Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2013-11-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pamiętam, jak wszyscy cieszyliśmy się w Sejmie, wszyscy posłowie, niezależnie od tego, czy byliśmy w opozycji, czy w koalicji, kiedy dowiedzieliśmy się o tym, że jest szansa na dodatkowe pieniądze na wychowanie przedszkolne. Wszyscy, zwłaszcza ci, którzy mają doświadczenie samorządowe, doskonale zdawali sobie sprawę z tego, jak wielkie są potrzeby, jeśli chodzi o dofinansowanie tego niezwykle istotnego działu naszego szkolnictwa. Mieliśmy świadomość, że w latach 90. przedszkola były nagminnie likwidowane ze względów finansowych, że zdewastowano bazę tych placówek. Ta baza została albo zdekompletowana, albo sprzedana, pozostało niewiele przedszkoli. Mieliśmy świadomość, że tę bazę trzeba odbudować. Mieliśmy także świadomość, że gmin nie stać na to, aby w ramach zadań własnych finansować to zadanie w pełni, w odniesieniu do wielkości potrzeb, które są w danej gminie. W związku z tym, o ile dobrze pamiętam, wszyscy poparliśmy propozycje związane z konkretnym dofinansowaniem wychowania przedszkolnego. Cieszyliśmy się, że takie dofinansowanie będzie, wiedzieliśmy, jak bardzo jest potrzebne, ale zaczęły się schody. Miało być pięknie, wyszło jak zwykle. Proszę państwa, ta kwota, którą polskie państwo przeznaczyło na wychowanie przedszkolne, jest kwotą zbyt małą, wszyscy sobie z tego zdajemy sprawę. Opozycja o tym mówiła od samego początku. Sugerowaliśmy, żeby te pieniądze zostały organom prowadzącym przekazane w formie subwencji oświatowej, która jest dla nich formą najlepszą, najbardziej elastyczną. Subwencja pozwala organom prowadzącym na elastyczność w wykorzystaniu tych pieniędzy. Pieniądze w formie subwencji mogłyby być wykorzystane przede wszystkim na sfinansowanie podstawy programowej, bo wiadomo, że gminy nie mają, tak naprawdę, pieniędzy na realizację tego zadania, jeżeli chodzi o dochody własne. Państwo obstawaliście przy formie dotacji, która jest formą, w mojej ocenie, znacznie gorszą, ale wygodniejszą dla rządu, bo chcieliście przedstawić opinii publicznej obraz przedszkola, które działa w ramach podstawy programowej i ponad podstawą programową za symboliczne pieniądze. Chodziło wam po prostu o wymiar propagandowy tego działania, w związku z tym nie słuchaliście opozycji. Od samego początku mówiliśmy, że ta forma dotacji wiąże się z określonymi ograniczeniami natury prawnej, że konieczne jest wprowadzenie subwencji. Obawialiście się tego, bo wiedzieliście, że wtedy wyjdzie cała skala niedofinansowania przez państwo zadania, którym jest wychowanie przedszkolne. Wychowanie przedszkolne powinno być w 100% finansowane w formie subwencji przez państwo, wszyscy mamy tego świadomość. Jeśli chcemy, by nauczanie w przedszkolach było nauczaniem powszechnym, to forma subwencji jest formą nieodzowną. Państwo z Platformy też doskonale o tym wiecie, ale nie chcecie o tym powiedzieć ze względów propagandowych. Nie słuchano rad prawników, nie słuchano rad opozycji. I co się stało, proszę państwa? Efekt jest taki, że to, co miało być powszechne, stanie się jeszcze bardziej elitarne. Miało być egalitarnie, a będzie jeszcze bardziej elitarnie. Dlaczego? Dlatego że rodzice tych dzieci, którzy posyłali wcześniej swoje dziecko do przedszkola, zwłaszcza rodzice z miast, byli przyzwyczajeni do bardzo bogatej oferty programowej. To były nie tylko zajęcia podstawowe, ale także cały szereg zajęć dodatkowych. Rodzice za nie rzeczywiście płacili, ale nie były to jakieś wielkie obciążenia. Ci rodzice początkowo ucieszyli się, bo sądzili, że państwo polskie im wreszcie ulży. Okazało się, że jest inaczej. Część