Mówca: Zofia Czernow
Data: 2017-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie projektu ustawy prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, druk nr 1563. Z dniem 1 stycznia br. weszła w życie ustawa o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, która wprowadziła zmiany w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W praktyce zmiany te, zwłaszcza dotyczące art. 28 i art. 175 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, okazały się nieprecyzyjne i wymagają uzupełnienia. Zasadniczym celem projektu ustawy jest usunięcie wątpliwości w stosowaniu prawa przez doprecyzowanie wprowadzonych zmian i zapewnienie jego spójności. Zgodnie z ustawą Prokuratoria Generalna może przejąć zastępstwo w postępowaniach przed sądami administracyjnymi na wniosek jednego z następujących podmiotów: organu administracji rządowej, jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, podmiotu reprezentującego Skarb Państwa. Zastępstwo Prokuratorii Generalnej ma zawsze charakter fakultatywny. Zmiana w art. 28 wprowadzona z dniem 1 stycznia br. uwzględnia jedynie, że Prokuratoria Generalna może podejmować czynności za Skarb Państwa, pomija natomiast możliwość pełnienia zastępstwa za organy administracji rządowej oraz państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Ta oczywista niespójność wymaga zmiany, która dokonywana jest w procedowanym projekcie ustawy. Kolejna nieścisłość powstała w art. 175 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w którym wskazano, że przymus adwokacko-radcowski dotyczący sporządzenia skargi kasacyjnej nie ma zastosowania w sprawie, w której radca Prokuratorii Generalnej jest stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem. Tymczasem radca Prokuratorii Generalnej w ramach wykonywanego zastępstwa nie działa na podstawie pełnomocnictwa, lecz umocowania ustawowego. W celu uniknięcia wątpliwości rozszerzono zapisy w art. 175 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które w sposób jasny i precyzyjny regulują te kwestie. Ponadto projekt ustawy uchyla art. 286 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wprowadzał możliwość uzyskania odszkodowania od organu, który wydał decyzję, w sytuacji gdy sąd w orzeczeniu uchyli zaskarżoną decyzję, a organ rozpatrując sprawę ponownie, umorzy postępowanie bądź stwierdzi nieważność aktu lub ustali przeszkodę prawną uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu. Uchylenie tego artykułu w praktyce oznacza, że sprawy odszkodowawcze rozpatrywane będą wyłącznie w oparciu o art. 417 1 Kodeksu cywilnego, który obecnie jest już podstawowym aktem prawnym w sprawach odszkodowań. Wprowadzone zmiany w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie budzą wątpliwości merytorycznych, natomiast powstałe błędy i niejasności są skutkiem nadmiernego pośpiechu przy rozpatrywaniu projektów na wszystkich etapach legislacji i braku należytej troski o jakość stanowionego prawa. Niestety stało się to już regułą postępowania, ze szkodą dla polskiego systemu prawnego. Nie do przyjęcia jest propozycja braku vacatio legis. Uzasadnieniem propozycji jest potrzeba jak najszybszego usunięcia wątpliwości, a przecież już prawie pół roku minęło, odkąd te niejasności istnieją. Nie jest to przekonujące uzasadnienie. Zdaniem Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wdrożenie projektu ustawy wymaga przynajmniej 14-dniowego vacatio legis i taką poprawkę składam w imieniu klubu. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)