Mówca: Krzysztof Śmiszek
Data: 2022-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Za chwilę to do państwa będzie się odnosiło, więc proszę uważać. Mam zaszczyt w imieniu Lewicy przedstawić stanowisko naszego klubu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o kuratorach sądowych, druk nr 2478. Na początku wystąpienia chciałbym bardzo serdecznie przywitać reprezentację kuratorów sądowych na galerii sejmowej, ale wiem też, że wiele osób, wielu kuratorów ogląda tę debatę i przysłuchuje się jej z wielką uwagą. Dyskutujemy dzisiaj o niezwykle istotnej ustawie, która chociaż dotyczy niewielkiej w sumie grupy liczebnie zawodowej, bo przecież kuratorzy sądowi to ok. 5 tys. osób w całym kraju, to de facto ta ustawa dotyczy tego, jak funkcjonuje wymiar sprawiedliwości i w jakiej jest kondycji. Wczoraj przed Sejmem odbył się duży protest kuratorów sądowych. Byłem tam i spędziłem z nimi sporo czasu. Odbyłem wiele rozmów z kuratorami ze Strzelina, z Wrocławia, z Kielc, z Gdańska, z Końskich. Szkoda, panie ministrze, że pana nie było z nami, bo pana nazwisko wielokrotnie padało ze sceny. Bardzo tam pana brakowało, bo może gdyby wyszedł pan do protestujących, to dowiedziałby się przede wszystkim jednego: że kuratorzy sądowi bardzo kochają swój zawód. To ludzie, którzy z zaangażowaniem i pełnym poświęceniem pełnią niezwykle odpowiedzialną służbę. To ludzie, którzy z pasją pomagają innym w ich życiowych dramatach. Wczoraj przed Sejmem, a także w czasie ostatnich lat jako poseł, wcześniej prawnik, odbyłem z kuratorami wiele wzruszających, ale też porażających rozmów. O tym, jak byli dumni, jak się cieszyli, kiedy udało im się doprowadzić do normalizacji stosunków pomiędzy skonfliktowanymi rozwiedzionymi rodzicami dziecka. O tym, jak wsparli młodych ludzi, którzy byli na granicy przegrania swojego życia przez nałogi czy konflikty z prawem. O tym, jak udało im się doprowadzić do przywrócenia na łono społeczeństwa osoby opuszczające zakłady karne. O tym, jak wygląda życie polskich rodzin - zarówno tych, które mieszkają w zdewastowanych i skrajnie zaniedbanych kamienicach, jak i tych, które żyją na luksusowych osiedlach - gdzie mają miejsce przemoc, strach i demoralizacja, bo dramaty ludzkie dzieją się we wszystkich grupach społecznych. Gdyby pan, panie ministrze, wyszedł wczoraj do protestujących, to dowiedziałby się pan także, że kurator sądowy to zawód, do wykonywania którego kuratorzy muszą dokładać ze swoich prywatnych pieniędzy. Nie wiem, czy pan wie, ale stawka dodatku terenowego przysługującego kuratorom została ustanowiona 20 lat temu, czyli wtedy, kiedy 1 l benzyny kosztował 2,5 zł, dzisiaj przecież to jest prawie 7 zł. Pan, panie ministrze, o swoje przejazdy służbową limuzyną martwić się nie musi, jednak oni muszą się o to martwić. Nie wiem, na jakiej podstawie wygłosił pan przed chwilą takie zdanie, twierdząc, że kuratorzy zgadzają się na zaproponowany ryczałt, bo takiej zgody z ich strony nie ma. Gdyby pan, panie ministrze, wyszedł wczoraj do protestujących, to usłyszałby, że codziennością kuratora sądowego jest przepracowanie, wypalenie zawodowe, depresje, brak wsparcia i poczucie opuszczenia, ale także przemoc ze strony podopiecznych, obrażanie, groźby, a nawet postępowania sądowe. To, że wychodzicie w tej ustawie naprzeciw tym sprawom karnym, które są wytaczane kuratorom, to jest okej, ale gdzie są postępowania cywilne? Gdyby pan, panie ministrze, wyszedł wczoraj do protestujących, to dowiedziałby się, że codziennością w życiu kuratora jest konieczna obecność podczas kontaktów rozwiedzionych rodziców ze swoimi dziećmi w soboty, w niedziele, święta, przez 6-8 godzin w ciągu dnia. Panie Ministrze! Dlaczego jest tak, że zajęliście się państwo ciągłym manipulowaniem przy wymiarze sprawiedliwości, grzebiecie przy niezawisłości sędziowskiej, a zapomnieliście o tych, którzy w wymiarze sprawiedliwości pracują, ale nie są widoczni, bo ich praca ani nie jest spektakularna, ani medialna. Rządzicie już 7 lat. 7 lat reformujecie wymiar sprawiedliwości. I jaki jest tego efekt? Kolejne nasilające się protesty kolejnych grup zawodowych z obszaru wymiaru sprawiedliwości. Jak to jest, że macie miliony złotych na żenujące i nikomu niepotrzebne patriotyczne ławeczki czy podejrzane fundacje i fundacyjki z Funduszu Sprawiedliwości, a nie jesteście w stanie zabezpieczyć niewielkiej kwoty na godne podwyżki dla tej małej grupy zawodowej ciężko pracujących funkcjonariuszy publicznych? Gdyby pan, panie ministrze, wyszedł wczoraj do protestujących, to dowiedziałby się pan, że oni żądają - bo już nie proszą, ale żądają - zwiększenia swojego wynagrodzenia o 20%, corocznego wzrostu kwoty bazowej, czytelnych i jednolitych kryteriów awansu zawodowego czy zagwarantowania odpowiedniej kwoty ryczałtu na zwroty kosztów. I jeszcze jedno, panie (Dzwonek) ministrze: nie ma i nie będzie zgody Lewicy na ograniczanie samorządności tego zawodu. Kuratorzy muszą mieć bezpośredni wpływ na wybór kuratora okręgowego i rzecznika dyscyplinarnego. Zawód kuratora sądowego wreszcie musi przestać być wiecznym wolontariatem. Dobre wynagrodzenia, perspektywa awansu, stabilizacja ochrony ze strony państwa. To chyba nie jest zbyt wiele jak na 40-milionowe państwo, które podobno już wiele lat temu wstało z kolan? I na koniec - nikt z nas nie wie, czy do naszych drzwi kiedyś nie zapuka kurator sądowy, także do pana drzwi, panie ministrze... (Poseł Tadeusz Woźniak: Raczej do pana.) ...i ja życzyłbym sobie, żeby w takiej sytuacji zapukał kurator wypoczęty, przygotowany, dobrze opłacony i nieprzepracowany. To będzie zarówno w interesie podopiecznego, jak i wymiaru sprawiedliwości, a zatem całego państwa. Lewica deklaruje pełne wsparcie dla postulatów kuratorów sądowych i w trakcie prac legislacyjnych będziemy składali swoje poprawki. Dziękuję bardzo.