Mówca: Maciej Konieczny
Data: 2022-06-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jesienią i zimą będzie brakowało węgla. Ceny najprawdopodobniej wystrzelą w kosmos, zresztą one już teraz są w kosmosie. Zapewnienia rządu o zwiększeniu wydobycia polskiego węgla można włożyć między bajki, bo polskie kopalnie już fedrują na maksa i do jesieni po prostu nie ma szans, aby znacząco więcej z nich wycisnąć. Nasze zdolności importowe mają określone ograniczenia techniczne, zresztą o te statki, na które liczymy, będzie walczyło bardzo wiele krajów, więc w te szalenie optymistyczne zapowiedzi odnośnie skali importu też nie należy specjalnie wierzyć. Tak naprawdę trzeba było o tym myśleć zeszłej jesieni, zeszłej jesieni, kiedy rząd już wiedział o tym, że wybuchnie wojna w Ukrainie, że Rosja napadnie Ukrainę, i mógł przewidzieć konsekwencje tego faktu. Tymczasem jesteśmy w sytuacji, w której Polska była w awangardzie tych państw, które domagały się ostrych sankcji na Rosję, i bardzo dobrze, a jednocześnie zupełnie się na te sankcje nie przygotowała. To bardzo źle. Bylibyśmy w dużo lepszej sytuacji, gdyby nie upór rządu, gdyby nie histeryczne, antyeuropejskie szarże Solidarnej Polski, bo wtedy być może mielibyśmy już dopiętą umowę społeczną dla górnictwa, notyfikowaną w Unii Europejskiej, bo wtedy działałyby już pieniądze z KPO, które także mogłyby przysłużyć się bezpieczeństwu Polaków, o które troszczą się w kontekście nadchodzącej zimy. Lista zaniedbań i zaniechań, które uzależniają nas od importowanego węgla i w ogóle od paliw kopalnych, jest bardzo długa. To np. blokowanie energii wiatrowej na lądzie, trwająca całe dekady niemoc w kwestii energetyki jądrowej. Gdyby nie to, moglibyśmy już teraz mocno postawić na elektryfikację ogrzewania, na pompy ciepła, z korzyścią dla portfeli Polaków, dla polskiej gospodarki i dla planety. Czasu jednak już nie cofniemy. Jest, jak jest. Tym bardziej ważne jest, żeby chronić polskie rodziny przed ubóstwem energetycznym, przed spędzeniem zimy w niedogrzanych mieszkaniach, w niedogrzanych domach. To, czego Polacy się teraz obawiają, stanowi bardzo realne zagrożenie. Niestety proponowana przez rząd ustawa niewiele tutaj pomoże. Jaki jest plan rządu? Plan rządu jest taki, żeby dopłacać sprzedawcom 1 tys. zł do 1 t węgla, sprzedawanej za 1 tys. zł. Tyle tylko, że importowany węgiel już teraz kosztuje 2500 zł, więc w kontekście tego importowanego węgla to żaden biznes. Do tego te dopłaty nastąpią długo po samej sprzedaży, więc jeżeli to miałby być faktycznie program skierowany do przedsiębiorców niezależnych od państwa, to nie byłby to żaden interes. Jeżeli teraz 1 t węgla w porcie kosztuje ok. 2 tys. zł, to zwyczajnie nie ma sensu korzystać z tego programu, chyba że planowane jest jakieś dużo tańsze źródło węgla z importu, o czym my nie wiemy, a rząd, który bardzo lubi się chwalić, tej tajemnicy nam nie zdradził. Pozostaje więc kluczowe pytanie, dla kogo jest ten program. Odpowiedź wydaje się jasna. Jest to po prostu ustawa o stałej cenie na polski węgiel. Czyli polski węgiel, którego wydobycie kosztuje kilkaset złotych, będzie sprzedawany za 1 tys. zł z dopłatą 1 tys. zł. Więc z pewnością dałoby się dużo taniej poradzić sobie ze spekulacyjnymi cenami polskiego węgla, ale takie rozwiązanie wybrał rząd. Jest to rozwiązanie z pewnością bardzo opłacalne dla państwowych spółek albo co gorsza, i to jest realna obawa, dla różnych cwaniaków. Bo z jakiegoś powodu rząd nie przychodzi z otwartą przyłbicą i nie mówi: słuchajcie, chcemy stałej ceny na polski węgiel, chcemy dopłacać do jego sprzedaży i dystrybucji, mamy taki i taki plan na dystrybucję, po to żeby te ceny nie wynosiły 2500. Rząd w uzasadnieniu opowiada o jakimś importowanym węglu, podczas gdy nic w tych opowieściach się nie zgadza. Polskiego węgla jednak tak czy siak nie wystarczy. Ten program jest nastawiony, ma finansowanie 3 mld zł, co przy pełnej puli dofinansowania 1070 zł wystarczy dla niecałego miliona gospodarstw, czyli to kilkakrotnie mniej, niż wynoszą potrzeby. Reszta będzie musiała kupować po cenie rynkowej, która już teraz dochodzi do 3 tys. zł. Więc to nie jest rozwiązanie problemu, a w każdym razie niewielkiej części tego problemu. Pytanie, co jest z ciepłowniami, bo w miastach ciepłownie, które sprzedają wodę do systemowego ciepła, już teraz kupują węgiel pięć razy drożej. Czego możemy się spodziewać? Że rachunki za centralne ogrzewanie będą pięć razy droższe, czy te ciepłownie padną? Bo tego rząd do tej pory w swoich programach nie uwzględnił. Podobnie było zresztą w kwestii gazu i wtedy też niektórzy mieszkańcy spółdzielni (Dzwonek) otrzymywali rachunki kilkukrotnie wyższe. Kończąc: problemów z tą ustawą jest masa, ale nadchodzi zima. Każda pomoc będzie na wagę złota. Nawet tak wątpliwa i tak kulawa jak w tej ustawie. Dlatego zagłosujemy za, ale odpowiedzialność za realizację tego programu i za nierealizację rzeczywistej pomocy dla wszystkich polskich obywateli, którym grozi ubóstwo energetyczne, spada na rząd. (Oklaski)