Mówca: Sprawozdawca Jarosław Pięta
Data: 2015-06-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu nadzwyczajnej komisji kodyfikacyjnej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu zawartego w druku nr 2540, dotyczącego Kodeksu postępowania karnego. Nowelizacja ta jest związana z dostosowaniem systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z października 2013 r. Trybunał stwierdził niezgodność art. 78 § 2 i art. 81 § 1 Kodeksu postępowania karnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał orzekł, że art. 78 § 2 Kodeksu postępowania karnego w zakresie, w jakim nie przewiduje zaskarżenia postanowienia sądu o cofnięciu wyznaczenia obrońcy z urzędu, jest niezgodny z art. 78 w związku z art. 42 ust. 2 konstytucji. Orzekł też, że art. 81 § 1 Kodeksu postępowania karnego w zakresie, w jakim nie przewiduje sądowej kontroli zarządzenia prezesa sądu o odmowie wyznaczenia obrońcy z urzędu dla oskarżonego, który złożył wniosek w trybie art. 78 § 1 Kodeksu postępowania karnego, jest niezgodny z art. 42 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 i z art. 78 konstytucji. Projekt w tym zakresie przedstawił Senat Rzeczypospolitej Polskiej. Wnioskodawcy proponowali zagwarantowanie oskarżonemu lub obwinionemu prawa do zaskarżenia orzeczenia, w którym sąd, prezes sądu lub referendarz sądowy, negatywnie przesądził o możliwości korzystania z pomocy obrońcy z urzędu, odmawiając wyznaczenia obrońcy lub cofając je. Projekt ustawy ma dotyczyć postępowań prowadzonych na podstawie Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Pozytywne opinie podmiotów opiniujących stanowiły podstawę do dalszych prac. Niemniej jednak nadzwyczajna komisja kodyfikacyjna, po uwzględnieniu opinii wyrażonych na piśmie oraz w trakcie prac podkomisji i komisji, przedstawiła projekt zmieniony pod względem merytoryki i systematyki, aczkolwiek projekt, który nie odbiega od propozycji czy od wizji przedstawionej przez Senat. I tak w art. 1, dotyczącym art. 78 § 2 Kodeksu postępowania karnego, w zasadzie utrzymana została treść zaproponowana wcześniej przez Senat, zmieniona o tyle, że została wyrzucona końcówka zdania z wcześniejszej propozycji. Zmieniony został za to art. 80a, który otrzymał nowe brzmienie. Z kolei w art. 3, dotyczącym art. 81 § 1, zostały dodane § 1a i 1b, co zmieniło kwestie merytoryczne, jak i została w tym zakresie zmieniona systematyka. W art. 4, dotyczącym art. 87a, został ten przepis zmieniony i otrzymał on nowe brzmienie. Art. 5 dotyczył Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Został on w zasadniczy sposób zmieniony poprzez zmianę jego treści i systematyki. Skreślony został z kolei art. 6, który wcześniej odnosił się do Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. I ostatni artykuł, art. 7, dotyczący vacatio legis, został zmieniony w ten sposób, że ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni, co ma istotne znaczenie o tyle, że od 1 lipca następuje zmiana Kodeksu postępowania karnego. Stąd też taka zaproponowana zmiana przez Komisję Nadzwyczajną do spraw zmian w kodyfikacjach. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach wnoszę o przyjęcie zaproponowanego projektu. Dziękuję bardzo.