Mówca: Maria Nowak
Data: 2012-09-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 20 września br. miałam okazję uczestniczyć w uroczystościach związanych z 10. rocznicą oddania do użytku nowego budynku szkoły polskiej w Gródku Podolskim na Ukrainie. Jest to jedyna na Podolu polskojęzyczna szkoła pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia, która zapewnia polskim dzieciom możliwość edukacji od samego początku, czyli szkoły podstawowej, aż do matury. Do szkoły tej uczęszczają dzieci zarówno z Gródka Podolskiego, jak i z okolicznych, często dość odległych, miejscowości. W uroczystościach 10-lecia szkoły udział wzięli między innymi prezes Stowarzyszenia Wspólnota Polska pan Longin Komołowski, ksiądz biskup z Kamieńca Podolskiego Leon Dubrawski, wicekonsul Rzeczypospolitej Polskiej pani Edyta Niedźwiedzka, a także przedstawiciele władz lokalnych z Gródka Podolskiego i Podola, nauczyciele, rodzice i uczniowie oraz ich przyjaciele. Uroczystości rozpoczęły się mszą świętą, którą celebrował ksiądz biskup Leon Dubrawski. Po mszy świętej na maszty przed szkołą wciągnięto flagi Ukrainy i Polski oraz odegrano oba hymny, a następnie na ścianie zewnętrznej szkoły odsłonięta została tablica upamiętniająca śp. Andrzeja Stelmachowskiego, byłego prezesa Stowarzyszenia Wspólnota Polska, który, jak nam przekazano, był inicjatorem budowy tejże szkoły. Później odbyła się bardzo podniosła w swym wyrazie akademia szkolna. Przyznać muszę, że już dawno nie widziałam dzieci i młodzieży szkolnej uczestniczących w takich obchodach z równie wielkim przejęciem i zaangażowaniem. W czasie akademii gratulacje i życzenia dla całej społeczności szkolnej na ręce pani dyrektor Zofii Rogowskiej złożyli między innymi przedstawiciele ukraińskich lokalnych władz samorządowych, pani wicekonsul, prezes Wspólnoty Polskiej. Miałam także zaszczyt złożyć gratulacje i życzenia w imieniu członków Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, również własnym. Wszyscy podkreślali znaczenie tej szkoły nie tylko dla sprawy edukacji, ale także dla zachowania tradycji i kultury polskiej na terenach Ukrainy. Życzono między innymi, by dzieci i młodzież poprzez zdobywanie wykształcenia wchodziły w skład elit ukraińskiego społeczeństwa, co pozwoli w przyszłości jeszcze lepiej zabiegać o zachowanie polskich zabytków i polskiej tradycji. Na zakończenie otwarto muzeum szkolne, w którym zgromadzono niemałą kolekcję pamiątek związanych z bytnością Polaków na Podolu przez długie wieki. Jeden z mieszkańców Gródka zwrócił się do nas, czyli gości z Polski, abyśmy przekazali Polakom, że na Podolu, tu zacytuję: nadal żyje polski szczep piastowy, co niniejszym z prawdziwą radością czynię. Gdy wspominam chwile spędzone w Gródku Podolskim, budzi się we mnie refleksja. Dotyczy ona postawy naszych rodaków, którym przyszło żyć za naszą wschodnią granicą. Pomimo wielu lat, które spędzili w oderwaniu od ojczyny, pomimo to, że w czasie komunizmu całe pokolenie doznawało szykan za kultywowanie tradycji, wiary katolickiej i języka polskiego, ludzie ci potrafili zachować swoją mowę, kulturę i pamięć o przeszłości. Dziś, gdy o wiele łatwiej jest być Polakiem na Ukrainie, ale jednocześnie świat proponuje młodym ludziom wiele innych ofert, jakże odmiennych od tradycji, musimy tym mocniej wspierać Polaków poza granicami kraju, zwłaszcza tych za naszą wschodnią granicą. Z tego miejsca jeszcze raz dziękuję pani dyrektor Zofii Rogowskiej i wszystkim, którzy przyczynili się do tej podniosłej uroczystości, która dostarczyła uczestnikom wielu wzruszeń i była wspaniałą lekcją patriotyzmu dla nas wszystkich. Dziękuję bardzo. (Oklaski)