Mówca: Krystyna Skowrońska
Data: 2011-12-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Przed chwilą kilka wystąpień - przed moim wystąpieniem - nie miało nic wspólnego z debatą budżetową. Ogromnie żałuję, że państwo przedstawiciele poszczególnych klubów zabierali głos w taki sposób. Zarzucaliście ministrowi, że nie przedstawił. Po pierwsze, nie przeczytaliście tego. Takie błędy, które popełniano w trakcie tej debaty, są trochę wstydliwe w przypadku tej Izby. Chciałabym powiedzieć, że gdyby państwo zagłębili się w treść samego projektu ustawy budżetowej, w jego uzasadnienie, gdyby państwo przeanalizowali te nowe elementy dotyczące między innymi budżetu zadaniowego, a także tej liczby mianowań urzędników, to po prostu wiedzielibyście państwo, o czym mówicie. A jeden z przedstawicieli, pan przewodniczący Palikot, przyszedł tu z tym wszystkim, co było do przeczytania, ale po prostu tego nie przeczytał. Powinien pan sobie to zapamiętać, bo jeżeli pan pracował w parlamencie i był przewodniczącym komisji ˝Przyjazne Państwo˝, to proszę sobie przypomnieć, panie pośle Palikot, że dwie kolumny druków pod pana nogami, na które pan się wdrapał, miały po 1,5 metra i nic z tego nie wynikało. A budżet musi być planem przychodów i wydatków. Żeby nie być gołosłowną i żebyście państwo nie wysuwali zarzutów wobec nas mówiących z tej trybuny, powiem, że członkowie Komisji Finansów Publicznych i wszyscy posłowie mogli otrzymać ekspertyzy dotyczące projektu ustawy budżetowej. Te ekspertyzy przygotowały autorytety. Chciałabym przynajmniej po części zacytować sformułowania, jakie zawarte są w tych opiniach. W opinii pana dra Bohdana Wyżnikiewicza czytamy, że niepewność i złe nastroje w strefie euro prowadzą do powszechnych korekt w dół prognoz gospodarczych na 2012 r. Dotyczy to również polskiej gospodarki. Prognoza tempa wzrostu PKB w Polsce przedstawiona przez tzw. konsensus londyński - blisko 20 krajowych i zagranicznych ośrodków prognostycznych - obniżała się z 3,8% w sierpniu do 2,8% w listopadzie br. W tym świetle utrzymujący się w pierwszych trzech kwartałach 2011 r. stabilny wzrost PKB w Polsce wynoszący ponad 4% daje podstawy do umiarkowanie optymistycznego spojrzenia na perspektywy polskiej gospodarki w 2012 r. Należałoby zatem przyjąć, iż nie podlega dyskusji na dzisiaj - na dzisiaj - bo chcę przypomnieć o tych korektach w dół, jak one zmieniają się w ciągu kilku miesięcy, iż jest to realne założenie, jeśli chodzi o ustawę budżetową. Przedstawiciele innych klubów pytali, na jakiej podstawie i czy w sposób prawidłowy określono dochody budżetu państwa. W tym zakresie, jeśli chodzi o ocenę podstawowych wielkości budżetu państwa, czytamy w tej opinii, że w odniesieniu do wartości dochodów można mówić o poprawnym prezentowaniu czy poprawnym ujęciu w ustawie budżetowej. Wskazuje się również, iż konsekwencją konsolidacji fiskalnej jest planowanie utrzymania relacji wydatków budżetu do PKB na poziomie z 2011 r. Pomocna jest niewątpliwie tymczasowa reguła wydatkowa ograniczająca wydatki, które nie są wydatkami prawnie zdeterminowanymi. Czytamy też, że plan na rok 2012 dotyczący kierunków prywatyzacji przewiduje uzyskanie przychodów w wysokości 10 mld zł, co ma szansę powodzenia. A zatem, odnosząc się między innymi do polityki wypłat, do polityki prywatyzacyjnej, która jest potwierdzona między innymi w tej opinii, iż można uznać ją za realną, chciałabym powiedzieć o polityce związanej