Mówca: Krzysztof Śmiszek
Data: 2021-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Lewicy wraz z kołem Polska 2050 zdecydował się na złożenie wniosku o odwołanie pana Ryszarda Terleckiego z funkcji wicemarszałka polskiego Sejmu z wielu powodów. Pan poseł Tomasz Zimoch wymienił kilka z nich. Postaram się powiedzieć o tym, który jest bezpośrednią przyczyną naszego wniosku. Pan Ryszard Terlecki już od dawna przyzwyczajał nas do swoich aroganckich wypowiedzi. Pół biedy, że obrażał w ten sposób posłów i posłanki opozycji. Mówi się: psy szczekają, karawana idzie dalej. Ale arogancja pana Terleckiego nie zna żadnych granic. Dokładnie w ten sam sposób pan Terlecki obraża obywateli, sejmowych dziennikarzy czy ostatnio przedstawicieli białoruskiej opozycji prześladowanych przez autorytarny reżim, na którego czele stoi arogancki i butny satrapa, który myśli, że wszystko mu wolno, arogancki i butny satrapa, który chciałby koncesjonować opozycję i mówić ludziom, co im wolno, a czego nie wolno. Brzmi znajomo? Zresztą to nie jest tylko przypadłość pana Ryszarda Terleckiego. Pan jest tylko twarzą pewnej choroby, która dotknęła Prawo i Sprawiedliwość, choroby, która toczy całą waszą formację. Kiedyś mieliście hasło: pokora, praca, umiar. Zamieniliście je na: arogancja, nepotyzm i rozpasanie. PiS, rząd, posłanki, posłowie i wasze pociotki w spółkach Skarbu Państwa. Wy już nie znacie granic. Skoro możecie wszystko, to myślicie, że faktycznie wszystko wam wolno, ale to nieprawda. Pan, panie marszałku, zapomniał, że jako jednej z najważniejszych osób w państwie wolno panu mniej, a nie więcej, bo pana głos, o zgrozo, może być postrzegany jako głos polskiego państwa, a pana twarz jako twarz tego rządu formacji rządzącej. I bardzo często to państwo i ten rząd pan kompromituje na arenie wewnętrznej i międzynarodowej. W innej sytuacji można byłoby komuś takiemu poradzić, żeby zanim się odezwie na głos, dwa razy się zastanowił, czy warto, albo żeby nie pisał szybciej, niż myśli - widocznie w przypadku pana marszałka Terleckiego ręce są zdecydowanie szybsze niż głowa - ale pan Ryszard Terlecki w kwestii arogancji jest recydywistą, i to niereformowalnym. Ktoś, kto po prostu nie potrafi zachować się inaczej niż arogancko, nie powinien pełnić funkcji marszałka polskiego Sejmu. Ktoś, kto nie rozumie, że interes białoruskiej opozycji jest zbieżny z polską racją stanu, że powinniśmy ją wspierać ponad podziałami, powinien zniknąć z polskiej polityki i sam poszukać pomocy w Moskwie, bo ktoś, kto dezawuuje dramatyczną walkę białoruskiej opozycji, podważa szczere intencje odważnych działaczy, a zwłaszcza działaczek, jest tylko pożytecznym pomagierem Putina. To, co powiedział i napisał pan Terlecki, po prostu podcięło skrzydła tym, którzy walczą z reżimem, tym, którzy płacą za swoją walkę pobiciami, gwałtami, bezprawnym pozbawianiem wolności czy torturami, niekiedy życiem. Kilka tygodni temu miałem okazję spotkać się we Wrocławiu z rodzicami Ramana Pratasiewicza. Widziałem ich łzy, widziałem ich rozpacz, ich rodzicielską troskę o życie i los ukochanego syna. Widziałem także wdzięczność za to, co Polska robi na rzecz ich kraju, a także ich syna. Widziałem także nadzieję, że ten koszmar kiedyś się skończy, bo kraje Zachodu stoją po stronie demokracji, wolności i praw człowieka, bo na Polskę można liczyć, bo stoi po stronie tego wszystkiego, o co walczy ich syn. A potem jedną wypowiedzią jednej z najważniejszych osób w państwie ta nadzieja znika, bo wicemarszałek Sejmu wplątuje Swiatłanę Cichanouską, działaczkę opozycji demokratycznej, w polskie piekiełko, w partyjny jazgot, który nie bierze jeńców, który nie zważa na to, że tuż za polską granicą mamy do czynienia z Koreą Północną Europy, bo najważniejsze dla niego jest to, czy Cichanouska spotka się z polską opozycją, czy też nie. Swiatłana Cichanouska jeździ po świecie, nie poddaje się w walce o swój kraj, włącza w tę walkę kolejne państwa i kolejne