Mówca: Anna Grodzka
Data: 2014-03-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mówimy dzisiaj o dwóch projektach, które tak naprawdę zawierają bardzo podobną treść. Chciałabym po prostu przypomnieć, że formalnie w Polsce obowiązuje dziś 40-godzinny dzień pracy, maksymalnie jest to 48 godzin pracy, ale te dodatkowe godziny powinny być ekstra, sowicie wynagradzane. Niestety, tak nie jest. Według badań Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, OECD, statystyczny Polak poświęca na pracę aż 1929 godzin rocznie, tj. ponad 46 godzin tygodniowo. Ostatnio koalicja PO-PSL uchwaliła, wbrew całej opozycji, ustawę o deregulacji czasu pracy, która spowodowała, że pracownicy polskiego handlu detalicznego pieniędzy za nadgodziny raczej nie zobaczą. W Polsce średni czas pracy to 1929 godzin rocznie, a w Europie - 1765, czyli w Polsce pracujemy ok. 4,5 tygodnia więcej, niż pracuje się w Europie. Pod tym względem wyprzedzają nas w Europie tylko Rosjanie i ostatnio Grecy. Jesteśmy na szarym końcu, Polacy są bardzo zapracowanym narodem, a pracownicy handlu są zapracowani jeszcze bardziej niż inni. Co do problemów pracowników handlu, na które powołano się w uzasadnieniu poselskiego projektu ustawy, trzeba powiedzieć, że średnia płaca sprzedawców według danych GUS za 2012 r. wynosi 1645 zł, z czego większość, o ile ma szczęście, bo ma umowę o pracę, zarabia ok. 1450 zł. Reszta zarabia minimalki w agencjach pracy tymczasowej, bez żadnej ochrony pracy. To nędza, za to po prostu nie da się żyć. I to jest właśnie problemem pracowników handlu: niska płaca, praca w maksymalnym czasie pracy, bardzo trudna i ciężka. A co proponują wnioskodawcy projektu ustawy pracownikom? Nie proponują sprzedawcom większej płacy. Twierdzą, że zyski przedsiębiorstw handlowych na tym nie ucierpią. Ale to nie podniesie płac sprzedawców ani kasjerów. Nie proponują również więcej wolnego czasu na odpoczynek, dla rodziny, właśnie na to, na co powołują się - możliwość korzystania ze sportu czy z kultury, dlatego że dzień pracy pracownika handlu jest bardzo długi. Projektodawcy tych ustaw proponują obowiązek odpoczywania akurat w niedziele. A przecież na rynku, na którym mamy 14-procentowe bezrobocie, w państwie, z którego wyemigrowało za pracą dodatkowe dwa miliony ludzi, można skracać czas pracy, skracać przynajmniej bez obniżania płac. Można to zrobić, ale projektodawcy ustawy nie pomyśleli o tym, bo wcale nie chodzi o dobro pracowników handlu. Wymuszenie zakazu handlu w niedziele nie skróci czasu pracy. Skróciłoby go obniżenie tygodniowego czasu pracy np. z 40 do 36 godzin, ale tego wnioskodawcy nie proponują. Skrócenie czasu tej przecież bardzo trudnej pracy wymusiłoby na właścicielach marketów zwiększenie zatrudnienia i dałoby ludziom więcej czasu na odpoczynek i - jak piszą wnioskodawcy - na kontakt z rodziną czy korzystanie ze sportu. Uświadomić sobie należy, że do 2-3-procentowego bezrobocia Polska już tak szybko nie powróci. Nie wróci dopóty, dopóki nie zerwiemy z neoliberalną gospodarką, która rok po roku czyni biednych biedniejszymi, a bogatych bogatszymi, dopóki będziemy tylko eksporterem taniej siły roboczej, a zamiast własnych marek będziemy sprzedawać produkty kooperacji i outsourcing prostych usług. Dwucyfrowe bezrobocie będzie trwać dopóty, dopóki nie dokonamy reindustrializacji, dopóki nauka i postęp technologiczny nie spowodują cywilizacyjnego skoku, a to wymaga wysiłku całego społeczeństwa i odpowiedniej polityki gospodarczej, polityki społecznej. W uzasadnieniu wnioskodawcy projektu dotyczącego zakazu pracy w niedziele argumentowali, że ich intencją jest wyjście naprzeciw interesom przepracowanych sprzedawców. A czy rzeczywiście tak robią? Dlaczego nie chcą wyjść naprzeciw interesom wszystkich pracowników, równie zapracowanych, wszystkich Polaków? Gdyby rzeczywiście o to chodziło, a nie o frekwencję na niedzielnej mszy, to zaproponowalibyście skrócenie czasu pracy, a nie zakaz pracy w niedziele. Zakaz pracy w niedziele nie wychodzi naprzeciw realnym problemom pracowników handlu, nie spowoduje skrócenia czasu pracy. Spowoduje, że także pracownicy handlu nie będą mogli w tym dniu dokonać niezbędnych zakupów. Jeśli sprzedaż będzie zakazana, nie będą mieli kiedy zrobić tego ani w dni powszednie, ani nie zrobią tego w niedziele. A przecież nie chodzi tutaj o to, żeby tylko pracownikom handlu umożliwić dokonanie zakupów. Chodzi o całą rzeszę zapracowanego społeczeństwa. O tym, jak ważna jest możliwość dokonania zakupów w weekend, świadczą kolejki, jakie właśnie w te dni ustawiają się przy kasach marketów i dyskontów, a także powiększone obroty we wszystkich sklepach. Twój Ruch nie poprze tego nacechowanego ideologicznie i nierozwiązującego żadnych ludzkich problemów projektu nowelizacji Kodeksu pracy zakazującego pracy w niedziele. Dziękuję bardzo. (Oklaski)