Mówca: Wiesław Janczyk
Data: 2015-12-29 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Premier! Ja gratuluję dobrego samopoczucia szefowi Klubu Parlamentarnego Platformy Obywatelskiej, który powoływał się na wiele cyfr, danych statystycznych ku swojemu samozadowoleniu. Tego poglądu nie odzwierciedla społeczeństwo, nie podzielają ludzie, bo cyfry nie oddają nastroju społecznego... (Poseł Krystyna Skowrońska: Liczby! Liczby!) ...który skutecznie oddalił państwa od konstruowania kolejnych budżetów. Pragnę wyrazić radość z tego powodu, że nie będziecie mieć istotnego wpływu na kształt tego budżetu, który przedłożył rząd pani premier Beaty Szydło. Dla lidera innego klubu opozycyjnego mam taką uwagę. Z pewną cyniczną odwagą, wyzywająco odnosi się pan tutaj do natychmiastowego realizowania wszystkich celów programowych, jakie podjęliśmy w toku wyborów. (Poseł Krystyna Skowrońska: A jak?) My nie wycofujemy się z realizacji tych celów, ale szanując kompetencje, przygotowanie zawodowe, prosiłbym, żeby za każdym razem podpierać swoje propozycje propozycjami zwiększenia dochodów do budżetu państwa, bo przez 8 lat rządów Platformy Obywatelskiej nie było żadnej odwagi kreowania budżetu w taki sposób, żeby formułował on reguły trwałego wzrostu w Polsce. Był on jedynie bardzo konserwatywnym, zachowawczym, stanowczo chłodzącym gospodarkę dokumentem (Oklaski), wypełniającym być może wiele reguł, które narzuca nam Unia Europejska, wiele reguł, które narzucaliśmy sobie sami, ale za każdym razem był to dokument, który mocno chłodził aktywność Polaków i nie dawał perspektywy trwałego wzrostu. W swoim wystąpieniu zaplanowałem omówienie sytuacji dochodów podatkowych budżetu. Zapraszam państwa na taką wycieczkę po wydarzeniach, które przez 8 lat generowała Platforma Obywatelska, tworząc budżet zachowawczy, nie prezentując żadnej odwagi w modyfikowaniu konstrukcji, którą zastała. Prawdopodobnie PO nie przegrałaby z nami wyborów, gdyby nie zlekceważyła topniejących z roku na rok dochodów podatkowych budżetu państwa w relacji do PKB, mając tak gigantyczną siłę w środkach przekazu, która dziś jeszcze pokazuje swą rozpaczliwą moc. To taka ocena faktów i smutna prawda dla tych członków Platformy i PSL, którzy jeszcze nie chcą wysiąść z klimatyzowanego autobusu, którym podróżowali 8 lat, tracąc kontakt z ludźmi i ich problemami. W najbliższej, ale już słusznie minionej przeszłości, często powielaną reakcją, receptą na coraz niższe dochody budżetu w relacji do PKB było obcinanie wydatków, cięcie i mrożenie płac i wynagrodzeń w sferze publicznej, w administracji. Przypomnę, kwota wolna od podatku przez całe 8 lat wzrosła, proszę państwa, tylko o 2 zł, odebrano połowę zasiłku pogrzebowego, a roczne kwoty waloryzacji rent i emerytur miały charakter symboliczny, były dalekie od oczekiwań. Wydłużano wiek emerytalny, żeby pokazać mniejszą kwotę w pozycji zobowiązań pozabilansowych. Od sporów o podatki zaczynały się konflikty, wojny. Często ludzie toczyli spory nie o to, że nie chcieli płacić podatków, tylko o to, że ta danina była rozłożona niesprawiedliwie, to znaczy obciążano nią w jeszcze większym stopniu, jeszcze bardziej tylko tych, którzy płacili. Przykładem może tu być rok 2012, kiedy wzrost stawki VAT o 1% nie spowodował poprawy dochodów budżetowych z tego tytułu. Proszę państwa, VAT miał być w założeniach panaceum na