Mówca: Mirosław Pampuch
Data: 2016-03-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna pragnę przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o Rzeczniku Praw Obywatelskich oraz niektórych innych ustaw, a w zasadzie wobec sprawozdania z druku nr 272. W założeniach procedowana ustawa ma ujednolicić zasady uchylania immunitetu, m.in. rzecznikowi praw obywatelskich, prezesowi NIK, rzecznikowi praw dziecka, generalnemu inspektorowi ochrony danych osobowych czy też prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej, ale też posłom i senatorom, wprowadzając przejrzyste, skuteczne i precyzyjne normy usprawniające postępowanie w tym zakresie. Tyle z uzasadnienia. Niestety po raz kolejny mamy do czynienia z bublem legislacyjnym tzw. dobrej zmiany, ustawą, która nie rozwiązuje żadnego problemu, a wręcz przeciwnie - stwarza nowe. Po pierwsze, nie jest jasne, na co wskazywała m.in. Naczelna Rada Adwokacka, na czym poza przekazaniem wniosku do marszałka Sejmu polegać miałaby rola prokuratora generalnego. Czy będzie mógł dokonywać oceny kompletności, legalności czy też zasadności wniosku o uchylenie immunitetu i z jakiego powodu miałby on przekazywać wnioski wyłącznie w sprawach przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego? Wskazano także, że rodzi się wątpliwość, czy prokurator generalny nie będzie dążył do blokowania wniosków niewygodnych dla władzy wykonawczej lub ustawodawczej, ograniczając tym samym prawo do sądu. Projektowane przepisy nie określają również terminu, w którym prokurator generalny będzie miał obowiązek przekazać wniosek marszałkowi Sejmu, jak też nie wprowadzają jakiejkolwiek kontroli zewnętrznej nad tym procesem. Ponadto wobec faktu, że prokurator generalny jest czynnym politykiem, przedstawicielem władzy wykonawczej, jego udział i rola w postępowaniu o uchylenie immunitetu, m.in. rzecznikowi praw obywatelskich, naruszają konstytucyjną zasadę niezawisłości i niezależności rzecznika. Po drugie, zasadnicze wątpliwości budzi brak w projektowanych propozycjach regulacji, które wskazywałyby maksymalny okres, w którym skutecznie złożony wniosek o uchylenie immunitetu powinien być rozpatrzony. Brak terminów minimalnych i maksymalnych powoduje szereg konsekwencji prawnych. Przede wszystkim nie chroni on interesów zarówno oskarżycieli publicznych, a tym samym interesu publicznego, jak również prywatnych, jak i samych podmiotów, których wniosek o uchylenie immunitetu dotyczy. Po trzecie, wątpliwości budzi również regulacja dotycząca możliwości udostępniania akt postępowania na wniosek - i tutaj z ustawy - organu właściwego do rozpatrzenia wniosku. Z projektu nie wynika bowiem, komu dokładnie takie akta miałyby być udostępniane. Taka sytuacja może prowadzić do nadużyć, zwłaszcza jeżeli akta te będą zawierać informacje chronione jako niejawne. Po czwarte, projekt ustawy nie zawiera regulacji gwarantującej, że wnioski oparte na tych samych podstawach prawnych i faktycznych, jak te, w przypadku których Sejm nie wyraził zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej, będą pozostawiane bez nadania im biegu. Brak takiej regulacji prowadzić może do powielania wniosków i sytuacji ciągłej niepewności podmiotów objętych immunitetem. Z uwagi na ograniczony czas wystąpienia nie jestem w stanie przedstawić wszystkich sprzeczności, błędów i wątpliwości, a ich lista, proszę mi wierzyć, jest bardzo długa. Posłowie Nowoczesnej podczas prac w komisjach nad niniejszym przedłożeniem złożyli 37 poprawek, które miały wyeliminować te wszystkie niedopatrzenia, jednak żadna z tych poprawek nie została uwzględniona. W swojej wszechwiedzy i nieomylności Prawo i Sprawiedliwość stworzyło kolejną ustawę, której nowelizacji zapewne będziemy świadkami już bardzo niedługo. W tym stanie sprawy Klub Poselski Nowoczesna nie poprze przedmiotowej ustawy. Dziękuję bardzo.