Mówca: Anna Bańkowska
Data: 2015-09-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt ustosunkować się w imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej do sprawozdania Komisji Polityki Społecznej zawartego w druku nr 3909. Na początek chciałabym powiedzieć, że Komisja do Spraw Kontroli Państwowej otrzymała dzisiaj informację o wynikach kontroli NIK dotyczącej koordynacji polityki rodzinnej w Polsce. Muszę przyznać, że jest to materiał, na kanwie którego można byłoby prowadzić dyskusję dotyczącą takich zmian w prawie, jakie dzisiaj stanowimy. Otóż w dokumencie tym jest zawarte sformułowanie, że problematyka dotycząca polityki prorodzinna jest obszernie opisana, jednak w ograniczonym stopniu jest to wykorzystywane przez rząd do kreowania i prowadzenia skutecznej oraz efektywnej polityki rodzinnej. Zagadnienia dotyczące polityki rodzinnej - czytamy - rozproszone są w wielu dokumentach strategicznych, zarówno długo-, jak i średniookresowych, z których nie wynika spójna koncepcja działań. Poszczególne instrumenty polityki wprowadzane są doraźnie - nie jako elementy dobrze określonej i konsekwentnie realizowanej, monitorowanej, analizowanej polityki publicznej. Zdaniem NIK zarządzanie tymi instrumentami odbywa się głównie kasowo. Podkreślam: kasowo - to jest nasz ból, ból posłów z Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Opracowany w 2013 r. przez Rządową Radę Ludnościową projekt raportu zawierający całościowe założenia polityki ludnościowej do tej pory nie został rozpatrzony przez Radę Ministrów, a polityka rodzinna jako zadanie nie występuje w Wieloletnim Planie Finansowym Państwa, z którego została usunięta w 2013 r. Konsekwencją nieokreślenia zakresu polityki rodzinnej jest brak podstaw do precyzyjnego ustalenia, jakie działania się na nią składają i jak wpływają na osiągnięcie celów strategicznych, bo tych celów praktycznie nie ma. Skracam tę charakterystykę ze względu na czas, ale muszę jeszcze powiedzieć, że nawet w klasyfikacji budżetowej, jak zaznacza NIK, nie zostały całościowo odzwierciedlone nakłady państwa na rzecz rodziny. W rezultacie nie istnieją wiarygodne dane pozwalające określić rzeczywistą wielkość nakładów państwa na politykę rodzinną. Również w GUS-ie dane te prezentowane są fragmentarycznie. Brak jest w Polsce koordynacji polityki rodzinnej, a kształtowanie poszczególnych działań jest rozproszone resortowo, za małe są też uprawnienia koordynacyjne ministra pracy. Tylko na to mi pozwala wyznaczony czas. Chciałabym powiedzieć, iż tak właśnie jest, że nowelizujemy prawo pod wpływem ekstrasytuacji, które się zdarzą. Poszczególne partie się ścigają, kto pierwszy, ten lepszy, kto wyjdzie z pomysłem, żeby zrobić propagandę wyborczą. I mamy taką oto sytuację, że wprowadzane są przepisy dotyczące świadczeń rodzinnych, które równocześnie nie są kompatybilne z przepisami ustawy o świadczeniach z tytułu choroby i macierzyństwa itd. Oczywiste jest, że ta nowelizacja jest niezbędna ze względu na to, że wiemy, co się działo na rynku - mówię o dzisiaj zmienianej ustawie - że były osoby, które w prosty sposób nadużywały prawa, co musiało budzić niezadowolenie i strach u innych, tych, którzy muszą łożyć na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, albo tych, którzy są już starzy i czerpią z niego pożytki na skutek tego, że kiedyś na niego łożyli. Tu nie może być niesprawiedliwości, ale równocześnie nie może być tak, że incydentalnie rzekomo naprawia się prawo, a zapomina się o różnych kwestiach dotyczących ludzkich spraw, o tym, że powinny być okresy przejściowe, bowiem zmiany nie mogą zaskakiwać kobiet w ciąży prowadzących działalność gospodarczą, w tym momencie niesłusznie karanych, dlatego że je ta rzekoma sprawiedliwość pod kątem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotknęła w trakcie ciąży. Dlatego też uważam - nie mam czasu na omówienie całości - że zmiana polegająca na przesunięciu terminu wejścia ustawy w życie jest jak najbardziej celowa. Uważam również za zasadne poparcie wniosku mniejszości, który został złożony przez panią marszałek Nowicką, a który wynika z projektu ustawy, który też miałam zaszczyt podpisać razem z grupą posłów SLD. Kończąc, chcę wygłosić następującą konstatację. Trzeba przyjąć ten projekt ustawy, ale jest to nauczka na przyszłość. Bez przerwy poprawiamy, przed chwilą zostały poprawione przepisy dotyczące Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Można by było powiedzieć: A nie mówiliśmy? Trzeba się zastanowić, kiedy kreuje się prawo, trzeba nadać temu głęboki zamysł, a nie robić to ad hoc, a potem zmieniać prawo po krótkim czasie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)