Mówca: Marek Sowa
Data: 2018-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pozwólcie państwo, że zanim przejdę do omawianej uchwały, przeczytam projekt uchwały posłów Prawa i Sprawiedliwości, pod którym podpisało się 13 obecnych ministrów konstytucyjnych, sekretarzy stanu, podpisał się pan marszałek Terlecki, pani marszałek Mazurek się podpisała. Ta uchwała brzmi tak: Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża przekonanie, że nowe wieloletnie ramy finansowe Unii Europejskiej powinny być kompromisem wzmacniającym europejską solidarność i spójność, a jednocześnie powinny być inwestycją w rozwój całej Unii. Odpowiedni kształt wieloletnich ram finansowych zgodnie z postanowieniami traktatowymi winien zagwarantować Polsce należny jej równy i sprawiedliwy udział w środkach pochodzących z budżetu wspólnotowego. Za szczególnie istotne Sejm uznaje zakończenie dyskryminacji polskich rolników, wyrażającej się w nierównych kwotach i mechanizmach dopłat, oraz zapewnienie środków w ramach funduszy strukturalnych w takiej wielkości, by dawały one Polsce możliwość podmiotowego rozwoju własnego potencjału i wzmacniania konkurencyjności. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wzywa więc rząd Rzeczypospolitej Polskiej do skutecznego działania na rzecz uwzględnienia tych celów w ostatecznym kształcie wieloletnich ram finansowych, jeśli chodzi o obecną perspektywę finansową. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wzywa rząd Polski do odmowy akceptacji dla wieloletnich ram finansowych niespełniających celów zawartych w niniejszej uchwale. Szanowni Państwo! Jak można się przekonać choćby ze sprawozdania pani przewodniczącej, która prezentowała projekt uchwały, te teksty nie mają ze sobą nic wspólnego. Tekst, który przedstawiliście Wysokiej Izbie 6 lat temu, kiedy byliście w opozycji, jest faktycznie bardzo polityczny. Ale to co zostało dzisiaj zaprezentowane, też nie spełnia oczekiwań, nie realizuje żadnych ambicji, nie odnosi się do kluczowych elementów, dotyczy tylko fragmentu europejskiego budżetu, jakim jest polityka spójności. Przecież ten dokument, który 2 maja br. Komisja Europejska przyjęła w postaci wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027, porusza o wiele więcej wątków. Prawdą jest - tego już państwo nie ukryjecie - że struktura tego budżetu zmienia się w sposób dramatyczny dla Polski, bo te dwa priorytety, najważniejsze dla Polski, dla Polaków, jak polityka spójności i wspólna polityka rolna, w poprzednim budżecie europejskim stanowiły 73% wszystkich środków. Te środki redukują się w tym nowym, o wiele większym budżecie - bo nowy wynosi 279 mld euro - do niewiele ponad 50%. Redukcja struktury tego budżetu pokazuje, jak bardzo zmniejsza się rola wspólnej polityki rolnej i polityki spójności. Ale to co mnie osobiście martwi, co jest wielką niewiadomą przy tym budżecie, to kwestia strony dochodowej. Nie jest żadną tajemnicą, że po propozycji premiera Morawieckiego składka członkowska wzrośnie o 20%. Nie jest to żadną tajemnicą, to jest przyjęte. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego mówi, że to jest dalece niewystarczające, że musi wzrosnąć o 30%. Dzisiaj w tym budżecie brakuje 150 mld euro, ponad 20 mld euro rocznie, i są przewidywane nowe dochody. Wiecie państwo, z czego te nowe dochody mają pochodzić? Z folii, z plastiku - myśmy taką opłatę wprowadzali w tym parlamencie chyba w ubiegłym roku - z tego będziemy zbierali ok. 2 mld zł rocznie. Mają pochodzić z emisji. Jak państwo myślicie, jeśli to przejdzie, to czy gospodarka oparta na energetyce węglowej będzie płaciła wówczas mniejsze składki do Unii Europejskiej, czy większe? To jest instrument strasznie niebezpieczny dla Polski, który w sposób radykalny zakłóci te przepływy. To są ważne elementy, o których trzeba powiedzieć. Pani przewodnicząca odniosła się do kwestii praworządności. Zanim będzie praworządność, trzeba wynegocjować koperty krajowe. To jest dzisiaj wyzwanie. I te trzy nowe kryteria, które Komisja Europejska wprowadza: bezrobocie wśród młodych ... (Poseł Izabela Kloc: Było, wyście to wprowadzili.) Nie było, pani przewodnicząca. Wprowadził to minister Kwieciński w 2007 r. jeszcze w pierwszym rządzie PiS-u tylko dla regionów polskich. W tej propozycji tego nie było. Teraz to się dopiero po raz pierwszy pojawi. Druga kwestia to jest migracja, a trzecia to zmiany w klimacie. Też państwo sobie odpowiedzcie, czy to będzie opłacalne, czy nie. (Poseł Izabela Kloc: Wtedy to było bardzo opłacalne dla nas.) Pani Przewodnicząca! Chcę powiedzieć, że przyjmuję pani deklarację, że jest pani otwarta na dyskusję o całych wieloletnich ramach finansowych, że dopuszcza pani taką możliwość, że będziemy mogli jeszcze na ten temat poważnie dyskutować, dlatego nie będziemy się sprzeciwiali tej uchwale. Wstrzymamy się przy tej uchwale (Dzwonek) i przygotujemy uchwałę, która będzie dotyczyła całego budżetu... (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek)