Mówca: Kazimierz Smoliński
Data: 2019-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo upadłościowe oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3480. Zaproponowane w projekcie rozwiązania stanowią odpowiedź na słabości obowiązującego modelu upadłości konsumenckiej. Podstawowym instrumentem mającym umożliwić sprawniejsze rozwiązywanie problemu nadmiernego zadłużenia jest wprowadzenie możliwości ogłoszenia upadłości osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej w uproszczonej procedurze, tj. bez wyznaczenia sędziego komisarza. Rozwiązanie to ma pozwolić w znacznym stopniu zdjąć z administracji sądowej ciężar obsługi najprostszych spraw upadłości konsumenckiej, co obecnie skutecznie blokuje sprawność funkcjonowania sądów upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Rozwiązanie to jest kierowane przez przede wszystkim do tych przypadków, gdy w masie upadłości brak znaczącego majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzycieli w drodze jego sprzedaży i wykonania planu podziału, albo w których nie przewiduje się powstania sporów dotyczących wysokości zadłużenia. Ponadto projekt wprowadza możliwość zawierania przez dłużników układu z wierzycielami z ograniczonym do minimum udziałem sądu pod kierunkiem licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego, który będzie jednocześnie czuwał nad wykonaniem zawartego układu. Zakłada się, że rozwiązanie to pozwoli na znaczące zmniejszenie przyrostu nowych postępowań, w których konieczne jest ogłoszenie upadłości dłużnika. Tak jak w przypadku... Przepraszam. Innym przewidzianym w ustawie instrumentem mającym usprawnić procedurę upadłościową jest rezygnacja z konieczności badania przez sąd zawinienia dłużnika w doprowadzeniu do pogłębienia stanu niewypłacalności, tak jak w przypadku niewypłacalności przedsiębiorców o ogłoszeniu upadłości powinien przede wszystkim decydować stan niewypłacalności, a nie ocena zawinienia dłużnika w doprowadzeniu do stanu zadłużenia lub jego pogłębieniu. Obowiązujące rozwiązania są przyczyną znacznych różnic w orzecznictwie poszczególnych sądów okręgowych i przyczyniają się do powstania na terenie kraju zjawiska turystyki upadłościowej. Ewentualne niewłaściwe zachowania dłużnika niestanowiące przestępstwa lub czynności bezpośrednio nakierowanych na pokrzywdzenie wierzycieli będą badane na etapie ustalenia planu spłaty wierzycieli, więc wtedy, kiedy o zachowaniach dłużnika będą mogli wypowiedzieć się wierzyciele. Wówczas będzie podejmowana decyzja. Projekt przesądza także, że dla dłużnika niebędącego przedsiębiorcą będzie możliwe zaproponowanie szybkiej sprzedaży całego podlegającego egzekucji majątku w trybie przygotowanej likwidacji tzw. pre-pack, co zwiększa elastyczność dostępnych dla dłużnika opcji szybkiego wyjścia ze stanu niewypłacalności i nowego startu życiowego. Dopełnieniem nowej regulacji jest przyjęcie rozwiązania, zgodnie z którym umorzenie zobowiązań bez planu spłat będzie miało charakter warunkowy we wszystkich tych przypadkach, gdy niezdolność do dokonania jakichkolwiek spłat w ramach planu spłaty wierzyciela będzie wynikała z osobistej sytuacji upadłego, która nie będzie miała charakteru trwałego. Ma to zapobiec zbyt pochopnemu umarzaniu zobowiązań bez jakichkolwiek spłat na rzecz wierzycieli, a tym samym skłaniać dłużników do podjęcia się wykonania planu spłat, który co do zasady ma trwać maksymalnie 3 lata w przypadku opcji upadłościowej i 5 lat przy zawarciu układu z wierzycielami. Ponadto wprowadza się zasadę, że zgłoszenie wierzytelności powinno być składane bezpośrednio doradcy restrukturyzacyjnemu pełniącemu funkcję syndyka w miejscu obowiązującego systemu. Ponadto proponuje się następujące zmiany w ustawach: Kodeks postępowania cywilnego - czynności w postępowaniu cywilnym oprócz referendarza będzie mógł wykonywać również asystent sędziego; ustawa o kosztach sądowych; ustawa o licencji doradcy restrukturyzacyjnego, gdzie wprowadza się obowiązek tworzenia przez doradców restrukturyzacyjnych akt sprawy; ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - zmiana w celu wyjaśnienia pojawiających się w praktyce wątpliwości związanych z zastosowaniem przedmiotowej ustawy w zakresie prowadzenia postępowania upadłościowego wobec dłużnika alimentacyjnego; Prawo restrukturyzacyjne, gdzie wystąpiła konieczność dokonania zmian o charakterze dostosowawczym; Krajowy Rejestr Zadłużonych - też przepisy dostosowawcze. Projekt statuuje również rozgraniczenie czasowe, zgodnie z którym niniejsze projektowane przepisy o skutkach wszczęcia postępowania co do osoby, majątku i zobowiązań upadłego będą miały zastosowanie również do zdarzeń prawnych, które miały miejsce przed wejściem w życie niniejszych przepisów. W celu zapewnienia pewności co do stosowania prawa przyjęto regułę stosowania tych trzech przepisów w sprawach, w których wniosek o ogłoszenie upadłości wpłynął przed dniem wejścia w życie ustawy, z wyjątkiem przepisów określonych w art. 1 oraz art. 2 i art. 5. Klub Prawa i Sprawiedliwości, biorąc pod uwagę, że projekt był bardzo głęboko konsultowany i znalazł duże poparcie strony społecznej, w całej rozciągłości popiera proponowane rozwiązanie i będzie za nim głosował. Dziękuję.