Mówca: Michał Tomasz Pacholski
Data: 2013-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie poselskich projektów ustaw dotyczących zmiany ustawy Prawo o ruchu drogowym, zmiany ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz zmiany ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Główne założenia projektu złożonego przez klub Solidarna Polska dotyczą ustawowego zdefiniowania przypadków, w których użycie urządzeń rejestrujących przez odnośne organy jest uzasadnione. Podczas posługiwania się tymi urządzeniami rejestrującymi jedynym kryterium ich stosowania powinno być bezpieczeństwo w ruchu drogowym, nie zaś potencjalne wpływy, które przyniosą przez nałożenie grzywien na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Kolejnym postulatem jest zmniejszenie liczby fotoradarów. Wszystkie plany rządu dotyczące zwiększania liczby fotoradarów uznać należy za mające na celu jedynie zwiększenie wpływów na rzecz Skarbu Państwa, a nie podniesienie poziomu bezpieczeństwa na drogach. Zdaniem pomysłodawców projektu ustawy wpływy z urządzeń rejestrujących powinny być w całości przekazywane na rzecz państwowego celowego Funduszu Poszkodowanych w Wypadkach Komunikacyjnych, którego dysponentem ma być minister transportu. Fundusz ten przeznaczać będzie uzyskane środki na finansowanie pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach komunikacyjnych i poprawę bezpieczeństwa na drogach, z wyłączeniem finansowania urządzeń rejestrujących. Jak czytamy w uzasadnieniu, nowelizacja wychodzi przede wszystkim naprzeciw oczekiwaniom społecznym dotyczącym podniesienia poziomu bezpieczeństwa na drogach oraz zaprzestania stosowania przez służby państwowe urządzeń rejestrujących w celu zwiększenia dochodów Skarbu Państwa. Projekt nowelizacji przedstawiony przez klub Prawa i Sprawiedliwości zakłada, iż minister transportu, w drodze rozporządzenia, określi lokalizację stacjonarnych urządzeń rejestrujących w pasie drogowym dróg publicznych w miejscach szczególnie niebezpiecznych, tj. w miejscach, w których ze względu na mające tam miejsce uprzednio wypadki drogowe występuje istotne zagrożenie powtórnego wystąpienia tych wypadków. Ponadto Inspekcja Transportu Drogowego, prowadząc kontrolę fotoradarową przy użyciu urządzeń przenośnych lub zainstalowanych w pojazdach, będzie miała obowiązek robić to wyłącznie w miejscach oznaczonych, a w przypadku użycia pojazdów - po zaparkowaniu. Klub Prawa i Sprawiedliwości wnosi także o utworzenie Funduszu Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, z którego środki zostaną przeznaczone na finansowanie zadań inwestycyjnych, modernizację i remonty sieci dróg publicznych oraz zadań związanych z poprawą bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Kolejny projekt, przedłożony przez klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej, zakłada, iż dochody uzyskiwane z grzywien nałożonych za naruszenie przepisów ruchu drogowego ujawnione za pomocą urządzeń rejestrujących przeznaczone będą w całości na Krajowy Fundusz Drogowy. Z funduszu tego byłyby finansowane: zadania inwestycyjne, modernizacyjne lub remontowe związane z siecią drogową, utrzymanie i funkcjonowanie infrastruktury oraz urządzeń drogowych, działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, w tym popularyzacji przepisów o ruchu drogowym, edukacji oraz współpracy. Projekt wprowadza także zasadę przeprowadzenia okresowego audytu wszystkich zainstalowanych fotoradarów. Minister transportu, w drodze rozporządzenia, określi warunki ich lokalizacji w pasie drogowym dróg publicznych. Projekt wprowadza także dla Inspekcji Transportu Drogowego obowiązek przesyłania zdjęć lub linku do zarejestrowanej strony w związku z wykroczeniem drogowym poprzez wprowadzenie uprawnienia strony do przeglądania akt i sporządzania odpisów. Projekt ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw autorstwa