PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Jarosław Rzepa
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na co nauka i wykształcenie, jeśli im nie towarzyszy wychowanie? To jest wyrobienie zdrowego sądu, czujnego sumienia, mężnej woli i hartu duszy. Te słowa stały się mottem postępowania i sensem życia Jadwigi z Działyńskich Zamoyskiej. Jak szanowni państwo wiecie, życie jej było bardzo trudne. Za udział w powstaniu władze pruskie ukarały rodzinę Działyńskich wyrugowaniem z majątku, którego centrum stanowił zamek w Kórniku. Rodzina Działyński została zmuszona do opuszczenia Wielkopolski. Tak więc pierwsze lata życia Jadwigi to było doświadczenie wygnania i tułaczki całej rodziny. Tytus Działyński, ojciec, w wyniku procesu odzyskał Kórnik w 1838 r. Doświadczenie to stało się początkiem zespolenia jej losów z losami Polski. Ojczyzna w Bogu i dla Boga - to hasło przyświecało całemu jej życiu. Dojrzewała w surowej szkole cierpienia: nieszczęścia w kraju, rodzinne kłopoty, choroby. Faza dorastania to oczywiście także bunt przeciwko schematom. W 1852 r. została wydana za brata swojej matki, gen. Władysława Zamoyskiego, polityka działającego z ramienia Hotelu Lambert. Ona nie opuszcza męża na emigracji, mieszka w Paryżu i Londynie. Podczas wojny krymskiej z radością rzuca zabawowy nastrój Paryża, aby wśród niewygód i niedostatków służyć pomocą mężowi i chorym żołnierzom dywizji polskiej w wyprawie krymskiej. Po śmierci męża dystansuje się od świata, żyje ubogo oddana chrześcijańskiemu wychowaniu swoich dzieci. Kiedy umiera jej 19-letni syn Witold, ona pości, umartwia się, choruje, koncentruje się na modlitwie i komunii świętej. Wychowuje syna Władysława i córkę Marię. Jadwiga Zamoyska przy pomocy swego syna Władysława, który wykupił Zakopane i część Tatr z Morskim Okiem i Czarnym Stawem nie dla siebie, ale dla Polski, zakłada Stowarzyszenie Chrześcijańsko-Społeczne pod opieką Matki Boskiej Dobrej Rady i Szkołę Życia Chrześcijańskiego i Domowej Pracy. Jeszcze przed rozpoczęciem zajęć w szkole Jadwiga odwiedziła szkoły gospodarcze we Francji, Danii i Holandii. Spędziła tam kilka tygodni, m.in. u wizytek wersalskich, obserwując ich pracę w gospodarstwie i prowadząc z nimi rozmowy. Rok później praktykę u nich odbywała sama Maria Zamoyska. Również przyszłe nauczycielki zakładu kształciły się w zawodach, których miały nauczać, takich jak m.in. gorseciarki, modystki, cukiernik czy rzeźnik. Ze względu na wartości patriotyczne szkoła była solą w oku władz pruskich. W 1885 r. wykorzystano fakt francuskiego obywatelstwa Zamoyskich i rodzina musiała opuścić Wielkopolskę. Jadwiga i Maria nie chciały rezygnować jednak z prowadzenia szkoły. Przeniesiono ją najpierw do Lubowoli, a następnie do Kalwarii Zebrzydowskiej. Ostatecznie po nabyciu przez Władysława Zamoyskiego dóbr zakopiańskich zakład otwarto ponownie w Kuźnicach. Jadwiga Zamoyska zmarła w 1923 r. (Dzwonek) Rok później jej syn Władysław Zamoyski przekazał swój majątek narodowi polskiemu, założył Zakłady Kórnickie, a do najważniejszych zadań fundacji należało utrzymanie i dalszy rozwój szkoły, która już po śmierci generałowej miała swoją filię w Kórniku. Dziękuję bardzo.
