Mówca: Stanisław Gawłowski
Data: 2015-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nie ukrywam, że z dużą przyjemnością dzisiaj słuchałem wystąpienia pani poseł sprawozdawcy, pani poseł Paluch, bo okazało się, że mogą istnieć prawdziwe obiektywne czynności, które powodują, że cały szereg inwestycji ważnych z punktu widzenia Polski lokalnej może nie być zrealizowanych w terminie i że należy się nad tym pochylić z dużym zrozumieniem. Bardzo się cieszę, że po 8 latach ten głos usłyszałem, bo to rzeczywiście znacząca zmiana i taka, która napawa optymizmem na przyszłość. Cieszę się również, że pani poseł zauważyła, że sprawy dotyczące gospodarki wodno-ściekowej to sprawy, które są zadaniem własnym polskich gmin, a są zadaniem własnym od 1990 r., a więc od utworzenia tychże gmin. Przypomnę jednak te rzeczy, o których już mówiłem w komisji, a chciałbym, żeby również tutaj na sali plenarnej wybrzmiały one dość jednoznacznie. Rzeczywiście polscy negocjatorzy negocjujący traktat akcesyjny i dyrektywę wodno-ściekową zakładali, że na uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej i wypełnienie dyrektywy będziemy musieli w Polsce wydać ok. 30 mld zł, stąd też zabiegali o to, żeby ten czas, ta derogacja obejmowała kilka lat, a więc do końca roku 2015. Tak się składa, że na uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej do końca roku 2015 wydano ok. 60 mld, z czego ok. 50 mld w ostatnich 8 latach, tak często krytykowanych wcześniej przez panią poseł, a więc znacząco więcej niż w pierwotnych planach zakładano. Rzeczywiście podzielam informację i pogląd, że polskie gminy zdecydowanie ambitniej podeszły do sprawy niż pierwotnie zakładano, a więc te plany dotyczące budowy zbiorczego odbioru ścieków i oczyszczania ścieków tak naprawdę opiewają nie na 30, a na blisko 100 mld zł. Stąd te problemy, które dotyczą realizacji tych wszystkich zamierzeń, które zostały określone w ˝Krajowym programie oczyszczania ścieków komunalnych˝. Niemniej z jednej strony cieszę się, że pojawia się tego typu inicjatywa, która zabiera obciążenia z gmin, ale z drugiej strony martwię się, że tak naprawdę rząd ma tylko dwa instrumenty dotyczące wymuszania na gminach realizacji zadań związanych z gospodarką wodno-ściekową. Pierwszy instrument dotyczący wsparcia finansowego od wielu lat jest bardzo twardo, ambitnie i hojnie realizowany, bo tak naprawdę każdy wniosek, który spełniał kryteria określone przez komitet monitorujący dla Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝, wniosek dotyczący dotacji na budowę kanalizacji bądź oczyszczalni ścieków, bądź modernizacji, zakończył się pozytywnie. Każdy, każdy jeden. Nie ma ani jednego, który spełniał kryteria, a został odrzucony. Ale z drugiej strony, tak jak w przysłowiu, potrzebna jest ta marchewka i ten kij. Rząd dzisiaj rezygnuje z kija, ale zakładam, że robi to świadomie, że pani poseł, prezentując ten projekt ustawy w imieniu grupy posłów, robi to również w porozumieniu z ministrem środowiska i z ministrem właściwym ds. budownictwa, bo tenże minister jest właściwy do realizacji ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, i że rząd ma świadomość, że tak naprawdę rezygnuje z jednego z ważnych instrumentów związanych z oddziaływaniem na gminy i zachęcaniem do realizacji tego przedsięwzięcia. Martwię się, chociaż właściwie nie, chociaż właściwie jestem przekonany, że stosunkowo szybko, za rok, dwa lata, komisja ochrony środowiska będzie mogła podjąć podobny dezyderat jak ten, który został podjęty rok temu. Boję się tylko, że rząd będzie odpowiadał, że nie ma instrumentu, że rezygnując z tego instrumentu, tak naprawdę osłabia swoją pozycję w relacjach z gminą. I nie podzielam tego poglądu, że ta regulacja nie wywołuje (Dzwonek) żadnych skutków dla budżetu państwa, dlatego że te skutki siłą rzeczy się pojawią w przypadku negatywnego podejścia Komisji. Oczywiście ja też mam świadomość, że to jest długi proces, że Komisja musi sprawę skierować do ETS-u i potencjalne postępowanie przeciwko Polsce z tytułu niewłaściwego wdrożenia dyrektywy - dyrektywy wodno-ściekowej - może trochę czasu zająć, ale potencjalne niebezpieczeństwo skutków dla budżetu państwa istnieje i w uzasadnieniu państwo mocno się mylicie, mówiąc, że nie ma żadnego. Chciałbym się odnieść jeszcze tylko jednym zdaniem do tej poprawki, która została zgłoszona na posiedzeniu komisji, dotyczy ona emisji zanieczyszczeń do powietrza. Ja też rozumiem intencje, ale 3 lata, pani poseł, na drobne wprowadzenie systemu? To jest żart. Gdybym panią miał cytować i 3 lata zaproponował w poprzedniej kadencji, to pani by mnie pustym śmiechem zabiła. Naprawdę 3 lata? Pani proponuje odłożenie tych spraw tylko z jednego powodu, że system ewidencji nie działa, o 3 lata? Ja mam świadomość, że ten projekt ustawy został przygotowany w resorcie, w Ministerstwie Środowiska, i że pani tak naprawdę nie ma świadomości, co za tym się kryje, ale gdyby rzeczywiście to była przyczyna, to w zupełności 6 miesięcy wystarczy, rok z dużym naddatkiem, ale nie 3 lata. Podsumowując, my poprzemy tę zmianę, dlatego że nie chcemy obciążać gmin dodatkowymi sankcjami z tytułu niewykonania zobowiązań, które są znane gminom od 2003 r., ale zaznaczam w pełnym przeświadczeniu, że rząd bierze na siebie w całości odpowiedzialność za to, że pozbawia się jednego z ważnych instrumentów oddziaływania na gminy, których zadaniem własnym jest realizacja przedsięwzięć związanych z gospodarką wodno-ściekową. Dziękuję bardzo.