Mówca: Beata Szydło
Data: 2013-10-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wyręczę pana przewodniczącego i powiem to, czego nie mógł powiedzieć, bo dobrze mu szło, jeżeli chodzi o diagnozę, ale myślę, że spuentował nie tak, jak należy. Ten budżet jest fikcją. O ile projekt budżetu na rok 2013 był nierealny i skończyło się na nowelizacji, o tyle projekt budżetu na rok 2014 jest fikcją i aż strach pomyśleć, czym to się skończy. Zastrzeżenia główne, które należy tu mocno podkreślić - mówił o tym również przewodniczący Komisji Finansów Publicznych, mój przedmówca - dotyczą przede wszystkim kwestii prawnych, ponieważ wątpliwości prawne rodzą się nie tylko w związku z tymi trzema projektami ustaw, które przed półgodziną włączyliśmy do porządku obrad tego posiedzenia. Wątpliwość dotyczy przede wszystkim podstawowej ustawy, która ma być zmieniona, czyli dotyczącej OFE. Przecież tego projektu nie ma. Nie ma opinii, nie ma zgody w państwa klubie, w klubie Platformy. Słyszymy te walki w rodzinie, kłótnie. Nie wiadomo, czy ten projekt - i w jakim kształcie - będzie przedstawiony w Wysokiej Izbie, więc jak można założyć w projekcie budżetu na rok 2014 wynikające z jakiegoś na razie założonego pomysłu twarde dane dotyczące ograniczenia deficytu, ograniczenia strony wydatkowej czy zmian w systemie emerytalnym. W związku z tym to jest wystarczająca podstawa do tego, ażeby złożyć wniosek o odrzucenie tego projektu ustawy budżetowej w pierwszym czytaniu, i to niniejszym w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość czynię, panie marszałku. (Oklaski) Jeżeli to nie jest wystarczający argument dla koalicji rządzącej - ale mam nadzieję, że mimo wszystko posłowie koalicji jeszcze się opamiętają, że nie podniesiecie państwo ręki za tym, ażeby ten projekt skierować do prac w komisjach - to wątpliwości co do tego, czy można procedować nad projektem ustawy budżetowej, jeżeli wcześniej nie zostały przyjęte projekty, o których wspomniałam, zawarte są również w uzasadnieniu do projektu budżetu, który rząd przedłożył, ponieważ w uzasadnieniu rząd stwierdza: Z uwagi na fakt, że zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej Rada Ministrów zobowiązana jest do przesłania do parlamentu ustawy budżetowej na rok przyszły do końca września, a zmiana ustawy o finansach publicznych wprowadzająca stabilizującą regułę wydatkową do tego czasu nie wejdzie w życie, w projekcie budżetu państwa na rok 2014 reguła została zastosowana pomocniczo. Wiążące zastosowanie reguły nastąpi w projekcie budżetu państwa na rok 2015. A więc sam rząd wyraża wątpliwość, czy przed uchwaleniem zmiany w tym przypadku ustawy o finansach publicznych można przyjąć założenia jako wiążące i stosować w projekcie budżetu. Tym bardziej odnosi się to do zmian w OFE. To jest pierwszy powód, o którym mówiłam, że można ten budżet określić mianem fikcji. Drugi powód to są błędne założenia do budżetu, natomiast trzeci powód to zawyżone prognozy dochodów głównie z podatku od towarów i usług. Nie ma również zmian wprowadzonych ustawami okołobudżetowymi. Przedstawiciel klubu Platformy mówił też o tym, że miał wątpliwości co do strony dochodowej. Zmiany w systemie emerytalnym, które prowadzą tak naprawdę do załamania tego systemu, do kompletnego chaosu, i wreszcie przerzucanie skutków nieudolnej własnej polityki na kolejne rządy, na kolejne lata, bo tak naprawdę tak wygląda konstrukcja tego budżetu, to jest ratowanie własnej skóry i przerzucanie na kolejne rządy tego problemu, a na kolejne pokolenia Polaków - kłopotów finansowych. W związku z tym warto postawić dziś konkretne pytania dotyczące spraw związanych z finansami i tym, co zostało zapisane. Po pierwsze, proszę odpowiedzieć na pytanie następujące. Stawka VAT w wysokości 23% miała obowiązywać do 31 grudnia 2013 r., po czym mieliśmy