PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Bartłomiej Dorywalski
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W najbliższą sobotę, 13 września w Moskorzewie odbędzie się wyjątkowe wydarzenie: jubileusz 130-lecia miejscowej ochotniczej straży pożarnej połączony z poświęceniem i przekazaniem nowego samochodu ratowniczo-gaśniczego. 130 lat to więcej niż liczba. To historia odwagi, poświęcenia i niezłomnej służby. To pokolenia druhów i druhen, którzy nie znali słowa: niebezpieczeństwo, gdy chodziło o ratowanie życia i mienia. To godziny spędzone w pogotowiu, to setki alarmów, to chwile dramatów, w których odwaga stawała się codziennością, a odpowiedzialność - misją. Druhowie i Druhny OSP Moskorzew! Wasza służba to świadectwo najwyższej wartości: serca oddanego innym. Wasza gotowość do poświęceń, wasza siła w chwilach próby i wierność idei wspólnoty budują w nas poczucie bezpieczeństwa i dumę, że mamy właśnie takich ludzi jak wy. Każdy z was, wyjeżdżając do akcji, niesie światło nadziei tym, którzy w chwilach zagrożenia potrzebują wsparcia. Jubileusz to także czas radości i nadziei. Przekazanie nowego samochodu jest symbolem inwestycji w bezpieczeństwo, ale także wyrazem wdzięczności. Dzięki niemu będziecie mogli działać jeszcze skuteczniej. Z serca dziękuję każdemu, kto przyczynił się do jego pozyskania. Druhowie! Druhny! Chwała wam i niech wasza historia trwa dalej (Dzwonek) ku pokoleniom, które będą czerpać z waszego przykładu odwagę, honor i miłość do drugiego człowieka. Niech św. Florian ma was zawsze w swojej opiece. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziś rano polskiego czasu świat obiegła wstrząsająca wiadomość. W Stanach Zjednoczonych zamordowany został Charlie Kirk, znany działacz konserwatywny. Ten młody człowiek nie bał się mówić rzeczy niewygodnych. Przypominał, że wolność i demokracja mają sens tylko wtedy, gdy stoją na fundamencie wartości. Jego głos docierał do tysięcy młodych ludzi, a jego przesłanie brzmiało jasno: trzeba mieć odwagę, kochać rodzinę, być wiernym ojczyźnie i oddawać szacunek Bogu. Charlie Kirk zginął w trakcie debaty akademickiej, gdy słowem, a nie przemocą bronił prawdy i zachęcał młodych, by nie ulegali modnym ideologiom. Jego śmierć to wielka strata dla Ameryki, dla świata i przede wszystkim dla jego najbliższych, żony i dzieci. Składam im głębokie wyrazy współczucia. Niech pan Bóg da wam siłę w tej bolesnej próbie. Ale ta tragedia to także ostrzeżenie dla nas wszystkich. Cywilizacja może przetrwać tylko wtedy, gdy opiera się na prawdzie, na wolności i na chrześcijańskich wartościach. Charlie Kirk zostawił nam przesłanie: Nie wolno poddawać się terrorowi poprawności politycznej, ale należy z odwagą bronić prawdy i wartości. Dziś jego głos został brutalnie uciszony (Dzwonek), lecz obowiązkiem ludzi dobrej woli jest, aby nie pozwolić, by jego ofiara była daremna. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Bogumiła Olbryś
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani poseł Alicja Łepkowska-Gołaś mija się z prawdą co do realizacji kolei w Łomży. To za rządów Prawa i Sprawiedliwości w 2019 r. powstał rządowy program regionalnej infrastruktury kolejowej, tzw. program kolej+. I w ramach tego programu został złożony wniosek infrastrukturalny: stworzenie ciągu komunikacyjnego Łomża - Białystok. Cała realizacja była procedowana przez rządy Zjednoczonej Prawicy wraz z zarządem województwa podlaskiego. Ważne daty: II kwartał 2020 r. - wykonanie prac planistycznych; 27 marca 2023 r. - uchwała w sprawie finansowania tegoż projektu; 17 lipca 2023 r. - umowa regulująca zasady współpracy pomiędzy województwem a PKP Polskimi Liniami Kolejowymi. Planowana wartość inwestycji to 430 mln zł, w tym własny wkład samorządu województwa podlaskiego - 64 mln zł. Taka jest prawda, drodzy słuchacze, drodzy mieszkańcy tegoż regionu. Takie są fakty. Prawda nas wyzwoli, prawda nas wyleczy. Dziękuję bardzo.
