Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2021-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rzeczywiście debatujemy nad projektem zmiany ustawy o pracy na morzu. Ustawy bardzo ważnej, szczególnie dla tych regionów Polski, które leżą nad morzem, które na co dzień mają do czynienia z tego typu pracami i mają dużo mieszkańców, którzy pracują na statkach. Generalnie kierunek tej ustawy jest dobry, ale to jest takie minimum, które można by było w tej ustawie wprowadzić, bo prawda jest taka, że sądziliśmy, iż rzeczywiście ministerstwo i rząd zaczną na poważnie pracować nad ustawą, która, po pierwsze, spowoduje to, że polskie statki będą pływały pod polską banderą. Niestety dzisiaj można powiedzieć, że właściwie 4% czy 5% całej polskiej floty pływa pod polską banderą, bo reszta jest zarejestrowana gdzieś tam w Panamie, na Bahamach czy w słynnym San Escobar, i to jest w mojej ocenie i w naszej ocenie cały problem, który ta ustawa powinna rozwiązywać. Niewątpliwie tą ustawą, mówiąc krótko, wdraża się Konwencję MLC i te zapisy, które tam są w tej konwencji, się pojawiły. Rzeczywiście poprawia sytuację marynarzy, ale nie rozwiązuje wszystkich problemów, o których tutaj mówimy, związanych chociażby z polską banderą i z polskim prawem, które obowiązywałoby, również jeżeli chodzi o sprawy pracownicze polskich marynarzy. W dobrą stronę idą oczywiście zapisy tej ustawy dotyczące prawa do renty w przypadku utraty zdrowia. Oczywiście jest to ochrona praw pracowniczych w odniesieniu do piractwa, które występuje w tej chwili rzeczywiście na całym świecie. Wydawać by się mogło, że w okresie pandemii tych przypadków będzie mniej, natomiast okazuje się, że rok do roku było ich więcej. W związku z tym to jest dobry kierunek, ustawa również definiuje kwestie związane z armatorem i definiowaniem, kto to jest marynarz, co to za osoba, co to za pracownik. Natomiast pewne zdziwienie może budzić jedna rzecz, a mianowicie to, o czym mówię: zawężenie ustawy tylko do podstawowych zmian. Pierwsze pytanie: Czy w ogóle rząd pracuje nad tym, żeby polskie statki wróciły pod polską banderę? Druga rzecz to kwestia konsultacji społecznych. W projekcie ustawy oczywiście jest kilkadziesiąt podmiotów, do których skierowano do konsultacji projekt ustawy, i ku naszemu zdziwieniu tylko Akademia Morska w Szczecinie zgłosiła bodajże dwie poprawki. Mamy więc wrażenie, że niestety jeżeli chodzi o konsultacje społeczne, to one nie odbyły się w takiej formie, w jakiej powinny się odbyć. Być może ze względu na krótki czas, jeżeli mówimy o poważnym podejściu do takiego projektu ustawy i takich zmian, które spowodują, że polscy marynarze będą pływali na polskich statkach, pod polską banderą i będą pływali na podstawie prawa pracy obowiązującego w Polsce. Ustawa nie rozwiązuje kwestii dotyczących zabezpieczenia społecznego marynarzy, bo to jest odwieczny problem, który istnieje od wielu, wielu lat. W kwestii składek emerytalnych, praw pracowniczych, jeżeli chodzi o marynarzy, ta ustawa niczego nie rozwiązuje. Podobnie jest, jeżeli chodzi o kwestię płacenia podatków, bo to są wynagrodzenia za pływanie na obcych statkach, w obcych państwach - to są rzeczy, które również powinny znaleźć rozwiązanie i wymagają przede wszystkim szerszej konsultacji. Do tego kwestia praktyki marynarskiej, bo przecież szkolimy wielu młodych ludzi, ale nie tylko w akademii morskiej - szkolimy informatyków, kucharzy, osoby zajmujące się różnymi rzeczami i ważne jest, żeby również wszyscy oni mieli możliwość praktyki na statkach i mieli prawa jak każdy marynarz, bo praktykant czy osoba, która jest na statku, de facto jest marynarzem. Jest więc szereg rzeczy, które (Dzwonek) niestety nie znalazły się w tej ustawie. Oczywiście klub Lewicy będzie głosował za tym projektem ustawy, ale będziemy prosili pana ministra i polski rząd, ażeby rozpocząć poważne konsultacje dotyczące zmiany tej ustawy, tak żeby polskie statki wróciły pod polską banderę i żeby polscy marynarze funkcjonowali jako pracownicy na podstawie polskiego prawa. Dziękuję bardzo.