Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2016-11-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam przyjemność przedstawić stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników. Analizując pierwotny projekt ustawy, ja oraz wielu rolników, z którymi rozmawiałem, byliśmy niemile zaskoczeni, iż ułatwienie możemy znaleźć jedynie w tytule projektu. Pozostałe przepisy to całkowite zaprzeczenie jasności, przejrzystości oraz uproszczenia zasad i warunków prowadzonej przez rolników produkcji i sprzedaży żywności. Sądziłem, że nowy rząd, nowe kierownictwo ministerstwa rolnictwa będzie starało się uniknąć błędów poprzedników, którzy przygotowali projekt ustawy o sprzedaży bezpośredniej dla niewielkiej, kilkudziesięcioosobowej grupy rolników. Wciąż panuje mylne i szkodliwe przekonanie, że prawo ma być dla urzędników, często dla urzędników z Unii Europejskiej, a nie dla obywateli. Ponownie cisną się na usta słowa Mikołaja Reja: Prawo jest jak pajęczyna. Przebije się bąk, ugrzęźnie muszyna. Chciałbym zwrócić uwagę państwa posłów, że w proponowanej przez rząd ustawie, która co prawda wprowadza definicję rolniczego handlu detalicznego, nie ma mowy o rolniku czy gospodarstwie rolnym. Powszechnie są natomiast używane sformułowania: podmiot działający na rynku spożywczym, przedsiębiorca oraz zakład prowadzący rolniczy handel detaliczny. Z ustawy wynika zatem, że jej adresatem nie jest rolnik wraz z prowadzonym przez siebie gospodarstwem rolnym, ale przedsiębiorca i jego zakład. W tym kontekście nie dziwi konieczność spełnienia wymagań sanitarnych zawartych w unijnych rozporządzeniach, które notabene dedykowane są przedsiębiorcom sektora spożywczego. W przypadku produkcji na szeroką, masową skalę, w dużych zakładach przetwórczych oczywiste jest, że należy zapewnić najwyższy poziom bezpieczeństwa i higieny produktów żywnościowych. Należy jednak wyraźnie odróżnić i oddzielić wymogi, jakie muszą spełniać przedsiębiorstwa spożywcze, od tych, jakie rolnicy, którzy z jednej strony ograniczeni są limitami ilościowymi sprzedawanej żywności, a z drugiej - niewielką kwotą zwolnienia z podatku będącą limitem kwoty wolnej od podatku. Prawdopodobnie ta sprzedaż nie będzie działała na taką skalę, jak się ministerstwo spodziewa, a pewnie będzie działała, tak jak dotychczas, w szarej strefie. Rolnicy od wielu lat proszą o taką ustawę, która będzie jasna, prosta i czytelna. Ustawę, która wyraźnie i konkretnie wskaże wymogi i warunki, jakie należy spełnić, aby móc wyprodukować i sprzedać żywność pochodzącą z własnego gospodarstwa. Taki właśnie projekt ustawy został złożony przez klub Kukiz’15 już w styczniu, czyli ponad 10 miesięcy temu. Projekt opiera się na bezpośrednim kontakcie między rolnikiem a konsumentem, na ich wzajemnym zaufaniu, czyli na tym, czego brakuje rządowemu projektowi. Rządowy projekt niestety nie uwzględnił zaufania i bezpośredniej odpowiedzialności rolnika za wyprodukowaną żywność jako podstawowej normy. Wraz z ustawą przedstawiono część projektów rozporządzeń określających m.in. wysokość kar za różnego rodzaju przewinienia oraz sposoby kontrolowania i monitorowania niedozwolonych substancji. Zabrakło przy tym najważniejszego z perspektywy rolników rozporządzenia, a mianowicie określającego konkretne wymogi sanitarne, jakie będą musiały spełniać pomieszczenia, w których przetwarzana będzie żywność. Przypomnę państwu posłom: Prace nad ustawą trwają już od co najmniej 9 miesięcy i w tym długim czasie nie zdołano przedstawić projektu rozporządzenia kluczowego dla całej ustawy. Obiecywano, że ustawa zacznie działać od 1 stycznia 2017 r., czyli już za 1,5 miesiąca. Ale w jaki sposób będzie to możliwe, skoro nie ma przepisów mówiących, gdzie i jak można przetwarzać żywność? Jak możemy głosować za ustawą lub przeciwko niej, nie mając najważniejszych przepisów? Dodatkowo w trakcie posiedzenia komisji rolnictwa okazało się, że notyfikacja rozporządzenia może trwać nawet do 18 miesięcy, co oznacza kolejne 1,5 roku w zawieszeniu. Podejście ministerstwa rolnictwa należy w tej kwestii uznać za wysoce nieodpowiedzialne i lekceważące w stosunku do tysięcy rolników oraz konsumentów, którzy od lat czekają na ustawę, która rzeczywiście ułatwiłaby im działanie. Chcąc poszerzyć krąg osób zainteresowanych tą ustawą, na ręce pana marszałka złożymy poprawkę. (Dzwonek) Podsumowując, mam nadzieję, że przyszła ustawa będzie miała na celu przede wszystkim dobro rolników i konsumentów, ponieważ tylko taka ustawa zyska aprobatę klubu Kukiz’15. Dziękuję. (Oklaski)