Mówca: Teresa Pamuła
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu swoim oraz wiernych Kościoła pragnę uczcić doniosłą rocznicę 650-lecia powstania archidiecezji lwowskiej obrządku łacińskiego, której główne obchody odbyły się 6 września 2025 r. we Lwowie, w których uczestniczyłam wspólnie z posłem Fryderykiem Kapinosem. W tym dniu w Bazylice Metropolitalnej pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny zostało odprawione uroczyste Te Deum pod przewodnictwem legata papieskiego kard. Crescenzio Sepe, abp. Mieczysława Mokrzyckiego, przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abp. Tadeusza Wojda oraz biskupów i duchownych. W wyjątkowym geście ekumenicznym i ukraińsko-katolickiej jedności bp pomocniczy greckokatolickiej archieparchii lwowskiej Wołodymyr Hruca odczytał list z gratulacjami od arcybiskupa większego kijowsko-halickiego Światosława Szewczuka, zwierzchnika Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego. W liście podkreślono cenną tradycję wspólnego otwierania świątyń, gdy ich Kościół żył w podziemiu, co było znakiem solidarności i wiary w trudnych czasach. Tradycja archidiecezji lwowskiej miała bardzo bogatą historię, przeżywając okresy rozwoju intelektualnego, kulturalnego oraz pluralizmu religijnego. Przetrwała okres zaborów, rozwinęła się w czasie II Rzeczypospolitej Polskiej, aż do zakończenia II wojny światowej. (Dzwonek) W kwietniu 1946 r. ówczesny abp lwowski Eugeniusz Baziak został zmuszony do opuszczenia Lwowa przez władze sowieckie. Jednak archidiecezja lwowska nie została formalnie zlikwidowana, lecz jej tymczasową siedzibę przeniesiono do Lubaczowa, który znalazł się po stronie polskiej w województwie podkarpockim. Tu utworzył Administrację Apostolską w Lubaczowie. Upadek Związku Radzieckiego i odzyskanie niepodległości przez Ukrainę w 1991 r. umożliwiły odrodzenie struktur Kościoła łacińskiego we Lwowie. Archidiecezja lwowska znów miała swoją siedzibę we Lwowie. Pierwszym metropolitą lwowskim został mianowany przez papieża Jana Pawła II abp Marian Jaworski, na którego zaproszenie w 2001 r. papież Jan Paweł II we Lwowie beatyfikował abp. Józefa Bilczewskiego, metropolitę lwowskiego. Ten okres stał się procesem odbudowy życia religijnego i odzyskiwania świątyń.
Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu mieszkańców Hrubieszowa, Zamościa, Chełma, Biłgoraja i okolic zwracam się z apelem o pilną poprawę połączeń kolejowych z Dolnym i Górnym Śląskiem, kluczowych dla naszego regionu. Od grudnia zmiany w rozkładzie PKP Intercity likwidujące bezpośredni pociąg Intercity ˝Hetman˝ do Wrocławia pogłębiają wykluczenie komunikacyjne, utrudniając życie tysiącom mieszkańców. Trasa Hrubieszów - Kraków Główny, obsługiwana przez IC ˝Hetman˝, wymaga przesiadek w Krakowie lub w Tarnowie, co wydłuża podróż do Wrocławia z 6 do nawet 10 godzin. Objazdy przez Leżajsk, Rzeszów oraz mniejsza podaż biletów potęgują problemy. Opóźnienia, średnio raz na 2 tygodnie, skutkują zerwanymi skomunikowaniami. Pasażerowie z mojego regionu, w tym studenci i pracownicy, lądują na peronach lub w busach zastępczych. Potrzebujemy bezpośredniego połączenia w rozkładzie, łatwiejszych przesiadek, by wspierać region, który żyje z pracy i turystyki, i przeciwdziałać postępującemu wykluczeniu komunikacyjnemu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Atak dronowy na nasz kraj to nie był incydent. To był element wojny hybrydowej wytoczonej Polsce przez Rosję. Ta wojna hybrydowa trwa od kilku lat, jest prowadzona na wielu frontach, w wielu wymiarach. Jednym z wymiarów tej wojny jest szerzenie dezinformacji przez Rosję. Mogliśmy po tym ataku dronowym zobaczyć, jak to działa w praktyce. Bezpośrednio po nim polską sieć zalała bardzo duża liczba komentarzy propagujących kremlowską propagandę. W tych komentarzach był podważany udział Rosji, było podważane to, że to są rosyjskie drony, a nawet było sugerowane, że być może za tą akcją stoją Ukraińcy. Fakty są jednak jednoznaczne: to były rosyjskie drony, wysłane przez Rosjan i tego nikt nie podważy. Natomiast w tym ważnym momencie zwracam się do wszystkich Polek i Polaków, aby byli ostrożni i nie powielali kremlowskiej propagandy. W sytuacjach dotyczących bezpieczeństwa bardzo proszę, abyście państwo ufali komunikatom rządowym, komunikatom prezydenta. W kwestiach bezpieczeństwa musimy ufać władzom państwa. W takich sytuacjach kryzysowych musimy zachować jedność i odpowiedzialność. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Maria Kurowska
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Źle się dzieje w polskiej szkole. Nauczyciele, dyrektorzy mówią wprost, że to zupełnie nowa sytuacja, kiedy nie liczy się w polskiej szkole zdobywanie wiedzy, ale na pierwsze miejsce wychodzi ideologia. W terenie nazwali już panią minister Nowacką ministrem nieuctwa i deprawacji. (Poseł Alicja Łuczak: No nie, Marysia, przesadzasz.) Drodzy państwo, ale po co nam to było? Dlaczego pani minister Nowacka tak brutalnie eksperymentuje na polskiej szkole i na polskich dzieciach? Najpierw zlikwidowała zajęcia domowe. Teraz okazuje się, że jest jeden jęk rodziców i całych środowisk, ponieważ rodzice chcą, aby dzieci dobrze się uczyły. Trzeba się z tego wycofywać. Na siłę pani minister wprowadza edukację zdrowotną. Po co, drodzy państwo? Przecież te treści, które są w edukacji zdrowotnej, były wcześniej na biologii, na WF-ie, klimatyczne były na geografii. I po co to było zmieniać? Ale odpowiemy sobie po co, jeżeli uświadomimy sobie, że koordynatorem tego programu jest profesor, sławny profesor Zbigniew Izdebski, który jest seksuologiem. Dlaczego okłamujemy ludzi? Ludzie już wiedzą. Ludzie sięgną do Internetu i wiedzą, kto jest koordynatorem tego programu. Szanowni państwo, nie można w ten sposób. Nie można w ten sposób, abyśmy po prostu dzieci nasze (Dzwonek) na siłę seksualizowali. (Głos z sali: Ha, ha, ha!) Mam nadzieję, że to się zakończy szybko, bo ten program jest zupełnie nieprzygotowany. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Alicja Łuczak
