Mówca: Sprawozdawca Zbigniew Dolata
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o nawozach i nawożeniu, druki nr 2567 i 2625. Projekt wpłynął do Sejmu 9 września br., a pierwsze czytanie i rozpatrzenie odbyło się podczas posiedzenia Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 27 września br. Istotą projektu jest wdrożenie do polskiego porządku prawnego postanowień rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 2019/1009 z dnia 5 czerwca 2019 r. zmieniającego rozporządzenia nr 1069/2009 i 1107/2009 oraz uchylającego rozporządzenie nr 2003/2003. Zanim przedstawię szczegółowe zapisy projektu, powiem kilka słów na temat ich bezpośredniego wpływu na codzienną praktykę rolniczą. Temat nawozów i nawożenia jest obecnie przedmiotem szczególnego zainteresowania polskich rolników. Rosyjska agresja na Ukrainę spowodowała trudną sytuację na rynku nawozów nie tylko w Polsce, ale w całej Unii Europejskiej. Ceny znacząco wzrosły i istnieją problemy z dostępnością wielu nawozów. W tej sytuacji rolnicy oczekują działań, które będą przyczyniały się do poprawy sytuacji w tym zakresie. Rząd podjął już ważne decyzje, jak np. objęcie zerową stawką VAT sprzedaży nawozów oraz wprowadzenie dopłat do ich zakupu, na co przeznaczono blisko 4 mld zł. W omawianym projekcie ustawy zawarto rozwiązania, które stworzą alternatywę dla zakupu nawozów mineralnych. Taką alternatywą może być stosowanie nawozowych produktów mikrobiologicznych, które pozwolą ograniczyć wielkość stosowanych dawek nawozów poprzez zwiększenie przyswajalności składników pokarmowych w glebie. Przechodzę do omówienia szczegółowych rozwiązań zawartych w nowelizacji ustawy o nawozach i nawożeniu. Chciałbym zaznaczyć, że implementowane do polskiego porządku prawnego zapisy rozporządzenia nr 2019/1009 w przeciwieństwie do innych przepisów Unii Europejskiej nie naruszają możliwości uregulowania przez ustawodawcę statusu prawnego tych produktów w przepisach krajowych, umożliwiając w ten sposób równoległe wprowadzenie do obrotu produktów nawozowych, które nie będą podlegały prawu wspólnotowemu. To do producentów będzie należała decyzja, czy przy wprowadzaniu do obrotu nawozów lub środków wspomagających uprawę roślin stosować rozporządzenie nr 2019/1009 i umieszczać oznaczenie CE na swoich produktach, które będzie można wtedy sprzedawać w całej Unii Europejskiej bez żadnych dodatkowych zezwoleń, czy też działać wyłącznie na rynku polskim w oparciu o przepisy ustanowione na poziomie krajowym. Najważniejsze zmiany wprowadzane implementacją rozporządzenia nr 2019/1009 do ustawy o nawozach i nawożeniu polegają, po pierwsze, na dostosowaniu terminologii zawartej w ustawie o nawozach i nawożeniu do wymagań rozporządzenia. Dodano np. nową kategorię produktów, które będą mogły być wprowadzane do obrotu, tj. nawozowe produkty mikrobiologiczne, podłoża mineralne, biostymulatory, polepszacze gleby, które charakteryzują się działaniem stymulującym wzrost roślin oraz poprawiającym jakość gleby. Po drugie, wyznaczono Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa jako organ nadzoru rynku produktów nawozowych Unii Europejskiej oraz nawozów oznaczonych znakiem: ˝NAWÓZ WE˝, czyli Wspólnoty Europejskiej. Po trzecie, określono system kar za naruszenie norm rozporządzenia 2019/1009 obowiązujących na jego podstawie oraz dostosowano do tego systemu przepisy krajowe. Dotychczasowe opłaty sankcyjne i kary grzywny dotyczące wprowadzenia do obrotu oraz kontroli jakości nawozów oraz środków wspomagających uprawę roślin zostaną zastąpione systemem kar pieniężnych nakładanych przez organy nadzoru rynku w formie decyzji administracyjnych. Kary za naruszenie przepisów ustawy o nawozach i nawożeniu w zakresie stosowania, przechowywania i przewozu nawozów oraz środków wspomagających uprawę roślin zostały utrzymane w dotychczasowym brzmieniu. Wysokość kar została natomiast podwyższona i dostosowana do obecnej sytuacji na rynku produktów nawozowych. Projektowana ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej i nie podlega notyfikacji. Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu w druku nr 2625. Dziękuję bardzo. (Oklaski)