Mówca: Grzegorz Adam Woźniak
Data: 2017-04-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych oraz niektórych innych, ustaw zawartego w druku nr 1406. Zasadniczy cel projektu ustawy o zmianie ustawy o regionalnych izbach obrachunkowych oraz niektórych innych ustaw to wzmocnienie kontrolnej i pomocniczej wobec samorządu terytorialnego funkcji regionalnych izb obrachunkowych, co pozwoli m.in. na skuteczniejsze przeciwdziałanie niekorzystnym tendencjom związanym z nadmiernym zadłużaniem się jednostek samorządu terytorialnego, a przez to spowoduje wzmocnienie pozycji gospodarczej samorządu terytorialnego jako jednostki. Niezbędna jest modyfikacja zarówno kompetencji, jak i rozwiązań ustrojowych dotyczących izb, m.in. przez uporządkowanie i uszczelnienie uprawnień kontrolnych. Planowane jest także wprowadzenie rozwiązań dotyczących rozstrzygnięć nadzorczych podejmowanych w sytuacji braku skuteczności organów samorządowych w wykonywaniu zadań publicznych oraz wydawanych w sytuacjach powtarzającego się naruszania prawa przez organ wykonawczy. Zaproponowane w projekcie zmiany dotyczące funkcjonowania oraz organizacji izb przyczynią się do zwiększenia skuteczności działań nadzorczych i kontrolnych izb, co pozwoli na szybszą i proporcjonalną reakcję w coraz częstszych sytuacjach pogarszającego się stanu finansów poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego. Główne zmiany proponowane w nowelizacji ustawy przedstawił przed chwilą pan minister. Ja skupię się tylko na tych najważniejszych kwestiach. Po pierwsze, poszerzono działalność kontrolną przez objęcie nią osób prawnych, na które wpływ wywierają jednostki samorządu terytorialnego. Zmiana powinna przyczynić się do sprawniejszego przeciwdziałania ryzykom niewypłacalności jednostek samorządu terytorialnego będących skutkiem transferu zadłużenia do innych podmiotów. Wątpliwości prawne budzi sytuacja, gdy współwłaścicielem spółki są podmioty prywatne. Takich przykładów mamy bardzo wiele. Spółki komunalne z udziałem jednostek samorządu terytorialnego są coraz istotniejszym narzędziem realizacji zadań publicznych oraz dysponują majątkiem publicznym, więc celowe jest objęcie ich możliwością kontroli poprzez regionalne izby obrachunkowe. Po drugie, izby znajdują się poza strukturą administracji rządowej, stąd też ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej nie przysługują w stosunku do izb uprawnienia przewidziane w sprawowaniu nadzoru w ramach zhierarchizowanej administracji rządowej. Tu jest proponowane nowe brzmienie, jeżeli chodzi o tę zmianę ustawy, art. 2 ust. 1 ustawy, który doprecyzowuje charakter nadzoru sprawowanego przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej nad izbami przez wskazanie, iż dotyczy on działalności administracyjnej. Po trzecie, prezes Rady Ministrów, na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej, określi w drodze rozporządzenia siedziby izb, zasięg terytorialny ich działania, siedziby zespołów zamiejscowych, szczegółową organizację izb i liczbę członków w kolegium w każdej z nich, mając na uwadze zapewnienie sprawnego funkcjonowania izb oraz racjonalnego wykonywania nałożonych na nie zadań. Po czwarte, dla zapewnienia kreowania sprawnych i skutecznie zarządzających kierownictw izb wprowadza się ograniczenie liczby kadencji sprawowania funkcji prezesa izby, co pozwoli na niezbędną - co do zasady - rotację kadr - chodzi o funkcjonowanie. Następnie, zaproponowane w projekcie nowe brzmienie art. 16 zakłada przede wszystkim, iż komisja konkursowa przeprowadzająca konkurs na prezesa izby będzie powoływana przez prezesa Rady Ministrów. Rozwiązanie to wyeliminuje potencjalne ryzyko wpływu zarówno prezesów izb, jak i poszczególnych członków kolegium na przebieg konkursu na stanowisko prezesa w kolejnej kadencji. Nowelizacja wprowadza również zmiany dotyczące odwołania zarówno prezesa izby, jak i jego zastępcy w przypadku rażącego niewywiązywania się z obowiązków służbowych. Wprowadza się dodatkowe mechanizmy gwarantujące natychmiastową reakcję w sytuacjach zaistnienia dysfunkcji izby. Dlatego też decyzja o odwołaniu prezesa izby będzie mogła mieć nadany przez prezesa Rady Ministrów rygor natychmiastowej wykonalności, o ile będzie istniało zagrożenie niewykonania zadań w izbie lub gdy przyczyną odwołania było powtarzające się naruszenie prawa podczas wykonywania obowiązków danego funkcjonariusza. Po siódme, niezbędne jest również uszczelnienie antykorupcyjnego zakazu wykonywania na podstawie umowy cywilnoprawnej pracy na rzecz podmiotów, o których mowa w art. 1 ust. 2, zakazem wykonywania takiej pracy w ramach dodatkowego stosunku pracy. Projekt poprzez uszczelnienie i wzmocnienie nadzoru nad gospodarką finansową jednostek samorządu terytorialnego powinien spowodować pozytywne skutki społeczne i gospodarcze oraz zapewnić sprawniejsze funkcjonowanie regionalnych izb obrachunkowych. Klub Prawo i Sprawiedliwość poprze proponowane zmiany w ustawie oraz rekomenduje je Wysokiej Izbie. Dziękuję bardzo.