Mówca: Jan Kilian
Data: 2017-11-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To już 99 lat od odzyskania przez Polskę niepodległości. Do jej odrodzenia doszło w sprzyjającym klimacie politycznym w Europie po zakończeniu I wojny światowej. W tym konflikcie militarnym państwa zaborcze znalazły się w przeciwstawnych sobie obozach militarnych i politycznych. Z jednej strony państwa centralne: Austria i Niemcy, natomiast z drugiej carska Rosja. Po ponadwiekowej niewoli pojawiła się nadzieja na ponowne odbudowanie polskiej państwowości. Mocnym wsparciem dla Polaków było orędzie Wilsona, w którym zakładano przywrócenie Polsce niepodległości. Politycy obozu patriotyczno-narodowego zdawali sobie sprawę z tej historycznej szansy na niepodległość. Polska delegacja mówiła mocnym głosem o potrzebie odrodzenia się jako państwa z własnym terytorium, narodem i niezależnymi władzami. Spontanicznie tworzyły się lokalne ośrodki władzy, które po powrocie Piłsudskiego z ośrodka internowania w Magdeburgu przekazały mu władzę. Rozpoczął się proces scalania granic poszczególnych zaborów, który trwał przez kilka następnych lat. O przynależność do Polski walczyli Wielkopolanie, Ślązacy w trzech powstaniach śląskich. Na Warmii i Mazurach oraz na Powiślu odbywały się plebiscyty, których wyniki miały zdecydować o przynależności tych ziem do odradzającej się Rzeczypospolitej. Także ludność Pomorza, a wraz z nią również mieszkańcy naszego regionu, oczekiwała z nadzieją na rozstrzygnięcie kwestii przynależności terytorialnej do Polski. Gdy zapadła decyzja o utworzeniu korytarza pomorskiego, który zapewniał II Rzeczypospolitej dostęp do morza, euforia ogarnęła mieszkańców tych ziem. W ramach postanowień traktatu wersalskiego z 1919 r. Starogard z wieloma innymi miastami znalazł się w granicach odradzającej się Polski. Wdrażanie w życie tych postanowień nadzorował gen. Józef Haller wraz z podległymi mu oddziałami. Szczególnym dniem dla mieszkańców Starogardu był 29 stycznia 1920 r., kiedy na starogardzki rynek przybyły oddziały polskie Frontu Pomorskiego pod dowództwem gen. Józefa Hallera. Dzień ten jest upamiętniany w naszym mieście uroczystym apelem okolicznościowym i akademiami, koncertami, jak również prelekcjami. W tych lokalnych uroczystościach uczestniczą zarówno mieszkańcy miasta, regionu, jak również młodzież szkolna, dla której jest to wyjątkowa lekcja patriotyzmu. Rok przed stuleciem to bardzo dobry czas na analizę naszej obecnej sytuacji geopolitycznej, na postawienie sobie pytania, czy obecne elity są przygotowane na wypracowanie koncepcji stabilizacji Europy. Tu należy powrócić do kwestii wsparcia Polaków przed 99 laty. To nie kto inny jak prezydent Stanów Zjednoczonych był naszym sprzymierzeńcem. I dziś Stany Zjednoczone Ameryki są naszym głównym sojusznikiem, także ze wsparciem prezydenta Donalda Trumpa. Przemówienie prezydenta USA z lipca 2017 r. jednoznacznie świadczy o zainteresowaniu współpracą z partnerem, który mógłby im pomóc zapewnić stabilność na świecie, w naszej części Europy. Jedno jest pewne, że kraj, który przedstawi przywódcom USA projekt stabilizacji tego regionu świata, może liczyć na wsparcie amerykańskiej administracji. Jest kilka faktów wzmacniających tę tezę. Polska najlepiej przetrwała czas komunizmu, Kościół był ostoją sprzeciwu, to u nas pamięta się o przegonieniu bolszewików w 1920 r., to w Polsce cieszymy się pamięcią ˝Solidarności˝, wielkiego Jana Pawła II. Kto może pochwalić się tym w Europie? To Polacy szczerze mogą chwalić się brakiem kolaboracji z Niemcami w czasie II wojny światowej. Dlatego właśnie Polska jest ostatnim bastionem cywilizacji zachodniej w Europie. To dlatego możemy liczyć na przyszłe przywództwo w tej części Europy, a zawdzięczamy to wszystko bohaterom 1918 r., ich mądrości i przewidywalności. Dziękuję. (Oklaski)