Mówca: Robert Winnicki
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Osoby, które dzisiaj upamiętniamy, w większości żyły w XIX w., XX w. Żyły one w trudnym czasie zaborów, żyły w trudnym czasie wojen światowych, odbudowy państwa polskiego, ale przede wszystkim odbudowy czy budowy nowoczesnego narodu. Na tym polegała działalność w Lidze Narodowej później, w latach 20. i 30., Wojciecha Korfantego, który niestety spotkał się tutaj dzisiaj z atakiem z tej mównicy ze strony Lewicy. Na tym polegała też działalność Jadwigi Zamoyskiej, której życie jest naprawdę archetypicznym przykładem służby i pracy społecznej. I jest to coś niesamowicie kuriozalnego, że akurat ze strony posłanek, posłanki, kobiet Lewicy ta służba społeczna jest dzisiaj prześmiewczo traktowana, służba społeczna, jakiej poświęcona była służebniczka Boża, bo jest w tej chwili proces beatyfikacyjny Jadwigi Zamoyskiej, która była oddana pracy dla ludzi, dla kobiet, dla wspólnoty narodowej. Tak, to jest dzisiejszy paradoks, że współczesna Lewica jest w stanie zaatakować nawet najbardziej oddanych pracy społecznych ludzi, jest w stanie kpić tylko dlatego, że dbali o polskość, że dbali o wychowanie, że nie kształtowali indywidualistycznych, egoistycznych postaw. To jest Lewica? To są dziedzice XIX-wiecznych ludzi, którzy walczyli o prawa robotników, o wspólnotę? No nie. To jest kabaret, szanowni państwa. Jadwiga Zamoyska napisała kapitalne dzieło - wiadomo, że dzisiaj ten język już jest niedostosowany do współczesności - ˝O wychowaniu˝, ale ten ideał dla młodego człowieka życia, które jest dedykowane, poświęcone wartościom, poświęcone na zewnątrz, a nie wyłącznie dla swoich egoistycznych potrzeb, dla swojego widzimisię, dla takiego konstruktywizmu, który polega na tym, że ja stanowię normy tego świata, co jest oczywiście utopią... Tak, to jest dzisiaj kapitalne dzieło i warto by było, żeby dziedzictwo Jadwigi Zamoyskiej było dzisiaj znane i czytane, ponieważ nie będzie wspólnoty, ponieważ nie będzie demokracji, bo demokracja oparta jest na tym, że jest wspólnota. Nie ma sprawnie funkcjonującej demokracji bez wspólnoty, bez wspólnoty narodu. Szanowni Państwo! Tak, Jadwiga Zamoyska jest jak najbardziej aktualna i jest nawet tym bardziej aktualna (Dzwonek), że uczyła kobiety liczyć, a posłanka Lewicy nawet tego nie potrafi, bo zamiast 119 lat, które mijają od wydania jej książki, podała 117. Tak że czytajmy Jadwigę Zamoyską i uczmy się od niej. (Oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoki Sejmie! Koło Parlamentarne Polskiej Partii Socjalistycznej poprze poselski projekt uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jadwigi Zamoyskiej, aczkolwiek nie wszystkie jej poglądy i działania powinny być gloryfikowane. We wszystkim dobrze jest zachować umiar, także w brązowieniu patronów roku. Niewątpliwie Zamoyska na swoje czasy w wielu sprawach była prekursorką, ale dziś wiele jej poglądów nie jest już godnych polecenia. Wbrew opinii Jadwigi Zamoyskiej można służyć ojczyźnie, nie służąc Bogu. Powiem więcej, zdecydowanie lepiej służyć ojczyźnie, nie służąc Bogu, bo nie można być sługą dwóch panów, a jeżeli już wybierać, to oczywiście ojczyznę, bo wymyślanych przez ludzi bogów jest wielu, a ojczyzna jedna. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Piątkowski
