspomnienie o tym. Ale my samorządom wielokrotnie dziękujemy, bo ten bilans zysków jest zawsze w po obu stronach. Gospodarka w całości na tym zyskuje, gminy również zyskują w sposób bezpośredni na takich inwestycjach. Jak wspomniałam, przebieg inwestycji, tych infrastrukturalnych, niezbędnych, żeby pojawił się inwestor, to rzeczywiście w dużej mierze nakłady samorządu, ale nie zapominajmy o niebagatelnych kwotach, które inwestują spółki strefowe, a także Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. W przypadku tych największych inwestycji... Tak jak mówię, bez wsparcia, bez połączenia co najmniej kilku budżetów te ciężkie inwestycje infrastrukturalne -mówię o odpowiedniej mocy i dostępności prądu, drogi, kanalizacji - nie byłyby zrealizowane. I teraz już odpowiem bezpośrednio na pytania. Jak długo w tej chwili trwa udzielanie pozwoleń strefowych? Mogę pani poseł powiedzieć, że od początku tego roku - bo to był jeden z parametrów zmian, które chcieliśmy wprowadzić, te wielomiesięczne, zwłaszcza elementy związane z przekwalifikowywaniem gruntu czy właśnie zmianą mapy - w reżimie nowej ustawy ten maksymalny czas oczekiwania wynosi w tej chwili 2 miesiące, to jest maksymalny czas. A więc naprawdę udało się go realnie skrócić. W zakresie wniosków, które wpływają od początku tego roku, nie mamy żadnych zaległości, one są rozpatrywane na bieżąco. Przypomnę, że to był też rok trudny z tego powodu, że ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i o wspieraniu inwestycji założyły okres przejściowych, tzn. nowi inwestorzy mogli, jeżeli chcieli, do 15 czerwca tego roku ubiegać się o pozwolenie strefowe w reżimie starej ustawy bądź - to był ich wybór - w reżimie nowej ustawy, stąd też te dane są niekompletne. Dlatego - o to pytał pan poseł Maciejewski - te dane w zakresie sprawozdania z ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych są niekompletne jeśli chodzi o to, ile sumarycznie mamy utworzonych miejsc pracy, ile inwestycji. Jeżeli chodzi o pytanie dwóch panów posłów, pana posła Maciejewskiego i pana posła Papkego, w zakresie Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, to przypomnę, że powoływanie i odwoływanie władz to jest wyłączna kompetencja organu nadzorczego, który decyduje suwerennie o tym, czy władze spółki spełniają oczekiwania, czy też nie, więc to pytanie, właściwe i zasadne, jest do rady nadzorczej. Teraz pytanie pana posła Wilczyńskiego, generalnie pytał on o to, jak zadziałała ustawa o wspieraniu inwestycji. Najpierw może to pytanie, jak zadziałała ustawa o wspieraniu inwestycji. Mam sumaryczne zestawienie od początku działania tej nowej ustawy. Liczba wydanych decyzji to 82 decyzje, deklarowana wartość inwestycji to jest niemal 6 mld zł i liczba nowych miejsc pracy utworzonych, tj. zadeklarowanych, bo to są inwestycje w toku, to 2300 nowych miejsc pracy. To jest, jeśli mówimy o nowej ustawie, zestawienie do końca maja. Lista miast, drugie pytanie pana posła, dotyczące listy miast, które znalazły się na liście, jeśli dobrze pamiętam, 122 miast, które tracą funkcje społeczne. Lista została przygotowana po ekspertyzie pana prof. Śleszyńskiego z Polskiej Akademii Nauk. Czy mamy jakieś specjalne instrumenty? Do tych miast jest adresowany cały zestaw specjalnych instrumentów wsparcia w zakresie rewitalizacji, wsparcia inwestycyjnego. One mają dzisiaj specjalne linie właściwie w każdym programie operacyjnym, w Programie Operacyjnym ˝Infrastruktura i środowisko˝, w Programie Operacyjnym ˝Inteligentny rozwój˝. Każdy z tych programów ma dzisiaj... Każdy podmiot, jednostka samorządu terytorialnego, która ubiega się o dotację, oraz każdy podmiot gospodarczy, który ubiega się o dodatkowe środki z dowolnego programu, jeśli ma to miejsce na terenie jednego z miast wskazanych na liście miast tracących funkcje społeczne, uzyskuje dodatkowe preferencje, więc te preferencje w pierwszej kolejności są zawarte. Myśmy takich preferencji w ustawie o wspieraniu inwestycji dodatkowych nie zapisali, ponieważ, jak mówię, udzielamy pomocy, wysokość pomocy jest zgodna z pomocą publiczną. Dzisiaj staramy się pokazywać... Państwo znają te tereny