Mówca: Józef Zych
Data: 2014-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego dokładnie przeanalizował projekt ustawy o zmianie Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw i uznaje, że ta nowelizacja wymaga wnikliwego rozważenia. Pan poseł Piotrowicz pozwoli, że będę kontynuował jego wątek, a mianowicie problem zasadniczy, który tu wynika, przygotowania do wykonywania zawodu. Od początku jako prawnicy staliśmy na stanowisku, że zawód sędziego jest ukoronowaniem zawodów rady prawnego, adwokata. I do pewnego czasu tak było, bo był problem z tym, kiedy nawet nie było możliwości przechodzenia z zawodu do zawodu. Dzisiaj jest zupełnie inaczej. Jak popatrzymy na te propozycje, które dotyczą kwalifikacji do przygotowania, a więc od ukończenia aplikacji, złożenia egzaminu, 18-miesięcznej praktyki w zakresie czynności związanych ze świadczeniem usług prawniczych czy też tworzeniem prawa, to można by powiedzieć, że są stworzone znakomite warunki. Jest pytanie: Jak to się wobec tego dzieje, że jednak, gdy chodzi o wymiar sprawiedliwości, a szczególnie o jego wyniki, nie ma tego odzwierciedlenia? Pamiętam, że kiedy odbywałem aplikację w sądzie wówczas wojewódzkim w Zielonej Górze, mój patron brał mnie przed rozprawą na rozprawę, dawał mi do ręki akta i mówił: proszę pana, ma pan przeczytać i przygotować mi propozycje. I jak przygotowałem propozycje, to brał mnie na rozmowę i albo podzielał mój pogląd, albo nie, dyskutował ze mną i wskazywał na uchybienia, a potem konfrontowałem to z wyrokiem, a wyroki były różne. Często się zgadzaliśmy, często się nie zgadzaliśmy, ale to było praktyczne przygotowanie. Podzielam absolutnie pana pogląd, że podstawową rzeczą jest przede wszystkim podejście praktyczne, skończyło się przecież studia prawnicze. Pierwszy błąd, jaki popełnia się na aplikacjach, w moim przekonaniu, a obserwowałem wiele, w wielu uczestniczyłem, to powielanie teoretycznych rozważań z uniwersytetów, ale na niższym poziomie. To jest nieporozumienie. Podstawową sprawą jest przygotowanie praktyczne i pokazanie, co powinno się czynić. Wysoki Sejmie! Oczywiście w tym projekcie ustawy jest wiele bardzo istotnych kwestii. Na przykład wiele miejsca poświęca się problemowi stwierdzenia uchybienia w zakresie sprawności postępowania sądowego. Okazuje się, że o wiele ważniejszym problemem w Polsce jest problem błędów popełnianych w interpretacji, w stosowaniu prawa. Jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie, gdy chodzi o uchybienie w zakresie sprawności postępowania, to wiemy, o czym może być mowa. O tym, że nieterminowo się rozpoznaje, że nie wyznacza się odpowiednio spraw. Na to nie trzeba ustawowej regulacji, bo przecież prezes sądu dotychczas miał takie uprawnienia, mógł reagować. Nie o to chodzi. Obserwuje się ewidentną niechęć, jeżeli chodzi chociażby o sędziów, do postępowania dyscyplinarnego. Mógłbym tu cytować przykłady, które świadczą o tym, że nie podchodzi się do zagadnienia absolutnie obiektywnie, i to jest bardzo ważny problem. W poprzednim punkcie, kiedy mówiłem o jedności orzecznictwa, pani poseł z Platformy była uprzejma, odnosząc się do tego, powiedzieć: Tak, trzeba zobaczyć, czy to młody sędzia, czy sędzia stary, z doświadczeniem. Jeżeli mówiłem o trzech wyrokach Sądu Najwyższego, to jaki młody sędzia może być w Sądzie Najwyższym? Doświadczony, bo o tym przecież mówimy. Jest jeszcze inna instytucja, do której sięga się niechętnie. Są to wytyczne pełnej izby Sądu Najwyższego. Kiedy dostrzega się rozbieżności, to powinno się wykorzystywać te elementy, które są absolutnie dopuszczalne, możliwe. (Dzwonek) Panie marszałku, jeszcze dwa zdania, to jest bardzo istotna sprawa.