Mówca: Joanna Frydrych
Data: 2021-02-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny dotyczące projektów ustaw zawartych w drukach nr 578 i 907. Podczas wczorajszego posiedzenia komisji procedowano nad dwoma projektami ustaw. Pierwszy to senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, zawarty w druku nr 578. Drugi projekt to poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 907. Przypomnę, że senacki projekt ustawy był odpowiedzią na wniosek, jaki zaproponowali grupie senatorów pan Jarosław Maciej Goliszewski i pan Leszek Stall jako inicjatorzy i autorzy apelu 141 byłych opozycjonistów i represjonowanych o naprawę emerytalnej fikcji ustawowej, dr Grzegorz Kostrzewa-Zorbas, autor propozycji regulacji i jeden z sygnatariuszy apelu, oraz prof. Tomasz Siemiątkowski, społeczny konsultant. Senacki projekt ustawy został jednogłośnie przyjęty przez Senat 18 sierpnia 2020 r. i do dnia wczorajszego czekał na pierwsze czytanie. Projekt ustawy zakłada prawo do przeliczenia świadczeń emerytalno-rentowych oraz kapitału początkowego i przyjęcie przeciętnego wynagrodzenia w okresach, w których opozycjoniści i osoby represjonowane ze względów politycznych byli pozbawieni możliwości wykonywania pracy w dotychczasowym zawodzie. Projekt zakłada również, aby w przypadku umieszczenia osoby uprawnionej w domu pomocy społecznej różnicę między wysokością opłat ponoszonych przez tę osobę a rzeczywistym kosztem pobytu pokrywał Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Natomiast poselski projekt ustawy wpłynął do Sejmu 15 stycznia 2021 r. i podczas prac komisji był projektem wiodącym. Przedmiotowy projekt ustawy dokonuje zmian w 11 ustawach. Projekt ten konsumuje zapisy senackiego projektu ustawy oraz zawiera dodatkowe rozwiązania, takie jak przyznanie przez szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych osobom uprawnionym dodatku pieniężnego na pokrycie w całości kosztów zakupu wyrobów medycznych. Ustawa zakłada zwiększenie progów dochodowych uprawniających do jednorazowej pomocy i okresowej pomocy pieniężnej oraz umożliwia przyznanie pomocy pieniężnej jednorazowej dwa razy w roku. Kolejne rozwiązanie to prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 5 dni dla działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych pozostających w zatrudnieniu. Po trzecie, rozszerzenie katalogu osób, które mogą skorzystać ze świadczenia pieniężnego przysługującego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w latach 1937-1956. Zmiana ma na celu zniesienie cenzury czasowej i umożliwi przyznanie prawa do świadczenia pieniężnego osobom zesłanym lub deportowanym przez władze ZSRR w dłuższym przedziale czasowym. Podczas prac komisji zostało zgłoszonych sześć poprawek, z czego pięć zostało przyjętych, dwie zostały odrzucone. Odrzucone poprawki dotyczyły bardzo ważnej kwestii, a mianowicie źródła finansowania. Chodzi o dopłaty dla osób uprawnionych, które miałyby być nie z budżetu samorządu, a ze środków Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Odrzucone poprawki zostały zgłoszone jako wnioski mniejszości. W imieniu klubu parlamentarnego składam dodatkowe dwie poprawki dotyczące art. 15 ust. 1. Poprawka ta uwzględni sytuacje życiowe osób uprawnionych, takie jak np. długotrwała choroba, i pozwoli złożyć wniosek w terminie późniejszym, a wypłata nastąpi od czerwca 2021 r. Druga poprawka dotyczy art. 16. Umożliwi ona szefowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wcześniejsze przyjmowanie wniosków o potwierdzenie utraty prawa do wykonywania zawodu przed datą złożenia do ZUS. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt służy przywróceniu sprawiedliwości i godności oraz częściowemu zrekompensowaniu negatywnych skutków ekonomicznych osobom dotkniętym represją ze względów politycznych i działaczom opozycji antykomunistycznej. Proponowane rozwiązania są bardzo potrzebne i oczekiwane przez środowisko tak bardzo zasłużone dla Polski. Wprowadzenie nowych przepisów to nasz moralny obowiązek. Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska (Dzwonek) poprze projekt ustawy. Dziękuję. (Oklaski)