Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2017-07-12 (Sejm RP, kadencja 8)

...pod koniec koalicji Platformy i PSL... (Głos z sali: 212 km.) ...przyjęto program budowy dróg krajowych na lata 2014-2023, na który planowano przeznaczyć 107 mld zł. I już w momencie ogłaszania tego programu ówczesny rząd wiedział, że za taką kwotę tych wszystkich dróg zbudować nie jest w stanie. Ale wymogi kampanii wyborczej były takie, że trzeba było się pochwalić bardzo ambitnym planem (Oklaski), ambitnym zamierzeniem. Dzisiaj rząd Prawa i Sprawiedliwości... (Głos z sali: Nie ma czym się chwalić.) ...ten program znowelizował. Dodaliśmy... (Głos z sali: Po 2 latach.) ...do tej kwoty 107 mld zł... (Głos z sali: Przetargi.) ...28 mld zł. Obecnie mamy... (Poseł Jakub Rutnicki: Ale jest już połowa kadencji.) ...w budżecie 135 mld zł. I możemy być pewni, że system dróg ekspresowych i autostrad będzie zbudowany, będzie dumą nas wszystkich. (Poseł Ewa Kopacz: No tak.) Troszkę gorzej wygląda sytuacja, jeśli chodzi o drogi krajowe. Tutaj oczywiście też są zaangażowane znaczące środki, ale wyzwania, jakie stoją przed nami, są równie poważne, bo były wieloletnie zaniedbania. Efektem tych zaniedbań... (Gwar na sali) (Poseł Jakub Rutnicki: Wasze zaniedbania, 2 lata nicnierobienia.) Efektem tych zaniedbań poprzedniego rządu, koalicji Platformy i PSL-u... (Poseł Ewa Kopacz: Nie opowiadaj dowcipów.) ...jest decyzja Komisji Europejskiej, podjęta niedawno, o pozwaniu Polski przed Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. A powodem tego pozwu jest niedostosowanie głównie dróg krajowych do konieczności przenoszenia nacisków w zakresie do 11,5 t na oś. Reagujemy na tę sytuację i przeznaczamy kolejne znaczące środki na to dostosowanie, a według szacunków Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, aby w 100% to wymaganie spełnić, potrzeba ok. 50 mld zł. To bardzo znacząca kwota. (Głos z sali: Ale po coś te pieniądze są...) Przejdźmy teraz do dróg samorządowych. Z nimi jest zdecydowanie najgorzej i w zasadzie od czasu reformy samorządowej samorządowcy narzekają na pogarszający się systematycznie ich stan. (Poseł Jakub Rutnicki: Program - schetynówki.) Myślę, że nie trzeba nawet sięgać do wyników kontroli Najwyższej Izby Kontroli, tutaj przytoczę raport tylko z 2014 r., kiedy NIK kontrolowała bezpieczeństwo ruchu drogowego. Myślę, że każdy, każdy z nas, kto jest kierowcą, kto jest użytkownikiem dróg samorządowych, ma świadomość, że ich stan techniczny pozostawia wiele do życzenia. (Poseł Ewa Kopacz: To trzeba było budować przez te 2 lata.) I ten stan techniczny, zły stan dróg samorządowych... (Poseł Jakub Rutnicki: Całe długie 2 lata - nic.) ...jest poważną barierą rozwoju gospodarczego Polski, ale jest również zagrożeniem bezpieczeństwa, bo warto zdać sobie sprawę z tego, że na drogach samorządowych, gminnych i powiatowych dochodzi rocznie do 16 tys. wypadków. W tych wypadkach ginie rocznie ponad 1000 osób, a rany, często ciężkie rany, odnosi 18 tys. osób. Jakbyśmy spojrzeli w ujęciu procentowym, to wypadków na drogach gminnych i powiatowych mamy 47%, rannych - 45%. I oczywiście dla niektórych jest to tylko statystyka. 