Mówca: Infrastruktury Andrzej Adamczyk
Data: 2018-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Ponownie: Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Jak już wcześniej wspominałem, do roku 2023 rząd Prawa i Sprawiedliwości przeznaczy ponad 100 mld zł na rozwój polskiej kolei. W perspektywie najbliższych 5 lat polska kolej stanie się nowoczesna, komfortowa i punktualna. By było to możliwe, realizujemy szereg projektów, które z jednej strony poprawiają bezpieczeństwo i wygodę podróżnych, a z drugiej strony dają nowe możliwości polskim przedsiębiorcom i ich pracownikom. Dlatego realizujemy ˝Krajowy program kolejowy˝, który pozwala nam na zbudowanie dobrze rozwiniętej sieci kolejowej. Prowadzony od 2015 r. program to największy w historii program modernizacji sieci kolejowej o wartości blisko 67 mld zł. W ramach jego zakresu zmodernizujemy ponad 9 tys. km linii kolejowych i rozbudujemy sieć o nowe elementy. Docelowo na większości zmodernizowanych linii pociągi osobowe będą jeździły z prędkością maksymalną 160 km/h, a pociągi towarowe - z prędkością maksymalną 120 km/h, ale jeszcze raz powtarzam: maksymalną, ponieważ chcemy uzyskać średnią europejską dla pociągów towarowych 45 km/h. Dzisiaj to jest ok. 23 km/h, średnia prędkość pociągów towarowych. Poprawi się także przepustowość linii kolejowych oraz ich bezpieczeństwo. Dziś jesteśmy na półmetku w realizacji tego wyzwania. Z dumą mogę powiedzieć, że w realizacji znajdują się projekty angażujące 64% środków w ramach ˝Krajowego programu kolejowego˝, tj. 42,5 mld zł z 67 mld zł. Proszę zwrócić uwagę na telebimy znajdujące się na sali sejmowej. W wykresach kołowych porównywane są lata od 2016 r. do marca 2018 r. Już w 2016 r. poziom nakładów poniesionych przez PKP PLK w ramach krajowego programu wyniósł 3,7 mld zł. To stanowi wzrost nakładów o ponad 700% w stosunku do łącznej wartości nakładów poniesionych w latach 2014 i 2015. Powtarzam, 700% przyrostu. Wówczas to wydano przez te 2 lata 0,5 mld zł. To pokazuje ogrom zaniedbań poprzedników, zaniedbań, z którymi musieliśmy się zmierzyć. Gdybyśmy przebudowywali kolej, jak nasi poprzednicy, środki przeznaczone na ˝Krajowy program kolejowy˝ wróciłyby z powrotem do Brukseli z powodu ich niewykorzystania. Pierwsza wersja ˝Krajowego programu kolejowego˝ została opracowana jeszcze za czasów ekipy premiera Donalda Tuska i pani premier Ewy Kopacz. Był to dokument nierealny i niemożliwy do zrealizowania, bowiem stworzono harmonogramy, które spowodowały zamrożenie ok. 17 mld zł w postępowaniach przetargowych, natomiast same przetargi ogłaszane na początku obecnej perspektywy finansowej nie miały w pełni przygotowanej dokumentacji pozwalającej na rozstrzygnięcie postępowań. Dodatkowo w krajowym programie nie planowano rozsądnie. Założony poziom wydatkowania w poszczególnych latach znacznie przekraczał możliwości sektora wykonawczego oraz faktyczne możliwości wynikające z poziomu przygotowania projektów. Stojąc w obliczu takich wyzwań, podjęliśmy szereg stanowczych i odważnych działań, które pozwoliły na znaczną poprawę sytuacji. W pierwszej kolejności podjęliśmy działania mające na celu zwiększenie potencjału wykonawców. Przywróciliśmy dialog z nimi w ramach forum inwestycyjnego oraz powołanej w 2016 r. rady ekspertów. Dzięki otwartej i konstruktywnej rozmowie wypracowaliśmy dobre rozwiązania. To pozwoliło na zapewnienie trwałej poprawy płynności finansowej firm realizujących umowy. Wcześniej nie liczono się z przedsiębiorcami, którzy stawali przed licznymi zagrożeniami. Dzisiaj wykonawca jest naszym partnerem, on nie jest przeciwnikiem. Należy przypomnieć, że upadłości polskich wykonawców i w jeszcze większej mierze podwykonawców były istotną przyczyną opóźnień realizacyjnych w perspektywie finansowej Unii Europejskiej 2007-2013. Wykonawcy są dla nas partnerami, jeszcze raz powtarzam, a nie przeciwnikami. Dodatkowo podjęliśmy działania wyprzedzające polegające na tym, że wykonawcy kupują materiały budowlane wcześniej, by nie zabrakło ich na etapie realizacji. Finansujemy zakupy ze środków przeznaczonych na inwestycje. Tworzymy magazyny materiałów