Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2013-05-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Myślę, że warto na wstępie odpowiedzieć sobie na pytanie: Jaka rolę w polskim systemie prawnym ma odgrywać Kodeks pracy? Myślę, że od tego powinniśmy rozpocząć dyskusję nad zmianami, które proponuje nam Ruch Palikota. Otóż nikt nie powinien mieć żadnych, ale to żadnych wątpliwości, że Kodeks pracy jest zbiorem praw ochronnych. Ta filozofia została zastosowana w połowie lat 90., kiedy gruntownie nowelizowaliśmy Kodeks pracy z 1974 r., który był zbiorem praw obligatoryjnie obowiązujących. Dlaczego o tym mówię? Otóż dział jedenasty obowiązującego dzisiaj Kodeksu pracy daje możliwość zastosowania bardziej korzystnych dla pracownika rozwiązań niż to jest zapisane w Kodeksie pracy. Jeżeli w układach zbiorowych pracy zapisze się coś na niekorzyść pracownika, to obowiązuje norma ochronna z Kodeksu pracy. To jest podstawa dzisiejszej dyskusji, bowiem nikt nie powinien mieć żadnych wątpliwości, że prawa ochronne powinien posiadać słabszy w stosunku pracy, słabszy ekonomicznie, a więc pracobiorca, pracownik. Nigdy nie było i nie będzie tutaj symetrii, szczególnie przy ogromnym bezrobociu, z którym niewątpliwie mamy dzisiaj do czynienia, gdzie rynek pracy jest rynkiem pracodawcy, a nie pracobiorcy. Wszystkie organizacje związkowe, także zgrupowane w Ogólnopolskim Porozumieniu Związków Zawodowych, negatywnie zaopiniowały projekt zmian w Kodeksie pracy. Pan poseł z klubu Solidarna Polska, przepraszam z klubu PiS, cytował także negatywną opinię Państwowej Inspekcji Pracy, która jest druzgocąca dla tegoż projektu i my oczywiście w całości zgadzamy się ze stwierdzeniami, które z tej opinii wynikają. Ubolewam nad tym, że projekt autorstwa Ruchu Palikota idzie w kierunku zniesienia obowiązku przeprowadzania obowiązkowych badań wstępnych, okresowych i kontrolnych na stanowiskach pracy, na których nie występują znaczące zagrożenia. Co to znaczy: znaczące zagrożenia? Kto to ma zważyć, zdefiniować i uznać, że to jest mniej czy bardziej znaczące zagrożenie? (Poseł Dariusz Cezar Dziadzio: Jeden i drugi oraz minister.) Minister - zgodnie ze swoim uznaniem, a nie powszechnie obowiązującym prawem. Odsyłam do praktyk, z którymi dzisiaj mamy do czynienia, w uznawaniu, czy w zakładzie pracy występują warunki pracy o szczególnym zagrożeniu bądź szczególne warunki, które determinują czy zobowiązują pracodawcę do tego, żeby płacić składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych. Otóż nagle, jak za sprawą zaczarowanej różdżki, okazało się, oczywiście nic nie zmieniając w zakładzie pracy, że zniknęło 80 czy 90% stanowisk pracy, które wcześniej były zaliczane do stanowisk pracy o szczególnym zagrożeniu dla zdrowia pracowników. I o co tu chodzi? O to chodzi, żeby nie płacić składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, a ludzie jak pracowali w warunkach zagrożeniach, tak nadal pracują i pewnie tutaj mielibyśmy podobną sytuację. Myślę, że także trzeba wiedzieć, że mamy tutaj do czynienia z tzw. aspektem europejskim. Nawet Unia Europejska bardzo przychylnym okiem spogląda na kwestię zabezpieczenia pracowniczego w zakresie właśnie profilaktyki zdrowotnej, bowiem już w roku 1989 wydała stosowną dyrektywę 89/391 EWG mówiącą o wprowadzeniu środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy. W preambule tej dyrektywy zaznaczono, że dyrektywa nie zezwala, podkreślam, nie zezwala na zmniejszenie osiągniętego już stopnia ochrony w poszczególnych państwach członkowskich, a Ruch Palikota proponuje właśnie obniżenie poziomu zabezpieczenia pracowniczego w tym zakresie. Oczywiście na to zgody nie ma i nie będzie. I wstyd, posłowie Ruchu Palikota, którzy mienicie się partią lewicową, że akurat w takim kierunku zamierzacie iść i taki prezent chcecie sprawić pracownikom, którzy są słabsi, jeżeli chodzi o stosunek pracy. Co do tego nikt nie ma żadnych wątpliwości. Przepis art. 14 dyrektywy stanowi, że należy przedsięwziąć odpowiednie działania w celu zapewnienia pracownikom odpowiedniej profilaktycznej ochrony zdrowia stosownie do zagrożeń zdrowia i bezpieczeństwa, które występują w miejscu pracy. To jest cytat. Środki te powinny zapewnić każdemu pracownikowi, stosownie do jego potrzeb, odpowiednie przedsięwzięcia z zakresu profilaktycznej ochrony zdrowia realizowane w regularnych odstępach czasu. W regularnych odstępach czasu, a więc systematycznie w zależności od zagrożeń. Są mniejsze zagrożenia - większe odstępy, większe zagrożenia - mniejsze odstępy. Jest to więc dawkowane, a nie obligatoryjnie zapisane dla wszystkich jednakowo. (Dzwonek) Te wszystkie działania nie mogą wynikać z dobrej czy złej woli pracodawcy, jak proponuje Ruch Palikota, bo pracodawca zawsze wskaże, że tutaj zagrożeń nie ma, żeby nie ponosić stosownych konsekwencji. A więc bezwzględnie projekt należy odrzucić w pierwszym czytaniu i nigdy nie wracać do takich antypracowniczych pomysłów. Klub SLD będzie głosował, i stawia taki wniosek, za odrzuceniem tego projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję za uwagę.