Mówca: Krzysztof Szczerski
Data: 2015-04-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Zanim szczegółowo odniosę się do pańskich tez, chciałbym w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość jasno powiedzieć, że ocena tej polityki zagranicznej, którą pan prowadzi, którą nam tutaj dzisiaj pan zaprezentował, nie może abstrahować od oceny bilansu całości dokonań prawie ośmiu lat rządów koalicji PO i PSL i pięciu lat prezydentury Bronisława Komorowskiego, bo kluczowe są dziś w Polsce kwestie wiarygodności i odpowiedzialności w polityce. To wiarygodność i ponoszenie odpowiedzialności mogą dawać podstawy do zgody i współpracy. Wiarygodności i gotowości do ponoszenia odpowiedzialności tak bardzo brakuje w czasach waszych rządów. Nie może pan uciec przed pytaniami o wiarygodność i odpowiedzialność... (Poseł Stefan Niesiołowski: Nikt nie ucieka.) ...bo tak naprawdę pan, panie ministrze, nie jest żadnym nowym człowiekiem, twórcą jakiejś nowej polityki zagranicznej. Wprost przeciwnie, pan jest epigonem tej samej złej polityki. (Poseł Stefan Niesiołowski: Jakim epigonem?) Jest pan kontynuatorem nieszczęsnych założeń politycznych, które zostały zakwestionowane przez rzeczywistość. To okoliczności spowodowały, że mówi pan dziś trochę innym językiem. Wysyła pan mniej tweetów. To okoliczności, które stale się pogarszają. W zasadzie, mówię to może ze smutkiem, przegrał pan już w pierwszym dniu, gdy przekroczył pan próg ministerstwa. Wie pan kiedy? Wtedy gdy nie dokonał pan krytycznego bilansu rządów poprzednika, gdy nie rozpoczął pan od wyegzekwowania odpowiedzialności za błędy. Pewnie zresztą nigdy panu na to nie pozwolą, ale pan pewnie nie był nawet na to gotowy. Nie wiemy, jakie rozgrywki partyjne spowodowały, że został pan akurat ministrem spraw zagranicznych, ale niezależnie od nich mógł pan przecież podjąć próbę korekty polityki poprzednika. Dlatego że nie był pan w stanie dokonać tego krytycznego bilansu, nie jest pan nikim nowym. Nie tworzy pan nowej polityki. Jest pan raczej jak ostatnie długie amen w requiem, jak ostatnia ze źle wybranych liczb na kuponie lotto. (Poseł Stefan Niesiołowski: Ale dowcipy.) Poza tym nie można w ocenie pańskich słów abstrahować od ostatnich prawie ośmiu lat, dlatego że należy zadać fundamentalne pytanie: Jaka jest wiarygodność pańskiej dzisiejszej deklaracji? Jaka jest waga ocen, które pan dziś formułuje? Jaka jest wartość analizy tutaj przedstawionej? Zadaję te pytania choćby dlatego, że mam tu przed sobą główne tezy wystąpienia pana poprzednika, te nie jest sprzed wielu lat, żeby było łatwiej, tylko z roku 2013 na pół roku przed katastrofą na Wschodzie. Tak oto obóz władzy wówczas widział najbliższą przyszłość polskiej polityki zagranicznej. W 2013 r. na pół roku przed Majdanem zapowiadaliście, że szczyt Partnerstwa Wschodniego w Wilnie otworzy Ukrainie drogę do integracji z Zachodem, że przesunie państwa Europy Wschodniej na zachód, mało tego, zapowiadaliście dynamiczny rozwój handlu z Rosją, namacalne skutki dobrych elementów umowy o małym ruchu granicznym, pogłębienie politycznej współpracy z Rosją. Na pół roku przed Majdanem. Co mówiliście wtedy o Unii Europejskiej? Co mówił wtedy pan minister Sikorski? Mówił o tym, że naszą drogą jest szybka ścieżka wejścia do strefy euro. Dzisiaj mówił pan coś zupełnie innego, a państwo bili brawo tak jak wtedy. (Oklaski) Członkostwo w euro, jak to się wydawało, będzie dla nas strategicznie korzystne, zwiększa nasze szanse na znalezienie się w wąskim gronie krajów decyzyjnych. Pan dzisiaj w takim razie nie chce, żebyśmy byli w tym gronie? To wtedy mówiono prawdę czy teraz, że euro jest dla nas ważniejsze niż wzmocnienie wojskowe, że ono nam da bezpieczeństwo, a nie reforma armii? Tylko że wtedy słuchaliście Ruchu Palikota, dlatego mówiliście takie rzeczy. Co mówiliście wtedy o Grupie Wyszehradzkiej? Że jest w najlepszej kondycji, w jakiej do tej pory była, że jest spójna, stabilna i że Polska jej przewodniczy. A co się okazało, o czym pan zresztą dzisiaj mówił? Że w konfrontacji geopolitycznej ta Grupa