Mówca: Janusz Cichoń
Data: 2016-04-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. Chcę powiedzieć, że w trakcie prac nad kolejnymi nowelizacjami Ordynacji podatkowej wielokrotnie zapominano - a tych nowelizacji naprawdę mamy za sobą sporo - o podstawowej i zasadniczej regule tworzenia prawa podatkowego, czyli o tworzeniu takich mechanizmów, takich instrumentów prawnych, które umożliwiłyby wyważenie interesu publicznego i interesu podatnika, w tym przede wszystkim podatnika uczciwego. Zbudowanie równowagi między interesem publicznym i interesem podatnika nie jest łatwe. Nie da się tego z pewnością zrobić w ramach nowelizacji ordynacji. My, mówię tutaj o rządzie Platformy Obywatelskiej i PSL-u, to zrozumieliśmy i uznaliśmy, że osiągnięcie tej równowagi zapewnić może tylko nowa Ordynacja podatkowa. Stąd też decyzja swego czasu pani premier Ewy Kopacz o powołaniu Komisji Kodyfikacyjnej Ogólnego Prawa Podatkowego. Sprawy materii tak wrażliwej jak podatki muszą być z pewnością rozwiązywane z uwzględnieniem interesu państwa, ale także - o czym często niestety się zapomina - z poszanowaniem praw podatników. Wiemy także, że dość powszechnie są zgłaszane postulaty, w moim przekonaniu zasadne, zwiększenia ochrony pozycji podatnika w relacjach z fiskusem. Takie są też społeczne oczekiwania. Osiągnięcie takiego stanu równowagi jest bardzo trudne, ale obowiązkiem każdej władzy - ustawodawczej, wykonawczej i sądowniczej - jest dążenie do jej osiągnięcia i to wymusza wprowadzenie do Ordynacji podatkowej kompleksowych rozwiązań. Wprowadzenie do Ordynacji podatkowej jedynie przepisów dotyczących klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, bez innych instrumentów chroniących uczciwych podatników, takich jak zasady ogólne prawa podatkowego, katalog praw i obowiązków podatników, niewładcze formy działania organów podatkowych czy też transparentne postępowanie kontrolne i podatkowe, moim zdaniem naruszy definiowaną w konstytucji równowagę pomiędzy fiskusem a podatnikiem. Przypomnę, że Komisja Kodyfikacyjna Ogólnego Prawa Podatkowego, która przygotowała założenia przyjęte przez poprzedni rząd, dość jednoznacznie sformułowała cele, jakich realizację kodyfikacja ogólnego prawa podatkowego ma zapewnić, a więc, po pierwsze, jednak ochrona praw podatnika na etapie realizacji zobowiązań podatkowych, po drugie, zwiększenie skuteczności i efektywności realizacji zobowiązań podatkowych. Pierwszy z tych celów powinien być realizowany przez złagodzenie nadmiernego rygoryzmu Ordynacji podatkowej w odniesieniu do podatników, a nowe regulacje powinny kompleksowo wprowadzać mechanizmy prawne chroniące pozycję podatnika w jego kontaktach z administracją podatkową. Drugim celem, jak już mówiłem, jest zwiększenie skuteczności i efektywności realizacji zobowiązań podatkowych. Ustawy podatkowe, w tym również ordynacja, mają służyć uzyskaniu dochodów podatkowych, a ten cel wymaga - i z tego sobie zdajemy sprawę - szeregu mechanizmów i procedur zwiększających możliwości organów podatkowych. Zgodnie z założeniami nowej Ordynacji podatkowej temu zwiększeniu skuteczności i efektywności realizacji zobowiązań podatkowych służyć ma m.in. stworzenie ram prawnych do lepszej współpracy między organami podatkowymi a podatnikiem, ma także służyć wprowadzenie rozwiązań zachęcających podatników do korygowania swoich błędów, ale też w ramach tych założeń znajduje się klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania, która powinna zwiększyć efektywność podatkową. Warto zwrócić uwagę, że ten projekt klauzuli był od paru ładnych lat przedmiotem prac Ministerstwa Finansów, w zasadzie projekt był gotowy w 2013 r., były wielokrotne uzgodnienia i ostatecznie wycofaliśmy się (Dzwonek) z tego rozwiązania, uznając, że jednak to rozwiązanie powinno być obudowane nieco szerzej w nowej Ordynacji podatkowej, bo większa skuteczność organów podatkowych nie może prowadzić do naruszania praw podatnika, ale najpierw te prawa w gruncie rzeczy trzeba wyraźnie zdefiniować.