Mówca: Sprawiedliwości Prokurator Generalny Zbigniew Ziobro
Data: 2019-01-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Kontynuując wystąpienie, które mam przyjemność Wysokiej Izbie przedstawiać - chodziło o... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Odpowiedzi na pytania.) ...los w zakładach karnych... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Teraz odpowiedzi na pytania.) ...skazanego, sprawcy tragicznego, strasznego zabójstwa - po dość szczegółowym zrelacjonowaniu przebiegu odbywania przez niego kary teraz chciałbym przejść do sprawy związanej ze śledztwem, która również cieszy się państwa zainteresowaniem. Otóż śledztwo zostało wszczęte w dniu 14 stycznia 2019 r., jednak czynności śledcze zostały podjęte już w trakcie zdarzenia, zaraz po zabójstwie, które miało miejsce w godzinach nocnych 13 stycznia 2019 r. w Gdańsku. Na miejsce udali się prokuratorzy, którzy uczestniczyli w różnych czynnościach zabezpieczających materiał dowodowy. W czynnościach śledczych uczestniczyła cała grupa prokuratorów. Przez całą noc były prowadzone czynności, przesłuchania świadków, oględziny miejsca zdarzenia. Dwóch prokuratorów wykonywało czynności na miejscu zdarzenia. Wspólnie z funkcjonariuszami Policji zabezpieczali wszystkie możliwe ślady i dowody. Kolejny prokurator został oddelegowany do Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku przy Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, gdzie został przewieziony pokrzywdzony pan Paweł Adamowicz. Prokuratura Okręgowa w Gdańsku koordynowała prowadzone działania śledcze, na bieżąco pozostając w kontakcie z biegłymi z Zakładu Medycyny Sądowej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, co miało na celu zabezpieczenie, skorzystanie z wiedzy specjalistycznej biegłych, niezbędną do profesjonalnego zabezpieczenia wszystkich dowodów i przeprowadzenia możliwie szybko czynności śledczych. Działania prokuratury na dobrą sprawę zakończyły się o godz. 3.30 w nocy. Ustalono dane osobowe wielu świadków i przeprowadzono wiele czynności dowodowych, m.in. zabezpieczając nóż wojskowy marki Kandar o długości ostrza 14,5 cm, krew i mocz sprawcy celem badań toksykologicznych, cztery nagrania zdarzeń pochodzące od osób będących bezstronnymi świadkami koncertu, kopie dokumentów w postaci umowy świadczenia usługi podczas imprezy. W mieszkaniach sprawcy i rodziny, bo to były czynności prowadzone w różnych miejscach zabezpieczono sześć jednostek komputerów, cztery telefony, broń pneumatyczną, tzw. wiatrówkę. Zatrzymano telefony, uzyskano dokumentację z zakładu karnego oraz pozyskano szereg innych dokumentów, które są niezbędne w trakcie prowadzonego, rzetelnego i wnikliwego śledztwa. W dniu 14 stycznia sprawcy przedstawiono zarzut o to, że w dniu 13 stycznia 2019 r. w Gdańsku, działając w zamiarze bezpośrednim pozbawienia życia Pawła Adamowicza, w wyniku motywacji zasługującej na szczególne potępienie, kilkukrotnie ugodził nożem o długości brzeszcza 14,5 cm stojącego Pawła Adamowicza, powodując rany głębokie, rany kłute klatki piersiowej i brzucha, w wyniku czego spowodował śmierć pokrzywdzonego, tj. o czyn z art. 148 § 2 pkt 3 Kodeksu karnego w związku z art. 64 § 1 Kodeksu karnego. (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Ale odpowiedzi na pytania, a nie...) Podejrzany nie przyznał się do popełnionego, zarzuconego mu czynu. W