Mówca: Grzegorz Schetyna
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Jeżeli robicie taką rzecz, jeżeli patrzycie na to... Znaczy, nie ma możliwości zastąpienia takiej ekskluzywnej pozycji budowanej przez 25 lat, nie ma zastępstwa dla tej rzeczy. To jest niemożliwe, żeby pan ją zastąpił czymkolwiek. Jeżeli ma pan możliwość prowadzenia takiej polityki zagranicznej, to o to trzeba dbać. I to jest kwestia nie tego, że jesteśmy w różnych partiach politycznych, że się różnimy, tylko tego, że powinien pan to szanować. A pan po prostu to zostawił. Albo taka była decyzja z Nowogrodzkiej, żeby po prostu się odwrócić od tego, decyzja fatalna, katastrofalna - mówię to z pełną odpowiedzialnością, naprawdę. I do tego nie ma powrotu. Jest 25 lat, macie umówione spotkanie rządów francuskiego, niemieckiego i polskiego, macie ekskluzywną rocznicę, obchody rocznicy 25-lecia, wszystko odwołujecie. Po prostu odchodzicie od tego. Jaki to ma być sygnał? Gdzie jest polska polityka zagraniczna? Gdzie jest elementarna odpowiedzialność? Dwie kwestie, które składają się na Trójkąt Weimarski, na nasze relacje, już, niestety, historyczne, to są kwestie relacji z Niemcami, trudnych, historycznych, i z Francją. Niemcy to, wiadomo, historia, ogromne obciążenie historyczne, to bardzo, bardzo trudne. Od 1989 r., od wizyty Helmuta Kohla, spotkań z Tadeuszem Mazowieckim... Kiedy runął mur berliński, był tutaj, w Warszawie. Te setki, tysiące uchodźców z Niemieckiej Republiki Demokratycznej w ambasadach, także w Warszawie, potem wielka, symboliczna msza w Krzyżowej, na Dolnym Śląsku, pod Świdnicą - symbol spotkania, bardzo, bardzo trudnego, ale nowego początku naszych relacji. To przecież dzięki tym ostatnim 25 latom tak wiele się zmieniło w relacjach z Niemcami. Co robiliście, co zrobiliście w relacjach z Niemcami? Przecież zrujnowaliście te stosunki. (Wesołość na sali, oklaski) Zrobiliście to, i myślicie, że jedna... Taka jest prawda. (Oklaski) Ja wiem, że wydaje się wam, że jedna wizyta, dusery i uśmiechy coś zmienią. Niczego nie zmienią. (Gwar na sali) (Poseł Krystyna Skowrońska: Proszę nie przeszkadzać.) Posłuchajcie siebie, swoich wypowiedzi, wypowiedzi swojego prezesa z ostatnich lat o polityce polskiej w stosunku do Niemiec. (Gwar na sali) (Głos z sali: 2011 r.) Mam uspokajać? Panie marszałku, bardzo proszę... Mogę uspokoić... (Poseł Piotr Kaleta: To nie te czasy.) Ale mogę poprosić. Wszystko przed nami i przed wami też. (Głos z sali: Niech się pan nie łudzi.) I teraz jest tak. Oczywiście, że jest tak, ale to jest zasada: wrogów szukać daleko, przyjaciół blisko. Samorządy, relacja, współpraca - 25 lat traktatu, traktatu polsko-niemieckiego. Macie przygotowane obchody, nie robicie tego. Odchodzicie od koncepcji podniesienia tych ekskluzywnych relacji z Niemcami, a chodzi o to, żeby pokazać, że tak naprawdę przy tej bardzo, bardzo trudnej historii jest możliwa - jeżeli będzie chęć - dobra, otwarta współpraca z obu stron. Chodzi tu o samorządy, młodzież, przedsiębiorców. Nasz największy partner strategiczny, ekonomiczny to przecież Niemcy. To wszystko jest naprawdę. Nie wykorzystujecie tego potencjału i nie wystarczą tutaj dusery, uśmiechy i udawanie, że wszystko jest w porządku. Francja - to samo, to filar Trójkąta Weimarskiego, kompletnie nieobecny. Rozumiem, że możecie wybierać śmigłowce, od kogo chcecie, to jest wasza sprawa, wasze decyzja, wasza odpowiedzialność. Ale, panie ministrze, przecież nie może być tak, że strona francuska o bardzo poważnym kontrakcie, o jego wywróceniu przecież przez ministra obrony narodowej czy ministra gospodarki - nie wiem, kto u was to wywracał, gdzie były decyzje - dowiaduje się z prasy. Przecież to jest wstyd. Nie może tak być, że pan