Mówca: Jacek Czerniak
Data: 2013-01-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej w sprawie wniosku o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza. Panie ministrze, na początek przypomnę, że art. 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakłada na władzę publiczną odpowiedzialność za dostęp obywateli, niezależnie od ich sytuacji materialnej, do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej z środków publicznych. To ważny zapis konstytucyjny. Ale jest również naczelna lekarska zasada etyczna, która brzmi: Primum non nocere - po pierwsze, nie szkodzić. Jak pan jako minister zdrowia realizuje ten zapis konstytucyjny i wspomnianą zasadę etyczną? Spróbuję na to pytanie odpowiedzieć. Po pierwsze, ustawa refundacyjna i związany z tym, przypomnę, protest lekarzy. Ten protest dotyczył konsekwencji finansowych za błędnie wypisywane recepty na lek refundowany. 5 stycznia 2012 r. obiecał pan, że przepis ten zostanie pilnie zmieniony, lekarze nadal jednak przybijali na receptach pieczątki z napisem: Refundacja do decyzji NFZ. Mimo uspokajających wypowiedzi i zapowiedzi pacjenci nadal ponosili konsekwencje. A jakie to były konsekwencje? Otóż brak określenia na recepcie stopnia refundacji wciąż oznaczał konieczność zapłaty najwyższej ceny. Niekoniecznie w pieniądzach, bo w przypadku chorych na nowotwory, jeśli pacjenta nie stać było na zapłacenie kilkuset albo nawet kilku tysięcy złotych, ryzykował życiem. Parlament zmienił te zapisy ustawy dotyczące karania lekarzy. Co w tej kwestii zaproponował później prezes Narodowego Funduszu Zdrowia? Otóż można powiedzieć, że wprowadził tylnymi drzwiami, zaproponował we wzorach umów z lekarzami to, co zostało zmienione w ustawie, czyli kary dla lekarzy. W przypadku konstytucyjnego ministra w takiej sytuacji powinien być wniosek do Trybunału Stanu. Kolejną ustawą, którą pan dzisiaj zapewne chwali albo której broni, jest ustawa o działalności leczniczej. Ustawa ta niestety pozwala podmiotom tworzącym przekształcić SPZOZ w spółkę kapitałową, co spowoduje poddanie tej spółki wymogom Kodeksu spółek handlowych, wymogom Prawa upadłościowego i naprawczego. A jakie w związku z tym mogą być zagrożenia dla pacjentów? Spółka kapitałowa w sposób zarobkowy i zorientowany na zysk doprowadzić może do rezygnacji z wykonywania najdroższych i niezyskownych procedur medycznych na rzecz świadczeń o mniejszym ryzyku powikłań i przynoszących największe zyski. Może to w konsekwencji spowodować pogorszenie na obszarze działania byłego ZOZ-u dostępności do świadczeń zdrowotnych. A teraz przedstawię Wysokiej Izbie cytat dotyczący przekształceń ZOZ-ów w spółki prawa handlowego - imię i nazwisko autora podam później. ˝Misją ZOZ-u jest leczenie, misją spółki zaś jest zarabianie pieniędzy. Kodeks spółek handlowych nie zna pojęcia spółki non profit. Podstawowym celem każdej spółki jest zarabianie pieniędzy dla jej właścicieli. W przypadku szpitali może to oznaczać likwidację drogich oddziałów oraz wymuszanie na lekarzach kierowania się systemem finansowym, czyli wyboru procedury stricte ekonomicznej, a nie tej najlepszej dla pacjenta. Tu musimy sobie otwarcie powiedzieć, że ZOZ prowadzony w formie spółki będzie podlegał reżimowi prawnemu na równi z innymi podmiotami. Nie będzie można po wprowadzeniu ustaw mówić o tym, że misją jest leczenie. Misją będzie pieniądz˝. I dalej: ˝Ta ustawa nie może więc wejść w życie, bo, najkrócej mówiąc, prowadzi do uwolnienia państwa od obowiązku zapewnienia obywatelom właściwego dostępu do ochrony zdrowia. Państwo się wyzbywa tego, co mieć musi. Ta droga to droga przyjmowana w państwach tzw. Trzeciego Świata, a nie w Europie˝. (Oklaski) (Poseł Krystyna Łybacka: A autor cytatu?) Kolejna kwestia. Jaka jest dostępność do specjalistów za pana ministra? Otóż do kilku miesięcy trzeba czekać na wizytę do specjalisty. I kolejny cytat, tutaj troszeczkę uchylę tajemnicy, z wystąpienia lekarza pediatry, a więc specjalisty, do ówczesnej pani minister zdrowia, dziś marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. ˝Proszę spojrzeć w oczy polskim matkom i zapytać je, czy mają