Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2016-10-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie przedstawionego przez prezesa Rady Ministrów raportu na temat stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działań realizowanych w tym zakresie w 2015 r. ujętego w druku nr 493 po przedstawieniu stanowiska komisji ujętego w druku nr 560. Szanowni państwo, oczywiście nikogo nie trzeba przekonywać, że działania na rzecz szeroko pojmowanego bezpieczeństwa w ruchu drogowym to zadania niezwykle ważne i doniosłe. Powodów jest wiele, ale 11 tys. ciężko rannych ofiar wypadków i prawie 3 tys. ofiar śmiertelnych w roku 2015 to liczby, które głośno krzyczą. To liczby, ale i osoby znane z imienia i nazwiska, ofiary, które powinny być wyrzutem dla naszego państwa - że być może zrobiono do tej pory za mało. Choć trzeba też uczciwie powiedzieć, że w ostatnich latach widać spadek liczby wypadków, a co za tym idzie, również liczby ofiar. Raport przedstawiony Wysokiej Izbie jest bardzo merytoryczny, a ponadto został przedstawiony w przystępnej i czytelnej formie. Zawiera zagregowane informacje dotyczące sytuacji w całej Polsce, także w odniesieniu do innych państw Wspólnoty Europejskiej. Z ogólnych danych płynie szereg wniosków, z których najważniejszy jest chyba ten, iż pomimo tego, że ilość wypadków i ofiar spada, to nadal Polska znajduje się w czołówce tej niechlubnej klasyfikacji. Prawdopodobnie dzieje się tak m.in. dlatego, że działania w zakresie BRD nacechowane były pewnego rodzaju rozproszeniem i akcyjnością, że brakowało skorelowanych działań w obszarze realnym, a czasem nawet forsowano pomysły po prostu złe. Nie mówię tutaj tylko i wyłącznie o poziomie rządowym i parlamentarnym, ale o całym systemie, na który składają się wszystkie, od największej do najmniejszej, organizacje. Zresztą tezy te znajdują potwierdzenie w rekomendacjach raportu, gdzie autorzy postulują m.in. reformę systemu zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego, wdrożenie innowacyjnych narzędzi pozwalających na gromadzenie i udostępnianie informacji w zakresie BRD oraz analizę prawa w tym zakresie. Ten punkt widzenia w pełni popieramy. W raporcie znajdujemy m.in. szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa ruchu drogowego w poszczególnych województwach. Oczywiście trudno w formule 5-minutowej wypowiedzi odnieść się do tak szerokiego zestawu danych, uwagę zwracają jednak różnice w poszczególnych kategoriach, np. udział nadmiernej prędkości w ogólnej liczbie wypadków wynosi od 18 do 32% w różnych województwach, a udział przypadków najechania na drzewo - od 2 do 14%. Pojawia się pytanie, czy powodem tak dużych różnic może być inna metodologia lub po prostu różna wrażliwość na określone czynniki. To naszym zdaniem wymaga wdrożenia dokładniejszych narzędzi do kolekcjonowania danych, tym bardziej że w tych kategoriach nie ma np. wymuszeń, a osobiście jestem głęboko przekonany, że było ich nie mniej niż tych z kategorii przypadków najechania na drzewo. W zakresie monitoringu zachowań zwraca uwagę duża ilość przekroczeń prędkości, z tym że ilość przekroczeń o ponad 10 km/godz. na szczęście stanowi niewielką ich część, a najwięcej notuje się ich, paradoksalnie, na tych najbezpieczniejszych drogach. Z raportu wynika, że dużo przekroczeń występuje na stosunkowo dobrych drogach, na obszarach zabudowanych oraz na przejściach dróg prowadzących przez wsie i miasta. Niepokoi więc fakt wstrzymania przez rząd przetargów na budowę dróg, gdyż to właśnie nowe drogi mają wyprowadzać ruch tranzytowy poza granice miast i wsi. Oczywiście problem jest szerszy niż tylko budowa dróg i wymaga poważnych konsultacji. Co do innych ważnych informacji, należy zauważyć, iż prawie 65% pojazdów na polskich drogach nie zapewnia wystarczającego poziomu bezpieczeństwa. W tym obszarze nie było żadnej rozsądnej kampanii społecznej ze strony Rady BRD, a do tego rząd daje 500 zł miesięcznie na sprowadzanie kolejnych szrotów z zagranicy. Myślę, panie ministrze, że ten problem trzeba jakoś uregulować, tak żeby tych szrotów nie przybywało, bo one faktycznie obniżają poziom bezpieczeństwa. Ja, prawdę mówiąc, przeraziłem się, kiedy w raporcie wyczytałem, że aż 7% dzieci jeździ samochodami bez żadnego zabezpieczenia. Ten obszar od samego początku powinien być absolutnie priorytetem, powinien być objęty programem zero tolerancji. O taką akcję w tym zakresie apeluję do rządu. Autorzy przedstawili m.in. bardzo ważny aspekt ekonomiczny związany z kosztami zdarzeń drogowych, które w 2014 r. wyniosły prawie 50 mld zł. To porażająca kwota, która zmusza do działania. Na zakończenie w raporcie mamy wstępną ocenę dotychczasowej polityki państwa w obszarze BRD oraz rekomendacje na przyszłość. W raporcie zabrakło jednak naszym zdaniem pogłębionej analizy na temat ofiar śmiertelnych. Tymczasem każdy z takich przypadków przeanalizowany indywidualnie pozwoliłby szczegółowo rozpoznać przyczyny. (Dzwonek) To pozwoliłoby z kolei określić, jakie działania przyniosą spektakularny skutek w tym obszarze. Ponadto odniesienie do szkolenia - przecież statystyki te muszą znaleźć odzwierciedlenie w programach szkolenia dla kierowców. Dane te powinny być na bieżąco analizowane i na ich podstawie powinny być modyfikowane programy szkolenia na każdym poziomie. Zabrakło jeszcze wielu innych rzeczy, ale nie mam już czasu. Tak że zasadniczo zgadzamy się z wnioskami z raportu, ale, szanowny panie ministrze, dziękując za to, że pan był uprzejmy osobiście tutaj przedstawić ten raport, jednak oczekujemy znacząco pogłębionej analizy oraz bardzo szerokiej dyskusji w tej dziedzinie. Dziękuję bardzo.