nie uprzedza swojego partnera, odpowiednika, mówiąc, opisując tę rzeczywistość. Na tym polega rola ministra spraw zagranicznych. Przecież tego nie było. Nie mówiąc o tym, wiem, że to nie pana zaprzyjaźniony resort, ale wypowiedzi ministra Kownackiego o widelcu i o tym, że powinni się od nas uczyć, to przecież jest wstyd. To jest mój apel już nawet nie do pana, ale do pani premier. Nie może tak być, że polscy politycy wypowiadają się w taki sposób. (Poseł Sławomir Nitras: Ministrowie.) Ministrowie, którzy są w kluczowym miejscu, tak, mają ważną pozycję, występują ex cathedra, mówią takie rzeczy. Jak to wygląda? Przecież wy jesteście polskim rządem. Wstyd. (Oklaski) Jest na stronie MSZ, przeglądałem ją, pańskie aktywności - powiem jeszcze słowo o Francji - informacja, że pan minister był we Francji, rozmawiał z kandydatami na prezydenta francuskiego, z tymi politykami, którzy biorą udział w tym wyścigu. Rozumiem, że było spotkanie z Marine Le Pen. Nie wiem, czego ma dotyczyć, wspólnego opuszczenia przez Polskę i Francję Unii Europejskiej? Jak można nie spotykać się, nie prowadzić, nie hołubić relacji polsko-francuskich na poziomie MSZ - MSZ, premier - premier, rząd - rząd czy prezydent - prezydent, a spotykać się z kimś, kogo wizja i sposób spojrzenia na Europę jest absolutnie agresywnie negatywny? To jest tak. (Głos z sali: Najlepiej się obrazić i nie słuchać.) Jest taka sytuacja... Trójkąt Weimarski, zacząłem, Trójkąt Weimarski a Grupa Wyszehradzka, ważna rzecz, ważna sprawa, bo najbliżsi sąsiedzi, ci, z którymi rozmawiamy. Teraz słyszymy, że Polska jest przywódcą, jest liderem Grupy Wyszehradzkiej. Nie może być tak. To nie rząd PiS, nie partia PiS decyduje, kto jest liderem Grupy Wyszehradzkiej. To wynika z aktywności, pozycji, relacji, możliwości. Chcę powiedzieć, zapytać was, co uważacie, jak chcecie budować relacje z państwami, z którymi, jak mówicie, macie świetne relacje, macie wspólną politykę, wspólne spojrzenie na wszystko. Pytam, czy z Czechami też rozmawiacie o tym, jak osłabić integrację europejską, czy ze Słowakami rozmawiacie, jak przystąpić do strefy euro? Czy z Węgrami rozmawiacie, jak zbliżyć się gospodarczo do Rosji? To jest pytanie do was. (Oklaski) (Głos z sali: Piotrowską wysłać.) Silna pozycja, mówiłem to, silna pozycja w Grupie Wyszehradzkiej, dlatego że Polska, oczywiście, ma największy potencjał, ale ma ekskluzywne, najlepsze z możliwych relacje z Europą Zachodnią, z krajami starej Unii. Głos jest słuchany. Nie tylko nasz głos, głos całego środowiska, jak powiedziałem, Europy i naszych najbliższych sąsiadów. (Poseł Małgorzata Gosiewska: Teraz tak.) Zamroziliście współpracę w Trójkącie Weimarskim, taka jest prawda. (Głos z sali: To jest kłamstwo.) Słyszymy o jazgocie. Nie mówiłem o jazgocie Polaków. Nie mówię o jazgocie, ale, jeżeli jeszcze raz mi pan przerwie... (Głos z sali: A kto jazgocze?) ...to będę musiał to powiedzieć, jeżeli pan marszałek nie będzie reagował. To jest po prostu niegrzeczne, co pan robi. (Oklaski) Jest tak, że oczywiście było o regionalnej współpracy: Grupa Wyszehradzka, inni partnerzy, ważnej, bo można powiedzieć, że przecież nie tylko Trójkąt Weimarski. Zgoda. Państwa bałtyckie to ważny partner, grupa nordycka. Słyszymy w exposé o współpracy Polski z Grupą Wyszehradzką, z państwami bałtyckimi i grupą nordycką. Zgoda, ale to też trzeba uczciwie powiedzieć, że to jest format, który wymyślił i wprowadził minister Sikorski w 2013 r. Dlaczego tego nie mówić? Co jest takiego, czy wy się wstydzicie? Przecież historia nie zaczęła się 25 października 2015 r., ciągle tego nie możecie zrozumieć. (Oklaski) Przecież ktoś przed wami ciężko pracował przez te dwadzieścia parę lat, żeby po prostu te sprawy ustawić