Mówca: Sprawozdawca Gabriela Masłowska
Data: 2022-03-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o listach zastawnych i bankach hipotecznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2019, został skierowany przez Sejm, zgodnie z regulaminem Sejmu, na 49. posiedzeniu w dniu 23 lutego br. do Komisji Finansów Publicznych. W dniu 2 marca 2022 r. wspomniany projekt był przedmiotem posiedzenia Komisji Finansów Publicznych. Komisja Finansów Publicznych wnosi, aby Wysoki Sejm uchwalić raczył załączony projekt. Podczas posiedzenia komisji zgłoszono wiele poprawek zarówno legislacyjnych - a może przede wszystkim legislacyjnych - jak i merytorycznych. W tym miejscu należy docenić pracę Biura Legislacyjnego Kancelarii Sejmu oraz wnikliwe i sumienne podejście do analizowania tej specjalistycznej, trudnej i obszernej materii ustawy. Projekt ustawy wdraża do polskiego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2162 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady z 2019 r. dotyczące emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad nimi. Jednocześnie w ustawie wprowadza się zmiany w dziewięciu ustawach dotyczących rynku finansowego w Polsce, w trzech ustawach podatkowych i innych. Jest to więc problematyka ważna i dosyć złożona. Celem unijnego pakietu regulacyjnego, czyli tej dyrektywy i tego rozporządzenia, jest ujednolicenie zasad funkcjonowania rynku obligacji zabezpieczonych w krajach Unii Europejskiej i zwiększenie atrakcyjności tej formy pozyskiwania długoterminowego kapitału przez sektor bankowy na działalność kredytową, a jednocześnie zwiększenie atrakcyjności lokowania kapitału dla inwestorów w postaci papierów wartościowych o niskim stopniu ryzyka. W warunkach polskich odpowiednikiem obligacji zabezpieczonych są listy zastawne emitowane przez wyspecjalizowane banki hipoteczne. Polski rynek listów zastawnych jest we wstępnej fazie rozwoju na tle państw europejskich. Aktywa pięciu banków hipotecznych w 2019 r. stanowiły zaledwie 2,3% aktywów systemu bankowego. Banki te udzieliły 7% kredytów mieszkaniowych i wyemitowały na rynku krajowym listy zastawne o wartości 1200 mln zł. Zastosowanie w wyniku tej nowelizacji nowych rozwiązań i wymogów, do których banki będą musiały się dostosować, pozwoli wzmocnić potencjał banków hipotecznych i pozostałych banków komercyjnych na rzecz finansowania gospodarki. Bardzo ważną kwestią uwzględnioną w tej ustawie jest zwiększenie możliwości wsparcia procesów przymusowej restrukturyzacji kas i banków przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny, co uchroni słabe podmioty przed likwidacją. Rozwiązanie alternatywne, tj. przejęcie przez inny podmiot zamiast likwidacji, będzie wspierane przy pomocy finansowej z BFG, co oznacza, że działalność tych banków będzie w danym środowisku kontynuowana, nadal będą one pełnić swoje funkcje mimo trudności, jakie na danych etapie przeżywają w wyniku grożącej im upadłości, co wpłynie na stabilność całego systemu bankowego. Pożytecznym rozwiązaniem jest umożliwienie tworzenia mechanizmów samopomocowych i zachęcenie do tego poprzez stworzenie sprzyjających warunków, czyli wzajemnego wsparcia większych banków na wzór form stworzonych dla sektora spółdzielczego. Te działania zwiększą bezpieczeństwo systemu bankowego w Polsce i jego konkurencyjność. Szczegóły dotyczące tej ustawy były omawiane podczas pierwszego czytania. Chciałabym w tym momencie jako sprawozdawca Komisji Finansów Publicznych zwrócić tylko uwagę na dziewięć zgłoszonych poprawek. Uzyskały one pozytywną opinię i rekomendację Komisji Finansów Publicznych. Poprawki te, jak wspomniałam, miały różny charakter, i uściślający, i merytoryczny. Jedną z istotnych poprawek, na które warto zwrócić uwagę, jest poprawka 1., która dotyczy instytucjonalnych samopomocowych systemów ochrony, które tworzą podmioty prywatne, czyli banki spółdzielcze i banki komercyjne, na wypadek ich problemów płynnościowych. Ponieważ ta forma samopomocy przyczynia się do stabilizacji całego systemu bankowego i systemu finansowego państwa - działa to dla dobra całej gospodarki - proponuje się tutaj preferencje w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych w postaci zwolnienia z podatku dochodowego pomocy bezzwrotnej udzielonej uczestnikom systemu ochrony instytucjonalnej. Dotyczy to także banków spółdzielczych. (Dzwonek) Ubytek dochodów budżetowych będzie w tym miejscu z nawiązką rekompensowany poprzez takie rozwiązanie, przez stabilizację systemu bankowego. Proponuje się w tej poprawce także inne rozwiązania, korzystne właśnie w związku z wprowadzeniem form samopomocy i systemów ochrony samopomocowych. Tak więc Komisja Finansów Publicznych proponuje przyjęcie tych dziewięciu poprawek i wnosi o przyjęcie przez Sejm przedłożonego projektu ustawy. W trakcie dalszych prac komisji będziemy skłonni pochylić się nad innymi potrzebnymi zmianami legislacyjnymi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)