rządy, kolejne międzynarodowe instytucje i organizacje. Nieustannie mobilizuje instytucje Unii Europejskiej, w tym jakże aktywny Parlament Europejski. W każdym demokratycznym kraju przyjmowana jest jak prezydentka elektka, z należnym jej szacunkiem, tylko u nas spotyka ją despekt, tylko u nas spotyka się z brakiem szacunku, tylko u nas wplątuje się ją w polityczne i partyjne piekiełko. (Poseł Joanna Borowiak: Ale co to są za bzdury?) Tylko u nas wicemarszałek polskiego Sejmu odsyła ją do Putina, tego samego, który ręka w rękę z Łukaszenką gotuje piekło Białorusinom. Wstydzę się, kiedy spotykam Białorusinów, kiedy prowadzę z nimi rozmowę o tym, co jeszcze możemy dla nich zrobić. Bo zamiast planów wsparcia muszę się tłumaczyć, czy Polska jest z demokratyczną opozycją białoruską, czy też zamyka oczy na tragedie i na nieprawości dziejące się na Wschodzie. Muszę ich uspokajać, że marszałek Terlecki to nie cała Polska, bo Polki i Polacy wiedzą doskonale, gdzie leży dobro i prawda, a te są tam, gdzie są wolni i odważni Białorusini, którzy są wspierani przez odważnych i prawych Polaków. Słowa marszałka Terleckiego godzą w polską rację stanu, w coś, co do tej pory było uważane za ponadpolityczne i ponadpartyjne, w coś, co wymykało się z podziału na opozycję i koalicję rządzącą. A taką racją stanu była demokratyczna, stabilna i wolna Białoruś. Pan marszałek Terlecki wplątał swoją wypowiedzią kwestię białoruską w bieżącą polską politykę i tym samym odbiera nadzieję tysiącom działaczek i działaczy białoruskiej opozycji. Te słowa dziwią tym bardziej, że pan marszałek Terlecki sam kiedyś był opozycjonistą. W latach 70., 80. sam poszukiwał wsparcia u tych, którzy wtedy mieszkali po demokratycznej stronie świata. (Poseł Barbara Bartuś: Ale nie mieszał do tego innych państw.) Zatem tą wypowiedzią przekreśla także swój życiorys. Bo historyczne zasługi i bycie kombatantem nie zwalniają od tego, żeby być przyzwoitym, aby rozumieć procesy polityczne i demokratyczne, które dziś zachodzą u naszych wschodnich sąsiadów. Pan marszałek po międzynarodowej burzy spotkał się z panią Cichanouską. Zapewnił ją, że Polska wspiera dążenia demokratyczne - to dobrze. Ale niestety mam głębokie wrażenie, które podzielane jest przez wielu Polaków, a także Białorusinów i opinię międzynarodową, że odbyło się to za późno i niestety w złym stylu. Dzisiaj to Litwa przejmuje stery, jeśli chodzi o wspieranie Białorusinów. Do Polski traci się zaufanie. I być może pani Cichanouska zapewniała pana marszałka Terleckiego podczas spotkania, że nie chowa urazy, że wszystko jest okej, ale zaufanie zostało nadszarpnięte. Pytanie, do kogo zwróci się demokratyczna opozycja w kolejnych dniach, miesiącach i latach. Do Litwy czy do Polski? Ale nie tylko działaczka opozycji białoruskiej padła ofiarą mądrości pana Terleckiego. Były też inne grupy. Pamiętacie państwo słowa: a co, oni są normalni? To o osobach LGBT. Patrząc na poranne sceny w Sejmie, można śmiało powiedzieć, że niestety, ale standardami nie odbiega pan od naczelnego homofoba Polski, Przemysława Czarnka. Za słowami powinna iść odpowiedzialność, dlatego zwracam się do posłów Zjednoczonej Prawicy, do was, bo z wami wielokrotnie rozmawiam na korytarzach sejmowych i w kuluarach. Ile razy jeszcze chcecie świecić oczami za pana Ryszarda Terleckiego? Czy nie warto chociaż raz postawić interes Polski ponad interesem partyjnym? (Głos z sali: Nigdy nie świeciliśmy.) Przecież i tak część z was - o czym już powiedziałem - przyznaje w duchu, że ktoś taki jak pan Ryszard Terlecki bardziej wam szkodzi, niż pomaga. Macie okazję zachować się przyzwoicie. A teraz, kończąc, nie powiem już jak pan Ryszard Terlecki: siadaj, pajacu. Tylko powiem tyle: Lewica z przyjemnością zagłosuje za wnioskiem o odwołanie pana Ryszarda Terleckiego z funkcji wicemarszałka polskiego Sejmu. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Joanna Borowiak: Nie kompromitujcie się.) (Głos z sali: Siadaj.)