Mówca: Sprawozdawca Izabela Katarzyna Mrzygłocka
Data: 2013-06-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt zawarty jest w druku sejmowym nr 939, natomiast sprawozdanie komisji - w druku nr 1428. Wysoka Izbo! Przedmiotowy projekt realizuje m.in. zapowiedź Rady Ministrów dotyczącą prac nad ustawą podnoszącą wiek emerytalny. Jesteśmy zgodni, że przepisy muszą wychodzić naprzeciw wyzwaniom wynikającym ze starzenia się polskiego społeczeństwa m.in. poprzez zabezpieczenie pewności realizacji przyszłych świadczeń. Obserwując sytuację w całej Europie, nie mamy wątpliwości, że wysokość emerytury musi być ściśle uzależniona od długości aktywności zawodowej. Dłuższe pozostawanie na rynku pracy sprzyja bowiem zwiększeniu zgromadzonego kapitału, co w sposób istotny przekłada się na wysokość świadczeń. Jednak dyskutując o reformie systemu emerytalnego, nie należy zapominać o znaczeniu okresów dezaktywacji zawodowej spowodowanej rodzicielstwem. To właśnie jest istotą przedmiotowego projektu. W aktualnym stanie prawnym z urlopu wychowawczego mogą korzystać jedynie pracownicy, tj. osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy. Takiego prawa nie mają obecnie ani osoby prowadzące działalność gospodarczą na własny rachunek, ani zleceniobiorcy. Mając na uwadze potrzebę zadbania o wysokość przyszłych świadczeń osób wychowujących dzieci, projektodawca uznał za właściwe rozszerzenie kręgu osób, za które budżet państwa opłacałby składki w związku ze sprawowaniem opieki nad dzieckiem. Składki te, jak w przypadku osób przebywających na urlopach wychowawczych, mają być finansowane w całości z budżetu państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Jak czytamy w uzasadnieniu, projekt ten ma tę zaletę, że wymaga stosunkowo niewysokich w chwili obecnej nakładów przy oczekiwanych istotnych korzyściach finansowych w przyszłości, jednocześnie poprawiając w sposób wyraźny oczekiwane zabezpieczenie emerytalne osób, które podjęły się trudów i wyzwań rodzicielstwa. Podsumowując, główną projektowaną zmianą jest wprowadzenie opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe dla osób sprawujących opiekę nad dzieckiem i z tego tytułu rezygnujących z dotychczasowej aktywności zawodowej, tj. osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, osób prowadzących inną działalność pozarolniczą, osób wykonujących przez okres co najmniej sześciu miesięcy pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług oraz osób z nimi współpracujących, duchownych, a także osób nieubezpieczonych - w tym przypadku opłacone będą jedynie składki na ubezpieczenie emerytalne, jeśli osoba chce podlegać ubezpieczeniu w systemie powszechnym - i osób podlegających ubezpieczeniu społecznemu rolników. 3 stycznia br. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny skierowała przedmiotowy projekt do prac w podkomisji stałej do spraw rynku pracy. Podkomisja zajmowała się przedmiotowym projektem na dwóch posiedzeniach, tj. 6 marca oraz 23 maja br. Sprawozdanie komisji zostało przyjęte jednogłośnie 13 czerwca br. W trakcie prac wprowadziliśmy kilka poprawek o charakterze porządkującym i doprecyzowującym. W art. 1 projektu ujednolicono zapisy, tj. zastąpiono wyrażenie ˝przed okresem sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem˝, które zawarte jest w zmianie 2 art. 1, na ˝przed dniem rozpoczęcia sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem˝. Pozwoli to skorelować brzmienie pozostałych artykułów projektu, m.in. w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W trakcie prac skreślono zbędny art. 3 projektu, którego brzmienie skonsumowane zostało już we wcześniejszej nowelizacji. Artykuł 6 projektu wprowadza zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. W trakcie prac dostosowaliśmy zapis zawarty w 4 zmianie art. 6 do obecnie obowiązujących przepisów, zmieniając termin ˝wysokość świadczenia pielęgnacyjnego˝ przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych na ˝wysokość specjalnego zasiłku opiekuńczego˝. Skreślono również art. 8 projektu, uznając go za zbędny zapis informacyjny. Poprawka ta ma charakter techniczny. Trzy ostatnie wprowadzone przez komisję poprawki mają za zadanie zagwarantować grupie osób, którą obejmie przedmiotowa ustawa, prawo do wykorzystania urlopu wychowawczego w całości lub w czterech częściach. Kodeks pracy zapewnia obecnie taką możliwość pracownikom, tj. osobom zatrudnionym w ramach stosunku pracy, poprawki zaś wprowadzają analogiczne rozwiązanie m.in. dla osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek. Zmiany polegają na rozszerzeniu brzmienia art. 6a i art. 6b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz na dodaniu ust. 1e w art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wysoka Izbo! Poprawki do projektu zostały szczegółowo omówione podczas posiedzeń. Zaistniałe wątpliwości wyjaśniali obecni przedstawiciele z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej oraz Biura Legislacyjnego. W imieniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny rekomenduję Wysokiemu Sejmowi przyjęcie sprawozdania komisji zawartego w druku nr 1428. Dziękuję. (Oklaski)