Mówca: Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski
Data: 2013-12-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To jest, wbrew pozorom, bardzo ważne pytanie, bo nie chodzi tylko o to, czy... Mówiąc o tej sprawie, zawsze mówimy, że niech dadzą jacyś oni: Unia Europejska, MFW, ECB... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: EBC.) ...EBC, to byłoby łatwiej, bo nie jesteśmy członkiem i nie łożymy na EBC. Tylko może być taki moment, w którym, jeśli taka oferta wobec Ukrainy byłaby sformułowana, to społeczność międzynarodowa powie: proszę państwa, a co wy, Polska, na to, ile wy, Polska, chcecie do tego koszyka dorzucić? Wtedy to jest bardzo poważne pytanie. Jakimi środkami chcemy wesprzeć bardziej ofensywną, bardziej szczodrą politykę wobec Ukrainy? Bardzo proszę, aby wszystkie kluby to przemyślały... (Poseł Tomasz Makowski: I gwarancje reform.) ...dokładnie i może przyznały rację rządowi. Osobiście jestem w stanie sobie wyobrazić polską partycypację w pakiecie, w ofercie finansowej dla Ukrainy, ale nie Ukrainy z takim systemem politycznym i gospodarczym, jaki ma dzisiaj, bo już mówiłem, co się z tymi pieniędzmi wtedy stanie, tylko przyzna pan, panie pośle, że gdyby to były także nasze pieniądze, bardzo pilnie patrzylibyśmy, w jaki sposób zostaną one wydane. Apeluję o zgodę ponadpartyjną co do tej doktryny: wspólne pieniądze na reformy, ale nie na niezreformowaną Ukrainę. Pani poseł Olechowska oczywiście ma rację, że pierwsze dwa szczyty były mniej prominentne w sensie szczebla obecności. Ale to, że każdy kolejny przyciąga lepszą reprezentację szefów rządów i głów państw, jest najlepszy hołd dla tej inicjatywy, najlepszy dowód na jej ważność, na to, że trafiła w realną potrzebę. W tym miejscu odnotowuję i potwierdzam słowa pani minister Fotygi, że podczas swojej kadencji nie poparła koncepcji wzmocnionego sąsiedztwa, że ją odrzuciła... (Poseł Anna Fotyga: Uprawniłoby to...) ...i to oznacza, że coś, co pewnie by się inaczej nazywało, mogło powstać dwa lata wcześniej. My mieliśmy tę odwagę, aby zaproponować Partnerstwo Wschodnie, powstało dwa lata później, bo alternatywą nie było Partnerstwo Wschodnie albo członkostwo, bo za pani kadencji Ukraina nie przybliżyła się do członkostwa. Alternatywą dla Partnerstwa Wschodniego... (Poseł Anna Fotyga: Na pewno do stowarzyszenia się przybliżyła.) ...nie jest członkostwo tylko nic. (Poseł Anna Fotyga: Nieprawda.) Może byłoby inaczej, pani poseł, bo ja się zgadzam z panią, jeżeli chodzi o to, jak powinno być, chyba się zgadzamy, że Ukraina powinna mieć takie same prawa jak wszystkie inne państwa europejskie, zgodnie z traktatem rzymskim, który mówi, że państwa europejskie, plus oczywiście kryteria kopenhaskie, mają prawo aplikować. Zgoda, tylko żeby mogły wejść, jeszcze jest potrzebna wola po stronie Unii Europejskiej. Tej woli, póki co, po prostu nie ma. Bo jak mówił Lech Kaczyński, Unia Europejska niestety nie składa się z samych Polsk. I proponuję tę lekcję głęboko wziąć sobie do serca. (Poseł Anna Fotyga: Tak jak pan wziął lekcję Lecha Kaczyńskiego.) Czy są korzyści dla Polaków mieszkających w krajach Partnerstwa Wschodniego wynikające ze szczytu - zapytał pan poseł Kwiatkowski z PiS. No tak, bo jeśli mamy ułatwienia wizowe, Polonia na Mołdawii nie jest liczna, ale jest, więc jako obywatele Mołdawii będą mogli korzystać z tych udogodnień. W Azerbejdżanie też Polonia jest mikroskopijna, ale Azerbejdżan podpisał umowę o ułatwieniach w komunikacji lotniczej, będą tanie loty, to też coś pozytywnego. No i przede wszystkim to, że Białoruś zapowiedziała dialog o ułatwieniach wizowych. To powinno być korzystne dla tych Polaków, którzy mieszkają poza granicą nawet proponowanego, a nie ratyfikowanego przez Białoruś pasa małego ruchu granicznego. Pan poseł Szlachta pytał, czy podczas Partnerstwa Wschodniego podnoszono kwestię praw człowieka. Oczywiście tak, temu była poświęcona cała wielka konferencja społeczeństwa obywatelskiego, ale też mówiło o tym wielu przywódców państw i rządów, w tym nasz prezydent o tym mówił na samym szczycie. Pan poseł Szczerski pytał, dlaczego nie mówiłem o stosunkach bilateralnych z Białorusią, przepraszam, z Ukrainą. Odpowiedź jest oczywista, bo nie to jest przedmiotem dzisiejszej informacji rządu. Przedmiotem informacji rządu jest szczyt w Wilnie i Partnerstwo Wschodnie, ale z Ukrainą mamy wyjątkowo intensywny dialog dwustronny chociażby w formule, którą rzadko stosujemy z innymi państwami, wspólnych posiedzeń kierownictw ministerstw spraw zagranicznych. To są bardzo intensywne kontakty, w czasie których oczywiście są sprawy niezałatwione, ale też sprawy, które udało się załatwić. Jak już tu któryś z posłów