Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2026-03-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowna Pani Minister! Wysoka Izbo! Projekt ustawy ma na celu uporządkowanie i doprecyzowanie przepisów dotyczących przeciwdziałania przemocy w miejscu pracy. W szczególności mówi o mobbingu, dyskryminacji, molestowaniu oraz molestowaniu seksualnym. Oczywiście istnieje potrzeba wprowadzenia zmian. To wynika m.in. z rosnącej świadomości społecznej, rozwoju nowych form pracy, tak jak chociażby praca zdalna, czy licznych trudności interpretacyjnych i praktycznych, jakie pojawiają się przy stosowaniu dotychczasowych regulacji. Projektowane przepisy mają na celu zwiększenie przejrzystości prawa, poprawę jego funkcji informacyjnej. Ustawodawca dąży do tego, żeby zarówno pracownicy, jak i pracodawcy mieli jasność co do tego, jakie zachowania są niedopuszczalne, a jakie mieszczą się w granicach dopuszczalnych relacji pracowniczych. Projekt opiera się także na dorobku orzecznictwa sądowego oraz ustaleniach doktryny i nauk, takich jak psychologia pracy czy socjologia, co pozwala lepiej oddać rzeczywisty charakter zjawisk występujących w środowisku pracy. Jednym z głównych kierunków zmian jest doprecyzowanie definicji dyskryminacji. Ponadto projekt przewiduje modyfikację definicji dyskryminacji bezpośredniej, tak aby była ona zgodna z regulacjami europejskimi. Kolejnym istotnym elementem projektu jest ujednolicenie pojęcia molestowania i molestowania seksualnego. Przyjęto, że oba te zjawiska mogą przejawiać się w formie działań fizycznych, werbalnych i pozawerbalnych. Zmiana ta ma na celu odzwierciedlenie rzeczywistych form naruszeń, jakie występowały w praktyce, oraz zapewnienie spójności regulacji prawnych w tym zakresie. Projekt przewiduje również zmiany w zakresie roszczeń przysługujących osobom dotkniętym nierównym traktowaniem. Wprowadza wyraźne rozróżnienie pomiędzy odszkodowaniem za szkodę majątkową a zadośćuczynieniem za krzywdę niematerialną, co ma na celu dostosowanie przepisów do utrwalonych konstrukcji prawa cywilnego oraz zwiększenie spójności orzecznictwa. Istotną zmianą jest także wzmocnienie ochrony pracowników przed działaniami odwetowymi. Projekt zakłada, że pracownik korzystający ze swoich uprawnień będzie chroniony niezależnie od tego, czy naruszenie miało miejsce rzeczywiście, o ile działał w dobrej wierze. Ważnym elementem projektu jest także doprecyzowanie zasad rozkładu ciężaru dowodu. Pracownik będzie zobowiązany jedynie do uprawdopodobnienia naruszenia, natomiast na pracodawcy będzie spoczywał obowiązek wykazania, że do naruszenia nie doszło. Przepisy wprowadzają także bardziej szczegółowe obowiązki pracodawcy w zakresie przeciwdziałania naruszeniom. Obejmują one działania o charakterze prewencyjnym, wykrywanie nieprawidłowości, odpowiednie reagowanie, także wsparcie osób dotkniętych negatywnymi zjawiskami. Znaczące zmiany dotyczą także definicji mobbingu. Projekt upraszcza tę definicję, wskazuje, że kluczową cechą mobbingu jest uporczywe nękanie pracownika. Jednocześnie zostało doprecyzowane, że zachowania te muszą mieć charakter powtarzalny lub stały, a nie incydentalny. Wprowadzono także rozróżnienie pomiędzy mobbingiem a dopuszczalnymi działaniami pracodawcy, takimi jak uzasadniona krytyka pracy czy egzekwowanie obowiązków. Nowe przepisy przewidują również wprowadzenie minimalnej wysokości zadośćuczynienia za mobbing. Dodatkowo pracodawca, który wypłaci takie świadczenie, będzie mógł dochodzić zwrotu od osoby odpowiedzialnej za stosowanie mobbingu. Nowością w projektowanych przepisach jest także wprowadzenie obowiązku tworzenia regulaminów określających zasady przeciwdziałania naruszeniom w miejscu pracy. Regulaminy te będą obejmować m.in. procedury postępowania oraz działania prewencyjne i będą wymagane w podmiotach, które zatrudniają co najmniej dziewięciu pracowników. Projekt wprowadza także zmiany w procedurze sądowej. Zakłada, że sprawy dotyczące mobbingu, dyskryminacji oraz naruszenia dóbr osobistych pracownika będą rozpatrywane przez sądy rejonowe, niezależnie od wartości przedmiotu sporu. Ma to uprościć postępowanie i zwiększyć dostępność wymiaru sprawiedliwości dla pracowników. Podsumowując, projektowana nowelizacja zmierza do kompleksowego wzmocnienia ochrony pracowników przed niepożądnymi zjawiskami w miejscu pracy. Poprzez chociażby doprecyzowanie różnych definicji, wprowadzenie nowych instrumentów prawnych oraz zwiększenie obowiązków pracodawców ustawodawca dąży do stworzenia bardziej przejrzystego i skutecznego systemu przeciwdziałania przemocy i nierównemu traktowaniu w zatrudnieniu. Klub Parlamentarny Polska 2050 deklaruje poparcie dla tego projektu. Dziękuję.