Mówca: Marek Sowa
Data: 2017-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do tego projektu. Z uwagi na krótki czas przeznaczony na przedstawienie stanowiska od razu przejdę do kluczowych kwestii. Muszę przyznać, że praca w komisji nad rządowym projektem to był smutny czas zarówno dla samorządu terytorialnego, jak i pracowników regionalnych izb obrachunkowych. Poseł sprawozdawca zapisze się w historii samorządu jako postać wyjątkowo ponura. Pamiętam, jak minister w tracie pierwszego czytania chwalił się uzgodnieniem projektu rządowego ze stroną samorządową. Dzisiaj już wiemy, że te uzgodnienia były jedną wielką ściemą, jednym wielkim oszustwem. (Oklaski) Tak, oszukaliście samorządy i po raz kolejny pokazaliście, ile jest warte wasze słowo. Ta ustawa przekształca regionalne izby obrachunkowe w rządową inspekcję oskarżeniową, bo wystarczy oskarżyć, żeby odsunąć od władzy. (Oklaski) Wszystkie poprawki wprowadzone do projektu ustawy miały jeden cel: całkowite podporządkowanie RIO administracji rządowej. Jest jednak kilka kwestii, którym chciałbym poświęcić więcej uwagi. O niekonstytucyjności tej ustawy już mówiło wielu. Łamiecie państwo zasadę suwerennego wyboru. Będziecie przez to wpływali na decyzje inwestycyjne. Dzisiaj każdemu można zarzucić, że z danej inwestycji można było wyciągnąć większe przychody. Można zarzucić w przypadku nietrafionej inwestycji, że to było świadome i celowe działanie. To nie jest rola administracji rządowej. Po to wybieramy samorządy, aby same decydowały, w jakim kierunku gminy mają się rozwijać. Kolejna poprawka czyni tę ustawę typowo kadrową. W trakcie tego 1,5 roku mogliśmy się o tym wielokrotnie przekonać, bo wielokrotnie państwo dawaliście takie zapisy, niemniej jednak tutaj wprowadzacie zapisy, które doprowadzą do czystki kadrowej, aby wprowadzić do kolegiów swoich Misiewiczów. Styl tych zmian jest okrutny, a skala bardzo duża, bo w przypadku kolegiów - 100-procentowa. Szczególną rolę przypisuje się prezesowi Rady Ministrów, który będzie mógł - musiał - powołać zarówno prezesów, jak i wszystkich członków kolegiów. Nie mam dobrych informacji dla potencjalnych chętnych. Wygląda na to, że listy kandydatów już są zamknięte i żadnego naboru nie będzie. Co prawda wpisano, że kadencja ma trwać 6 lat, ale nikt nie będzie znał dnia ani godziny. (Poseł Krystyna Skowrońska: Będzie posłuszny.) Pod byle pretekstem premier będzie mógł w każdej chwili odwołać członka kolegium czy prezesa izby. To służy jednemu. Chcecie mieć armię posłusznych dysydentów partyjnych, którzy w terenie będą wykonywali czystki polityczne na wasze polityczne zamówienie. W art. 2, art. 3 i art. 4 ustawodawca przewiduje możliwość wprowadzenia przez prezesa Rady Ministrów komisarzy z rygorem natychmiastowej wykonalności i zawieszenia organów gminy, powiatu czy województwa. Co prawda istnieje zapis umożliwiający tym organom odwołanie się do sądu administracyjnego czy złożenie kasacji, niemniej jednak jest to praktycznie niewykonalne. Po zawieszeniu ta decyzja będzie się uprawomocniała w krótkim czasie, a strony nie będą miały prawa dochodzenia swoich racji. Mówiłem, że skala zmian jest duża, a forma okrutna. Tego, kto ma wątpliwości, zachęcam do lektury art. 8: Stosunki pracy nawiązane na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z prezesami i zastępcami prezesów RIO, jak i z członkami kolegiów RIO wygasają z dniem wejście w życie niniejszej ustawy. To ok. 300 osób. Pracę tracą wszyscy: kobiety w ciąży, pracownicy w wieku ochronnym, doświadczeni członkowie kolegium, którzy chętnie popracowaliby jeszcze kilka lat. Ten, kto ma możliwości, sam może sobie to jeszcze raz przeczytać Szanowni państwo, ta ustawa nie zasługuje na żadne poparcie. Ta ustawa ma jeden cel: doprowadzenie do pokazowych zawieszeń dobrze funkcjonujących samorządów. Uzasadnienie tej ustawy nie ma nic wspólnego z jej treścią. Brednie opowiadane przez jednego z posłów o nadmiernym zadłużeniu jednej gminy... Przypomnę: to gmina w Zachodniopomorskiem, najmniejsza gmina, 2,5-tysięczna, która na bazie obowiązujących przepisów mogła być zawieszona i rozwiązana już kilka lat temu. W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna składam wniosek o odrzucenie rządowego projektu ustawy w drugim czytaniu, a jeśli ten wniosek nie zyska (Dzwonek) państwa aprobaty - szereg poprawek. (Oklaski)