Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw. Projekt zawarty jest w druku nr 2245, a sprawozdanie komisji w druku nr 2279. Wysoka Izbo! Usprawnianie postępowań administracyjnych, ich cyfryzacja, uprzystępnianie wszystkich postępowań z zakresu Prawa budowlanego jest prowadzone konsekwentnie od kilkunastu miesięcy, bo cyfryzacja w takich warunkach kryzysowych, z jakimi mieliśmy do czynienia przez kilkanaście miesięcy pandemii, jest zbliżeniem urzędu do obywatela, a zatem w tym kierunku trzeba iść. Pierwszą jaskółką w tej materii była ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa. Po jej uchwaleniu najpierw nastąpiła cyfryzacja tych procedur budowlanych, które nie wymagały przygotowywania dokumentów graficznych w formie cyfrowej. Były to np. takie procedury jak zgłoszenie robót budowalnych, wniosek o pozwolenie na rozbiórkę, zgłoszenie rozbiórki, wniosek o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę, wniosek o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, wniosek o przeniesienie praw i obowiązków wynikających ze zgłoszenia czy zawiadomienie o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych. Tego typu postępowania zostały scyfryzowane najpierw. Dalsze rozszerzenie listy procedur możliwych do załatwienia przez Internet, dla których jest konieczne złożenie projektu budowlanego w formie elektronicznej, zostało wprowadzone z 6-miesięcznym vacatio legis w taki sposób, żeby właściwe organy administracji architektoniczno-budowlanej mogły się należycie przygotować do ich wdrożenia. W tym późniejszym terminie zostały scyfryzowane m.in.: wniosek o pozwolenie na budowę, wniosek o zmianę pozwolenia na budowę, wniosek o wydanie pozwolenia na budowę tymczasowego obiektu budowlanego czy wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Wysoka Izbo! W omawianym projekcie ustawy z druku nr 2245 idzie się dalej w tym kierunku, tzn. wprowadza się możliwość prowadzenia dziennika budowy w postaci elektronicznej. Będzie się to odbywało w systemie EDB, czyli elektronicznego dziennika budowy, przy czym zostaje zachowana dotychczasowa, czyli papierowa, forma prowadzenia dziennika budowy, dokładnie opisana we wszystkich dokumentach. Jeżeli ktoś chce, to przez najbliższe kilka lat będzie to możliwe, inwestor będzie miał możliwość wyboru tego, w jaki sposób chce dokumentować proces budowlany. W omawianym projekcie określa się zasady występowania o elektroniczny dziennik budowy oraz wydawania go. Prowadzenie dziennika dotychczas prowadzonego w formie papierowej będzie mogło być kontynuowane elektronicznie. W odwrotną stronę nie będzie to możliwe, czyli nie będzie możliwości przejścia z dziennika elektronicznego na papierowy. Administratorem danych w systemie EDB będzie główny inspektor nadzoru budowlanego. Do tych danych będą miały wgląd organy uprawnione do kontroli procesu budowlanego. Każdy dziennik budowy będzie miał numer identyfikacyjny umożliwiający odnalezienie go w systemie. Inwestor przy składaniu dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie będzie mógł tylko podać numer elektronicznego dziennika budowy, zamiast przedkładać dziennik w formie papierowej. A zatem nowe przepisy usprawniają w znacznym stopniu procedury budowlane. Dodam, że usuwa się też zbędny podział, który dotyczy dziennika rozbiórki i dziennika montażu. Wszystkie te pojęcia konsumuje, zastępuje dziennik budowy. Wysoka Izbo! W związku z wprowadzeniem elektronicznego dziennika budowy dodawany jest w Prawie budowlanym nowy rozdział 5a, który reguluje szczegółowe kwestie prowadzenia elektronicznego dziennika budowy w systemie EDB. Jak wspomniałam, administratorem danych w systemie będzie główny inspektor nadzoru budowlanego, który będzie udzielał prawa dostępu do tegoż systemu właściwym organom administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Każdy dziennik