Mówca: Włodzimierz Skalik
Data: 2026-01-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wnoszę o odrzucenie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw w drugim czytaniu w całości. Rządowy projekt ustawy od samego początku prac legislacyjnych był powszechnie krytykowany głównie z następujących powodów. Jest przeregulowany, skomplikowany i będzie trudny w stosowaniu. Niepotrzebnie rozciąga stosowanie dyrektywy NIS 2 aż na 18 branż polskiej gospodarki, a mógłby być wyłącznie stosowany w telekomunikacji w zakresie 5G. Zamiast ograniczyć jego stosowanie w zasadzie do czterech podmiotów, będzie dotykał aż 40 tys., a może nawet 60 tys. podmiotów. To jest swoisty europejski rekord wdrożeniowy. Narazi dziesiątki tysięcy podmiotów na wymianę sprzętu sprawnego i w pełni funkcjonalnego o wielomiliardowej wartości, stwarza ogromne pole do nadużyć i korupcji przy rozstrzyganiu przez urzędników, kto jest, a kto nie jest dostawcą wysokiego ryzyka. Chodzi również o jego niekonstytucyjne rozwiązania prawne w postępowaniach administracyjnych. W czasie prac komisji cyfryzacji zwracano uwagę na bardzo wiele krytycznych uwag zgłaszanych przez stronę społeczną. Posłowie zgłosili poprawki do tej noweli uwzględniające również wspomniane liczne zastrzeżenia strony społecznej. Niestety niemalże wszystkie zostały odrzucone. Odpowiedź strony rządowej była przeważnie taka, że wymaga tego bezpieczeństwo państwa, co zamyka dyskusję. Stosowanie noweli ustawy będzie się wiązać z dodatkową trudnością, gdyż będzie wymagać interpretacji nie tylko postanowień noweli, ale także aktu głównego, nadal obowiązującego, który został mimo krótkiego funkcjonowania kilkanaście razy nowelizowany. Tymczasem projekt nie jest adresowany do prawników, lecz wręcz przeciwnie: adresatami są osoby, które często nie mają wykształcenia prawniczego, a mimo to będą zobowiązane do stosowania tej regulacji w praktyce. Problem prac nad tą nowelą polega na tym, że dotychczas nie było realnej merytorycznej dyskusji nad postanowieniami noweli wywołującymi krytyczne uwagi. Dyskusja, owszem, się przedłużała, ale z tego powodu, że logiczne, słuszne argumenty strony społecznej były wielokrotnie odrzucane. Mieliśmy do czynienia z rzucaniem grochem o ścianę. Osobiście byłem świadkiem sytuacji na posiedzeniu komisji cyfryzacji, gdy wiceminister Paweł Olszewski zablokował wypowiedzi przedstawicieli strony społecznej. Wtórowali mu butnie posłowie Koalicji Obywatelskiej: Paweł Bliźniuk i Grzegorz Napieralski. Widząc blokadę swobodnej wypowiedzi na posiedzeniu komisji cyfryzacji, zorganizowałem 14 stycznia posiedzenie Parlamentarnego Zespołu ds. Wolności Badań, Publikacji i Debaty Publicznej pt. ˝Nowelizacja ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Konsekwencje finansowe i prawne dla przedsiębiorców i konsumentów˝. Obecni tam przedstawiciele strony społecznej bez żadnych ograniczeń mogli zaprezentować wszystkie wady rządowego projektu i wskazać optymalne rozwiązanie ustawowe, które byłoby realizacją rozporządzenia NIS 2. Szczerze polecam relację wideo z tego posiedzenia znajdującą się w sejmowym serwisie telewizyjnym. Na wszystkich etapach procesu legislacyjnego podkreślano, że nowelizowanie obecnej ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa jest złym rozwiązaniem. Bardzo wielu ekspertów stało na stanowisku, że właściwym postępowaniem jest przygotowanie całkowicie nowej ustawy, która byłaby odpowiedzią na rozporządzenie NIS 2. To działanie o kluczowym znaczeniu, tym bardziej że z tego, co wiemy, taki projekt strona społeczna już przygotowała, bo jest zaangażowana w przygotowanie nowego projektu ustawy. W związku z tym pozwoli to również wyeliminować bardzo istotną wadę noweli obecnie rozpatrywanej (Dzwonek), jaką jest brak jej notyfikacji do Komisji Europejskiej.