Mówca: Sprawozdawca Artur Górski
Data: 2012-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego oraz niektórych innych ustaw, pierwotny druk nr 255. Projekt ustawy, który został zgłoszony przez posłów Sojuszu Lewicy Demokratycznej, zmierza do uchylenia podstawy prawnej utworzenia i organizacji Funduszu Kościelnego oraz do zmiany zasad odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne i chorobowe osób duchownych. Zdaniem wnioskodawców głównym celem regulacji jest zniesienie Funduszu Kościelnego jako - cytuję - ˝nieadekwatnej w warunkach państwa neutralnego światopoglądowo formy budżetu wyznań˝. Projekt nie był poddany konsultacjom społecznym. Projekt rzeczonej ustawy przewiduje zmiany w trzech ustawach: w ustawie z dnia 20 marca 1950 r. o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego, w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Pierwsze czytanie projektu ustawy miało miejsce na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych w dniu 9 maja br. Wtedy także wnioskodawcy przedłożyli poprawki do projektu, które miały usunąć przynajmniej niektóre błędy i wady legislacyjne. Podczas dyskusji pojawiły się poważne wątpliwości odnośnie do zgodności projektu z art. 25 ust. 4 i 5 Konstytucji RP, jak również z konkordatem i z innymi umowami, na podstawie których Sejm uchwalił ustawy o stosunku państwa do poszczególnych kościołów. Wskazywano m.in. na błędy natury legislacyjnej w odniesieniu do kwestii ubezpieczenia osób duchownych, ale także podnoszono wątpliwości co do legalności trybu likwidacji Funduszu Kościelnego. Posłowie prawicy zarzucili wnioskodawcom, że projekt ma charakter ideologiczny i jest wymierzony w Kościół katolicki, ale przy okazji spowoduje negatywne konsekwencje dla pozostałych kościołów i związków wyznaniowych. Przypomnieli o wielkiej roli Kościoła katolickiego w historii Polski, szczególnie w okresie komunistycznym, i o wielkich ofiarach, jakie Kościół ten poniósł. Sam zwróciłem uwagę na fakt, że państwo polskie ma moralne i finansowane zobowiązania wobec Kościoła katolickiego i nie ma to nic wspólnego z neutralnością światopoglądową państwa. Obecny na posiedzeniu komisji Włodzimierz Karpiński, sekretarz stanu w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji, zapowiedział negatywne stanowisko rządu wobec tego projektu. Poinformował także, że minister administracji i cyfryzacji przygotował założenia projektu ustawy, która po wejściu w życie doprowadzi do wycofania z obiegu prawnego ustawy z 1950 r. o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego. Obecnie założenia te są konsultowane z kościołami i niebawem stosowny projekt ustawy ma trafić do Sejmu. Muszę jeszcze z obowiązku sprawozdawcy nadmienić, że posłowie otrzymali opinię prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Zbigniewa Derdziuka, który projekt ustawy poddał gruntownej i systemowej krytyce, zwracając uwagę na liczne braki i błędy w proponowanych zmianach w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Reasumując, stwierdzam, że posłowie uznali, iż rzeczony projekt jest szkodliwy i niepożądany. Mój wniosek, aby został odrzucony w pierwszym czytaniu, poparło 27 posłów i tylko 1 poseł był innego zdania. Dlatego w imieniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych rekomenduję Wysokiej Izbie odrzucenie projektu ustawy o zmianie ustawy o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego oraz niektórych innych ustaw. Dziękuję.