Mówca: Tomasz Trela
Data: 2020-01-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Szanowne Panie, Szanowni Panowie! Państwo Ministrowie! Ustawę okołobudżetową należy oczywiście rozpatrywać integralnie z projektem budżetu. Dlatego skupię się na projekcie budżetu i tych zmianach, które Lewica będzie proponować w toku prac Komisji Finansów Publicznych i pewnie później też na sali plenarnej. Pierwsza sprawa to edukacja. Państwo bardzo wiele mówicie o systemie edukacji, państwo mówicie o większych nakładach na system edukacji, a prawda niestety jest zgoła inna. I tutaj chciałem przytoczyć państwu kilka faktów, o czym mówiłem też wczoraj wieczorem na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych. Proszę sobie wyobrazić, że gdyby nie samorządy, żadna szkoła w Polsce ani żadna placówka edukacyjna praktycznie by nie funkcjonowała. Blisko 27 mld zł każdego roku do systemu edukacji dokłada polski samorząd. Oczywiście państwo będziecie mówić, że to jest w ustawie zapisane, że samorządy też biorą odpowiedzialność za szkoły. Tylko proszę powiedzieć i proszę wyjaśnić, dlaczego państwo podejmujecie decyzje o podwyżkach dla nauczycieli, a za te podwyżki muszą już zapłacić samorządy. Bardzo konkretny przykład: Dzień 1 września 2019 r., podwyżki dla nauczycieli, oczywiście niewystarczające, ale jednak jakieś podwyżki. Koszt tych podwyżek w skali 1 roku budżetowego to 3 mld zł. Państwo zwiększacie subwencję o 1 mld zł. 2 mld zł samorządy muszą znaleźć we własnych budżetach, czyniąc oszczędności i mniej przeznaczając środków na inne potrzebne rzeczy - na inwestycje, na pomoc społeczną, na ochronę zdrowia, na potrzebne programy profilaktyczne - żeby zrealizować państwa obietnice i państwa deklaracje, i państwa zobowiązanie. Subwencja edukacyjna na przestrzeni ostatnich 10 lat cały czas jest proporcjonalnie niższa w odniesieniu do planowanych wydatków. Kiedy w 2007 r. subwencja pokrywała 70% wydatków na edukację, dzisiaj pokrywa tylko 60%, 40% pieniędzy trzeba dołożyć. I to jest pierwsza rzecz. Mówię o tym dlatego, że Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy będzie zgłaszał propozycje korekty ustawy budżetowej, tak żeby ta subwencja w roku 2020 była wyższa i tak żeby ona mogła chociażby pokryć wydatki bieżące samorządów na utrzymanie szkół. Myślę, że tym są zainteresowani wszyscy samorządowcy, wszyscy dyrektorzy szkół, ale przede wszystkim młodzież i dzieci, które uczęszczają do tych szkół - tym, żeby szkoła była nowoczesna i była modernizowana przez samorządy, a utrzymywana przez subwencję edukacyjną. Mamy okazję i mamy możliwość, aby uporządkować tę sytuację. Rzecz druga. W ustawie okołobudżetowej i w ustawie budżetowej jest bardzo dużo o świadczeniach emerytalnych. Jest finansowanie trzynastej emerytury, o tym już wielokrotnie mówiliśmy, że pomniejszany jest Fundusz Solidarnościowy. Będziemy też zgłaszać stosowne propozycje i poprawki do budżetu, ale nie sposób nie przypomnieć i nie powiedzieć - przy okazji dyskusji budżetowej - o projekcie i propozycji Lewicy: najniższa emerytura w Polsce - 1600 zł na rękę. Niestety z przykrością stwierdzam, że w tym przypadku Prawo i Sprawiedliwość i, co mnie zdziwiło, koalicjant Prawa i Sprawiedliwości, czyli Koalicja Obywatelska, głosowały ramię w ramię, żeby najniższa emerytura nie wynosiła 1600 zł na rękę. A to dotyczy blisko 1 mln Polek i Polaków, którzy nie mogą związać końca z końcem, i emerytura nie wystarcza im od pierwszego do ostatniego dnia miesiąca. Rozwiązania systemowe są zdecydowanie lepsze niż rozwiązania jednorazowe i indywidualne. O tym też w debacie budżetowej i w poprawkach do budżetu Lewica będzie mówić i stosowne zmiany w tym zakresie Lewica zaproponuje. I rzecz trzecia - bo nie ma więcej czasu, żeby odnosić się do poszczególnych elementów budżetu czy ustawy okołobudżetowej - to leki. Te darmowe, pseudodarmowe leki dla seniorów 75+, które są opisywane w ustawie okołobudżetowej tak: że tych pieniędzy jest więcej i będzie więcej, będzie można ten program realizować... My będziemy proponować inne rozwiązanie, które jest też integralnie związane z budżetem - aby leki na receptę w Polsce dla każdego, nie tylko seniora, kosztowały nie więcej niż 5 zł. To jest rozwiązanie systemowe, to jest realna pomoc dla wszystkich Polek i Polaków, to jest ulga dla emerytów, to jest ulga dla osób, które są jeszcze zawodowo czynne, to jest wreszcie ulga i pomoc dla dzieci, które w sposób stały muszą wykupywać leki ze względu na długofalowe i długotrwałe choroby. O tym też w naszych propozycjach i poprawkach do budżetu będziemy mówić i o tym rozmawiać. Dzisiaj żadnej propozycji, żadnych poprawek do tego projektu ustawy nie będę zgłaszał, natomiast chcę państwu powiedzieć i państwa poinformować, że ponad 100 poprawek, bardzo konkretnych, ze wskazanym źródłem finansowania, które mają uspołecznić ten budżet, który państwo przedłożyliście, będziemy przedstawiać na posiedzeniu komisji finansów 30 stycznia i później na posiedzeniu plenarnym polskiego Sejmu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)