Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2019-07-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Kukiz’15 co do projektowanej ustawy prezydenckiej o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych z druku nr 3040. Tak jak już wcześniej wskazywałam, dla mnie, dla mojego klubu po pewnej głębszej analizie jest to bardzo dobry projekt ustawy, projekt, który naprawdę jest oczekiwany. Mało tego, to projekt, do którego doprowadziły praktycznie pewne działania już realizowane w niektórych gminach, gminach, które są prekursorami, w samorządach, które są prekursorami właśnie oczekiwanych zmian. Po 30 latach transformacji, kiedy to zmieniła się diametralnie struktura problemów społecznych, całe otoczenie społeczno-gospodarcze, kiedy nauczyliśmy się wielu innowacyjnych i nowatorskich metod pracy i rozwiązywania problemów społecznych m.in. przez to, że jesteśmy w Unii Europejskiej, m.in. przez to, że realizowaliśmy dobre, pilotażowe projekty, w ramach których testowaliśmy nowe metody, implementowaliśmy je z innych krajów i w wielu tych projektach one się po prostu sprawdziły, do tej pory na poziomie centralnym nie było żadnej propozycji ze strony rządu dotyczącej przebudowy systemowej albo zmian w formie funkcjonowania usług społecznych czy pomocy społecznej, urzędów pracy, MOPS-ów, organizacji pozarządowych. Te rzeczy dzieją się, pilotażowo poniekąd, na dole i ta ustawa wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom i potrzebom. Oczywiście jest to zadanie, które nie jest obligatoryjne, które może stać się częścią systemu gminnego, ale nie ma obowiązku, aby tak się stało. To jest ustawa, która wychodzi naprzeciw takiej oto potrzebie: skoro to się w samorządach dzieje, potrzebne są ramy prawne, tak aby nie trzeba było robić, przepraszam za słowo, partyzantki w przypadku różnych rozwiązań, tylko by było można podeprzeć się konkretnymi przepisami prawnymi. Ja w tej ustawie znajduję wiele nieścisłości i takich rzeczy, co do których mam wątpliwości, jak one zadziałają w praktyce, ale myślę, że nie ma innej drogi, żeby się o tym przekonać - trzeba po prostu zacząć to realizować albo pozwolić samorządom, aby to realizowały, i potraktować tę ustawę jako pewien pilotaż. Mam nadzieję, co już wcześniej wyraziłam, że ta ustawa będzie bardzo mocno monitorowana i też doczeka się pewnej ewaluacji w oparciu o doświadczenia, czyli o to, co się stanie w gminach. Chcę powiedzieć, że brakuje mi jednej rzeczy tutaj, panie ministrze, ale mam nadzieję, że to też będzie podlegać ewaluacji. Otóż cała polityka społeczna i sposób rozwiązywania problemów społecznych w tej chwili powinny zmierzać w stronę przede wszystkim holistycznego podejścia do rodziny. Czyli nie konkretny problem społeczny, nie sektorowo rozpatrywany problem bezrobocia, niepełnosprawności w rodzinie czy jakichś uzależnień, przemocy, gdyż na rodziny powinniśmy spojrzeć całościowo, zdiagnozować, razem z tą rodziną zaplanować pewien sposób wyjścia z tych problemów i dobrać różne metody. Te różne metody, rozumiem, będą dobierane za pomocą kontraktowania usług z centrum usług społecznych z udziałem pracownika socjalnego, osoby, która będzie opiekunem rodziny, a będą dobierane po prostu z tego, co już dzieje się na rynku, czyli w organizacjach pozarządowych, które realizowały te projekty, i w innych instytucjach. Natomiast wrócę do myśli o tym, czego mi brakuje. Większego przyłożenia się do polityki rynku pracy, do zadań, które wykonują urzędy pracy, do ustawy o instytucjach rynku pracy, ponieważ struktura bezrobocia się zmieniła. Przede wszystkim widzimy, że diametralnie ono spadło. Właściwie nie ma takiego bezrobocia, które wymagałoby tak dużego zaangażowania takich instytucji publicznych jak urzędy pracy, które nie są efektywne, o czym już dzisiaj wielokrotnie wspominałam. Być może do centrów usług społecznych zostaną włączone w większym stopniu zadania realizowane przez urzędy pracy, finansowane z Funduszu Pracy, szczególnie te zadania, które są adresowane do grupy, która ma najtrudniejszą sytuację na rynku pracy, która najbardziej oddaliła się od tego rynku, czyli do osób długotrwale bezrobotnych, osób niepełnosprawnych, bo wszyscy, którzy pracują czy pracowali w tych instytucjach, dobrze wiedzą, że w przypadku takich osób nie wystarczy pośrednictwo pracy, natomiast trzeba dobrać nowoczesne metody, bardzo zindywidualizowane, żeby można było przywrócić te osoby na rynek pracy. Myślę, że dobrze są realizowane takie formy pomocy jak trener zatrudnienia wspieranego czy inne podejście w organizacjach pozarządowych i w jednostkach pomocy społecznej. Warto pomyśleć o tym, czy nie należałoby zwiększyć efektywności wśród tej grupy, która stanowi 70% klientów urzędów pracy, i czy nie należałoby tego połączyć z tą pana ustawą, a tak naprawdę czy nie należałoby przesunąć zadań związanych z pośrednictwem pracy do resortu gospodarki i połączyć z zadaniami dotyczącymi pracodawców i rynku pracy, bo takie jest oczekiwanie. Oczywiście mój klub poprze ten projekt, z którego osobiście bardzo się cieszę i za który dziękuję. Dziękuję. (Oklaski)