Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2013-03-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Szanowni Państwo! Moje oświadczenie dotyczy nowych zasad przyznawania specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem 30 czerwca br. Obecnie na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych ustalane jest prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z dniem 30 czerwca 2013 r. w związku z wejściem w życie nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych zostaną wygaszone wszystkie przyznane przed 1 stycznia 2013 r. świadczenia pielęgnacyjne. Od 1 lipca 2013 r. ustalone będą ponownie uprawnienia do świadczenia z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Musi to być niepełnosprawność w stopniu znacznym lub ze wskazaniem konieczności stałej opieki na co dzień. Będą to: świadczenie pielęgnacyjne, gdy niepełnosprawność powstała u osoby wymagającej opieki przed 18. rokiem życia lub 25. rokiem życia, jeśli się uczyła. Zazwyczaj osobami uprawnionymi będą rodzice pobierający świadczenia na dzieci. Nie ma żadnego zagrożenia w tym obszarze, jeśli chodzi o świadczenie pielęgnacyjne, które pobierają obecnie i według nowych rozwiązań pobierać będą również rodzice wychowujący niepełnosprawne dzieci. Drugi zasiłek, który został wprowadzony, różny od tego świadczenia pielęgnacyjnego, to specjalny zasiłek opiekuńczy, gdy niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po 25. roku życia. Tu muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, dochód rodziny sprawującej nad tą osobą opiekę nie może przekroczyć w przeliczeniu na osobę 623 zł netto, po drugie, osoba sprawująca tę opiekę musiałaby zrezygnować z zatrudnienia. Tutaj pojawia się taki podstawowy problem. Do tej pory w wypadku osób pobierających zasiłek opiekuńczy, opiekujących się osobami niepełnosprawnymi powyżej 25. roku życia, wystarczyło, że nie podejmowały one zatrudnienia lub rezygnowały z pracy. Nie podejmowały zatrudnienia, to znaczy były zarejestrowane w urzędzie pracy jako osoby bezrobotne. Wykreślenie wyrazów ˝nie podejmowały zatrudnienia˝ i pozostawienie tylko i wyłącznie, że zrezygnowały z pracy, według naszych szacunków, Klubu Poselskiego SLD, sprawi, że tego świadczenia może zostać pozbawionych 30% osób, które na dzień dzisiejszy to świadczenie pobierają. Z tej grupy tylko kilka procent osób będzie mogło wykazać się dokumentem potwierdzającym rezygnację z pracy zawodowej, a więc świadectwem pracy, wykreśleniem z ewidencji działalności gospodarczej. Zdecydowana większość to osoby, które nie podejmują zatrudnienia. Większość osób uprawnionych dotychczas do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia straci zatem możliwość starania się o specjalny zasiłek opiekuńczy. Dodatkowo oczywiście ograniczone jest kryterium dochodowe. Rozumiemy kryterium dochodowe i uważam, że w świadczeniach wypłacanych z budżetu państwa kryterium dochodowe powinno być, natomiast prawo nie powinno działać wstecz. Z przykładu gnieźnieńskiego Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, że takie świadczenia pobiera ok. 380 osób: 220 to rodzice pobierający świadczenia na dzieci, i tutaj nie ma zagrożenia, 160 to rodziny spokrewnione, pobierające te świadczenia na dorosłego członka rodziny. Tutaj będzie ta weryfikacja, czy zrezygnowałeś z pracy i masz świadectwo pracy lub przestałeś prowadzić działalność gospodarczą, czy tylko byłeś, tak jak do tej pory wystarczało, w rejestrze urzędu pracy. Ta druga przyczyna spowoduje... W Gnieźnie spośród tych 160 osób tylko kilka osób posiada zaświadczenie, że zrezygnowało z pracy, a pozostałe to są osoby, które były w rejestrze urzędu pracy. Ta sytuacja, jak mówię, spowoduje, iż od 1 lipca ok. 30% osób, które od kilku lat opiekują się niepełnosprawnymi osobami, nie są obecne na rynku pracy, zostanie pozbawionych świadczenia, czyli prawo będzie działało wstecz. Już wiemy, gdzie pan premier znalazł 200 zł na podwyższenie tego specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego i tego świadczenia pielęgnacyjnego, a zapowiedział je od kwietnia, gdyż 30% osób zostanie pozbawionych 620 zł. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej, przyglądając się tej kwestii, wsłuchując się w opinie osób uprawnionych, które na dyżurach poselskich podnoszą tę sprawę, monitorując to w ośrodkach pomocy społecznej, przygotował nowelizację tej ustawy, którą zamierzamy zgłosić do laski marszałkowskiej. Dziękuję.