1000 zabitych, 1500 - co to za różnica? Ale uświadommy sobie, że za wszystkimi tymi zdarzeniami drogowymi stoją konkretne dramaty, dramaty polskich rodzin... (Poseł Agnieszka Pomaska: Co to za tani populizm, panie pośle, nie można tak.) ...których członkowie giną w tych wypadkach, których członkowie odnoszą ciężkie rany. Oczywiście nie zawsze przyczyną tych wypadków jest zły stan dróg, ale myślę, że nie muszę nikogo przekonywać, że jednak bardzo często tak. I dlatego my jako politycy, osoby odpowiedzialne za stan rzeczy w Polsce, powinniśmy stanąć na wysokości zadania. Nie możemy chować głowy w piasek. W tym momencie chciałbym przytoczyć rozmowę, którą przeprowadziłem kilka lat temu z wójtem gminy Łubowo panem Andrzejem Łozowskim. (Poseł Krystyna Skowrońska: Reklama.) Było to w czasie, kiedy kilka gmin zostało obciążonych koniecznością przejęcia drogi krajowej, ponieważ wybudowano drogę ekspresową S5, i obowiązek utrzymania tej drogi, starej piątki, spadł na kilka gmin, m.in. na gminę Łubowo. Koszty utrzymania tej drogi o parametrach drogi krajowej... (Poseł Paweł Olszewski: Nie gmin, tylko województw.) Chwileczkę, nie. Nie. Nie wystarczały środki, które były w dyspozycji gminy... ...o budżecie 23 mln zł. Ale pan wójt powiedział mi takie słowa, powiedział: panie pośle, wiem, że nas na to nie stać, wiem, że utrzymanie standardu tej drogi w okresie zimowym... (Poseł Paweł Olszewski: Wojewódzka, a nie gminna.) ...będzie mnie kosztowało ogromne pieniądze, ale ja nie chcę wziąć na swoje sumienie żadnej osoby, która przez zaniedbanie mogłaby się stać ofiarą wypadku. (Poseł Krystyna Skowrońska: Tego nie ma w uzasadnieniu.) I on utrzymywał tę drogę z pieniędzy gminnych, a jednocześnie... (Głos z sali: Ale ustawę możemy zmienić.) ...podjął działania, które zmierzały do tego... (Głos z sali: Okradacie Polaków.) ...aby zmienić ten paradygmat, aby droga krajowa nie stawała się... (Głos z sali: My zmieniliśmy ustawę.) ...od razu drogą gminną, tylko żeby wprowadzić mechanizm, że stanie się drogą wojewódzką. I to się udało. (Głos z sali: Tak jest.) I to się udało, i państwo nie musicie mnie do tego przekonywać... (Wesołość na sali) (Głos z sali: To są wojewódzkie.) ...bo brałem udział w pracach nad tą nowelizacją. (Głos z sali: Ale o czym mówisz w związku z tym?) Po co ja o tym mówię? Mówię o tym właśnie po to, żeby pokazać państwu... (Głos z sali: Do tematu, panie pośle.) ...że samorządowiec, gospodarz z krwi i kości... (Głos z sali: Chcecie Polaków okraść.) ...poczuwał się do odpowiedzialności. I my też... (Głos z sali: Jaka troska o samorząd.) ...i my też musimy... (Głos z sali: Więcej podatków.) ...poczuwać się do odpowiedzialności za stan tych dróg. (Głos z sali: Dlatego podatki.) Bo ja wiem, że państwo, państwo z Platformy i PSL-u... (Głos z sali: W ramach tej odpowiedzialności.) ...możecie powiedzieć, że niestety... (Poseł Jakub Rutnicki: Pan ma ryczałcik, to pan się nie przejmuje.) ...ale to są drogi gminne czy powiatowe i nas to nie dotyczy. Ale ta odpowiedzialność i tak, i tak - czy będziecie... (Głos z sali: Dlaczego zamknęliście schetynówki?) ...państwo myśleli w ten sposób, czy będziecie myśleli tak, jak wójt gminy Łubowo - to ta odpowiedzialność... (Poseł Krystyna Skowrońska: I kolejny podatek.) ...na was ciąży. I miejcie tego świadomość. Na nas ta odpowiedzialność ciąży. (Głos z sali: To dlaczego zlikwidowaliście schetynówki? Dlaczego?) (Poseł Ewa Kopacz: To zróbcie to z budżetu, a nie podnoście podatków.) I o zmiany w tym zakresie, o dofinansowanie zadań drogowych realizowanych przez gminy i przez powiaty apelowali od lat samorządowcy, apelowały poszczególne jednostki samorządu terytorialnego, poszczególne gminy i poszczególne powiaty, ale również apelowały związki samorządowe... (Poseł Ewa Kopacz: Oszukaliście Polaków.) (Poseł Jakub Rutnicki: 12,5 tys. km schetynówek.) ...Związek Gmin Wiejskich RP, Związek Powiatów Polskich. Ja państwu przeczytam. Myślę, że część z państwa, która interesuje się tym tematem, te apele, te wnioski zna, ale może jest na sali ktoś, kto tego nie zna. To dla tych, którzy nie znają i tak krzyczą głośno, kilka fragmentów. Stanowisko XX Zgromadzenia Ogólnego Związku Powiatów Polskich, 1 czerwca 2016 r., w sprawie dróg lokalnych. Czytamy: Sieć dróg lokalnych w Polsce jest