Mówca: Stanisław Chmielewski
Data: 2015-05-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu grupy posłów Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o Służbie Więziennej, druk nr 3410. Jesteśmy w takim momencie, kiedy jest coraz bliżej dnia 1 lipca. Ta data pojawia się w tym projekcie i ona jest dla nas wszystkich o tyle ważna, że z tym dniem wchodzi w życie istotna nowelizacja dotycząca funkcjonowania sądowego wymiaru sprawiedliwości w zakresie spraw karnych, a konsekwencją tego jest również rozszerzenie katalogu kar, środków karnych, które będą mogły być stosowne w ramach orzekania przez sądy w sprawach, które do nich trafią. Jednym z elementów uzupełniających te środki, te kary jest system dozoru elektronicznego, który już na stałe został wpisany w katalog kar, które będą stosowane przez sądownictwo w stosunku do osób, które naruszają prawo, popełniają przestępstwa. Jednym z elementów związanych z wykonywaniem dozoru elektronicznego, oczywiście znanym nam wszystkim jako Wysokiej Izbie, jest to, iż osoba nie trafia wtedy w sposób bezpośredni do zakładu karnego. Chcemy to wprowadzić wprost jako zasadę, jeżeli oczywiście dotyczy to stosunkowo drobnych przestępstw, drobnych występków i jest uzasadnione, jeśli chodzi o działania probacyjne. System dozoru elektronicznego będzie można stosować oprócz kary pozbawienia wolności również do kary ograniczenia wolności. Konsekwencja, która została dostrzeżona w ramach prowadzonych prac wdrożeniowych, a która jest również konsekwencją tego, że system dozoru elektronicznego funkcjonuje w Polsce dopiero od kilku lat i w tym okresie dotyczył wykonywania kary pozbawienia wolności poza zakładem karnym, a więc była to nowość dotycząca kary bezwzględnej, bezwzględnego pozbawienia wolności... Dzisiaj dostrzegliśmy, iż po nowelizacji Kodeksu karnego wykonawczego wskazano w jego art. 43g § 2, iż podmiotem, który będzie prowadził centralę monitorowania, która jest istotnym elementem tego systemu, będzie podmiot dozorujący, czyli podmiot, który współpracuje z ministrem sprawiedliwości w zakresie wykonywania kar w ten sposób, lub jednostka organizacyjna podległa ministrowi sprawiedliwości. Stan, który mamy dzisiaj, jest taki, iż centrala monitorowania funkcjonuje w ramach struktury Służby Więziennej. Po przeanalizowaniu możliwości, które dzisiaj mamy, ale jednocześnie po uwzględnieniu tego, iż ten stan jest dobry, minister sprawiedliwości doszedł do przekonania, iż dobrze by było spróbować rozważyć, czy to jest stan do utrzymania na dłużej. Napotkaliśmy jednak rafę - ta współpraca z ministrem sprawiedliwości z naszej strony istnieje - w postaci braku w ustawie o Służbie Więziennej, w części dotyczącej jej zadań, zapisu dotyczącego możliwości wykonywania tej regulacji nie tylko w stosunku do kary pozbawienia wolności. Aby tę rafę usunąć, proponujemy ten poselski projekt, który sprowadza się do wprowadzenia w ustawie z 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w art. 2 ust. 2a w brzmieniu, które umożliwi ministrowi, jeżeli taką decyzję w najbliższym czasie podejmie, przekazanie tego zadania do wykonania Służby Więziennej poprzez wprowadzenie tejże centrali monitorowania. To, jak już mówiłem, dzisiaj funkcjonuje. Jest to finansowane w sposób jak najbardziej racjonalny ze środków Służby Więziennej, ale też będzie to pracowało, bo to jest ważne, na rzecz zadań wykonywanych przez Służbę Więzienną, ponieważ prawidłowe wykonywanie kary w systemie dozoru elektronicznego z całą pewnością eliminuje osoby w ramach nie tylko działań probacyjnych, lecz również działań związanych z efektywnym egzekwowaniem wyroków z pobytu w więzieniu, bo jestem przekonany, że ograniczenie możliwości poruszania się, które wynika z systemu dozoru elektronicznego, będzie naprawdę dobrą namiastką pozbawienia wolności i będzie w ten sposób mogło jak najbardziej korzystnie wpływać na kształtowanie postaw, które nie będą już związane z naruszaniem prawa, tylko będą wiązały się z szanowaniem tego prawa. W związku z tym, że ten projekt, ta koncepcja nie rodzi nowych skutków finansowych, proponuję Wysokiej Izbie przyjęcie tej propozycji. Myślę, że jest to możliwe w ramach konsensusu, który do tej pory był osiągany na tej sali, jeśli chodzi o zadania związane z wprowadzaniem i funkcjonowaniem systemu dozoru elektronicznego. Ten projekt nie powoduje również nieznanych nam skutków społecznych i gospodarczych czy też prawnych ani nie jest przedmiotem regulacji prawa Unii Europejskiej. Pani marszałek, Wysoka Izbo, proszę o poparcie tego projektu i jak najszybsze procedowanie nad nim. Jak już mówiłem, istotna jest data wejścia w życie - to się znajduje w tym projekcie - jest to dzień 1 lipca. Chodzi o to, aby nie było luki w funkcjonowaniu tego systemu, który, można powiedzieć, codziennie obejmuje swoim zasięgiem cały kraj i jest stosowany wobec ok. 5 tys. osób, a do tej pory zastosowano go wobec ponad 43 tys. osób. Dziękuję bardzo.