Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2013-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Na początku chciałbym zaapelować, szczególnie do pana posła Łopaty: jeżeli żongluje wskaźnikami procentowymi, pokazuje wzrost PKB Niemiec i przyrównuje go do wzrostu PKB Polski, to niech powie, co się kryje za 1% PKB Niemiec w stosunku do 1% PKB Polski, bowiem 1% PKB Niemiec to jest ok. 110 mld zł, a my na 110 mld zł musielibyśmy mieć 7-procentowy wzrost PKB. Wtedy moglibyśmy równolegle wzrastać. Niestety tak nie jest, nad czym ubolewam. Ale teraz wracam do sprawy. Budżet roku 2012 był, jak się okazuje, preludium do tego, z czym mamy dzisiaj do czynienia, a więc do poważnej sytuacji związanej z sytuacją finansów publicznych. Budżet został zrodzony z grzechem pierworodnym, bowiem nie konsultowano go z członkami Komisji Trójstronnej, a szczególnie z czynnikiem społecznym reprezentowanym przez wszystkie centrale związków zawodowych. Rząd w tym grzechu trwa do dnia dzisiejszego. Finał jest taki, że Komisja Trójstronna nie funkcjonuje, a na wrzesień zapowiadane są masowe protesty społeczne. Wrócę jednak do samego budżetu. Mieliśmy jego cztery wersje. Najpierw była wersja wyborcza, we wrześniu roku 2011, która nigdy nie była przedmiotem obrad Wysokiej Izby. Po wyborach, jak się okazało, nad czym ubolewam, zwycięskich dla koalicji rządzącej, mieliśmy do wyboru trzy warianty. Wybrano ten środkowy, zdaniem wybierających, a więc rządzących, najlepszy, najbardziej optymalny, najbardziej oddający aktualną sytuację finansów publicznych, sytuację gospodarczą Polski. I co? Okazuje się, że nie był to optymalny wybór. Przypomnę, że nasza ocena, w momencie kiedy debatowaliśmy nad tym projektem ustawy budżetowej, była jednoznacznie negatywna. Chodziło nie tylko o sam fakt, żeby być przeciw, ale o podkreślenie nierzetelnych wyliczeń i wirtualnych wielkości, które pojawiły się w tymże projekcie budżetu. Uznaliśmy go za powierzchowny, przyczynkarski, antyrozwojowy, bowiem w tym dokumencie nie można było przeczytać choćby o jednym elemencie rozwojowym. Przez ministra finansów przedstawiony był momentami w sposób wręcz krotochwilny, nie do końca odpowiadający powadze sprawy, a budżet państwa przecież jest najważniejszym dokumentem przyjmowanym każdego roku przez Sejm Rzeczypospolitej. Był to pierwszy budżet w historii dwudziestolecia Rzeczypospolitej, który był wynikiem kontynuacji działalności tej samej koalicji, i ubolewam nad tym, że nadal nie mamy tu odpowiedzi na podstawowe pytanie: Jaka jest strategiczna myśl autorów tego budżetu, a więc rządzącej koalicji? Niestety kolejny budżet, budżet roku 2013, też nie odpowiedział na to pytanie. Oczywiście w dokumentach budżetowych z ostatnich dwóch lat i wcześniejszych można doczytać, że poza rosnącym fiskalizmem, tj. rząd wielkości od 0,5 do 1 punktu procentowego, dzisiaj mamy już powyżej 18%, nic istotnego, co by pobudzało przedsiębiorczość i wzrost gospodarczy, w tych budżetach nie pojawiło się. A więc w sposób zastraszający rośnie tempo zadłużenia. W każdym roku w okresie 6 lat rządów Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego każdemu statystycznemu Polakowi dopisano ponad 2 tys. zł zobowiązań. Oczywiście jakbyśmy to przełożyli na pracujących, to jest to wielokrotnie więcej. Wyzerowano praktycznie wzrost produktu krajowego brutto, a przecież zaczynaliście państwo przy 6- czy 7-procentowym wzroście PKB. (Głos z sali: Prawie 7-procentowym.) Prawie 7-procentowym. (Głos z sali: Tak, tak.) Wirtualne były założenia dotyczące przychodów budżetu państwa. Wykonanie oczywiście jest poniżej założeń. Jeśli chodzi o przychody z podatku VAT, wykonano minus 12,2 mld zł, chociaż zastosowano wyższe stawki podatku VAT do wielu produktów. Podobnie jest z akcyzą - około 2 mld mniej niż planowano, mimo że zastosowano wyższe stawki na różne towary akcyzowe, takie jak: węgiel, koks, paliwa itd. Razem to jest około 1% PKB mniej przychodów budżetowych, niż oczekiwano. Podobnie z CIT i PIT. W przypadku PIT mamy przychód niższy od planowanego o 0,5 mld zł. Jest jeszcze nowy, oryginalny, nigdy do tej pory niestosowany w Polsce i w Europie, a rzadko w świecie, podatek, podatek od miedzi