Mówca: Adam Rybakowicz
Data: 2014-08-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wszyscy wiemy o sankcjach nałożonych przez Federację Rosyjską, a przede wszystkim o sytuacji w polskim rolnictwie, jaka jest z tym związana, chcielibyśmy tylko uzyskać od ministrów, głównie ministra rolnictwa i rozwoju wsi, informację o planie pomocy dla producentów rolnych. W rozszerzeniu wniosku były zawarte również pytania do ministra gospodarki. Chodzi o pomoc dla eksporterów i firm transportowych, którzy razem z zamknięciem rosyjskiego rynku utracili większość możliwości przychodu. Dzisiaj słyszymy o kwocie 135 mln euro w skali całej Unii Europejskiej - nie wiem, ile przypada na Polskę: 15, 20 mln euro, nie mamy jeszcze takiej informacji - jednak można mówić o stratach nawet rzędu 3,5 mld zł, bo tyle w 2013 r. był wart eksport towarów teraz objętych sankcjami. Tak więc jest to kropla w morzu potrzeb. Mam wrażenie, że wszystkie koszty wojny handlowej, którą obecnie toczymy z Rosją, spadają na tych, którzy są najniżej, czyli na rolników i eksporterów, na co ewidentnie nie możemy się zgodzić. Jak najszybciej muszą zostać wdrożone jakieś systemy pomocy, nie można zwlekać, a dzisiaj ewidentnie się z tym zwleka, z określeniem kwot i czasu realizacji. Dzisiaj jest możliwość przekazywania przez rolników produktów na cele charytatywne, aczkolwiek rekompensaty z tego tytułu są skandalicznie niskie i nie pokrywają nawet w niewielkim stopniu kosztów zbiorów, już nie mówię o koszcie produkcji. Dodatkowo trzeba te towary dostarczyć. Zmuszanie polskich rolników do tego, żeby utylizowali swoją produkcję, też jest pod pewnym względem nieetyczne. Chciałbym przypomnieć, że w 2009 r. na podstawie ustawy powołano fundusz promocji produktów rolno-spożywczych, konkretnie dziewięć funduszy zajmujących się promocją: mleka, mięsa wieprzowego, mięsa wołowego, mięsa końskiego, mięsa owczego, ziarna zbóż i przetworów zbożowych, owoców i warzyw, mięsa drobiowego oraz ryb. Nie widzę jednak efektów działalności tych funduszy. Od 2008 r. próbuje się stworzyć rozpoznawalność polskich produktów na rynkach Chin, Japonii, Wietnamu, Iranu, Arabii Saudyjskiej, Turcji, Indonezji, mówi się o Indiach, Korei, Malezji, z tym że, jak mi się wydaje, to też zostaje tylko i wyłącznie na języku pana ministra, bo efektów tego rozszerzenia możliwości eksportowych poza rynki unijny i Federacji Rosyjskiej ciągle nie widać, a minęło już jednak 6 lat. Brakuje tu systemu wsparcia, przede wszystkim ze strony Ministerstwa Gospodarki, które jest odpowiedzialne za promocję polskiego eksportu, kontaktów z firmami, które mogłyby te towary przyjąć. Chyba wszyscy członkowie komisji rolnictwa dostali też informację od pewnej firmy - nie będę tu wymieniał nazwy - która eksportuje polską żywność do krajów arabskich, Afryki Północnej, głównie przez Egipt. Tak więc jest jednak możliwość przekierowania przynajmniej części tej produkcji na rynki zewnętrzne. Sytuacja przewoźników również jest dramatyczna. Straty przewoźników, którzy nie dostarczają już towarów na rynek Federacji Rosyjskiej, są przez nich szacowane na ok. 100 mln euro miesięcznie. Potrzebne są zdecydowane działania, bo w sumie sytuacja związana z wprowadzeniem rosyjskich sankcji, kontrsankcji, może tak powiem, embarga na produkty świeże i produkty spożywcze, była spodziewana. Już wcześniej trzeba było przygotować się na taką ewentualność. Chciałbym przypomnieć, o jakiej skali mówimy (Dzwonek), o jakim spadku cen: jabłka deserowe - 42% w stosunku do analogicznego okresu, śliwki - 34, borówki - 31, kapusta - 72, ogórki - 62. Tym rolnikom trzeba jak najszybciej zapewnić jak najszersze wsparcie, ale też, tak jak mówię, trzeba koniecznie pamiętać o eksporterach, którzy już w tej chwili bankrutują. To jest ok. 10 tys. firm w Polsce, które po cichu bankrutują i którymi nikt się nie interesuje. Czekamy na zdecydowane działania. Dziękuję.