Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2022-03-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści przedstawiam stanowisko klubu wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, druk nr 2101. Od miesiąca za naszą wschodnią granicą na terenie Ukrainy trwa wojna, okrutna wojna, w której agresorem jest putinowska Rosja. Lufy karabinów, czołgów, ataki bombowe są skierowane przeciwko nawet tym najsłabszym. Giną nie tylko żołnierze, ale i starcy, kobiety, dzieci. Bombardowane są szpitale, bombardowane są sierocińce. Każdego dnia od kul agresora ginie kilkanaścioro dzieci, a wiele z nich doznaje ran. Nie sposób dzisiaj stwierdzić, jak długo będą goiły się rany, jakie powstały w psychice najmłodszych. Od początku tej wojny zginęło już ponad 100 dzieci. Wiele z nich wraz z opiekunami szuka schronienia w naszym kraju. Polacy od początku tej wojny z wielką empatią i bezinteresownością pomagają uchodźcom. Już od pierwszego dnia wojny pomoc samorządów, wolontariuszy, organizacji pozarządowych, rolników, ochotników strażaków, przedsiębiorców, wszystkich zaangażowanych Polek i Polaków jest nieoceniona. I za nią z całego serca wam, drodzy rodacy, dziękuję, za zaangażowanie i serce oddane obywatelom Ukrainy w tym dramatycznym dla nich czasie. Ustawa, którą przyjęliśmy na poprzednim posiedzeniu, rozwiązała wiele problemów. Dzięki niej można było uruchomić pomoc państwa w tym zakresie, ale musimy być przygotowani na ciągłe jej nowelizacje, zmiany, dzięki którym będziemy mogli skuteczniej pomagać uchodźcom. W tej nowelizacji Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej proponuje przepisy umożliwiające prowadzenie w systemie teleinformatycznym ewidencji ukraińskich dzieci, które wjechały do Polski bez opieki lub zostały przeniesione np. z ukraińskich domów dziecka. Prawnicy już od pewnego czasu alarmują, że sytuacja w Ukrainie uaktywniła handlarzy ludźmi i podziemie adopcyjne. Na portalach społecznościowych jest coraz więcej pytań o możliwość adopcji ukraińskich dzieci, które przyjechały do Polski bez rodziców. Odpowiedzią na zagrożenie ma być specustawa. Wprowadza ona nową instytucję opiekuna tymczasowego, ale też przepisy dotyczące pieczy zastępczej. Projekt ma na celu stworzenie szczególnej regulacji prawnej, zapewniającej podstawę prawną do prowadzenia w systemie teleinformatycznym ewidencji małoletnich obywateli Ukrainy, którzy wjechali na terytorium Polski bez opieki osób sprawujących faktyczną pieczę nad nimi, lub małoletnich, którzy wjechali na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i bezpośrednio przed przybyciem byli umieszczeni w pieczy zastępczej na terytorium Ukrainy. Projekt zakłada, że polski rząd będzie zbierał informacje dotyczące ich przemieszczania się na terenie Polski oraz monitorował sposób i jakość udzielonej im opieki. Wiedza ta jest niezbędna, aby zapewnić tym dzieciom bezpieczeństwo i umożliwić im świadczenie skutecznej pomocy. Stworzenie ewidencji pozwoli także Polsce na przekazanie stronie ukraińskiej informacji, jeśli chodzi o liczbę dzieci, które przekroczyły polską granicę, oraz miejsce ich pobytu na terytorium Polski. Po zakończeniu konfliktu zbrojnego w Ukrainie dane te mogą okazać się również niezbędne dla strony ukraińskiej. W myśl tego projektu ewidencja dzieci będzie prowadzona przez ministra rodziny i polityki społecznej oraz powiatowe centra pomocy rodzinie. Powiatowe centra pomocy rodzinie będą miały obowiązek wspierania ośrodków pomocy społecznej, centrów usług społecznych albo innych jednostek organizacyjnych przy sprawowaniu przez nie nadzoru nad realizacją praw i obowiązków opiekunów tymczasowych oraz przebywających pod ich opieką małoletnich obywateli Ukrainy. Dodatkowo powiatowe centra pomocy rodzinie będą zapewniały (Dzwonek) pomoc prawną, organizacyjną i psychologiczną opiekunom tymczasowym... Jeszcze chwileczkę, panie marszałku, jeżeli mogę. ...oraz przebywającym pod ich opieką dzieciom ukraińskim. Dlatego Klub Parlamentarny Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe będzie głosował za przyjęciem tych rozwiązań, które są dzisiaj bardzo potrzebne. Dziękuję.