Mówca: Anna Wojciechowska
Data: 2023-02-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawić opinię o rządowym projekcie ustawy o Planie Strategicznym dla wspólnej polityki rolnej, druk nr 2953. Bardzo kontrowersyjny jest okres, bowiem ten plan już powinien być wdrażany, a my jeszcze, proszę państwa, procedujemy nad tą ustawą. Ustawa jest bardzo obszerna, liczy 169 artykułów. Wsparcie zaproponowane w planie strategicznym będzie realizowane ze środków Unii Europejskiej wraz ze współfinansowaniem ze środków krajowych. To ponad 25 mld euro. Proszę państwa, od tej złej Unii mamy 25 mld euro na rolnictwo. To są bardzo duże pieniądze, pieniądze publiczne, i powinny być wydane w sposób przejrzysty, ale po tych wszystkich aferach i chociażby ostatnich konkursach w naszym ministerstwie zaufanie społeczeństwa i nas wszystkich do rządu zostało, delikatnie mówiąc, bardzo zachwiane. Zgodnie z planem strategicznym przyjęto system wdrażania. Instytucja zarządzająca to minister do spraw rozwoju wsi i akredytowana agencja płatnicza, Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, znana nam wszystkim, natomiast instytucja pośrednicząca oraz wdrażająca tę strategię to samorządy województw. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zajmowała się tym wcześniej, na pewno ma doświadczenie. Ale czy to się przekłada na dobre efekty? Mamy bardzo różne opinie o pracy agencji. Jeśli chodzi o samorządy, to one bardzo dobrze radzą sobie z funduszami unijnymi, mają doskonałych, dobrze przygotowanych fachowców. Problemem jest jednak bardzo małe wynagrodzenie pracowników i dlatego dobrze przygotowani pracownicy odchodzą ze sfery budżetowej. Podobnie jest z pracownikami Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, ludzie odchodzą bardzo szybko, zmieniają pracę przy pierwszej okazji. Należy zweryfikować ten problem. Wnioski o dofinansowanie powinny być w miarę proste, z wykorzystaniem prostego, jak najmniej urzędowego słownictwa. Wiem o tym z własnego doświadczenia zawodowego. Ludzie bardzo często nie rozumieją skomplikowanego słownictwa urzędników i odchodzą, rezygnując z załatwienia swojej sprawy. Jeśli chodzi o składanie wniosków w formie elektronicznej, to są jeszcze w kraju miejsca, gdzie nie ma zasięgu Internetu. Myślę o rolnikach, o obszarach wykluczonych informatycznie. Ponadto przy rozliczaniu tych wniosków obowiązują wówczas skany dokumentów, a to też jest problem. Proszę to wziąć pod uwagę. To są drobne sprawy, ale są bardzo istotne. Jest tu bardzo wiele dyskusyjnych zapisów, np. zapis o powoływaniu zewnętrznych organów opiniodawczo-doradczych przez agencję płatniczą w sprawach należących do jej zadań. Proszę państwa, gdzie są te szkolenia? To są dodatkowe ekspertyzy, które kosztują potężne pieniądze, a nie wiadomo, w jaki sposób będą zlecane. Mam jeszcze kilka uwag o przygotowywaniu tej ustawy. Bardzo trudno czyta się tę ustawę i uzasadnienie - cechuje ją chaotyczny język pozaprawniczy, użycie słów i konstrukcja zdań bez refleksji nad ich przejrzystością i zrozumiałością. Nie przyjęto jednolitej formy przyznawania płatności - raz płatności przyznawane są rolnikowi, a raz do gruntów. Brak tu niektórych definicji albo w ogóle pojawia się nieprawidłowe definiowanie. Brak tu rozdziału, podziału na zadania instytucji i podstawy prawne ich działania. Chodzi o warunki przyznania pomocy, przepisy karne i przepisy dotyczące niezgodności. Klub Koalicji Obywatelskiej składa poprawki dotyczące płatności do biologicznej ochrony upraw, niedopuszczenia do dofinansowywania zabiegów chemicznymi środkami ochrony roślin w systemie płatności do biologicznej uprawy roślin, sprzecznego z założeniami systemu wsparcia unijnego, zmiany terminu składania wykazu producentów na 15 grudnia, dopiero po zakończeniu sezonu wegetacyjnego. I jeszcze jedno - od początku członkostwa w Unii Europejskiej otrzymaliśmy ponad 224 mld euro, a wpłaciliśmy niecałe 75 mld euro. Zysk, czysty zysk Polski to 150 mld, więc współpraca z Unią Europejską jest chyba dobra. Klub Koalicji Obywatelskiej składa poprawki. (Oklaski)