Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2014-06-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Twój Ruch popiera ten projekt i będzie za skierowaniem go do dalszych prac w komisji. Szkoda, tak jak mówiła moja przedmówczyni, że to trwało tak długo. Przede wszystkim ten projekt był przygotowywany całe lata, zarówno na poziomie Ministerstwa Finansów, jak i Ministerstwa Gospodarki, i bliżej nieokreślone kłopoty w komunikacji pomiędzy tymi ministerstwami spowodowały tak dużą zwłokę, jeśli chodzi o kredyt, na który czeka bardzo dużo osób, szczególnie osób w podeszłym wieku mających niskie świadczenia emerytalne i rentowe. Omawiany dziś rządowy projekt ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym, zawarty w druku nr 2392, ma na celu stworzenie w polskim prawodawstwie rozwiązań umożliwiających instytucjom finansowym oferowanie odwróconego kredytu hipotecznego. Wprowadzenie takiej możliwości ma na celu stworzenie szansy dla osób posiadających kapitał zgromadzony w środkach trwałych na upłynnienie go, zamianę w środki finansowe wykorzystywane na bieżące życie przy jednoczesnym braku utraty możliwości użytkowania nieruchomości. To jest zasadnicza korzystna różnica w stosunku do tego, co dzisiaj potocznie nazywa się kredytem odwróconym, a co faktycznie jest rentą dożywotnią. W tamtym przypadku nieruchomość bezpowrotnie przechodzi w ręce wypłacającego rentę, zresztą na podstawie archaicznych przepisów Kodeksu cywilnego, jeszcze z okresu PRL-u, wykorzystywanego w tej chwili w trochę innym sensie, niż to było w założeniach ówczesnych władz, tworzących przepisy dotyczące renty dożywotniej raczej na potrzeby pojedynczych rolników przekazujących swoje gospodarstwa następcom. W związku z tym wprowadzenie prawnej możliwości zawierania umowy odwróconego kredytu hipotecznego jest to zasadne rozwiązanie, które pomoże obywatelom samodzielnie zatroszczyć się o ich własne dobro. Kredyt ten to bowiem nic innego jak zagwarantowanie sobie wypłaty świadczenia, w zależności od umowy jednorazowo lub w określonych ratach, w zamian za obciążenie nieruchomości, którą się posiada. Przy tak istotnym elemencie potrzeba uporządkowania przepisów, które dają taką możliwość, wydaje się bardzo istotna. Ustawa ta pozwoli uzyskać odpowiednie bezpieczeństwo tego typu transakcji i chronić majątki Polaków, którzy zdecydują się na taką formę kredytowania. Niestety pod tym względem wątpliwość nasza jest taka, jak już mówiłem, że regulujemy tu jedynie ten klasyczny odwrócony kredyt hipoteczny, nie starając się w kompleksowy sposób uregulować tego segmentu rynku, a więc pochylić się również nad utworzeniem kompleksowych przepisów dotyczących rent dożywotnich. W omawianym projekcie wnioskodawcy zwracają uwagę na zwiększającą się długość życia, starzejące się społeczeństwo czy niski poziom świadczeń emerytalnych w znacznej mierze spowodowany również zapaścią, niewydolnością ZUS-u. Być może w ciągu najbliższych lat czeka nas istotne obniżenie realnych świadczeń emerytalnych, tak że kwestia możliwości zdobycia dodatkowych środków na życie, szczególnie przez osoby starsze, zasługuje na kompleksowe uregulowanie. Kredytobiorców według projektu ustawy chronić mają m.in. nałożony obowiązek odpowiedniego informowania ich przez kredytodawców o warunkach zawarcia umowy odwróconego kredytu hipotecznego, umożliwienie kredytobiorcy odstąpienia od umowy, zagwarantowanie prawa do przedterminowej spłaty kredytu oraz ograniczenie możliwości wypowiedzenia umowy przez kredytodawcę do określonych w ustawie sytuacji. Również spadkobiercy, i to jest istotna różnica w stosunku do renty dożywotniej, będą mieli możliwość spłaty kredytu i zachowania, co najważniejsze, prawa do nieruchomości lub otrzymania różnicy wynikającej z rozliczenia odwróconego kredytu hipotecznego. Projektodawcy ujęli w projekcie ustawy także przepisy gwarantujące odpowiednią wycenę nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zapewnienie odpowiedniego osadzenia w polskim prawodawstwie przepisów o odwróconym kredycie hipotecznym pozwoli na funkcjonowanie na polskim rynku formy świadczenia pieniężnego wypłacanego dożywotnio w zamian za prawo do własności posiadanego lokalu. Dzięki nowym przepisom nastąpi wzrost liczby dostępnych ofert alternatywnych do klasycznych rent czy emerytur. Ponieważ kredyty będą oferowane przez banki, liczymy również na to, że konkurencja, która powstanie na tym rynku, doprowadzi pewnie z czasem do tego, że warunki oferowane kredytobiorcom będą na dobrym poziomie. Twój Ruch będzie popierał dalsze prace w komisjach nad tym projektem. Dziękuję bardzo.