Mówca: Sprawozdawca Jerzy Budnik
Data: 2012-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Obrony Narodowej o rządowym projekcie ustawy o uchyleniu dekretu o obszarach szczególnie ważnych dla obrony kraju oraz o zmianie ustawy Kodeks morski. Sprawozdanie to zawarte jest w druku nr 749, a projekt ustawy, którego ono dotyczy, w druku nr 663. Pierwsze czytanie tego projektu odbyło się na 21. posiedzeniu Sejmu w dniu 11 września 2012 r. Jego uzasadnienie przedstawiła podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej pani Beata Oczkowicz. Oczywiście nie będę szczegółowo omawiał tego uzasadnienia, bo zrobiła to pani minister. Zwrócę tylko uwagę na jego najważniejsze elementy. Po pierwsze, konieczność uchylenia dekretu w obszarach szczególnie ważnych dla obrony kraju z dnia 6 września 1951 r. jest konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2001 r. Ponieważ Trybunał orzekł niekonstytucyjność art. 1 dekretu, nie istnieje obecnie upoważnienie do uznania przez Radę Ministrów pewnych obszarów za szczególnie ważne dla obrony kraju, a skoro tak, to i inne przepisy tego dekretu nie mają zastosowania, są więc martwe. Utrzymanie tych regulacji stało się zbędne także dlatego, że z upływem czasu obszary te utraciły znaczenie obronne, m.in. w wyniku rozszerzania się granic aglomeracji miejskich uległy one znacznemu zurbanizowaniu, a punkty geograficzne, które je wyróżniały, uległy zatarciu. Po drugie, uchylenie dekretu z 6 września 1951 r. spowoduje, że utraci moc obowiązującą rozporządzenie prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 15 września 1948 r. o uznaniu półwyspu helskiego oraz obszarów Redłowa, Sobieszewa, Kępy Oksywskiej, Westerplatte i ich okolic za rejony umocnione. Nie spowoduje to jednak żadnych zagrożeń dla ochrony interesów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz dla bezpieczeństwa i obronności państwa, gdyż w aktualnym stanie prawnym istnieją normy zapewniające tę ochronę. Przepisy te wymienione są w uzasadnieniu do projektu ustawy. W tym miejscu trzeba podkreślić, co też zostało podkreślone w uzasadnieniu, że dotychczasowe reżimy prawne, odnoszące się do terenów umocnionych, dostosowane były do potrzeb odpowiadających doktrynie wojny pozycyjnej, która straciła znaczenie praktycznie już podczas II wojny światowej, dlatego już w momencie ich wprowadzania do polskiego systemu prawnego miały one charakter tymczasowy. Ta tymczasowość trwała praktycznie do dziś, w zasadzie do 2001 r. Po trzecie, użytkowane przez Siły Zbrojne RP nieruchomości, obejmujące kompleksy wojskowe, znajdują się w wyłącznej kompetencji organów wojskowych, zaś z pasa nabrzeżnego, który znajduje się w kompetencji właściwych terytorialnie urzędów morskich, wyłączone są akweny morskie wód wewnętrznych, które wraz z przyległymi do nich terenami lądowymi stanowią porty wojenne. To nadal będą tereny zamknięte. A część akwenów morskich, niezbędna do zabezpieczenia działalności Marynarki Wojennej, została określona w ustawie z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Te akweny są na stałe lub czasowo zamykane dla rybołówstwa i żeglugi w zależności od potrzeb. Po czwarte, zgodnie z uwagami Rządowego Centrum Legislacji oraz Biura Bezpieczeństwa Narodowego zachodzi konieczność dokonania zmian w art. 283 § 1 Kodeksu morskiego. Z uwagi na to, że uchyla się przepisy w obszarach uznanych za szczególnie ważne dla obrony kraju, nie ma potrzeby wydawania przez właściwe organy wojskowe zezwoleń na wydobywanie przez właściciela mienia w tych obszarach. Zgoda taka będzie wydawana tylko w stosunku do wydobywania mienia wojskowego lub przypisywanego do celów wojskowych. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Rządowy projekt ustawy z druku nr 663, który przed chwilą w skrócie omówiłem, Sejm skierował w dniu 11 września do rozpatrzenia do Komisji Obrony Narodowej. Komisja projekt ten rozpatrzyła na posiedzeniu w dniu 26 września i nie wniosła do niego żadnych poprawek. W związku z tym w imieniu Komisji Obrony Narodowej wnoszę, by Wysoki Sejm raczył uchwalić projekt ustawy o uchyleniu dekretu o obszarach szczególnie ważnych dla obrony kraju oraz o zmianie ustawy Kodeks morski w wersji zawartej w druku nr 663. Dziękuję bardzo. (Oklaski)