Mówca: Mateusz Bochenek
Data: 2023-07-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Pani Minister! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Jak czytamy w uzasadnieniu projektu, przedłożenie pana prezydenta ma regulować kwestie dotyczące szczególnie terenów górskich i podgórskich objętych kiedyś zaborem austriackim, tj. województwa małopolskie, podkarpackie, śląskie. Brakuje natomiast w tym uzasadnieniu informacji dotyczących wyjaśnienia skali problemu oraz informacji, czy to przedłożenie dotyczy także innych województw. Prosiłbym panią minister o informację w tym względzie. Również brak jest informacji dotyczących skutków finansowych dla gmin, jakie z tym mogą być powiązane. Ponadto chciałbym dopytać o kwestie regulacji tej specustawy. Czy państwo analizowaliście jej spójność z przepisami dzisiaj obowiązującej ustawy o drogach publicznych czy chociażby rozporządzenia ministra infrastruktury w sprawie przepisów dotyczących dróg publicznych? Czy przypadkiem tutaj nie występuje jakiś konflikt? Czy państwo w tym względzie analizowaliście te przepisy? Na posiedzeniu komisji pojawił się wątek dotyczący aspektów, które nie zostały ujęte, które nie funkcjonują w systemie prawa, jak chociażby pojęcie nieruchomości niezabudowanej. Co prawda, była podejmowana próba zdefiniowania tego pojęcia przez sądy administracyjne, jednakże w kontekście spraw podatkowych. Dlatego wydaje się w tym względzie także zasadne, aby wprowadzić zmiany, które nie będą budziły żadnych wątpliwości, także wątpliwości interpretacyjnych. Idąc dalej, chciałbym dopytać o kwestię dotyczącą art. 4 ust. 2, czyli kwestię decyzji o nabyciu nieruchomości, którą wydaje właściwy miejscowo starosta wykonujący zadania zlecone z zakresu administracji rządowej na wniosek wójta, burmistrza bądź prezydenta miasta. Czy nie pojawi się pewien spór, także interpretacyjny, w przypadku miast na prawach powiatów, w których właśnie prezydent miasta jednocześnie wykonuje zadania starosty? Czy państwo pod tym względem analizowaliście tę kwestię? Bowiem orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie podkreśla, że gmina nie może być stroną w postępowaniu administracyjnym, odwoławczym, nadzwyczajnym w sprawie indywidualnej, w której w I instancji decyzję wydaje wójt, burmistrz lub prezydent, ponieważ nie jest możliwe wystąpienie organu orzekającego w sprawie jednocześnie w roli strony tego postępowania. Pytam o to, czy miasta na prawach powiatu nie będą miały problemów z realizowaniem przepisów tej specustawy. Kwestia, na którą zwraca uwagę także Sąd Najwyższy, ale również korporacje samorządowe, to sprawa dotycząca vacatio legis. Sąd Najwyższy ma wątpliwości co do tak krótkiego terminu, 14-dniowego. Zdaniem Sądu Najwyższego wydaje się on zbyt krótki, w szczególności z uwagi na interes właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, którzy chcieli ujawnić swoje dane nieruchomości lub dopełnić formalności znoszących nieuregulowany stan prawny nieruchomości. Również strona samorządowa podnosi kwestie dotyczące wejścia w życie tego projektu ustawy w środku roku budżetowego. Dlatego zdaniem strony samorządowej zasadne byłoby wprowadzenie tej ustawy z początkiem roku budżetowego, aby można było również odszkodowania i kwestie finansowe zabezpieczyć w budżecie powiatu. Zresztą także w kontekście finansowym pojawiają się pytania ze strony samorządowej, co z dotacją w związku z nałożeniem na starostę nowego zadania. Przypomnę, że środki własne i finansowanie samorządów są na coraz gorszym poziomie. Coraz trudniej jest realizować zadania samorządom ze względu na ograniczanie środków własnych. Dlatego też prosiłbym o wyjaśnienia dotyczące