złożonych wyjaśnieniach odmówił odniesienia się do zdarzenia i okoliczności z nim związanych. Wyjaśnienia, jakie złożył, dotyczyły kwestii odbywania przez niego kary pozbawienia wolności, postępowania dotyczącego napadów rabunkowych, żalów związanych z poczuciem niesprawiedliwości według niego, osądzenia go w sposób skrajnie niesprawiedliwy. Podał również, co robił bezpośrednio po wyjściu z zakładu karnego, a mianowicie, poleciał niezwłocznie do Warszawy. Był pod Pałacem Prezydenckim oraz w hotelach, gdzie znajdują się kasyna. Z ustaleń, z jego wyjaśnień wynika również, że rozważał wejście na teren Pałacu Prezydenckiego. Powtórnie przesłuchano podejrzanego w dniu 28 stycznia 2019 r. W trakcie tego przesłuchania - padały pytania o to, teraz mogę odpowiedzieć - m.in. deklarował, że oglądał wszystkie kanały telewizyjne, bo nie jest prawdą... Tutaj padło pytanie czy stwierdzenie, że w zakładach karnych rzekomo można oglądać tylko jeden kanał telewizji i że jest to telewizja publiczna. (Poseł Michał Szczerba: Dostępne...) (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Nie TVN24?) (Głos z sali: O informacyjne pytałem...) To jest nieprawda. Proszę nie manipulować. Oglądał wszystkie programy... (Głos z sali: Informacyjne.) ...telewizyjne różnych stacji, które są dostępne, a w przestrzeni publicznej był też dostępny wywiad z jednym ze współosadzonych z nim - możecie państwo zweryfikować, co on tam mówił. Natomiast czynności śledcze są prowadzone i w miarę ustalania szczegółów będziecie państwo informowani o wszystkich ustaleniach. W dniu 14 stycznia prokurator skierował do Sądu Rejonowego Gdańsk-Południe w Gdańsku wniosek o zastosowanie wobec podejrzanego środka zapobiegawczego w postaci aresztu tymczasowego na okres 3 miesięcy. Tego samego dnia sąd uwzględnił tenże wniosek. Zabezpieczono szereg dowodów, nie będę już tego wymieniał, bo każdego dnia zabezpieczano kolejne dowody. W tej chwili przesłuchanych jest ponad 140 świadków, niektórych z nich przesłuchiwano wielokrotnie. Na zabezpieczonym nożu ujawniono ślady biologiczne pochodzące od Stefana W. Ustalono, kiedy i gdzie podejrzany kupił nóż i gaz, w którym sklepie. Podjęto stosowne działania, zabezpieczając kolejne dowody, które miałyby to potwierdzić. Zabezpieczono monitoringi obejmujące miejsca zdarzenia, okolice miejsca zdarzenia. Z pozyskanych badań moczu i krwi podejrzanego wynika, że nie ujawniono alkoholu, środków odurzających ani tzw. dopalaczy. Uzyskano całość dokumentacji medycznej związanej z pobytem podejrzanego w zakładach karnych, w których odbywał karę pozbawienia wolności, a także jedną z tych dokumentacji medycznych, gdzie był diagnozowany. Cała ta dokumentacja została przekazana biegłym. To jest prawda. O tym, czy w czasie czynu ten sprawca był poczytalny, czy nie był poczytalny, czy może jego poczytalność była częściowo wyłączona, ostatecznie orzekną biegli, dlatego zostali oni natychmiast, jeszcze tej nocy, o której wspomniałem, pierwszej, powołani przez prokuratorów. Aktualnie weryfikowane są wyjaśnienia podejrzanego oraz inne sygnały, które prokuratura uzyskuje w tej sprawie od różnych świadków czy osób, które składają wyjaśnienia. Trwają czynności nakierowane na ustalenie przebiegu pobytu podejrzanego w Warszawie. Zwrócono się o sprawdzenie wskazanych przez niego hoteli, a także o zabezpieczenie monitoringu spod Pałacu Prezydenckiego. Wykonano