Mówca: Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony)
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Koła Poselskiego Wolni i Solidarni odnośnie do rządowego projektu ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. W XXI w. jednym z największych zagrożeń jest terroryzm, jednym z jego przejawów są zamachy samobójcze, terroryści stale udoskonalają swoje metody, poznają systemy zabezpieczeń, dlatego co jakiś czas powinniśmy udoskonalać nasze mechanizmy. Niniejszy projekt ustawy ma na celu przeniesienie na polski grunt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania. Dyrektywa uściśla regulacje związane z gromadzeniem i analizowaniem danych oraz przekazywaniem ich pomiędzy krajami Unii Europejskiej w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości oraz ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania. W obecnym stanie prawnym to Straż Graniczna występuje do przewoźnika, aby ten udostępnił listę pasażerów znajdujących się na pokładzie samolotu, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Po otrzymaniu wniosku przewoźnik lotniczy zobowiązany jest do zebrania wymaganych danych pasażerów oraz do przekazania ich do wnioskującego organu. Otrzymane od przewoźników dane usuwane są po 24 godzinach od otrzymania. Cała procedura może zabierać często bardzo cenny czas. Nowy porządek prawny nałoży wymóg na przewoźników lotniczych przekazywania lotniczych danych, które dotyczą pasażerów lotów pozaunijnych. Jednocześnie zgodnie z dyrektywą państwo członkowskie może podjąć decyzję o stosowaniu przepisów dyrektywy również do lotów wewnątrzunijnych. Zgodnie z art. 2 ust. l i 2 dyrektywy: ˝Jeżeli państwo członkowskie podejmie decyzję o stosowaniu niniejszej dyrektywy do lotów wewnątrzunijnych, powiadamia o tym Komisję na piśmie˝. Niniejszy projekt ustawy określa podmioty, które będą przetwarzać dane pasażerów. Będą to m.in.: Krajowa Jednostka do spraw Informacji o Pasażerach (JIP), Europol, właściwe organy oraz jednostki do spraw informacji o pasażerach w innych państwach członkowskich, a także organy państw trzecich. Zgodnie z art. 6 ust. l projektowanej ustawy przewiduje się, że przewoźnicy lotniczy będą obowiązani do przekazywania danych przed każdym organizowanym lotem w dwóch terminach - w okresie od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu oraz niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Dyrektywa wymaga również, aby każde państwo członkowskie ustanowiło organ, który będzie administrował danymi przekazanymi przez przewoźników. W Polsce tym organem będzie Straż Graniczna. Jest to jednostka, która ma właściwe kompetencje do tego typu działań i ma już doświadczenie w czuwaniu nad bezpieczeństwem polskich granic. Przyjęcie przepisów dostosowawczych jest dla nas koniecznością w związku z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania. Ponadto nowe przepisy wpłyną korzystnie na wykrywanie planowanych zamachów terrorystycznych i eliminację przestępczości. W ostatnich latach terroryści często przemieszczali się po terenie całej Europy, utrudniając tym samym służbom ich kontrolowanie. Wprowadzenie w Polsce zapisów rządowego projektu ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera sprawi, że łatwiej będzie wyłapać potencjalnych terrorystów. Dziękuję.