Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2011-12-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten budżet na pewno nie jest sprawiedliwy, wielokrotnie z tej mównicy ta teza była wygłoszona, nie jest to budżet realny, nie jest to budżet na potrzeby chwili, ale na pewno jest to budżet arogancki. Jest to bowiem budżet przedstawiony z pominięciem wszelkich procedur, które są gwarantowane prawem. Otóż nie było żadnych konsultacji ani pierwszej wersji budżetu, wrześniowej, ani wersji grudniowej z Trójstronną Komisją do Spraw Społeczno-Gospodarczych. Pierwszy i ostatni kontakt rządu z tą komisją miał miejsce w kwietniu roku bieżącego, kiedy proponował on Komisji Trójstronnej skrócenie terminów konsultacyjnych, które wynikają z tejże ustawy, na co Komisja Trójstronna nie wyraziła zgody. To był ostatni kontakt w sprawie ustawy budżetowej. Rozumiem, że projekt, który został złożony do laski marszałkowskiej 7 grudnia, nie mógł uzyskać opinii Komisji Trójstronnej, bo przecież Komisja Trójstronna nie funkcjonuje w tej kadencji Sejmu, bowiem w Komisji Trójstronnej nie ma przewodniczącego, a przewodniczącego obsadza rząd Rzeczypospolitej. Zacytuję tu wypowiedź premiera rządu pana Donalda Tuska w odniesieniu do sytuacji, która ma miejsce w Komisji Trójstronnej. Oto cytat: Niewykluczone, że przekonam premiera Pawlaka, który był przewodniczącym Komisji Trójstronnej w minionej kadencji, żeby pozostał szefem Komisji Trójstronnej i żeby zgodnie z regułami obowiązującymi w tej grze na Komisji Trójstronnej po prostu przedstawiał stanowisko rządu. Wtedy nie będzie problemu. Problemy rodzą się wtedy, gdy przedstawiciel rządu w Komisji Trójstronnej ulega np. presji i niektórym wydaje się, że coś uzyskali, a później się okazuje, że stanowisko rządu jest inne. Koniec cytatu. A więc, panie ministrze, pan mówi nieprawdę. Jedyną prawdą jest to, że Komisja Trójstronna nie funkcjonuje, ale z winy nie pracodawców, nie związków zawodowych, lecz rządu Rzeczypospolitej Polskiej, co jest jawnym łamaniem obowiązującego w Polsce prawa. Rozumiem, że pan premier po raz kolejny pokazuje, jaki ma stosunek do przedstawicielstw społecznych. Wcześniej mówił, że nie będzie się kłaniał związkom zawodowym, a przecież takich ukłonów nikt nie oczekiwał od pana premiera. Jego osobisty stosunek do Komisji Trójstronnej i dialogu społecznego został wyrażony przecież w tym cytacie, który przed chwilą przedstawiłem. Jeśli ma się na uwadze to, w jaki sposób premier traktuje konsultacje projektu budżetu z Komisją Trójstronną, nasuwa się pytanie o rozumienie przez premiera i rząd Rzeczypospolitej Polskiej słów ˝dialog˝ i ˝konsultacje społeczne˝. Myślę, że tutaj nie ma żadnego zrozumienia. A zatem chciałbym zapytać: Czy partnerzy społeczni to boiskowi rywale, czy też partnerzy z tej samej drużyny, czy też może chuligani, bo to może byłoby najlepsze porównanie? Mówię o piłkarzach... (Gwar na sali) Macie dobre pojęcie o tym, co kto rzuca i dlaczego. Życzę dobrego samopoczucia i gratuluję go. Wracając do samej ustawy budżetowej, chcę powiedzieć, że założenia budżetowe to wzrost PKB - 2,5%, inflacja - 2,8%. Oczywiście można byłoby dyskutować, czy to są realne założenia, i każdy pewnie miałby tu jakąś rację. Ale co z kursami walutowymi? Trudno się doczytać w ustawie budżetowej, jakie będą kursy walutowe, a więc jaki będzie stosunek złotego do dolara czy najlepiej do euro, bowiem to jest waluta, która nas najbardziej interesuje, ponieważ jesteśmy bezpośrednim kontaktem z eurolandem. To utrudnia dokonanie prawidłowej oceny realności i spójności wszystkich pozostałych założeń tego budżetu. Należałoby też zapytać, czy poprzez budżet w roku 2012 rząd zamierza wspierać wzrost gospodarczy. Nie doczytaliśmy się tutaj żadnych elementów, bo ich po prostu nie ma. Poprzez jakie zachęty rząd chciałby wzbudzić wśród inwestorów zainteresowanie inwestowaniem w nowe przedsięwzięcia w gospodarce, skoro pan premier z tej mównicy podczas exposé powiedział, że przecież spółki mają pieniądze, tylko nie inwestują, a więc trzeba te pieniądze im zabrać? Oczywiście w budżecie pokrycie tych słów ma wymierny charakter, wymierny w sensie finansowym. Jakimi instrumentami zaczniecie