wszystko. Wmawiano słabym państwom w Europie i na świecie: możecie sprzedać wszystko, czym dysponujecie, wszystko, czym dysponuje sektor publiczny, sprywatyzować wszystko, co państwowe, wszystkie środki produkcji, fabryki, kopalnie, przemysł stoczniowy, ba, zaoszczędzicie na tym, bo nawet nie będziecie ponosić kosztów zarządzania taką substancją, a nowoczesne państwo utrzyma swoje wydatki i administrację z wpływów z VAT. Tyle że nikt nigdy tego nie liczył. To była czcza obietnica, bo kończyło się tak, jak to widać na przykładzie kolejnych budżetów konstruowanych przez Platformę Obywatelską: systematycznym spadkiem dochodów w relacji do PKB. Ogółem od 2010 r. do 2015 r. PKB wzrósł o ponad 24%, a wpływy z VAT tylko o 13%. Proszę państwa, deklaracja Stanów Zjednoczonych z 4 lipca 1776 r. - można ją odnieść w pewnym fragmencie przede wszystkim do nakazów i przywilejów obywateli w państwie - mówi: Doświadczenie wykazało, że ludzie wolą raczej ścierpieć wszelkie zło, które jest do zniesienia, niż wyprostować swoje ścieżki przez usunięcie form, do których przywykli. Ta sentencja może stać się właściwą definicją i ilustracją stagnacji, jakiej w sensie pomysłów na rozwój i wyjście z pułapki średniego rozwoju podlegała poprzednia ekipa rządowa. Środki Unii Europejskiej wydawane według zasad, które nie generowały trwałego wzrostu, według zasad nieobjętych celowością i gospodarnością, szastanie pieniędzmi, tymi z dotacji i tymi z kredytów, tymi pożyczonymi, przy budowie autostrad i dróg ekspresowych budowanych po 200 mln za 1 km, stadionów. Przy okazji sztandarowych inwestycji posłano na pastwę komorników tysiące polskich firm pracujących, jak w efekcie się okazało, niewolniczo, bo za darmo, przy budowie stadionów, dróg, autostrad. Trzeba o tym dzisiaj jeszcze raz powiedzieć, przypomnieć to. To jest odciśnięte na kolejnych budżetach, których cechą wspólną są systematycznie i groźnie malejące dochody podatkowe państwa w relacji do PKB. Jaskrawy przykład podaje minister finansów, przywołując szacunki PricewaterhouseCoopers o tym, że luka VAT w Polsce Anno Domini, bieżącego roku to już 53 mld zł. Policzcie tę kwotę narastająco, jakie ona ma skutki dla budżetu, dla kolejnych budżetów, dla konstruowanego dzisiaj budżetu na rok 2016. Przypomnijmy jeszcze raz, co jako pierwsze zrobił Donald Tusk w obliczu kryzysu na rynkach finansowych. Zamroził płace. Mrożenie to postbalcerowiczowska sztuka rządzenia. Doroczny budżet przedstawiany przez PO był przeważnie bardzo schematyczny, nie zawierał przez lata żadnej innowacyjności czy pomysłu na perspektywiczny, długoterminowy wzrost. Nawet jak skasowano OFE, co doprowadziło do znacznej poprawy wskaźnika zadłużenia, żadnego pomysłu nie wniesiono na forum Sejmu, co nowego można byłoby podjąć, zacząć, zaproponować, żeby nie zmarnować kolejnego roku, żeby rozszerzyć ofertę polskiego przemysłu, polskiej przedsiębiorczości, konkurencyjność polskiej oferty eksportowej lub chociaż zaproponować i podjąć poprawę konkurencyjności polskich produktów na rynku wewnętrznym. Jakiż to wielki spór uruchomiono przy modyfikacji reguły stabilizacyjnej dwa tygodnie temu, że to zamach na finanse, na elementy antycykliczności zapisane w regule. A jak sytuacja wyglądała przy kryzysie subprime, kryzysie na rynkach finansowych na początku rządów Platformy Obywatelskiej? Proszę państwa, kasowano w popłochu i panice, na