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W dziele ˝O miłości Ojczyzny˝, przedstawiającym uniwersalne, ponadczasowe zasady zdrowego patriotyzmu, Zamoyska pisała, że miłość do ojczyzny sprowadza się do, po pierwsze, szanowania i utrzymania w kraju tego, co dobre, po drugie, poprawiania w kraju tego, co szkodliwe, po trzecie, zdobywania dla kraju i przeprowadzania w nim tego, co pożądane. Nawet jeżeli model wychowawczy Zamoyskiej nie do końca przystaje do współczesnych czasów, to przesłanie jest w pełni nadal aktualne. Polecam je wszystkim rządzącym. W uznaniu jej zasług na polu niepodległościowym i dorobku pedagogicznego z przyjemnością zagłosujemy za uchwałą. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mamy tutaj kolejny ze starych, znanych i bogatych rodów, które postanowiły przekazać cześć swojego majątku na służbę wszystkim Polakom. Podobnie jak rodzina Czartoryskich, tak i potomkowie rodu Zamoyskich ufundowali prężnie do dnia dzisiejszego działającą Fundację Zakłady Kórnickie. W dwudziestoleciu międzywojennym rozpoczęto starania o beatyfikację Jadwigi Zamoyskiej. Proces ten był wspierany przez arcybiskupa poznańskiego. Został jej nadany tytuł służebnicy Bożej Kościoła katolickiego. Fundacja stworzona przez rodzinę Zamoyskich na dzisiaj prowadzi dom dla seniorów w Jarosławiu. Swoje wystąpienie dedykuję posłowi z Konfederacji, który chyba nic nie zrozumiał z wystąpienia mojej koleżanki w kwestii dotyczącej norm i dziedzictwa, które za sobą niesie Jadwiga Zamoyska. Dziękuję bardzo.
Mówca: Rafał Adamczyk
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W 2023 r. przypada 100. rocznica śmierci Jadwigi Zamoyskiej. Przypominam, że 13 lipca 1923 r. otrzymała jako jedna z pierwszych piętnastu osób Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Uhonorujmy właściwie i z szacunkiem tę wielką polską patriotkę w przyszłym roku. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Mirosław Suchoń (tekst niewygłoszony)
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Stanowisko koła parlamentarnego wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jadwigi Zamoyskiej, druki nr 2207 i 2407 Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jadwiga z Działyńskich Zamoyska była współtwórczynią Fundacji Zakłady Kórnickie, zaangażowaną społecznie patriotką, poliglotką, autorką spójnego systemu pedagogicznego, założycielką pierwszej w Polsce zawodowej szkoły gospodarstwa domowego i prekursorką myślenia o oświacie w kategoriach zarządzania projektem. Za zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu działalności wychowawczej i filantropijnej w 1921 r. została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. Była jedną z pierwszych 15 osób uhonorowanych tym orderem. Jadwiga Zamoyska z pewnością posiada zasługi dla kształtowania wzorców postaw obywatelskich oraz uniwersalnej myśli wychowawczej. Koło Parlamentarne Polska 2050 wypowie się na temat przedmiotowej uchwały w głosowaniu. Uprzejmie dziękuję.
Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekt uchwały jest krótki, natomiast pani marszałek Małgorzata Kidawa-Błońska przedstawiła dłuższe uzasadnienie, i bardzo dobrze. Zresztą wraziła pani poseł, pani marszałek przekonanie, że na tej sali wszyscy wiedzą, kim był Jerzy Nowosielski, znają jego dorobek i dzieło. Nie chcę weryfikować tej wygłoszonej tezy.Chcę jednak powiedzieć, że przypuszczam, że wiedza w społeczeństwie o dziele i dorobku Jerzego Nowosielskiego nie jest na tyle duża, żeby można było powiedzieć z całą pewnością, że wszyscy znamy jego dorobek, jego zasługi, jego dzieło. W związku z tym może tym bardziej, ponieważ to dzieło jest uznawane za wybitne i unikatowe, i to w różnych dziedzinach, które pani marszałek wymieniła, może właśnie warto rok 2023 również poświęcić właśnie Jerzemu Nowosielskiemu w związku z 100. rocznicą jego urodzin. Dlatego też Klub Parlamentarny Prawa i Sprawiedliwości, dostrzegając ważną funkcję takich właśnie inicjatyw w popularyzowaniu wiedzy o wybitnych postaciach i ich dorobku, poprze w głosowaniu ten projekt uchwały, tak jak poparliśmy go podczas głosowania czy swoistego głosowania, bo rzeczywiście przyjęliśmy go przez aklamację, na posiedzeniu Komisji Kultury i Środków Przekazu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bogusław Sonik
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoki Sejmie! Będzie nam towarzyszyć prezentacja niektórych z dzieł Jerzego Nowosielskiego, więc proszę zwrócić na to uwagę. Jerzy Nowosielski - malarz, teolog, jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX w. Syn Łemka i spolonizowanej Austriaczki był wychowywany na pograniczu kultury polskiej i ukraińskiej, a jego sztuka stanowi wspólne dziedzictwo i chlubę Polski i Ukrainy. Tworząc w łączności z dwiema kulturami, Wschodu i Zachodu, swoim życiem i sztuką Nowosielski przerzucał kładkę nad pęknięciem chrześcijaństwa. To malarstwo, z jego kolorystyczną harmonią i ładem, z niewzruszoną logiką kompozycji jest wyrazem akceptacji rzeczywistości. Ukryta w tych obrazach zgoda ze światem może być dla oglądających wielką pociechą. Sztuka Jerzego Nowosielskiego to swoista synteza Bizancjum i awangardy, nadaje całej rzeczywistości wymiar sakralny. Jest przykładem spójnej estetyki znajdującej swoje teoretycznie uzasadnienie w teologii ikony i duchowości prawosławia. Istotną częścią tego dzieła jest religijne malarstwo ścienne należące do najwybitniejszych współczesnych realizacji sakralnych. Artysta projektował wystrój świątyń rzymskokatolickich, greckokatolickich i prawosławnych. Polichromie, ikonostasy, drogi krzyżowe, witraże, sprzęty i szaty liturgiczne. Jednym z głównych źródeł inspiracji była dla niego zachodnioruska karpacka ikona, jej specyficzny linearyzm i płaszczyznowość, silne kontrasty barw. Szczegóły ikonograficzne w ikonach Nowosielskiego przefiltrowane zostały przez język malarskiej awangardy. Ikony i polichromie Nowosielskiego odwołujące się do bogactwa tradycji i różnorodności kultur w dawnej Rzeczypospolitej pozostają przykładem polskoukraińskiego dziedzictwa kulturowego, świadcząc o niezwykłym potencjale ukrytym w tradycji i historii naszej części Europy. Jego twórczość może być odbierana nie tylko jako kontynuacja sztuki regionu, ale także impuls dla jej dalszego rozwoju, ogniwo wpisujące się w historię sztuki obu narodów, narzędzie artystycznej komunikacji i porozumienia; może być jakimś drogowskazem, zwierciadłem wspólnej tożsamości. Dlatego ogłoszenie roku 2023 Rokiem Jerzego Nowosielskiego będzie godnym uczczeniem pamięci tego wybitnego twórcy, jak również okazją zarówno do przybliżenia jego postaci i dzieła polskim odbiorcom, jak i do prezentacji jego dorobku na arenie międzynarodowej. (Dzwonek) Kandydatura Jerzego Nowosielskiego jest ważna też w aktualnej sytuacji agresji Rosji na Ukrainę. Jest on ważną postacią dla obywateli Ukrainy, z którą wiązały Nowosielskiego więzy rodzinne i religijne, w szczególności przywiązanie do Kościoła Prawosławnego i teologii grekokatolików. Dziękuję.