wrócić do stawki podstawowej 22%, tak było zapisane w projekcie ustawy, kiedy państwo zmienialiście tę stawkę, chyba że - tak zaznaczono - dług publiczny liczony metodą krajową przekroczyłby 55%. Zatem stawiam pytanie: Czy rząd ukrywa i zaniża prawdziwą wysokość zadłużenia publicznego, skoro ta stawka pozostaje na poziomie 23%? Kolejne pytanie. Rząd uwzględnia w budżecie skutki zmian w otwartych funduszach emerytalnych, m.in. przekazanie do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ponad 15 mld zł. A co będzie, jeżeli ten projekt ustawy nie zostanie przyjęty w takim kształcie, jak państwo zaprojektowaliście, czy na podstawie założeń którego taką kwotę zapisaliście w projekcie budżetu? Co będzie, jeżeli tryb przyjmowania tej ustawy zostanie na przykład zaskarżony do Trybunału Konstytucyjnego? Kolejna kwestia dotyczy założeń tempa wzrostu PKB. Tutaj była już mowa o tym, mówił o tym pan minister, mówił o tym pan przewodniczący, że wszystko wskazuje na to, że sytuacja będzie lepsza. Opieracie państwo te prognozy również na informacjach o polepszeniu się sytuacji w krajach strefy euro, w Unii Europejskiej. Prawdopodobnie to tempo poprawiania się sytuacji będzie niższe niż zakładacie, a więc trudniej będzie oczekiwać, że wpłynie to pozytywnie na nasz wzrost PKB. W Niemczech, dzisiaj co prawda zostaną ogłoszone kolejne dane dotyczące sierpnia, pomimo stosunkowo dobrych wyników w drugim kwartale, w lipcu, produkcja przemysłowa mierzona rok do roku na przykład spadła. Rząd francuski z kolei obniżył własną prognozę wzrostu PKB na rok bieżący. To samo dotyczy gospodarki Wielkiej Brytanii, która od 2010 r. wykazuje oznaki stagnacji. Czy zatem należy oczekiwać i wnioskować, że po raz kolejny będziemy od państwa słyszeli potem, że miało być lepiej, a wyszło inaczej? Inwestycje. Rozmawiamy o kwestiach zwianych z inwestycjami, ponieważ gdy analizuje się przewidywany wzrost popytu krajowego, jednym z tych elementów mają być inwestycje. Państwo sami piszecie w projekcie budżetu, że w okresie prognozy udział inwestycji publicznych w PKB będzie się stopniowo obniżać, czyli zakładacie, że prawdopodobnie ten wzrost będzie się opierał na inwestycjach prywatnych. Co prawda trudne jest również do zrozumienia, oczekiwanie autorów projektu wyrażone w stwierdzeniu: Wprawdzie w 2013 r. realne tempo wzrostu inwestycji prywatnych będzie nieco niższe niż w roku poprzednim, jednak w 2014 r. można się już spodziewać przyspieszenia tempa wzrostu tej kategorii ekonomicznej. Trudno też zrozumieć, dlaczego uznajecie państwo uruchomioną przez Bank Gospodarstwa Krajowego portfelową linię gwarancyjną de minimis za czynnik bezpośrednio wspierający wzrost prywatnego popytu inwestycyjnego, skoro ta linia zgodnie z zapisami zapewnia małym i średnim przedsiębiorcom łatwiejszy dostęp do finansowania bieżącej działalności w okresie spowolnienia gospodarczego, czyli nie dotyczy to aktywności inwestycyjnej sektora małych i średnich przedsiębiorstw. Można by, oczywiście, założyć, że prognozujecie państwo wzrost tych inwestycji na podstawie działania spółki Polskie Inwestycje Rozwojowe, tylko tyle, że, póki co, praktycznie rzecz biorąc, jest to działalność podziemna. Na stronie internetowej tej spółki, którą można już zobaczyć w Internecie, jest zapisane że na razie spółka analizuje 34 projekty. Analizuje, czyli jeszcze żaden z nich nie został przygotowany do realizacji. Jeżeli chodzi o kolejne kwestie, dotyczy to na przykład realizacji inwestycji ze środków unijnych. Tu pojawia się kolejne pytanie. Proszę o podanie informacji na temat niewykorzystania środków unijnych z planów inwestycyjnych. Na ten rok wynika, że może to być nawet kilkadziesiąt miliardów złotych. Jeżeli nie inwestycje, to zostaje nam konsumpcja. Państwo prognozujecie, że ten wzrost ma być oparty na konsumpcji