Mówca: Jerzy Borkowski
Data: 2012-02-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W moim dzisiejszym oświadczeniu chciałbym poruszyć sprawę dodatkowych ubezpieczeń dla szpitali od zdarzeń medycznych, które obowiązują od 1 stycznia 2012 r. Moim zdaniem ubezpieczenia, o których mowa, powinny być nie obligatoryjne, ale fakultatywne. Pacjent na tym nie straci, że szpital nie będzie miał dodatkowego ubezpieczenia, bo lecznice mają przecież ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i z nich w razie sporu sądowego zostaną pokryte ewentualne roszczenia wobec nich. Dobrze, że dodatkowe ubezpieczenia od zdarzeń medycznych istnieją, ale nie mogą być one wprowadzane obligatoryjnie dla wszystkich szpitali. Dzisiejsza sytuacja finansowa samorządowych szpitali nie pozwala im na dodatkowe koszty przy mniejszych niż w zeszłym roku kontraktach z Narodowego Funduszu Zdrowia. Małe placówki medyczne, które mają na przykład 10 mln zł dochodu rocznie, płacą obecnie za ubezpieczenie OC 250 tys. zł, a będą musiały zapłacić 650 tys. zł. Po wprowadzeniu tego dodatkowego ubezpieczenia oraz po innych podwyżkach (wzrost cen sprzętu medycznego, materiałów i wyrobów medycznych, leków, usług outsourcingowych oraz minimalnego wynagrodzenia), wzroście opłaty za polisę OC, podwyżce płacy minimalnej, wzroście składki rentowej o 2%, a także w związku z rosnącymi kosztami energii i gazu zadłużenie najbardziej wzrośnie w szpitalnych spółkach, które muszą radzić sobie na rynku, od których właściciele wymagają nie tylko, żeby wychodziły na swoje, ale również żeby zarabiały. Składka ubezpieczenia z tytułu niepożądanych zdarzeń medycznych to - w zależności od liczby łóżek i wielkości szpitala - dodatkowo nawet 800 tys. zł rocznie. Według Konwentu Starostów Województwa Dolnośląskiego, Śląskiego i Opolskiego średnia składka ubezpieczenia szpitala to 349 tys. zł. Szacunki w skali kraju wskazują, że ubezpieczenia szpitali w bieżącym roku sięgną kwoty ponad 420 mln zł. Według prognoz największego polskiego ubezpieczyciela, PZU SA, w najbliższym czasie udział ubezpieczeń we wszystkich kosztach szpitali może wzrosnąć z obecnych 1-2% nawet do 5% i dorównać średniej w Europie Zachodniej. Z perspektywy szpitali dyskusja na temat ubezpieczeń od zdarzeń medycznych sprowadza się obecnie do pytania, co zrobić, żeby uniknąć tak olbrzymich kosztów. Co gorsza, nie wiadomo, jak często pacjenci będą korzystać z nowych możliwości wynikających z ustawy o prawach pacjenta. Do wojewódzkich komisji orzekających o zdarzeniach medycznych trafiają na razie wnioski dotyczące zdarzeń z wcześniejszych lat - przypomnijmy, że organy te rozpatrują tylko sprawy dotyczące zdarzeń mających miejsce po 1 stycznia 2012 r. - ale z upływem czasu sytuacja się zmieni. Czy szpitale czeka lawina roszczeń, a może nic takiego nie nastąpi? Zgodnie z nowymi przepisami o odszkodowaniach za zdarzenia medyczne orzekają komisje wojewódzkie, natomiast odszkodowania wypłaca ubezpieczyciel. Odszkodowanie nie może być wyższe niż 100 tys. zł w przypadku uszczerbku na zdrowiu i 300 tys. zł w przypadku śmierci pacjenta, z maksymalną sumą ubezpieczenia dla szpitala w wysokości 1,2 mln zł na wszystkie zdarzenia. W uzasadnieniu do ustawy o prawach pacjenta widnieje informacja o oszacowanej liczbie błędów medycznych w 2009 r. - jest to poziom 835 tys. Należy pamiętać, że nie każdy przypadek błędu medycznego daje pacjentowi możliwość dochodzenia roszczeń. Zakładając, że tylko 10% błędów medycznych znajdzie swój finał przed komisjami wojewódzkimi, a średnie odszkodowanie wyniesie na przykład 10 tys. zł, kwota roszczeń sięgnie 835 mln zł. Takie roszczenia pojawią się niezależnie od ubezpieczenia. Żaden przepis nie przewiduje sankcji karnych czy administracyjnych w postaci kar pieniężnych za brak polisy, ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych. Brak umowy nie może być przyczyną rozwiązania przez NFZ kontraktu ze szpitalem. Fundusz może rozwiązać umowę ze szpitalem jedynie w ściśle określonych przypadkach wskazanych w § 36 rozporządzenia ministra zdrowia z 6 maja 2008 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Nie ma tam mowy o braku polisy, umowy ubezpieczenia z tytułu zdarzeń medycznych. Jednak konsekwencją niewykupienia polisy, ubezpieczenia może być wykreślenie szpitala z rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą. To co z pozoru brzmi niegroźnie, dla szpitali oznacza de facto katastrofalny wzrost składki ubezpieczeniowej oraz pogorszenie sytuacji finansowej. Są przypadki, że placówki będą zmuszone wydać na obowiązkowe ubezpieczenia wartość nawet ok. 1% ubiegłorocznego kontraktu z NFZ, a funduszu dodatkowe koszty ponoszone przez szpitale nie do końca obchodzą. Płaci on bowiem za wykonywanie świadczeń medycznych. Szpitale z otrzymanych środków muszą pokryć nie tylko koszty leczenia, ale także utrzymania placówek, do czego w tym roku dodatkowo dochodzi jeszcze wzrost składki rentowej. Takie formy, owszem, funkcjonują (Dzwonek) na rynkach ubezpieczeń w innych państwach, tyle tylko że odszkodowania są wypłacane nie przez ubezpieczycieli, ale przez budżet danego państwa. W Polsce budżet państwa podlega określonym rygorom, dlatego przerzucono to na komercyjne ubezpieczalnie, a te z kolei przerzuciły to na szpitale. Dziękuję bardzo.