Mówca: Czesław Siekierski
Data: 2020-01-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo Przedstawiciele Rządu! Omawiany rządowy projekt ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2020 jest ściśle związany z rządowym projektem ustawy budżetowej na ten rok, przedstawionym wcześniej. Proponowane rozwiązania mają nie tylko ograniczyć niektóre wydatki budżetu państwa, ale też prowadzą do ich przesunięcia do różnego rodzaju funduszy, a więc poza wydatki budżetowe. Nie ma możliwości czasowych, aby omówić wszystkie zmiany, które w większości można nazwać pewnym naciąganiem czy nawet kombinacjami w obszarze finansów, stąd budzą one wiele wątpliwości merytorycznych. I tak proponuje się, aby staże podyplomowe, szkolenia specjalistyczne dla lekarzy, dentystów, pielęgniarek finansować z Funduszu Pracy zamiast z budżetu państwa. Po drugie, zamraża się podstawę odpisu na zakładowy fundusz świadczeń pracowniczych na poziomie roku 2018 dla różnych grup zawodowych i społecznych. Zamraża się także odpisy na fundusz nagród w budżetach wojewodów i ministra właściwego ds. oświaty i wychowania, chodzi oczywiście o fundusz nagród dla nauczycieli. Umożliwia się przekazywanie skarbowych papierów wartościowych na finansowanie programu ˝Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza˝. Ten sposób finansowania uczelni wzbudza zastanowienie. Czemu to ma służyć? Zapewne chodzi przecież o ograniczenie wydatków budżetowych, a jest to kwota pokaźna, bo 1,13 mld zł. Oczywiście spowoduje to wzrost państwowego długu publicznego, który trzeba spłacić w przyszłości. Wreszcie czy słuszne jest finansowanie ze środków funduszu pomocy pokrzywdzonym oraz Funduszu Aktywizacji Zawodowej Skazanych części wydatków w ramach programu modernizacji Służby Więziennej? Wreszcie problem związany z finansowaniem Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jest ono zasilane przez Ministerstwo Finansów pożyczką z Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju oraz kredytem z Banku Rozwoju Rady Europy. Oznacza to, że działalność bieżąca w roku 2020 będzie w znacznej części finansowana na koszt lat następnych. To dosyć ciekawa forma finansowania wydatków budżetowych, polegająca na przesuwaniu ich na kredytowanie, które - jak mówiłem - będzie spłacane w latach następnych. W przypadku rolnictwa stwarza się możliwość przesunięcia środków wypracowanych w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz finansowania potrzebnych ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Proponuje się, żeby zadania agencji restrukturyzacji w zakresie pomocy rolnikom dotkniętym klęskami suszy, huraganu czy powodzi finansować z innego obszaru, na szczęście też z obszaru rolnego. Dobrze, że te pieniądze w tym przypadku zostają w sektorze, nie wychodzą poza sektor, tylko finansują inny obszar działalności. Tego typu zmian, jeśli chodzi o możliwości przesunięć, przenoszenia wydatków między częściami budżetu i działami, jest wiele. Służą one zrównoważeniu budżetu. Może jest to zrozumiałe z formalnego punktu widzenia, jeśli jednak popatrzymy na to od strony merytorycznej, to budzi wiele wątpliwości. W związku z tym, że ustawa jest dopełnieniem wspomnianej przeze mnie ustawy zasadniczej dotyczącej budżetu na 2020 r., to jej moc prawna ma charakter wsteczny i jej działanie rozpoczyna się wraz z realizacją budżetu, a więc od 1 stycznia, co jest zrozumiałe. Jest wiele innych zapisów w tej ustawie, które wzbudzają wątpliwości, zastrzeżenia, np. sprawy edukacyjne, o których była mowa, zbyt niski poziom subwencji, które nie pokrywają podnoszonych płac nauczycieli i obciążają samorządy w ponad 40%, średnio licząc. Płace nauczycieli powinny być finansowane z budżetu państwa. Trudno w takiej sytuacji poprzeć tego typu rozwiązania. Bardzo dziękuję. (Oklaski)