z wypłatą zysku spółek Skarbu Państwa do budżetu. A czymże innym, jak nie najostrożniejszą formą związaną między innymi z oszczędzaniem najbiedniejszych, jest wpłata zysku do budżetu, wpłata dywidendy. Chcemy powiedzieć - i możecie państwo powiedzieć - że jeśli wypłacamy dywidendę, to tylko w części, w której spółka Skarbu Państwa jest właśnie własnością Skarbu Państwa, to tylko w tej części wypracowany zysk wraca. W innym przypadku jest on wypłacany udziałowcom. Tak więc w związku z tym, jeśli chodzi o wypłatę, przy uwzględnieniu, że jesteśmy w połowie właścicielem którejś spółki, to dywidenda trafia do nas tylko w połowie. A jeżeli dywidenda będzie wpłacona do budżetu, to ona będzie go zasilała i te środki będą dla najbiedniejszych. Wrócę jeszcze do tego, czy inne opinie na ten temat, dotyczące przygotowania czy założeń budżetowych, są podobne. Ależ oczywiście. W kolejnej opinii do projektu ustawy budżetowej pan prof. Andrzej Wernik wskazuje, że realny PKB wzrośnie w 2012 r. w Polsce o około 2,5%. Trzeba pamiętać, że nie jest to oficjalna prognoza, lecz wskaźnik kalkulacyjny przyjęty do celów planowania budżetowego. Można oczekiwać, iż rzeczywisty wzrost realnego PKB będzie wyższy i wyniesie np. około 2,9%, tak jak prognozuje Bank Światowy i wiele innych instytucji finansowych o znaczeniu międzynarodowym. Jakże ważne są te wszystkie działania rządu, które mówią o wiarygodności. Można powiedzieć, że to właśnie jest formuła dotycząca tego, w jaki sposób przedsiębiorcy, w jaki sposób ich kapitał będzie zasilał nasz rynek, bo to wtedy będą generowane miejsca pracy. Ważne jest, żeby między innymi agencje ratingowe oceniały nas pozytywnie, bo niewątpliwie ma to również odzwierciedlenie w kosztach obsługi zadłużenia zagranicznego i tego wszystkiego, co jest związane z przeliczaniem walut, między innymi wpłatą składki do Unii Europejskiej. I chcę powiedzieć o czarnowidztwie ze strony partii opozycyjnych czy klubów opozycyjnych. Ta perspektywa czy opinia o budżecie i o polityce rządu jest przecież bardzo pozytywna. Wszystkie inne kraje zwracają uwagę na ocenę agencji ratingowych. Jedną z takich opinii jest na przykład opinia Agencji Moody˝s, która uważa, iż zaproponowane przez rząd w przyszłym budżecie zacieśnienie fiskalne przyczyni się do podwyższenia oceny wiarygodności kraju i doprowadzi do ograniczenia deficytu fiskalnego. Także w ocenie EBOR zaplanowane przez polski rząd reformy są receptą na zmniejszenie deficytu - taka ukazała się informacja. Proszę państwa tego, w jakiej formule przygotowujemy budżet, jaką prowadzimy politykę fiskalną, jak próbujemy zabezpieczyć się w czasach kryzysu - piszą o tym za granicą - inni trochę nam zazdroszczą. Na przykład o tym, iż Polska jako wyspa na wschodzie wciąż jest tą wyspą, napisał 9 grudnia ˝Frankfurter Allgemeine Zeitung˝. Mówiliście państwo, że rząd zapomniał o najbiedniejszych obywatelach. Chciałabym powiedzieć, że kiedyś sprzeciwialiście się obniżeniu składki rentowej dla przedsiębiorców, a było to na pewno zmniejszenie klina podatkowego. Teraz przyjęto inne rozwiązanie. Chcę przypomnieć, że w okresie czterolecia, kiedy krajem kierował rząd Platformy Obywatelskiej, pamiętacie państwo, funkcjonowaliśmy z obniżoną składką rentową zarówno po stronie pracodawcy, jak i osoby świadczącej pracę. Obniżyliśmy stawki podatkowe, zlikwidowaliśmy podwójne opodatkowanie, zastosowaliśmy podatkową ulgę rodzinną na dzieci i wtedy