wspomniał, chyba pan poseł Sycz, wreszcie udało się doprowadzić do udostępnienia dla mniejszości ukraińskiej w Polsce domu w Przemyślu i do pozytywnych decyzji we Lwowie na rzecz miejscowych Polaków. To wymagało sporej pracy. Ale rejestr takich spraw jest duży, tak samo jak rejestr spraw niezałatwionych od wielu lat. Pan Piotr Szeliga pytał, czy będzie wsparcie finansowe dla opozycji ukraińskiej. Nie, nie będzie, nie finansujemy partii politycznych w innych krajach z oczywistych względów. Nie potrafię w tej chwili powiedzieć precyzyjnie, jakiej pomocy konsularnej udzieliła nasza placówka naszym obywatelom, którzy doznali obrażeń podczas pacyfikacji, mogę to ustalić i odpowiedzieć na piśmie, ale o jedno proszę Wysoką Izbę, aby uznała, że w czasach ograniczeń budżetowych, w czasach cięcia budżetu MSZ, to podczas mojej kadencji stworzyliśmy trzy nowe konsulaty na Ukrainie: w Sewastopolu, w Winnicy i w Doniecku. Mamy poza Kijowem sześć konsulatów, więc to pokazuje nasze priorytety w taki namacalny sposób związany z kosztami, z etatami, z dostępnością polskiej służby konsularnej zarówno dla Polaków, jak i Ukraińców. Przy okazji - nie ma pani poseł Masłowskiej - chciałbym wytłumaczyć... (Poseł Romuald Ajchler: Jest na posiedzeniu komisji, panie ministrze.) Nie obwiniam. ...pewne nieporozumienie, bo pani poseł Masłowska mówi o blokowaniu na stronie internetowej terminów ubiegania się o wizę, a jednocześnie krytykuje outsourcing, czyli możliwość składania podania poprzez wyspecjalizowaną firmę. Na czym polega outsourcing? Na tym, że firmy, które - mówię przy okazji - wygrywają przetarg, a nie są wybierane po czyimś uważaniu, mają swoje biura i reprezentują wiele krajów. Te biura są także w miejscach, w których nie ma unijnego konsulatu. A więc, owszem, wnosi się opłatę za złożenie podania wizowego, ale oszczędza się na podróży do miejsca, w którym jest konsulat. Tak że w sumie dla obywatela danego kraju w większości przypadków bilans wychodzi na zero, a konsul odciążony od papierkowej roboty może wydać znacznie więcej wiz. To dzięki temu systemowi jesteśmy zdolni wydawać, o ile dobrze pamiętam, około 0,5 mln wiz rocznie. Natomiast blokady stron internetowych to jest coś, z czym mamy do czynienia nie tylko na Ukrainie, lecz także, i to na znacznie większą skalę, na Białorusi. W związku z tym prosiłbym raczej o wyrazy współczucia dla służby konsularnej niż o krytykę, bo w wypadku Białorusi są to, można domniemywać, wręcz działania sił... Jak to powiedzieć? (Poseł Dariusz Rosati: Reżimowych.) O, pan poseł dopowiedział za mnie. ...ale jest też możliwe, że są to działania tych, którzy przed wprowadzeniem outsourcingu świetnie zarabiali na różnych systemach kolejkowych i różnych systemach pośrednictwa. To jest coś, z czym walczymy, ale z czym trudno jest walczyć, gdy ktoś inny ma kontrolę nad łączem internetowym czy nad firmą telekomunikacyjną. Walka z atakami internetowymi na strony placówek w innych krajach jest niezwykle trudna. Znamy problem, ale jesteśmy jego ofiarą, a nie sprawcą. Dziękuję, panie pośle, panie przewodniczący Rosati, za wyrazy solidarności i nazwanie - cytuję - bezprzykładnego ataku PiS na ministra spraw zagranicznych. Pyta pan, czy można poważnie traktować to stanowisko, tę niezasłużoną krytykę wobec bojkotowania przez Prawo i Sprawiedliwość Rady Bezpieczeństwa Narodowego. Nie chcę teraz wchodzić w nadmierną politykę, ale jeżeli słyszymy, że lider największej partii opozycyjnej dwa razy, bo zdaje się, że drugi raz, wybiera się na Ukrainę - nikt mu tego prawa nie odmawia - i demonstruje swoją solidarność z Ukrainą, ale nie jest to solidarność na tyle daleko posunięty, aby uznać legalność demokratycznie wybranego prezydenta Rzeczypospolitej i konstytucyjnego ciała, jakim jest Rada Bezpieczeństwa Narodowego, to można mieć podejrzenia co do intencji takich działań. Może zalęgnąć się u kogoś podejrzenie, że jest to solidarność z Ukrainą obliczona na poklask wyborców, a nie faktyczna polityka. Chyba już odpowiedziałem na pańskie pytanie, czy kraje między Morzem Bałtyckim a Morzem Czarnym czekają na Polskę jako lidera krucjaty europejskiej. To jest tzw. projekcja. Możemy mieć bardzo szczerze wyrażane uczucia, tylko inni niekoniecznie muszą je dzielić. Pan poseł Rojek pyta, co osobiście zamierzam zrobić, aby przeciągnąć Ukrainę. Pan poseł Rojek przecenia moje możliwości. Pytanie pana posła Matuszewskiego było niegrzeczne i nie odpowiem na nie. Na tym, panie marszałku, chciałbym zakończyć. A ponadto chciałbym stwierdzić, że obalając pomnik Lenina, społeczeństwo ukraińskie dało nam przykład zrobienia czegoś, a czego, to wszyscy możemy się domyślić. Dziękuję bardzo. (Głos z sali: Pałac kultury.)