Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2026-04-15 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Jako przewodniczący podkomisji stałej do spraw OSP w polskim parlamencie podziękuję także opiekunom młodzieżowych drużyn pożarniczych, którzy są z młodzieżą, dlatego że bez państwa, bez państwa zaangażowania i pracy społecznej, nie byłoby tego wszystkiego. Tak że też brawa dla opiekunów młodzieżowych drużyn pożarniczych i dziecięcych drużyn pożarniczych. (Oklaski) Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jeszcze do tego, co powiedział przed chwilą pan poseł Ćwik, dodam, że Prawo i Sprawiedliwość przez 8 lat miało jednego ministra sprawiedliwości, większość w Sejmie i prezydenta, który by podpisał każdą wychodzącą z tego Sejmu ustawę autorstwa Prawa i Sprawiedliwości, i nie zreformowało wymiaru sprawiedliwości, ale ma najwięcej do powiedzenia na ten temat. Ten projekt dotyczy zmiany Kodeksu postępowania karnego oraz Kodeksu karnego skarbowego i koncentruje się na jednej, bardzo konkretnej, ale istotnej kwestii, tj. wprowadzeniu sądowej kontroli decyzji prokuratora o odmowie dopuszczenia pełnomocnika do udziału w postępowaniu przygotowawczym w odniesieniu do osób, które nie są jego stronami. Dziś mamy do czynienia z sytuacją, w której decyzja prokuratora w tym zakresie podlega zaskarżeniu wyłącznie do prokuratora przełożonego. Jak to się z reguły kończy, wszyscy wiemy. Innymi słowy, organ, który podejmuje decyzję, pozostaje w obrębie tej samej struktury, bez udziału niezależnego sądu. Taki model budzi oczywiście uzasadnione wątpliwości z punktu widzenia konstytucyjnego prawa do sądu oraz realnej ochrony praw jednostki. Ta ustawa wypełnia tę lukę. Wprowadza ona jasną, przejrzystą zasadę: decyzja prokuratora może zostać poddana kontroli niezależnego sądu, który rozpozna zażalenie niezwłocznie, w krótkim, 7-dniowym terminie. To rozwiązanie wzmacnia gwarancje procesowe obywateli, zwiększa transparentność postępowania i buduje zaufanie do wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie projekt zachowuje zdrowy rozsądek i równowagę między prawami jednostki a efektywnością postępowania karnego. Nie eliminuje on bowiem możliwości odmowy dopuszczenia pełnomocnika, a pozostawia ją w systemie jako narzędzie wyjątkowe, stosowane w sytuacjach, gdy jest to rzeczywiście uzasadnione, np. ze względu na dobro śledztwa czy ochronę informacji wrażliwych. Co więcej, ustawodawca przewidział mechanizmy zabezpieczające sprawność postępowania, w szczególności możliwość przeprowadzenia pilnych czynności w sytuacjach niecierpiących zwłoki lub gdy przemawia za tym interes śledztwa. Dzięki temu proponowane przepisy nie sparaliżują prac organów ścigania, lecz wprowadzą rozsądny i potrzebny mechanizm kontroli. Warto też podkreślić przy tym wystąpieniu, że projekt odpowiada na wieloletnie postulaty środowisk prawniczych oraz instytucji stojących na straży praw obywatelskich. Wskazywano konsekwentnie, że obecny model nie zapewnia wystarczającej gwarancji ochrony praw osób, które choć formalnie nie są stronami postępowania, mogą być realnie dotknięte jego skutkami w przyszłości. Proponowana zmiana ma charakter punktowy, ale jej znaczenie jest systemowe, wzmacnia standardy państwa prawa, realizuje konstytucyjne prawo i jednocześnie nie narusza równowagi między interesem jednostki a interesem publicznym. Wysoka Izbo! To dobry, wyważony i potrzebny projekt. Dziękujemy panu ministrowi za przygotowanie tego projektu. Projekt nie rewolucjonizuje procedury karnej, ale usuwa istotną słabość obecnych przepisów. Dlatego jako Polska 2050 będziemy popierać ten projekt na dalszym etapie prac. Dziękuję bardzo. (Oklaski)