Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2013-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! To była moja chwilowa przerwa techniczna. Rząd przygotował nowelizację, zmianę ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Po pierwsze, tak jak wspomniał pan minister Jarosław Duda, silną stroną tej nowelizacji są szerokie konsultacje, przeprowadzone zarówno w Radzie Działalności Pożytku Publicznego, jak i w korporacjach samorządowych i organizacjach pozarządowych. Można by było się spodziewać, że w wyniku tych konsultacji zakres nowelizacji będzie szerszy, ale pewnie tam, gdzie nie było zgody, nie ma dzisiaj zapisanych zmian. Zmiany, które zostały przedstawione, likwidują wątpliwości dotyczące zlecania zadań publicznych przez ministrów czy prezesa Rady Ministrów w trybie wyjątkowym. W tej chwili doprecyzowujemy tę sytuację i mówimy wyraźnie, że będzie się to odbywało na takich samych zasadach jak zlecanie zadań publicznych w otwartych konkursach ofert, począwszy od wzoru oferty, poprzez umowę, po tryb postępowania. Po drugie, chodzi o sprawę, która jest bardzo istotna dla organizacji pozarządowych, mianowicie o możliwość gromadzenia środków z 1%. Cała ta inżynieria, która leży po stronie administracji publicznej i administracji podatkowej, począwszy od wykazu organizacji uprawnionych do gromadzenia 1%, poprzez numery kont - wszystko to ma na celu, po pierwsze, jak wspomniał pan minister, uzupełnianie na bieżąco wykazu organizacji pożytku publicznego, po drugie, aby rzeczywiście deklaracje podatników były w 100% przekazywane do organizacji pożytku publicznego i aby eliminowane były ewentualne decyzje podatników w stosunku do podmiotów nieuprawnionych, których prawa w międzyczasie z różnych powodów wygasły. Jestem przekonany, że jest jeszcze kilka czy kilkanaście kwestii, które w wyniku dziesięcioletniego żywota tej ustawy można by było zmienić - ale myślę, że przyjdzie czas na te prace w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny - m.in. jeśli chodzi o zakres art. 4, czyli obszary działalności pożytku publicznego, i o kontrowersyjną kwestię, o której mówili przedmówcy, tj. sprawę przeznaczania 1%. Tak jak dzisiaj organizacje pozarządowe w przypadku zadań publicznych muszą mieć w sposób wyodrębniony środki na realizację tych zadań, tak myślę, że takie rozwiązanie mogłoby dotyczyć również środków z 1%, które muszą być gromadzone na wyodrębnionym koncie. Tam musi być pokazany ruch środków finansowych i ich przeznaczenie, tak abyśmy mieli większą kontrolę. Musimy podjąć rozmowę na temat tzw. subkont, w szczególności subkont dla innych podmiotów pozarządowych, które nie posiadają takiego statusu, a także na temat tzw. haraczyków pobieranych przez organizacje gromadzące 1% na rzecz innych podmiotów, bo staje się to często sposobem na prowadzenie działalności. Dzisiaj mamy wiedzę o tym, że w roku 2012 ponad 480 mln zł wpłynęło do ponad 7 tys. organizacji, przekazało je 11,5 mln podatników, ale to nadal jest tylko 44% uprawnionych podatników. Zrobiliśmy oczywiście, można powiedzieć, ogromny skok, bo w pierwszym roku było to 0,3% podatników i 10 mln zł - do 44% podatników i 480 mln zł - ale trzeba jeszcze szukać miejsc, które ułatwią podatnikom m.in. przekazywanie środków z 1%. Kiedy zrobiliśmy w 2008 r. takie rozwiązanie, że zamiast podatnika ten 1% przekazują urzędy skarbowe, liczba podatników przekazujących 1% wzrosła o ponad 300%. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wnioskuję o przekazanie powyższego projektu ustawy do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję uprzejmie.