Mówca: Józef Zych
Data: 2015-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Chciałbym serdecznie podziękować pani minister za wieloletnią współpracę. Myśmy w Sejmie pracowali z panią minister nad tworzeniem prawa i jego stosowaniem jeszcze wtedy, kiedy była posłem, i później, kiedy była w służbie dyplomatycznej, i oczywiście przez cały ten okres, kiedy była rzecznikiem. Po zapoznaniu się ze sprawozdaniem chciałbym powiedzieć jedną rzecz, że od wielu lat rzecznik, pierwszy prezes Sądu Najwyższego, prezes Trybunału Konstytucyjnego i Państwowa Inspekcja Pracy poruszają jedno z kluczowych zagadnień, to jest pośpiechu, niejasności i nadmiaru w kontekście tworzenia prawa. W swoim sprawozdaniu pani minister także zwraca uwagę na tę kluczową kwestię. W moim przekonaniu Sejm nie wykorzystuje tego ogromnego doświadczenia i materiału, nie analizuje go, bo gdyby tak było, to pewnie można byłoby uniknąć wielu niejasności. Obserwując orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, widzę, że w wielu przypadkach pani rzecznik praw obywatelskich nie tylko występowała w obronie praw obywateli do Trybunału Konstytucyjnego, ale zwracała się również do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wykładnię prawa. To jest ogromny dorobek. Pamiętam czasy, kiedy jako prawnicy zabiegaliśmy o to, żeby w Polsce była instytucja rzecznika praw obywatelskich. Znamy znakomitych poprzedników pani minister. Chcę powiedzieć, że ta instytucja w Polsce zdaje egzamin, jest bardzo potrzebna. Problem polega tylko na tym, że bardzo często urzędy państwowe nie traktują poważnie i nie wykorzystują tego ogromnego dorobku, nie stosują się do niego. Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałbym podziękować pani minister. Pragnę jednocześnie podkreślić, że z najwyższym uznaniem odnosimy się do wszystkiego, co pani rzecznik dotychczas robiła, i wierzymy, że ta linia działania będzie kontynuowana. Można przeczytać w sprawozdaniu, ile jest działów, którymi się zajmowała pani minister i jej instytucja, chociażby tak ważny i wrażliwy problem, jak stosowanie Kodeksu pracy i przepisów wykonawczych. Przecież to jest dziedzina, która dotyczy każdego pracującego i pośrednio jego rodziny. Przecież nie ma w Polsce ważniejszego aktu prawnego, który byłby tak blisko ludzi i tak dalece ingerował, w sensie pozytywnym, w ich prawa i obowiązki. Okazuje się jednak, że nie do końca tak jest. Wielokrotnie powracamy do nowelizacji Kodeksu pracy i szukamy najlepszych rozwiązań, ale to nie wszystko. Jednym z bardzo istotnych zagadnień jest problem stosowania prawa. Mamy takie dziedziny, np. objęte Kodeksem cywilnym, w których nie są zdefiniowane pewne pojęcia. W sprawozdaniu jest poruszony problem wypadków drogowych i różnych sytuacji z tym związanych. Mamy w Polsce z tym ogromny kłopot. Tylko w roku 2014 na polskich drogach zdarzyło się 43 tys. wypadków, których następstwem była śmierć - 3400 zmarłych, albo byli w nich poszkodowani - ponad 52 tys. osób. Jeżeli przeliczymy to na krzywdy moralne rodzin poszkodowanych i na szkody materialne, to jest ogromny problem. Teraz wracamy do problematyki tworzenia prawa i trafiamy na wielki kłopot, bo kwestia zadośćuczynienia w razie śmierci poszkodowanego czy w razie doznania przez niego obrażeń ciała, choć jest to jedno z kluczowych świadczeń, nie jest uregulowana w art. 445 § 1, art. 446 § 4 ani art. 448 Kodeksu cywilnego, w art. 46 Kodeksu karnego ani w art. 300 Kodeksu pracy. Opieramy się na orzecznictwie. Oczywiście sądy robią, co mogą, ale z drugiej strony wiemy doskonale, że wyroki w określonych sprawach nie są wiążące, co więcej, jest pogląd, że należy się nimi kierować, uwzględniać je, ale nie mamy trwałej linii orzeczniczej. I dziś kłania się problem zmiany Kodeksu cywilnego. W innych sprawach tak się spieszymy. Kodeks pracy był nowelizowany 72 razy. Ciągłe zmiany. Tymczasem jeśli chodzi o zmiany w Kodeksie cywilnym, w sprawach absolutnie życiowych, nie możemy dopracować jednej rzeczy. Oczywiście od wielu lat pracuje komisja prawa cywilnego, dyskutuje się chociażby nad takim kluczowym zagadnieniem, jak teoria ubezpieczeń. Nad samą definicją prace trwają od co najmniej siedmiu lat, dyskutowałem o tym ze znakomitym śp. prof. Radwańskim. I to wszystko tak się ciągnie. Zamiast spojrzeć praktycznie, jakie będą tego skutki, jak to uregulować, to organizuje się wielkie konferencje, jest filozofowanie, pisanie, a wystarczyło przecież popatrzeć na doświadczenia innych państw i wyciągnąć z nich wnioski. Pani minister, dla mnie jako prawnika materiał przygotowany przez panią, podobnie jak sprawozdania pani poprzedników, to ogromna szkoła. Wskazuje, w jakim kierunku powinien iść prawnik, na co zwracać uwagę i co inicjować. Dziękuję. (Oklaski)