Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2022-11-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Ja też w imieniu komisji chciałabym podziękować za tę debatę, która jeszcze dzisiaj się tutaj odbyła, ponieważ my w komisji i w podkomisji pracowaliśmy długo, odbyliśmy wszystkie dyskusje. Myślę, że wszyscy też mamy przekonanie - osoby pracujące nad tym projektem - że ta zmiana jest bardzo, bardzo oczekiwana i że to powinno być uregulowane. A nie robiliśmy tego pochopnie, bo tak jak wspominałam, prace nad projektem ustawy trwały od 23 czerwca tego roku, kiedy to odbyło się pierwsze czytanie. Potem było kolejne głosowanie, bo wtedy po raz pierwszy Konfederacja złożyła wniosek o odrzucenie tego projektu. Wydaje się to całkowicie niezrozumiałe i czasami zastanawiam się osobiście, kogo Konfederacja takimi zachowaniami reprezentuje, ponieważ podnosząc bardzo ważny aspekt, bardzo ważne prawo człowieka, jakim jest prawo do prywatności, trzeba zawsze kwestię wyważyć i dopiero stwierdzić, co jest w danym momencie ważniejsze: prywatność, to, że nie można u kogoś przeprowadzić badania, bo to narusza jego prywatność, czy dobro, które przez brak tego badania może zostać naruszone. Przecież my nie mówimy w tym momencie, że Kodeks pracy będzie zezwalał na badanie ludzi na ulicy, naruszanie ich prywatności czy wchodzenie do ich domów, w ich sferę prywatną. Rozwiązania przyjęte w Kodeksie pracy, w tym projekcie, dotyczą pracy, czyli momentu, w którym osoba wykonuje pracę. Jest to bardzo ważne, bo od tego, czy osoba nie używała alkoholu, czy nie jest po użyciu alkoholu, a co jeszcze ważniejsze w tej nowelizacji, czy nie jest po użyciu różnych środków odurzających... Te pytania, które tu były, o jakie środki chodzi, zostawmy jednak medycynie, zostawmy nauce, bo wiemy, chociażby o środkach odurzających, że pomysłowość tych, którzy je wprowadzają, jest duża. A jakie może być zagrożenie, jeżeli pracownik stawi się w pracy po użyciu alkoholu czy właśnie innych środków dających podobne objawy, środków odurzających, to przecież niestety mieliśmy okazję zobaczyć, nawet w mediach, kiedy były wypadki. I też powiem, że dyskusje w komisji i w podkomisji były bardzo ożywione, jeśli chodzi o stwierdzenie stanu po użyciu alkoholu. Wszystkie związki, chociażby właśnie miejskich przewozów autobusowych, podnosiły, że my to nawet powinniśmy zaostrzyć, że musi to być 0,0% alkoholu, że nie można nawet tej dzisiaj ustanowionej bariery zostawić, bo jeżeli pracownicy, którzy są odpowiedzialni za bezpieczeństwo innych ludzi, m.in. tutaj chyba najbardziej chodzi o kierowców, ale też o innych pracowników, ten katalog został wymieniony, byliby nie w pełni sprawni przez to, że użyli alkoholu czy innych środków, to mogą naprawdę zagrażać nie tylko mieniu innych osób, bezpieczeństwu tych osób, ale też ich życiu. A więc liczę na to, że ten powód, ten argument przeciwko temu projektowi ustawy ma bardzo ograniczony zakres, bo nie można w imię... Wolność to nie jest swoboda. Też chciałabym jeszcze podkreślić, jeżeli chodzi o poprawki złożone przez Platformę Obywatelską, że vacatio legis na nasz wniosek, wniosek Prawa i Sprawiedliwości, w części dotyczącej pracy zdalnej zostało wydłużone. Ale też chciałam powiedzieć, że to jest w ramach takiego kompromisu, ponieważ standardowo kodeksy mają 30-dniowe vacatio legis. My to określiliśmy na 2 miesiące. Jest to taki kompromis, żeby dać pracodawcom możliwość przygotowania się do zawarcia umów, ale żeby