Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, druk nr 1198. Projekt ten jest pokłosiem nieprawidłowości, jakie wystąpiły w naszym kraju w odniesieniu do tzw. kredytów frankowych, które nigdy nie były ani wypłacane, ani spłacane we franku szwajcarskim, a zostały przeliczone na tę walutę i spowodowały niewyobrażalne wręcz kłopoty dla kredytobiorców. Projekt proponuje zmianę art. 385 3 Kodeksu cywilnego i polega na rozszerzeniu ustawowego katalogu postanowień umownych, których prawdopodobieństwo wadliwego ukształtowania jest bardzo duże. I za takie niedozwolone postanowienia uważa się według projektu postanowienia, po pierwsze, określające w walucie obcej kredyt lub pożyczkę, które zostały wypłacone w walucie polskiej, i po drugie, indeksujące lub waloryzujące kursem waluty obcej kredyt lub pożyczkę określoną i wypłaconą w walucie polskiej. Uznanie przez sąd postanowienia umownego za niedozwolone jest możliwe wyłącznie w razie kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek, które zostały określone w art. 385 Kodeksu cywilnego, tj. kształtowania praw i obowiązków konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażącego naruszenia jego interesów. A zatem rozszerzenie katalogu o te dwa postanowienia proponowane w niniejszym projekcie według nas jest w pełni uzasadnione. W przypadku kredytów, m.in. tzw. kredytów frankowych, obowiązki klientów banku zostały przyjęte w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, a także z rażącym naruszeniem interesów tych kredytobiorców. Odnosząc omawiany projekt do prawa Unii Europejskiej, trzeba go odnieść właśnie do dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Art. 3 tej dyrektywy został zaimplementowany do polskiego prawa właśnie w art. 385 Kodeksu cywilnego. Według projektodawców proponowane w obecnym projekcie zmiany nie są zawarte w katalogu postanowień zawartych w dyrektywie, ale nie jest to przeszkodą w rozszerzeniu tego katalogu w polskim prawie, bowiem w celu zapewnienia wyższego stopnia ochrony konsumenta państwa członkowskie mogą przyjąć bardziej rygorystyczne przepisy prawne. Uchwalenie projektowanej ustawy spowoduje tak naprawdę jedynie obowiązek przekazania przez Radę Ministrów informacji o tej regulacji do Unii Europejskiej. Pozostaje jeszcze ustosunkowanie się do art. 2 projektu, który mówi, że wprowadzone przepisy stosuje się również do umów zawartych przed dniem wejścia w życie aktu, a więc zastosowano obowiązywanie prawa wstecz. Ta zasada niedziałania prawa wstecz zdaniem Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę porządku prawnego, ale w wyjątkowych okolicznościach jest to dopuszczalne. W przypadku tego projektu ochrona praw konsumenta jest wartością konstytucyjną, jak również jedną z podstawowych zasad Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zatem, moi drodzy, projekt uważamy za zasadny, w pełni uzasadniony, niwelujący choć w części nieuczciwe postępowanie banków względem kredytobiorców. Nasz klub jest za przekazaniem projektu do dalszych prac. Dziękuję. (Oklaski)