Mówca: Sprawozdawca Michał Szczerba
Data: 2013-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam przyjemność w imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka przedstawić sprawozdanie komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, druki sejmowe nr 1656 i 1656-A. Komisja po przeprowadzeniu pierwszego czytania i rozpatrzeniu projektu wraz z autopoprawką jednogłośnie wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalił ustawę, której projekt za chwilę przedstawię. Wysoka Izbo! Projekt zmierza do modyfikacji istniejącego stanu prawnego w zakresie regulacji dotyczących powoływania dyrektorów sądów dla sądów rejonowych oraz ich pracowniczego statusu. Projekt przez przyjęcie założenia, że dyrektora sądu w sądzie rejonowym powołuje się dla sądów rejonowych liczących co najmniej 10 stanowisk sędziowskich, zmierza do usunięcia istniejącej obecnie fikcji prawnej i dostosowania stanu prawnego do stanu faktycznego. Pragnę przypomnieć, że obecnie dyrektora sądu w sądzie rejonowym powołuje się wtedy, gdy obsada sędziowska danego sądu rejonowego wynosi 15 lub więcej stanowisk sędziowskich, w pozostałych sądach rejonowych zadania dyrektora sądu są wykonane przez dyrektorów przełożonych sądów okręgowych. Wyjątkowo minister sprawiedliwości może powołać samodzielnego dyrektora sądu w mniejszym sądzie rejonowym o obsadzie liczącej co najmniej 10 stanowisk sędziowskich, jeżeli przemawiają za tym szczególne względy. Pragnę zwrócić uwagę, że minister sprawiedliwości skorzystał z przysługującego mu na postawie art. 21 § 1b ustawy prerogatywy i utworzył stanowiska dyrektorów sądów we wszystkich sądach rejonowych zaliczanych do kategorii sądów mniejszych, liczących co najmniej 10 stanowisk sędziowskich. A zatem ustawowy wyjątek przemienił się obecnie w regułę, a projekt poselski zmierza do usunięcia istniejącej dziś fikcji prawnej i dostosowania stanu prawnego do stanu faktycznego. W pozostałym zakresie opiniowany projekt zmierza do uzupełnienia istniejących luk, jeśli chodzi o regulacje statusu pracowniczego dyrektora sądu i jego uprawnienia do niektórych szczególnych świadczeń pracowniczych. Projekt zakłada przywrócenie uprawnień, które przysługiwały dyrektorom i zastępcom dyrektorów do dnia 31 grudnia 2012 r., a których zostali pozbawieni na skutek zmian przepisów, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2013 r. Obecnie dyrektorowi sądu i zastępcy dyrektora sądu przysługuje wynagrodzenie zasadnicze, którego wysokość ustala minister sprawiedliwości, jak również prawo do przyznawanych przez ministra sprawiedliwości dodatku specjalnego z tytułu okresowego zwiększenia obowiązków lub zadań oraz nagrody za szczególne osiągnięcia w pracy. W obowiązującej regulacji brak jednak odesłania do art. 14a-17 ustawy o pracownikach sądów i prokuratury, w efekcie czego od początku roku dyrektorzy sądów są jedyną grupą zawodową pracującą w sądzie, która została pozbawiona prawa do nagrody jubileuszowej, odprawy emerytalnej czy dodatku stażowego. Chciałbym zwrócić uwagę, że propozycja zmiany zasad wynagradzania polegająca na przywróceniu uprawnień nie będzie angażować dodatkowych środków budżetowych, gdyż finansowanie będzie się odbywało w ramach posiadanych przez sądy środków zabezpieczonych w części 15 budżetu: Sądy powszechne. Pragnę również poinformować, że zgłoszona do projektu autopoprawka wyłącznie dostosowuje ustawę do aktualnego stanu prawnego. Bardzo dziękuję za uwagę.