wspierać innowacyjność gospodarki i jej konkurencyjność? Żadnych zachęt w tym zakresie nie ma, żadnych przedsięwzięć, żadnych pomysłów. Oczywiście odpowiedź na te wszystkie pytania jest jednoznaczna. Budżet takimi zagadnieniami po prostu w ogóle się nie zajmuje. Nikogo nie będzie inspirował do zachowań proinwestycyjnych, prorozwojowych. Poważnym zagrożeniem dla wzrostu wartości części długu przypadającej na zagranicę jest poważnie słabnący złoty. O tym też należy mówić. Rosną koszty obsługi długu. Są już wyższe od planowanego deficytu budżetowego. Przypomnę, że koszty obsługi to 43 mld zł, a planowany deficyt budżetowy to 35 mld zł. Te koszty są wyższe także od całego podatku PIT, bo PIT to 40 mld zł w skali roku. Obsługa długu publicznego narasta w sposób lawinowy. To jest 4,5 mld zł więcej niż w roku bieżącym. A więc jest to groźna sytuacja, o której należy mówić i na którą należy reagować. W budżecie państwa na ten rok takiej reakcji nie widzę. Myślę, że mamy tutaj groźne zjawisko efektu śnieżnej kuli. Deficyt budżetowy powiększa dług publiczny, bo takie są fakty, a to zwiększa koszty jego obsługi, co ma miejsce i co widać na tych przykładach, o których przed chwilą mówiłem. Doszliśmy do krytycznego punktu, w którym tempo narastania efektu śnieżnej kuli staje się już niebezpieczne dla stabilności finansów publicznych. Potrzebne są w tym zakresie decyzje systemowe, strategiczne. Niczego nie zrobiono w kwestii tzw. umów śmieciowych. To jest utrata przychodów do budżetu państwa w wysokości circa 2 mld zł. Nie mówię już o dyskomforcie tych, którzy są zatrudniani na podstawie tych umów, ani o ich przyszłości po aktywności zawodowej. Po prostu to są ludzie drugiej kategorii i państwo polskie wyraża na to zgodę, nie ingeruje ani nie reaguje, co jest karygodne. Nie waloryzuje się progów dochodowych, od których uzależnione są świadczenia rodzinne, zasiłki, dodatki do zasiłków społecznych itd., itd. Waloryzacja powinna być wstydliwym tematem, bowiem nie nastąpiła od 6 lat, ostatni raz miała miejsce w 2006 r., a jaka była inflacja w ciągu tych 6 lat, to przecież nie trudno zliczyć. Rośnie fiskalizm państwa, rosną podatki: i te pośrednie, i te bezpośrednie, przede wszystkim związane z paliwami. Do tej pory nikt z tej mównicy nie mówił, że rośnie także akcyza na węgiel i koks. Rośnie akcyza na olej napędowy, a wynika to z ustawy okołobudżetowej i z samego budżetu. Są to znaczące przyrosty, które będą elementem wpływającym na wzrost inflacji, a więc osłabienie siły nabywczej obywateli. Wprowadza się nowoczesną daninę - to są słowa pana premiera - polegającą na tym, że (Dzwonek) przy nominale podatku od eksploatacji złóż w warunkach KGHM nie będziemy mieli miliona, tylko miliard, bo dotyczy to przecież surowca pod nazwą złoża rudy miedzi. To jest 1,8 mld zł w ciągu 9 miesięcy. Nietrudno policzyć, że to jest 200 mln zł na każdy miesiąc. Jeżeli przełożymy to na tonę miedzi elektrolitycznej, to jest to wzrost kosztów produkcji o 2000 dolarów, przy dzisiejszym koszcie 4 tys. dolarów za tonę, a więc o 1/3. Jeżeli ta nowoczesna danina zostanie nałożona, KGHM będzie najdroższym producentem miedzi na świecie. A więc gratuluję znakomitego rozpoznania sytuacji i poprawienia kondycji ekonomicznej i rozwojowej tegoż przedsiębiorstwa. I na koniec: dzisiaj wyczytałem, że będziemy mieli rekordowy poziom inwestycji zagranicznych w Polsce, bowiem one sięgają kwoty około 5 mld zł. Tylko nikt nie zauważył, że w tym samym czasie ta firma kontrolowana przez Skarb Państwa podpisała kontrakt inwestycyjny na 10 mld zł, i nie w strefie euro, ale za Atlantykiem, po drugiej stronie kuli ziemskiej - w Kanadzie. A więc czy jest zgoda państwa polskiego na to, by jego firma, kontrolowana przez państwo polskie, wyprowadzała z obiegu gospodarczego kwotę 10 mld zł, oczywiście w sytuacji narastającego kryzysu gospodarczego? Z tych i jeszcze wielu innych względów oświadczam w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej, że nie będziemy popierać tego projektu ustawy budżetowej. Jest to projekt ustawy szkodzącej Polsce. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Renata Zaremba: Bardzo nam przykro, że nie zrozumieliście do końca.)