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałkini! Wysoki Sejmie! Pani Mario, pozwolę sobie nie zgodzić się z pani wywodami. Naprawdę, porozmawiamy później, nie będę z panią teraz polemizować. Z całym szacunkiem, ale naprawdę nie zgadzam się. (Poseł Maria Kurowska: Fakty. Pani poseł, fakty.) Zaraz pani wytłumaczę. Ja chciałam dzisiaj powiedzieć trochę o kolei. Rozwój dużych kolei cieszy, a ja pytam o te małe, wąskotorowe. Bardzo dobrze, że Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło prace legislacyjne zmierzające do centralnego finansowania kolei wąskotorowych, które w Europie są pełnoprawnym środkiem transportu. Warto przyjrzeć się procesowi legislacji, aby przywrócić pierwotną pasażersko-gospodarczą funkcję wąskotorówek. W Polsce istnieje ok. 700 km tych torów, w tym 26 czynnych, pełniących funkcję rekreacyjną kolejek. Szczególne miejsce na mapie i w moim sercu zajmuje Wielkopolska, a dokładniej powiat pleszewski i kaliski, gdzie funkcjonuje Kaliska Kolej Dojazdowa, którą prowadzi Stowarzyszenie Kolejowych Przywozów Lokalnych, ratując wszelkimi siłami ten specyficzny, cieszący się coraz większą popularnością i sympatią rodzaj transportu. Poczyniono tam szereg remontów torów, wymieniono podkłady, odnowiono stacje, zakupiono tabor, wyremontowano stare, zabytkowe wagony. Należy podkreślić, że przywracanie do życia kolei tego typu może przeciwdziałać wykluczeniu komunikacyjnemu poprzez budowę kolei lokalnych, dojazdowych, polowych. (Dzwonek) Warto je dofinansowywać, zachowywać jako dziedzictwo narodowe i przywrócić ich pierwotną funkcję. Dziękuję bardzo.
Mówca: Piotr Kandyba
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zacytuję wypowiedź jednego z polityków: ˝Jesteśmy nieprzygotowani do tego konfliktu, jesteśmy zupełnie rozbrojeni˝. Kto mógł takie rzeczy powiedzieć wczoraj? Państwo wiedzą? Sławomir Mentzen. W momencie, kiedy wszyscy dziękują naszym służbom, naszym sojusznikom, wszyscy - albo prawie wszyscy, bo po stronie prawicy było różnie - mobilizują społeczeństwo, uspokajają, to lider młodzieży mówi takie rzeczy. I teraz trzeba sobie zadać pytania: Czy to jest postawa godna poważnego polityka? Czy to jest postawa patrioty? Czy to jest postawa lidera młodzieży? Mam naprawdę tutaj inne zdanie na ten temat. Ciekawy jestem, jak państwo sądzą. Mam takie wrażenie... Apel do pana Sławomira: proszę zejść z tej hulajnogi, proszę naprawdę wziąć się w garść i godzić nasze społeczeństwo, nie obarczać go jakimiś głupimi wywodami, bo tak naprawdę stanowimy jedność i potrzebujemy współpracy. Takie wypowiedzi są niegodne polityka, niegodne patrioty. (Dzwonek) Zachęcam do rozwagi. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Bronisław Foltyn (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

W prywatnym stowarzyszeniu STOART od kilku miesięcy trwa awantura. Zarząd STOART został zawieszony przez ministerstwo kultury. Jak twierdzą członkowie zarządu, zostali zawieszeni, dlatego że postanowili złożyć zawiadomienia do CBA. Zawiadomienie ostatecznie do CBA złożono i dotyczy ono m.in. działań, które mają na celu prywatyzację poboru tantiem. Jest o co się bić, bo na kontach STOART zablokowano ponad 50 mln zł. Nie jest to oczywiście jakaś nowość. Nieprawidłowości w prywatnych stowarzyszeniach typu STOART czy ZAiKS mają miejsce od lat. Organizacje, które od lat korzystają z parasola