Mówca: Ryszard Kalisz
Data: 2012-03-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Inicjatywa Ruchu Palikota jest bardzo cenna, bo wynika z przesłanki ograniczenia prawnokarnych konsekwencji wyrażania swoich poglądów, swoich myśli, jak również swojej ekspresji podczas różnego rodzaju zgromadzeń, ale chodzi też o dokonanie oceny samych instytucji państwowych, jak i ich działalności. Trzeba jednak dokonać wykładni tego przepisu. Kiedy dokonamy wykładni tego przepisu, widać wyraźnie, że dobre intencje jeszcze nie wystarczają. Nie ma żadnych wątpliwości. Ja już od 1998 r. opowiadam się za zniesieniem art. 212 Kodeksu karnego. To jest ten przepis karny, gdzie za znieważenie można było pójść na 2 lata... (Poseł Jerzy Kozdroń: Zniesławienie.) ...za zniesławienie i zniewagę można było pójść na 2 lata do więzienia. Często były tym straszone osoby publiczne i osoby prywatne. Zbigniew Ziobro chce wszystkich wsadzać na podstawie tego przepisu, jak wiecie. Nawet pamiętam, jak kiedyś debatowaliśmy nad takim wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego, natomiast Trybunał Konstytucyjny nie był do tego skory. W ubiegłej kadencji przy naszym poparciu zmieniono tylko zagrożenie do 1 roku, chodzi o art. 212. Art. 212 powinien być skreślony z Kodeksu karnego. (Poseł Jerzy Kozdroń: Nie.) Tak, tak. (Poseł Jerzy Kozdroń: Nie, nie.) Tak. Bo właśnie w odniesieniu do spraw o zniesławienie, o naruszenie dóbr osobistych mamy art. 24 Kodeksu cywilnego i to są sprawy o charakterze cywilnym pomiędzy obywatelami. Natomiast w przypadku art. 226, bardziej analizując § 1, widać wyraźnie, o co tam chodzi. Chodzi o znieważenie funkcjonariusza publicznego podczas i w związku z wykonywaniem przez niego czynności, do których jest obowiązany. Czyli mamy tutaj do czynienia nie z sytuacją, kiedy ludzie wzajemnie się obrażają, tylko z sytuacją, kiedy funkcjonariusz państwowy w imieniu państwa wykonuje jakieś czynności. A znowu, pójdę tu śladem Józefa Zycha, z którym jako marszałkiem Sejmu współpracowałem przy tworzeniu konstytucji, mamy art. 1. Co to jest państwo? Państwo jest to dobro wspólne wszystkich obywateli. Czyli jeśli mówimy o wyrażaniu poglądów np. w trakcie demonstracji i w tym momencie dochodzi do znieważenia policjanta - bo to jest taki najlepszy przykład - to powstaje pytanie, w jakiej roli jest ten policjant. Przeciwnika politycznego? Nie, ten policjant jest w roli nas wszystkich. Musimy doprowadzić do tego - i dbajmy o to - żeby każdy funkcjonariusz publiczny wyrażał wolę nas wszystkich, jak stanowi art. 1. Dlatego bardzo trudno jest mi i klubowi SLD przychylić się do propozycji wykreślenia tego § 1, ale nie poprzemy, od razu mówię, wniosku PiS, żeby odrzucić projekt w pierwszym czytaniu, bo ta debata jest niezwykle interesująca. Co do § 2 art. 226, to jest podobna kwestia. Jeśli chodzi o art. 24, panie mecenasie, panie pośle, to jest relacja między obywatelami. Oczywiście pan zaraz powie, że mamy przepis mówiący o tym, że naruszenie dóbr osobistych dotyczy również osób prawnych. Ale to nie dotyczy instytucji publicznych, dlatego że jeżeli mamy demokratyczne państwo prawne - i my jesteśmy wszyscy tym państwem, bo to jest nasze dobro wspólne - to chcemy (Dzwonek) jednakże, żeby to państwo miało szacunek. I jak już mówimy o komparatystyce, o innych systemach prawnych, w każdym kraju, również w Stanach Zjednoczonych są bardzo szczególne przepisy tego rodzaju. W tym przypadku jest oczywiście pole do debaty. Dlatego cieszę się, że złożyliście to, panie i panowie posłowie, bo w § 2 być może jest za dużo. Tam jest powiedziane: kto znieważa lub poniża. Może zostawić tylko słowo ˝poniża˝, bo zniewaga ma trochę inny charakter? Może to poszerzy swobodę oceny instytucji publicznych. Tak że, tak jak powiedziałem, inicjatywa jest cenna, w tej wersji nie do poparcia, ale do dyskusji, być może wypracujemy jakiś ostateczny kształt. To znaczy nie do poparcia jest wykreślenie w całości przepisu. Popracujmy nad tym. Natomiast oczywiście oczekiwałbym, że w końcu Wysoka Izba się tym zajmie, bo to trzeba złożyć po raz kolejny w tej kadencji. Trochę mam dużo roboty i pominąłem to, ale daję wszystkim posłom pod rozwagę - chodzi o wykreślenie art. 212 Kodeksu karnego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)