będzie posiadał numer identyfikacyjny w systemie. Z uwagi na ograniczony czas i pewne opóźnienie, które mamy, nie będę się wdawała w szczegóły w tym zakresie. Wysoka Izbo! Ponadto w projekcie wprowadza się możliwość prowadzenia książki obiektu budowlanego w formie elektronicznej, w systemie EKOB. Książka obiektu budowlanego w formie elektronicznej, podobnie jak elektroniczny dziennik budowy, będzie miała swój numer umożliwiający odnalezienie jej w systemie. Administratorem danych będzie, podobnie jak poprzednio, główny inspektor nadzoru budowlanego albo też podmiot przez niego upoważniony. Wprowadza się termin przewidziany na wypełnienie obowiązku założenia książki obiektu budowlanego. To będzie termin 30 dni od dnia uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie albo niezgłoszenia przez właściwy organ sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy lub też zmianie sposobu użytkowania obiektu. Wysoka Izbo! Nie zmieniają się przepisy wskazujące, dla których obiektów obowiązkowe jest prowadzenie książki obiektu budowlanego, a także podmioty do tego zobowiązane. Podobnie jak w przypadku dziennika budowy można przejść z formy papierowej na elektroniczną, natomiast w przypadku dokumentu, którego prowadzenie rozpoczęto w systemie elektronicznym, nie może być powrotu do formy papierowej. Wyjątkiem są obiekty położone na terenach zamkniętych, gdzie dokumenty są prowadzone w formie papierowej. Wysoka Izbo! Nowelizacja przepisów dotyczących książki obiektu budowlanego, tzn. umożliwienie prowadzenia książki w formie elektronicznej, następuje przez dodanie nowego rozdziału 5d, zawierającego omówione przeze mnie w skrócie szczegółowe przepisy w tym zakresie. W projekcie wprowadza się także nowy system teleinformatyczny, w którym będzie prowadzony centralny rejestr osób posiadających uprawnienia budowlane i ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Będzie to system e-CRUB, czyli centralny rejestr uprawnień budowlanych. Dane, które dotychczas były wprowadzane do systemu informatycznego na podstawie decyzji przekazywanej przez izbę w formie papierowej, będą teraz wprowadzane za pomocą formularzy elektronicznych. Wysoka Izbo! W ustawie - Prawo budowlane jest dodawany jeszcze jeden nowy rozdział, rozdział 7a, który zawiera przepisy dotyczące portalu e-Budownictwo. Portal ten umożliwi generowanie wniosków, zgłoszeń, zawiadomień dla procedur z zakresu prawa budowlanego. W projekcie, który prezentuję, w art. 79a, jest wymienianych 18 procedur. Wysoka Izbo! To są zmiany do ustawy - Prawo budowlane, zawarte w art. 1 projektu. Art. 3 zawiera dwie zmiany do ustawy z 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa. W art. 2 jest pięć zmian do ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. W szczególności są to zmiany, które umożliwiają dokonanie uzgodnień projektów budowlanych w formie elektronicznej. To jest oczywistość, w momencie kiedy cyfryzujemy całe postępowanie budowlane, wszystkie procedury, gdyby został jeden, że tak powiem, przepraszam za kolokwialne wyrażenie, strup w postaci uzgodnień z zakresu ochrony przeciwpożarowej, byłoby to oczywiste utrudnienie. Artykuły od 4 do 8 zawierają przepisy przejściowe, natomiast art. 9 projektu stanowi, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem niektórych przepisów, które wchodzą w życie w trzech innych terminach: 1 sierpnia 2022 r., po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia albo z dniem 1 stycznia 2023 r. Wysoka Izbo! Całość projektu Komisja Infrastruktury przyjęła 27 głosami za, bez głosów przeciwnych, przy jednym głosie wstrzymującym się. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury proszę o uchwalenie projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw zawartego w sprawozdaniu komisji w druku nr 2279. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)