indywidualnej, a jednocześnie zakładacie, że będzie zwiększać się bezrobocie i jednocześnie trudno spodziewać się ożywienia, wzrostu płac i lepszej sytuacji gospodarstw domowych. Nie bardzo wiadomo, na jakiej podstawie jesteście państwo takimi optymistami, skoro piszecie w projekcie, że w związku z typowymi opóźnieniami w reakcji rynku pracy na wyraźne ożywienie aktywności gospodarczej, które i tak należałoby... istotnej poprawy w zakresie stopy bezrobocia czy wzrostu zatrudnienia należy oczekiwać dopiero w 2015 r. To są cytaty z uzasadnienia do projektu ustawy. Kolejna kwestia, kolejne pytanie dotyczy dochodów. Będziemy jeszcze w kolejnych wystąpieniach ten temat dokładnie omawiali. Natomiast wydaje się, że na wzrost dochodów budżetu państwa, że ta prognoza oparta jest, jak piszcie państwo, na przewidywanej, wyższej niż w 2013 r., dynamice wzrostu PKB. Jeśli jest już wątpliwość pojawiająca się nie tylko przy podatku VAT, ale i przy pozostałych planowanych dochodach, przede wszystkim dotyczy to zakładanej podwyżki akcyzy, więc jest duże prawdopodobieństwo, że wpłynie to przede wszystkim na rozbudowę szarej strefy. System emerytalny, o którym tutaj warto powiedzieć coś więcej, bo pan minister dość dużo na ten temat się wypowiadał. Póki co, jak stwierdziłam, to są dopiero założenia. Natomiast trzeba zwrócić uwagę na jedną rzecz, że pożyczki z budżetu państwa dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w budżecie 2014 r. to jest blisko 7 mld zł. Natomiast na koniec 2014 r. pożyczki z budżetu, z tego okresu od 2009 r., to jest ponad 37 mld zł. Do tego trzeba jeszcze dodać, dołożyć wyciągane co roku środki z Funduszu Rezerwy Demograficznej, w tym roku też jest to założone w tym projekcie, 2,5 mld zł, czyli w sumie w latach 2010-2014 z Funduszu Rezerwy Demograficznej wyciągnęliście państwo ponad 19 mld zł. Kolejne pytanie dotyczy samorządów terytorialnych. Od 1 stycznia 2014 r. ma zacząć obowiązywać nowa reguła dotycząca indywidualnego wskaźnika zadłużenia dla samorządów. Państwo w uzasadnieniu do projektu ustawy w pewnym momencie piszecie, że będziecie się temu przyglądać i jeżeli będzie potrzeba, to będziecie reagować. Tyle tylko, że ta reakcja dla samorządów może być spóźniona, dlatego że samorządy w tej chwili przygotowują swoje budżety na rok następny. Kolejna rzecz dotyczy dochodów, które będą uzyskiwane, dochodów niepodatkowych, dywidend, tego wszystkiego, co państwo już w tym budżecie musieliście nowelizować, opłat, grzywien itd. Jest też kwestia sprzedaży. Pytanie, co rząd zamierza w tej chwili sprzedać. Czy będą to kopalnie, zakłady górnicze? Pytam, bo już wyraźnie, coraz głośniej słychać ze strony rządzących, a przede wszystkim ze strony wiceministra zajmującego się gospodarką, że polskie górnictwo trzeba ograniczać. Czy będziecie sprzedawać LOT, czy być może jeszcze coś innego? Wreszcie ostatnie pytanie. Jak to się dzieje, że mimo planowanego zawłaszczenia pieniędzy z emerytur, umorzenia obligacji, jeżeli uda się wam przyjąć ten projekt ustawy, na kwotę 121 mld zł, roztrwonienia rezerwy demograficznej, podniesienia podatków nie jesteście w stanie sprowadzić wysokości długu publicznego nawet do poziomu z dnia, w którym minister Rostowski rozpoczął swoje urzędowanie? Budżet, według definicji, to najwyższej rangi plan finansowy polityki państwa oraz narzędzie polityki społecznej. W przypadku obecnego rządu to doraźny plan ratowania własnej skóry kosztem Polek i Polaków oraz przyszłych pokoleń. A rozmontowanie systemu emerytalnego i skok na kasę emerytów są niczym innym jak budowaniem funduszu wyborczego. Za te pieniądze chcecie kupić sobie wyborców i nie ma to nic wspólnego z naprawą systemu. Jeszcze raz powtórzę, że w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwość składam wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)