ochronnego w postaci państwa, są bezkarne i zdegenerowały się do tego stopnia, że co jakiś czas dowiadujemy się o kolejnych aferach wokół tych prywatnych organizacji zarządzających prawami autorskimi. Pieniądze w znacznej części nie trafiają bowiem do artystów, lecz są wydawane na inne cele. Mowa tu o kilkuset milionach złotych co roku. Jakby tego było mało, to w ministerstwie kultury trwają właśnie prace nad ustawą reprograficzną, która rozszerza opłatę na kolejny sektor. Od przyszłego roku każdy z was, gdy kupi sobie telewizor czy nowy telefon, będzie musiał pod przymusem przekazać do ZAiKS czy STOART 1% wartości sprzętu. Opłatę tę będziecie mieli już oczywiście zawartą w cenie i waszym imieniu do ZAiKSU i STOART-u zaniosą ją producenci i importerzy. Rocznie to będzie prawie 200 mln zł. Moim zdaniem ten mafijny model ochrony prawa autorskich, który funkcjonuje w Polsce od lat 90., już dawno powinien zostać zaorany i wypalony gorącym żelazem. Obecna koalicja, jak widać, bardziej zainteresowana jest przejęciem funkcjonujących dziś stowarzyszeń i raczej dosypywania do nich jeszcze większej ilości naszych pieniędzy niż zbudowaniem modelu, który byłby korzystny dla artystów, a nie dla bandy cwaniaków, która na artystach żeruje. W tym obszarze jak na dłoni widać, że PiS i PO, to jedno zło. I nie przesadzę, jeśli napiszę, że porządek z ZAiKS-em i STOART-em zrobimy dopiero wtedy, gdy Konfederacja wygra wybory. W innym wypadku ta patologia będzie trwała jeszcze przez dekady.
Mówca: Marek Gróbarczyk (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Decyzja zarządu PGE GiEK z dnia 3 września 2025 r. o wygaszeniu elektrowni Dolna Odra to cios w rozwój Pomorza Zachodniego i w bezpieczeństwo energetyczne Polski. Pierwsze dwa bloki węglowe rząd Donalda Tuska ma wyłączyć 1 stycznia 2026 r., a kolejne dwa - 8 miesięcy później. Skutkiem będzie utrata pracy przez ok. 800 pracowników samej elektrowni oraz przez drugie tyle pracowników przedsiębiorstw współpracujących w czasach, gdy wojna za wschodnią granicą uczy nas, że energia to kwestia bezpieczeństwa narodowego. Elektrownia Dolna Odra nie tylko jest źródłem energii elektrycznej, ale także dostarcza ciepło całej gminie Gryfino: szkołom, przedszkolom, szpitalom i budynkom mieszkalnym. To zakład strategiczny, który stabilizuje polski system elektroenergetyczny, szczególnie w okresach krytycznego zapotrzebowania i przy niestabilnej produkcji z OZE. Niemcy - ci sami, którzy domagają się od Polski natychmiastowej dekarbonizacji - dziś rozważają przedłużenie pracy własnych elektrowni węglowych. Kanclerz Friedrich Merz mówi jasno: transformacja idzie szybciej niż powstawanie alternatyw, trzeba więc zatrzymać ten proces, aby nie zagrozić stabilności dostaw. To jest czysta hipokryzja: oni zwiększają wydobycie węgla brunatnego, dbając o własne bezpieczeństwo i chroniąc interesy gospodarcze, a nam każe się zamykać sprawne bloki, rezygnować z miejsc pracy i narażać mieszkańców na blackouty. Jednocześnie rząd Donalda Tuska forsuje park narodowy na Odrze, w rejonie elektrowni Dolnej Odry. Wprowadzenie parku narodowego wiąże się z licznymi restrykcjami, decyzjami administracyjnymi i możliwością ich rozszerzania, co w praktyce hamuje rozwój żeglugi śródlądowej i transport rzeczny towarów barkami. Każde przedłużenie procedur lub nowe ograniczenia skutkują opóźnieniami inwestycji strategicznych m.in. dla rozwoju portu Szczecin - Świnoujście. Ochrona środowiska jest ważna i w pełni potrzebna, ale w tym przypadku stawia interes przyrody ponad bezpieczeństwo gospodarcze i rozwój regionu.
