Mówca: Sprawozdawca Urszula Rusecka
Data: 2018-12-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przypadło mi w udziale przedstawienie sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o sprawozdaniu Rady Ministrów z realizacji ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w latach 2016-2017, druk nr 2945, a sprawozdanie komisji to druk nr 2974. Marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 23 października 2018 r. wniesione przez Radę Ministrów powyższe sprawozdanie do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny w celu rozpatrzenia. Komisja na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2018 r. rozpatrzyła powyższe sprawozdanie i wnosi o jego przyjęcie przez Wysoki Sejm. Wysoka Izbo! Z art. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wynika obowiązek składania Sejmowi i Senatowi przez Radę Ministrów corocznego sprawozdania z realizacji tej ustawy, przy czym w związku z art. 54 ust. 1 powyższej ustawy przedmiotowe sprawozdanie przedkładane jest w tym zakresie po raz pierwszy i obejmuje okres od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od 1 kwietnia 2016 r., do dnia 31 grudnia 2017 r. Rada Ministrów przedstawiła szczegółowe sprawozdanie z realizacji ww. ustawy, które zawiera charakterystykę programu ˝Rodzina 500+˝ wdrożonego na mocy ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, opis najważniejszych zmian wprowadzonych w trakcie jego funkcjonowania oraz najistotniejsze dane statystyczne dotyczące jego realizacji i wpływu na demografię, ubóstwo oraz aktywność zawodową. Wysoka Izbo! Rządowy program ˝Rodzina 500+˝ to historyczny, przełomowy, powszechny system wsparcia polskich rodzin, który realizuje trzy podstawowe cele: pierwszy to cel pronatalistyczny zmierzający do zwiększenia liczby urodzin, drugi - inwestycja w kapitał ludzki, trzeci - redukcja ubóstwa wśród dzieci. Liczba dzieci uprawnionych do świadczenia wychowawczego w okresie od kwietnia 2016 r. do września 2017 r. wyniosła 3919 tys., natomiast w drugiej połowie 2017 r. było to 3740 tys. dzieci, co stanowi 54% liczby dzieci w wieku do lat 18 objętych świadczeniem. Analogicznie do badanego okresu liczba rodzin, które korzystały z programu ˝Rodzina 500+˝, wynosiła odpowiednio: 2561 tys. rodzin od kwietnia do września 2017 r. i 2450 tys. rodzin w drugiej połowie 2017 r. Jednocześnie programem objęto 1552 tys. rodzin w pierwszej połowie 2017 r., a w drugiej połowie 2017 r. 1381 tys. rodzin, które spełniały kryterium dochodowe i otrzymywały wsparcie na pierwsze dziecko, w tym 610 tys. rodzin z jedynakami. Wysoka Izbo! Około 220 tys. dzieci z niepełnosprawnościami korzysta ze świadczenia wychowawczego. Wydatki budżetu państwa na realizację programu ˝Rodzina 500+˝ w roku 2016 wyniosły 17 620 308 tys. - przypomnę, że nie był to pełny rok kalendarzowy - a 23 766 789 tys. w roku 2017. Dzięki programowi ˝Rodzina 500+˝ spada skrajne ubóstwo, szczególnie wśród dzieci. Według badania budżetów gospodarstw domowych skrajne ubóstwo w 2017 r. wynosiło 4,3% i było niższe o 0,6 pkt procentowego niż w roku poprzednim. Głównymi beneficjentami spadku ubóstwa byli samotni rodzice z dziećmi oraz rodziny wielodzietne. Poprawił się wskaźnik dzietności. W 2016 r. zanotowano wzrost urodzin o 13 tys. dzieci w porównaniu z rokiem poprzednim, a w 2017 r. przekroczono magiczną liczbę 400 tys. urodzin... (Poseł Ryszard Wilczyński: Czemu magiczną? Jaką magiczną?) ...czyli o 19,7 tys. dzieci więcej niż w roku poprzednim. Przypomnijmy, jak wyglądały prognozy GUS-u. Przewidywano, że w roku 2017 urodzi się 378 tys. dzieci, czyli rzeczywista liczba urodzeń była wyższa o 24 tys. w stosunku do prognoz i szacunków zawartych w ocenie skutków regulacji tej ustawy. Wskaźnik dzietności w 2015 r. wyniósł 1,29, a w 2017 r. już 1,45 i jest to najwyższa wartość wskaźnika, jaką notowano od 1997 r. Program 500+ powoduje wzrost dzietności, jeśli chodzi o drugie i kolejne dzieci. Problemem pozostaje pierworództwo. Wysoka Izbo! Program ˝Rodzina 500+˝ to inwestycja w polskie rodziny, to inwestycja w kapitał ludzki. Program znacząco wpłynął na poprawę wewnętrznego popytu konsumpcyjnego. We wszystkich typach rodzin odnotowano wzrost wydatków. Najwięcej wydawano na rekreację, kulturę, transport, żywność oraz wyposażenie mieszkań. Na posiedzeniu komisji podczas dyskusji o realizacji ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w latach 2016-2017 opozycja jak zwykle próbowała zdyskredytować pozytywne skutki programu, ale przytoczone dane, twarde dane, temu przeczą. O prawie do świadczenia 500+ na pierwsze dziecko decyduje wyłącznie dochód rodziny. Jest to program powszechny, kierowany do wszystkich rodzin. Dedykowane samotnym rodzinom działania znajdują się w innych ustawach - w ustawie o świadczeniach rodzinnych, ustawie o funduszu alimentacyjnym. Podsumowując, powiem, że dbanie o rodziny i praca na rzecz rodzin to podstawowe zadanie państwa, każdego państwa. Dla rządu Prawa i Sprawiedliwości to jedno z priorytetowych zadań od początku jego funkcjonowania, a program ˝Rodzina 500+˝ jest jednym z głównych elementów, filarów systemu polityki prorodzinnej. Rząd Prawa i Sprawiedliwości w ramach prowadzonej polityki prorodzinnej dokonał prawie 2-krotnego powiększenia wydatków z tego tytułu, co oznacza zwiększenie udziału w tego typu wydatkach państwa z 1,78% PKB w roku 2015 do 3,11% PKB w 2017 r. W związku z powyższym wnoszę o przyjęcie przez Wysoką Izbę powyższego sprawozdania. (Oklaski)