Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Wysoka Izbo! Sądzę, że informacja przedstawiona przez pana prezesa Romana Hausera o działalności sądów administracyjnych i za rok ubiegły, i za rok 2012 nie tylko stanowi doskonałe podsumowanie tych dwóch lat funkcjonowania sądownictwa administracyjnego, ale też daje pełny obraz ostatnich 10 lat, bo trzeba pamiętać, że obchodziliśmy w bieżącym roku właśnie 10-lecie wprowadzenia dwuinstancyjności sądownictwa administracyjnego, a teraz w podkomisji pracujemy nad dużymi zmianami w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, takimi zmianami, które - oby tak się stało - spowodują usprawnienie, uproszczenie i przyspieszenie postępowania. Trzeba skończyć z tym, co pan prezes z lekkością, ale absolutnie słusznie, nazywa ping-pongiem, mówiąc o takich sytuacjach, w których sąd będzie mógł, nie zastępując oczywiście władzy wykonawczej, nakazywać w wyroku organowi wydanie decyzji o określonej treści i w określonym terminie, co da możliwość wyeliminowania zdarzających się dziś często sytuacji, gdy administracja, nie czując się zobowiązaną uzasadnieniem wyroku, powoduje kilkakrotne powroty sprawy do sądu. Cieszy nas, mówiąc wprost, trzymanie standardów, określiłabym, wysokoeuropejskich, bo wciąż - a było tak w 2012 r. i w 2013 r. - średni czas oczekiwania na rozstrzygnięcie w wojewódzkim sądzie administracyjnym wynosi zaledwie 4 miesiące, przy czym informacja statystyczna, z której wynika, że w 2013 r. 26% spraw zostało załatwionych w okresie do 2 miesięcy, jest naprawdę budująca. Zresztą - o czym była już dziś mowa - Naczelny Sąd Administracyjny także, jeśli chodzi o sprawność postępowania, znajduje się w czołówce europejskiej, rozstrzygając sprawy w okresie od 12 miesięcy do 14 miesięcy. Martwi natomiast wzrastająca niechęć organów administracji publicznej do wykonywania wyroków sądów administracyjnych, bo jak inaczej oceniać informację, z której wynika, że w ubiegłym roku o 12% zwiększyła się liczba grzywien orzekanych przez sądy administracyjne w stosunku do organów niepodporządkowujących się wyrokom tych sądów, ale mam nadzieję, że zmiany w procedurze, o których była wcześniej mowa, urealnią ochronę sądową. Sądownictwo administracyjne bardzo dobrze zakorzeniło się w świadomości społecznej, bo co prawda przyrost liczby spraw wpływających jest dodatkowym obciążeniem, ale z drugiej strony świadczy o tym, jak sądy administracyjne są potrzebne i jak bardzo obywatele liczą na kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej. W ubiegłym roku do wojewódzkich sądów administracyjnych wpłynęło o 13% więcej spraw niż w roku 2012. Liczba spraw wpływających do Naczelnego Sądu Administracyjnego analogicznie wzrosła o 16%. Zgadzam się z oceną, że Polacy potrzebują i szukają ochrony swoich praw przed sądem. Najlepiej to widać na przykładzie spraw podatkowych, które w wojewódzkich sądach stanowią 33% wpływu, a w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - aż 43% wpływu. Godny podkreślenia jest fakt, że sądy administracyjne zmierzają do niwelowania różnic w orzecznictwie, czego wyrazem jest na przykład kierowanie pytań prejudycjalnych do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej: w roku 2012 sądy skierowały 9 takich pytań, a w roku ubiegłym - 8, przy czym, co ważne, poziom tych pytań jest wysoko oceniany; ze względu na ich właściwe skonstruowanie nie ma przeszkód formalnych, by Trybunał podejmował te pytania. W kraju składy orzekające występują z pytaniami prawnymi do Trybunału Konstytucyjnego. W roku 2012 sądy skierowały 8 takich pytań, a w roku ubiegłym -10. Niestety, aż w 18 sprawach sądy administracyjne czekają na rozstrzygnięcie, co oczywiście wcześniej wymagało zawieszenia postępowania, co znacznie wydłuża czas zakończenia sprawy. Wysoka Izbo! Klub Poselski SLD wysoko ocenia pracę sądownictwa administracyjnego w naszym kraju. Cieszy nas powszechna dostępność orzeczeń i ciągle rosnąca ich liczba w bazie internetowej. Przed nami informatyzacja postępowania przed sądami administracyjnymi. Mam nadzieję, że ten etap również zakończy się sukcesem. Dziś trzymamy kciuki za skuteczność uproszczenia procedury, co jako parlamentarzyści winniśmy bez zwłoki uczynić.