Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2023-12-06 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Pani Minister! Rzeczywiście mamy dzisiaj kolejny projekt ustawy i kolejny pożar, który trzeba gasić, bo prawda jest taka, że te 8 lat rządów PiS-u to było regularne wywoływanie pożarów i później ten sam PiS próbował je gasić. (Głos z sali: Przecież to wy wywołaliście pożar.) Przecież te 8 lat to była polityka, którą krótko można podsumować w kilku słowach: żeby lud w Polsce darzył ich miłością, zabierali nam pieniądze po cichu, a rozdawali głośno. I dokładnie w każdej sytuacji tak jest. Proszę zwrócić uwagę na to, co się stało od 2015 r. W 2015 r. koncerny energetyczne, jeszcze niezmonopolizowane w 100%, tak jak to się później stało, miały podpisane umowy przyłączeniowe na odnawialne źródła energii, na różne rodzaje tych odnawialnych źródeł energii, na poziomie 9 GW mocy. 9 GW. Co robi ten rząd, który dzisiaj... Ja sobie to zapisałem. Pani minister mówi: niepokój w polskich rodzinach wzbudzacie. Co robi ten rząd? Powiedział tak: stawiamy tylko na węgiel, w związku z czym te wszystkie umowy idą do kosza. Koncerny energetyczne niech po cichutku idą do tych prywatnych przedsiębiorców i niech odkupują od nich te wszystkie projekty. Może przyjdzie taki czas, to sami sobie będziemy wtedy te wiatraki stawiali. Przecież gdybyście tej decyzji nie podjęli, to prawda jest taka, że już dzisiaj mielibyśmy 5 GW energii chociażby z farm stawianych na morzu, bo przez 8 lat przecież tego w ogóle nie realizowaliście. Nagle w zeszłym roku mieliście wielkie przyspieszenie i mówiliście: tak, dzisiaj trzeba to robić. Ale dlaczego trzeba to robić? Bo doskonale wiecie, że i Unia Europejska, i sytuacja na rynku energii w Polsce to na was wymusiły. Dużo, jak zwykle, pan poseł Kowalski mówił o podatku ETS. Prawda jest taka, że gdybyście rzeczywiście ten podatek wykorzystywali do celów, na które był przeznaczony, to nie mielibyśmy tego typu problemów. Przez 8 lat nie inwestowaliście tyle, ile trzeba, w sieci elektroenergetyczne, w sieci dystrybucyjne, w sieci przesyłowe, po prostu w tym zakresie robiliście naprawdę bardzo, bardzo mało, a pieniądze ze sprzedaży właśnie tych certyfikatów wykorzystywaliście na cele społeczne, czyli ustalaliście, że dobrze, trzeba dać trzynastą, czternastą emeryturę i z tego płaciliście te pieniądze. I żeby była jasność, dobrze, trzynasta, czternasta emerytura powinny być, ale inwestycje są kluczową sprawą, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo energetyczne Polaków. Jaką politykę prowadziliście przez 8 lat? Mówiliście tak: dobrze, trzeba dla odbiorców indywidualnych utrzymywać niskie ceny energii, ale będziemy łupić w takim razie przedsiębiorców, samorządy. I tam te koncerny ustalały ceny energii dużo, dużo wyższe, bo przecież na czymś musiały zarabiać. Jaki był tego efekt? Oczywiście wyższe ceny towarów i usług, za to i tak Polacy płacili, no bo musieli za to płacić. W związku z tym przestańcie mówić, że cokolwiek dajecie, bo wy nic nie macie. Żaden rząd nic nie ma, to są wszystko nasze pieniądze, które lekką ręką próbujecie sobie dzisiaj rozdawać. Mówicie coś o Orlenie. Tu już wielokrotnie to padało. Pan prezes Obajtek - wielkie wzburzenie, nagle spadają ceny akcji na giełdzie. Przypomnę, że jak ten sam pomysł miał premier Sasin, który tutaj wyszedł, pamiętam, na tę mównicę i mówił: tak, Unia Europejska mówi, że od tych nadmiarowych zysków będziemy musieli płacić podatki... (Głos z sali: Pomysł to miała Unia Europejska.) ...to wtedy wszystkie koncerny energetyczne w Polsce straciły na giełdzie 50 mld zł i jakoś nie było problemu, nie robiliście z tego jakiegoś wyjątkowego kłopotu. Jak jeździcie po Polsce, widzicie bilbordy, które ten sam pan Obajtek za nasze pieniądze wywiesza w całej Polsce. Oczywiście sprawdzimy to wszystko, sprawdzimy, na co te fundacje orlenowskie, Enei, PGE wydawały pieniądze, i ci ludzie odpowiedzą za to, że w rachunkach za energię i paliwa myśmy na te wasze głupoty musieli wydawać pieniądze. Ale wracając do bilbordów - przecież na tych bilbordach jest jak wół napisane: Orlen pomógł, na fundusz różnicy cen 14 mld zł w roku 2023, my pomagamy polskim rodzinom, Orlen jest taki dobry. Dzisiaj, jak robimy dokładnie to samo, co wy zrobiliście, to nagle się okazuje, że nie, nie może tak być, teraz Orlen straci, przecież to wszystko w ogóle będzie wielka porażka. A więc chcę wam powiedzieć tak: Doprowadziliście do takiej sytuacji, że w Polsce nie ma rynku energii. Doprowadziliście do absolutnego monopolu. Przecież pani minister z panem ministrem doskonale wiecie, co się dzieje w tych koncernach energetycznych. Przecież doskonale wiecie, że tam nie ma w ogóle żadnego oddzielenia dystrybucji od obrotu energią elektryczną. Przecież doskonale wiecie, że nie ma wolnego rynku energii elektrycznej. Doskonale wiecie, że to wszystko doprowadziło do tego, że prezesi koncernów energetycznych siadają sobie i przy whisky i cygarze ustalają, jaka będzie cena. Doskonale wiecie, i powiem to słowami pani premier Szydło, że wystarczyło nie kraść, czyli, mówiąc krótko, wystarczyło nie podnosić cen energii, nie podnosić cen gazu, nie podnosić cen paliwa i nie byłoby tego całego problemu i tego napędzania inflacji. To jest wasza wina, po prostu to jest wasza wina. (Oklaski) Bo czy możecie mi powiedzieć, jaki był cel podnoszenia cen energii w Polsce o 300 czy 400%? (Głos z sali: Niech pan zapyta Putina.) Jakiego Putina? O czym pan mówi? Jakiego Putina? Tak, wy tylko zwalacie na Putina i na COVID, (Głos z sali: Ha, ha, ha!) Chcę wam powiedzieć, że w Polsce 70% energii jest produkowane z polskiego węgla - w Europie produkuje się energię z węgla tylko w Polsce, nigdzie indziej, w żadnym innym kraju europejskim już nie produkuje się energii elektrycznej z węgla. I jak pan tak pokrzykuje, to proszę, niech mi pan powie, co ma wojna w Rosji do ceny węgla w Polsce. Czy Putin wpływa na to, że ta cena w Polsce nagle rośnie? O czym wy w ogóle mówicie? Wykorzystaliście panikę na rynku do tego... (Głos z sali: Przyjaciele Putina.) ...żeby uzasadnić podwyżkę cen energii w Polsce, po to żeby łupić Polki i Polaków. (Oklaski) Bo pozostałe 28% energii jest produkowane z wiatru i ze słońca. (Głos z sali: Putin się cieszy.) Jaki Putin ma wpływ na cenę energii z wiatru i ze słońca? O czym wy w ogóle mówicie? Chcę jeszcze raz wam powiedzieć: Manipulowaliście cenami na rynku gazu, na rynku energii... (Poseł Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk: Tak, na całym świecie.) ...i co do tego nie ma żadnych wątpliwości. Wykorzystywaliście ceny w swojej grze politycznej. Ceny paliwa spadały przed wyborami, po czym po wyborach rosły. Ceny energii w 2018 r. były zamrożone, bo w 2019 r. były wybory. W 2019 r. wprowadzaliście obowiązek giełdowy, bo mówiliście: Ceny energii muszą spaść. Po czym w 2022 r. mówiliście: Nie, po to żeby tam można było manipulować, to zdejmiemy obowiązek giełdowy, żeby ceny za bardzo nie rosły. (Głos z sali: Wojna.) Co wy w ogóle robiliście? (Głos z sali: Pracowaliśmy.) Nikt do tej pory tak nie zepsuł rynku energii elektrycznej i surowców w Polsce jak wasza polityka. (Głos z sali: I wtedy weszliście wy cali na biało.) Dzisiaj potrzeba niewątpliwie zmiany polityki energetycznej i myślę, że to jest absolutnie pierwsze zadanie dla nowego rządu. Trzeba znowu tę politykę napisać od nowa... (Głos z sali: Już pokazaliście...) ...i trzeba przywrócić przede wszystkim wolny rynek. Trzeba uczciwie powiedzieć, jak te ceny będą wyglądały, trzeba sprawdzić, jak te ceny są kształtowane, trzeba zobaczyć, co robiły do tej pory zarządy koncernów energetycznych, jakie informacje przekazywały do Urzędu Regulacji Energetyki, na jakiej podstawie kalkulowały w ogóle te wszystkie ceny, ile w tych swoich kosztach było na te różne nietrafione inwestycje. To wszystko trzeba będzie sprawdzać. Natomiast dzisiaj niewątpliwie w trosce o odpowiedzialność i o to, co będzie się działo w roku 2024, trzeba przyjąć... Rekomendujemy Wysokiej Izbie przyjęcie projektu poselskiego, a odrzucenie projektu rządowego. Bo wy przez 8 lat (Dzwonek) narobiliście bałaganu w energetyce. Dajcie już nam to wszystko naprawić. Dziękuję bardzo. (Oklaski)