dość słabo rozwinięta, w dodatku charakteryzują się one niską jakością nawierzchni, co negatywnie wyróżnia Polskę na tle innych państw Unii Europejskiej. I dalej: Uważamy jednak, że drogi lokalne wymagają stałego - podkreślam - stałego mechanizmu wsparcia, który nie jest uwarunkowany finansowaniem pochodzącym z budżetu Unii Europejskiej czy też zmianami w zakresie polityki państwa na szczeblu centralnym. Zapewnienie stałego i stabilnego źródła współfinansowania inwestycji na drogach powiatowych przyczyniłoby się do ożywienia regionów o słabym skomunikowaniu, zapewnienia mieszkańcom dostępu do dóbr i usług publicznych oraz podniesienia jakości ich życia. (Głos z sali: I takim źródłem jest budżet państwa, panie pośle, takim pewnym źródłem jest budżet państwa.) I również rządzący... Teraz posłuchajcie, bo mam coś dobrego do powiedzenia. (Głos z sali: Nie ma szans.) Również rządzący w poprzednich 8 latach ten problem dostrzegli i pojawił się projekt tzw. mówiąc potocznie, schetynówek. (Oklaski) Siedzi tutaj pan przewodniczący, pan poseł Schetyna... (Poseł Jakub Rutnicki: Można, panie pośle, można trochę prawdy?) Taki program rzeczywiście był realizowany, może troszeczkę było więcej szumu medialnego niż tych kilometrów zbudowanych dróg, ale... (Poseł Jakub Rutnicki: 12,5 tys. km.) Tu pan poseł Rutnicki podaje, ile kilometrów zbudowano... (Głos z sali: Bez dodatkowych podatków.) ...i chwała wam za to, że to zrobiliście. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Chwała wam za to. (Poseł Jakub Rutnicki: Dobre 8 lat.) Ale, proszę państwa, samorządowcy uznawali te działania za niewystarczające... (Poseł Urszula Augustyn: Więc zlikwidowaliście to.) ...i wielokrotnie występowali, tak jak to przytoczyłem przed chwilą, jeśli chodzi o Związek Powiatów Polskich, ale dotyczy to również Związku Gmin Wiejskich RP i poszczególnych samorządów... (Głos z sali: To gminne drogi.) ...o to, żeby ten mechanizm zastąpić mechanizmem stałego finansowania. Obecnie realizowany jest ˝Program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej na lata 2016-2019˝. W puli środków mamy 3800 mln zł. W roku 2016 z tej puli wydatkowano 800 mln zł. Ktoś powie: bardzo dużo. (Poseł Ewa Kopacz: Ktoś inny powie, że mało.) Ale jeśli uwzględnimy fakt, że skorzystało z tego programu w ubiegłym roku zaledwie 45% jednostek samorządu terytorialnego, które o dofinansowanie się ubiegały, to widzimy, jak duże są jeszcze potrzeby. W wypadku 55% samorządów ubiegających się o dofinansowanie wnioski rozpatrzono negatywnie, a przecież wiele samorządów w ogóle nie aplikowało do tego programu. Z różnych powodów, często, szczególnie w przypadku biednych gmin wiejskich, ale również części niezamożnych powiatów, ze względu na brak środków własnych, a tam, w tych biednych gminach i powiatach, też żyją Polacy, też chcieliby jeździć po dobrych drogach. (Poseł Jakub Rutnicki: Ale nie będzie ich stać na to, bo paliwo będzie drogie.) (Głos z sali: Chyba rowerami.) (Poseł Jakub Rutnicki: Czym, rowerem?) (Poseł Ewa Kopacz: Na rolkach.) To jest powszechne oczekiwanie wszystkich. Dobre drogi powinny być oczywiście w Warszawie, oczywiście w Poznaniu, w Gdańsku i w Krakowie, ale również w mniejszych miejscowościach, na ścianie wschodniej, na Podkarpaciu, w Wielkopolsce, wszędzie... (Poseł Stanisław Tyszka: To tnijcie wydatki.) ...niezależnie od poziomu dochodów. (Poseł Jakub Rutnicki: Ale paliwo będzie drogie i nie będzie ich stać.) I dlatego zgłaszamy ten projekt ustawy. (Poseł Jakub Rutnicki: Żeby było drożej dla wszystkich.) Jego istotą jest utworzenie Funduszu Dróg Samorządowych, który będzie zarządzany przez ministra właściwego do spraw transportu w ramach Banku Gospodarstwa Krajowego. Fundusz Dróg Samorządowych