Mówca: Małgorzata Prokop-Paczkowska
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jerzy Nowosielski, wybitny malarz, ikonopisarz, rysownik, scenograf, teolog prawosławny i pedagog z tytułem profesorskim. Urodził się w Krakowie w 1923 r. Jego ojciec był Łemkiem, a matka - Polką o austriackich korzeniach. Ta mieszanka krwi i genów dała nam artystę wybitnego, z jednej strony pod wpływem cerkwi unickiej, z drugiej - ortodoksyjnego prawosławia. Ja, malarz polski, duchowo narodziłem się w Ławrze Poczajowskiej na Wołyniu. Po wizycie w Muzeum Ukraińskim we Lwowie, bogatym w kolekcję ikon, powiedział: Pierwszy raz spotkałem się z tak wielką sztuką, z takim natężeniem i w takiej ilości. Wrażenie było tak silne, że tego spotkania nigdy nie zapomnę. Patrząc, odczuwałem po prostu ból fizyczny... Nie byłem w stanie przejść z jednej sali do drugiej. Niemal jednocześnie Nowosielski zainteresował się sztuką europejską XX w. Uprawiał malarstwo figuratywne, martwą naturę, pejzaż. Był także autorem polichromii i witraży. Bliski był mu surrealizm i kubizm, często mówił o męskich zauroczeniach kobiecym ciałem, marzeniach i fantazjach erotycznych. W jego pracach w latach 50. męski sadyzm współistnieje z kobiecym masochizmem. Wszystko to możemy zobaczyć w takich dziełach, jak: ˝Kobieta na plaży˝, ˝Łazienka˝, ˝Akt z lustrem˝, ˝Wschód słońca˝, ˝Pływaczka˝, ˝W pracowni˝, ˝Kobieta siedząca na łóżku˝, ˝Cyrkówka˝, ˝Opuszczona cerkiew˝ i wielu innych. Wszystkie prace Nowosielski stylizował na ikony. Przed żadną z nich nie można przejść obojętnie. Niestety nie zobaczymy dziś już jego monumentalnego fryzu w lokalu Towarzystwa Uniwersytetów Robotniczych przedstawiającego piekarzy, murarzy i hutników przy pracy, który Nowosielski stworzył w 1946 r. jako członek Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej. Dzieła Nowosielskiego możemy oglądać w krakowskim Muzeum Narodowym, w wielu świątyniach obrządku wschodniego i zachodniego. Przede wszystkim polecam jego ostatnie dzieło, malutką, ale wybitną cerkiew w Białym Borze w województwie zachodniopomorskim, którą zaprojektował dla przesiedlonych tam Łemków i wyposażył w swoje niesamowite ikony. Odrzucając przekonanie o istnieniu rzeczywistości metafizycznej mówił, że jego sztuka jest odzwierciedleniem walki anioła (Dzwonek) z diabłem w człowieku. Artysta zmarł w 2011 r. w Krakowie. Lewica oczywiście będzie popierała uchwałę o uczczeniu Jerzego Nowosielskiego. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Rzepa
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jerzy Nowosielski podejmował w swojej twórczości różne zagadnienia i tematy. Odważnie i bezkompromisowo rozwijał stylistykę malarską z jednej strony zakorzenioną w tradycji, a z drugiej strony nowoczesną w formie i kompozycji dzieła. Widać to chociażby w projektach sztuki sakralnej, w ikonach, w rozbudowanych kompozycjach ołtarzowych oraz w architekturze. Nie wszystkim kompozycje Nowosielskiego przypadły do gustu. Wiele z nich pozostało niezrealizowanych. Bogactwo szkiców poruszających tę tematykę dowodzi jednak, jak wielkie znaczenie w dorobku artysty miały próby, a niejednokrotnie również pełnowymiarowe malarskie kompozycje sakralne. Znamienne dla filozofii Nowosielskiego jest ścisłe przeplatanie się świętości i grzechu w sztuce i w życiu. Obok projektów ikonostasów znajdziemy akty kobiece, motywy z egzekucji, minimalistyczne pejzaże czy kompozycje bliskie abstrakcji geometrycznej. W katalogu znajdują się projekty ikonostasów, ołtarzy, polichromii, a