Mówca: Michał Kabaciński
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jak donosi ministerstwo pracy, pod koniec września 2012 r. już co ósmy bezrobotny ma wyższe wykształcenie, a liczba osób po studiach zarejestrowanych w urzędach pracy sięga blisko 235 tys. i w niebywale szybkim tempie rośnie. W ciągu kilku miesięcy od czerwca tego roku wzrosła o ponad 20 tys. osób. Myślę, że to powinna być główna dewiza wszelkich deregulacji i prowadzenia prac nad tworzeniem otwarcia rynku pracy. Czy proponowane zmiany w tym bardzo obszernym projekcie chociaż w minimalnym stopniu wpływają na tę przerażającą liczbę? Postaram się odpowiedzieć na to pytanie. Zobaczmy, co proponuje minister sprawiedliwości. Właśnie, czy to jest dobry resort? Czy przypadkiem osobą odpowiednią nie byłby minister pracy? Wysoka Izbo! Na pierwszych stronach uzasadnienia czytamy o pozytywnych aspektach gospodarczych, czyli tych, które mają być skutkiem deregulacji. Czy ta deregulacja wpłynie pozytywnie na małe i średnie przedsiębiorstwa? Powiem szczerze, że trochę się pogubiłem, nie wiem, jak państwo. Rozumiem sens, jednak pozostawiłbym tę euforię na inne projekty, które rzeczywiście doprowadzą do rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw. Proponowana deregulacja i jej zakres na pewno nie będą miały kluczowego wpływu na rozwój. Do tego potrzebne są inne zmiany, jak chociażby firma na próbę, zmiana polityki podatkowej wobec przedsiębiorców, kończąc na nowej, wielkiej strategii rozwoju innowacyjności. Przy takim projekcie mówiłbym, że to jest pozytywne dla polskiej gospodarki. Z całym szacunkiem, ale niestety trzeba stwierdzić, że ten projekt jest kolejną ściemą tego rządu. Powiem szczerze, że liczyłem na więcej. Polacy liczyli na więcej niż tylko tysiąc stron takiej kosmetycznej deregulacji. (Oklaski) W uzasadnieniu przytacza pan standardy, jakie są w Unii Europejskiej. Z tym się zgodzę, jednak nie zgodzę się ze zrównaniem osób po studiach, osoby z Unii Europejskiej i osoby z Polski, ponieważ osoba, która kończy studia w Unii Europejskiej, ma za sobą przede wszystkim dużą liczbę praktyk, a jeżeli nie ma praktyk, to szkołę zawodową. Szkolnictwo zawodowe jest na Zachodzie rozwinięte, a w Polsce nic się w tej sprawie nie robi. Moim zdaniem jest to element, który powinien być poprzedzony deregulacją. Szkolnictwo to moja największa obawa, bo taki wybór na oślep wyższych studiów, taki niesamowity pęd do tego, aby uzyskać tytuł magistra, powoduje, że ci młodzi ludzie nie mogą znaleźć pracy. Widziałbym tutaj przede wszystkim reformę szkolnictwa wyższego, ale także szkolnictwa na poziomie szkoły gimnazjalnej czy ponadgimnazjalnej, a także wprowadziłbym instytucję doradztwa zawodowego, które pozwoliłoby na świadome podejmowanie decyzji przez młodych ludzi. Polskie państwo powinno dać szansę do świadomego wybierania ścieżki kariery przez młodych ludzi. Dzisiaj wprawdzie, w tym projekcie, dajemy im mały kawałek, ale wydaje mi się, że powinniśmy im po prostu zaufać i dać cały tort, bo ci młodzi ludzie naprawdę na to zasługują. Rezygnacja z wielu elementów szkoleń czy egzaminów jest zasadna, jeśli wspieramy praktykę, chociażby szkolnictwo zawodowe lub naukę w technikach. Dzisiaj w tej sprawie, niestety, również nic się nie robi, dlatego ten projekt może okazać się mrzonką i kolejną kastracją pedofilii, która po prostu nie funkcjonuje i nie działa. Projekt w pierwszej części dotyczy zawodu adwokata i tutaj jestem w stanie się zgodzić, że w kwestii dostępu do egzaminu końcowego jest słuszny i za bardzo nie ma co z tym polemizować. W uzasadnieniu czytamy również o poprawie dostępu do prawnika dla zwykłego obywatela. Moim zdaniem ta zmiana na to nie wpłynie. Myślę, że tutaj należałoby przemyśleć pewnego rodzaju strategię bezpłatnych porad prawnych. W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota zapraszamy na spotkanie, które niebawem zorganizujemy, poświęcone strategii takiego właśnie poradnictwa prawnego - bezpłatnego - na skalę ogólnokrajową. Dzisiaj to jest, ale niestety na bardzo małym obszarze. Dobrze się to rozwija na Lubelszczyźnie, ale tak powinno być w całej Polsce. Co pan w ogóle robi dla przyszłych aplikantów? Może dla państwa to nie jest takie jednoznaczne, ale dzisiaj każda osoba, która dostaje się na aplikację, rozpoczyna batalię o uzyskanie odpłatnej praktyki. Dzisiaj, niestety, uzyskanie przez młodego aplikanta etatu w kancelarii, tak