Mówca: Maciej Orzechowski
Data: 2011-12-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ja z pokorą przyjmuję słowa mojego przedmówcy o rzekomym braku znajomości historii, ale skoro jest takim świetnym historykiem, to powinien pamiętać, co powiedział Winston Churchill. Otóż powiedział on, że mówcy powinni mieć na uwadze nie tylko to, żeby wyczerpać temat, ale również to, żeby nie wyczerpać słuchaczy. (Wesołość na sali, oklaski) Ze względu na niewielką ilość czasu nie wyczerpię tego tematu, będę mówił o wspólnej polityce zagranicznej. Często w polityce zagranicznej pojawia się teraz obraz wzburzonego morza, po którym płynie okręt zwany Europą. Ale nie czarujmy się, na tym morzu jest więcej okrętów. W związku z widocznym w ostatnich latach przeobrażeniem się globalnego systemu międzynarodowego w wielobiegunowy państwa określane jako wschodzące potęgi, tzw. emerging powers, głównie Chiny, Indie, Brazylia i Rosja, a także państwa pretendujące do roli mocarstw regionalnych, jak Turcja, Indonezja, Pakistan czy RPA, odgrywają coraz ważniejszą rolę gospodarczą i polityczną. To również cały czas powinniśmy mieć na uwadze, bo przecież kryzys w Europie nie zatrzymał ingerencji tych państw, nie zatrzymał ich ekspansji oraz nie zlikwidował ich interesów. Często teraz w Europie mówi się o zarządzaniu kryzysowym, o tzw. crisis management. Nie wiem, dlaczego, ale koledzy z prawej strony polskiej sceny politycznej chcą zarządzać strachem, chcą wprowadzić swoisty fear management. Wyrazem tego jest coraz bardziej widoczna obecność Chin, Indii i Brazylii nie tylko w Afryce, Azji czy Ameryce Łacińskiej, ale również na obszarze Unii Europejskiej. Kraje te wzmacniają tam swoją obecność, biorą aktywny udział w międzynarodowych negocjacjach handlowych i klimatycznych, uczestniczą w pracach G20, wreszcie współpracują z innymi gospodarkami, jest to nie tylko Unia Europejska, ale również tzw. BRIC, czyli Brazylia, Rosja, Indie i Chiny, czy IBAS, czyli Indie, Brazylia i RPA, oraz wspierają reformy i przekształcenia ONZ. Parlament Europejski niedawno zlecił londyńskiemu instytutowi European Council on Foreign Relations przeprowadzenie badań na temat polityki i relacji zewnętrznych Unii. W badaniach udział wzięło 80 ekspertów z 27 krajów członkowskich. Wyniki, choć może w dużej mierze przewidywalne, momentami zaskakują, a nawet szokują. Spójność polityki zagranicznej udało się wypracować wobec terroryzmu. W Unii Europejskiej współpracuje się z wieloma państwami, a najlepiej dogaduje się z USA. Nic dziwnego, bowiem chodzi o relacje w zakresie międzynarodowych korporacji, wymiany danych osobowych czy też współpracy regionalnej. Jednak współpraca załamuje się na poziomie konkretnych działań, takich jak interwencja w Afganistanie. Co do zmian w starych krajach Unii, to wizje współpracy w ramach poprawy ochrony środowiska są już o wiele bardziej spójne. Inaczej to wygląda w przypadku relacji z Rosją. Tu im dalej od wewnętrznych zmian w tym kraju, tym lepiej. Co do problemów globalnych Unia Europejska i Rosja mają podobną wizję, nawet jeśli dotyczy ona wspólnej obrony granic, gdy jednak dyskusja wkracza w obszar wolności mediów, to Moskwa kategorycznie odgradza się. To właśnie w kwestii praw człowieka Unia Europejska radzi sobie najgorzej, mimo że jest to fundament jej działań, a to uderza w istotę Wspólnoty. W kwestiach łamania praw Unia potrafi interweniować niestety tylko tam, gdzie ma swoje interesy gospodarcze, lub tam, gdzie problemy są mniejsze. Kończąc, chciałbym zadedykować mojemu przedmówcy jeszcze jeden cytat, bo padło tu wiele mocnych słów w stosunku do moich kolegów i moich koleżanek. Bernard Werber mówił: patrz, gdzie uderza przeciwnik, często jest to właśnie jego najsłabszy punkt. Dziękuję. (Oklaski)