Mówca: Barbara Grygorcewicz (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W minionym tygodniu w Koszalinie odbył się Europejski Festiwal Filmowy ˝Integracja Ty i Ja˝. To wydarzenie od 2003 r. udowadnia, że, jak sami podkreślają organizatorzy, życie można zacząć wiele razy. ˝Integracja Ty i Ja˝ to nie tylko przegląd sztuki filmowej, ale również przestrzeń do spotkań i rozmów, w których najważniejsze miejsce zajmują osoby z niepełnosprawnościami i ich doświadczenia. Gośćmi festiwalu są wybitni artyści, sportowcy, podróżnicy, dziennikarze i aktywiści, ludzie, którzy swoim życiem udowadniają, że ograniczenia istnieją głównie w naszych głowach. To święto otwartości, wrażliwości i pozytywnej energii, które Koszalin od lat czyni miejscem ważnym na mapie kulturalnej Polski. W czasach, gdy tak często mówi się o podziałach, warto przypominać, że prawdziwa integracja zaczyna się od spotkania i zrozumienia drugiego człowieka. Dziękuję.
Mówca: Robert Jagła (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! 17 września obchodzimy Światowy Dzień Sybiraka, dzień pamięci o niezwykle bolesnych doświadczeniach Polaków. To także dzień, w którym w tym roku przypada 84. rocznica agresji sowieckiej na Polskę. Data ta na zawsze wpisała się w naszą historię jako początek ogromnego cierpienia, deportacji i tragedii. Tego dnia w wyniku decyzji podjętej przez władze sowieckie miliony Polaków zostało pozbawionych swojego domu, rodziny, a często także życia. Zesłani na Sybir musieli zmierzyć się z nieludzkimi warunkami, głodem, mrozem i ciężką pracą. Wielu z nich nigdy nie wróciło do ojczyzny. W Światowy Dzień Sybiraka oddajemy hołd wszystkim, którzy przeżyli te straszne chwile. Pamiętamy o ich odwadze, determinacji i woli przetrwania. Pamiętamy o tych, którzy zginęli na nieludzkiej ziemi, ale także o tych, którzy mimo ogromnych cierpień przetrwali i wrócili do Polski, by świadczyć o tamtych strasznych czasach. Składam wyrazy szacunku i uznania wszystkim sybirakom i ich rodzinom. Życzę im dużo zdrowia, siły i spokoju. Niech pamięć o ich cierpieniu i heroizmie będzie dla nas wszystkich przestrogą i inspiracją. Niech ta pamięć jednoczy nas w dążeniu do pokoju i sprawiedliwości. Pamiętamy! Cześć ich pamięci!
