Mówca: Edward Czesak
Data: 2013-05-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko do rządowego projektu ustawy zawartego w drukach nr 815 i 1282 o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. W Polsce każdego roku powstaje ok. 13 mln t odpadów, w tym 3,5 mln t odpadów to odpady opakowaniowe. To jest problem. Cel, jaki przyświeca tej ustawie, to z jednej strony uszczelnienie systemu zagospodarowania odpadów opakowaniowych, a z drugiej, co wydaje się istotne dla wielu zainteresowanych podmiotów gospodarczych pod kontem przyszłych zysków, objęcie całego obszaru gospodarki związanej z opakowaniami i odpadami opakowaniowymi systemem zbiórki, recyklingu i odzysku. Wszyscy wiemy, że obecnie funkcjonujący system gospodarowania opakowaniami nie spełnia oczekiwań i zobowiązań wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego. Dotychczasowe próby zmiany sytuacji poprzez nieudolne działania rządu powodują coraz częstsze pytania o wielkość kar, jakie zostaną nałożone na nasz kraj przez Trybunał Sprawiedliwości. Projekt ustawy przedstawiony przez panią poseł Krystynę Poślednią prawdopodobnie ma na celu w dużym stopniu zastąpić dotychczas obowiązujące regulacje i poprawić system gospodarki odpadami oraz zapobiec karom nałożonym przez Unię Europejską. Chciałbym powtórzyć słowo ˝prawdopodobnie˝, bowiem obserwując brak konsekwencji strony rządowej oraz chwiejność postaw związanych z pojawiającymi się propozycjami rozwiązań podczas pracy podkomisji i komisji, można sądzić, iż właśnie wyrażenie ˝prawdopodobnie˝ nabiera bardzo wyrazistego znaczenia, szczególnie w aspekcie przerzucania wszystkich ciężarów na samorządy oraz zwykłych ludzi, konsumentów, którzy w majestacie prawa zostają obłożeni kolejnym parapodatkiem, zapewniając dodatkowe przychody firmom zajmującym się odpadami. Jakże inaczej nazwać zapisy zawarte w projekcie, które obejmują wszystkie opakowania wprowadzone do obrotu w Polsce, bez względu na rodzaj materiału, z jakiego je wytworzono, a także odpady z nich powstałe? Zarówno strona rządowa, jak i komisja poświęciły swoje wysiłki na rzecz uszczelnienia systemu, nie tworząc jednak rzetelnych podstaw do rozwiązania problemów. Uwagi strony społecznej, organizacji gospodarczych uczestniczących w pracach nad ustawą w przeważającej większości były przez stronę rządową odrzucane, a niektóre płynące od lobbystów przyjmowane. Zgłaszane problemy, jakie coraz bardziej nabrzmiewają w zakresie wprowadzenia tej reformy, o czym bardzo głośno mówią samorządy oraz polskie rodziny, które będą musiały ponieść koszty tego eksperymentu, były z reguły ignorowane. Pozostaje pytanie, czy uszczelnienie systemu poprzez proponowane rozwiązania wpłynie pozytywnie na kondycję firm. Pewnie tak. Należy też zwrócić uwagę na koszt startowy wprowadzenia systemu zapisanego w ustawie. Dla zwykłych mieszkańców i samorządowców pozostanie opłata na edukację ekologiczną na przysłowiowe otarcie łez z powodu coraz wyższych rachunków. Proponowane zapisy nakładają obowiązek odzysku co najmniej 50% odpadów opakowaniowych pochodzących z gospodarstw domowych do końca grudnia 2020 r. i w latach następnych, co ma zapewnić obecnemu rządowi spokojny sen w 2015 r. Pytanie, czy jesteśmy w stanie sprostać temu wyzwaniu. Biorąc pod uwagę zamieszanie związane z wdrażaną właśnie od 1 lipca br. kulawą ustawą śmieciową, hurraoptymizm czy nawet umiarkowany optymizm wydają się być co najmniej na wyrost. Wielkie sprzątanie po wprowadzeniu tej ustawy w rzeczywistości będzie skutkowało czyszczeniem kieszeni Polaków, a biznes śmieciowy będzie się rozwijał wśród uprzywilejowanych firm. Powstanie dodatkowej biurokracji związanej z rozdrobnieniem klasyfikacji odpadów też będzie sprzyjać generowaniu kosztów. Na dodatek włączono do ustawy regulacje dotyczące opłaty produktowej. Otóż przedsiębiorcy, którzy w danym roku nie uzyskają wymaganych poziomów recyklingu, będą musieli taką opłatę uiścić. Powstaje pytanie: Kto zrzuci się na tę opłatę, samorząd czy polskie rodziny płacące parapodatek od śmieci? Nie budzi wątpliwości fakt, iż obecnie istnieje silna potrzeba dostosowania do końca 2014 r. obowiązujących przepisów do dyrektyw unijnych w celu osiągnięcia wymogów stawianych w zakresie określonych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych. Jednakże czy wszyscy mamy świadomość tego, na ile wprowadzenie zaproponowanych zmian jest zasadne? Obserwujemy mało zdecydowane i często chwiejne zachowanie strony rządowej i sądzimy inaczej niż ona. Uważamy, że system winien być wdrażany etapami, powinno być to rozłożone w czasie i oparte na wcześniej zbudowanej świadomości uczestnictwa w nim społeczeństwa. Proponowane przepisy powinny przede wszystkim chronić polskie rodziny oraz traktować obszar odpadów w taki sposób, aby regulacje te mogły służyć pełnej realizacji celu. Chodzi o ograniczenie wzrostu odpadów, ich recykling i powtórne wykorzystanie, jak również wprowadzenie oszczędniejszych materiałów opakowaniowych. (Dzwonek) Klub Prawo i Sprawiedliwość ma wątpliwości co do celowości wielu zaproponowanych rozwiązań. Mając na uwadze również mało wiarygodne stanowisko strony rządowej prezentowane podczas merytorycznych dyskusji dotyczących propozycji zapisów ustawy, zawartych w druku nr 1282, oraz pamiętając chwiejność strony rządowej podczas prezentowania tez w trakcie prac w komisji, klub Prawo i Sprawiedliwość nie popiera rządowego projektu ustawy. W sytuacji zubożenia społeczeństwa, rosnącego bezrobocia i zagrożeń dotyczących przeniesienia większości kosztów wdrażania systemu na społeczeństwo widzimy potrzebę ochrony polskich rodzin, rodzin wielodzietnych przed kolejnym parapodatkiem. Klub Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował przeciw ustawie w tym kształcie, zawartej w druku nr 1282. Dziękuję. (Oklaski)