Mówca: Aleksander Sosna
Data: 2015-03-18 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli, druki nr 257 i 3188. Zgodnie z dotychczas obowiązującym art. 29 ustawy upoważnieni przedstawiciele Najwyższej Izby Kontroli mają prawo do przetwarzania danych osobowych, w tym danych, o których mowa w art. 27 ust. 1 ustawy, jeżeli jest to niezbędne do przeprowadzenia kontroli. Dostęp Najwyższej Izby Kontroli do dokumentów i materiałów potrzebnych do ustalenia stanu faktycznego w zakresie kontrolowanej działalności, lecz zawierających informacje stanowiące tajemnicę ustawowo chronioną może być wyłączony lub ograniczony jedynie na podstawie innych ustaw. Upoważniało to przedstawicieli NIK do przetwarzania danych osobowych, w tym danych, o których mowa w cytowanym art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, tj. danych wrażliwych ujawniających m.in. pochodzenie rasowe, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym. Z drugiej strony kierownicy jednostek podlegających kontroli mają obowiązek przedkładać na żądanie Najwyższej Izby Kontroli wszelkie dokumenty i materiały niezbędne do przygotowania lub przeprowadzenia kontroli, a także umożliwić dostęp do baz danych, co w konsekwencji mogło prowadzić do nadużyć ze strony urzędników kontrolujących, interpretujących rozszerzająco nieprecyzyjny zapis ustawy. Należy także dodać, że tak ogólnikowo zbudowany przepis umożliwiający bez ograniczeń pozyskiwanie danych o obywatelach był niezgodny z art. 51 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że ˝władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym˝. W konsekwencji jest on także niezgodny z art. 2 konstytucji, w myśl którego ˝Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej˝. Ponadto tak zredagowany przepis obligowałby do nowelizacji kilkudziesięciu ustaw ustanawiających prawną ochronę różnych informacji, tak aby spełnić wymóg, który był ustanowiony w art. 29 ust. 2. Mogło to zająć dość długi okres, tym bardziej że mogło to nastąpić, pod warunkiem że zdecydowałby się na to którykolwiek z podmiotów uprawnionych do inicjatywy ustawodawczej, a który mógł także zbierać i przetwarzać dane osobowe. Dlatego też art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. i w nowym brzmieniu, które zacytuję: ˝przetwarzania danych osobowych, z wyjątkiem danych ujawniających poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, jak również danych o kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym˝, w sposób jednoznaczny określa, jakie dane osobowe mogą być pozyskiwane i przetwarzane w trakcie kontroli. Ten zapis jest zgodny z konstytucją i nie obliguje do zmian w innych ustawach. Dlatego też klub Platformy Obywatelskiej pozytywnie opiniuje wyżej wymieniony artykuł i będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy o Najwyższej Izbie Kontroli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)