Mówca: Maciej Lasek
Data: 2023-03-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Celem projektu ustawy o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia jest dostosowanie polskich przepisów do przepisów Unii Europejskiej. Mimo że przepisy te są bezpośrednio stosowane, państwa członkowskie zostały zobowiązane do wskazania organów udzielających homologacji oraz do stworzenia na mocy prawa krajowego podstaw do powołania służby technicznej wraz z odpowiednimi procedurami. Projekt ustawy wyznacza dyrektora TDT do pełnienia funkcji organu udzielającego homologacji oraz organu nadzoru rynku. Projekt utrzymuje też aktualny krajowy system homologacji dotyczący sposobu montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem oraz wprowadza dodatkową możliwość uzyskania homologacji zgodnie z regulaminem ONZ nr 115. Obie procedury będą funkcjonować równolegle, a wybór procedury należeć będzie do podmiotów chcących dokonywać montażu takich instalacji w pojazdach. Według projektodawcy dotychczas wydane świadectwa homologacji sposobu montażu instalacji do zasilania gazem zachowają ważność po wejściu w życie ustawy, zatem możliwy będzie dalszy montaż instalacji w oparciu o te świadectwa. W projekcie wprowadzono także procedurę zawieszenia wydanego świadectwa homologacji montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu w przypadku stwierdzenia zagrożenia, np. dla bezpieczeństwa ruchu drogowego na skutek montażu takiej instalacji. Niestety, przewidziany poziom opłat, które mogą ponosić przedsiębiorcy podczas kontroli montażu instalacji gazowych przez pracowników TDT, jest, można powiedzieć, nie do przyjęcia. Stawka za godzinę pracy inspektora podczas prowadzenia kontroli określona została na 3,75% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, czyli 274,87 zł, a maksymalna opłata za przeprowadzenie kontroli jest założona na poziomie 8000 zł. Dla porównania: stawki opłat pobieranych przez inspekcję weterynaryjną wynoszą maksymalnie 112,80 zł za pierwszą godzinę kontroli i za każde kolejne 15 minut - 14,80 zł. Stawki za kontrolę jakości handlowej wynoszą 120-150 zł za godzinę i ponoszone są jedynie przy negatywnym wyniku kontroli. A np. stawki Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa wynoszą od 2022 r. 55 zł za godzinę pracy kontrolera. Przy założonej w projekcie maksymalnej opłacie za przeprowadzenie kontroli na poziomie 8 tys. zł przy tej stawce, która została zaproponowana, kwota ta odpowiadać będzie 29 godzinom pracy kontrolera. Przy czym nie wiemy, jak bardzo czasochłonne są czynności obciążone opłatą, i nie wiadomo, co do nich będzie zaliczane. Nie przewiduje się również żadnej ścieżki weryfikacji dostępu przedsiębiorcy do danych o czasie i czynnościach wykonanych w ramach naliczonej opłaty czy odwołania w tym zakresie. Nie wiadomo, czy czas dojazdu kontrolera do przedsiębiorcy będzie zaliczany do czasu wykonywania czynności kontrolnych. Nie wiadomo, czy kontrola po wydaniu zaleceń będzie nową kontrolą, czy kontynuacją tej, w ramach której wydano zalecenia naprawcze, i czy w związku z tym będzie rozliczana dodatkowo, czy też będzie wolna od opłat. Brak jest również ograniczeń co do liczby kontroli, które przecież mogą być spowodowane np. nieuprawnionymi donosami, czy ich częstotliwości albo określenia górnego limitu opłat w ciągu roku dla jednego przedsiębiorcy. Dla większości warsztatów montujących instalacje gazowe w pojazdach kwota opłaty za kontrolę na poziomie 8 tys. zł nierzadko stanowi kwotę ich miesięcznego dochodu lub nawet go przekracza i może być dla nich zabójcza. Należy podkreślić, że naliczenie opłat w maksymalnej wysokości jest wysoce prawdopodobne. Realne jest także ryzyko używania donosów celem sprowokowania kontroli jako sposobu na pozbycie się konkurencji, dlatego ograniczenie się jedynie do ustalenia maksymalnej kwoty kontroli jest dla przedsiębiorców nie do przyjęcia. Wnosimy, panie marszałku, o urealnienie tych założeń i przyjęcie stawki za godzinę pracy podczas kontroli maksymalnie na poziomie 2% przeciętnego wynagrodzenia, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że maksymalna wysokość opłaty za czynności kontroli zgodności montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem nie może być wyższa niż 4 tys. zł. Jeżeli te poprawki nie uzyskają poparcia podczas dalszych prac nad projektem, klub Koalicji Obywatelskiej wstrzyma się od głosu i doprowadzi do zmniejszenia wysokości wymienionych opłat oraz wprowadzenia mechanizmów umożliwiających ich weryfikację podczas prac w Senacie. Bardzo dziękuję. (Oklaski)