wielką skalę roboty publiczne, inwestycje publiczne, zmieniano budżet, cięto wydatki, bo brakowało odwagi - o tym mówił dużo pan przewodniczący klubu Platformy Obywatelskiej - żeby wydawać płynnie zaplanowane do wydania wcześniej pieniądze publiczne w sytuacji dużej niepewności na rynku inwestycji i usług komercyjnych, a to właśnie w takich warunkach państwo miało być i musi, i powinno być odważnym partnerem i utrzymywać płynność rynku inwestycji jako najpotężniejszy zamawiający usługi inwestor. To wszystko miało przez kolejne lata wielki wpływ na pogarszającą się jakość dochodów firm działających w Polsce, a w konsekwencji dochodów budżetowych państwa. (Oklaski) Dodatkowe elementy osłabiania wpływów do budżetu powstawały przy kryzysie walutowym na opcjach walutowych, gdzie wyprowadzono według różnych danych kilkanaście i więcej miliardów. Nie wsparto polskich firm poprzez działania nadzorcze wobec kontrahentów ani nie zawieszono stosowania BTE. Brakowało wam odwagi działania, panie, panowie. Jeszcze można dodać do tego stosowane przez 8 lat wysokie marże na bankowych produktach detalicznych, prowizje od kart, marże na kredytach dla konsumentów trzykrotnie wyższe niż za granicą, niż u sąsiadów. I to wszystko przy jawnej, milczącej akceptacji rządu albo wręcz otwartym przyzwoleniu rządu na drenowanie miliardów z polskich kieszeni na prowizje od operacji kartowych wielokrotnie wyższe niż w innych krajach Unii Europejskiej, na zapłatę zobowiązań z tytułu zawartych umów o opcje walutowe, z tytułu prowizji i opłat. To były elementy hamujące wzrost i wpływy do budżetu. Mamy dzisiaj pierwszy raz od 8 lat budżet, który coś wyraża, pokazuje kierunek, pokazuje... (Poseł Krystyna Skowrońska: Co?) ...co jest ważne dla państwa. To coś to przede wszystkim realizacja sztandarowego programu Prawa i Sprawiedliwości 500+ adresowanego do rodzin. Wprowadzenie polityki, która może w konsekwencji zmienić sytuację wielu polskich rodzin wychowujących dzieci, może przełamać impas demograficzny w Polsce przy jednoczesnym uruchomieniu popytu wewnętrznego, który jest spodziewany z tego tytułu. Równolegle w budżecie zapisano szereg wielkości po stronie dochodowej, które mają przynieść rosnący strumień dochodów podatkowych, również wskutek uszczelnienia systemu podatkowego. Do działań podnoszących dochody będzie należało wprowadzenie podatków sektorowych od banków, firm ubezpieczeniowych, pożyczkowych i sklepów wielkopowierzchniowych, ale przede wszystkim uszczelnienie systemu podatkowego, co jest spójne z zaleceniem Rady Ecofin dla Polski z ubiegłego roku. Zwiększenie ściągalności danin publicznych, głównie z podatku VAT, jest aktualnie priorytetem. Utrzymujące się od kilku lat problemy w tym zakresie powodowały niekończącą się konieczność konsolidacji finansów publicznych poprzez powściąganie strony wydatkowej budżetu państwa. Dzięki uszczelnieniu systemu podatkowego możliwe będzie realizowanie polityki społecznej państwa zapowiedzianej w programie Prawa i Sprawiedliwości i powtórzonej przez panią premier Beatę Szydło w exposé. Polityka fiskalna będzie prowadzona z zachowaniem ograniczeń prawa Unii Europejskiej i krajowego, w szczególności procedury nadmiernego deficytu oraz stabilizującej reguły wydatkowej. Państwo ma brać na siebie obowiązek utrzymania płynności obrotu gospodarczego w przemyśle, w budownictwie, w tworzeniu