Mówca: Anna Maria Żukowska (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy popiera rządowe projekty ustaw o ratyfikacji umów konstytuujących członkostwo Polski w instytucjach tworzących Grupę Banku Światowego oraz w Międzynarodowym Funduszu Walutowym, a mianowicie: Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowej Korporacji Finansowej, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 20 lipca 1956 r. (druki nr 1484 i 1514), Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowym Stowarzyszeniu Rozwoju, sporządzonej w Waszyngtonie dnia 26 stycznia 1960 r. (druki nr 1487 i 1517), Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowym Funduszu Walutowym, sporządzonej w Bretton Woods dnia 22 lipca 1944 r., w wersji tej Umowy nadanej Drugą Poprawką przyjętą Rezolucją nr 31-4 Rady Gubernatorów Międzynarodowego Funduszu Walutowego z dnia 30 kwietnia 1976 r., wraz z Trzecią Poprawką przyjętą Rezolucją nr 45-3 Rady Gubernatorów z dnia 28 czerwca 1990 r. oraz z Czwartą Poprawką przyjętą Rezolucją nr 52-4 Rady Gubernatorów z dnia 23 września 1997 r. (druki nr 1486 i 1516), oraz Sprawozdanie Komisji o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji Umowy o Międzynarodowym Banku Odbudowy i Rozwoju, sporządzonej w Bretton Woods dnia 22 lipca 1944 r. wraz z poprawkami, tj. Rezolucjami Rady Gubernatorów MBOiR o numerach 221, 417, 596, 696, przyjętymi odpowiednio dnia 25 sierpnia 1965 r., 30 czerwca 1987 r., 30 stycznia 2009 r. oraz 10 lipca 2023 r. (druki nr 1485 i 1515). Ratyfikacje mają charakter porządkujący: dotychczasowe umowy, chociaż determinujące nasze uczestnictwo w tych instytucjach i prawa oraz obowiązki wobec nich, nie zawsze uzyskały formalnie rangę źródła prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie im tego statusu jest konieczne dla pełnej spójności porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej z przyjętymi zobowiązaniami międzynarodowymi. Polska jest obecna w tych instytucjach od dawna: w odniesieniu do Międzynarodowego Funduszu Walutowego jako członek założyciel, stan z 1946 r., z późniejszym odnowieniem członkostwa, a także w odniesieniu do instytucji Grupy Banku Światowego poprzez przystąpienie i stopniowe zwiększanie zaangażowania w dekadach późniejszych. Ratyfikacje porządkują tę sytuację i formalnie potwierdzają nasze zobowiązania. W aspekcie merytorycznym warto podkreślić rolę i konkretne funkcje poszczególnych instytucji. Międzynarodowa Korporacja Finansowa (IFC/MIGA) wzmacnia sektor prywatny przez finansowanie inwestycji, udział kapitałowy w przedsiębiorstwach i udzielanie gwarancji. Instrumenty te zwiększają możliwości współpracy z sektorem prywatnym w sposób przejrzysty i zgodny z zasadami prawa międzynarodowego. Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA) przeznacza preferencyjne pożyczki, dotacje i umorzenia zadłużenia na najuboższe państwa świata. Polska w ostatnim, 20. uzupełnieniu funduszy IDA zadeklarowała wkład w wysokości 18,77 mln euro płatny w okresie 9 lat, co odzwierciedla nasze zaangażowanie w mechanizmy redukcji ubóstwa i stabilizacji zadłużeniowej krajów beneficjentów. Międzynarodowy Fundusz Walutowy pozostaje kluczowym instrumentem globalnej stabilności finansowej. Jego rola to wspieranie współpracy walutowej, zapewnianie płynności rozliczeń międzynarodowych oraz pomoc krajom znajdującym się w trudnościach bilansu płatniczego. Ratyfikacja umowy, włącznie z przyjętymi poprawkami wskazanymi we wniosku rządowym, porządkuje nasz status prawny wobec tych mechanizmów. Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD) realizuje cele rozwojowe poprzez finansowanie inwestycji infrastrukturalnych i społecznych w dziedzinie transportu, ochrony zdrowia, gospodarki wodnej, energetyki, edukacji oraz działań klimatycznych i reagowania na katastrofy, a doświadczenia współpracy są wymierne. Polska korzystała z finansowania banku w znaczącym zakresie, co przełożyło się na realizację dziesiątków projektów inwestycyjnych. Dane zawarte w materiałach sejmowych dotyczących projektów podnoszą wartość merytoryczną tej oceny i pokazują realne korzyści wynikające z tej współpracy. Rządowe uzasadnienia oraz sprawozdania komisji jednoznacznie wskazują, że ratyfikacje nie pociągną za sobą nieplanowanych lub dodatkowych skutków finansowych, społecznych i gospodarczych. Planowane wpłaty i zobowiązania zostały ujęte w ramach istniejących prognoz budżetowych i procedur finansowania, a same ratyfikacje mają przede wszystkim skutek porządkujący. Chodzi o nadanie dotychczasowym umowom rangi aktu prawnego powszechnie obowiązującego oraz doprecyzowanie i zabezpieczenie mechanizmów uczestnictwa Polski w tych organizacjach. Komisja Finansów Publicznych i Komisja Spraw Zagranicznych zarekomendowały uchwalenie projektów ustaw bez poprawek, co świadczy o konsensusie eksperckim co do ich treści i skutków. Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy, stojąc na stanowisku odpowiedzialnego i aktywnego uczestnictwa Polski w instytucjach międzynarodowych, akcentuje jednocześnie konieczność przestrzegania zasad przejrzystości, odpowiedzialności społecznej oraz ochrony środowiska w całym spektrum współpracy z Grupą Banku Światowego i z MFW. Popieramy rozwiązania, które łączą dbałość o zrównoważony rozwój z mechanizmami wsparcia dla najsłabszych państw świata, a także wzmacniają naszą pozycję i wiarygodność na forum międzynarodowym. Ratyfikacje, o których mowa, wpisują się w te założenia: porządkują status prawny, ułatwiają korzystanie z międzynarodowych instrumentów finansowych i potwierdzają zobowiązania Polski wobec globalnej współpracy rozwojowej i stabilizacyjnej. Mając na względzie powyższe argumenty merytoryczne i prawne, Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy będzie głosował za uchwaleniem ustaw ratyfikacyjnych, które zapewnią pełną zgodność porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej z przyjętymi zobowiązaniami międzynarodowymi oraz umocnią naszą zdolność do konstruktywnego i odpowiedzialnego współtworzenia globalnego systemu finansowego i rozwojowego.