Mówca: Jarosław Zieliński
Data: 2021-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Przedłożona Wysokiemu Sejmowi ustawa o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o kinematografii stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/1808 z 14 listopada 2018 r., zmieniającej dyrektywę poprzednią, z 2010 r., w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych, zwanej dyrektywą o audiowizualnych usługach medialnych. Nowelizacja przepisów europejskich nastąpiła w celu dostosowania regulacji europejskich i państw członkowskich do dynamicznie rozwijającego się i zmieniającego się rynku mediów. Zgodnie z uzasadnieniem implementacja powyższej dyrektywy do polskiego porządku prawnego ma nastąpić poprzez zmianę przepisów ustawy o radiofonii i telewizji, ustawy z 29 grudnia 1992 r. Nowelizacja tej ustawy określa zasady i warunki prowadzenia działalności w zakresie dostarczania usług medialnych, a także platform udostępniania wideo, podział kompetencji pomiędzy organami państwa w zakresie regulacji i nadzoru tej dziedziny, prawa i obowiązki dostawców usług medialnych oraz platform udostępniania wideo, a także prawa odbiorców tych usług oraz warunki realizacji interesu publicznego w zakresie radiofonii i telewizji. Większość zmian implementacyjnych została wprowadzona w ramach obecnej struktury ustawy o radiofonii i telewizji, oczywiście z pewnymi zmianami, które wynikają ze wskazań, z motywów tej dyrektywy. Został jednak dodany do niej ważny rozdział pt. ˝Platformy udostępniania wideo˝. Przedmiot nowelizacji obejmuje m.in. jurysdykcję wobec dostawców usług medialnych, a także kompetencje i funkcjonowanie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Następuje m.in. rozszerzenie jej kompetencji o działania wobec platform udostępniania wideo. Dalej: przedmiot nowelizacji obejmuje modyfikację definicji ustawowych, m.in. definicji przekazu handlowego, sponsorowania i lokowania produktu, a także obowiązki informacyjne dostawców usług medialnych, m.in. dotyczące struktury właścicielskiej mediów, w myśl bardzo ważnego zapisu dyrektywy, cytuję: Przejrzystość własności mediów jest bezpośrednio powiązana z wolnością wypowiedzi, czyli fundamentem systemów demokratycznych. Informacje o strukturze właścicielskiej dostawców usług medialnych, jeżeli taka własność skutkuje kontrolą nad treścią świadczonych usług lub wywieraniem na tę treść znacznego wpływu - a dodajmy też, że tak zwykle jest - umożliwiają użytkownikom świadomą ocenę takiej treści. W polskiej praktyce brakowało nam przez wiele lat realizacji tego wskazania. Przedmiot tej nowelizacji obejmuje również przekazy handlowe w usługach medialnych, np. dopuszczalny limit czasu emisji reklamy i telesprzedaży czy ochronę audycji i programów dla dzieci, a także, jeśli chodzi o usługi medialne, ochronę konsumentów, w tym małoletnich, przed niepożądanymi treściami, mającymi negatywny wpływ na ich rozwój fizyczny i umysłowy lub grożącymi promowaniem postaw, które nie są społecznie akceptowane, takich jak rasizm, ksenofobia i inne. Obejmuje także promocję twórczości europejskiej w usługach medialnych poprzez obowiązek określonego udziału audycji europejskich w programach telewizyjnych, chodzi o tzw. kwotę europejską - w audiowizualnej usłudze na żądanie 30% katalogu mają stanowić utwory europejskie, obecnie jest to 20%. Dalej: przedmiot regulacji obejmuje udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami, aby, w myśl dyrektywy, usługi medialne stawały się, z zastosowaniem proporcjonalnych środków i w sposób ciągły, coraz bardziej dostępne dla osób z niepełnosprawnościami, a także uregulowanie działalności platform udostępniania wideo, które dotychczas nie miały odpowiedniego unormowania, a które konkurują coraz bardziej, coraz częściej na rynku o tych samych odbiorców i te same przychody finansowe co audiowizualne usługi medialne oraz posiadają dużą siłę oddziaływania na odbiorców. Przepisy dyrektywy mają charakter racjonalny w ocenie chyba wszystkich posłów, bo rzeczywiście głosowanie w komisji było zgodne, i wyjątkowo nie wzbudzały kontrowersji. Dlatego ich implementacja do porządku prawnego, najpierw przygotowana przez podkomisję, później przez komisję, została przyjęta jednomyślnie, o czym świadczy właśnie wynik głosowania w Komisji Kultury i Środków Przekazu. Wymagania dyrektywy europejskiej zostały odzwierciedlone w projekcie w sposób racjonalny, z wypełnieniem wymagań dyrektywy i zachowaniem (Dzwonek) autonomicznej oceny polskich realiów medialnych i standardów oczekiwań społecznych. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o kinematografii w wersji przedłożonej Wysokiemu Sejmowi przez Komisję Kultury i Środków Przekazu. Dziękuję bardzo.