wyliczyliśmy, że zmniejszenie obciążeń dla obywateli oznacza pozostawianie w ich kieszeniach rokrocznie kwoty ok. 80 mld zł. A więc nie można powiedzieć, iż nigdy nie zgadzam się z tymi przedmówcami, którzy mówili o drenowaniu podatkami wszystkich pracujących. Wracając do kwestii stwarzania dobrych warunków do funkcjonowania przedsiębiorców, chciałabym powiedzieć, że właśnie w poprzedniej kadencji na wniosek Platformy Obywatelskiej uchwalono między innymi ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, w której wskazano, pod jakimi rygorami można przeprowadzać kontrolę - i to tylko jedną - u przedsiębiorcy, kiedy należy o tym wcześniej powiadomić przedsiębiorców. To wszystko zrobiliśmy. To, iż funkcjonują tzw. umowy śmieciowe, trudno dzisiaj przypisywać rządowi Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego. Przecież to sprawa rynku. Zgoda, jest ich najwięcej, bo ok. 20% umów o pracę to umowy na czas określony. Inne kraje mają znacznie mniejszy wskaźnik zatrudnienia na czas określony w stosunku zatrudnienia na czas nieokreślony. Ale to jest sprawa rynku. W tym przypadku rozwiązanie prawne, które zostało przyjęte, wskazujące, iż trzecia umowa jest umową na czas nieokreślony, jest rozwiązaniem mającym zakończyć to nagminne stosowanie umów na czas określony. Bardzo bulwersujące jest to, że państwo czasem nie rozumiecie, kiedy mówi się o tym na tej sali, sprawy dotyczącej wpłaty z zysku Narodowego Banku Polskiego do budżetu. Tym z państwa posłów, którzy są tutaj dłużej niż jedną kadencję, nie rozpoczęli swojego posłowania dopiero w listopadzie, chciałabym powiedzieć, że tak naprawdę każdego roku mamy do czynienia z formułą dotyczącą ustalania rezerwy walutowej w Narodowym Banku Polskim. Mieliśmy następujące sytuacje: kiedy wydawało się, że utworzona rezerwa może być mniejsza, to decyzją Zarządu NBP utworzono rezerwę większą. I w tym przypadku parlament nic nie mógł postanowić. A więc jest to zależne od sytuacji, od tego, jak będą zachowywały się rynki, jak będzie wyglądał kurs, jakie będą ryzyka walutowe, i w związku z tym jakie potrzeby będą, i tutaj nie można tej pozycji w budżecie zaplanować. Tym wszystkim, którzy tak bardzo utyskiwali w sprawie niskiego becikowego - że za granicą jest ono większe - chciałabym powiedzieć: jakże trudno jest porównywać nasze wynagrodzenie z wynagrodzeniem w innym kraju - bo nikt na tej sali nie robi tak zwanego porównania kosztów utrzymania w walutach narodowych określonych krajów czy w euro - w odniesieniu do którego porównujecie państwo wysokość wynagrodzenia. Statystyka jest taką nauką, że wszystko, co chciałoby się udowodnić, jakąś własną wizję, można byłoby zrobić. Ale chcemy powiedzieć o rzeczy, która jest realna - o zdeterminowanych 70% wydatków sztywnych oraz 30% wydatków, którymi możemy posterować, i o tym, jak spróbowaliśmy posterować tymi wydatkami, aby można było mówić o odpowiedzialnym państwie troszczącym się o osoby najbardziej potrzebujące pomocy. W tym budżecie pan minister zaplanował między innymi dopłaty do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i do wypłat świadczeń z KRUS. A więc zbieramy tak naprawdę 193 mld zł na wypłatę emerytur, ale w związku z pobieranymi przez naszych emerytów świadczeniami, które w bieżącym roku, od marca będą zwaloryzowane wskaźnikiem 104,8%, z budżetu, bo składki tych wszystkich, którzy pracują, nie wystarczą, musimy dopłacić kwotę prawie 40 mld zł. I tutaj mówimy