Mówca: Klimatu i Środowiska Paulina Hennig-Kloska
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Chciałam powiedzieć, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska pełnym sercem popiera ten projekt i wręcz apeluję do Sejmu o przyspieszenie prac, procedowania nad tą ustawą. To jest ustawa, która ma zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców terenu Bieszczad, regionu Podkarpacia i wpisuje się w szerszy plan działań Ministerstwa Klimatu i Środowiska, który był przygotowywany z należytą starannością przez ostatnie miesiące. Właśnie dlatego, że sytuacja dużych drapieżnych osobników w województwie podkarpackim jest dynamiczna. Były zgłoszenia, że duże osobniki coraz częściej zaglądają na teren zamieszkany przez ludność cywilną w miejscowościach Cisna, Lutowiska, Komańcza, Lesko, Solina czy Czarna. Wychodząc naprzeciw potrzebom zgłaszanym także przez samorządowców z tego terenu, przez mieszkańców, przygotowaliśmy szerszy projekt, który wymagał znalezienia pozabudżetowego finansowania, ponieważ nie mieliśmy zabezpieczonych żadnych środków. Znaleźliśmy więc finansowanie tego projektu ze środków europejskich dzięki pracy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Oto przygotowaliśmy dla tego projektu zwiększenia bezpieczeństwa mieszkańców Podkarpacia, m.in. gminy Cisna, finansowanie na 4 lata, tak by ten projekt wdrożyć. Co cały projekt obejmuje? Po pierwsze, utworzenie specjalnej grupy interwencyjnej, której zadaniem będzie reagowanie w sytuacjach trudnych, gdy dochodzi do pewnych konfliktów między dużymi osobnikami zwierząt drapieżnych a mieszkańcami głównie tych miejscowości, o których mówiłam. Chodzi o płoszenie niedźwiedzi przy użyciu broni gładkolufowej i gumowej amunicji. Właśnie te zmiany w prawie proponowane przez panią poseł są bardzo potrzebne i pozwolą nam wprowadzić rozwiązania systemowe, które dotychczas były stosowane skutecznie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, a które chcemy rozszerzyć na inne tereny, w tym m.in. Bieszczady, by mieć pełne systemowe rozwiązania tych trudniejszych, konfliktowych sytuacji. To oczywiście projekt, który przewiduje też obrożowanie niedźwiedzi brunatnych. W ramach takiego pilotażu już w ubiegłym roku zaobrożowaliśmy pięciu osobników na terenie Bieszczad, ale w Tatrzańskim Parku Narodowym działają eksperci, którzy na swojej liście mają już zaobrożowanych ponad 100 osobników i należą do jednych z najlepszych ekspertów na świecie, jeżeli chodzi o ten gatunek zwierząt. Mają ogromne doświadczenie i to oni będą czuwać nad wdrożeniem tego programu, zaobrożowaniem niedźwiedzi przebywających w Bieszczadach, stworzeniem na wzór tego, który działa w Tatrach, na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego, całodobowego monitoringu, który pozwoli nam śledzić te osobniki, które schodzą niżej do miejsc zabudowanych domami jednorodzinnymi, gdzie mieszkają ludzie. Chcemy te tereny objąć pełnym monitoringiem, ale także tym systemem płoszenia i odstraszania. To także projekt, który zakłada zabezpieczenie miejsc gromadzenia odpadów, przeznacza specjalne środki dla tych gmin na wprowadzenie bardziej skutecznego zabezpieczenia miejsc gromadzenia odpadów, tak by nie zachęcać niedźwiedzi brunatnych do zaglądania tam, ale także edukację mieszkańców, jak radzić sobie w takich sytuacjach. W tej specjalnej grupie interwencyjnej, którą chcemy utworzyć, będą leśnicy, myśliwi, weterynarze, przyrodnicy, eksperci od dzikich zwierząt. Wszystko to po to, by zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców tego terenu. Koszt projektu szacowany jest na 16 mln zł. Będzie on finansowany ze środków europejskich. Tak jak powiedziałam, zabezpieczono niezbędne środki finansowe na kolejne 4 lata. Oczywiście w Ministerstwie Klimatu i Środowiska pracujemy nad projektem inwestycji w bezpieczeństwo mieszkańców Bieszczad od kilku miesięcy. Wymagało to znalezienia finansowania pozabudżetowego. Mamy je zapewnione. Liderem tego projektu będzie regionalna dyrekcja ochrony środowiska. To regionalna dyrekcja ochrony środowiska zawnioskowała do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o środki finansowe. Myślę, że w przyszłym tygodniu uda się podpisać tę umowę. Oczywiście regionalna dyrekcja działa pod okiem Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Tu duże podziękowania dla pana dyrektora Otawskiego i ekspertów z generalnej dyrekcji. Wierzymy, że utworzenie tej grupy interwencyjnej pozwoli istotnie zwiększyć bezpieczeństwo mieszkańców. Rozwiązania przewidziane w poselskim projekcie ustawy rozwiążą nam też kwestie problemowe dotyczące tego, że trudniej znaleźć podstawę do działania dla grupy interwencyjnej działającej w ramach służb środowiskowych poza parkami narodowymi. O ile w przypadku Tatrzańskiego Parku Narodowego te problemy występują głównie na terenie parku, o tyle w przypadku Bieszczad teren jest dużo większy, mamy też do czynienia z większą grupą tego typu osobników, z większą grupą niedźwiedzi brunatnych. Problem rozlewa się poza park narodowy. Brak zmian w przepisach sprawi, że powołana grupa interwencyjna nie będzie miała podstaw do poruszania się z bronią gładkolufową poza terenem parkowym, na którym te interwencje niewątpliwie trzeba będzie przeprowadzać. Szanowni Państwo! Liczę na porozumienie ponad podziałami politycznymi w trakcie dalszych prac nad tą ustawą w Sejmie. Myślę, że ostatnie wydarzenia trochę natchnęły refleksją osoby, które miały wątpliwości co do tych przepisów, co do tego, czy one są słuszne, czy powinniśmy je wprowadzić, i wspólnie, poza podziałami politycznymi przyjmiemy ten projekt ustawy, który ma tylko jeden cel: zadbanie o bezpieczeństwo, zdrowie i życie mieszkańców Bieszczad, zwłaszcza tych miejscowości, o których mówimy. Bardzo zaangażowany w ten projekt od początku był pan burmistrz gminy Cisna, którego serdecznie pozdrawiam. Wiem, że czeka na tę decyzję parlamentu jako osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo mieszkańców gminy Cisna. Myślę, że gdy taka grupa interwencyjna pojawi się na tym terenie, z ulgą odetchnie też wielu innych samorządowców, a zwłaszcza mieszkańcy, którzy codziennie poruszają się po leśnych ścieżkach, na których mogą spotkać niedźwiedzia. Pani Poseł! Bardzo dziękuję za ten projekt ustawy. On jest bardzo ważny. Liczę, że komisja - pani przewodnicząca jest z nami - bez zbędnej zwłoki dokończy pracę nad tym projektem i będziemy mogli się z niego cieszyć, ale przede wszystkim objąć dodatkową ochroną mieszkańców gminy. Z góry bardzo dziękuję za pracę ponad podziałami nad tym projektem. Dziękuję bardzo.