Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2025-07-24 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Te poprawki, które dzisiaj pojawią się na posiedzeniu komisji, zostały przedyskutowane w kierunku potrzeby zmiany zapisów projektu, więc są konsekwencją dyskusji, która odbyła się na poprzednim posiedzeniu komisji. Padały tutaj pytania o osoby starsze, o to, czy sobie poradzą. Proszę sobie wyobrazić tomy akt: zwrotki, pisma kilkunasto-, kilkudziesięciostronicowe, protokoły rozpraw - wszystko w formule papierowej. Myślę, jestem o tym przekonana, bo przecież przez wiele lat pracowałam w wymiarze sprawiedliwości, że formuła elektroniczna będzie również dla osób starszych zdecydowanie lepszym sposobem zapoznawania się z aktami. Poza tym nie wprowadzamy tego już jutro, tylko przewidujemy dosyć długi okres, zanim ustawa wejdzie w życie, żebyśmy mogli przygotować zarówno ministerstwo, sądy, jak i strony postępowania do prawidłowego stosowania. Nikt nie mówi, że proces informatyzacji rozpoczął się od rządu Koalicji Obywatelskiej i pozostałych ugrupowań koalicji 15 października, bo ten proces informatyzacji trwa już od wielu lat. Ale ważne jest, żeby platformy, na których to funkcjonuje, ze sobą współgrały, żeby one były dopracowane, tak aby nie zdarzały się pomyłki i np. zawieszenia, bo to będzie, nie powiem, że bulwersować, ale męczyć i denerwować użytkowników. Proszę państwa, digitalizacja akt to przyszłość wymiaru sprawiedliwości. Nie ma innego rozwiązania i być nie może. Wersja papierowa odchodzi pomału do historii i odejść musi, ponieważ informatyzacja to szybkie postępowania, to mniejsze koszty, to elastyczność wymiaru sprawiedliwości. (Poseł Anna Kwiecień: Zgadzamy się.) W związku z tym cieszę się, że wszystkie kluby, koła są na tak w procesie... (Wypowiedź poza mikrofonem) Ubiegł mnie pan minister, zamierzałam to jeszcze powiedzieć. (Poseł Anna Kwiecień: Ale my się cieszymy z tego.) Informatyzacja na tym etapie dotyczy pełnomocników. (Poseł Anna Kwiecień: Popieramy.) Strony, jako działające same, zachowają tę formułę przez jakiś czas. Kiedyś proces informatyzacji obejmie wszystkich, ale to kwestia nauki. Funkcjonujemy już przecież w ten sposób w szerokim zakresie w bankach, w Internecie. Wszyscy nauczyliśmy się płacić kartą czy korzystać z bankowości internetowej. Mediacja to ten sposób rozwiązywania sporów, który uznaję za jeden z najważniejszych. Dlaczego? Dlatego że to nie sąd wydaje rozstrzygnięcie, ale strony zawierają porozumienie. Bardzo często jest tak, że po wydaniu wyroku strony przestają ze sobą współpracować czy nawet rozmawiać, a mediacja, czyli w konsekwencji ugoda, umożliwia dalszą współpracę stron, np. podmiotów gospodarczych, które dalej będą zawierać ze sobą umowy. W związku z tym im bardziej usprawnimy proces mediacji, tym będzie korzystniej. Ale samo usprawnienie przepisów to nie wszystko. Musi jeszcze odbyć się, proszę państwa, ogromna kampania na rzecz mediacji, bo nie chodzi tylko o same przepisy. Obywatele muszą zrozumieć i poczuć, na czym proces mediacji polega. Mediator to nie sędzia - ani nie powie, jakie rozstrzygnięcie ma zostać przyjęte, ani nie będzie nakłaniał do żadnego rozstrzygnięcia, ani też nie stwierdzi, że jeśli się nie pogodzicie, to sąd wyda takie czy inne orzeczenie. Mediacje przeprowadzają między sobą strony i to jest wielki pozytyw tego rozstrzygnięcia. Digitalizacja akt to, proszę państwa, przyszłość, a my powoli idziemy po tej drodze. Miniony czas pokazał, jak ważna jest zmiana sposobu myślenia w zakresie wymiaru sprawiedliwości. Dziękuję. (Oklaski)