czynności zmierzające do ustalenia, czy sprawca był w posiadaniu identyfikatora z napisem ˝media˝, i wykluczono tę okoliczność na podstawie zeznań świadków i przeprowadzonych badań genetycznych zabezpieczonego identyfikatora. Aktualnie trwają dalsze czynności procesowe, w tym przesłuchania świadków, badania zabezpieczonego sprzętu informatycznego. Zabezpieczone i analizowane są zapisy monitoringu w kolejnych miejscach, gdzie można spodziewać się, iż mogła zostać odnotowana obecność sprawcy. Weryfikowane są, rzecz jasna, różne wersje śledztwa, bo taka jest rola prokuratury, aby w każdym śledztwie przyjąć szereg wersji, które muszą podlegać weryfikacji - począwszy od tej, która wydaje się najbardziej prawdopodobna w świetle ustaleń dowodowych w tej sprawie, poprzez inne, które też są traktowane równie poważnie. Tak więc jest badana wersja, że działał sam, jest badana wersja, że działał wspólnie z innymi osobami, których tożsamość może być jeszcze ustalona, jest badana wersja, że został nakłoniony do tego przez osoby trzecie. Szereg hipotez śledztwa zostało postawionych, a zadaniem prokuratury jest w tej chwili je zweryfikować, potwierdzić bądź wykluczyć, natomiast o szczegółach w tej sprawie nie mogę mówić, ponieważ prokuratorzy, którzy prowadzą sprawę, zastrzegali, że pewne informacje, z uwagi o dobro śledztwa, nie powinny być jeszcze przedstawiane. Mogę też powiedzieć, że poza głównym śledztwem, które najogólniej, na tyle, na ile mogłem, omówiłem, są prowadzone dwa kolejne postępowania - toczą się w związku z oceną prawidłowości zabezpieczenia bezpieczeństwa osób uczestniczących w imprezie w dniu 13 stycznia 2019 r. oraz w związku ze składaniem fałszywych zeznań, które to zdarzenie zostało wysoce uprawdopodobnione poprzez działania policji i prokuratury. Został postawiony zarzut osobie podejrzanej, która w tej sprawie - zdaniem organów śledczych - nie tylko składała fałszywe zeznania, ale również nakłaniała do ich składania inne osoby oraz utrudniała przebieg postępowania. Jest to jedna z osób zaangażowanych w ochronę tego przedsięwzięcia, pełniąca funkcję kierowniczą. Jest to związane ze zdarzeniem, w trakcie którego doszło do tragicznego zabójstwa. Jeżeli chodzi o kwestie szczegółowe, to też nie będę w tej chwili ich omawiał. Dodam tylko, że badane są też oczywiście wątki związane z działaniem zarówno Służby Więziennej, jak i Policji. Prokuratura niezależnie gromadzi materiały dowodowe dotyczące postępowania obu tych służb w okresie, kiedy Stefan W. był pod ich opieką czy nadzorem. Oczywiście jest też badany wątek w zakresie zapewnienia, jak wspomniałem, wymogu bezpieczeństwa podczas organizacji imprezy masowej, i tutaj pojawiają się też pewne podwątki, wersje, które są weryfikowane. Dotychczasowe ustalenia w tym zakresie wykazały, że to właśnie ten sprawca, tzn. podejrzany o składanie fałszywych zeznań, tymczasowo aresztowany przez sąd, werbował pracowników do pracy. Zdecydowana większość pracowników nie posiadała żadnego przeszkolenia w zakresie ochrony osób i mienia - tu przy okazji odpowiem na pytania, jakie padały - nie wymagano od nich w ogóle jakichkolwiek zaświadczeń, np. nie wymagano od nich zaświadczeń o niekaralności. Okazało się, że zatrudniono również osoby karane, z orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy - również to zostało stwierdzone. Szereg osób nieletnich, które