o tej zastępowalności pokoleń i kłania się nam to całe rozumowanie czy pomysł, projekt przedstawiony przez pana premiera w exposé. Co do świadczeń pobieranych z KRUS, ogólnej wypłacie tych świadczeń w wysokości 16 700 mln zł odpowiada wpłata 15 200 mln zł, czyli 90% tego świadczenia, które jest wypłacane z KRUS, pochodzi z budżetu. To jest jeden z transferów. Kolejną pozycją w budżecie, która jest niezwykle ważna, jest subwencja dla jednostek samorządu terytorialnego. Jednostki samorządu terytorialnego, czyli gminy, województwa i powiaty, realizując zadania, te, które widzimy, budując drogi, mosty, otrzymują subwencję z budżetu, przeznaczając środki m.in. na oświatę. Tego transferu, tej subwencji i dotacji przeznaczamy 50,2 mld zł, z tego na pomoc społeczną wypłacaną przez ośrodki pomocy społecznej przeznaczamy 12,9 mld zł. Na niezmienionym poziomie, zgodnie z ustawą, wskaźnikiem 1,95, mamy zdeterminowane środki na obronę narodową. Przeznaczamy pieniądze m.in. na finansowanie składek zdrowotnych z budżetu. Myślę, że te wszystkie wydatki są zdeterminowane, gdyż mamy to zapisane w ustawie budżetowej. Jest jedna rzecz, która równie drogo kosztuje, to jest obsługa długu publicznego. Na tej sali jakby wszyscy państwo zapomnieli: oczywiście cztery lata rządów Platformy Obywatelskiej, to i odpowiednio, zdarzyło się, przypisanego tego długu. Ale porównywalnie, panie pośle Kuźmiuk, porównywalnie dwa lata, w zdecydowanie innych warunkach, funkcjonowania rządu pisowskiego również przyczyniało się, w podobnej proporcji, do zwiększania długu publicznego. Chciałabym powiedzieć, że ta pozycja, kwota obsługi długu publicznego to 43 mld zł. Mamy, z czego jesteśmy zadowoleni, realizowanie inwestycji z udziałem środków europejskich. W tym przypadku w projekcie ustawy na rok 2012 zaplanowano dochody środków europejskich w wysokości 72,5 mld zł i wydatki na bardzo wiele projektów ze środków Unii Europejskiej. Chciałbym, żeby moje koleżeństwo z klubu o tych rzeczach mówiło, jako że postaraliśmy się, aby o każdej części, o każdym grupie wydatków na określone cele można było powiedzieć. Zależy nam na tym, aby ten budżet, przedłożony przez rząd, i uważamy, że jest to budżet odpowiedzialny, na daną chwilę... W tym przypadku państwo na swoich terenach widzicie, jakie zadłużenie mają wasze samorządy, to tak trudno... tak ostro tego nie oceniacie, jak tutaj. Te pieniądze próbujemy wspólnie podzielić, rząd próbuje stworzyć takie warunki, aby była wiarygodność na rynkach finansowych. I z żalem możemy powiedzieć, że zastępujecie to, co najważniejsze dla Polaków, innymi, własnymi grami o konopie, o marihuanę i o inne rzeczy. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Ale jakie?) W tym przypadku prosiłabym, abyśmy nad budżetem, z tego względu, iż jest on ważny dla każdej rodziny, pochylali się z dużą odpowiedzialnością. My ten budżet uważamy za odpowiedzialny. Oczywiście zawsze może być lepszy, ale tylko w takiej sytuacji, kiedy są inne warunki. A w warunkach, które były najlepsze do reformowania polskich finansów, tego nie zrobiono. Za ten grzech zaniechania poprzedników... Prawda, że to było dawno, ale o swoich grzechach też państwo, proszę, pamiętajcie. Nasze wystąpienia klubowe w debacie długiej będą obejmowały, jak powiedziałam, wszystkie części budżetowe, tak że wszyscy będą się mogli zapoznać z tym, jakie mamy na ten temat zdanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)