Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2013-06-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Rzeczniku! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość w sprawie informacji o działalności rzecznika praw dziecka za rok 2012 wraz z uwagami o stanie przestrzegania praw dziecka. Przychodzi mi przemawiać po osobach reprezentujących klub Platformy Obywatelskiej, które, co tu dużo mówić, uprawiały propagandę sukcesu i nadmuchały ten balonik do takich rozmiarów, że ja bym się bał, bo wystarczy malutka igiełka i to wszystko pęknie. Sprawozdanie rzecznika rzeczywiście robi duże wrażenie, głównie ze względu na swoją obszerność. Zajmuje ponad 350 stron, a warto zauważyć, że z roku na rok sprawozdania rzecznika pęcznieją - w porównaniu z informacją z 2011 r. przybyło 30 stron. (Poseł Urszula Augustyn: Jak się dużo robi, to jest o czym pisać.) Wymaga to zapewne mrówczej pracy całej armii urzędników biura rzecznika. Czy jednak w tym przypadku więcej oznacza lepiej i skuteczniej? (Poseł Magdalena Kochan: W tym przypadku tak.) Czy rzecznik lepiej i skuteczniej wypełnia ustawowe obowiązki? Czy w piątym roku jego działalności nastąpiła poprawa stanu przestrzegania praw dziecka? Jakie kwestie systemowe udało się panu rzecznikowi rozwiązać w czasie jego całej 5-letniej kadencji? Na te zasadnicze pytania w sprawozdaniu odpowiedzi nie ma. (Poseł Magdalena Kochan: To jest informacja.) Rzecznik się spotykał, obejmował patronatem, występował, ale z większości tych działań kompletnie nic nie wynikało. Dla pełnej oceny działalności rzecznika warto zastanowić się, czego w informacji nie ma wcale lub co zostało potraktowane marginalnie. Po pierwsze, rzecznik zdaje się zupełnie ignorować art. 2 ust. 1 ustawy o rzeczniku, który mówi, że dzieckiem jest każda istota ludzka od poczęcia do osiągnięcia pełnoletności. Powtórzmy: od poczęcia. A więc pan rzecznik nie powinien pozostawać bierny wobec kilkuset przypadków aborcji, czyli zabójstw dokonywanych w majestacie prawa na dzieciach nienarodzonych. Ta bierność, to milczenie są przerażające. Okazuje się, że dzieci poczęte, u których lekarze wykryją jakieś wady, czyli dzieci niepełnosprawne, a także dzieci poczęte w wyniku przestępstwa nie mogą liczyć na pomoc pana rzecznika, mimo że ustawa zobowiązuje go do udzielania takiej pomocy, do podjęcia próby chociażby uratowania ich życia. To jest art. 3 ust. 4, który mówi wprost: ˝Rzecznik szczególną troską i pomocą otacza dzieci niepełnosprawne˝. Podobnie na pomoc rzecznika nie mogą liczyć dzieci, których życie zostało zapoczątkowane w wyniku sztucznego poczęcia, a które następnie są zamrażane. Te zaniechania poważnie obciążają sumienie pana rzecznika. Po drugie, rzecznik właściwie nie zauważył problemów związanych z forsowaniem przez koalicję PO-PSL pomysłu wprowadzenia obowiązku szkolnego dla sześciolatków. (Poseł Urszula Augustyn: Dla dobra dzieci.) Trudno uznać, że poważnie traktuje ten temat, jeżeli jedynym jego działaniem było przeprowadzenie badania stanu przygotowania 41 szkół na przyjęcie sześciolatków. Swoich działań sam rzecznik nie traktował poważnie, skoro nie oczekiwał nawet od Ministerstwa Edukacji Narodowej odpowiedzi. Postawę rzecznika w tej kwestii można określić, mówiąc kolokwialnie, jako próbę odfajkowania tematu - gdyby ktoś pytał, to zawsze można powiedzieć: interweniowałem w MEN. Jednak nie o pozorowanie działań tu chodzi. Chodzi tu o dobro dzieci. Obniżenie wieku obowiązku szkolnego nie służy dobru dziecka, ale, jak z rozbrajającą szczerością z tej trybuny - z tej trybuny - przyznał minister Boni, ma służyć wydłużeniu okresu aktywności zawodowej i ma być sposobem na ratowanie sypiącego się systemu emerytalnego. Rzecznik jest nie tylko głuchy na argumenty setek tysięcy rodziców zatroskanych o przyszłość swoich dzieci, ale również ignoruje głosy wielu naukowców, ostatnio z Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, którzy pod względem merytorycznym zmiażdżyli szkodliwe pomysły MEN, podobnie jak Sekcja Krajowa Oświaty i Wychowania NSZZ ˝Solidarność˝, zrzeszająca 70 tys. nauczycieli. Tak się złożyło, że w dniu 12 czerwca, kiedy komisja edukacji rozpatrywała informację o działalności rzecznika, rodzice działający w ramach akcji ˝Ratuj maluchy˝ składali w Sejmie blisko 1 mln