Mówca: Waldemar Andzel (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W roku bieżącym będziemy obchodzić 69. rocznicę śmierci Wacława Janaszka - polskiego inżyniera, majora saperów Wojska Polskiego, który 27 września 1944 r. został zamordowany przez Niemców w szpitalu powstańczym. Janaszek urodził się 1 grudnia 1903 r. w Radomiu. Ojciec jego pracował jako urzędnik kolei państwowych. Jak w wielu polskich rodzinach, Wacław od dziecka wzrastał w domu przepełnionym duchem patriotyzmu, polskości i miłości do ojczyzny. Edukację szkolną rozpoczął w Radomiu. Po wybuchu I wojny światowej ojciec jako urzędnik kolei został ewakuowany wraz z rodziną w głąb Rosji. Wacław uczył się w gimnazjum w Kijowie. Po zakończeniu I wojny światowej cała rodzina wróciła do Radomia. Dwa lata później Wacław wstąpił do korpusu kadetów. W tym samym roku Polsce zagroziło niebezpieczeństwo agresji bolszewickiej. Do walki przeciw Armii Czerwonej stanęli również kadeci. Rozkaz Ministerstwa Spraw Wojskowych zezwolił kadetom mającym ukończone 17 lat na wstępowanie do czynnej służby wojskowej. Wśród nich był Wacław Janaszek, który brał udział w walkach na przedpolu Warszawy. Za udział w tych walkach został awansowany do stopnia kaprala. Bezpośrednio po ukończeniu nauki w korpusie rozpoczął kurs doszkalania kadetów w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie, który ukończył otrzymaniem stopnia kaprala podchorążego. Wacław zdecydował się poświęcić karierze wojskowej, dlatego też rozpoczął studia w Oficerskiej Szkole Inżynierii w Warszawie. W tym czasie został awansowany do stopnia plutonowego podchorążego, a następnie otrzymał stopień sierżanta podchorążego. Poza zainteresowaniami ściśle technicznymi, związanymi z kierunkiem nauki, przejawiał również talenty humanistyczne. W pewnym okresie swojego życia napisał książkę - pamiętnik ˝Piąta kompania˝ będący świetnym dokumentem początków istnienia Korpusu Kadetów nr 2 w Modlinie. W ciekawy i dowcipny sposób opowiada o życiu codziennym kadetów, ich wychowawcach i realiach życia w odrodzonej ojczyźnie. Po paru latach służby jako podchorąży saperów w Sandomierzu Janaszek został przeniesiony do Batalionu Szkolnego Saperów w Modlinie. Wtedy też przełożeni zauważyli ponadprzeciętne zdolności młodego porucznika. W sierpniu 1930 r. został przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Saperów w Modlinie. W celu rozwinięcia swoich kwalifikacji zawodowych jako słuchacz rozpoczął studia w Wyższej Szkole Inżynierii w Warszawie, które ukończył, uzyskując tytuł inżyniera wojskowego w zakresie fortyfikacji. Tytuł został zatwierdzony przez polski rząd na uchodźstwie dopiero w 1945 r., a dyplom został przesłany rodzinie do kraju dopiero wiele lat po wojnie. W czasie kampanii wrześniowej pełnił służbę w dowództwie saperów Armii ˝Pomorze˝. Po II wojnie światowej był członkiem konspiracyjnej organizacji Służba Zwycięstwu Polski. Następnie był redaktorem pisma ˝Żołnierz Polski˝. Pełnił także funkcję szefa sztabu Kierownictwa Dywersji Komendy Głównej Armii Krajowej. W czasie powstania warszawskiego był szefem sztabu Zgrupowania ˝Radosław˝. Parę dni później pełnił obowiązki dowódcy zgrupowania w zastępstwie za rannego podpułkownika. Dowodził m.in. zgrupowaniem w czasie walk w obronie cmentarzy wolskich. 25 sierpnia 1944 r. został ciężko ranny, a dwa dni później został zamordowany przez Niemców w szpitalu powstańczym na Powiślu. Został pochowany na wojskowych Powązkach. Janaszek został odznaczony trzykrotnie Krzyżem Walecznych oraz pośmiertnie Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari. Dziękuję.