Wyszehradzka rozpadła nam się w rękach. Pytanie więc brzmi: Jak można było aż tak bardzo się mylić na pół roku przed wydarzeniami kluczowymi dla geopolitycznej sytuacji Polski? Z czego to wynikało, że punkt po punkcie widać w tej wypowiedzi sprzed dwóch lat kompletną katastrofę? Warto więc zadać pytanie przy okazji oceny tego, co właśnie mówi pan dzisiaj: Skąd wzięły się tak niewyobrażalne błędy w analizie, w planowaniu polityki zagranicznej w latach waszych rządów? Są tu możliwe trzy odpowiedzi. Po pierwsze, obecny rząd i prezydent są tak niekompetentni, że aż do ostatniej chwili nie potrafią dostrzec nadciągających zagrożeń i nic nie rozumieją z procesów międzynarodowych zachodzących wokół nas. Tak było wtedy i w takim razie jest tak i dzisiaj. Odpowiedź druga. Obecny rząd i prezydent są tak naiwni, że kierują się w swych analizach myśleniem życzeniowym. Mają nadzieję, że nie będzie burzy, nawet gdy na horyzoncie widać już błyskawice. Tak było wtedy, w takim razie także jest i dzisiaj. Wreszcie, po trzecie, możliwe jest także to, że obecny rząd i prezydent po prostu prowadzą świadomie od lat błędną politykę, tylko że nie chcą wziąć za jej skutki odpowiedzialności. Możliwe są bowiem tylko te trzy warianty: niekompetencja, naiwność lub złe decyzje. Teraz może pan wybrać, panie ministrze, który z nich jest najbardziej adekwatny, a może wszystkie naraz. (Oklaski) (Poseł Małgorzata Kidawa-Błońska: Albo żaden.) Pytanie, które zadajemy, nie jest figurą retoryczną, także w kontekście pana dzisiejszego wystąpienia. Byłoby nią, gdyby nie skutki tej polityki, z którą pan bynajmniej nie zrywa. Prezydent i rząd dopuścili się w polityce zagranicznej najgorszego. Nie zapobiegliście złemu scenariuszowi, nie przygotowaliście odpowiednio Polski na taki zły scenariusz. Teraz pan próbuje fastrygować rzeczywistość, ale znowu z nadzieją, że gorzej nie będzie. Ale jaka będzie wartość pana słów, gdy nastąpi dalsza destabilizacja na wschodniej flance? Prezydent i rząd narazili Polskę na niebezpieczeństwo. Nie ma gorszego przewinienia w polityce zagranicznej, nikt nie ma większej winy wobec narodu i państwa niż ten, kto je na zagrożenie wystawił. W dawnej Polsce tak mówiono. (Poseł Stefan Niesiołowski: Na siebie popatrzcie.) To obciąża właśnie was, panie i panowie, od prezydenta zaczynając, niestety na panu kończąc, panie ministrze, choć pan jest tylko ostatni w sekwencji tych osób. Pytam, dlaczego. Z niekompetencji, naiwności, złych decyzji czy czegoś jeszcze gorszego, o czym nawet nie wspominam? To ważne pytanie, bo różnie rozkłada winy i odnosi różne oceny do dzisiejszej sytuacji. Jeśli to tylko niekompetencja, ślepota analityczna, niezdolność do projektowania scenariuszy najbliższej przyszłości, to niech nam pan powie, co pan zmienił, by to się nie powtórzyło. Polskie władze nie mają prawa mylić się co do tego, co dzieje się na Wschodzie. Nie mają prawa być zaskoczone negatywnym rozwojem wypadków na Wschodzie, nie mają prawa nie wiedzieć, co jest stawką polityki wschodniej, a jest nią bezpieczeństwo i pokój, to znaczy przekracza to stawkę Partnerstwa Wschodniego, o którym pan ciągle mówi i którym pan ciągle tę politykę wschodnią zastępuje. (Oklaski) Bezpieczeństwo i pokój - w takich sprawach nie ma marginesu dopuszczalnego błędu. Każdy kraj ma inny obszar geograficzny, o którym powinien wiedzieć wszystko i na którym powinny się skupiać jego uwaga i kompetencja instytucji państwa. Dla Polski jest to przede wszystkim kierunek wschodni oraz relacje Niemiec i Rosji w tym kontekście. I właśnie w tym kluczowym obszarze wy, panie i panowie, ten największy błąd popełniliście i popełniacie go cały czas z premedytacją. W ciągu minionych lat ważniejsza była dla was nienawistna wojna polsko-polska ze śp. prezydentem Lechem Kaczyńskim niż posłuchanie jego głosu. Głosu, który się nie mylił. Głosu, który się właśnie nie mylił. (Poseł Stefan Niesiołowski: Kłamiesz, podpalaczu Polski.) (Poseł Jarosław Kaczyński: Panie marszałku...) Panie marszałku, przepraszam... (Poseł Stefan Niesiołowski: Co chcesz, co chcesz...)