Mówca: Michał Gramatyka
Data: 2023-06-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam wrażenie, że autorzy tej nowelizacji Kodeksu karnego są zafascynowani filmem z lat 90. zatytułowanym ˝Szpiedzy tacy jak my˝, w którym grali Chevy Chase i Dan Aykroyd, bo po tej nowelizacji przy odrobinie wyobraźni organów ścigania każdy z nas będzie mógł zostać szpiegiem. Na szczęście będzie mógł nim zostać już tylko świadomie, a nie nieświadomie, bo ręka Opatrzności zachęciła was do wyrzucenia z tego projektu szpiegostwa nieumyślnego, ale, co warto zauważyć, po przyjęciu tej nowelizacji pogorszy się prawnokarna ochrona istotnych interesów Rzeczypospolitej Polskiej. Ale po kolei. Z nowego brzmienia definicji szpiegostwa wyrzucono fragment dotyczący znamion działania na rzecz obcego wywiadu, a zastąpiono go fragmentem dotyczącym znamion brania udziału w działalności obcego wywiadzie. Dla każdego prawnika, który zajmuje się prawem karnym, te dwa zdania mają totalnie różne znaczenie. Jeżeli ktoś zostanie dzisiaj skazany za działania podejmowane na rzecz obcego wywiadu, to w momencie, kiedy zmienicie prawo i zmienicie typ tego przestępstwa, będziecie musieli go wypuścić albo będzie miał on prawo do nadzwyczajnego wznowienia swojego postępowania. Czy ktoś z was o tym pomyślał? Wprowadzacie karalność dezinformacji, ale dezinformację odnosicie nie tylko do terytorium Polski. Typ przestępstwa obejmuje też działania wywołujące zakłócenia w innych państwach albo w innych organizacjach międzynarodowych. Dlaczego polskie organy ścigania miałyby priorytetowo traktować takie zdarzenia w innych państwach? Czy macie na myśli państwa sojusznicze Rzeczypospolitej Polskiej, czy może państwa, które są wrogie Rzeczypospolitej Polskiej? Z tego typu, który opisaliście w nowelizacji, właśnie to wynika. Na szczęście nie ma tu szpiegostwa nieumyślnego. Tam było takie kuriozalne wręcz sformułowanie, że na podstawie towarzyszących okoliczności mieliśmy ocenić, czy ktoś jest, czy nie jest funkcjonariuszem obcego wywiadu. Już sobie wyobrażałem wielkie kampanie społeczne prowadzone przez rząd pod hasłem: Jak rozpoznać funkcjonariusza obcego wywiadu? Na szczęście, jak mówię, wycofaliście się z tego. Chcecie natomiast karać za przygotowania do szpiegostwa. Polski Kodeks karny rzeczywiście przewiduje karalność przygotowania w przypadku kilku najpoważniejszych typów przestępstw, natomiast mnie jako karniście włączenie szpiegostwa do tego katalogu wydaje się totalnie absurdalne. Mamy np. znawcę Internetu, który na swoim dysku gromadzi mapę punktów węzłowych dostępu do Internetu w średnim mieście. Czy zgodnie z waszą oceną czyni on przygotowania do szpiegostwa, czy nie? Mamy hakera, profesjonalistę, tzw. białego kapelusza, który sam z siebie albo na zlecenie jakiejś firmy przeprowadza tzw. testy penetracyjne ważnej witryny internetowej prowadzonej przez rząd. (Dzwonek) Czy czyni on przygotowania do szpiegostwa? Może po prostu chcecie mieć kolejny powód, żeby przeglądać dane Polek i Polaków, sprawdzać komputery, sprawdzać, co gromadzą itd.? (Poseł Marcin Porzucek: Nie chcemy. Mamy zaufanie do Polek i Polaków.) Ustawa jest pisana na kolanie. To projekt poselski, niestety nie było konsultacji. Mam nadzieję, że to, czego jeszcze nie poprawiono, uda się poprawić na etapie prac w komisjach. Bardzo dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)