nie posiadały wystarczającego, odpowiedniego wieku, który dawałby podstawę do prowadzenia działań ochronnych, też uczestniczyło w zabezpieczaniu tej imprezy. W każdym razie prokuratura prowadzi wielotorowe postępowanie, które ma wszystkie aspekty tej sprawy wyjaśnić. Odpowiadając natomiast na szczegółowe pytania, które tutaj padły z państwa strony, chciałbym przede wszystkim zwrócić uwagę na pewne zmiany natury systemowej. Otóż trudno zgodzić się z twierdzeniem, że Służba Więzienna - z dzisiejszego punktu widzenia, według tej wiedzy, jaką posiadamy - miała instrumenty i narzędzia prawne, które pozwoliłyby jej w skuteczny sposób uniemożliwić wyjście Stefana W. z zakładu karnego. Otóż w żadnym praworządnym państwie - po prostu takie jest prawo i taka jest istota państwa prawa - dyrektor służby więziennej nie może zatrzymać sprawcy kończącego odbywanie kary pozbawienia wolności, sprawić, by nie wyszedł na wolność. Świadczy o tym przypadek wspomnianego przeze mnie Trynkiewicza, który też wyszedł, jak państwo pamiętacie, w okresie waszych rządów. Musiał wyjść, ponieważ tryby ustawy, które dopiero co, świeżo zostały uchwalone, nie zadziałały na tyle szybko, aby mu to uniemożliwić. Natomiast przypomnę, skoro tutaj padały pytania również o odpowiedzialność za taki stan prawny, że wtedy kiedy rodził się Kodeks karny wykonawczy, w 1997 r. - miałem też okazję zabierać wówczas głos w zakresie tworzonych norm prawnych, ale też i później krytycznie wypowiadać się o liberalnych rozwiązaniach Kodeksu karnego wykonawczego i Kodeksu karnego, jeżeli chodzi o środki zabezpieczające - nie chciałbym tutaj przerzucać odpowiedzialności i przypominać tego, ale kto opowiadał się za łagodnym, liberalnym ujęciem tego rodzaju środków. Nie było to na pewno środowisko, które kojarzy się dzisiaj z Prawem i Sprawiedliwością. A więc jeżeli państwo poszukujecie odpowiedzialnych za dziury w systemie uchwalonym w 1997 r., to z całą pewnością ten system... (Głos z sali: Rządzicie.) ... dziurawy, dziurawy również tak samo w okresie waszych rządów... (Poseł Agnieszka Pomaska: Wystarczy prawa przestrzegać, panie ministrze.) ...został uchwalony w określonym czasie przez określoną większość polityczną. W związku z tym trzeba znać fakty. (Głos z sali: Ma pan kontrolę...) Jeżeli państwo mówicie, apelujecie o to, by... (Głos z sali: Białystok.) ...nie rozsiewać nienawiści... (Głos z sali: Trzeba prawa przestrzegać.) ...to istotne jest to, że nienawiść to jest kłamstwo, w związku z tym... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Zmienił pan ustawę o prokuraturze. Ma pan w pełni władzę nad prokuraturą.) ...zachęcałbym wszystkich państwa do tego, aby trzymać się prawdy (Oklaski), bo prawda może nas uchronić przed nienawiścią, jeżeli będziemy opierać się na faktach, które są związane też z odpowiedzialnością. (Poseł Agnieszka Pomaska: Pełnia władzy to pełnia odpowiedzialności.) Prawo jest dziurawe, a stwierdzają to również wybitni eksperci, też profesorowie... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Przecież zmienialiście to prawo przez 3 lata.) ...psychiatrii - tutaj mam pismo jednego z tych, mam nadzieję, że wziąłem ze sobą i państwu pokażę, towarzystw... (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: 3 lata, żeby zmienić.) ...Polskiego Towarzystwa Psychiatrii Sądowej, kierowane do Ministerstwa Zdrowia - wykazują...