podpisów pod wnioskiem o przeprowadzenie referendum ogólnokrajowego w sprawach edukacyjnych. Pytania dotyczą kwestii niezwykle ważnych dla rodziców i dzieci, mianowicie zniesienia obowiązku szkolnego dla sześciolatków, zniesienia obowiązku przedszkolnego dla pięciolatków, powstrzymania likwidacji szkół i przedszkoli, powrotu do programów nauczania z pełnym kursem historii oraz do 8-letniej szkoły podstawowej i 4-letniej szkoły średniej. Panie Rzeczniku! Dzisiejsza debata jest dobrą okazją do tego, aby pan określił jednoznacznie swoje stanowisko. Popiera pan ideę referendum czy też nie? Kto pana zdaniem lepiej troszczy się o dobro dzieci - politycy Platformy i PSL... (Poseł Magdalena Kochan: Tak parlament postanowił.) ...czy też rodzice? Serca rzecznika nie poruszyły też problemy tysięcy dzieci i ich rodziców, którzy zmagają się z prawdziwym tsunami likwidacji szkół, głównie wiejskich. Wyrazem stosunku rzecznika do tego zjawiska jest przytaczana przeze mnie na posiedzeniu komisji reakcja na pismo dzieci ze Słupi Wielkiej proszących pana Michalaka o udzielenie pomocy ich rodzicom walczącym z burmistrzem Środy Wielkopolskiej, który postanowił przekazać ich szkołę spółce gminnej. Z odpowiedzi biura rzecznika dowiedziały się, że chyba nie zrozumiały, o co chodzi, powinny zapytać dyrektora szkoły i nauczycieli. I oczywiście żadnej pomocy się nie doczekały. Podobną wstrzemięźliwość zachowuje pan rzecznik wobec likwidacji stołówek szkolnych i narastającego problemu głodu wśród dzieci. Jego zdaniem ten problem właściwie w Polsce nie istnieje. Ale za to musimy odnotować wystąpienie generalne w sprawie właściwego asortymentu sklepików szkolnych. Ważnym obszarem działalności rzecznika jest ochrona dziecka przed przemocą, okrucieństwem, wyzyskiem, demoralizacją, zaniedbaniem. Najpierw zobaczmy, jak reaguje rzecznik na falę agresji, która zalewa polskie szkoły. Informują o tym media, ostrzegają nauczyciele, rodzice. MEN zachowuje się biernie wobec tego niepokojącego zjawiska. Nie sposób przecież poważnie potraktować akcji ˝Rok bezpiecznej szkoły˝. Zobaczmy zatem, jak reaguje rzecznik. W obszernym sprawozdaniu brak informacji o propozycjach działań systemowych, które uczyniłyby polskie szkoły bezpiecznymi. A z badań chociażby Centralnego Instytutu Ochrony Pracy dowiadujemy się, że przebywanie w szkole jest bardziej ryzykowne niż praca w transporcie lub górnictwie. Tymczasem rzecznik, analizując sprawy przemocowe dotyczące szkół, doszedł do wniosku, że ponad 50% z nich polega na przemocy stosowanej przez nauczycieli, w tym tak groźnych jej przejawów, jak straszenie ucznia brakiem promocji, wypowiadanie uwag sarkastycznych czy zwracanie się do ucznia podniesionym głosem. Uwagi te byłyby nawet zabawne, gdyby nie dotyczyły tak poważnego problemu. Ciekawe, co pan rzecznik poradziłby nauczycielom, którzy na co dzień stykają się ze zdemoralizowanymi uczniami, często wielokrotnie notowanymi przez Policję, uczniami, którzy terroryzują swoich kolegów i nauczycieli, mając poczucie całkowitej bezkarności. W imieniu środowiska nauczycielskiego proszę o receptę. Panie rzeczniku, co mamy robić z takimi uczniami? Bo przecież nie można na nich podnieść głosu. (Poseł Magdalena Kochan: Zmienić zawód.) Wysoki Sejmie! Warto jeszcze przyjrzeć się, w jaki sposób rzecznik wypełnia ustawowy obowiązek ochrony dziecka przed demoralizacją. Niestety i w tej niezwykle ważnej sprawie trudno znaleźć przykłady działań, których należałoby oczekiwać od rzecznika. Brakuje nie tylko działań, ale nawet wypowiedzi, które piętnowałyby próby wtargnięcia do szkół czynione przez agresywne środowiska homoseksualne i promowania w środowisku szkolnym dewiacyjnych zachowań. Ostatnio biuro rzecznika odmówiło nawet odpowiedzi na pytanie, czy rzecznik podejmie działania chroniące dzieci przed udziałem w tzw. paradzie równości. Pozostawię to bez komentarza. Zaniechaniom działania w przedstawionych powyżej przykładach łamania praw dziecka towarzyszy nadaktywność w tych obszarach, które konstytucyjnie należą do rodziców. Rzecznik zdaje się zapominać, że to rodzice wychowują dzieci, a nie on. Interweniował na przykład w Urzędzie Lotnictwa Cywilnego w związku z dopuszczeniem do lotów samodzielnych uczniów pilotów po ukończeniu 14. roku życia. Abstrahował przy tym...