także szkice architektury, wykonane na papierze farbami akwarelowymi, tuszem czy ołówkiem. Są one zapisem eksperymentów artysty, dochodzenia do właściwej formy, a także gotowymi, niezwykle dekoracyjnymi kompozycjami o subtelnej, wyważonej kolorystyce. Sacrum w tych wyjątkowych kompozycjach przedstawione jest poprzez pewne niedomówienie, stąd szkicowa, lekka forma, rozmyte kontury, swobodne i często z rozmachem kładzione linie. Projektując dla kościołów czy cerkwi, Nowosielski miał świadomość nie tylko oczekiwań szerokiego kręgu odbiorców, ale też istnienia pewnych społecznych kanonów oczekiwań, co do wyglądu tego typu realizacji. Nie byłby jednak artystą w pełnym znaczeniu tego słowa, gdyby bezwiednie im się poddał. Ikonostas wykonany przez Nowosielskiego pozostaje więc ikonostasem, ale z charakterystyczną dla niego stylistyką czy sposobem przedstawienia postaci. Staje się unikatowy. Warto podkreślić, że prace na papierze zrealizowały się nieraz w formie monumentalnych projektów sakralnych, np. w cerkwi w Jeleniej Górze czy w Białymstoku. Nowosielski konsekwentnie rozwijał świadomość istnienia tego, co ziemskie, jak i tego, co duchowe. Nie czynił tego jedynie na gruncie prywatnych przeżyć. Jego sztuka, pojmowana całościowo, to piękny zapis człowieczeństwa i różnorodności, która tworzy naszą niepowtarzalność. Klub Parlamentarny Koalicji Polskiej z zadowoleniem przyjmuje, że 2023 r. będzie Rokiem Jerzego Nowosielskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Robert Winnicki
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Nie będę też konkurował z panem posłem Sonikiem, bo nie da rady konkurować z tym syntetycznym przedstawieniem i jeszcze z obrazem tego, co Nowosielski tworzył, bo to było naprawdę piękne i dobrze zrobione. Zwrócę uwagę tylko na jeden aspekt. Nowosielski urodził się i umarł w Krakowie, ale tak naprawdę postać Nowosielskiego powinna być dla nas postacią, która przypomina nam o wielkim dziedzictwie, jakie zostało, jakie ciągle funkcjonuje, dziedzictwie po I i II Rzeczypospolitej na dawnych Kresach, tam, gdzie właśnie ma miejsce to przecięcie kultur, tam, gdzie małżeństwa katolików z grekokatolikami czy z prawosławnymi były często na porządku dziennym, gdzie tworzyła się bardzo specyficzna kultura kresowa. Dzisiaj ostatnim województwem Rzeczypospolitej Polskiej, gdzie tej kultury kresowej jakoś doświadczamy, jest województwo podlaskie, którego jestem reprezentantem. Poza nim nie ma już właściwie w skali kraju tej pozostałości, natomiast warto na to zwrócić uwagę. Sądzę, że gdybyśmy sporządzili statystykę, to okazałoby się, że większość osób, które są w kolejnych latach upamiętniane w uchwałach sejmowych, tych osób, które tworzyły w XIX w. oraz przez sporą część XX w., to Polacy, którzy wyrośli właśnie na Wileńszczyźnie, na Grodzieńszczyźnie, w województwie lwowskim, tarnopolskim, stanisławowskim czy nawet jeszcze dalej na wschód od naszych granic. Dlaczego o tym mówię? Dlatego, że praktycznie nie ma w Sejmie, w tej Izbie, okazji do tego, żeby o tym przypomnieć, o tym wielkim dziedzictwie, które utraciliśmy po 1945 r., bardzo często również w tym wymiarze kulturowym. Niewiele z tego pozostało, niewiele z tego jest kontynuowane. Zwracam uwagę na to, że warto sięgać do tych korzeni, warto zachwycić się chociażby tym, że w ostatnich dniach mieliśmy wspaniale odtańczonego poloneza przez młodzież szkół polskich przed katedrą w Wilnie. O tego typu rzeczach trzeba pamiętać, warto pamiętać (Dzwonek), i myślę, że upamiętnienie postaci Jerzego Nowosielskiego jest dobrym pretekstem, żeby o tym przypomnieć. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Tomasz Zimoch
