Mówca: Ewa Kołodziej
Data: 2018-02-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Pani Minister! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska RP w sprawie ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, druki nr 2111 oraz 2150. Nowelizowany projekt ustawy o pomocy społecznej jest wyjściem naprzeciw oczekiwaniom samorządów oraz organizacji pozarządowych, ponieważ ma on na celu usystematyzowanie i dookreślenie obowiązujących obecnie przepisów o pomocy społecznej dotyczących funkcjonowania placówek udzielających schronienia osobom bezdomnym. Projekt ustawy zawiera dwie zasadnicze zmiany w istniejących już przepisach. Po pierwsze, wprowadza placówkę nowego typu, której celem jest udzielanie tymczasowego schronienia osobom bezdomnym, niezdolnym do samoobsługi, ale wymagającym nie całodobowej opieki, lecz jedynie częściowej, tymczasowej pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych i opieki higienicznej. Zaproponowana zmiana ma na celu wyeliminowanie luki w przepisach w zakresie uzyskiwania pomocy sprawiającej, że osoby z powodu swej bezdomności nie mają możliwości otrzymania świadczenia w postaci usług opiekuńczych. Dotychczas katalog form udzielania schronienia przez gminy ograniczał się do trzech placówek: noclegowni, schroniska dla osób bezdomnych i ogrzewalni. Nowy, czwarty typ placówki przeznaczony ma być dla osób bezdomnych, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej pomocy, ale nie wymagają całodobowej opieki. Schroniska dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi będą zapewniały tymczasowe schronienie oraz usługi opiekuńcze, a także prowadziły działania służące wzmacnianiu aktywności społecznej, wyjściu z bezdomności i uzyskiwaniu samodzielności życiowej. Zgodnie z założeniami do tego typu placówki nie będą mogły być kierowane osoby wymagające specjalistycznej pomocy medycznej, czy też całodobowej opieki świadczonej przez zakłady opiekuńcze, a także domy pomocy społecznej. Projekt przewiduje jednak wyjątek w wypadku osób bezdomnych, które wymagają całodobowej opieki i posiadają decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba bezdomna, która posiada już decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej, może być umieszczona w schronisku dla osób bezdomnych z usługami opiekuńczymi na okres oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej, nie dłużej jednak niż na 4 miesiące. Okres ten został wskazany jako konieczny do zapewnienia przez gminę stosownej opieki osobie bezdomnej w sytuacji, gdyby pojawiła się kolejka do domu pomocy społecznej. W ciągu tych 4 miesięcy gmina będzie zobligowana znaleźć odpowiedni dom pomocy społecznej dla osoby bezdomnej, w którym osoba ta będzie mogła uzyskać fachową opiekę dla niej przewidzianą. Niepokoi nas jednak fakt, że nie jest wskazane źródło finansowania placówek nowego typu. Mamy nadzieję, że w związku z ich powstaniem gminy nie będą obciążone dodatkowymi kosztami oraz że twórcy nowelizacji ustawy znajdą sposób na zrekompensowanie samorządom kosztów utrzymania nowych placówek oraz kosztów, które niesie ze sobą ta nowelizacja dla samorządów. Oczekujemy zatem niebawem precyzyjnych informacji dotyczących powyższych kwestii oraz liczymy na wypracowanie uczciwych warunków współpracy między rządem a samorządem. Po drugie, proponowany projekt ustawy wprowadza zmianę polegającą na dopuszczeniu wyjątku od reguły, mówiącą o konieczności podpisania kontraktu socjalnego pomiędzy osobą bezdomną korzystającą ze schronienia w schronisku dla osób bezdomnych i gminą miejsca ostatniego pobytu tej osoby. Wyjątek taki będzie stosowany w przypadku bardzo trudnej sytuacji osobistej osoby ubiegającej się o schronienie lub w sprawach niecierpiących zwłoki, jak np. w trakcie mrozów zagrażających życiu osoby bezdomnej. Przepis ten jest od dawna wyczekiwany zarówno przez samorządy, jak i partnerów - przedstawicieli organizacji pozarządowych, którzy wielokrotnie zgłaszali liczne problemy związane z zawarciem kontraktu socjalnego z osobą bezdomną w miejscu jej pobytu. Dotychczas funkcjonowało to w ten sposób, że pracownik socjalny gminy ostatniego miejsca pobytu osoby bezdomnej musiał dotrzeć do gminy aktualnego miejsca pobytu osoby bezdomnej, aby zawrzeć z nią kontrakt socjalny. Było to bardzo kłopotliwe i czasochłonne. Proponowana zmiana ma doprowadzić do sytuacji, w której w nagłych przypadkach konieczna pomoc osobie bezdomnej będzie udzielana natychmiastowo i bez zbędnych formalności. Reasumując, pragnę poinformować Wysoką Izbę, że Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska RP będzie głosował za przyjęciem ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, druki sejmowe nr 2111 oraz 2150. Jednocześnie żywimy głęboką nadzieję, że wszelkie niejasne i sporne kwestie zostaną rozstrzygnięte do czasu wprowadzenia ustawy. Dziękuję pięknie za uwagę. (Oklaski)