Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2025-09-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przede wszystkim mam problem z tą ustawą, bo prawda jest taka, że zarówno obecne przepisy, jak i te proponowane teraz idą w poprzek problemu. Wiemy doskonale, że mamy wielu bardzo rzetelnych, dobrych wójtów, którzy spełniają się na swoim stanowisku. Co więcej, chciałbym im tutaj gorąco podziękować za ich ciężką pracę, bo prawda jest taka, że jest to praca bardzo niewdzięczna. Tak naprawdę jeśli chodzi o gminy, to są one na końcu tego łańcucha pokarmowego. (Głos z sali: Tak jest.) Niejednokrotnie wiele różnego rodzaju obciążeń, wymogów spada właśnie na nich, na wójtów. Muszą się zajmować bardzo wieloma rzeczami, które są potrzebne. Rzeczywiście jest z tym problem, bo oczywiście są także wójtowie, burmistrzowie, prezydenci nierzetelni, skorumpowani, tacy, którzy stworzyli sobie w danej gminie cały układ tylko po to, żeby utrzymać swoją władzę. Problem polega na tym, że nie rozwiązują tego przepisy ani obecne, ani te proponowane, mówiące o tym, żeby absolutnie znieść dwukadencyjność. Dlatego też warto byłoby o tym podyskutować i nad tym popracować. Z mojej perspektywy... Generalnie wydaje się, że warto byłoby raczej dyskutować o kwestii związanej z możliwością łatwiejszego odwoływania wójtów i z obniżaniem różnego rodzaju progów wymagalności, jeśli chodzi o referenda w sprawie odwoływania wójtów. Niech to mieszkańcy danej gminy o tym decydują. Niech tego wójta, którego nie chcą, mogą odwołać bądź nie. To jest kwestia moim zdaniem fundamentalna, natomiast zniesienie tejże zasady dwukadencyjności tak wprost wydaje się niestety niezasadne. Prawda jest taka, że potrzebujemy przewietrzenia we władzach. Jestem przekonany, że dobry wójt jest także w stanie nauczyć swojego następcę wykonywania swojej pracy. Wydaje się, że tego typu pomysły, które mogłyby doprowadzić do tego, że władza samorządowa będzie bardziej przejrzysta i będą szanse na to, aby różne rodzaje układów lokalnych rozwalać, są zasadne. Natomiast wydaje się też, że musimy naprawdę dobrze o tym podyskutować, żeby nie ucierpiały gminy, których włodarze są dobrzy, których włodarze wykonują swoją pracę w sposób dobry. Zresztą przytaczano argumenty co do tego, że przecież w wielu gminach jest tylko jeden kandydat. Być może warto byłoby się zastanowić nad tym, czy jeśli w danej gminie nie będzie żadnego kandydata, to po upływie czasu przewidzianego na zgłoszenia będzie mógł się zgłosić np. wójt, który już pełnił dwie kadencje. To są takie moje propozycje, które ewentualnie można byłoby wdrażać, nad którymi można byłoby dyskutować. Wiemy też doskonale, że tak naprawdę nie mamy wiedzy o tym, jak te przepisy zadziałają w praktyce, bo do tej pory jeszcze nie miały szansy się zmaterializować. Dopiero w wyborach w 2029 r. będzie szansa na to, aby sprawdzić, w ilu gminach np. będzie problem z tym, czy jest jakikolwiek kandydat, ilu gmin to będzie dotyczyć. Co więcej, prawda jest taka, moim zdaniem, że to zadziała już w 2027 r., bo wielu włodarzy, wielu wójtów wystartuje w wyborach sejmowych, w wyborach do parlamentu. Zobaczymy, jaka to będzie skala. Zresztą przecież mamy siedzącego tutaj prezydenta Sopotu, który w trakcie trwania swojej kadencji wystartował w wyborach do Sejmu. Mógł. A więc argumenty co do tego, że ci wójtowie nie znajdą swojego miejsca na scenie politycznej, też odrzucam. Naprawdę to nie jest argument. Jeśli ktoś jest dobrym menadżerem, to poradzi sobie dosłownie wszędzie. Prawda jest taka, że może być posłem, może być nawet... (Głos z sali: Starostą.) ...starostą. Naprawdę to nie jest problem. Dlatego będziemy patrzeć na dalsze prace nad tą (Dzwonek) ustawą. Dziękuję. (Oklaski)