Mówca: Bernadeta Krynicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Doskonale wiemy, jak trudnej, burzliwej historii doświadczył nasz kraj. Po wiekach świetności przyszedł czas upadku. Polska traciła stopniowo suwerenność już od końca XVII w. Powiedzenie ˝Polska nierządem stoi˝ znakomicie oddaje klimat tamtego okresu. Zdarzali się co prawda patrioci próbujący ratować wyniszczony wojnami kraj, jednak wszelkie próby reform były torpedowane przez krótkowzrocznych polityków działających w porozumieniu z ościennymi mocarstwami. Trudno to sobie wyobrazić, ale sejmy naszego do niedawna jeszcze potężnego państwa były zwoływane i zrywane na polecenie ambasadora Rosji. Słaba Polska była w interesie wszystkich sąsiadów. Z tym większym uznaniem powinniśmy patrzeć na osiągnięcie naszych przodków - uchwalenie Konstytucji 3 maja, czyli ˝ostatniej woli i testamentu gasnącej ojczyzny˝. Sejm Czteroletni, wykorzystując zaangażowanie państw zaborczych, zwłaszcza Rosji, w inne konflikty, uchwalił ustawę zasadniczą, która miała uczynić nasze państwo sprawnie działającą monarchią konstytucyjną. Zreformowano wojsko, skarb państwa, sądownictwo, zniesiono liberum veto, wprowadzono trójpodział władzy, poprawie uległa sytuacja mieszczan i chłopów. Po uchwaleniu tego aktu wciąż trwały prace Hugona Kołłątaja - jednego z twórców konstytucji, nad konstytucją ekonomiczną i polskim odpowiednikiem amerykańskiej karty praw. Mieliśmy szansę, by - podkreślmy, że na drodze ewolucji, a nie jak w wypadku Francji - krwawej rewolucji - z niewydolnego, feudalnego skansenu stać się nowoczesnym, silnym państwem szanującym prawa wszystkich obywateli. Szansę tę przekreśliła targowica przy wsparciu Rosji. Miejmy nadzieję, że więcej nie powtórzy się sytuacja, gdy nasi rodacy ramię w ramię z rządami obcych państw działają na szkodę naszej ojczyzny. Wymowne słowa w 200. rocznicę uchwalenia konstytucji powiedział św. Jan Paweł II: ˝Po upływie dwóch wieków doceniamy jeszcze pełniej wagę tego dokumentu: odczytujemy w nim prawdę o Polsce zakorzenionej w przeszłości, a równocześnie wychyloną w przyszłość˝. Taka była Konstytucja 3 maja, tacy też powinniśmy być my, Polacy - powinniśmy dbać o przyszłość kraju z poszanowaniem naszej tradycji. Wysoka Izbo! 3 maja minęło 227 lat od uchwalenia konstytucji. W tym okresie zaledwie przez ok. 50 lat mogliśmy cieszyć się niepodległą Rzeczpospolitą Polską, kiedy to dzień 3 maja był naszym świętem państwowym. Przez pozostałe lata nasi przodkowie zmuszeni byli ukrywać pamięć o konstytucji - najpierw przed zaborcami, później przed okupantami, a w końcu przed zależnymi od Moskwy władzami PRL. Te długie lata zniewolenia tylko wzmogły naszą dumę z uchwalenia Konstytucji 3 maja. Świadczy o tym obecność Polaków na uroczystościach, które upamiętniały ten doniosły akt. Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy przyczynili się do organizacji trzeciomajowych ceremonii. Dziękuję przedstawicielom organizacji społecznych, samorządowcom, młodzieży, która wzięła udział w Święcie Narodowym Trzeciego Maja. Wasza obecność na uroczystościach jest wymownym świadectwem tego, że pozostajecie wierni ˝całemu duchowemu dziedzictwu, któremu na imię Polska˝.