Mówca: Sprawozdawca Robert Jagła
Data: 2025-11-06 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowni Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Gospodarki i Rozwoju o rządowym projekcie ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów, druki nr 1761 i 1823. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu skierował w dniu 6 października 2025 r. projekt ustawy do Komisji Gospodarki i Rozwoju do pierwszego czytania. Komisja rozpatrzyła i przyjęła projekt ustawy na posiedzeniu 15 października 2025 r. Na posiedzeniu tym nie zostały zgłoszone żadne poprawki. Celem projektowanej ustawy jest dostosowanie polskiego systemu nadzoru nad ogólnym bezpieczeństwem produktów do jednolitych ram prawnych wyznaczonych przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Projektowana ustawa jest kompleksową regulacją, która wprowadza zmiany mające na celu poprawę ochrony życia i zdrowia konsumentów, przede wszystkim przez usprawnienie regulacji mających na celu eliminację z rynku produktów niebezpiecznych, nabywanych zarówno w sklepach stacjonarnych, jak i w przestrzeni cyfrowej. Uzasadnieniem podjęcia na poziomie unijnym działań zmierzających do rewizji obowiązujących od ponad 20 lat przepisów w tym zakresie był przede wszystkim szybki rozwój technologii i zmiana przyzwyczajeń konsumentów, w szczególności zwiększona liczba produktów sprzedawanych on-line. Przepisy regulujące kwestie bezpieczeństwa produktu były przyjmowane w innej rzeczywistości gospodarczej i obecnie nie zapewniają organom możliwości skutecznych działań w erze postępującej rewolucji cyfrowej. W odpowiedzi na to wyzwanie projektowana ustawa tworzy krajowe ramy prawne nadzoru nad ogólnym bezpieczeństwem produktów. Nowe regulacje rozszerzają katalog podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo wprowadzonych produktów. Obejmie on producenta, upoważnionego przedstawiciela, importera, dystrybutora, a także dostawcę usług realizacji zamówień. Pozwoli to na pełną identyfikację i egzekwowanie odpowiedzialności w zależności od roli spełnianej w łańcuchu dostaw. Projektowana ustawa przewiduje szybkie i skuteczne procedury administracyjne obejmujące prowadzenie kontroli, w tym kontroli zdalnych i zakupów kontrolnych on-line, a także prowadzenie postępowań administracyjnych, w tym postępowań wobec dostawców internetowych platform handlowych i dostawców usług społeczeństwa informacyjnego. Wyznaczonymi organami nadzoru rynku, tak jak dotychczas, będą prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej. W przypadku stwierdzenia, że produkt jest niebezpieczny, prezes urzędu może nakazać wycofanie produktu z rynku, zniszczenie go, odpowiednie oznaczenie lub natychmiastowe ostrzeżenie konsumentów. Dostawcy internetowych platform handlowych oraz dostawcy usług społeczeństwa informacyjnego zostaną zobowiązani do współpracy z organami nadzoru. W razie konieczności będą zobowiązani do usuwania ofert niebezpiecznych produktów oraz blokowania dostępu do nich. Projekt reguluje również współpracę organów nadzoru rynku z organami celnymi, która umożliwi zatrzymanie produktów niebezpiecznych na granicy, zanim zostaną one dopuszczone do obrotu na rynku Unii Europejskiej. Działania krajowych organów nadzoru z rynku będą również oddziaływać na współpracę transgraniczną, w ramach której właściwe organy w innych krajach Unii Europejskiej będą kontynuować działania rozpoczęte na terytorium Polski. Krajowe organy nadzoru rynku będą mogły wspierać pracę zagranicznych organów, tak aby niezabezpieczone produkty były szybko i sprawiedliwie eliminowane z rynku unijnego. System monitoringu oraz bezpośrednia wymiana informacji z organami innych państw Unii Europejskiej jest współcześnie niezbędna w celu szybkiej reakcji w przypadku produktów przemieszczających się między państwami członkowskimi. Celem projektowanej ustawy jest nie tylko implementacja rozporządzenia unijnego, ale także realne podniesienie poziomu ochrony konsumentów, zwłaszcza tych najbardziej narażonych, jak dzieci, osoby starsze czy osoby z niepełnosprawnościami. Produkty niebezpieczne mogą wywołać poważne skutki zdrowotne i życiowe, dlatego nowy system nadzoru ma odpowiadać na aktualne wyzwania cywilizacyjne i technologiczne, w tym związane z nowymi technologiami w produktach, np. sztuczną inteligencją, a także ryzykiem dla zdrowia psychicznego, zwłaszcza najmłodszych konsumentów. W kontekście ochrony szczególnych grup konsumentów projektowana ustawa uwzględnia adekwatne środki w zakresie natychmiastowej reakcji na te ryzyka, np. obowiązkowe powiadomienia, ostrzeżenia w języku polskim, zakaz udostępniania, wycofanie produktów z rynku, a także obligatoryjne oznakowanie i instrukcje bezpieczeństwa w formie zrozumiałej dla wszystkich grup konsumenckich. Projekt ustawy jest zgodny z prawem Unii Europejskiej. Uwzględniając konieczność szybkiego dostosowania polskiej regulacji do wymogów unijnego rozporządzenia, ustawa przewiduje 14-dniowe vacatio legis. Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa wprowadza przede wszystkim przepisy proceduralne dla organów. Obowiązki podmiotów gospodarczych w obszarze ogólnego bezpieczeństwa produktów wynikają zasadniczo z ustawy, ale są uregulowane w rozporządzeniu unijnym, które już obowiązuje i wiąże te podmioty. Ustawa tworzy skuteczny krajowy system nadzoru i egzekwowania standardu bezpieczeństwa produktów. W związku z powyższym Komisja Gospodarki i Rozwoju wnosi o uchwalenie projektu ustawy z druku nr 1761 bez poprawek. Dziękuję. (Oklaski)