z tych osób już w tej chwili bardzo wyraźnie mówi, że ze względu na zubożenie oferty programowej przeniesie swoje dzieci do przedszkoli prywatnych, przedszkoli, które są jednak drogie. Tak wygląda, proszę państwa, egalitaryzm w wydaniu Platformy Obywatelskiej. Będziemy mieli rzeczywiście bardzo drogie przedszkola prywatne i tanie przedszkola publiczne, ale ze znacznie uboższą ofertą programową. To nie jest prawda - a może jest prawda, ale w niewielkim procencie - że po wprowadzeniu formy dotacji jest więcej zajęć dodatkowych. To nie jest prawda, proszę państwa. Być może to się sprawdza w jednej czy drugiej pojedynczej gminie, natomiast tendencja podstawowa jest taka, że tych zajęć jest po prostu mniej. MEN twierdzi, że nie ma żadnych problemów, by je organizować. Ale, panie ministrze, jeśli pan by miał do wyboru, czy zostawić dziecko, powiedzmy, do godz. 18 czy 19, czy nawet do godz. 17, czy odebrać je o godz. 16, to jaką formę by pan wybrał? Jak pan sądzi, jaką formę wybrałoby dziecko? Dziecko w sposób naturalny po ośmiu godzinach przebywania poza domem chce do domu wrócić. W związku z tym organizowanie zajęć dodatkowych po godz. 16 jest tak naprawdę w dużym stopniu fikcją i pan o tym doskonale wie. Rodzice z zajęć dodatkowych byli bardzo zadowoleni. Jest wiele relacji, które to poświadczają. I ja, i pewnie państwo dostawaliśmy je w formie maili, więc nie będę już tego cytować. Szanowni państwo, istotne jest również to, jaki model nauczyciela kreuje ta ustawa czy ta forma dotacji, którą państwo przekazujecie organom prowadzącym. Ja państwu powiem, co robią wójtowie. Wójtowie każą prowadzić dodatkowe zajęcia tej kadrze, która jest kadrą podstawową. Tylko że, proszę państwa, będę mówiła o sobie, żeby nikogo nie obrazić, ja nie jestem omnibusem, uczyłam się i śpiewu, i języka angielskiego, i języka francuskiego, ale nigdy w życiu, nawet w przedszkolu, nie odważyłabym się uczyć dzieci języka angielskiego czy języka francuskiego, bo mam świadomość swoich niedociągnięć w tym zakresie. Również, a może przede wszystkim na etapie wychowania przedszkolnego, pierwszym etapie edukacyjnym, niezwykle ważne jest to, żeby dzieci były prowadzone przez wysokiej klasy specjalistów. Przecież państwo musicie mieć świadomość tego, że błędy, które dzieci nabędą w tym okresie, później będą w praktyce nie do wykorzenienia. Kompromitujące jest również to, że MEN nie ma bladego pojęcia, ile osób straciło pracę w wyniku tych zmian, które zostały zaproponowane. Tu pojawiają się liczby 20, 22 tys. nauczycieli. Proszę państwa, przecież to jest kilka potężnych zakładów pracy, a przedstawiciele administracji rządowej nie mają tak naprawdę pojęcia, ile z tych osób, utraciwszy pracę, przejdzie chociażby na utrzymanie pomocy społecznej. Państwo w ogóle takiego rachunku strat nie wykonali. Proszę państwa, samorządy wiedzą, w jaki sposób finansować zadania dodatkowe (Dzwonek), ale się boją. Boją się ministerstwa, boją się zwłaszcza Ministerstwa Finansów, boją się tego, że jedyne pieniądze, jakie do tej pory otrzymały na wychowanie przedszkolne, zostaną im zabrane w ramach restrykcji za niewywiązywanie się z tych nakazów, które z ministerstwa przyszły, z tych warunków organizacyjnych, które zostały im narzucone. To, co mnie szczególnie boli, to taka konstatacja, że w tym samym czasie, kiedy w przedszkolach likwidowane są masowo zajęcia dodatkowe, za pieniądze unijne, potężne pieniądze unijne, finansowane są niezwykle kontrowersyjne szkolenia genderowe. To jest, proszę państwa, skandal. Wiele dzieci czuje się upokorzonych w trakcie tych szkoleń, ale państwa i ministerstwa to w ogóle nie interesuje. To jest skala nieprawidłowości, które...