Mówca: Urszula Rusecka
Data: 2019-02-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Komisji Polityki Społecznej i Rodziny dotyczące prac nad sprawozdaniem z realizacji ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w Rodzinie˝ na lata 2014-2020 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r., druk nr 937. Sprawozdanie to druk nr 1154. Może na początku przedstawię sprawozdanie zawarte w druku nr 1154, a później kolejne sprawozdanie z druku nr 2081. Przedmiotowe sprawozdanie 12 października 2016 r. wpłynęło do Sejmu, a 19 października marszałek Sejmu skierował je do rozpatrzenia przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny. W dniu 14 grudnia 2016 r. komisja na swoim posiedzeniu zapoznała się szczegółowo z omawianym dokumentem, który został przygotowany na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i był koordynowany przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w oparciu o sprawozdania wojewodów, marszałków województw, a także sprawozdania Ministerstwa Sprawiedliwości, Prokuratury Krajowej, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Komendy Głównej Policji oraz Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, które są współrealizatorami programu. Opracowany dokument zawiera opis działań zgodnych z programem, a także ich ocenę w oparciu o opracowane rekomendacje i wnioski. Działania dotyczyły czterech obszarów: profilaktyki i edukacji społecznej, ochrony osób dotkniętych przemocą w rodzinie i pomocy tym osobom, oddziaływania na osoby stosujące przemoc w rodzinie oraz podnoszenia kompetencji służb i przedstawicieli podmiotów realizujących działania z zakresu przemocy w rodzinie. W ramach pierwszego obszaru opracowano gminne, powiatowe i wojewódzkie programy przeciwdziałania przemocy. W 2015 r. opracowano 2303 programy, z czego 289 programów powiatowych i 16 wojewódzkich. Drugi obszar stanowią ochrona osób dotkniętych przemocą i pomoc tym osobom. Wybrane działania to m.in. utworzenie i funkcjonowanie zespołów interdyscyplinarnych oraz grup roboczych. W 2015 r. funkcjonowało w gminach 2585 zespołów interdyscyplinarnych, które objęły pomocą 67 tys. rodzin. Zostało utworzonych 74 tys. grup roboczych. W 2015 r. powstało 51 punktów konsultacyjnych, a także jeden ośrodek wsparcia dla osób dotkniętych przemocą oraz siedem ośrodków interwencji kryzysowej, w tym jeden punkt interwencyjny. Należy zauważyć, że w 2015 r. funkcjonowało 49 placówek świadczących specjalistyczną pomoc dla ludzi dotkniętych przemocą, a z ich usług skorzystało 6 tys. osób. Kolejny obszar obejmuje oddziaływanie na osoby stosujące przemoc. Dotyczy on stosowania procedury ˝Niebieskiej karty˝. W 2015 r. przedstawiciele poszczególnych podmiotów wdrożyli ponad 99 tys. ˝Niebieskich kart˝. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że jeśli chodzi o prawie 18 tys. z nich, to nie było zasadności wszczęcia. W ustawie budżetowej na rok 2015 na realizację zadań wynikających z ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie zaplanowano 16 mln zł i dodatkowo 3 mln przeznaczono na wsparcie jednostek samorządu terytorialnego. Członkowie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny po dyskusji nad sprawozdaniem docenili dotychczasowe działania zrealizowane w ramach ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w Rodzinie˝, jednocześnie podkreślili konieczność wprowadzenia zmian mających na celu udzielenie adekwatnej, skutecznej i szybszej pomocy osobom doznającym przemocy, a także podejmowanie działań skierowanych wobec osób stosujących przemoc. Uznano, że ustawa wymaga wnikliwej weryfikacji, tak aby procedury nie stygmatyzowały rodzin, które należy chronić w sytuacjach kryzysowych i którym należy skutecznie pomagać. Komisja Polityki Społecznej i Rodziny przyjęła powyższe sprawozdanie bez sprzeciwu i rekomenduje Wysokiemu Sejmowi przyjęcie tegoż sprawozdania z realizacji ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w Rodzinie˝ na lata 2014-2020 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. Natomiast jeżeli chodzi o stanowisko Komisji Polityki Społecznej i Rodziny wobec sprawozdania z realizacji krajowego programu obowiązującego za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. z druku nr 1915, to jest ono w druku nr 2081. Dokument 10 października 2017 r. wpłynął do Sejmu, a 12 października 2017 r. marszałek skierował powyższy dokument do rozpatrzenia do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. W dniu 7 grudnia 2017 r. komisja na swoim posiedzeniu zapoznała się z omawianym sprawozdaniem, które zostało opracowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy z ministerstwami realizującymi zadania w obszarze przeciwdziałania przemocy. Działania w 2016 r. są powtarzalne i opierają się na czterech filarach, obszarach. Są to już wspomniane: profilaktyka i edukacja społeczna, ochrona osób dotkniętych przemocą i pomoc tym osobom, oddziaływanie na osoby stosujące przemoc oraz poszerzanie kompetencji służb, przedstawicieli podmiotów realizujących działania z zakresu przeciwdziałania przemocy. W 2016 r. ogólny budżet na realizację programu przeciwdziałania przemocy wyniósł 21 350 tys. zł. W 2016 r. nastąpiło wzmocnienie profilaktyki i pracy nad rodziną, tak aby jak najrzadziej dochodziło do przemocy. W toku dyskusji nad sprawozdaniem wysunięto wnioski o uproszczenie procedury ˝Niebieskiej karty˝. Uznano, że dużym wyzwaniem jest efektywne oddziaływanie na osoby stosujące przemoc, aby przystępowały do oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych lub profilaktyczno-terapeutycznych nie tylko z przymusu. Ważne jest ciągłe podnoszenie kompetencji służb, aby pomoc była udzielana profesjonalnie. Komisja jednogłośnie przyjęła sprawozdanie z realizacji ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w Rodzinie˝ na lata 2014-2020 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2016 r. i rekomenduje Wysokiej Izbie jego przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)