masowych oraz elementów niezbędnych do przebudowy, rewitalizacji linii kolejowych. W tym kontekście należy także podkreślić, że udział polskich firm w ramach ˝Krajowego programu kolejowego˝ jest coraz wyższy. Proszę zwrócić uwagę na wykresy. Jeszcze w marcu 2017 r. polskie firmy były wykonawcami w przypadku 74% liczby umów na roboty i 50% ich wartości. Już na początku 2018 r. udział ten się zwiększył - polscy wykonawcy umów na roboty realizowali 76% kontraktów w ujęciu liczbowym i 54% pod względem ich wartości. Realizujemy prace inwestycyjne o bezprecedensowej skali. Musi się to niestety wiązać z utrudnieniami na sieci kolejowej. Konieczne jest nieraz zamykanie wybranych odcinków linii kolejowych. Jednak podejmujemy przy udziale PKP Polskie Linie Kolejowe działania w celu ich eliminacji. Wyznaczyliśmy 22 trasy objazdowe, zabezpieczamy przepustowość dla pociągów towarowych, szczególnie z dostawą węgla oraz kruszyw niezbędnych dla inwestycji drogowych i kolejowych, wdrażamy pilnie zmiany rozkładu jazdy pociągów na bieżąco. Ustalenie rozkładu jazdy dla zgłoszonego pociągu towarowego trwa 8 godzin w PKP PLK. Co więcej, w ubiegłym roku uruchomiliśmy stały, szczegółowy monitoring realizacji ˝Krajowego programu kolejowego˝. Dzięki temu możliwe jest śledzenie postępu prac w ramach krajowego programu. Na usprawnienie realizacji inwestycji kolejowych wpłynie również przygotowana zmiana ustawy o transporcie kolejowym wprowadzająca nowe, potrzebne regulacje dotyczące kwestii budowy tuneli w ramach inwestycji kolejowych. Projektowana ustawa pozwala na realizację kolejowych inwestycji tunelowych w szybkim tempie. Bardzo dziękuję Wysokiej Izbie za tak pozytywny odbiór tego projektu i przyjęcie go w czasie procedowania na poprzednich posiedzeniach Sejmu. Należy podkreślić, że polskie koleje są liderem w zakresie pozyskiwania i wydatkowania środków Unii Europejskiej w ramach instrumentu finansowego ˝Łącząc Europę˝. Dotychczas dofinansowanie uzyskało 21 projektów na łączną kwotę 19 mld, przy czym poziom dofinansowania ze środków Unii Europejskiej wynosi ok. 15 mld. Podniesienie konkurencyjności transportu kolejowego poprzez zapewnienie odpowiedniego poziomu infrastruktury kolejowej wiąże się również z jej utrzymaniem. Dlatego też Rada Ministrów przyjęła 16 stycznia br. uchwałę w sprawie ustanowienia wieloletniego programu utrzymaniowego. To brak takiego programu w latach 90. stał się przyczyną degrengolady i zapaści w polskiej infrastrukturze kolejowej, co teraz niestety musimy nadrabiać. To efekt dwudziestokilkuletniego braku inwestycji w utrzymanie polskiej kolei, w utrzymanie szlaków kolejowych. Ten program to pierwszy program wieloletni odnoszący się do utrzymania infrastruktury kolejowej. Koszt programu wyniesie ponad 23 mld zł, a okres jego realizacji został zaplanowany na lata 2019-2023. Aby pasażerowie mogli w pełni doświadczyć zmian na polskich torach, otwieramy nowy rozdział również w dziedzinie taboru kolejowego. W grudniu 2017 r. PKP Intercity przyjęło nową strategię taborową na lata 2016-2020 z perspektywą do 2023 r., na której realizację przewoźnik przeznaczy ok. 7 mld zł. W sumie w ramach strategii do 2023 r. PKP Intercity zmodernizuje ponad 700 wagonów, kupi 185 nowych, ponadto pasażerowie skorzystają z 19 nowych i 14 zmodernizowanych elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz składów typu pchaj-ciągnij. Zarówno wagony, jak i elektryczne zespoły trakcyjne wyposażone będą, przystosowane będą do potrzeb osób niepełnosprawnych, będą wyposażone w Wi-Fi, wygodne fotele, klimatyzację oraz udogodnienia dla rodzin czy też rowerzystów. Wysoka Izbo! Aby sprostać rosnącym wymaganiom pasażerów, PKP Intercity rozpoczęło współpracę z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju dotyczącą opracowania innowacyjnych projektów taborowych. Te działania wpisują się w rządowy program ˝Luxtorpeda 2.0˝. W ramach partnerstwa innowacyjnego wraz z producentami i instytutami badawczymi PKP Intercity planuje zrealizować trzy projekty taborowe. Rezultatem mają być pojazdy najlepiej dostosowane do potrzeb przewoźnika dalekobieżnego. Mają być one przystosowane