zastąpi wspomniany już przeze mnie ˝Program rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej˝. Teraz przejdę do poinformowania Wysokiej Izby, jakie będzie źródło zasilania wspomnianego funduszu. (Poseł Krystyna Skowrońska: Podateczek.) Źródłem zasilania, głównym źródłem zasilania... (Głos z sali: Będą Polacy.) ...będzie danina publiczna... (Poseł Krystyna Skowrońska: Podateczek.) ...w formie opłaty drogowej... (Poseł Bartosz Arłukowicz: To się nazywa podatek.) ...wzorowana na istniejącej opłacie paliwowej, w wysokości 20 gr od litra paliwa plus VAT. I proszę państwa, warto w tym momencie... (Poseł Andrzej Halicki: Nie, proszę państwa, to jeszcze nie jest ostatnie słowo.) ...bo już słyszę głosy, tak? Już słyszę głosy, że wzrosną ceny paliw. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Panie pośle, 50% na drogi krajowe.) (Poseł Jakub Rutnicki: Oczywiście, że tak.) Warto przypomnieć, jak kształtowały się ceny paliw w ostatnich latach. Mamy rok 2011. (Gwar na sali, dzwonek) (Poseł Jakub Rutnicki: A cena baryłki?) (Poseł Ewa Kopacz: Ustawowo to robiliśmy?) Średnia cena oleju napędowego - 5,08 zł, benzyny 95 - 5,15 zł. (Głos z sali: 112 dolarów - baryłka.) Rok 2012. Cena rośnie. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cena baryłki? Pan słyszy?) Jeśli chodzi o olej napędowy, Polacy płacili 5,72 zł... (Głos z sali: Ile baryłka kosztowała?) ...a za benzynę - 5,75 zł. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cena baryłki? Odpowie pan czy nie?) Natomiast maksymalna cena sięgała już 6 zł. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cena baryłki...) W roku 2013 mamy olej napędowy po 5,51 zł, benzynę 95 - po 5,50 zł. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cenę baryłki pan poda?) W roku 2014 również ponad 5 zł: olej napędowy - 5,20 zł, benzyna 95 - 5,30 zł. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cena baryłki, panie pośle, w tym czasie?) Nieco niższe ceny były w 2015 r.: 4,50 zł za olej napędowy, 4,55 zł za benzynę 95. A jaka jest sytuacja obecnie? (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cena baryłki? A cena baryłki?) Polacy płacą za benzynę 95 mniej więcej 4,30-4,40 zł, za olej napędowy - 4,20 zł. (Poseł Jakub Rutnicki: A baryłka ile kosztuje?) Wysokie ceny paliw były za czasów Platformy i PSL-u. (Poruszenie, wesołość na sali, oklaski) Teraz paliwa są relatywnie tańsze, są znacznie tańsze. (Poseł Andrzej Halicki: Relatywnie dwa razy drożej.) Są tańsze. (Poseł Jakub Rutnicki: Na Podkarpaciu.) I oczywiście trzeba też przypomnieć Wysokiej Izbie... (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cena baryłki?) ...jakie są podatki w cenie paliw. (Głos z sali: No właśnie. A będą większe.) (Poseł Jakub Rutnicki: To trzeba dołożyć.) Jeśli chodzi o benzynę 95, to podatek stanowi 57% ceny, olej napędowy - 54% ceny. (Poseł Stanisław Tyszka: To obniżcie. Czas obniżyć.) I ktoś może powiedzieć: za dużo, obniżcie. Jasne. (Poseł Stanisław Tyszka: Tak, brawo.) (Głos z sali: Tak, brawo!) (Poseł Elżbieta Radziszewska: Tak mówił Kaczyński kilka lat temu.) Ale przyjrzyjmy się, jak te relacje układają się w krajach starej Unii. W Niemczech w benzynie jest 63% udziału podatku, w oleju napędowym - 55%. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A Kaczyński nie wiedział o tym parę lat temu, co?) We Francji też jest 63% w benzynie, 60% - w oleju napędowym. We Włoszech, gdzie obecnie wielu Polaków podróżuje na wakacje, w benzynie jest 67%, w oleju napędowym - 64%. W Wielkiej Brytanii jest jeszcze więcej: 67% w benzynie, 66% w oleju napędowym. (Poseł Ewa Kopacz: Ale gdzie my żyjemy? W Wielkiej Brytanii czy w Polsce?) (Głos z sali: PiS wygra to...) I po przyjęciu, w co wierzę, przez Wysoką Izbę tego projektu ustawy obciążenia podatkowe... (Głos z sali: Będą największe.) ...będą i tak niższe... (Poseł Andrzej Halicki: Niż 100%.) ...niż w tych krajach starej Unii, w których - przypomnijmy, jeśli ktoś nie pamięta... (Poseł Agnieszka Pomaska: A ile dziś kosztuje paliwo...) (Poseł Cezary Tomczyk: A pensje jakie są w starej Unii?) ...stan dróg jest znacznie lepszy i do tamtych standardów powinniśmy dążyć. (Głos z sali: Ooo!) (Poseł Artur Dunin: Kultury politycznej, wolności słowa.) (Głos z sali: Cicho tam.) I my przewidujemy, że po wprowadzeniu opłaty drogowej... (Głos z sali: Siła zabrzmiała.) ...nie nastąpi istotny wzrost cen paliw. Mogę tutaj przytoczyć najnowszy komunikat PKN Orlen. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A cenę baryłki pan poda przez te lata czy nie?) Dynamika - cytuję - zmian cen paliw na stacjach jest przede wszystkim pochodną czynników makroekonomicznych. Tak, makroekonomicznych. Wprowadzenie opłaty paliwowej nie musi oznaczać wzrostu cen paliw dla klientów stacji. (Poseł Błażej Parda: Przez pierwsze 2 tygodnie.) PKN Orlen z uwagą obserwuje wszystkie działania mające bezpośredni lub pośredni wpływ na rynek handlu paliwami. Inicjatywy zmierzające do poprawy infrastruktury drogowej, której kondycja ma wpływ zarówno na krajowy rynek paliwowy, jak i w szerokiej perspektywie na rozwój gospodarczy kraju, oceniamy pozytywnie. Dynamika zmian cen paliw na stacjach jest więc przede wszystkim pochodną czynników makroekonomicznych, o czym świadczyć mogą fluktuacje cen odnotowywane w niezmiennym otoczeniu regulacyjnym. W związku z powyższym wprowadzenie opłaty paliwowej nie musi skutkować wzrostem cen paliw dla klientów stacji. (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Nie, na pewno nie.) (Głos z sali: Nowa ekonomia.) Ale warto w tym miejscu podkreślić... (Poseł Jakub Rutnicki: Obniżka przez podwyżkę. Można? Można.) ...że ceny paliw to nie jedyna składowa kosztów eksploatacji samochodu... (Poseł Cezary Tomczyk: No tak, jeszcze klocki hamulcowe.) ...bo zły stan dróg powoduje i myślę, że... (Poseł Jakub Rutnicki: Wypadki służbowych limuzyn.) Ja rozumiem, że część z państwa może nie ma prawa jazdy, nie zna się na tym... (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Jarosław Kaczyński nie ma prawa jazdy.) ...ale ci, którzy mają, wiedzą, że zły stan dróg... (Głos z sali: Nietrafiony argument.) ...powoduje szybsze zużycie opon... (Głos z sali: Was to wozili samochodami.) ...szybsze zużycie układu zawieszenia... (Poseł Sławomir Neumann: Atak na prezesa?) ...i nie ulega wątpliwości, że wymiana np. opon to są kwoty 1 tys. zł, nieraz przekraczające 1 tys. zł... (Poseł Cezary Tomczyk: Przeglądy...) ...że naprawa układu zawieszenia to mogą być wydatki kilku tysięcy złotych. (Głos z sali: A seicento już naprawialiście?) Jeśli doprowadzimy do poprawy jakości dróg, to Polacy rzadziej będą odwiedzali mechaników samochodowych i nie będą wydawali dużych pieniędzy na naprawy pojawiających się usterek. (Poseł Cezary Tomczyk: Jak się pan czuje w ostatniej kadencji?) (Poseł Agnieszka Pomaska: Taniej będzie.) Nawet zakładając ten czarny scenariusz, który wy piszecie, że będzie to impuls do wzrostu cen paliwa na stacjach benzynowych... (Poseł Artur Dunin: Ale wszystko pójdzie w górę, człowieku.) ...to sami wyliczacie, że dla takiego kierowcy, który przejeżdża ok. 30 tys. km, to będzie wydatek równy mniej więcej cenie zakupu jednej opony. To nie jest koszt, który byłby niemożliwy do poniesienia... (Poruszenie na sali) (Głos z sali: Ooo!) ...a o skutkach - i to jest ważne - wypadków drogowych... (Poseł Artur Dunin: Zwłaszcza limuzyn rządowych.) ...o miliardach złotych, które Polacy wydatkują na leczenie... (Gwar na sali, dzwonek)