Mówca: Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz
Data: 2015-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Wielce Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polityka państwa ma tworzyć lepsze warunki do funkcjonowania polskich rodzin. Ma dawać im poczucie stabilności i bezpieczeństwa. Polityka państwa musi odpowiadać na potrzeby polskich rodzin. Jak ona powinna wyglądać? Jakim systemem powinna być polityka rodzinna? Odpowiadamy na to pytanie skrupulatnie w tej kadencji, prezentując poszczególne programy rządowe, poszczególne zmiany ustawowe. Bardzo ważnym elementem była zmiana podejścia do tworzenia miejsc opieki nad najmłodszymi. Wprowadziliśmy program ˝Maluch˝, który po latach stagnacji, po momentach, kiedy zamykano żłobki, spowodował rozpoczęcie ofensywnej ich budowy. Jeszcze nie tak dawno, bo w 2007 r. tych miejsc opieki nad najmłodszymi, nad dziećmi do lat 3 było niewiele ponad 370 w całej Polsce, teraz jest ich 2,5 tys. W tym roku przeznaczyliśmy rekordową sumę, 150 mln - nie wliczam środków europejskich, które były inwestowane również w celu zapewnienia możliwości godzenia życia zawodowego z życiem rodzinnym - na rzecz tworzenia miejsc opieki nad najmłodszymi. Bardzo dobrym pomysłem - dziękuję Wysokiej Izbie za akceptację tego - była zmiana dotycząca rodzin wielodzietnych. Jeśli uwzględnia się przekrój i badania dotyczące gospodarstw rodzinnych, to okazuje się, że rodziny wielodzietne wymagają największego wsparcia. Cieszę się, że w tej kadencji parlamentu zmieniliśmy podejście do podatków. Wprowadziliśmy zwiększone ulgi dla rodzin posiadających trójkę, czwórkę i więcej dzieci, umożliwiliśmy również korzystanie z tych ulg tym, których dochód nie pozwalał na odpis od podatku, bo po prostu ich zarobki były zbyt małe, żeby zastosować ulgę. W tym momencie dostają świadczenie, które umożliwia im pełną konsumpcję ulgi podatkowej. Programem, z którego, myślę, wszyscy możemy być dumni, bo za wejściem w życie ustawy o Karcie Dużej Rodziny zagłosowała cała Wysoka Izba, jest właśnie ten program wsparcia rodziny wielodzietnej, rodziny trzy plus, z jednej strony dający możliwość ulgi finansowej na różnego rodzaju usługi i produkty, z drugiej strony oddający odpowiedni szacunek, pokazujący wartość rodziny wielodzietnej, wartość rodziny, która zapewnia bezpieczeństwo demograficzne Polski. To nie tylko ulga ustawowa - np. na przejazdy koleją dla dzieci i rodziców, dla rodziców na zawsze - ale też zmiany w samorządach i promocja tego rozwiązania w samorządach, którym serdecznie za to dziękuję, bo to umożliwia np. tańsze usługi komunalne, korzystanie z wielu rodzajów świadczeń. Nie byłoby też Karty Dużej Rodziny bez systemu wsparcia związanego z włączeniem się w ten program biznesu, przedsiębiorców, właścicieli sklepów, gospodarzy takich miejsc, gdzie karta już dzisiaj może być zastosowana. Dzięki temu po kilku miesiącach, bo ta ustawa weszła w życie 1 stycznia, jest ponad 5,5 tys. takich miejsc w całej Polsce, ponad 1 mln kart już wydano. Nie tylko duże zmiany, ale i suma małych prowadzi do dużej zmiany w polityce rodzinnej. Bardzo ważne było odprowadzanie składek za osoby, które przebywają na urlopie wychowawczym, i to nie tylko za pracujących na umowie o pracę, na etacie, ale również prowadzących własną działalność gospodarczą, ubezpieczonych w KRUS-ie. Niezwykle ważne były zmiany podejścia do finansowania przedszkoli. Dobrze, że jest też program wsparcia budownictwa mieszkaniowego ˝Mieszkanie dla młodych˝, budownictwa, które należy rozwijać. Cały system tworzenia polityki rodzinnej, tworzenia nowych rozwiązań w polityce rodzinnej nie może być czymś jednorazowym, musi być skrupulatnie rozpisany na lata, bo tylko wtedy daje szansę na najważniejszy dla nas efekt, efekt w postaci wzrostu dzietności. Gdy obejmowałem funkcję ministra pracy i polityki społecznej i nakreślaliśmy najważniejsze wyzwania, na pewno była wśród nich polityka rodzinna - ze względu na zmieniającą się sytuację demograficzną, ale też ze względu na wartości, które, myślę, całej Wysokiej Izbie są bliskie. Budowanie pozycji polskiej rodziny jest priorytetem - oprócz walki z bezrobociem, oprócz tworzenia polityki senioralnej, która też jest de facto częścią polityki rodzinnej. Wysoka Izbo! Krokiem milowym w sferze zmian w polityce rodzinnej w Polsce było wprowadzenie