Mówca: Sławomir Jan Piechota
Data: 2018-12-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska przedstawić stanowisko wobec prezydenckiego projektu ustawy o świadczeniu pieniężnym dla osób przebywających w latach 1939-1956 na zesłaniu lub deportacji w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. Uważamy ten projekt za wartościowe uzupełnienie systemu, które służy wsparciu osób poszkodowanych w czasie wojny i okresu powojennego, w okresie dyktatury. Uważamy, że osób poszkodowanych jest wiele, tak jak różne były sytuacje, w których ludzie w tamtych czasach się znajdowali, i cierpienia, których doświadczali. W tym systemie szczególne miejsce zajmuje i tworzy fundament tego systemu wsparcia, ustawa z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Ważna dla wsparcia i świadczeń dla osób poszkodowanych w tamtym czasie jest także ustawa z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Ważnym elementem systemu funkcjonującego już w tej chwili w Polsce jest także ustawa o inwalidach wojennych i wojskowych. Filarem tego systemu jest Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, a także szef tego urzędu, który ma szczególne zadania - i te formalne, urzędowe, i te integrujące środowisko - i cały czas analizuje potrzeby tych osób, tak by szukać odpowiednich sposobów, odpowiednich środków wsparcia. Szczególnie ważny dla osób, które doświadczyły cierpień w tamtych czasach, jest dostęp do pomocy lekarskiej, i to jest ciągle wielki problem, wielkie wyzwanie, wielkie zadanie. Bo oczywiście takie świadczenie pieniężne ma swoją ogromną wartość, wiele z tych osób potrzebuje wsparcia, ma różnego rodzaju potrzeby, które wymagają konkretnych pieniędzy. Ale gdy prowadziliśmy przez wiele lat analizę sytuacji takich środowisk, wielokrotnie powracał problem trudności z dostępem do pomocy medycznej, pomocy lekarskiej, zwłaszcza że są to osoby już w bardzo zaawansowanym wieku i - tym bardziej po tych przejściach - z wieloma problemami zdrowotnymi. Innym wielkim problemem tego środowiska - co także wymaga cały czas uzupełniania, rozbudowy, ulepszania - są usługi opiekuńcze. Wiele z tych osób jest niesamodzielnych, wiele z tych osób nie ma także bliskich, a zatem i usługi środowiskowe w miejscu zamieszkania, i usługi w ośrodkach opiekuńczych stanowią wielki problem, który wciąż rośnie, tak jak rosną potrzeby tych osób. W ostatnim okresie bardzo mocno wnioskują o pełniejsze wsparcie też żołnierze górnicy. To też środowisko niezwykle dotkliwie poszkodowane w okresie powojennym przez autorytarną władzę. Młodzi mężczyźni byli kierowani do pracy w warunkach urągających wszelkim wymogom bezpieczeństwa. Wielu z nich straciło życie, ogromna część straciła zdrowie. Potrzebują dzisiaj konkretnego wsparcia, tym bardziej możliwego, że IPN deklaruje możliwość jednoznacznego zweryfikowania, że to były osoby w ten sposób represjonowane. Także z propozycjami rozwiązań w tym zakresie wystąpiła w ostatnim czasie Komisja do Spraw Petycji, bo to do naszej komisji, do komisji, której mam zaszczyt przewodniczyć, skierowane były petycje, w wyniku których komisja zdecydowała o wystąpieniu z projektami ustaw. Była to np. ustawa o zapewnieniu godnej pamięci i należytej ochrony miejscom spoczynku Bohaterów Powstania Warszawskiego oraz innych osób zasłużonych w walkach o niepodległość i suwerenność Państwa Polskiego, a także ustawa o zadośćuczynieniu, o pomocy dla wypędzonych gdynian. Jest to stosunkowo niewielkie środowisko, ale niezwykle (Dzwonek) dotkliwie poszkodowane w wyniku działań hitlerowców.