Mówca: Maria Zuba
Data: 2018-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Rząd Prawa i Sprawiedliwości współpracuje z samorządami i wspiera samorządy lokalne, te gminne i te powiatowe. Większe współdziałanie samorządów z rządem i dodatkowe programy kierowane do społeczności lokalnej to nie wszystko. Dla zrównoważonego rozwoju naszego kraju, aby Polakom zapewnić wygodne standardy życia bez względu na to, w jakiej części kraju czy w którym mieście mieszkają, potrzeba wielu działań w wielu obszarach życia społecznego i gospodarczego. Wróćmy na chwilę, Wysoka Izbo, do lat 2008-2015, kiedy rząd Platformy Obywatelskiej i PSL przenosił na samorządy zadania, z których realizacją sobie nie radził. Rządzący wówczas w naszym kraju, przekazując zadania, nie przekazywali pieniędzy na ich realizację. Samorządy policzyły, ile kosztowało wykonanie tych dodatkowych zadań. To była niebagatelna suma - łącznie ok 8 mld zł. Aby nie zawieść mieszkańców swoich gmin i wykonać narzucone zadania, włodarze zadłużali swoje gminy. Polityka rządu Platformy Obywatelskiej i PSL-u doprowadziła do tego, że przez ostatnie lata gminy nie sięgają po środki unijne na realizację potrzebnych inwestycji, gdyż nie mają na wkłady własne i nie mają zdolności kredytowych, bo zostały zadłużone przez Platformę Obywatelską i PSL. (Oklaski) (Poseł Krystyna Szumilas: 3 lata...) Dziś, aby wyrwać samorządy z zasadzki bierności, na realizację potrzeb ich mieszkańców rząd Prawa i Sprawiedliwości odpowiada wprowadzeniem wielu programów. (Poseł Krystyna Szumilas: Halo! 3 lata.) Wspomnę tylko wprowadzony od 1 kwietnia br. program rozwoju dróg lokalnych z 80-procentowym dofinansowaniem, tj. dofinansowaniem, jakiego dotychczas gminy nigdy nie otrzymywały od rządu, w dodatku na realizację zadań, które są zadaniami własnymi gminy. Rząd Mateusza Morawieckiego dostrzega niebezpieczeństwo grożącej gminom stagnacji. Tych samorządowców, którzy są zainteresowani rozwojem swoich gmin i składają dobrze przygotowane wnioski, rząd wspiera znaczącymi dotacjami. Na ten cel środki finansowe są zabezpieczone zarówno w budżecie państwa, jak i w licznych programach. Dzięki uszczelnieniu systemu ściągania podatku VAT rząd Prawa i Sprawiedliwości może te programy realizować. I na tym, drodzy Polacy, polega różnica między polityką rządzenia Platformy Obywatelskiej i PSL-u a polityką Prawa i Sprawiedliwości, polityką współpracy z samorządem. Wysoka Izbo! Debatujemy nad planem budżetu państwa na rok 2019, który jest trzecim budżetem tego rządu i trzecim budżetem rozwoju i wspierania tych, którym trudniej przezwyciężyć trudności w realizacji zadań własnych, w tym również samorządów. Największy udział w wydatkach budżetowych stanowią dotacje i subwencje. Stanowią one ok. 53,5% wszystkich wydatków. Na 2019 r. rząd zaplanował w budżecie subwencję ogólną w kwocie 60 762 707 tys. zł. Jest ona o 7,6% większa niż na rok 2018. Natomiast subwencję oświatową, będącą częścią subwencji ogólnej, rząd zaprojektował w wysokości 45 907 497 tys. zł i jest ona większa o 6,6% niż zaplanowana na rok 2018, pomimo jej zmniejszenia o kwotę 1875 tys. zł z uwagi na przekazanie prowadzenia szkół, tj. przejmowanie szkół rolniczych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Właśnie ta kwota 1875 tys. zł została skierowana do ministerstwa z uwagi na prowadzenie tych szkół. Subwencja oświatowa na 2019 r. rośnie mimo zmniejszonej liczby uczniów. Kwota subwencji uwzględnia skutki finansowe wynikające z 5-procentowej podwyżki, którą nauczyciele otrzymają od stycznia 2019 r., i podwyżek, które otrzymali od kwietnia 2019 r., oraz efektów zmian liczby etatów nauczycieli oraz ich awansu. Również wyższa o 9,3% niż w roku 2018 zaplanowana została część wyrównawcza subwencji ogólnej, która wynosi 8 190 531 tys. zł. Zostanie ona w części jako kwota podstawowa przekazana do gmin, których dochody podatkowe w 2017 r. na jednego mieszkańca były niższe niż 92% średnich dochodów podstawowych wszystkich gmin w przeliczeniu na jednego mieszkańca w kraju. Pozostała część wyrównawcza subwencji ogólnej jako kwota uzupełniająca trafi do gmin, w których gęstość zaludnienia jest niższa od średniej w kraju i dochód podstawowy na jednego mieszkańca nie jest większy niż 150% średniego dochodu podstawowego na jednego mieszkańca kraju. Duży, bo aż 12,6%, rząd zakłada wzrost kwoty wyrównawczej subwencji ogólnej dla powiatu. Zaplanowana kwota na ten cel wynosi 2 342 625 tys. zł. Kwota ta będzie w części kierowana do powiatów na podstawie dochodów z podatków od osób fizycznych i prawnych, a w części do powiatów o wysokim wskaźniku bezrobocia. Natomiast na część wyrównawczą subwencji ogólnej dla województw rząd przeznacza kwotę 1 392 732 tys. zł. To jest kwota aż o 18,2% wyższa od kwoty zaplanowanej na rok bieżący. Kryterium podziału tej kwoty będzie dochód z podatku PIT i CIT na jednego mieszkańca. Na dotację dla jednostek samorządu terytorialnego na finansowanie zadań z zakresu administracji rządowej, na dofinansowanie ich zadań własnych oraz zadań realizowanych na podstawie porozumień rząd zaplanował kwotę w wysokości 42 750 002 tys. zł. W trakcie roku budżetowego kwota ta zwiększana jest, jak co roku, ze środków zaplanowanych w rezerwach celowych. Największe kwoty, bo w sumie 97,1% łącznej kwoty dotacji, przeznaczane są na wydatki na rodziny. Na ten cel rząd zaplanował kwotę 34 079 268 tys. zł, z której 20 750 000 tys. zł zagwarantowano na wypłatę świadczenia wychowawczego w ramach programu ˝Rodzina 500+˝. 12 000 000 tys. zł zaplanowano na zasiłek rodzinny, dodatki do tego zasiłku, zasiłki pielęgnacyjne, specjalny zasiłek opiekuńczy, świadczenia pielęgnacyjne, świadczenia rodzicielskie i świadczenia alimentacyjne. 940 815 tys. zł przeznacza się na realizację programu ˝Dobry start˝. Jest to świadczenie w wysokości 300 zł na każde dziecko na wydatki związane z edukacją szkolną. Jest to program, który uwalnia rodziny od problemu związanego z wyposażeniem swoich dzieci do szkoły i uwalnia od niebezpieczeństwa zaciągania kredytów tylko dlatego, że dzieci idą do szkoły. 2 724 258 tys. zł rząd przeznacza na zadania z zakresu pomocy społecznej, w tym na zadania własne gmin. I rząd planuje dofinansowanie kwotą 1 292 111 tys. zł zadania własnego gminy w zakresie wypłaty zasiłków stałych i okresowych. Również na zadanie własne gminy rząd zabezpiecza kwotę 431 613 tys. zł - na działalność ośrodków pomocy społecznej. Na kolejne zadanie, które jest zadaniem własnym gminy, a jest bardzo ważne z punktu widzenia społecznego, rząd zabezpiecza 350 000 tys. zł - na dożywianie dzieci w szkołach. 466 082 tys. zł. rząd proponuje zabezpieczyć na ośrodki wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W budżecie państwa również zabezpieczone są środki na dotacje dla powiatów w kwocie 4 999 676 tys. zł, z czego 2 328 608 tys. zł przeznacza się na bezpieczeństwo publiczne i ochronę przeciwpożarową, a 2 327 550 tys. zł dla komend powiatowych Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto na dofinansowanie utrzymania ponadgminnych domów pomocy społecznej rząd zabezpiecza w budżecie 845 570 tys. zł. Wysoka Izbo! Znaczącą część, bo aż 44 890 080 tys. zł, środków finansowych zabezpieczonych w budżecie państwa w subwencjach, dotacjach wojewodowie będą w ciągu roku budżetowego, w ramach swoich zadań, korzystając z posiadanych kompetencji ustawowych, przekazywać zainteresowanym samorządom. Na rok 2019 Rada Ministrów na wydatki realizowane przez wojewodów zaplanowała 49 277 128 tys. zł, w tym 177 114 tys. zł na wydatki majątkowe oraz 271 207 tys. zł na współfinansowanie projektów z udziałem środków Unii Europejskiej. W budżetach wojewodów największą grupę wydatków stanowią dotacje i subwencje, które stanowią 91,1% ogólnej kwoty wydatków. Tak jak wcześniej podkreśliłam, stanowi to kwotę 44 890 80 tys. zł. Z wydatków ogółem zaplanowanych w budżetach wojewodów na funkcjonowanie urzędów wojewódzkich rząd proponuje przeznaczyć kwotę stanowiącą 1,8% tych wydatków, czyli 915 912 tys. zł, na funkcjonowanie urzędów wojewódzkich. Rząd Prawa i Sprawiedliwości jest pierwszym rządem, który dba o to, aby ze wzrostu gospodarczego polskiej gospodarki korzystali wszyscy Polacy, a nie tylko koledzy tych, którzy rządzą, tak jak to miało miejsce za czasów rządów Platformy Obywatelskiej i PSL. Dziękuję bardzo. (Oklaski)