Mówca: Piotr Pyzik
Data: 2013-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Rozwijanie i umacnianie światowego partnerstwa w sprawach rozwoju jest jednym, a dokładnie ósmym, z milenijnych celów rozwoju określonych w tzw. projekcie milenijnym ONZ. Warto w tym miejscu dodać, że osiem milenijnych celów stanowi zobowiązanie społeczności międzynarodowej do redukcji ubóstwa i głodu, zapewnienia równego statusu kobiet i mężczyzn, poprawy stanu zdrowia, poprawy stanu edukacji, walki z AIDS, ochrony środowiska naturalnego, a także zbudowania globalnego partnerstwa między narodami na rzecz rozwoju. Został również jasno określony termin realizacji tych celów, bardzo ambitnie, przewidziany na 2015 r. Oficjalna pomoc rozwojowa w Polsce, jak usłyszeliśmy przed chwilą, świadczona jest na podstawie ustawy o współpracy rozwojowej z 16 września 2011 r. i, jak możemy przeczytać na stronie polskiej pomocy rozwojowej, przygotowanie wyżej wymienionej ustawy było związane z uwzględnieniem następujących prac: konieczności zapewnienia prawidłowej koordynacji pomocy rozwojowej, zgodnie z wymogami Unii Europejskiej, konieczności stworzenia efektywnego i sprawnego mechanizmu finansowego, potrzeby utworzenia jasnych ram instytucjonalno-prawnych, konieczności wprowadzenia i stosowania rozwiązań przyjętych i sprawdzonych w innych krajach rozwiniętych. Przyjęcie ustawy stanowić miało gwarancję ciągłości polskiej polityki rozwojowej i efektywnej realizacji przyjętych celów. Polska, członek od 1996 r. OECD, od 1999 r. NATO, od 2004 r. Unii Europejskiej, realizując Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, wpłaca składkę do unijnego budżetu, z którego finansowane są wspólnotowe inicjatywy pomocy zagranicznej nadzorowane przez Komisję Europejską. Jest to wyraz naszej odpowiedzialności za wspólne cele oraz naszej gotowości do podejmowania nowych ról na arenie międzynarodowej. Stanowi to zarazem ważny element budowania autorytetu międzynarodowego Polski. Tak wygląda teoretyczna strona problemu. A jaka jest strona praktyczna? Otóż w trakcie prac w komisji nad przedmiotową nowelą pojawiły się właściwie trzy problemy, problem dotyczący zmiany nazwy fundacji, problem poszerzenia definicji pomocy rozwojowej oraz zasadniczy problem, problem tzw. ścieżki legislacyjnej. Co do pierwszej kwestii, kwestii fundacji, członkowie komisji, nie tylko z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, wyrazili niepokój, że zmieniamy ustawę, gdyż ktoś wcześniej zmienił nazwę fundacji w KRS. Zaistniała więc sytuacja, w której trzeba było dostosować ustawę do zmiany dokonanej w Krajowym Rejestrze Sądowym, zmiany, której dokonała sama fundacja. Sejm, ujmując to kolokwialnie, przyklepuje decyzję fundacji, która zmieniła swoją nazwę. Musimy - taki jest skutek - zmienić ustawę, żeby nadal móc przekazywać pieniądze fundacji, która zmieniła swoją nazwę. Poseł sprawozdawca i szef fundacji starali się wyjaśnić tę kwestię na posiedzeniu Komisji Spraw Zagranicznych, ale nasuwa się pytanie, dlaczego musieli, skoro to wyjaśnienie mogło się pojawić w uzasadnieniu tej nowelizacji, a nie pojawiło się w nim. Inną kwestią, która nas poruszyła, było to, że kolejna fundacja rządowa ma podejmować działania na terytorium Polski, gdzie funkcjonuje polski rząd, instytucje publiczne, urzędy, samorząd. Rodzą się wątpliwości. Wiele z nich sformułowano kilkanaście tygodni temu, kiedy omawialiśmy w komisji sprawozdanie Fundacji Solidarności Międzynarodowej. Zwracaliśmy uwagę na koszty obsługi, wyprowadzenie z Ministerstwa Spraw Zagranicznych kwoty około 10 mln zł oraz realizację tylko czterech projektów, które, jak się wydaje, mogły zostać wykonane w ramach Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Wystarczy przeanalizować dokumenty rozliczeniowe fundacji za zeszły rok. Fundacja otrzymała z budżetu państwa około 10 mln zł, z czego 1300 tys. zł stanowiły wynagrodzenia. Gdyby do wspomnianych kosztów doliczyć koszty podróży służbowych, których jest bardzo dużo, to blisko 1/5 budżetu fundacji stanowią tego typu wydatki. Druga kwestia to kwestia dotycząca poprawki, poszerzonej definicji pomocy rozwojowej, która spowodowała, że pojawiły się głosy określające tę poprawkę mianem nieprzypadkowej. Jeżeli obserwuje się dotychczasowe działania rządu, to zasadne wydaje się stwierdzenie, że nowelizacja może być obliczona na konkretny skutek. Może chodzić o to, aby skromne pieniądze, które Polska wydaje na pomoc rozwojową w krajach, które takiej pomocy potrzebują, wydawać na terytorium Polski, tak aby ludzie, którzy dzisiaj kierują fundacją z politycznego namaszczenia - pan prezes do niedawna zasiadał w ławach rządowych na stanowisku wiceministra - mogli zamiast w krajach, które tej pomocy potrzebują, wydawać pieniądze w Polsce. No i ostatnia kwestia to kwestia proceduralna. Należy stwierdzić, że to właściwie heroiczna - nie wiem, czy bardziej heroiczna, czy bardziej merytoryczna - postawa zespołu legislacyjnego Kancelarii Sejmu spowodowała, że udało się uratować tę ścieżkę legislacyjną, ale tego typu błędy, jak m.in. to... (Dzwonek) Jeszcze dwa zdania dosłownie. ...że doszło do takiej sytuacji, że umieszczono niewłaściwą nazwę fundacji, niezgodną ani ze starą nazwą, ani nową, tą zarejestrowaną w KRS, powodują, że rozpatrywaną nowelizację widzimy jako chaotyczną i źle przygotowaną. Dlatego też Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował przeciwko tej nowelizacji. Dziękuję.