Mówca: Rafał Wójcikowski
Data: 2016-11-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministry... Minister, tak? Jest pani minister. Odniosę się pokrótce po raz drugi w zasadzie do ustawy budżetowej, bo to, że debatujemy w tej chwili nad ustawami okołobudżetowymi, to jest tak naprawdę pretekst do ponownej, jakby rozszerzonej debaty budżetowej. Pierwsza sprawa, o której chciałem tym razem powiedzieć, to kwestia programu 500+ i związanego z nim oczekiwanego wzrostu demograficznego, sanacji, odbudowy tkanki demograficznej, ponieważ sytuacja, kiedy dzietność spada poniżej poziomu 1,25, jest już tak dramatyczna, iż wymaga moim zdaniem specjalnych działań. Otóż przed dwoma dniami, czy nawet wczoraj, Główny Urząd Statystyczny podał nam najnowsze statystyki dotyczące urodzeń i zgonów za I półrocze 2016 r. Proszę sobie wyobrazić, że liczba urodzeń po I półroczu 2016 r. to zaledwie 186 tys. urodzeń. A więc postęp dokonany w I półroczu 2016 r. w stosunku do I półrocza 2015 r. to zaledwie 4 tys. więcej urodzeń. To nie jest sytuacja, którą można określić jako sukces. To jest dalszy ciąg tragedii i dalszy ciąg kryzysu, który będziemy mieli w przyszłości, jeżeli radykalnie nie zmienimy tych tendencji i tego obrazu. Oczywiście za wcześnie jeszcze jest oceniać w pełni skutki programu 500+, ale to już są te dzieci, które rodzą się po ogłoszeniu przez Prawo i Sprawiedliwość programu tego wsparcia, które zrealizowano, przy wychowywaniu i rozwoju dzieci. Jak widać, na razie skutki są minimalne, zbyt małe, minimalne, i nie poprawiają sytuacji demograficznej. A tak jak powiedziałem, bez zmian w sytuacji demograficznej wszelkie inne reformy ugrzęzną, załamią się finansowo i nie ma większego sensu ich rozpatrywać, jeżeli nie poprawimy realizacji tego priorytetu, jakim w tym momencie staje się demografia. Jeżeli chodzi o ZUS, nadal nie mamy nawet koncepcji reformy systemu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, gdyż obecna koncepcja oparta na solidaryzmie społecznym jest niemożliwa do realizacji w przyszłości przy tych tendencjach demograficznych, ponieważ społeczeństwo nie jest solidarne pokoleniowo, gdyż po prostu przyszłe pokolenia się nie rodzą, a więc nie ma solidaryzmu, de facto solidaryzmu społecznego w tej dziedzinie nie ma. I każda instytucja oparta na fałszywych założeniach, czyli na założeniach solidaryzmu międzypokoleniowego, którego nie ma, musi doprowadzić do upadku systemu finansów i musi doprowadzić do potężnego kryzysu w przyszłości. Jeżeli nie zmienimy podejścia koncepcyjnego do systemu obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, jeżeli nie wprowadzimy kompleksowej reformy, nie podejmiemy tego trudu, nie zaczniemy debatować na ten temat, to zbliżymy się nieuchronnie przez to do katastrofy finansowej państwa. I tak jak powiedziałem, nie ma takich pieniędzy, których ZUS nie jest w stanie przejeść, zwłaszcza system ubezpieczeń społecznych tak funkcjonujący, w takim otoczeniu demograficznym. Kolejnym elementem, na który chciałem zwrócić uwagę, jest kwota wolna. Państwo wprowadzają teraz ustawę o kwocie wolnej, która stoi w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Jaki ten trybunał jest, taki jest, ale obowiązuje nas orzeczenie o kwocie wolnej. I proszę sobie wyobrazić, że znajdą się setki, a może nawet tysiące obywateli, którzy mogą składać w przyszłym roku podatkowym oświadczenia, tzw. PIT-y, w oparciu o wyrok trybunału, a nie w oparciu o obecnie istniejącą niezgodną z konstytucją ustawę. Co wtedy orzeknie Sąd Najwyższy, do którego w końcu po kolejnych odwołaniach trafi ta sprawa? Ja nie jestem taki pewny, czy nie okaże się, że urzędy skarbowe będą zwracać obywatelom, pomimo stanu, który chcielibyście utrzymać, te kwoty wolne od podatku. Martwi mnie to, bo być może w tej chwili, nie przemyślawszy do końca decyzji, fundujemy sobie poważny kryzys, jeżeli chodzi o finanse. Jeżeli chodzi o podatki, ostatnie doniesienia mówią o tym, że państwo znaleźli 2 mld zł, może nawet 4 mld zł, jak niektórzy mówią, w opodatkowaniu funduszy