urlopów rodzicielskich. Nie tak dawno taki urlop mógł trwać 18 tygodni, teraz jest to rok. Wydłużyliśmy o pół roku możliwość korzystania ze świadczenia macierzyńskiego, z zasiłku macierzyńskiego. Dzisiaj powszechnie stosuje się roczny urlop rodzicielski w odniesieniu do tych wszystkich, którzy pracują, odprowadzają składki, niezależnie od tego, czy chodzi o umowę o pracę na czas określony, umowę na czas nieokreślony, umowę zlecenia, czy o tych, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. Kilka godzin temu dyskutowaliśmy o informacji rządu, o sprawozdaniu z wykonania ustawy wydłużającej urlopy rodzicielskie, statuującej właściwie urlopy rodzicielskie w Polsce. Te rozwiązania, jeśli patrzymy na Europę, przesunęły nasz kraj do czołówki pod względem liczby dni, liczby miesięcy płatnej opieki nad dzieckiem w pierwszym roku jego życia. Ze wskazań Światowej Organizacji Zdrowia, ale i z naszych przekonań wynika pewność co do tego, że pierwszy rok w opiece nad dzieckiem jest bardzo ważny. Jednak nie wszyscy mogą dzisiaj skorzystać z urlopu rodzicielskiego - wymieniłem tych, którzy mają tę możliwość, bo pracują, odprowadzają składki, mają prawo do tego rodzaju świadczenia. Dlatego kolejnym krokiem, kolejnym elementem, uzupełnieniem, a de facto aktem objęcia urlopem rodzicielskim wszystkich jest wprowadzenie rozwiązania proponowanego dzisiaj Wysokiej Izbie - świadczenia rodzicielskiego, nowego rodzaju wsparcia dla rodziny, na rzecz wychowania dzieci, na rzecz stabilności, na rzecz poczucia bezpieczeństwa: 1 tys. zł co miesiąc przez pierwsze 12 miesięcy życia dziecka dla tych, którzy poszukują pracy, dla studentek, dla uczennic, dla tych wszystkich, którzy wykonują umowę o dzieło, dla ubezpieczonych w KRUS-ie, dla rolników, to jest rzesza, ok. 125 tys. osób. Tymi nowymi rozwiązaniami rodzice zostaną objęci od 1 stycznia 2016 r. Rodzice dzieci, które rodzą się w tym roku, będą mogli skorzystać ze świadczenia rodzicielskiego proporcjonalnie do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. Zasiłek macierzyński dla tych, którym nie przysługuje urlop rodzicielski, urlop macierzyński, nie będzie niższy niż 1000 zł. Możemy z pełną odpowiedzialnością powiedzieć, że wszystkie rodziny, wszyscy rodzice dzieci do pierwszego roku życia będą objęci wsparciem państwa. Będą oni objęci świadczeniem rodzicielskim lub urlopem rodzicielskim w wysokości przynajmniej 1000 zł. Oczywiście to świadczenie będzie proporcjonalnie dłużej wypłacane w przypadku ciąży i porodów mnogich, tak jak jest w przypadku urlopów rodzicielskich. To jest zmiana, która dopełnia całą filozofię, jeżeli chodzi o wprowadzanie rozwiązań w polityce rodzinnej. Nie da się jej zbudować na jednym elemencie. Trzeba rozpocząć od najważniejszych. Pewnie wielu z państwa zna przypowieść o kamieniach, żwirze i piasku. Gdy słoik wypełnimy kamieniami, ktoś może powiedzieć, że już jest pełny, ale przyjdzie następna osoba i dosypie żwiru, potrząśnie tym słoikiem, on się dopełni. Przyjdzie jednak kolejna osoba, dosypie piasku i wypełni lukę pomiędzy kamieniami i żwirem. Oczywiście może przyjść ktoś, kto powie: od razu nasypię pełen słoik piasku. Żeby jednak skutecznie wprowadzać rozwiązania, szczególnie rozwiązania nam tak bliskie, bo dotyczące polityki rodzinnej, trzeba rozpocząć od rzeczy najważniejszych, od kamieni milowych, którymi były urlopy rodzicielskie. Ale nie można na tym poprzestać. Tego nie robimy, dlatego uzupełniamy po kolei całą sferę świadczeń rodzinnych, całą sferę wsparcia rodziny. Dajemy jej wybór, bo to ona ma prawo decydować, jak z tego świadczenia chce skorzystać, w jakim wymiarze i w jakiej wysokości. I to nie jest tylko pierwszy rok. Są żłobki i przedszkola, jest odprowadzanie składek na nianie czy odprowadzanie składek, jeżeli chodzi o urlopy wychowawcze. Jest rozwój infrastruktury związanej z wychowywaniem dzieci, jest darmowy podręcznik, który dalej będzie rozwijany. To wszystko składa się na politykę rodzinną. Bardzo mi zależy na tym, żeby szczególnie w tych sprawach osiągać konsensus, żeby uzyskiwać szerokie poparcie Wysokiej Izby. W wielu momentach to się udawało. Myślę, że ta ustawa, którą w imieniu rządu mam zaszczyt przedstawić, jest kolejnym wielkim krokiem w kierunku wzmocnienia pozycji polskiej rodziny i zasługuje na akceptację całej Wysokiej Izby, o co proszę. Dziękuję bardzo.