Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2014-07-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Procedowany projekt ustawy ma na celu zwiększenie efektywności i prawidłowości działania organów samorządów adwokatów i radców prawnych w zakresie postępowań dyscyplinarnych. Tak jak moi przedmówcy nie mam najmniejszych wątpliwości co do tego, że bardzo dobrze się stało, iż Senat wystąpił z taką inicjatywą ustawodawczą, co zostało również odnotowane przez inne organy państwa. Moi przedmówcy także o tym mówili. Mogę powiedzieć, że z przyjemnością, zapoznałam się z tymi opiniami, bo także, co jest godne podkreślenia, organizacje samorządowe adwokatów i radców prawnych bardzo dobrze przyjęły tę propozycję. To dobrze wróży nam na przyszłość. Oczywiście, konkretne rozwiązania będą szczegółowo analizowane, co - mam taką nadzieję - nastąpi podczas posiedzeń komisji, ale moim zdaniem najważniejszą rzeczą jest ochrona interesu publicznego jako główna przesłanka nowelizacji, a to z pewnością także wpłynie korzystnie na społeczną ocenę obu środowisk zawodowych, bo nie ukrywajmy, różnie z tym nieraz bywa. Przygotowany pakiet zmian o charakterze ustrojowym i proceduralnym nie tylko nie narusza najważniejszego przepisu zawartego w art. 17 konstytucji, który zobowiązuje samorządy do sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodów zaufania publicznego, podkreślam to, bo jest to bardzo istotne, ale także odpowiada bardzo konkretnym potrzebom społecznym i środowiskowym wynikającym zwłaszcza ze znacznie, może nawet to jest za łagodne określenie, ogromnie wzrastającej na przestrzeni ostatnich lat liczby osób czynnie wykonujących zawody adwokata i radcy prawnego, co oczywiście nastąpiło w konsekwencji otwarcia dostępu do tych profesji. Jeśli chodzi o konkretne regulacje, to chciałabym zwrócić uwagę na kilka propozycji, które z pewnością wpłyną na usprawnienie postępowania dyscyplinarnego w każdym jego stadium, np. dzięki rozwiązaniom proceduralnym dotyczącym zasad doręczeń, szczególnie doręczenia zastępczego, czy też możliwości prowadzenia postępowania w przypadku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa obwinionego, a także dopuszczalności nadania prawomocnemu orzeczeniu sądu dyscyplinarnego klauzuli wykonalności przez właściwy sąd powszechny. Pozytywnie także należy ocenić, co też podkreślali moi przedmówcy, odesłanie w sprawach nieuregulowanych w ustawie Prawo o adwokaturze i ustawie o radcach prawnych w zakresie postępowania dyscyplinarnego do odpowiedniego stosowania przepisów rozdziałów I, II, III Kodeksu karnego. Jest to postulat od dawna wysuwany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie, więc bardzo się cieszę, że takie zmiany są przewidziane w projekcie. Z pewnością umożliwienie korzystania z uregulowań dotyczących zasad odpowiedzialności karnej, jej wyłączenia czy form popełnienia przestępstwa daje szansę ukształtowania postępowania dyscyplinarnego w sposób bardziej sprawiedliwy i rzetelny. Warto także zwrócić uwagę na propozycję zmian ustrojowych, szczególnie powodujących wzmocnienie pozycji rzeczników dyscyplinarnych i uniezależnienie ich od organów samorządów. Dziś jest bowiem tak, że nie jest korzystna rozpowszechniona wśród społeczeństwa opinia o braku obiektywizmu organów dyscyplinarnych wyłonionych ze środowiska adwokatów i radców prawnych. Wydłużenie kadencji organów samorządów do 4 lat powinno pozytywnie wpłynąć na stabilność ich funkcjonowania i na sprawność postępowań dyscyplinarnych. Chciałabym jeszcze na koniec odnieść się do tego, co właściwie wszyscy państwo podkreślali, mianowicie do kwestii ulokowania, mówiąc tak potocznie, samego rzecznika dyscyplinarnego na zewnątrz struktur samorządu. (Dzwonek) Może przemawia przeze mnie właśnie to, że jestem adwokatem, przyznaję się do tego bez bicia. (Poseł Iwona Ewa Arent: Solidarność.) Pamiętajmy o tym, że to są też pewne gwarancje konstytucyjne dotyczące palestry i radców prawnych, przecież bardzo ważne. Mam nadzieję, że te rozwiązania będą właściwe w takim stopniu, że spowodują znaczną poprawę orzecznictwa, że nie trzeba będzie uciekać się do tych sposobów, o których mówiliśmy wcześniej. Chociaż jeśli się okaże, że to nie spełni naszych oczekiwań, to trzeba będzie szukać innych rozwiązań, ale głęboko wierzę w to, że takie rozwiązania będą dobrze realizowane w przyszłości. Z oczywistych powodów mój klub opowiada się za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)