Mówca: Marek Ast
Data: 2023-07-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam przyjemność przedstawić stanowisko dotyczące sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o referendum ogólnokrajowym, druki nr 3423 i 3444. Zacznę przede wszystkim od tego, o czym na posiedzeniu komisji mówił przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej sędzia Sylwester Marciniak. Otóż według dotychczasowych przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym jest absolutnie możliwe przeprowadzenie w jednym dniu wyborów parlamentarnych i referendum ogólnokrajowego. Jedyne wyłączenie dotyczy tutaj przeprowadzenia w jednym dniu referendum i wyborów do samorządu terytorialnego. Możemy sobie zatem wyobrazić, że gdyby Wysoka Izba zarządziła w tym roku jakiekolwiek referendum, to w oparciu o w tej chwili obowiązujące przepisy takie referendum mogłoby być przeprowadzone w jednym dniu z wyborami parlamentarnymi. Druga kwestia. Ponieważ sam projekt, tak jak wielokrotnie w trakcie pierwszego czytania w ramach komisji podkreślano, ma charakter stricte techniczny, dostosowujący przepisy o referendum ogólnokrajowym do przepisów zawartych w Kodeksie wyborczym, szczególnie jeżeli chodzi o czas, godziny, w jakich przeprowadza się referendum, tak aby przepisy te były zgodne z tymi, które dotyczą wyborów parlamentarnych. Oczywiście chodzi tu też o pozostałe przepisy, które wynikają ze zmian, które w międzyczasie do Kodeksu wyborczego zostały wprowadzone, a nie zostały uwzględnione w ustawie o referendum ogólnokrajowym. A zatem te przepisy będą obowiązywały również w odniesieniu do przyszłości. Trzeba zwrócić tu uwagę na jedną rzecz. Myślę, że ustawodawcom, a właściwie całej klasie politycznej powinno zależeć na tym, aby w jakimkolwiek referendum frekwencja była wysoka, tak aby wyniki referendum były wiążące dla organów państwa, zarówno ustawodawczych, jak i wykonawczych. Do tej pory w polskiej historii właściwie tylko jedno referendum, referendum o przystąpieniu do Unii, zyskało ten charakter wiążący. Tym bardziej w przypadku referendów w sprawach europejskich, kiedy Unia Europejska wyraźnie wykracza poza prawo traktatowe, poza umowę stowarzyszeniową, odpowiedzialny ustawodawca powinien zapytać suwerena, czy wyraża na to zgodę. Nie będę mówił na ten temat, bo wczoraj też jako przewodniczący komisji bardzo państwa prosiłem o to, żeby o inicjatywie referendalnej dyskutować właśnie wtedy, kiedy ta inicjatywa zostanie zgłoszona. Dzisiaj mówimy o technicznej ustawie nowelizującej ustawę o referendum ogólnonarodowym. Niemniej jednak, tak jak powiedziałem, wszystkim nam powinno zależeć na tym, żeby frekwencja w referendum była taka, aby jego wynik miał charakter wiążący. Tak więc ilekroć to referendum można byłoby połączyć z wyborami parlamentarnymi, to właśnie tak powinno się stać - na czym wszystkim nam powinno zależeć - ponieważ rzeczywiście daje to możliwość podniesienia frekwencji, uzyskania tej frekwencji na poziomie powyżej 50%. I taki jest też cel, taka jest intencja zmian proponowanych przez grupę posłów. Oczywiście Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość ten projekt będzie popierał i do poparcia też zachęcamy całą opozycję. Dziękuję bardzo.