Mówca: Elżbieta Rafalska
Data: 2013-12-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko dotyczące poselskiego projektu ustawy o uzgodnieniu płci, druk nr 1469. To nie przypadek, że dzisiaj, kiedy toczy się debata emerytalna, kiedy koalicja rządząca robi emerytalny skok na kasę, rozpatrywany jest projekt skrajnie ideologiczny, który dzieli Polaków i ma odwrócić uwagę od spraw istotnych dla wszystkich. Prawo i Sprawiedliwość ma w sprawie uzgadniania płci jednoznaczne stanowisko. Nie zgadzamy się na zaproponowane zmiany, których istota ze swej natury jest błędna i szkodliwa. Projekt ustawy o uzgodnieniu płci jest rażąco sprzeczny z konstytucją i poważnie narusza porządek prawny i medyczny. Dalsze debatowanie nad tym projektem będzie kompromitowało Wysoką Izbę, dlatego składamy wniosek o odrzucenie tego projektu w ramach pierwszego czytania. Ustawa drastycznie, diametralnie zmienia definicję płci, wprowadzając nowe pojęcie tożsamości płciowej. W rezultacie płcią będzie utrwalone intensywne odczuwanie, doświadczanie i przeżywanie własnej płciowości. W ten sposób kwestionuje się zasadę biologicznego ustalania płci i proponuje się szybką, skróconą ścieżkę lekarsko-sądową, pozwalającą ustalić płeć, by chwilę potem bezpłatnie i niezwłocznie otrzymać nowe dokumenty. Sąd wyda swoje postanowienie bez postępowania dowodowego - uzgodni płeć. Szokująca jest też propozycja art. 7 ust. 2, który mówi, że osoba już po ukończeniu 13. roku życia może wyrażać zgodę na nieodwracalne interwencje medyczne. Nie uwzględnia się dojrzałości psychosomatycznej małoletniego, a przecież interwencja jest nieodwracalna. O swojej płci ma więc zdecydować 13-latek. To przepis najbardziej szokujący, wobec którego wyrażany jest zdecydowany sprzeciw. Z tego przepisu nie wynika wcale, aby zgoda taka uwarunkowana była zgodą rodziców lub opiekunów osoby małoletniej ani by konieczne było uzyskanie opinii biegłych. Projekt budzi istotne, zasadnicze wątpliwości natury konstytucyjnej. Art. 5 i 7, gdzie mowa o możliwości złożenia przez małoletniego wniosku o uzgodnienie płci oraz zgody na nieodwracalną interwencję medyczną, budzą wątpliwości co do zgodności z systemem prawa cywilnego, a w szczególności z zasadą ograniczonej zdolności do czynności prawnych małoletnich w tym wieku. Powoduje to naruszenie art. 72 konstytucji, czyli zasady ochrony praw dziecka, a także art. 41 konstytucji, czyli prawa małoletniego do ochrony jego integralności fizycznej. Ustawa stwarza też możliwości obchodzenia konstytucji. Skutkiem art. 6, który przewiduje wydawanie orzeczenia o zmianie płci danej osoby przed poddaniem jej terapii hormonalnej lub zabiegom chirurgicznym, może być obejście przepisów dotyczących zawierania małżeństw między osobami tej samej medycznie płci i adoptowania dzieci. Chodzi o naruszenie art. 18 konstytucji. Dopuszcza to sytuację, w której osoba mająca cechy fizyczne jednej płci będzie z punktu widzenia prawa przedstawicielem płci przeciwnej. W projekcie ustawy tworzy się więc swoistą trzecią płeć - w postaci osób, których cechy fizyczne należą do jednej płci, a status prawny należy do płci przeciwnej. To jest opinia zawarta w stanowisku Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Za wątpliwy konstytucyjnie można uznać także art. 10 z punktu widzenia zasady proporcjonalności, a nawet zasady równości wobec prawa. Art. 12 narusza art. 92 ust. 1 konstytucji, bo nie określa wytycznych dla ministra zdrowia. A więc skala wątpliwości natury konstytucyjnej jest niebywała i w naszej ocenie dyskwalifikuje projekt. Warto przypomnieć, że projekt ten stanowi drugą wersję projektu, ale wcześniejsze, niezwykle krytyczne opinie instytucji publicznych są nadal aktualne i odnoszą się do zachowanych przepisów. Negatywnie opiniuje projekt Krajowa Rada Sądownictwa, krytyczni są Sąd Najwyższy, prokurator generalny, Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, rzecznik praw ubezpieczonych i Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. Skala zgłaszanych zastrzeżeń jest poważna. Opinie te są niezwykle krytyczne, a motywem przewodnim jest twierdzenie (Dzwonek) - pani marszałek, jeszcze chwilę - że ten i ten artykuł budzą wątpliwość, są kontrowersyjne, nie do zaakceptowania, niedopuszczalne. Można tylko się dziwić, że przy takiej ilości miażdżących ocen wnioskodawcy nie wycofali projektu. Wszystkie te zgłoszone niezwykle krytyczne uwagi podważają celowość przyjęcia tego projektu ustawy i w pełni uzasadniają nasz wniosek o odrzucenie go w pierwszym czytaniu. Na koniec zacytuję słowa mojej klubowej koleżanki: Osobom z zaburzeniami tożsamości co do swej płci należą się szacunek i pomoc w cierpieniu, a nie utrwalanie tego cierpienia w formie ustawy. Dziękuję za uwagę.