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Nie ma najmniejszej wątpliwości, że będzie świetnym patronem 2023 r. Jerzy Nowosielski, mistrz malarstwa, rysunku, scenograf, pedagog, filozof, teoretyk sztuki, myśliciel religijny, jak czytamy w projekcie uchwały. Urodził się w 1923 r. w Krakowie i oczywiście z tym miastem był szczególnie związany. Ale 14 kwietnia 1950 r. opuścił Kraków i 12 lat spędził w Łodzi. To były twórcze lata. Początkowo uważał, że był na bruku, ale łódzki okres zakończył tryumfalnie. Łódź nie była dla mistrza artystyczną pustynią. Mieszkał przy ul. Narutowicza 113 i Zachodniej 27. W Łodzi również tworzył zabawki i lalki. W Teatrze Pinokio był scenografem m.in. do ˝Krzesiwa˝ Andersena, a muzykę do tego przedstawienia, dodam tylko, skomponował Krzysztof Penderecki. ˝Pejzaż łódzki˝ był w 1954 r. pierwszym obrazem Jerzego Nowosielskiego przyjętym przez ogólnopolskie wystawy plastyczne. Nowosielski kochał łódzkie ulice. Krystyna Czerni w biografii ˝Nietoperz w świątyni˝ przytacza opinie krytyków, że w pejzażach Nowosielskiego łódzkość była widoczna na kilometr. Pracował w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych, w Pracowni Projektowania Tkanin Dekoracyjnych dokonał rewolucji. Pracował i w łódzkim biurze projektów, ilustrował w łódzkiej prasie. Kochał Łódź reymontowską, jej uliczki, bruk, chodniki, malowane na biało krawężniki. W Łodzi powrócił do wiary, nagle, niespodziewanie. A olśnienie przyszło podczas spaceru przy prawosławnej cerkwi katedralnej, dzisiaj u zbiegu Kilińskiego i Narutowicza. Jerzy Nowosielski sam stwierdził: Część swojego serca na pewno zostawiłem w Łodzi. Dlatego składam poprawkę do projektu uchwały. Pani marszałek, panie marszałku, Wysoki Sejmie, dodajmy do tego projektu jedno zdanie o związku mistrza Jerzego Nowosielskiego właśnie z Łodzią. (Oklaski)
Mówca: Joanna Senyszyn
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Wysoka Izbo! Parlamentarne Koło Polskiej Partii Socjalistycznej popiera poselski projekt uchwały w sprawie ustanowienia roku 2023 Rokiem Jerzego Nowosielskiego. Wśród dotychczasowych 63 osobowych patronów roku byli pisarze, poeci, naukowcy, publicyści, muzycy, święci, bojownicy o niepodległość, a z malarzy chyba tylko Wyspiański, który jednak powszechnie jest bardziej znany jako autor ˝Wesela˝. Dobrze więc, że ta luka zostaje częściowo wypełniona patronatem znakomitego malarza Jerzego Nowosielskiego. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Piątkowski
Data: 2022-07-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Jerzy Nowosielski to na polu sztuki prawdziwy gigant. Wybitny malarz, jeden z najwybitniejszych pisarzy, ikon i umysłów epoki. Większość życia spędził w Krakowie, ale był także blisko związany z Łodzią, moim miastem. Tu otworzył swoją pierwszą wystawę, tu przechodząc obok cerkwi katedralnej, doznał nawrócenia, dzięki czemu wrócił do ikonopisania. Tu z młodym Pendereckim stworzył spektakl teatralny dla dzieci. Tu wreszcie zostawił swoje serce, gdy powracał do Krakowa. Jak mówił, mało kto zdaje sobie sprawę, jak piękne jest to miasto. Ceglane budynki, tak charakterystyczne dla Łodzi, nazywał łódzkim gotykiem. Całym sercem popieram projekt uchwały w 100. rocznicę urodzin artysty i zapraszam do odwiedzenia Łodzi jego śladami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)