Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2018-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ze względu na bardzo krótki czas mojego wystąpienia ograniczę się jedynie do niektórych parametrów charakterystycznych dla budżetu państwa na 2019 r. Według ekspertów Komisji Europejskiej szacuje się, że światowe PKB wyniesie 4,1%. Rząd planuje wzrost PKB w Polsce w wysokości roku bieżącego, tj. 3,8%. Rozwój gospodarczy kraju będzie nadal oparty na konsumpcji. Tempo wzrostu spożycia ogółem wyniesie 3,6% w bieżącym roku i 3,2% w 2019 r., a tempo spożycia prywatnego w ujęciu nominalnym wzrośnie o 5,9%. Udział inwestycji w PKB sektora rządowego i samorządowego wzrośnie zaledwie do 4,5%. Rząd planuje duży wzrost inwestycji, ale prywatnych. Stąd udział inwestycji ogółem w PKB wyniesie ponad 9% w bieżącym roku i spadnie w przyszłym do 8,4%. Kolejny raz przypomnę powszechną, ogólną, starą zasadę, że nie ma rozwoju gospodarczego bez inwestycji. Nie ma. Jeśli się nie inwestuje, to się nie rozwija, co najmniej stoi się w miejscu. Budżet 2019 r. jest więc budżetem konsumpcji, stagnacji i przetrwania. Budżetem przetrwania, ale przetrwania czego? Pytam z ironią. Czy biernego przetrwania, bez znamion przyspieszenia i rozwoju gospodarczego kraju, i to w okresie dobrej koniunktury gospodarczej na świecie? Wiem, że moje pytanie jest retoryczne, bo PiS jest specjalistą w zaklinaniu rzeczywistości. A jeżeli to nie pomaga, to powszechnie używa kłamstwa, praktycznie w każdej sprawie. Pytam więc, czy można mówić o rozwoju kraju w sytuacji, kiedy kolejny rok budżetowy planowany jest z wyhamowaniem inwestycji? Wydatki majątkowe, bardzo niskie w roku bieżącym, wzrosną w roku przyszłym o kwotę niewiele ponad 600 mln zł, tj. o 3,2%, i osiągną kwotę 21 800 mln zł, w tym na obronę narodową idzie 53% ogółu środków majątkowych, czyli kwota 11 600 mln zł, a np. na ochronę zdrowia wydatki majątkowe wyniosą 1032 mln, tj. 4,7% wydatków majątkowych. Deficyt budżetu państwa określono na kwotę 28,5 mld zł, a dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie do kwoty 1093 mld zł. A oto jak w budżecie 2019 r. usytuowane są inwestycje wieloletnie, a więc wymagające dużego planowania. Jest to kolejny rok oszczędzania na inwestycjach. Na program budowy dróg krajowych, 10-letni program, którego całkowity koszt wynosi ponad 184 mld zł, wydatki budżetowe w przyszłym roku wyniosą 4400 mln, to jest zaledwie 2,42% ogółu środków. Takie będzie zaangażowanie. Znowu, to wynika z samego uzasadnienia budżetu przygotowanego przez rząd: tyle zostało przygotowanych inwestycji, a więc przez 3 lata tyle przygotowano inwestycji do realizacji. Z jednej strony przeraża ten marazm inwestycyjny, ale z drugiej strony cieszę się, bo tym sposobem trwa budowa mojej drogi do Warszawy - S17 przygotowana przez poprzedników, i tak jest w przypadku większości inwestycji. Całkowite koszty wieloletniego, 10-letniego kolejowego programu wynoszą ponad 66 mld, a planowane wydatki budżetowe na przyszły rok tylko 1400 mln, to jest jeszcze mniejsze zaangażowanie, bo 2,24%. Tak będzie wyglądać budowa tych dróg, a więc środki są jeszcze mniejsze niż w przypadku budowy dróg krajowych. Oba wieloletnie programy inwestycyjne zostały przyjęte w 2015 r., a więc było dużo czasu na przygotowanie tych inwestycji. Jest również program wieloletni przyjęty przez Radę Ministrów w styczniu br. Chodzi tutaj o infrastrukturę kolejową w zakresie utrzymania i remontów - do 2023 r. Realizacja tego programu jest również bardzo mizerna. Całkowity koszt programu na 5 lat wynosi prawie 24 mld zł, a wydatki budżetowe przyszłego roku wyniosą 3600 mln, to jest realizacja na poziomie jedynie 15%. Rząd zaplanował również program uzupełniania lokalnej i regionalnej infrastruktury drogowej, te słynne mosty dla regionów. Przy całkowitych kosztach program na 7 lat na realizację zadania w 2019 r. z budżetu państwa przeznaczono 15 mln zł, ale zaznaczając, że będą inne źródła finansowania. Wiemy już, jakie to źródła. Chodzi o Fundusz Dróg Samorządowych, tylko szkoda, że z opłat, które miały być przeznaczone na walkę ze smogiem, będą budowane drogi. Sądzę jednak, że inwestycje drogowe prowadzone przez samorządy, gminy, powiaty i województwa uratują kraj przed zapaścią inwestycyjną. Tak bardzo w ostatnim okresie chcieliście zdyskredytować administrację samorządową, a tak naprawdę - myślę - możecie się uczyć od samorządu przygotowywania i prowadzenia inwestycji. Już w roku ubiegłym, omawiając budżet 2018 r., apelowałam, by nie obcinać środków na inwestycje drogowe samorządom, bo one mają projekty techniczne, są przygotowane do realizacji. Mam satysfakcję, że wprawdzie z rocznym opóźnieniem, ale inwestycje drogowe będą jednak realizowane. Jaki jest stosunek rządzących do samorządu? Muszę to przytoczyć. W moim mieście - Lublinie nie pomogły kontrole NIK-u i CBA, więc w miniony piątek PiS zorganizował konferencję, powiem: pikietę przed urzędem marszałkowskim. Był m.in. minister, wicemarszałek Sejmu, kandydat na prezydenta Lublina i próbowali głosić, że są rzekome opóźnienia inwestycyjne, ale wyszedł do nich marszałek województwa z własnym mikrofonem. I co się stało? Organizatorzy pikiety nie chcieli wysłuchać argumentów marszałka i pośpiesznie opuścili plac sprzed budynku urzędu, po prostu uciekli. Szanowni Państwo! Rzadko w swoich wystąpieniach używam mocnych słów, ale dzisiaj przy tak perfidnym niszczeniu samorządów muszę użyć formy bardziej dosadnej: nie macie za grosz kultury, nie macie godności, nie macie wstydu. Wracając do budżetu, zwrócę uwagę, że projekt nie zawiera jakichś znaczących środków dla osób słabszych, z niepełnosprawnościami, emerytów i rencistów. Ze względu na podwyższenie wieku emerytalnego dla rolników zmaleje liczba świadczeniobiorców o 1%, a przeciętna emerytura rolnicza wyniesie 1152 zł. No na rolnikach zaoszczędzicie. Nie będę już omawiała dalszych części, należałoby się zastanowić, co będą mieli z tego budżetu zwykli obywatele i przedsiębiorcy, ale nie zdążę. W takim razie podsumuję: projekt budżetu na 2019 r. w ocenie naszego klubu, powtórzę, to budżet konsumpcji i stagnacji i bardzo szkoda, że bez żadnych szans na impuls rozwoju gospodarczego. Mizeria inwestycji rządowych, brak ewidentnej pomocy dla ludzi starszych i dalsze ogromne zadłużanie naszego kraju, zadłużanie wszystkich Polaków. To budżet do odrzucenia w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)