do prędkości 160-230 km/h, a rozważane są także pojazdy mogące rozwijać prędkość 250 km/h. Przy pracach chcemy korzystać z dorobku polskiej myśli technologicznej i jednocześnie przyczynić się do jej dalszego rozwoju. Panie i Panowie Posłowie! Ministerstwo podjęło prace legislacyjne w zakresie zmian przepisów techniczno-budowlanych umożliwiających prowadzenie ruchu kolejowego z prędkością do 250 km/h. Inwestycje kolejowe to także dworce. ˝Program inwestycji dworcowych na lata 2016-2023˝ - proszę o prezentację slajdu - skieruje 189 dworców, w tym wiele o znaczeniu lokalnym, do modernizacji, która będzie polegać na przebudowie lub budowie od podstaw dworców w miejscu wyburzanych, bywa, budynków. Zaktualizowany program zakłada realizację w latach 2016-2023 inwestycji w łącznej kwocie nakładów ok. 1,4 mld zł. Jak już wspomniałem, program ten jest szeroki. Zakłada współpracę przy inwestycjach dworcowych z jednostkami samorządu terytorialnego, której efektem może być rozszerzenie zakresu prac obejmujących budowę zintegrowanych węzłów przesiadkowych lub parkingów oraz adaptacja tkanki miejskiej stanowiącej bezpośrednie otoczenie dworca kolejowego do nowych standardów i potrzeb podróżnych. Innym elementem współpracy z jednostkami samorządu terytorialnego w ramach tego programu jest przeznaczenie części powierzchni zmodernizowanych budynków dworcowych na potrzeby instytucji samorządowych. PKP SA w ramach wspierania realizacji programu ˝Mieszkanie+˝ współpracuje z BGKN i Krajowym Zasobem Nieruchomości poprzez analizę nieruchomości będących w posiadaniu spółki, których lokalizacja oraz warunki zagospodarowania byłyby możliwe do wykorzystania przy realizacji inwestycji nieruchomościowych w obszarze budownictwa mieszkaniowego. PKP SA w ramach wspierania programu ˝Mieszkanie+˝ zaproponowało łącznie ponad 300 lokalizacji, na które składa się ponad 800 nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni ok. 600 ha. Z kolei odnosząc się do wyników finansowych, miło mi przekazać państwu informację, że według wstępnych danych główne spółki kolejowe osiągnęły bardzo dobre wyniki finansowe za rok 2017. PKP SA za miniony rok wykazało wynik finansowy netto ponad 190 mln zł. Dzięki temu posiada stabilną sytuację finansową. PKP Intercity SA przewiozło w roku 2017 o ponad 10% pasażerów więcej niż w 2016 r. Wynik finansowy netto za 2017 r. był rekordowy i przekroczył 307 mln zł. W tej kwocie jest odszkodowanie w związku z nieterminową dostawą pociągów Pendolino. PKP Cargo SA jako grupa osiągnęło także dobre wyniki przewozowe. O 9% zwiększyła się praca przewozowa. Finanse - 82 mln zysku. Co istotne, spółka nie traci już udziału w rynku przewozów towarowych, który wynosi ok. 51%. Szanowni Państwo! I to dzieje się w sytuacji, kiedy prowadzimy w tak szerokim zakresie, na tak szerokim froncie prace modernizacyjne. Zamykane są szlaki kolejowe, ale zamykane są w taki sposób, że ruch towarowy, ruch osobowy odbywa się w większej skali aniżeli przed rokiem. (Oklaski) Jeśli chodzi o wyniki całej Grupy PKP w 2017 r., według wstępnych danych skonsolidowany zysk netto będzie się kształtował na poziomie 0,5 mld zł. To wynik wypracowany przez polskich kolejarzy i z tego miejsca za ten wynik bardzo im dziękuję. (Oklaski) Są z nami tutaj prezesi spółek. Należy wspomnieć też o ważnej kwestii dotyczącej wzrostu na rynku przewozów zarówno pasażerskich, jak i towarowych. Od 2010 r., o czym już mówiłem wcześniej, do 2014 r. następował spadek na rynku przewozów pasażerskich realizowanych przez PKP Intercity SA. Dopiero od roku 2015 zaobserwowano systematyczny wzrost liczby pasażerów na kolei. Od roku 2016 spółka notuje dodatni wynik finansowy, co jest odwróceniem trendu generowania corocznej straty finansowej, jak to działo się w poprzednich latach. Rok 2017 był bardzo korzystny dla kolejowych przewozów towarowych. Wzrosły wszystkie parametry przewozowe, osiągając wartości niespotykane w ostatnich latach. Masa przewiezionych ładunków w transporcie intermodalnym w 2017 r. wyniosła 14,7 mln t. Oznacza to roczny wzrost prawie o 15%. (Dzwonek) W roku 2017... Pani marszałek, bardzo proszę o...