Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2013-01-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ostatnim okresie pojawia się wiele informacji dotyczących działalności sądu z siedzibą w Lublinie, który od stycznia 2010 r. rozpatruje sprawy w tzw. elektronicznym postępowaniu upominawczym. Od tego czasu wpłynęło ich już ponad 4 mln. Zgodnie z założeniami resortu sprawiedliwości zadaniem e-sądu miało być przyspieszenie rozpatrywania pozwów o zapłatę w trybie upominawczym. Postępowanie takie dotyczy przede wszystkim osób zalegających z opłatami, np. za prąd, za telefon. Na pewno bardzo dobrym pomysłem było odciążenie tradycyjnych sądów, ale niestety, jak to się w życiu zdarza, doszło do opisywanych w mediach nadużyć, głównie za sprawą nieuczciwych firm windykacyjnych, które nieraz domagają się roszczeń przedawnionych, tych samych po kilka razy, a nawet roszczeń nieistniejących. Jednym z najczęściej powtarzanych zarzutów jest podawanie przez - powtarzam - nieuczciwych wierzycieli błędnego adresu pozwanego, aby ten nie mógł zareagować na nakaz, który po uprawomocnieniu będzie egzekwował komornik. Projektodawcy proponują zatem nałożenie na komornika obowiązku pouczenia pozwanego, który był zawiadamiany o sprawie tylko przez awizo i może po prostu nie wiedzieć o przysługujących mu prawach, zwłaszcza o możliwości sprzeciwu czy wystąpienia o wstrzymanie egzekucji. Egzekucja będzie wstrzymywana na 14 dni, by nie miała nieodwracalnych skutków, by np. zajęte pieniądze nie trafiły do nieuprawnionego. Proponuje się też, by przed e-sądem nie mogły być dochodzone roszczenia powstałe wcześniej niż 5 lat przed wniesieniem pozwu. Powodów czy ich pełnomocników sąd będzie mógł ukarać grzywną do kwoty 5 tys. zł, jeśli stwierdzi, że w złej wierze lub po prostu bezmyślnie oznaczyli nieprawidłowo adres zamieszkania lub siedzibę pozwanego. Tu trzeba zwrócić uwagę na fakt, że są głosy, które krytycznie odnoszą się do części proponowanych zmian, choćby w stosunku do grzywny, której wprowadzenie może oznaczać w przypadku profesjonalnego pełnomocnika, zamierzającego działać zgodnie z etyką zawodową, konieczność złożenia wniosku do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych celem zweryfikowania adresu pozwanego. To mogłoby spowodować wydłużenie windykacji o czas potrzebny do uzyskania odpowiedzi z CPD oraz wywołać efekt odstraszający od odchodzenia roszczeń poniżej 5 tys. zł, właśnie z obawy przed grzywną. Jednak mimo zgłaszanych uwag i pojawiającego się zarzutu wypaczenia sensu sądowego dochodzenia wierzytelności w takim właśnie ujęciu, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej uważa, że absolutnie koniecznie trzeba podjąć prace nad tym projektem, ponieważ oprócz podnoszonych tutaj argumentów jest on także doskonałym polem do dyskusji na przykład dotyczącej generalnego rozwiązania kwestii doręczeń sądowych. Weryfikacji trzeba także poddać, o czym też już tu wcześniej była mowa, pomysł odmiejscowienia sądu choćby w kontekście zapisów konstytucyjnych, które wyraźnie mówią o sądzie właściwym. Dobrze by było, żeby na posiedzeniu komisji kwestię tę ostatecznie zamknąć. Z tych względów Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej opowiada się za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)