Mówca: Sprawozdawca Robert Kropiwnicki
Data: 2015-05-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie wysokich komisji: Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczące projektu z druku nr 1590, wersja pierwotna, i druku nr 3397, wersja obecna. Jest to bardzo ważny projekt ustawy, która będzie miała wpływ na całość systemu prawnego, a przede wszystkim na jakość i szybkość orzekania przez Trybunał Konstytucyjny. Będzie to gwarantowało ład prawny w Rzeczypospolitej i stanowiło jeszcze lepszą gwarancję szybszego postępowania przed ważnym organem konstytucyjnym, jakim jest trybunał, który jako jedyny jest uprawniony do orzekania o zgodności ustaw, rozporządzeń, umów międzynarodowych lub innych aktów prawnych z konstytucją. Komisje pracowały dość długo. Pracowała też podkomisja, która rozpoczęła prace mniej więcej wiosną 2014 r. Odbyło się ponad 18 posiedzeń podkomisji, co stanowi blisko 30 godzin prac nad materiałem, dyskusji nad poszczególnymi artykułami. Pracowaliśmy w takim trybie, że najpierw omawiano poszczególne artykuły, a później je przyjmowano, a więc w podkomisji było to takie podwójne omawianie. W trakcie prac zgłoszono 41 wniosków mniejszości. Nie będę ich wszystkich dokładnie omawiał, powiem, w jakich kierunkach one idą. Przede wszystkim idą one w takim kierunku, żeby trybunał orzekał w pełnym składzie we wszystkich sprawach, a po drugie, żeby to Sejm powoływał i odwoływał sędziów Trybunału Konstytucyjnego, oczywiście w określonych przypadkach. Ciężko było zgodzić się z tymi postulatami, ale wnioski mniejszości zostały zgłoszone, więc moim obowiązkiem jest ich zaprezentowanie. Przejdę do krótkiego omówienia projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, tak aby państwo mieli rzucone na to światło, bo nie da się omówić tego projektu w całości. Generalnie projekt zmierza do przyspieszenia i usprawnienia prac w trybunale, szczególnie dotyczy to kilku spraw. Po pierwsze, przechodzimy do trybu pisemnego, jeśli chodzi o rozprawy niejawne, kiedy nie ma potrzeby rozprawy, czyli gdy stanowiska wszystkich stron są jasne. Wtedy trybunał nie musi procedować w trybie rozprawy jawnej, może odbywać posiedzenia w trybie niejawnym, czyli narady własnej. Orzeczenie, wyrok trybunału zawsze jednak muszą być jawne, ta końcówka zawsze musi być jawna i ogłoszona publicznie. Same prace nie muszą być prowadzone w trybie rozprawy. Można zwrócić uwagę na to, że np. Rada Konstytucyjna we Francji generalnie w ogóle w żadnych sprawach nie prowadzi rozpraw, zawsze odbywa się narada wewnątrz rady. Tutaj czynimy ukłon w tę stronę, ma to usprawnić, przyspieszyć prace. W kwestii skargi konstytucyjnej zmieniamy tryb jej rozpatrywania z dwuinstancyjnego na jednoinstancyjny, ale z zachowaniem tego, że w pierwszej instancji będzie orzekało trzech sędziów trybunału bez możliwości odwołania. Obecnie stosowane procedury pokazały, że rzadko się zdarza, żeby w drugiej instancji uchylano decyzję podjętą w pierwszej instancji, a to jednak wydłuża dość mocno prace nad skargą konstytucyjną. Zmierzamy w tym kierunku, żeby przyspieszyć rozpoznawanie skarg konstytucyjnych. To jest bardzo ważne dla osób skarżących. Jest również taka generalna uwaga dotycząca tego projektu ustawy. W obecnie obowiązującej ustawie o Trybunale Konstytucyjnym było bardzo dużo odesłań do innych ustaw, jeśli chodzi o funkcjonowanie sędziów, funkcjonowanie trybunału. W tym momencie przechodzimy do trybu bardziej jednolitego. Otóż w tej ustawie znajdą się wszystkie rozwiązania dotyczące sędziów Trybunału Konstytucyjnego i jego prac organizacyjnych, tak aby nie trzeba było robić odesłań do innych ustaw. To właściwie, można powiedzieć, tyle. Inne kwestie były szczegółowo omawiane na posiedzeniach podkomisji, a później komisji. Myślę, że w takim dość dużym skrócie przedstawiłem najważniejsze zagadnienia związane z tym projektem. Dziękuję bardzo.