Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, ujętego w druku nr 1197. Szanowni państwo, przedłożony przez grupę posłów projekt ustawy zawiera propozycje zmian w szeregu ustaw, m.in. w zakresie kontroli ruchu drogowego oraz w szeroko rozumianym systemie prawa karnego. To bardzo szeroki zakres zmian, znacznie wpływający na sfery objęte uregulowaniem, i już z tego tytułu trzeba zauważyć, że wnioskodawcy przeprowadzili dosyć skromne konsultacje. Być może, gdyby były one należyte, szerokie, wnioskodawcy uniknęliby znaczących wątpliwości dotyczących propozycji, które już tu wybrzmiały. Co więcej, wątpliwości generalne budzi przedkładanie zmian w systemie prawa karnego w sposób nieuwzględniający postulatu zachowania spójności całego systemu. To podważa zaufanie obywateli do państwa, co zresztą w swojej opinii do projektu zauważyła również Krajowa Rada Sądownictwa. Wysoka Izbo! Przejdźmy do szczegółów. Na początek chcę zauważyć propozycje, które mogą być ewentualnie przyczynkiem do dyskusji o docelowych rozwiązaniach. Z pewnością należy zauważyć propozycję objęcia monitoringiem czynności wykonywanych przez policjantów oraz rozszerzenia sytuacji, w której dochodzi do wykorzystania materiałów w postaci nagrań i pomiarów z urządzeń rejestrujących. To źle, że projekt uwzględnia to w tak wąskim zakresie, gdyby propozycja dotyczyła również rejestrowania innych interwencji podejmowanych przez funkcjonariuszy, znacznie lepiej odpowiadałaby na oczekiwania obywateli. Znacznie lepszą propozycją jest uchylenie przepisu o administracyjnym zatrzymaniu prawa jazdy, z jednoczesnym wprowadzeniem możliwości orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdu na okres do 3 miesięcy. Obecne przepisy, co wskazał Trybunał Konstytucyjny z wyroku z dnia 11 października 2016 r., są niezgodne z art. 2 i art. 45 ust. 1 konstytucji i powinny zostać zmienione. Uwagę zwracają również propozycje dotyczące uproszczenia postępowania mandatowego. Proponowane przez wnioskodawców zmiany mogą spowodować przyśpieszenie tych postępowań. Niestety, projekt zawiera również zbyt wiele rozwiązań, które trzeba ocenić negatywnie. Pierwszy z tych pomysłów to likwidacja rutynowych kontroli. Kolejny to wprowadzenie instytucji punktów ujemnych za to, że kierowca nie otrzymał w ciągu roku punktów karnych. Instytucja punktów karnych to ważne narzędzie promocji bezpieczeństwa ruchu drogowego. Wnioskodawcy wychodzą z błędnego założenia, że problemem jest kierowanie na egzaminy powtórkowe większej liczby kierowców, zbyt dużej liczby kierowców. Tymczasem problemem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego i konieczność przestrzegania przepisów przez uczestników tego ruchu. Tak więc propozycje, które mogą rozszczelnić ten system, są sprzeczne de facto z interesem społecznym. Kolejne kontrowersyjne zmiany to możliwość czasowego zawieszenia rejestracji pojazdu skutkująca zawieszeniem konieczności płacenia ubezpieczeń obowiązkowych OC. Wnioskodawcy nie przedstawili tutaj wystarczająco przekonujących argumentów przeczących tezie, że taki stan prawny doprowadzi do rozszczelnienia systemu ubezpieczeń, co z resztą potwierdza również opinia Polskiej Izby Ubezpieczeń. Szereg zmian dotyczy przepisów Kodeksu w sprawach o wykroczenia. Na brak akceptacji zasługuje propozycja uchylenia art. 2 § 1a, który stanowi, że orzekanie w postępowaniu zwyczajnym następuje wówczas, gdy brak jest podstaw do rozpoznania sprawy w postępowaniu przyspieszonym albo nakazowym. Ratio legis tego przepisu jest możliwość przyspieszenia i uproszczenia postępowania w sprawach o wykroczenia poprzez ograniczenie rozpoznawania spraw w postępowaniu zwyczajnym. Bez wątpienia uchylenie tego przepisu wpłynie negatywnie na sprawność orzekania w sprawach prostych. Kolejną zmianą budzącą szereg wątpliwości zarówno w zakresie doktryny prawnej, jak i aspektów praktycznych jest projektowana możliwość rezygnacji przez obwinionego z przedawnienia. Podobne zastrzeżenia dotyczą używania czy wprowadzenia pojęcia: wykroczenie formalne. W istocie są to zastrzeżenia dyskwalifikujące te propozycje, co znalazło również odzwierciedlenie i potwierdzenie w opinii Sądu Najwyższego. Nasze zastrzeżenia budzą również propozycje zmian Kodeksu postępowania karnego. Zarówno bezwzględny zakaz przesłuchania funkcjonariusza w postępowaniu mandatowym, jak i uchylenie obowiązku wskazania we wniosku o uzasadnienie wyroku zakresu uzasadnienia to propozycje, które de facto negatywnie wpłyną na prawa poszczególnych interesariuszy, ale i skuteczność dochodzenia do prawdy. W związku z tym są nieakceptowane. Reasumując, projekt ustawy zawiera szereg propozycji, które nie pozwalają na generalną pozytywną ocenę tego przedłożenia, ale rzeczywiście mogą stanowić ewentualny przyczynek do dyskusji na temat docelowych rozwiązań. Dlatego Nowoczesna nie będzie przeciwna skierowaniu projektu do ewentualnej debaty na forum komisji. (Dzwonek) Myślę, że taka debata byłaby potrzebna. Natomiast rzeczywiście, jeżeli chodzi o Prawo o ruchu drogowym, to tutaj również po raz kolejny zwrócę się do przedstawicieli Prawa i Sprawiedliwości: chodzi o to, aby spowodować podjęcie jednak pewnych prac, które pozwoliłyby na dyskusję, prac nad nowym projektem całego Prawa o ruchu drogowym, ponieważ to, czym dzisiaj dysponujemy, jest, wydaje się, bardzo wymagające właśnie takich zmian. Dziękuję bardzo. (Oklaski)