też zbytnio nie przesuwać wejścia w życie tej ustawy, bo jak wszyscy tutaj mówiliśmy, ta ustawa jest oczekiwana. Ja też osobiście odbierałam wiele maili od pracowników, którzy oczekują, że ta ustawa wejdzie w życie, ponieważ ten projekt reguluje w Kodeksie pracy pracę zdalną. Nie jest to już praca na podstawie ustawy, którą przyjęliśmy, kiedy został ogłoszony stan epidemii, tylko to już jest uregulowanie tego w Kodeksie pracy na stałe. Dlatego też te nasze prace były długie, te nasze cztery spotkania podkomisji to były spotkania wielogodzinne, to była długa dyskusja. Dlatego też mówiłam, że to jest kompromis. Praca okazjonalna. Pan minister wyraźnie tutaj mówił o tym, że wypracowaliśmy to w ramach kompromisu. Pracownicy byli reprezentowani przez związki zawodowe, byli też reprezentowani pracodawcy. Faktycznie stanowisko związków zawodowych dotyczące tego, żeby nie wydłużać tego, co zostało wypracowane w ramach kompromisu przed skierowaniem projektu do Sejmu, było bardzo mocne. Podkreślano, że to mogłoby być nadużywane, dlatego zostaliśmy przy kompromisie. Wydaje się, że najlepszym rozwiązaniem będzie kompromis między racjami dwóch organizacji reprezentujących z jednej strony związki zawodowe pracowników, a z drugiej strony pracodawców. Kończąc, chciałam zwrócić uwagę na jeszcze jedną ważną zmianę, którą podczas prac w komisji, w podkomisji przyjęliśmy i wprowadziliśmy do tego projektu. Chodzi o zmianę w art. 229 Kodeksu pracy. Wprowadziliśmy zapis, że w przypadku gdy pracownik skierowany na wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie spełnia warunki objęcia programem zdrowotnym lub programem polityki zdrowotnej, lekarz przeprowadzający wstępne, okresowe albo kontrolne badania lekarskie kieruje pracownika, oczywiście za jego zgodą, do udziału w programie zdrowotnym lub programie polityki zdrowotnej. Dopisanie takiej możliwości do regulacji, jaką jest Kodeks pracy, to w moim przekonaniu bardzo ważna zmiana, może też dlatego, że mam już swoje doświadczenie i swój wiek. Pracownicy zwracają uwagę na fakt, że kiedyś badania okresowe, badania wstępne były okazją do wykrycia, że w organizmie pracownika dzieje się coś złego. Często właśnie na badaniach okresowych kobiety dowiadywały się niestety przykrej prawdy, np. że mają nowotwór złośliwy. Jeżeli był to nowotwór w stadium, w którym można było go leczyć, badania okresowe często dawały możliwość ratowania zdrowia. Dzisiaj badania okresowe często mają bardzo mały zakres. Dzieje się tak również z tego powodu, że pracodawca za nie płaci. Dlatego pracownikom zleca się minimum. Tylko tyle, że trzeba te badania przeprowadzić. Dlatego wydaje nam się, że jeżeli pracodawca skieruje pracownika na badania okresowe, a lekarz, który przeprowadza te badania, stwierdzi, że są programy ministerialne, które umożliwią przeprowadzenie dokładniejszej diagnostyki, to ten pracownik powinien skorzystać z programu zdrowotnego. Badaniach wstępne czy okresowe to dobry moment, żeby przeprowadzić badania w większym zakresie. Jako kobieta uważam, że to jest bardzo ważna zmiana. Bardzo się cieszę, że w załączonym projekcie, który poparli wszyscy, znajduje się zmiana art. 229 polegająca na dodaniu dodatkowego paragrafu. Bardzo dziękuję jeszcze raz za pracę w komisji. Oczywiście jeszcze się spotkamy, bo zostały złożone poprawki. Myślę, że podczas prac zostały przyjęte dobre rozwiązania i po prostu należy ten projekt uchwalić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)