tak, jak powinny być ustawione. To jest klasyczny tego przykład. Ostatnie ponad 20 lat to rzeczywiście budowa bardzo silnej pozycji. To trwało, zmieniały się rządy, było różnie, zmieniały się opcje polityczne, ale polityka zagraniczna akurat miała takie szczęście, że budowała, że nas zbliżała do Europy, że budowała naszą pozycję w Europie. I ten wpływ na politykę wschodnią, czego teraz absolutnie będzie brakować. Silna Europa, silna Unia Europejska, ale też Europa, która słucha polskiego głosu, kiedy ten głos ma wpływ na politykę wschodnią Unii Europejskiej, sankcje nałożone na Rosję są tego typowym przykładem. Przecież to właśnie dzięki naszej aktywności, jeszcze poprzednich rządów, zbudowaliśmy całą konstrukcję, przekonaliśmy wtedy wszystkie 28 krajów. Udało nam się to zrobić. To był efekt właśnie tego, że byliśmy traktowani poważnie i mieliśmy poważną pozycję. Jak jest dzisiaj? Dzisiaj to wszystko się rozchodzi, rozjeżdża. Dzisiaj jest różnica, bo nasz głos nie znaczy tyle. On po prostu był osią, wokół której mogliśmy budować porozumienie, byliśmy szanowani przez kraje zachodnie, ale także uznawani za liderów przez kraje Europy centralnej, dlatego udawało się to robić. Dzisiaj te kwestie, jeśli chodzi o politykę wschodnią, o prezydenturę Donalda Trumpa... Przecież wiadomo, że jeżeli nie będzie integrującej się Unii Europejskiej, jeżeli nie będzie prawdziwej wspólnoty europejskiej, która będzie ciągle łączyć, budować tę wspólnotę, mieć wspólne spojrzenie, jeżeli tego nie będzie, Europa zostanie rozegrana. Widać to po pierwszych słowach, po pierwszych wystąpieniach prezydenta Trumpa. Silny partner w Europie. Unia Europejska musi takim być takim partnerem i musi być z udziałem polskiego rządu, polskiego ministra. (Oklaski) Jest ważne, żeby budować siłę, to oczywiste. Spójrzmy na jedną rzecz, która jest charakterystyczna i symboliczna w pewien sposób. Przewodniczący Rady Europejskiej, unijne stanowisko, ważne - Polak Donald Tusk szefem Rady Europejskiej. Wielki sukces, jeśli chodzi o wpływ na politykę europejską, jej integrację, spojrzenie, to, o czym mówię. Szanowany w Europie Zachodniej, reprezentujący interesy centralnej Europy. Najlepszy z możliwych kandydatów, bez żadnej alternatywy. Nie ma innych możliwości. Co robicie z kandydaturą Donalda Tuska? Na Malcie jest potwierdzenie, będzie kandydował, wszyscy są za. Oprócz polskiego rządu. Polski rząd się nie wypowiada w tej sprawie, a słyszymy na spotkaniu z kanclerz Merkel, że doradcy i prezes Kaczyński mówią o jakichś postępowaniach, które są prowadzone. Czy wy sobie zdajecie sprawę, jak to jest kosztowne? Przecież nie można takich rzeczy robić. Jeżeli chcecie to powiedzieć, to z podniesioną głową, ale ja oczekuję tego od pani premier. Jest rząd tutaj. To nie jest taki czas, że tutaj pierwszy sekretarz PZPR rządził i on się spotykał i on prowadził politykę państwową, naprawdę. (Oklaski) Czy wam nie jest wstyd za to? Szanuję prezesa Kaczyńskiego, zresztą ma inne zainteresowania dzisiaj i jest nieobecny przy debacie o polityce zagranicznej. Rozumiem, że nie musi się konsultować, nie musi także słuchać głosu opozycji, nie musi słuchać swojego ministra. Nie może być tak i my tego nigdy nie zaakceptujemy jako Platforma Obywatelska. Nie może być tak, że premier polskiego rządu nie wypowiada się w tej sprawie. Stąd dzisiaj pytam, pani premier, jak pani będzie głosować nad kandydaturą Donalda Tuska na przewodniczącego Rady Europejskiej. Proszę powiedzieć. (Oklaski) Czy podniesie pani rękę za kandydaturą Tuska, czy będzie pani przeciw jako jedyny premier rządów europejskich? Proszę powiedzieć. (Głos z sali: A jak głosowaliście za Wojciechowskim?) Proszę powiedzieć. (Głos z sali: Wojciechowski, właśnie.)