Mówca: Tomasz Górski
Data: 2013-01-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Solidarna Polska wobec projektu ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych (druk nr 1001). Jak czytamy w uzasadnieniu, celem projektowanej ustawy jest zwalczanie pogłębiającego się problemu zatorów płatniczych przez wprowadzanie instrumentów wspomagających zmniejszenie opóźnień w zapłacie należności oraz dyscyplinujących strony do stosowania krótkich terminów zapłaty. Wprowadzenie zmian w obowiązujących przepisach i nowych rozwiązań wynika z obowiązku wdrożenia do krajowego systemu prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady. Ministerstwo Gospodarki zbadało 287 przedsiębiorstw. Przeciętne opóźnienie w zapłacie należności przez kontrahentów będących przedsiębiorstwami wynosiło 36,22 dnia. W przypadku 20% ankietowanych przedsiębiorców pojawiły się problemy w terminowym otrzymywaniu zapłaty w ramach umów zawieranych z organami administracji rządowej. Wśród najczęściej wymienianych przyczyn opóźnionych płatności były: spóźnione płatności od innych kontrahentów, trudna sytuacja finansowa dłużnika oraz uzależnienie wierzyciela od dłużnika. Taki problem wskazało 11% przedsiębiorstw. Jednak, jak dalej czytamy w uzasadnieniu, na obecnym etapie trudno jest oszacować, jak często i ilu przedsiębiorców wierzycieli zdecyduje się skorzystać z rozwiązań przewidzianych w tym projekcie. Wynika to między innymi z faktu, że wierzyciel ma jedynie możliwość, nie zaś obowiązek, wykorzystania instrumentów wprowadzonych ustawą. Ponadto należy wziąć pod uwagę, że instrumenty te uruchamiają się w zasadzie dopiero w momencie podjęcia przez wierzyciela decyzji dochodzenia należności na drodze prawnej. Należałoby zatem przyjąć, że ustawa będzie miała charakter raczej odstraszający, a podjęcie ewentualnych kroków prawnych celem wyegzekwowania należności przy wykorzystaniu instrumentów nią przewidzianych będzie miało miejsce w sytuacji, gdy strony umowy nie będą widziały możliwości dalszej współpracy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy w ocenie Solidarnej Polski absolutnie nie rozwiązuje problemu, a to było celem przedstawienia tego projektu ustawy. Chyba że weźmiemy pod uwagę, że jedynym celem tego projektu ustawy jest wypełnienie obowiązku implementacji przepisów unijnych. Albowiem ten projekt ustawy nie rozwiązuje podstawowego problemu, mianowicie problemu zatorów wynikających z opóźnienia w płatnościach, jedynie ewentualnie rozwiązuje, nawet nie rozwiązuje, ale odnosi się w jakiś sposób do ograniczania zawierania umów handlowych między przedsiębiorcami. Jedynym plusem dostrzeganym przez Solidarną Polskę jest delikatna poprawa relacji przedsiębiorców z organami publicznymi, te bowiem będą zobowiązane stosować krótsze terminy wypłacania należności przedsiębiorcom. Jednakże poza tym ustawa nie odnosi się, tak jak powiedziałem, ani do usprawnienia sądownictwa, ani do usprawnienia, szybszego egzekwowania przez przedsiębiorców należności. Wydaje się w ocenie Solidarnej Polski, że ustawa ma jedynie charakter fikcyjny. Rząd chce pokazać, że coś w tym temacie robi. Myślę, że być może w trakcie pracy komisji uda się ten problem jakoś głębiej rozwinąć i ewentualnie poruszyć w zapisach tej ustawy, wpisać do projektu tej ustawy. Tak że klub Solidarnej Polski odnosi się krytycznie do tego projektu. Prawdopodobnie - jeszcze decyzję podejmiemy - będziemy głosować za przekazaniem go do komisji, ale uważamy, że jest duża potrzeba zajęcia się problemem opóźnionych płatności, przeterminowanych płatności i zajęcia się problemem w sposób realny, a nie fikcyjny, tak jak rząd zrobił, przedstawiając Sejmowi ten projekt ustawy. Dziękuję bardzo.