inwestycyjnych zamkniętych. Zgadzam się, że fundusze inwestycyjne zamknięte są jedną z najczęściej stosowanych furtek tzw. optymalizacji podatkowej, a tak naprawdę ucieczki przed podatkiem od zysków kapitałowych, ale proszę rozważyć, czy ten podatek od inwestycji kapitałowych nie jest zbyt duży, czy zbyt potężnie nie powiększa ryzyka inwestycyjnego i czy nie będzie... Już i tak w tej chwili giełda jest bodajże na ostatnim albo na przedostatnim miejscu w Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o indeksy giełdowe. Sytuacja, jeżeli chodzi o obroty i aktywność inwestorów, też jest tragiczna. I jeżeli my jeszcze zamiast odciążyć inwestorów, zamiast wspomóc ich, zamiast prowadzić działania sanacyjne polskiej giełdy, będziemy składać tego typu projekty, które podwójnie czy potrójnie już w tej chwili opodatkowują giełdę - bo to będzie podatek od zysków kapitałowych, podatek od funduszy i podatek dywidendowy i od zysków firm - to to potrójne opodatkowanie rynku kapitałowego skończy się jeszcze większym zjazdem rynku kapitałowego i nie wiem, czy fundusze europejskie i start-upy będą w stanie rozruszać giełdę. Natomiast inwestorzy... Co zrobią inwestorzy? Uciekną już totalnie na Cypr, do Luksemburga, na Wyspy Dziewicze, czy gdzie tam jeszcze można uciec z kapitałem i z pieniędzmi. Ci mali zostaną, będą płacić i płakać, a ci więksi, sprytniejsi, których stać na pomoc prawną, znajdą inne furtki, których nie będziecie państwo w stanie zablokować. A więc nie tędy droga, aby opodatkowywać furtki, które znajdują inwestorzy, uciekając przed tym drakońskim podatkiem, tylko czas rozważyć dwa elementy, jeżeli chodzi o podatek od zysków kapitałowych. Pierwszy element to kwota wolna, czyli kwota, co do której nie obowiązywałby... Tak jak w przypadku podatku handlowego chcieliście państwo wprowadzić, tak samo drobni inwestorzy w ramach odbudowy i budowania własnego kapitału powinni być chronieni do pewnego poziomu kwotą wolną. Druga sprawa - długoterminowe inwestycje kapitałowe powinny być przynajmniej częściowo zwolnione. Ale nie 10-letnie, bo kto ma jakiekolwiek doświadczenie na rynku kapitałowym, to po prostu śmieje się z propozycji 10-letnich inwestycji w akcje. To nie jest propozycja. Ta bariera powinna być na poziomie, powiedzmy, dwóch, trzech lat. I też nie musi być od razu całkowita ulga w podatku. Możemy to zrobić w granicach 30%, potem 60%. Możemy zastanowić się nad tym. Ale tak jak giełda jest w rozpaczliwej sytuacji i powinniśmy prowadzić działania, tak opodatkowanie, kolejne opodatkowanie rynku kapitałowego nie służy sanacji tego elementu gospodarki. Na koniec chciałem się pochylić nad kwotą wolną w sferze budżetowej. Proszę państwa, państwa sztandarowym hasłem - mówię teraz do Prawa i Sprawiedliwości - przed wyborami był znaczący wzrost wynagrodzeń netto pracowników, znaczący wzrost wynagrodzeń obywateli. Miał on wynikać z podniesienia poziomu wynagrodzeń, ale rynek z powodu wysokiego ryzyka inwestycyjnego i słabej koniunktury podnosi te wynagrodzenia tylko ze względu na wyczerpywanie się zasobów siły roboczej, czyli ze względu na zmiany demograficzne tak naprawdę. Gdybyśmy chcieli rzeczywiście odnieść skutki, jeżeli chodzi o wzrost płac, to musielibyśmy stymulować ten wzrost. Najprostszym sposobem stymulacji wzrostu płac byłoby podniesienie kwoty wolnej, tak aby państwowa sfera budżetowa była tym elementem, który byłby początkiem podnoszenia wynagrodzeń, a kapitał prywatny, sektor prywatny podążyłby za tym elementem, bo nie miałby wyjścia. Państwo tego nie robicie i dziwicie się potem, że nie ma wzrostu wynagrodzeń. Państwo selektywnie, wybiórczo podnosicie wynagrodzenia w sferze budżetowej, raz tym, raz tym, w zależności od tego, kto bardziej krzyczy, kto bardziej płacze, kto bardziej jest poszkodowany. Dzisiaj podnosicie nauczycielom, za chwilę pracownicy naukowi (Dzwonek), którzy poprzednio mieli podnoszone wynagrodzenia, będą krzyczeć, że oni nie mają od kilku lat podnoszonych wynagrodzeń. Dlatego apeluję o to, aby rozważyć wzrost kwoty bazowej. Dziękuję bardzo.