infrastruktury, utrzymując bufor płynności i bezpieczeństwa. To, co poprzedni rząd umiał stosować, to w głównej mierze systematycznie chłodzić gospodarkę, ciąć wydatki, bez liczenia skutków tej operacji dla tempa wzrostu, dla dochodów firm, a w konsekwencji dla dochodów budżetowych, jako jedyne antidotum na utratę kontroli nad wpływami podatkowymi do budżetu państwa. Rząd pani premier Beaty Szydło przedłożył budżet, w którym dochody planuje na 313 788 mln zł. To w istocie duży wzrost dochodów w porównaniu z rokiem 2015, kiedy te pozycje dochodów określała kwota 286 700 mln. Wydatki zaplanowano na 368 528 mln, deficyt na 54 740 mln. Prognoza dochodów oparta jest na przewidywanej na 2016 r. wyższej dynamice wzrostu PKB - 3,8 do 3,4 w bieżącym roku, średniorocznym wzroście cen towarów i usług konsumpcyjnych - 1,7%, wzroście wynagrodzeń w gospodarce narodowej - 3,6, wzroście zatrudnienia w gospodarce narodowej - 0,8, wzroście spożycia prywatnego w ujęciu nominalnym - 5,5%. Na poziom dochodów budżetu państwa pozytywnie wpłynie zakładana wpłata z tytułu opłat jednorazowych z aukcji na rezerwację częstotliwości z zakresu 800 i 2600 MHz, wprowadzenie podatku od niektórych instytucji finansowych, ubezpieczeniowych. Strumień dochodów podatkowych będzie również determinowany przez efekty działań mających na celu zwiększenie stopnia przestrzegania przepisów podatkowych i poprawy efektywności. Wydatki. W ramach wydatków z budżetu państwa na przyszły rok, oprócz szeregu nowych i kontynuowanych działań, zabezpieczono środki na realizację priorytetowego programu rządu ˝Rodzina 500+˝. W kwocie wydatków budżetu państwa zaplanowano środki na finansowanie i współfinansowanie programów realizowanych z udziałem środków unijnych w ramach funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności oraz funduszy unijnych finansujących wspólną politykę rolną, ale także środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie europejskiego porozumienia o wolnym handlu EFTA. Dodatkowymi elementami wzrostu, który może przełożyć się na jeszcze większą poprawę wpływów podatkowych, będzie tworzenie prawa sprzyjającego rozwojowi gospodarczemu naszego kraju, które oprócz funkcji fiskalnych będzie również mieć charakter motywujący do działalności. Rozwój infrastruktury, wsparcie rodzinnych firm, tworzenie stabilnych miejsc zatrudnienia, wykorzystanie efektu skali polegającego na tym, że im więcej się produkuje, tym cena jednostkowa może być niższa. Kształtowanie decyzji konsumenckich, decyzji zakupowych polskich konsumentów, którzy podejmując decyzje o wydawaniu swoich ciężko zarobionych pieniędzy, decydują o tym, kto rozwija się szybciej. Trzeba uruchomić mechanizm promocji polskich towarów i polskich usług. Tego nikt nie robił przez ostatnie ćwierć wieku. (Oklaski) (Poseł Krystyna Skowrońska: A w Mediolanie co było?) Minimalizowanie kosztów obsługi zaciągniętego długu. Przy pełnej otwartości polskiego rynku dla firm z Zachodu jednocześnie państwo musi wzmocnić działania nakierowane na otwieranie zachodnich rynków zbytu. Państwo musi promować dobry wizerunek polskich produktów i usług. Trzeba sprzyjać budowie kapitału polskich firm, podnosić poziom zaufania społecznego. To wszystko może sprawić, że dodatkowo poziom dochodów budżetu zaplanowanych na ten rok będzie jeszcze wyższy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)