Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2016-03-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pragnę przedstawić stanowisko klubu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz niektórych innych ustaw, zawartego w drukach nr 77 i 272. Zasadnicze wątpliwości klubu budzi faktyczny cel tej ustawy - szczegółowe uregulowanie procedury odwołania aktualnego prezesa NIK, dalsze poszerzanie uprawnień ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego. Otóż ten drugi aspekt budzi szczególne zaniepokojenie zarówno Sądu Najwyższego, Krajowej Rady Sądownictwa, Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i prawdopodobnie większości środowisk opozycji sejmowej. Zaangażowanie ministra sprawiedliwości w procedurę uchylania immunitetu w proponowanym brzmieniu ustawy jest zupełnie niezrozumiałe. Albo inaczej: jest zrozumiałe, ale tylko przyjmując argumenty i standardy funkcjonowania państwa według partii rządzącej. Projekt przewiduje, że - z wyjątkiem wniosków skierowanych wobec posłów i senatorów - wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej będzie składany za pośrednictwem ministra sprawiedliwości, a więc przedstawiciela władzy wykonawczej. Sytuacja taka wprost prowadzić może do naruszeń zasady niezależności podstawowych organów konstytucyjnych w Polsce od innych organów państwowych, bowiem ustawa nie precyzuje, na czym, poza przekazaniem wniosku do marszałka Sejmu, polegać miałaby rola ministra sprawiedliwości. Być może jedynie na wstrzymywaniu wniosków niewygodnych dla większości parlamentarnej. Mamy tu do czynienia ze swego rodzaju absurdem, bowiem z jednej strony projektodawcy w uzasadnieniu wskazują na konieczność usprawnienia procedury, a następnie powiększają liczbę podmiotów na ścieżce proceduralnej o ministra sprawiedliwości, co z całą pewnością postępowania nie skraca. Nadto Klub Parlamentarny PSL pragnie wskazać na kilka uchybień przy tworzeniu omawianej ustawy, jak chociażby: Zapisy wskazujące, iż na żądanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku sąd albo odpowiedni organ, przed którym toczy się postępowanie wobec rzecznika, udostępnia akta postępowania, są w sprzeczności z Kodeksem postępowania karnego. Druga wątpliwość - brak regulacji, która wskazywałaby maksymalny okres, w którym wniosek o uchylenie immunitetu skutecznie złożony powinien zostać rozpoznany. Skoro projektodawcom tak zależy na usprawnieniu procedury, powinny zaleźć się w ustawie zapisy o terminach. Po trzecie, ustawa w wielu miejscach jest sprzeczna z zasadami techniki legislacyjnej, bowiem wprost powtarza przepisy z Kodeksu postępowania karnego, np. przedawnienie w postępowaniu karnym czynu objętego immunitetem. Nadto, zdaniem Polskiego Stronnictwa Ludowego, wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności rzecznika praw obywatelskich i prezesa Najwyższej Izby Kontroli z uwagi na ich szczególną konstytucyjną rolę w funkcjonowaniu państwa powinno następować kwalifikowaną większością, co zagwarantowałoby tym instytucjom pełniejszą niezależność i niezawisłość. Podsumowując, ustawa ma walor ustawy czysto politycznej, bo proceduralnie nigdy nie było z uchylaniem immunitetu problemów, zawsze decydowały względy polityczne. W tej ustawie chodzi prawdopodobnie o zabezpieczenie tematu wniosków o uchylenie immunitetu kierowanych w przyszłości przeciwko przedstawicielom obecnej koalicji... większości sejmowej oraz, tu jest obawa niestety, o ˝dobranie się˝ do pana prezesa Kwiatkowskiego i pana Bodnara. Można oczywiście dalej się poznęcać nad samą treścią, ale nie w tym rzecz. Naszym zdaniem, zdaniem Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego, ta regulacja, nad którą procedujemy, nie wnosi nic dobrego, a wręcz ma walor regulacji szkodliwej. W związku z tym klub nie widzi możliwości poparcia tej ustawy. Dziękuję bardzo.