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Dziś w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej odbyło się wydarzenie wyjątkowe - wspólnie z panią marszałek Moniką Wielichowską miałem zaszczyt otworzyć wystawę ˝Płuca Sejmu˝, przygotowaną przez Fundację Zdrowego Postępu. Wystawie towarzyszyło posiedzenie zespołów parlamentarnych poświęcone tematyce prewencji, diagnostyki i leczenia raka płuca. To spotkanie, w którym wzięli udział eksperci kliniczni, przedstawiciele pacjentów, organizacji społecznych i decydenci, uświadamia nam wszystkim, że rak płuca to nie tylko problem medyczny, ale także poważne wyzwanie społeczne i cywilizacyjne. Rak płuca od lat pozostaje jedną z głównych przyczyn zgonów onkologicznych w Polsce. Statystyki są bezlitosne - co roku tysiące osób w naszym kraju słyszy dramatyczną diagnozę, a jeszcze więcej osób traci swoich bliskich z powodu tej choroby. Szczególnie niepokojące jest to, że w wielu przypadkach diagnoza stawiana jest zbyt późno, kiedy możliwości skutecznego leczenia są ograniczone. Dlatego tak istotna jest profilaktyka - edukacja dotycząca zdrowego stylu życia, unikania czynników ryzyka, takich jak palenie papierosów, a także świadomość objawów, które powinny skłonić nas do wizyty u lekarza. Równie ważna jest wcześniejsza diagnostyka - dostęp do badań przesiewowych, nowoczesnych technologii obrazowania i szybkich ścieżek diagnostycznych, które pozwolą wykrywać chorobę na wczesnym etapie. Nie możemy zapominać również o terapiach. Postęp medycyny daje nam coraz skuteczniejsze metody leczenia - terapie celowane, immunoterapie - które pozwalają pacjentom żyć dłużej i lepiej. Rolą państwa jest zapewnienie, aby te metody były realnie dostępne dla polskich pacjentów, a nie jedynie opisywane w raportach i rekomendacjach. Jako poseł, ale także jako nauczyciel, głęboko wierzę, że edukacja to pierwszy krok do ochrony zdrowia i życia. Dlatego wystawa ˝Płuca Sejmu˝ ma znaczenie szczególne - to przestrzeń, która uczy, uświadamia i inspiruje do działania. Przypomina nam, że polityka zdrowotna to nie abstrakcyjne przepisy, ale decyzje, które mogą uratować czyjeś życie. Dzisiejsze wydarzenie pokazało również, że w walce z rakiem płuca konieczna jest współpraca wielu środowisk - lekarzy, pacjentów, organizacji pozarządowych i decydentów. To wspólny wysiłek, którego celem powinno być jedno: skuteczniejsza ochrona życia i zdrowia ludzi. Chcę podziękować wszystkim, którzy zaangażowali się w przygotowanie tego wydarzenia. Jestem przekonany, że będzie ono impulsem do dalszych działań legislacyjnych i systemowych, które pozwolą poprawić sytuację pacjentów onkologicznych w Polsce. Bo każda uratowana historia życia, każda rodzina, która nie musi przechodzić przez dramat choroby i straty, jest najlepszym dowodem na to, że warto podejmować wysiłek i że wspólne działania mają sens. Dziękuję.
Mówca: Bożena Lisowska (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

W 2017 r. rząd PiS wprowadził ustawę: apteka dla aptekarza, a w 2023 r. dodatkowo ją zaostrzył. Przepisy ograniczyły możliwość posiadania aptek wyłącznie do farmaceutów i wprowadziły limit maksymalnie czterech aptek na jednego właściciela. Oficjalnie miało to przeciwdziałać ekspansji sieci aptecznych, lecz faktycznie utrwaliło dominację trzech największych hurtowni, które kontrolują ok. 70% rynku. W 2017 r. w Polsce było 13 600 aptek, dziś jest ich 11 360. Ubyło ponad 2300 placówek. Ponad 500 gmin w Polsce nie ma dziś żadnej apteki, a ponad 100 z nich straciło aptekę w ostatnich latach. W ponad 800 gminach działa tylko jedna apteka lub punkt apteczny, co ogranicza konkurencję i dostępność leków. Ceny w miejscowościach turystycznych są nawet o ponad 100% wyższe niż w dużych miastach. Np. lek przeciwbólowy za 21,99 zł w Warszawie kosztuje 38 zł we Władysławowie, preparat magnezowy za 31,99 zł w stolicy we Władysławowie kosztuje 69 zł, czyli o ponad 35 zł więcej. Nawet Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nowelizacja z 2023 r. została uchwalona z naruszeniem konstytucji, lecz wyroku nie opublikowano. Skutkiem regulacji jest ograniczenie konkurencji, spadek liczby aptek, wyższe ceny leków i pogorszenie dostępności dla milionów mieszkańców.