Platformy Obywatelskiej zakłada zmianę przeznaczenia środków z grzywien i kar pieniężnych nakładanych przez Inspekcję Transportu Drogowego, tak aby stanowiły przychód Krajowego Funduszu Drogowego z przeznaczeniem na działania mające na celu poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach krajowych - w kolejnych planach finansowych Krajowego Funduszu Drogowego na ten cel powinno być przeznaczane co najmniej 50% wpływów - oraz budowę lub przebudowę dróg krajowych, a także finansowanie zadań głównego inspektora transportu drogowego w zakresie funkcjonowania Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym. Poza tym doprecyzowuje kwestie uprawnień Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie prowadzonych postępowań. Projekt zawiera przepisy dotyczące sytuacji nieprzyjęcia mandatu karnego przez ukaranego w celu jednoznacznego określenia uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego do żądania od właściciela lub posiadacza pojazdu wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. Ruch Palikota od początku bieżącego roku wielokrotnie przedstawiał swoje stanowisko w sprawie akcji fotoradarowej prowadzonej przez premiera Donalda Tuska i ministra Sławomira Nowaka, oczywiście wspólnie i w porozumieniu z Ministerstwem Finansów. Klub Poselski Ruch Palikota uważa, że fotoradary w dzisiejszej formie to zakłady fotograficzne ministra Rostowskiego, które oferują Polakom najdroższe zdjęcia, z których wpływy służą domknięciu budżetu państwa - w 2013 r. założona kwota to prawie 1,5 mld zł. Czy to nie jest skandal? Albo kolejne spółki miejskie, które ze swoich zysków łatają samorządowe dziury budżetowe. Nie tak miało być. Panie i Panowie Posłowie! Gdzie prewencja i bezpieczeństwo na naszych drogach? Na pewno nie jest to uzależnione od liczby fotoradarów i częstotliwości ich ustawiania. Stoimy na stanowisku, aby odrzucić w pierwszym czytaniu projekt złożony przez Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska, który nie wnosi niczego nowego, doprecyzowuje tylko kierunki przepływu pieniędzy i uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego. Są to zmiany pozorne i czysto kosmetyczne. Natomiast nad pozostałymi trzema projektami proponujemy dalej procedować celem wypracowania jednego spójnego stanowiska i przedstawienia jednego projektu ustawy. Dlatego popieramy założenia projektów ustaw o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym i ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, przedstawione przez kluby poselskie Solidarnej Polski, Prawa i Sprawiedliwości oraz Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Biorąc jednak pod uwagę rangę tego problemu, proponujemy powołanie okrągłego stołu w sprawie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w Polsce. Podejmowane przez rząd działania nie mają niczego wspólnego z poprawą bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, a już na pewno nie wpływa na poprawę tego stanu stawianie fotoradarów dosłownie gdzie popadnie, nie w miejscach szczególnie niebezpiecznych, ale tych, które gwarantują łatwe zyski dla zarządzających urządzeniami rejestrującymi. Klub Poselski Ruch Palikota postuluje zmniejszenie liczby fotoradarów. Proponujemy również powołanie koordynatora do spraw bezpieczeństwa drogowego, zwiększenie roli Policji i jednocześnie ograniczenie zadań Inspekcji Transportu Drogowego i straży miejskiej, kompleksową reformę taryfikatorów, a także właściwe gospodarowanie środkami pozyskiwanymi z grzywien za wykroczenia drogowe. Biorąc pod uwagę przedstawione problemy, wnosimy o odrzucenie w pierwszym czytaniu projektu klubu Platformy Obywatelskiej, natomiast pozostałe projekty proponujemy skierować do prac w komisjach. Postulujemy również powołanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw bezpieczeństwa w ruchu drogowym, w pracach której weźmie udział minister transportu. Dziękuję.