Mówca: Marek Balt
Data: 2013-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałbym też odpowiedzieć na kilka pytań, które padły pod moim adresem, i wyjaśnić jeszcze pewne niejasności. Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Siedlaczka o brak zgodności z konstytucją, pragnę przypomnieć, że projekt tej ustawy skierowany został przez panią marszałek do Komisji Ustawodawczej. Komisja Ustawodawcza pracowała nad tym projektem i bez jednego głosu sprzeciwu uznała, że ten projekt jest zgodny z konstytucją, nie ma żadnej niezgodności z konstytucją. Bez jednego głosu przeciwnego. Nie było jednej osoby, która by miała inne zdanie. Pan poseł Sasin pytał, jak technicznie miałoby być dokonywane sprawdzanie. My wskazaliśmy w naszym projekcie inspekcję sanitarną. Być może to, co proponował poseł Dziadzio, byłoby też rozwiązaniem: że to jednak gmina, jako instytucja, która jest też odpowiedzialna za pochówki. Tu odpowiem również na pytanie pani poseł, która pytała, co będzie, jeżeli ktoś, kto przechowywał urnę, umrze, kto miałby pochować tę urnę czy zapewnić pochówek tym popiołom. To gmina, zgodnie z naszym prawem, w każdym przypadku, gdy nie ma osoby, rodziny, bliskiego, jest zobowiązana do dokonania takiego pochówku. Myślę, że w tych wszystkich wypowiedziach najlepszego określenia używał poseł Dziadzio. To jest jednak spopielanie zwłok ludzkich, czyli nawet to nie są prochy, tylko są to popioły. W żadnym miejscu w ustawie nie ma tego określenia. To jest określenie de facto zgodne z rzeczywistością. Choćby z tego powodu ta ustawa powinna zostać znowelizowana i to bardzo szybko. I choćby z tego powodu, o którym też mówił poseł Dziadzio. Co w prawie nie jest zakazane, prawnie jest dozwolone. Ludzie dzisiaj zaczynają przechowywać prochy i nie ma żadnej instytucji, która by mogła wejść, dokonać sprawdzenia, nakazać pochówek osobom, które przechowują te prochy. A w naszym projekcie ustawy jest zapisane, że osoba, która chce przechowywać prochy czy popioły swoich bliskich, musi zgłosić tę chęć i jeżeli inspektor sanitarny nie wyrazi zgody, to ma ona obowiązek w ciągu trzech dni dokonać pochówku. To jest właśnie zapisane w projekcie zmian w ustawie przygotowanym przez klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Dzisiaj nie ma prawa nikt wejść, bo popioły nie stanowią żadnego zagrożenia sanitarnego. Nikt nie może wejść do domu i powiedzieć: trzymacie tutaj popioły osoby, jest to niezgodne z prawem. Nie ma podstawy prawnej, żeby interweniować w takiej sytuacji. My taką podstawę prawną zapisujemy w naszej zmianie do ustawy. To jest bardzo ważny projekt. Trochę próbujemy uciekać od zmian w tej ustawie, uważając, że to jest temat tabu, na który nie powinniśmy dyskutować, a to jest właśnie projekt ustawy, który dotyczy nas wszystkich, oczywiście w różnej perspektywie czasowej, ale dotyczy nas wszystkich. I to jest bardzo ważny projekt, który bulwersuje już dzisiaj opinię publiczną, bo w naszym kraju rozpoczyna się dyskusja na ten temat. Dzisiaj jest potrzebna kompleksowa zmiana całej ustawy, a my chcieliśmy przygotować poprawki, które by ją urealniły, choćby do chwili, kiedy to ministerstwo, mając też odpowiednie narzędzia, przygotuje ustawę na miarę XXI w., która będzie odpowiadała wszystkim obywatelom. Dzisiaj chcieliśmy doprowadzić do tego, żeby to wszystko odbywało się zgodnie z prawem, żeby ludzie nie mieli przeświadczenia, że państwo nie kontroluje pewnych rzeczy. Na jakiej podstawie miałaby się odbywać kontrola w mieszkaniach, w których są przechowywane popioły zmarłych w urnach? A choćby na takiej zasadzie, że jeżeli ktoś przechowuje te popioły, a przychodzi do niego bliska osoba lub w normalny sposób przychodzi sąsiad na rozmowę towarzyską i widzi, że te prochy, te popioły są przechowywane w miejscu niegodnym, to może o tym powiadomić odpowiedniego inspektora sanitarnego, wtedy są podstawy - a choćby osoba bliska, choćby dzieci zmarłego, którego żona na przykład przechowuje te prochy w miejscu niegodnym. Ile jest przypadków, kiedy ludzie pozostający w oficjalnym związku małżeńskim nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, tylko tak naprawdę już są w separacji, prowadzą odrębne gospodarstwa domowe z innymi partnerami, ale w myśl obowiązującej ustawy to żona czy mąż w danej chwili jest osobą, która ma prawo dokonywać pochówku, a nie osoba, z którą zmarły był w bliskim kontakcie, był w związku w chwili śmierci. Tego typu zapisy już proponuje nasz projekt zmian. W naszej opinii jest to wyjście naprzeciw sytuacji, która w Polsce się zmieniła. Pewne rzeczy 30 lat temu były niedopuszczalne, jeszcze 20 lat temu były niedopuszczalne, ale dzisiaj rozwody są i w Prawie i Sprawiedliwości, i w Platformie, i w PSL-u. Jeśli ktoś się rozwodził 30 lat temu, to był napiętnowany, dzisiaj 50% związków małżeńskich się rozpada, powstają nowe związki. Tak się zmieniła Polska i my nie możemy po prostu przymykać na to oczu, nie możemy uważać, że sprawy nie ma. Ten projekt naprawdę nie jest rewolucyjny. Ze mną kontaktowało się bardzo wiele osób, które myślały, że w tym projekcie zapisaliśmy regulacje dużo bardziej rewolucyjne, które na więcej by pozwalały. Ja wiem, że ta cała sprawa jest kontrowersyjna, dlatego Sojusz Lewicy Demokratycznej przygotował naprawdę odpowiedzialny projekt ustawy, który pewne rzeczy reguluje i niejako rozpoczyna dyskusję o bardzo ważnych sprawach dotyczących wszystkich, bez względu na poglądy polityczne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)