i srebra. Zakładano 1,8 mld, wykonano 1,5 mld. Jednak nie chodzi o wielkości, tu chodzi o niszczące działanie tego podatku na rozwój firmy. W roku 2013 ten podatek będzie stanowił 70% zysku firmy, a więc to nie jest podatek, który daje możliwości rozwojowe, to jest podatek niszczący przedsiębiorczość. Podając argumentację dotyczącą niewykonania tych przychodów, narzeka się, że spożycie społeczne zmalało o 1,3 punktu procentowego poniżej planu. Przecież nie mogło rosnąć spożycie społeczne, skoro zastosowano oszukańczą kwotową waloryzację emerytur i rent. Zaoszczędzono przy tym 1,5 mld zł, które nie wpłynęły na rynek, nie były elementem obrotu konsumpcyjnego. Zamrożono środki w funduszach świadczeń socjalnych, które były mniejsze i nie wpłynęły na obrót towarowy. Nastąpił spadek płac realnych o 1 punkt procentowy, a więc pracownicy mniej zarabiali niż w latach poprzednich, czyli mniej wydawali, bo mieli mniejsze możliwości. Nie waloryzowano progów podatkowych, zatem tym sposobem fiskalizm państwa w stosunku do osób fizycznych też wzrósł. A więc spożycie społeczne musiało maleć, bo Polacy pod rządami Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego po prostu ubożeją i tutaj nie należy szukać przyczyn własnych porażek. Wpłaty z dywidend, które ratowały budżet, były maksymalnie wysokie - 8,2 mld zł, wpłata z Narodowego Banku Polskiego, która w ogóle nie była bilansowana w tym budżecie - też 8,2 mld zł. Tak właściwie to jest 1% produktu krajowego brutto. Z czym wiąże się na przykład wpłata dywidendy z KGHM na poziomie 1,8 mld zł? Otóż z tym, że KGHM musiał 4 mld dywidendy wypłacić innym akcjonariuszom, w większości zagranicznym. Czy to jest polityka w interesie Rzeczypospolitej? Uważam, że to jest szkodnictwo gospodarcze. Ta polityka prowadzona w stosunku do przedsiębiorstw, szczególnie przedsiębiorstw państwowych, powoduje, że dług publiczny jest przenoszony na przedsiębiorstwa państwowe, na przedsiębiorstwa kontrolowane przez państwa, bowiem one zaciągają dług, gdyż są drenowane z pieniędzy w formie różnych dodatkowych podatków, ale także dywidend, które są nad wyraz wysokie. Obsługa długu publicznego - wzrost rok do roku to 6 mld zł. Tak właściwie jest to pełna konsumpcja wzrostu o 1 punkt procentowy VAT, z 22% na 23%. To jest więcej o około 3 mld zł niż podatek PIT, a więc podatek dochodowy od wszystkich obywateli Rzeczypospolitej. A więc my, Polacy, którzy rozliczamy się z fiskusem, nie jesteśmy w stanie obsłużyć długu publicznego, bowiem koszt tej obsługi jest większy niż nasze wpłaty do budżetu państwa. (Dzwonek) Obrona narodowa - niższe o 1,25 mld zł wykonanie. Planuje się w 2013 r. zdjęcie 3,3 mld zł. Fundusz Pracy - wpłacono na fundusz 11 mld zł w roku 2012 mimo rosnącego bezrobocia, wydatkowano na aktywne formy walki z bezrobociem kwotę 3,8 mld zł. To jest połowa tego, co wydano w roku 2010. Ja rozumiem, że na tym funduszu w ogóle nie ma pieniędzy. Na tym funduszu tylko mamy zapisy księgowe, bo te pieniądze już dawno zostały wydatkowane. Pan minister Kamysz prosił o pół miliarda złotych, bo widzi potrzebę uruchomienia tych aktywnych form walki z bezrobociem, a minister Rostowski mówi: nie, bo wie, że żeby wypłacić pół miliarda, musi zwiększyć dług publiczny. Oczywiście jest kilka innych jeszcze elementów, o których mógłbym mówić jako o argumentach na negatywną ocenę wykonania budżetu w roku 2012 i ona taką jest. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował przeciwko przyjęciu tego sprawozdania i przeciwko udzieleniu absolutorium rządowi za rok 2012. Jeśli chodzi o sprawozdanie z działalności Narodowego Banku Polskiego, pozytywnie oceniamy działalność Narodowego Banku Polskiego i Rady Polityki Pieniężnej. Uważamy, że elastyczne i rozważne były ich reakcje na zmieniającą się sytuację makroekonomiczną, może nawet zbyt elastyczne i zbyt uległe w stosunku do oczekiwań rządu, jednak jest to do zaakceptowania, bo celem było bezpieczeństwo finansów publicznych i ochrona własnej waluty, a więc najważniejsze zadania dla NBP i Rady Polityki Pieniężnej. I na koniec. Przyjmujemy także informację o poręczeniach i gwarancjach, bowiem nie budzi ona naszych żadnych zastrzeżeń. Dziękuję. (Oklaski)