Mówca: Jerzy Jachnik
Data: 2016-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zaproponowany projekt zmian Kodeksu postępowania karnego zakłada przede wszystkim znowelizowanie art. 90 Kodeksu postępowania karnego, chodzi o udział organizacji społecznych w postępowaniu sądowym, zmianę warunków wyłączenia jawności rozpraw zawartych w art. 360 k.p.k., wprowadza zmianę, jeśli chodzi o udział mediów w postępowaniach sądowych - art. 357 i zmiany zakresu i zasad dotyczących tajemnicy lekarskiej. Z oczywistych względów skupimy się na art. 90 k.p.k., czyli udziale organizacji pozarządowych w procesie karnym. Ten zamysł projektodawcy należy przyjąć z aprobatą. Przedstawiona propozycja zmiany regulacji zawartej w art. 90 k.p.k. stwarza szansę ożywienia instytucji przedstawiciela społecznego w procesie karnym. W naszej ocenie oznacza to dobry początek. Warto byłoby jednak rozważyć dalsze rozszerzenie uprawnień przedstawiciela społecznego, w szczególności poprzez wyraźne przyznanie mu prawa do inicjatywy dowodowej oraz prawa do wniesienia apelacji czy też kasacji. Moje zdumienie wywołuje fakt, że w pierwszym czytaniu Nowoczesna, Platforma, PSL, chlubiące się w tej kadencji rzekomą walką o demokrację, broniły tak zawzięcie stalinowskiej procedury karnej (Oklaski), uparcie twierdząc, że dotychczasowa regulacja jest wystarczającym gwarantem prawidłowego procesu. Dzisiaj zresztą Platforma Obywatelska to powtórzyła. Może w takim razie zmieńcie państwo nazwę z Komitetu Obrony Demokracji na Komitet Obrony Stalinizmu. (Oklaski) Może po prostu chcecie nowego i nowoczesnego stalinizmu? Czyżbyście nie wiedzieli, że dotychczasowa treść art. 90 k.p.k. jest tworem z tamtego okresu? A może pan przewodniczący Petru ma takie same kłopoty z określeniem czasu powstania art. 90 k.p.k., jakie miał, jeśli chodzi o czas powstania konstytucji? Może odpowiecie, czemu tak zgodnie boicie się udziału czynnika społecznego w procedurze karnej, a tyle mówicie o demokracji. Przecież dobrze wiecie, że od 26 lat żyjecie w państwie waszej, a nie obywateli, demokracji i prawa. Pytam was, skąd w was tyle cynizmu w obronie pseudodemokracji? Przecież każdy średnio rozgarnięty obywatel jest w stanie zrozumieć, że w obecnym kształcie prawnym instytucja przedstawiciela społecznego uregulowana w art. 90 jest w praktyce instytucją martwą i ma w istocie charakter fasadowy, więc dziwię się, że nie wie tego prawnik Myrcha. Dobrze też wiecie, czemu miał służyć ten artykuł, a jak nie, to wam powiem. Służył spędzaniu robotników z zakładów pracy na pokazowe procesy. Odniosę się do projektowanej treści art. 360 dotyczącej wyłączenia jawności ze względu na ważny interes pokrzywdzonego lub świadka. Ma to następować na wniosek tej osoby, zaś w przypadku oskarżonego wyłączenie jawności rozprawy ze względu na ważny interes prywatny mógłby nastąpić tylko za zgodą prokuratora. Nasuwa się zasadnicze pytanie o powody, dla których różnicuje się, różnie traktuje się uczestników w postępowaniu sądowym. Należy zapytać, dlaczego i na jakiej podstawie prawnej wbrew zasadzie domniemania niewinności autorzy projektu zakładają z urzędu słabszą ochronę interesu prywatnego oskarżonego od ochrony interesu świadka czy pokrzywdzonego. Przecież akt oskarżenia nie oznacza skazania. Pozytywnie jednak należy ocenić propozycję przewidującą poddanie kontroli zażaleniowej postanowienia sądu w przedmiocie wyłączenia jawności. Zakresu jawności rozprawy dotyczą również propozycje zmian w art. 181 k.p.k. w związku ze zmianami w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawie o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Proponowane zmiany w art. 181 § 1 zdanie drugie przewidują odesłanie do wypadków, w których lekarz i lekarz dentysta lub osoba wykonująca zawód medyczny zostają zwolnieni z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej obejmującej informacje związane z pacjentem przez samego pacjenta, jego przedstawiciela ustawowego, a w przypadku śmierci pacjenta - przez osobę bliską, przy braku sprzeciwu innej osoby bliskiej. Nasz sprzeciw wywołuje propozycja zamieszczenia w k.p.k. rozwiązania zawartego w art. 181 § 1a. Z unormowania proponowanego w tym przepisie wynika, że w przypadku zwolnienia lekarza z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej przez pacjenta, jeżeli inna bliska osoba temu się nie sprzeciwia, osoba, której zgoda uwarunkowuje zwolnienie z tajemnicy zawodowej, ma prawo do rozpowszechniania publicznie okoliczności nią objętych, jeżeli ich ujawnienie nastąpiło na rozprawie, która przebiegała z wyłączeniem jawności. Takie unormowanie jest sprzeczne z treścią art. 241 § 2 k.p.k. Możemy przypuszczać, że intencją tej zmiany jest umożliwienie ujawnienia rodzinie danych o ich krewnych i dochodzenia ewentualnych roszczeń w sprawach błędów lekarskich. Trzeba jednak uwzględnić, że istnieją (Dzwonek) choroby, o których pacjent nie chce czy zmarły nie chciał informować najbliższej rodziny. Już kończę, panie marszałku. Pacjent powinien mieć zatem prawo, czego w treści brak, do zastrzeżenia, których chorób ujawnić nie chce, podobnie też zmarły. Z tego względu będziemy przeciwko tej zmianie, natomiast pozostałe zmiany klub Kukiz’15 poprze. Dziękuję.