Mówca: Sprawozdawca Urszula Augustyn
Data: 2025-12-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Moi poprzednicy mówili o tym, że to była wyjątkowa sytuacja w komisji kultury, więc chcę powiedzieć, że jest jeszcze jedna taka wyjątkowa sytuacja w komisji kultury, która dotyczy tej uchwały, którą teraz mam zaszczyt w Wysokiej Izbie sprawozdawać. Zdziwiliby się państwo. To uchwała, która została zaproponowana przez młode pokolenie, przez młodego posła Adriana Witczaka, zapewne ze swoim środowiskiem, dotyczy 50-lecia powstania uniwersytetu trzeciego wieku. To 50 lat temu pierwsze uniwersytety trzeciego wieku powstały. Na początku roku, 26 marca bodajże, uchwałę upamiętniającą 50. rocznicę powstania pierwszego uniwersytetu trzeciego wieku w Polsce przyjął Senat. A my teraz taką klamrą kompozycyjną, chciałoby się powiedzieć, chcemy ten rok podsumować i zakończyć, i chcemy przyjąć taką samą uchwałę w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej. Zmienia się, proszę państwa, świat i my się zmieniamy. Dzisiejsi seniorzy i seniority zupełnie inaczej wyglądają niż nasi poprzednicy. A to dlatego, że są naprawdę pełni energii, twórczych pomysłów i chęci do działania. Pełnymi garściami czerpią więc z nauki, tworzą kulturę, włączają się w różne procesy społeczne. Są dla nas skarbnicą doświadczeń, wiedzy, umiejętności, z której pozwalają czerpać. Nawet powiedziałabym, że bardzo chcą, żeby z niej czerpać. Myślę, proszę państwa, że to jest jedyny moment, w którym ta uchwała mogłaby wybrzmieć w całości, więc pozwolę sobie szybciutko treść zaproponowanej przez komisję kultury uchwały przedstawić: ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie upamiętnienia 50. rocznicy powstania pierwszego uniwersytetu trzeciego wieku w Polsce W 2025 roku przypada pięćdziesiąta rocznica powołania pierwszego w Polsce uniwersytetu trzeciego wieku. Placówka ta powstała na warszawskich Bielanach z inicjatywy prof. Haliny Szwarc i od pół wieku nieprzerwanie prowadzi działalność edukacyjną i społeczną. Jej powstanie zapoczątkowało ruch, który z czasem objął niemal cały kraj. Oznaczało to początek jednej z najbardziej wyjątkowych form edukacji dorosłych na świecie. Uniwersytety trzeciego wieku stworzyły nową przestrzeń dla aktywności osób starszych oraz połączyły w sobie misję kształcenia, integracji i solidarności społecznej. Dziś działa w Polsce prawie siedemset takich organizacji, skupiających ponad dwieście tysięcy słuchaczy. Są one nie tylko instytucjami edukacyjnymi, ale także miejscami budowania więzi międzypokoleniowych, otwartymi na współpracę z uczelniami wyższymi, samorządami, instytucjami kultury i organizacjami obywatelskimi. Od początku swojej działalności uniwersytety trzeciego wieku kształtowały nowe spojrzenie na rolę seniorów w społeczeństwie. Zmieniały stereotypowy obraz starości oraz podkreślały aktywność, kompetencje i społeczne zaangażowanie osób starszych. Wniosły znaczący wkład w rozwój polityki senioralnej w Polsce, szczególnie po roku 1989. Uczyniły z seniorów współtwórców życia publicznego i uczestników kultury obywatelskiej. Wkład ruchu uniwersytetów trzeciego wieku jest widoczny zarówno w obszarze edukacji ustawicznej, jak i w kształtowaniu solidarności międzypokoleniowej. Dzięki tej działalności setki tysięcy osób starszych mogły rozwijać swoje zainteresowania, zdobywać nowe umiejętności, utrzymywać aktywność intelektualną i społeczną, a zarazem dzielić się doświadczeniem z młodszymi pokoleniami. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wyraża najwyższe uznanie dla dorobku uniwersytetów trzeciego wieku. Podkreśla ich znaczenie dla umacniania wspólnoty obywatelskiej, integracji społecznej oraz budowania więzi międzyludzkich. Edukacja i aktywizacja osób starszych, realizowane przez uniwersytety trzeciego wieku, stanowią wzór solidarności i dowód, że rozwój człowieka nie kończy się wraz z upływem czasu. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej pragnie wyrazić wdzięczność wszystkim osobom, które przez pięćdziesiąt lat współtworzyły i rozwijały ruch uniwersytetów trzeciego wieku w Polsce - wykładowcom, organizatorom i słuchaczom. Ich praca i zaangażowanie budują trwały fundament społeczeństwa opartego na szacunku, dialogu i współpracy pokoleń˝. Szanowni Państwo! Mam nadzieję, że w takiej formie wyrazicie państwo także swój zachwyt dla bardzo aktywnych środowisk senioralnych i przyjmiecie tę uchwałę. Dziękuję. (Oklaski)