Mówca: Domicela Kopaczewska
Data: 2012-03-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W trakcie dość burzliwej kolejnej debaty edukacyjnej było wiele wątków i padły sformułowania, do których jako sprawozdawca komisji winnam się odnieść, ponieważ powstałoby błędne wrażenie dla tych, którzy nas słuchają czy oglądają, że nie wszystkim nam na tym zależy. Ważna jest troska o edukację. Pan poseł Kłosowski był uprzejmy powiedzieć o tym, iż oczekuje wypracowania standardów edukacyjnych. Pani minister mówiła o niżu demograficznym, że zmniejszyła się liczba uczniów w szkołach. To są fakty, te dane są i nie ma żadnych wątpliwości co do tego, jak wyglądają polskie szkoły, jaka jest liczebność klas w szkołach podstawowych czy gimnazjach. Pozwolę sobie na małą dygresję. Pan poseł Kłosowski przez dwa lata był sekretarzem stanu w ministerstwie edukacji i ani słowa nie pisnął o standardach edukacyjnych. Mógł pan to przecież wcześniej zrobić. (Głos z sali: Powtarza to pani do znudzenia.) Mówiliście również państwo o tym, że subwencja oświatowa jest mała. Chcę jeszcze raz przypomnieć, mówiła o tym pani minister Berdzik, ale nie dosyć mówienia na ten temat, że przez ostatnie lata subwencja wzrosła z 29 mld zł do 39, czyli o 10 mld, przy mniejszej o prawie 1 mln liczbie uczniów. W związku z tym mamy pełną świadomość, zarówno my, posłowie, jak i samorządy, jakie działania podejmować, żeby rzeczywiście te środki były jak najlepiej wydatkowane. Wielokrotnie państwo mówiliście, że wierzycie w odpowiedzialność samorządów, ale proponowanie zapisu o wiążącej opinii kuratora oświaty o niczym innym nie świadczy, tylko o braku tej odpowiedzialności. To tak, jakbyśmy chcieli, żeby dziecko zostało w domu i zamykamy je w pokoju. Czy to jest najlepsza metoda? Rozumiem, że jest poważny problem i może warto by było podyskutować nad sposobem finansowania edukacji, nad tym, jak te środki wewnątrz subwencji są wydatkowane. Może ktoś wreszcie odważy się powiedzieć, w latach 70. czy 80. poszukiwaliśmy nauczycieli do szkół wiejskich, powstał dodatek wiejski, bo taka była jego formuła, potrzebowaliśmy nauczycieli, którzy uczyliby na wsi, może teraz należałoby się zastanowić, jakie są warunki nauczania dla nauczycieli w szkołach wiejskich i miejskich. Czy rzeczywiście ta struktura wydatków na edukację jest właściwa? Może na ten temat podyskutowalibyśmy. Wiem, że on jest trudny, bo może nagle pojawi się pewna grupa społeczna, która stwierdzi, że zabiera się jej przywileje, ale czy nie o tym właśnie trzeba podyskutować. Te kwoty zwiększyły się radykalnie, a państwo uważacie, że jeśli sztucznie damy kuratorowi oświaty taką władzę, to nagle wszystko się zmieni. Przypominam, że w ustawie o systemie oświaty są zapisane kompetencje kuratora i w żadnej wypowiedzi ich nie negowano. One są inne, to jest nadzór pedagogiczny, to jest czuwanie nad jakością edukacji. To państwo poprzez system egzaminów zewnętrznych stworzyło możliwości oceny edukacji, również na poziomie każdego samorządu. Jeśli mogę prosić państwa posłów o dyskusję, bo myślę, że to nie jest ostatnia dyskusja, bowiem w komisji czekają następne zmiany w ustawie. Chodzi o to, żebyśmy rzeczywiście odpowiedzialnie odpowiedzieli sobie na pytanie, jak zmienić strukturę wydatków, ponieważ czekają nas wyzwania cywilizacyjne związane ze zmniejszeniem liczby uczniów w polskich szkołach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)