Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2016-11-03 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Kukiz’15 w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach. Zasadniczym celem przedmiotowego projektu jest nowelizacja ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawy o muzeach, jak również ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Celem tych zmian jest dostosowanie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zabytków do zmian wprowadzonych w trakcie trwania postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, do którego to trybunału ta ustawa została skierowana przez prezydenta Komorowskiego. A zatem ta nowelizacja jest w zasadzie niezbędna w celu zapewnienia jej spójności z obowiązującymi przepisami, bo w niektórych innych ustawach zostały już zawarte stosowne zmiany, w tym zachowano wiele istotnych dla ochrony zabytków regulacji. A istotą proponowanej zmiany jest wprowadzenie w niej niezbędnych zmian technicznych i formalnych, które powodują uspójnienie tych wszystkich aktów prawnych i ich uporządkowanie. I tak np. uzupełniono przepis art. 24a ust. 2 wymienionej ustawy mówiący, które rzeczy ruchome w przypadku ich utracenia mogą być wpisywane do krajowego rejestru utraconych dóbr kultury. To jest bardzo istotne z punktu widzenia zachowania chociażby prawa własności do danego przedmiotu przez prawowitego właściciela, czy też zatrzymania możliwości zbywania tych przedmiotów w sposób wtórny. Zmieniono czy też uregulowano wymagania, jakie muszą spełnić osoby prowadzące działania przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków oraz prowadzące badania archeologiczne. To jest bardzo istotny element, ponieważ przez ostatnie lata, przynajmniej w przypadku archeologii, która jest mi bliższa, doszliśmy do poziomu bardzo dużego zdegenerowania jakości prowadzonych badań. Właściwie niekiedy trudno jest je nazwać badaniami. Mamy do czynienia tak naprawdę z pewną fikcją badań naukowych i to jest ogromny problem, ponieważ substancja zabytkowa jest bardzo cenna, niepowtarzalna. Może nie jest nawet truizmem takie przysłowie, które mówi, że błędy archeologa kryje ziemia, więc już nigdy więcej nie są możliwe do zweryfikowania, tak że w tym aspekcie jest to bardzo ważne rozwiązanie i podnoszenie wspomnianych standardów przez osoby wykonujące te badania jest bardzo, bardzo istotne. Dodatkowo w tej ustawie zapisano zakres wspomnianych wymagań. Zakres wspomnianych wymagań ma ustalać minister w formie rozporządzenia. Uregulowano też zasady transportu, przechowywania zabytków itd. Obok tego w ustawie zawarto szereg zapisów porządkujących, ujednolicających zapisy zawarte w różnych ustawach, co eliminuje, może wyeliminować powstały chaos. Wszystkie te rozwiązania są jak najbardziej potrzebne i zasadne. Dlatego nasz klub będzie popierał omawiane projekty ustaw. Korzystając jeszcze z okazji, bo zostały mi prawie 2 minuty, chciałbym powiedzieć kilka słów ogólnych, bo to jest taka bardzo techniczna ustawa, która porządkuje pewien drobny aspekt dbania o kulturę i dziedzictwo narodowe. Ale niewiele będziemy w stanie zrobić, jeśli nie zmienimy podstaw funkcjonowania polskiego konserwatorstwa. I tu się chcę przypomnieć, pani minister, z tą rozmową, która kiedyś już w komisji kultury się odbywała, o tym, żeby jednak przesunąć nadzór nad konserwatorami zabytków z wojewodów z powrotem do ministerstwa kultury, co wreszcie da ministrowi kultury narzędzia do tego, żeby móc w jakikolwiek sposób działać. I tu proszę o to, żeby się tym zająć, proszę o to, żeby spróbować rozpocząć tę procedurę legislacyjną, rozmawiać ze środowiskami. Ja jestem bardzo otwarty na rozmowę w tej sprawie, dlatego że to jest aspekt, który trzeba rozwiązać na poziomie ministerstwa, generalnej dyrekcji, która również zajmuje się wydawaniem pewnych rozporządzeń związanych z tym tematem, i szeregu innych rozwiązań. Dziękuję bardzo. (Oklaski)