dzisiaj dostęp do pediatry, czy nie jest tak, że aby dziecko zbadał pediatra, muszą albo zapłacić stówę, albo pójść do szpitala, bo w przychodniach nie ma. Proszę spojrzeć w oczy polskim matkom i zapytać, czy dzieci mają w szkołach dostęp do pediatry, czy mają robione profilaktyczne przeglądy stomatologiczne. Nie mają, bo w gabinetach stomatologicznych, które były w szkołach, są dzisiaj prywatne, komercyjne gabinety lekarskie, które biorą grube pieniądze˝. Pytam pana ministra: Jak spojrzy pan w oczy pacjentom z warszawskiego szpitala, Instytutu Matki i Dziecka? A jak spojrzy pan w oczy pacjentom Centrum Zdrowia Dziecka? I kolejny cytat związany z dostępem do specjalisty, do lekarza pediatry, cytat z wystąpienia już cytowanego lekarza pediatry. ˝Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam pytanie do rządu. Czy polski rząd chce, aby polskie dziecko w polskiej szkole oprócz dostępu do sklepiku z chipsami miało dostęp do pediatry?˝ Informuję Wysoką Izbę, że cytaty pochodzą z wystąpień na posiedzeniach Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej VI kadencji i Komisji Zdrowia, a autorem tych słów był poseł Bartosz Arłukowicz. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Panie ministrze, w sierpniu 2012 r. wybitny okulista prof. Jerzy Szaflik stracił stanowisko konsultanta krajowego. Co pan wtedy zapowiedział? ˝Przystąpimy do głębokich zmian w ustawie o konsultantach krajowych. Musimy zadbać o to, by konsultant, który wpływa m.in. na wycenę procedur leczniczych w NFZ i tworzone prawo, mógł wykonywać swoje obowiązki w sposób przejrzysty˝. Czy dotrzymał pan słowa? Bo żadnego projektu ustawy jako członek Komisji Zdrowia nie widziałem. Konkludując - jaki był rok 2012 dla pacjentów? Leki miały być tańsze, a pacjenci niestety dopłacają więcej. Był kłopot z lekami na początku roku 2012, nastąpiły kłopoty z chemioterapią, w kwietniu dla chorych na nowotwory zabrakło leków. Niektóre instytuty onkologiczne mają problemy z finansowaniem. Dotyczy to m.in. instytutów warszawskiego, lubelskiego i w Bydgoszczy. Był duży niepokój i są obawy pacjentów związane z cenami leków, z hospicjami, z programami terapeutycznymi, a od 1 lipca z programami lekowymi. Co z refundacją in vitro z budżetu? Zapowiedział pan w jednym z wywiadów, że najpierw wprowadzi regulację dotyczącą in vitro, a później finansowanie. Tego nie ma. Można powiedzieć, że leczenie miało stać się bardziej dostępne, a jest odwrotnie. Ciekaw jestem, co dzisiaj sobie myśleli pacjenci w przychodniach, w szpitalach, w kolejkach, słuchając wypowiedzi przedstawiciela Platformy Obywatelskiej pani Elżbiety Radziszewskiej. Może bili brawo, że jest tak dobrze? Bo kto za to wszystko płaci? Pacjent, który cierpi cicho i samotnie. Panie ministrze, kiedyś pani poseł Joanna Mucha powiedziała: ˝Jaki jest sens wykonywania operacji biodra u 85-latka, który nie chodzi i nie będzie chodził, bo się nie zrehabilituje?˝ Te słowa wywołały reakcję, pani poseł powiedziała, że wywiad nie był autoryzowany, wycofała się z tych słów, ale ja zadaję pytanie panu ministrowi: Czy tamta zapowiedź staje się dzisiaj realna? Co pan jako były pełnomocnik premiera do spraw osób wykluczonych, a dziś jako minister zdrowia uczynił dla środowiska seniorów, dla polskiej geriatrii? Chyba niewiele, skoro Jurek Owsiak podczas ostatniej Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy nie wiedział, kto jest ministrem zdrowia. (Oklaski) Panie ministrze, mówię to z wielkim bólem: nie będzie pan ˝lekiem na całe zło˝. Wie pan, dlaczego? Bo ma pan rzadką chorobę polityczną, cierpi pan na zespół przemieszczania się serca z lewej strony na prawą, a to znaczy, że nie jest pan wiarygodny. (Oklaski) Na koniec pytanie retoryczne i smutna konstatacja. Jak bardzo musi się pogorszyć sytuacja w ochronie zdrowia, żeby usłyszano niemy krzyk ciężko chorych, niezamożnych pacjentów, którzy nie mają siły dzisiaj protestować? Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za wnioskiem o wotum nieufności dla ministra zdrowia Bartosza Arłukowicza. Dziękuję bardzo za uwagę. (Przewodnictwo w obradach obejmuje marszałek Sejmu Ewa Kopacz)