Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2017-10-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Po ponad 123 latach niewoli, nieistnienia Polski na mapach, a nawet w świadomości narodów i państw świata, Polacy z zaborów rosyjskiego i austriackiego wybili się na niepodległość. Jednakże serce ojczyzny, a zarazem początek - ziemia i ojcowizna pierwszych władców Mieszka i Bolesława, ziemia chrztu miała nadal pozostać zniewolona. Jednak o życiu, dziejach narodów, istnieniu decyduje nie tylko historia, nie tylko gospodarka, ale też wiara w wartości i ideały, czyli duch. Ten duch narodowy był z mieszkańcami Wielkopolski 26 i 27 grudnia wraz z Ignacym Paderewskim. Ten duch był na lufach karabinów powstańców, w domach ich matek i żon. Ten duch potrzeby wolności i siły pomógł pokonać wroga w pierwszym od czasów rozbiorów zwycięskim powstaniu. Powstanie wielkopolskie stanowiło wyraz marzeń i dążeń Polaków zamieszkujących serce dawnej piastowskiej Polski. Gdy 11 listopada 1918 r. Polacy z Galicji Zachodniej byłego Królestwa Kongresowego cieszyli się po ponad 100 latach niewoli wolnością, ludność serca kraju Mieszka i Bolesława miała zdać się na łaskę i czekać na decyzję zwycięskich krajów, takich jak Anglia, Francja czy Włochy. Istniała poważna obawa, że ziemie te pozostaną pod rządami Niemców. Tym samym marzenia o wolności nie miały być udziałem Polaków znad Warty. Nasi przodkowie podjęli trud działań konspiracyjnych, których efektem, marzeniem miała być wolność. Punkt zwrotny stanowiła wizyta w Wielkopolsce Ignacego Paderewskiego, który dał Polakom impuls do walki - wiarę w zjednoczenie z pozostałymi, wolnymi już polskimi ziemiami. Wielkopolanie w niebywałym tempie od 27 grudnia 1918 r. przejmowali prowincje. Od czasu rozbiorów żadne z powstań nie odniosło aż tak spektakularnego sukcesu. 16 lutego 1919 r. w Trewirze o godz. 18 podpisano układ z Niemcami, na mocy którego Polska, powstańcy wielkopolscy zostali potraktowani przez Francuzów i Anglików jako siły sojusznicze, a obszary zajęte jako część frontu z Niemcami. Zwycięstwo to miało o wiele głębszy wymiar niż tylko strategiczny. Było to rozliczenie się z latami germanizacji, wynaradawiania, likwidacji polskości. Po latach niewoli Polska powstała z kolan. Pokazała światu, Europie, że potrafi upomnieć się o swoje prawa, że potrafi walczyć dyplomacją i bronią o należne miejsce po wielu nieudanych zrywach niepodległościowych: insurekcji kościuszkowskiej, powstaniu listopadowym, Wiośnie Ludów, powstaniu styczniowym. Jednym z efektów powstania było przyznanie praktycznie całej Wielkopolski Polakom. Wielu uważa, że uzyskanie przez II Rzeczpospolitą dostępu do Bałtyku stanowiło pokłosie sukcesu powstańców z ziemi Mieszka i Bolesława, z serca polskości. To okno na świat, gdzie wybudowaliśmy nowoczesny port - Gdynię, stanowiło realne potwierdzenie naszej wolności. Było powodem do dumy, niezależności. Umożliwiło nam rozwinięcie handlu międzynarodowego, zmieniło nasze położenie geostrategiczne. Nie byłoby to możliwe bez ofiary krwi i życia wielu powstańców z Wielkopolski. Nie byłoby to możliwe bez wiary w wolność, w Polskę, własną wolną ojczyznę stanowiącą o nas i naszej godności. W poszanowaniu dokonań naszych rodaków, przodków z serca naszej ojczyzny uważam za nasz wspólny obowiązek ustanowienie roku 2018 Rokiem Pamięci Powstania Wielkopolskiego. Koło Wolni i Solidarni będzie głosowało za przyjęciem uchwały. Dziękuję.