Mówca: Czesław Siekierski
Data: 2022-11-03 (Sejm RP, kadencja 9)

Projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023, czyli tzw. ustawy okołobudżetowej, jest ściśle związany z projektem budżetu na rok przyszły. Przewidziane propozycje odpowiadają kwotom ujętym w projekcie budżetu i mają zapewnić, ułatwić jego prawidłową realizację. W rządowym projekcie ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej możemy znaleźć m.in. takie zapisy, że w celu uzyskania większej swobody działania premier może wydać ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych polecenie utworzenia nowej rezerwy celowej i przeniesienia do niej kwot wydatków zablokowanych na podstawie art. 177 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Utworzenie takiej rezerwy nie będzie wymagało uzyskania opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu. Stąd popieramy poprawkę dotyczącą wykreślenia art. 19, którą zgłosiła Koalicja Obywatelska. Ze strony rządu i Ministerstwa Finansów słyszymy, że sytuacja finansowa jest dobra, że budżet jest w dobrej kondycji i że tego typu rozwiązania już istnieją. Rzeczywistość jest jednak inna - rząd wie, że koszty obsługi długu w 2023 r. znacznie wzrosną, stąd takie zapisy w ustawie okołobudżetowej. Wskazują one, że rząd przygotowuje się na sytuację, kiedy koszty obsługi długu Skarbu Państwa wzrosną w stosunku do założeń ustawy budżetowej. A wiadomo przecież, że w przyszłym roku czeka nas bardzo duża zapadalność długu - ok. 400 mld zł. Chodzi o obligacje emitowane przez budżet państwa oraz przez podmioty, w których Skarb Państwa ma większość, czyli BGK czy Polski Fundusz Rozwoju. Obligacje rząd i inne podmioty emitowały przy bardzo niskim poziomie oprocentowania, teraz ten procent będzie znacznie wyższy. To też może być jeden z powodów, dla których Rada Polityki Pieniężnej nie chce dalej podnosić stóp procentowych - bo wie, że koszty obsługi zadłużenia będą jeszcze wyższe, bo podniesienie stóp to również oprocentowanie obligacji skarbowych. Przypomnijmy, że rok temu obligacje Skarbu Państwa były oprocentowane na poziomie 1-2%, a obecnie to jest powyżej 8%, nawet 9%. To jest kilkukrotny skok obsługi zadłużenia. Potrzeby pożyczkowe rządu na 2023 r., aby można było sfinansować deficyt budżetowy i zapadające w przyszłym roku obligacje, wyemitowane w przeszłości, oficjalnie wynoszą 260 mld zł. Jednak wielu ekspertów wskazuje, że potrzeby te mogą wynieść ok. 400 mld zł. Stąd na rynku finansowym coraz częściej pojawiają się głosy i liczne obawy, że rząd może mieć problem ze znalezieniem takich kwot. Nie ma w projekcie budżetu 2023 r. ujętej tarczy antyinflacyjnej. Trudno sobie wyobrazić, że jej nie utrzymacie, bo to spowodowałoby poważny wzrost inflacji. Można więc przypuszczać, że sfinansujecie to z funduszy będących poza kontrolą parlamentu. W projektowanej ustawie budżetowej widzimy również utrzymanie wieloletniej stagnacji w zakresie udziału wydatków na oświatę w relacji do PKB. Warto dodać, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy okołobudżetowej nie zwiększy się również wysokość odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych dla nauczycieli, o czym już była mowa. Także wysokość subwencji oświatowej zapisanej w projekcie budżetu nie zabezpiecza prawidłowej realizacji zadań edukacyjnych przez jednostki systemu oświaty. A wiemy przecież, że inwestycje publiczne w edukację, naukę, kapitał ludzki, a także w zdrowie będą mieć dużą stopę zwrotu, dzięki czemu będzie można uzyskać przewagi konkurencyjne i efektywnie rozwijać gospodarkę. Krajowa Rada Sądownictwa oraz inne instytucje i stowarzyszenia prawnicze negatywnie odnoszą się do zapisów ustawy okołobudżetowej, która wskazuje, że podstawą ustalania wynagrodzenia sędziów, prokuratorów i innych pracowników jest kwota bardzo niska. Nie chcę mówić o niej w szczegółach, ale na podstawie tej niskiej kwoty są ustalane kolejne wynagrodzenia dla poszczególnych grup pracowników wymiaru sprawiedliwości. (Dzwonek) Jeżeli chodzi o wydatki Funduszu Reprywatyzacji - zgodnie z założeniami pieniądze z Funduszu Reprywatyzacji powinny iść nie tylko na odszkodowania za bezprawnie przejęte mienie, ale też dla represjonowanych. Niestety polityka rządu i premiera w kwestii wydawania tych pieniędzy jest nieprzejrzysta i niejasna. Fundusz Reprywatyzacji na mocy ministerialnego rozporządzenia od 3 lat służy rządowi do dofinansowywania państwowych przedsiębiorstw. Okazuje się, że rząd kupił za pieniądze z funduszu udziały i akcje w 14 spółkach państwowych za przeszło 10 mld zł. Premier wydał polecenie kupna akcji i udziałów m.in. w Polskim Holdingu Hotelowym - 600 mln zł, Polskiej Grupie Zbrojeniowej - 400 mln, Polskich Promach - 650 mln, CPK - 300 mln, a w 2022 r. najwięcej z funduszu trafiło do Polskiej Grupy Energetycznej - 2,6 mld. Reasumując, można powiedzieć, że ta forma ustawy okołobudżetowej bardzo zaciemnia ten budżet, czyni go bardzo nieprzejrzystym. Rozumiemy szereg wydatków, które są realizowane w ramach budżetu, jeśli chodzi o cele społeczne, ale trzeba je po prostu pokazać i zapisać w ustawie budżetowej. Nie można oszukiwać, że wszystko jest dobrze, kiedy nie jest. To jest po prostu złe traktowanie i Sejmu, i budżetu, i obywateli, jeśli nie przedstawia się w pełni rzetelnie budżetu państwa, tej najważniejszej ustawy, w oparciu o którą funkcjonuje państwo. Bardzo dziękuję. (Oklaski)