Mówca: Bożena Szydłowska
Data: 2014-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko mojego klubu w sprawie sprawozdania komisji, druk nr 2464, dotyczącego poselskich projektów ustaw zmieniających Kodeks wyborczy, druki nr 1151 i 1146. Projektowana zmiana ustawy ma na celu zmianę istotnych kwestii dotyczących obowiązującej obecnie ustawy ordynacja wyborcza, zwanej Kodeksem wyborczym. Kwestie te dotyczą zastąpienia dotychczasowego systemu kwotowego zasadą parytetu pod względem płci oraz wprowadzenia zasady naprzemienności podczas zapisywania kandydatów na listy wyborcze. Jak powszechnie wiadomo, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 33 ustanawia zasadę równości kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia. Tym samym gwarantuje ona równe prawo kobiet i mężczyzn do zajmowania stanowisk, pełnienia wszelkich funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych zarówno w sferze europejskiej, ogólnokrajowej, jak i na szczeblach samorządowych. Niestety, mimo faktu, że kobiety stanowią trwałą większość wśród obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, ich udział w składzie organów władzy publicznej pochodzących z wyborów powszechnych jest zdecydowanie mniejszy. Doświadczenia pierwszych wyborów parlamentarnych po wprowadzeniu 35-procentowej kwoty dla kobiet i mężczyzn na listach wyborczych wskazują, że nowelizowana ustawa doprowadziła do znacznego zwiększenia obecności kobiet na tych listach. Dla porównania w 2007 r. kobiety stanowiły 21%, natomiast w 2011 r. było to 44%. Zatem łatwo zauważyć, że odsetek kobiet umieszczanych na listach wzrósł ponad dwukrotnie. Tym samym, mimo wszelkich wyrażanych wtedy obaw, doprowadziło to do sporządzenia list wyborczych przez wszystkie partie zgodnie z ustawowymi wymogami. Pozytywnym zjawiskiem, jeżeli chodzi o dokonane zmiany ustawowe, oprócz wyraźnego wzrostu liczby kobiet w reprezentacji parlamentarnej, był również pozytywny odzew społeczeństwa, które chętniej oddawało głosy właśnie na kobiety. Dzięki temu uzyskany został niezły wynik, ale nadal odbiega on od równej reprezentacji pod względem płci. Stąd też sprawiedliwa byłaby zasada, zgodnie z którą kobiety i mężczyźni stanowiliby taki sam odsetek osób umieszczanych na listach w sposób naprzemienny. Z tego względu w druku nr 1151 wnioskodawcy zaproponowali wprowadzenie tzw. mechanizmu naprzemiennego. Chodzi o umieszczanie kobiet i mężczyzn na listach do kwoty 35%, o czym mowa w § 3 pkt 1 lub pkt 2. Wypracowane przez podkomisję i przyjęte przez komisję stanowisko jest szersze, co przyczyni się do jeszcze pełniejszego uczestnictwa kobiet i ich aktywizacji w życiu publicznym, co jest bardzo potrzebne. Co więcej, zmieni to wiele istniejących, niestety, jeszcze dziś stereotypów i spotka się z pozytywnym odzewem polskiego społeczeństwa. Jestem o tym głęboko przekonana. Wierzę w to, że kobiety są w stanie aktywnie, merytorycznie i godnie uczestniczyć w życiu publicznym naszego kraju. Podobne rozwiązania ustawowe znalazły pozytywne zastosowanie w prawie wyborczym w wielu krajach członkowskich Unii Europejskiej, między innymi we Francji i w Belgii. Projektowana ustawa jest zgodna z przepisami Unii Europejskiej i nie wywiera jakiegokolwiek wpływu na budżet państwa. W związku z tym mój klub Platforma Obywatelska w pełni popiera sprawozdanie komisji zawarte w druku nr 2464. Zgłaszamy równocześnie niewielką techniczną poprawkę. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski)