Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2016-07-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przedstawione sprawozdanie z wykonania ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w 2014 r. odwołuje się do realizacji zadań organów administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego określonych w niniejszej ustawie w oparciu o ˝Narodowy program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych˝. Pragniemy zauważyć, że założenia teoretyczne wynikające z tego dokumentu są na wysokim europejskim poziomie rozumienia problemu i sposobów zapobiegania jego eskalacji. Znaczna część podejmowanych inicjatyw i rzetelnego realizowania wyznaczonych działań świadczy o wysokiej wrażliwości i merytorycznym przygotowaniu wielu specjalistów i instytucji. Niniejsze sprawozdanie ujawnia także dziedziny, które wyróżniają się w sposób negatywny. Autorzy sprawozdania wskazują, że zjawisko niedoinwestowania lecznictwa ambulatoryjnego warunkującego kompleksowość i ciągłość opieki nad pacjentami oraz brak jakichkolwiek świadczeń w zakresie leczenia uzależnienia od alkoholu w 9% powiatów są zjawiskami niepokojącymi. Dla nas jest to sytuacja niedopuszczalna. Jeśli poradnia leczenia uzależnień, jako podstawowa jednostka udzielająca świadczeń zdrowotnych z zakresu terapii uzależnień, nie funkcjonuje przynajmniej na terenie każdego powiatu, to jest to równoznaczne z niezapewnieniem w tych miejscach opieki nad pacjentami uzależnionymi. Rok 2014 w wykonaniu niniejszej ustawy był kolejnym, w którym sprawozdanie wskazuje na nieprawidłowości w wydawaniu środków z opłat za wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przez gminy oraz w finansowaniu programów profilaktycznych niespełniających kluczowego kryterium - potwierdzonej skuteczności. Profilaktyka uzależnień stanowi jeden z filarów racjonalnej polityki wobec uzależnień. Władze wielu gmin finansują działania incydentalne, o niskim znaczeniu profilaktycznym. Analiza informacji Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych wskazuje, że nieprawidłowości związane z funkcjonowaniem funduszu kapslowego nie są rzadkością. Dodatkowo gminy nie podejmują realnych działań na rzecz ograniczenia ilości punktów sprzedaży alkoholu. Znaczącą zmianę niesie ˝Narodowy program zdrowia˝. Wdrażaniu na szczeblu samorządowym tego ważnego dla zapobiegania uzależnieniom dokumentu powinno towarzyszyć wykorzystanie wniosków ze wskazanych powyżej nieprawidłowości w celu zapewnienia bardziej efektywnego i skutecznego wydawania pozyskiwanych przez gminy środków. W sprawozdaniu bardzo pobieżnie przedstawiono kwestię zobowiązania do podjęcia leczenia odwykowego. Raport Najwyższej Izby Kontroli w tym przedmiocie krytycznie ocenia działania instytucji sądowego zobowiązania osób uzależnionych od alkoholu do leczenia odwykowego, wskazując na przewlekłość postępowania oraz niską efektywność, które dotyczą również wykonania przedmiotowej ustawy w 2014 r. Spowolnienie trendu wzrostowego spożycia alkoholu jest ważnym i optymistycznym wnioskiem dotyczącym wykonania ustawy. Dane Głównego Urzędu Statystycznego dotyczące spożycia alkoholu udowadniają, że prowadzona polityka wobec alkoholu jest słuszna i skuteczna. Ostatnie lata potwierdziły również, że działania prowadzone w roku 2014 służące zwiększeniu aktywności służb w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinach, w szczególności z problemem alkoholowym, były realizowane w sposób sprzyjający popularyzacji dobrych praktyk i procedur w tej kwestii. Doceniając wkład i jakość pracy wielu instytucji zaangażowanych w wykonanie sprawozdania dotyczącego wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi w 2014 r., Koło Poselskie Wolni i Solidarni będzie głosowało za przyjęciem sprawozdania. Dziękuję bardzo. (Oklaski)