Mówca: Sprawozdawca Marcin Święcicki
Data: 2012-04-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić państwu sprawozdanie połączonych Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Finansów Publicznych o trzech rządowych projektach ustaw: o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Jersey o wymianie informacji w sprawach podatkowych, sporządzonej w Londynie dnia 2 grudnia 2011 r. (druki nr 278 i 308), o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Jersey w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w odniesieniu do przedsiębiorstw eksploatujących statki morskie lub statki powietrzne w transporcie międzynarodowym, sporządzonej w Londynie dnia 2 grudnia 2011 r. (druki nr 279 i 309) i o ratyfikacji Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Jersey w sprawie unikania podwójnego opodatkowania osób fizycznych, sporządzonej w Londynie dnia 2 grudnia 2011 r. (druki nr 280 i 310). Marszałek Sejmu w dniu 3 kwietnia skierowała do Komisji Finansów Publicznych i Komisji Spraw Zagranicznych do pierwszego czytania wszystkie trzy wyżej wymienione projekty ustaw. Komisje na posiedzeniu w dniu 12 kwietnia przeprowadziły pierwsze czytanie wszystkich trzech wspomnianych wyżej projektów i przez aklamację wnoszą o przyjęcie ich bez poprawek. Pozwolę sobie najpierw na maleńkie wyjaśnienie. Wyspa Jersey - co to takiego jest? Nie jest to państwo, jest to terytorium zależne od Wielkiej Brytanii, które jednakże nie jest częścią Wielkiej Brytanii, ale ma zapewnioną ochronę wojskową i bezpieczeństwa przez Wielką Brytanię. Również królowa brytyjska jest głową państwa, ale Jersey ma swój własny parlament, własny rząd, własne ustawodawstwo. Związane jest również walutowo z Wielką Brytanią - funt Jersey wymienia się na funta brytyjskiego w skali 1:1. Jersey nie jest częścią Unii Europejskiej, nie ma też żadnej umowy stowarzyszeniowej z Unią Europejską, ale na podstawie protokołu nr 3 aktu przystąpienia Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej do Wspólnot Europejskich wchodzi w obszar unii celnej Unii Europejskiej. Natomiast Jersey nie ma obowiązku przyjmowania dyrektyw podatkowych czy prawa korporacyjnego, czy dyrektyw dotyczących prania brudnych pieniędzy, przyjmowanych przez Unię Europejską. Jeśli chodzi o te trzy umowy, to ich podpisanie zgodnie z konstytucją wymaga upoważnienia w formie ustawowej udzielanego przez Sejm i Senat, dlatego że dotyczą one materii regulowanej przez nasze ustawy. Jeśli chodzi o pierwszą umowę dotyczącą wymiany informacji, to jest to umowa krótka, składająca się z dwóch artykułów. Jeden artykuł upoważnia prezydenta do podpisania tej umowy i drugi artykuł mówi o jej wejściu w życie w 14 dni od dnia ogłoszenia. Co jest najważniejszego w pierwszej umowie z Jersey dotyczącej wymiany informacji? Dotyczy ona wymiany informacji w sprawach podatkowych, dotyczących podatku dochodowego, podatku od osób fizycznych i podatku od produktów. Jest to umowa oparta na modelowych umowach przygotowanych przez OECD. Na podstawie tej umowy Polska może otrzymać od Jersey i Jersey od Polski wszelkie informacje dotyczące podstawy wymiaru podatku, jakie mogą być potrzebne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania podatkowego w Polsce. Umowa ta, proszę państwa, zakłada również możliwość uczestnictwa przedstawicieli obu stron w kontroli podatkowej w charakterze obserwatorów, z pełnym dostępem do przeprowadzanej kontroli, z możliwością wykorzystania wszelkich informacji zebranych w czasie kontroli do prawidłowego wymiaru podatku przez jedną ze stron. Umowa zakłada również pewną poufność danych. One mogą być wykorzystane tylko do celów podatkowych, nie mogą być wykorzystane np. do celów politycznych. Umowa ta też nie umożliwia screeningu, przeszukiwania wszelkich danych. Muszą one dotyczyć konkretnego przypadku, konkretnego postępowania podatkowego. W tych ramach można żądać informacji, czy też żądać kontroli. W sumie umowa umocni naszą bazę informacyjną umożliwiającą ściąganie podatków, ustalenie prawidłowości deklarowanych podstaw opodatkowania. Stanowi ona jedną z wielu umów, które Polska zamierza w tej sprawie zawrzeć z tymi wszystkimi krajami czy terytoriami, czy jurysdykcjami, które stanowią raje podatkowe. Nie zawieramy z tymi krajami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, takich klasycznych, pełnych umów, których elementem jest również wymiana informacji, dlatego że te kraje czy te terytoria, czy te jurysdykcje ciągle jeszcze przy zawieraniu takiej pełnej umowy mogłyby wykorzystywać jakieś schematy podatkowe, które by prowadziły do unikania płacenia pełnego podatku. Jeśli chodzi o drugą umowę, to dotyczy ona eksploatacji statków morskich i statków powietrznych. Jest to krótsza umowa, ma tylko 7 artykułów, a najważniejszy z nich stanowi, że firmy zarejestrowane na terytorium drugiej strony są opodatkowane w kraju, gdzie faktycznie sprawowany jest zarząd. Tak więc można dokonać kontroli tego, czy np. zarząd firmy przewozowej, morskiej czy lotniczej, prowadzącej transport międzynarodowy, zarejestrowanej w Jersey faktycznie tam obraduje, podejmuje uchwały, funkcjonuje, czy funkcjonuje w Polsce. Przytoczę może najważniejszy punkt tej umowy. Art. 5 ust. 1: Zyski z eksploatacji w transporcie międzynarodowym statków morskich lub statków powietrznych podlegają opodatkowaniu tylko na terytorium tej umawiającej się strony, na której terytorium znajduje się miejsce faktycznego zarządu przedsiębiorstwa. To jest najważniejsze postanowienie tej umowy. Wreszcie umowa trzecia dotyczy unikania podwójnego opodatkowania osób fizycznych. Obejmuje ona podatek od osób fizycznych, proszę państwa. Zawiera 16 artykułów, dotyczy dochodów z pracy. Tu jest pewna nowość, mianowicie jeżeli ktoś np. wyjedzie na wyspę Jersey pracować okresowo tylko do 183 dni, to może być opodatkowany tylko w kraju, nie będzie płacił tam podatku. Z kolei odrębnie uregulowana jest sprawa opodatkowania wynagrodzenia dyrektorów, członków rad nadzorczych i tego rodzaju podobnych ciał. Mogą być oni opodatkowaniu w miejscu rezydencji, ale tu też stosuje się tę zasadę unikania podwójnego opodatkowania, czyli część podatku, która została zapłacona w jednym kraju, upoważnia do zwolnienia w drugim kraju, ale ten drugi kraj też może opodatkować zgodnie ze swoimi stawkami. Przewiduje się również porozumienie dotyczące rent i emerytur, mianowicie podatek będzie pobierany tylko w jednym kraju, w jednej jurysdykcji mianowicie tam, gdzie jest rezydencja danego emeryta czy rencisty. Jest to może o tyle istotne, że - nie wiem, czy państwo to wiedzą - na wyspie Jersey jest dość liczna Polonia, mieszka tam ok. 5 tys. Polaków, więc jakby ktoś chciał się przenieść do Polski, tu pobierać emeryturę wypracowaną w Jersey, to będzie płacił podatek tylko w Polsce, tam gdzie będzie przebywał. Umowa zawiera standardowe paragrafy dotyczące unikania podwójnego opodatkowania, czyli jest taka technika, jako jedna z możliwych, że podatek zapłacony w jednym kraju zalicza się do opodatkowania w drugim kraju. Zawiera również interesujący paragraf utworzony w oparciu o modelowe rozwiązania OECD, mianowicie art. 13, tzw. procedurę wzajemnego porozumienia się, którą można wszcząć również z inicjatywy samej osoby zainteresowanej. Jeśli ktoś uzna, że jest jednak podwójnie opodatkowany, niezgodnie z tą umową, może wnioskować o porozumienie się organów podatkowych w obu krajach, tak żeby one stwierdziły, czy faktycznie nie doszło do podwójnego opodatkowania. W związku z tym kraje muszą się porozumieć co do tego, jaki ma być ostateczny wymiar podatku, i ewentualnie zwrócić nadpłaconą kwotę. Proszę państwa, te trzy umowy nie powodują żadnych zmian w naszym ustawodawstwie, nie wymagają żadnych zmian w naszych rozwiązaniach prawnych. Jeśli chodzi o skutki dla budżetu, ocenia się, że będą tu pewne pozytywne skutki. Stanowi to część porządkowania naszych relacji międzynarodowych w zakresie ochrony przed unikaniem podatków, jak również ochrony obywateli przed płaceniem podwójnych podatków. W imieniu dwóch komisji jeszcze raz wnoszę o przyjęcie wspomnianych projektów trzech ustaw. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)