Mówca: Monika Falej
Data: 2022-09-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Zajmujemy się projektem ustawy o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Czyli tak naprawdę rozmawiamy o dzieciach, o tych, które trafiły do placówek instytucjonalnych, a bardzo często mogłyby trafić, znaleźć ochronę w rodzinie zastępczej. Mam pytanie do Prawa i Sprawiedliwości, które - widać, jak jest liczne - mówi często o dzieciach: Czy wam naprawdę zależy na losie dzieci, a szczególnie tych z niepełnosprawnościami? Bo mam niestety ogromne wątpliwości, szczególnie kiedy na posiedzeniach komisji słyszę rozmowy o dzieciach, a tak naprawdę cały czas mówimy o pieniądzach. Tutaj akurat bardzo się cieszę, że Prawo i Sprawiedliwość posłuchało Lewicy, posłuchało głosu rodzin zastępczych, że te pieniądze są potrzebne, bo samą miłością nie da się prowadzić pieczy zastępczej. To jest bardzo ważny element i rzeczywiście pieniądze są potrzebne, żeby tak naprawdę zwiększyła się liczba osób chcących prowadzić rodziny zastępcze. Bez pieniędzy nie da się tego zrobić. Samymi chęciami nie da się prowadzić pieczy zastępczej. (Poseł Teresa Wargocka: Dlatego mówimy o pieniądzach.) Również mówiliśmy o tym, i bardzo nas to cieszy, że państwo mieliście tę refleksję i taką poprawkę wprowadzacie. Tak że to jest dla mnie niezwykle istotna rzecz, bo często słyszymy o dzieciach, ale nie widzę takich prawdziwych rozwiązań, które by poprawiały ich los. Takimi chociażby rozwiązaniami jest wprowadzanie standardów w ramach rodzin zastępczych, gdzie mówimy o tym, by nie było dużej liczby osób w placówkach, by nie dyskryminować dzieci z niepełnosprawnościami, bo wówczas będą mieć lepszą opiekę. Ale jeżeli będą przebywać w placówkach, gdzie jest 30-45 dzieci, to jak mają mieć tę ochronę? Jak rodzice mają sprawować nad nimi pieczę? Ma to ogromne znaczenie, bo jeżeli dopuścimy taką możliwość, to nie będzie możliwości odpowiednio, zgodnie z odpowiednimi standardami nimi się zajmować i trafią rzeczywiście do takich placówek jak zakłady lecznicze, DPS, gdzie jest po 100 osób, i nie dostaną tej opieki, jaką powinny dostać. Jest mi też niezmiernie przykro i ze zdziwieniem często słyszę o stanowisku związku powiatów i miast polskich. Tak, proszę państwa, mówię teraz do samorządów: razem z rządem mówicie o tym, że nie macie pieniędzy i nie będziecie się zajmowali własnymi mieszkankami, mieszkańcami, bo nie ma na to środków. Przytoczę w takim razie dane. Liczba dzieci umieszczonych w domach w pieczy zastępczej w danym roku kalendarzowym, 2018, z powiatu braniewskiego: piecza instytucjonalna - 16 osób, piecza rodzinna - 16 osób, ogółem 32 osoby. Mam rozumieć, że dla tej 16 po prostu nie ma pieniędzy? Jest to dla mnie niewiarygodna sytuacja. Przykro... No właśnie nie ma rodzin, bo nie ma pieniędzy na to, żeby stwarzać warunki, żeby one chciały być rodzinami zastępczymi. Dlatego bardzo proszę o przemyślenie jeszcze raz propozycji Lewicy, nie tylko tej, o której mówiliśmy, o wzroście wynagrodzeń, ale również o tym, by systematycznie - to jest bezkosztowa rzecz - co 3 lata... Tu mamy taką poprawkę i też te poprawki, panie marszałku, zaraz panu przedłożę. Mówimy jasno: można składać i pokazywać 3-letnie programy dotyczące rozwoju pieczy zastępczej zawierające m.in. plan rozwoju rodziny, pieczy zastępczej. Te plany są bezkosztowe. Państwo tę poprawkę odrzuciliście. (Poseł Teresa Wargocka: To jest w ustawie.) A wtedy będziemy tak naprawdę widzieć, czy jest szansa, czy jest progres, jeżeli chodzi o pieczę zastępczą. To jest naprawdę niezwykle ważna rzecz, żeby widzieć, czy rzeczywiście jest przyrost, czy też nie. Więc proszę państwa, żebyście naprawdę się nad tym zastanowili, i składamy akurat te poprawki, bo dzieci są tu najważniejsze. Rozumiem, że pieniędzy na wiele rzeczy nie ma, ale na dzieci, które doświadczyły takiego losu, pieniądze muszą być. To nie może być tak, że nagle się okazuje, że samorządu nie stać na to, nie ma szansy na to, żeby 16 dzieci czy podobnej liczbie osób zapewnić odpowiednie warunki. To jest bardzo ważne i bardzo istotne, żeby państwo pokazało ludzką twarz, a nie mówiło, że dzieci to pieniądze. Tak, pieniądze, ale które powinny się znaleźć. Rodziny w pieczy zastępczej również powinny mieć szansę na to, żeby mieć środki na funkcjonowanie, i wówczas rzeczywiście te rodziny się znajdą. Będą miały (Dzwonek) jasne informacje, że mogą działać i stać je na to. Panie Marszałku! W imieniu klubu Lewicy przekazuję poprawki. (Oklaski)