Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-06-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Debata o ochronie zdrowia nie może ograniczać się wyłącznie do bieżących sporów czy pojedynczych zdarzeń. Potrzebujemy poważnej rozmowy o tym, jak zapewnić stabilność finansową systemu, poprawić jego efektywność i zagwarantować pacjentom dostęp do świadczeń na odpowiednim poziomie. Projekt ustawy o systemie ochrony zdrowia oraz o zmianie niektórych innych ustaw jest próbą podjęcia takiej dyskusji. Nie sposób nie zgodzić się z diagnozą, że system ochrony zdrowia stoi dziś przed poważnymi wyzwaniami finansowymi. Rosnące potrzeby zdrowotne społeczeństwa, starzenie się populacji oraz narastające koszty funkcjonowania placówek medycznych wymagają poszukiwania nowych rozwiązań. W tym kontekście należy docenić, że projektodawcy przedstawili kompleksową propozycję zmian obejmującą zarówno stronę przychodową, jak i wydatkową systemu. Jednym z najważniejszych elementów projektu jest propozycja integracji finansowania leczenia i świadczeń chorobowych poprzez przekazanie części kompetencji związanych z ubezpieczeniem chorobowym do Narodowego Funduszu Zdrowia. Intencją tego rozwiązania jest lepsza koordynacja procesu leczenia i ograniczenie kosztów wynikających z absencji chorobowych. Kierunek ten zasługuje na analizę, jednak wymaga również szczegółowej oceny skutków organizacyjnych i finansowych. Tak głęboka zmiana oznacza bowiem przebudowę kompetencji dwóch dużych instytucji publicznych i musi gwarantować ciągłość obsługi obywateli oraz bezpieczeństwo całego procesu orzeczniczego. Projekt zawiera także propozycje dotyczące sposobu finansowania ochrony zdrowia, w tym ulg podatkowych związanych z wydatkami zdrowotnymi oraz zmian w systemie składkowym. Są to rozwiązania, które mogą zwiększać indywidualne zaangażowanie obywateli w profilaktykę i leczenie, ale jednak wymagają bardzo precyzyjnego oszacowania skutków dla dochodów publicznych oraz wpływu na różne grupy podatników. Wątpliwości budzi zwłaszcza kwestia równomiernego rozłożenia ciężarów finansowania proponowanych zmian. Równie istotnym elementem projektu są propozycje dotyczące ograniczenia dynamiki wzrostu kosztów systemu, w tym zmiany mechanizmu waloryzacji wynagrodzeń w ochronie zdrowia. Wszyscy dostrzegamy potrzebę racjonalnego gospodarowania środkami publicznymi, jednak wszelkie zmiany w tym obszarze powinny być wprowadzone w sposób uwzględniający sytuację kadrową ochrony zdrowia i konieczność utrzymania atrakcyjności zawodów medycznych. Duże znaczenie ma również propozycja utworzenia systemu szpitali wiodących i podległych. Projekt odpowiada w ten sposób na realny problem rozproszenia zasobów i nierównomiernego wykorzystania potencjału szpitali. Jednocześnie wymaga doprecyzowania kwestii podziału kompetencji, relacji pomiędzy poszczególnymi placówkami oraz wpływu nowych rozwiązań na dostępność świadczeń w mniejszych ośrodkach. Należy zadbać o to, aby koordynacja nie prowadziła do ograniczenia roli szpitali pełniących ważne funkcje dla lokalnych społeczności. Szanowni Państwo! Projekt przygotowany przez posłów PSL-u stanowi interesujący głos w debacie o przyszłości ochrony zdrowia, dotyka wielu rzeczywistych problemów systemu, ale jednocześnie rodzi szereg pytań dotyczących wykonalności proponowanych rozwiązań, ich kosztów oraz wpływu na pacjentów, pracowników ochrony zdrowia i podatników. Jako Klub Parlamentarny Polska 2050 uważamy, że projekt wymaga dalszych prac i pogłębionej analizy. Szczególnej uwagi wymagają kwestie związane z przeniesieniem kompetencji ZUS do NFZ, ze skutkami zmian podatkowych i składkowych oraz z funkcjonowaniem modelu szpitali wiodących. Równocześnie dostrzegamy potrzebę prowadzenia szerokiej debaty o stabilności finansowej ochrony zdrowia, racjonalizacji wydatków z nastawieniem na retaryfikację świadczeń i premiowanie efektywności oraz lepszej organizacji systemu. Dlatego opowiadamy się za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisji, gdzie będzie możliwe szczegółowe przeanalizowanie wszystkich proponowanych rozwiązań i ich konsekwencji dla pacjentów oraz całego systemu ochrony zdrowia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)