aby mógł przez pięć dni w tygodniu mieć kontakt z tym zawodem, graniczy z cudem. Co pan robi w tym zakresie? Dlaczego nic się nie robi, żeby ci młodzi ludzie mieli kontakt z tą praktyką, żeby później te usługi miały lepszą jakość? (Oklaski) Drugie rozwiązanie dla tych młodych ludzi to wyjazd za granicę. Po prostu po uzyskaniu pozytywnego wyniku z aplikacji wyjeżdżają za granicę na dwa lata, żeby zarobić na tę wysoką opłatę. Nic się z tym nie robi. Myślę, że tutaj też jest problem, który niestety został pominięty. Zmiany w notariacie, które zostały już wspomniane przez moich poprzedników, rzeczywiście są niebezpieczne i nie chodzi już o zniesienie obowiązku obywatelstwa. Uważamy, że jest to słuszny kierunek, tylko że słuszny w przypadku, kiedy będziemy mieć inne ochronne regulacje. Niestety dzisiaj tego nie ma. Wprawdzie w państwach Unii Europejskiej ten obowiązek jest zniesiony, ale są też inne przepisy, które zabezpieczają interes obywateli, który również powinien być w tej kwestii bardzo ważny i brany pod uwagę przy pisaniu tego projektu. Kolejne zawody, które są objęte przez ministra deregulacją, to zarządca nieruchomości i pośrednik w obrocie. Są to bardzo ważne zawody. Uważam, że odpowiedzialność, jaka spoczywa na tych osobach, zobowiązuje nas do jakiejś większej refleksji nad tą kwestią, ale teraz tego wszystkiego nie jestem w stanie państwu przedstawić. Oczywiście, nie będę analizował wszystkich zawodów, bo jest to w tak krótkim czasie niemożliwe. Jeszcze pośrednictwo pracy. W dobie, kiedy bezrobocie jest bardzo wysokie i niejednolite, a problem bezrobocia trudny do rozwiązania, to właśnie osoby kompetentne i wykwalifikowane powinny stać na czele grup i zespołów, które wspierałyby aktywizację zawodową ludzi, a nie były aktywne tylko wówczas, gdy chodzi o organizację szkoleń przez firmy zewnętrzne, które w żaden sposób nie dają miejsc pracy dla młodych ludzi. Kolejne zawody, tak na koniec, to urzędnicy: skarbowy, sądowy i prokuratury. Moim zdaniem wydarzenia z afery Amber Gold pokazały, że nie należy unikać doszkalania pracowników. Nie chodzi o sędziów, ale właśnie o tych urzędników sądów, którzy są bardzo kluczowymi elementami wymiaru sprawiedliwości. Jeżeli się mówi, że to jest oszczędność, bo nie trzeba będzie ich wysyłać na szkolenia, to coś jest tutaj, moim zdaniem, nie tak. Państwo nie powinno na tym oszczędzać. Wysoka Izbo! Postawiłem na początku pytanie, czy ten projekt wpłynie właśnie na tego co ósmego albo na każdego bezrobotnego. Powiem szczerze, że w tej formie ten projekt jest bezużyteczny. (Oklaski) Brakuje w nim fundamentalnej reformy, na jaką Polacy zasługują, reformy, która rzeczywiście nie będzie tylko kosmetyką i pośrednim wpływem nas rozwój rynku pracy. Pan minister powiedział na samym początku swojego wystąpienia, użył takich tez, że bardzo ważna jest swoboda gospodarcza, niskie podatki, ograniczenie interwencji państwa i liczby urzędników. Naprawdę ciężko mi to tutaj znaleźć. W tym projekcie nie mamy zmniejszenia liczby urzędników, nie mamy niskich podatków, nie mamy swobody gospodarczej, może w małym zakresie. Tak że naprawdę ten projekt na pewno nie wpłynie pozytywnie i boję się, że doprowadzimy do sytuacji, w której wyrządzimy krzywdę wielu osobom, które w tym stylu dopuścimy do wielu zawodów, co nie jest złe, bo my jako Ruch Palikota również jesteśmy zwolennikami deregulacji. Ci młodzi ludzie, bez wcześniejszej praktyki, bez wcześniejszego doświadczenia lub kontaktu z zawodem, nie będą mogli sobie niestety poradzić na tym otwartym rynku. Dlatego apeluję do pana ministra, żeby robić właśnie takie rzeczy, a nie kosmetykę. Klub Poselski Ruch Palikota, ze względu na bardzo poważną materię, ze względu na to, że w ramach tej deregulacji dojdzie do zmiany wielu ważnych zawodów, nie będzie za odrzuceniem tego projektu w pierwszym czytaniu, będzie za skierowaniem go do komisji. Jednak z tego miejsca, w imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota, zobowiązujemy się do tego, że na pewno będziemy nad tym projektem ciężko pracować i starać się go modyfikować, z nadzieją, że nie będzie to odrzucane przez koalicję dlatego, żeby ten projekt szybko uchwalić. Naprawdę, jeżeli chcemy zrobić coś dobrze, to się z tym nie spieszmy. Zróbmy to naprawdę raz, a porządnie, tak aby młodzi ludzie w końcu mogli w polskim państwie znaleźć pracę. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)