Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Pani Minister! Wysoka Izbo! Przystępujemy dzisiaj do procedowania nad projektem ustawy wprowadzającej istotne zmiany w ustawie o obywatelstwie polskim w zakresie zasad, warunków oraz trybu nabywania i utraty obywatelstwa polskiego, potwierdzenia jego posiadania lub utraty, a także właściwości organów w tych sprawach. Na pierwszy rzut oka zgodzić by się należało, że celem nowelizacji ustawy jest stworzenie warunków sprzyjających pełniejszej integracji cudzoziemców przed przyznaniem im obywatelstwa polskiego. Nie można zanegować społecznych oczekiwań, by każdy nowy obywatel naszego kraju nie wnosił do niego swojej niechlubnej historii wykroczeń i przestępstw. Niemniej, aby dokonać racjonalnej i rzetelnej oraz pogłębionej analizy, należy szerzej spojrzeć na procedowane dzisiaj na tej sali proponowane regulacje. Już na wstępie nie można zgodzić się z projektodawcami co do wydłużenia okresu wymaganego do uznania cudzoziemca za obywatela polskiego z 3 do 10 lat. Już sam fakt określenia górnej granicy nie może z urzędu przesądzić ani zagwarantować stałego i trwałego związku cudzoziemca z państwem i polskim społeczeństwem, a tym bardziej w żadnym razie nie będzie to stanowić gwarancji, iż po tak wydłużonym okresie cudzoziemiec nie popełni czynu karalnego na terenie naszego kraju. Snując rozważania nad tym rozwiązaniem, należy wziąć pod uwagę sytuację demograficzną naszego kraju, jak i potrzeby rynku pracy w naszej ojczyźnie. Dlatego też należy tu postępować rozważnie, racjonalnie, ale też odpowiedzialnie. Faktyczną więź pomiędzy cudzoziemcem a wspólnotą państwową uzasadnia nie tylko określony w przepisach okres pobytu, lecz przede wszystkim chęć zintegrowania się ze wspólnotą państwową. Istotnie obywatelstwo jest przede wszystkim przynależnością do wspólnoty politycznej, historycznej, kulturowej i aksjologicznej, z czym rzeczywiście wiąże się nie tylko katalog uprawnień, lecz także obowiązek ponoszenia odpowiedzialności i dbałość o dobro wspólne, jakim jest i być powinna Rzeczpospolita Polska. Problematyczny wydaje się zapis w odniesieniu do sytuacji uzyskania obywatelstwa polskiego poprzez fakt pozostawania w związku małżeńskim. Dyskusji poddać należy, czego mój klub nie neguje, formę organizacji egzaminu z zakresu władania językiem polskim. Nie należy lekceważyć zastrzeżeń projektodawców ustawy w odniesieniu do, jak to wskazano, asymilacji i pełnego uczestniczenia w życiu społeczno-gospodarczym. Niemniej w tym zakresie zachować należy zdrowy rozsądek i równowagę, tak aby z jednej strony nie zniechęcić częstokroć wartościowych i wykształconych jednostek, a z drugiej zaś strony nie otworzyć szeroko drzwi dla jednostek przypadkowych, szukających szczęścia, a nawet być może schronienia. Pragnę zauważyć, na co należy zwrócić uwagę, że w Polsce mamy wyspecjalizowane służby i organy państwa, które na podstawie już obowiązujących przepisów prawa mogą i potrafią już na samym wstępie zgłoszenia akcesu przez obcokrajowca do uzyskania obywatelstwa polskiego przeprowadzić szczegółowe i wnikliwe postępowanie, gwarantujące zobrazowanie prawdziwych intencji cudzoziemca ubiegającego się o polskie obywatelstwo. Zgadzamy się z projektodawcami ustawy, że obywatelstwa polskiego nie można przyznawać zbyt szybko, ale podejmując decyzje, musimy brać pod uwagę wiele aspektów, pamiętając, że interes państwa polskiego i jego obywateli jest najważniejszy. Panie i Panowie Posłowie! (Dzwonek) Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Trzecia Droga decyzję w sprawie projektu ustawy podejmie podczas głosowania. Dziękuję za uwagę.