najbardziej aktywne, na których ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych, ta z 1994 r., obowiązywała. Wiemy, że strefa legnicka, kostrzyńsko-słubicka to są te, które pękają w szwach, inwestorzy już się po prostu nie mieszczą. My różnymi instrumentami wsparcia, ale także różnymi instrumentami zachęty, staramy się pokazywać inne tereny. Polska Agencja Inwestycji i Handlu wspólnie np. z ABSL-em, ze stowarzyszeniem, które gromadzi centra usług biznesowych w Polsce, przygotowała listę miast drugiej prędkości, które spełniałyby kryteria dla tego typu biznesu, które mogłyby do takich miast je przyciągnąć. Przygotowaliśmy je apolitycznie, w wielu z tych miastach są włodarze, którzy nie reprezentują obozu Zjednoczonej Prawicy, ale dlatego, że dbamy o zrównoważony rozwój i dlatego, że widzimy, że w miastach pierwszej prędkości inwestorzy już dzisiaj, tak jak mówię, mają kłopoty ze znalezieniem rąk do pracy, w ten sposób chcemy ich przyciągać. Pytanie pana posła Tomczaka dotyczące dalszej aktywizacji, jak mamy zamiar ściągać. Oczywiście nie tylko ta nowa ustawa o wspieraniu inwestycji, o której wcześniej wspomniałam, ale także zmiana funkcji i roli, sposobu funkcjonowania Polskiej Agencji Inwestycji i Handlu, stworzenie takiego systemu one-stop shop, to wszystko bardzo ułatwia, bo inwestorzy dzisiaj rzeczywiście nie błąkają się z miejsca na miejsce w Polsce. Jakość obsługi, myślę, od PAiH-u poprzez strefy i naprawdę dobra współpraca stref z centrami obsługi inwestora to są najczęściej instytucje prowadzone przez marszałków, myślę, że to tworzy dobrą jakość obsługi. My wielokrotnie spotykamy się z tymi ocenami, dlatego mogę powiedzieć, że w przypadku największej inwestycji, jakiej udzieliliśmy, pozwolenia strefowego w ubiegłym roku, inwestor belgijski powiedział, że zdecydował się na Polskę ze względu na szybkość obsługi, szybkość wydawania decyzji i dobrą współpracę rządu i samorządu tam, gdzie zdecydowali się tę inwestycję ulokować. Tak że myślę, że najlepszą ewaluacją są dla nas oceny inwestorów. Na pytanie pana posła Grabowskiego dotyczące obszaru, myślę, że udzieliłam odpowiedzi. Pytanie pani poseł Pępek. W pytaniu tym pani poseł zawarła ocenę, że zmiany, które proponujemy, są kosmetyczne. Moim zdaniem ta ustawa jest rewolucyjną zmianą, naprawdę, tzn. ustawa o wspieraniu inwestycji to jest naprawdę przełom kopernikański w zakresie podniesienia atrakcyjności inwestycyjnej w Polsce. My wiemy, że instrument strefowy stosują wszystkie państwa ościenne. Instrumenty strefowe mają Czechy i Słowacja, są one w państwach bałtyckich. Dzisiaj ten tryb, który my oferujemy, naprawdę podnosi atrakcyjność inwestycyjną Polski, co zresztą widzimy w danych, w liczbie inwestycji, które do Polski w ubiegłym roku i w roku 2017 zdecydowały się przyjechać. Teraz pytanie pana posła Skuteckiego dotyczące bilansu miejsc pracy utworzonych w strefach i na zewnątrz. My dzisiaj jedyną rzeczą, jaką słyszymy od inwestorów, którzy już się zdecydowali, są w trakcie realizacji, jest obawa o ręce do pracy. Tak jest dzisiaj. Rekordowo niski, od 25 lat najniższy, poziom bezrobocia w Polsce generuje tego typu obawy. Zatem my nie widzimy sytuacji, w której w jednym miejscu generuje się dużą liczbę miejsc pracy kosztem innego miejsca. My dzisiaj widzimy, że wszędzie tam, gdzie za pomocą instrumentu strefowego jesteśmy w stanie przyciągnąć inwestora, ten inwestor nie tylko daje pracę w danej okolicy... Co więcej, w wypadku jednej z dużych inwestycji, która jest w tej chwili w trakcie realizacji, jej pierwszy etap, inwestor wspólnie z Bankiem Gospodarstwa Krajowego zdecydował się wybudować osiedle mieszkaniowe, żeby ściągnąć pracowników z innej części Polski. Wiemy, że mamy wynoszące niewiele ponad 5% bezrobocie ogółem w Polsce, ale są takie obszary, nie wiem, wspomniane wcześniej województwo warmińsko-mazurskie, gdzie bezrobocie jest dwucyfrowe. Tak więc aby móc przyciągnąć pracowników z innych części Polski, tego typu projekty społeczne są realizowane. Wydaje mi się, że odpowiedziałam na wszystkie pytania pań i panów posłów. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Gosiewska)