PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Poważna sprawa. Uważajcie. Pani marszałek jest znana z konsekwencji i surowości. (Głos z sali: Bardzo łagodna.) Były też pytania o wydatki na obronność i politykę prezydenta Trumpa. Chcę przypomnieć, że na różnych oficjalnych forach, ale także w mediach polskich, europejskich, zagranicznych od wielu lat konsekwentnie chwalę prezydenta Trumpa nie tylko za sam fakt mobilizowania państw NATO do wypełniania swojego obowiązku przeznaczania minimum 2% PKB na zbrojenia, lecz także za niepowtarzalny styl, w jakim to robi, bo gdy poprzednicy robili to na miękko, to nikt nie słuchał. Panowie wyrywacie z kontekstu sprawę związaną ze szczytem waszyngtońskim, gdzie pan prezydent Duda się wyrywał, aby mówić już wtedy o 3%. Co do zasady oczywiście miał rację, natomiast to Stany Zjednoczone prosiły jego i mnie, aby o 3% wtedy nie mówić, bo chciały, żeby szczyt był sukcesem, tzn. żeby pokazać, że nareszcie większość państw wypełniło wymóg 2%. (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Dwa.) Skoro już wypełniły 2%, to podwyższymy poprzeczkę, ale po kolei. (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: I po co to? Po co te nerwy?) Taka nadgorliwość pana prezydenta jest zbędna. (Poseł Joanna Kluzik-Rostkowska: Proszę bardzo, panowie. Potem.) A, dziękuję. Nie odnotowałem, ale pochwała od opozycji liczy się podwójnie. (Poseł Paweł Jabłoński: ...błędów, zawsze chwalimy.) (Poseł Radosław Fogiel: Nie ma pan mandatu do oceniania prezydenta...)
Mówca: Krzysztof Bosak
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Wielka szkoda, bo to 2/3 ludności na świecie, 5,5 mld, wschodzące rynki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Agnieszka Pomaska
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Muszę przyznać, że mówienie o złym towarzystwie przez przedstawiciela Prawa i Sprawiedliwości jest dosyć odważne, ale o tym za chwilę. Jakie powinny być cechy polityki zagranicznej, takiej prawdziwej, porządnej polityki zagranicznej? To na pewno współpraca, to wiarygodność, to dobre relacje z sąsiadami, to budowanie wizerunku Polski za granicą i to dbanie o polskie interesy. Ostatni rok, jeśli chodzi zwłaszcza o politykę europejską, bo na tym chcę się skupić, to czas odbudowy pozycji Polski w Europie po katastrofalnych 8 latach rządów PiS. Przypomnę, że polityka PiS w Europie opierała się tylko i wyłącznie na działaniach negatywnych. Żadne z tych działań negatywnych nie przyniosło Polsce nic dobrego. Zmarnowanych 8 lat: blokowanie, wetowanie, łamanie lub ignorowanie unijnego prawa. Tak wyglądała wasza polityka zagraniczna, polityka europejska i czas tej polityki się skończył. Dla dobra Polski. (Oklaski) (Głos z sali: Nikt nie klaszcze.) Czekałam na was. Liczyłam, że wzniesiecie się ponad polityczne podziały. Jak wyglądała polityka europejska przez ostatni rok? Po pierwsze, jak już wspomniałam, odbudowa pozycji Polski w Europie ważna także dla polskiego bezpieczeństwa. Przypomnę i musimy to przypominać, zwłaszcza w kontekście waszych wypowiedzi, które nie są bez znaczenia. Poprzedni rząd spychał nasz kraj na margines. Nie byliście w stanie podejmować na poziomie europejskim żadnej realnej dyskusji. Nie byliście w stanie wpływać na to, co się dzieje w Europie. Obecny rząd postawił sobie za cel włączenie Polski do grona państw, które aktywnie kształtują przyszłość Unii Europejskiej. Mamy konkretne przykłady, mamy konkretne efekty. Chociażby Tarcza Wschód, która stała się flagowym projektem Unii Europejskiej, projektem, który ma wzmacniać nie tylko europejskie, ale także polskie bezpieczeństwo. Po drugie, zdolność do współpracy, do budowania koalicji w Unii Europejskiej, zarówno w Parlamencie Europejskim, jak i we wszystkich innych instytucjach unijnych. Po trzecie, dbanie o interes kraju. Jak wyglądało dbanie o interes kraju przez 8 lat rządów PiS, kiedy nie potrafiliście wziąć ani złotówki, ani euro z Krajowego Planu Odbudowy? Rząd Donalda Tuska te pieniądze odzyskał i do Polski popłynęło już 67 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy. I bezpieczeństwo. Bezpieczeństwo, które dzisiaj jest ważnym elementem debaty w kontekście polityki zagranicznej w Europie. Projekt Tarcza Wschód, o którym już wspominałam, uszczelnienie tego dziurawego płotu i wprowadzenie na granicy prawdziwej bariery fizycznej, ale też elektronicznej. Uszczelnienie systemu wizowego - koniec wiz za łapówki - i kontrola nad pośrednikami, którzy te wizy wystawiali. Koniec wiz za łapówki. To się skończyło. Widzę, że wam to też się nie podoba. (Poseł Joanna Lichocka: Niemcy bez wiz wpuszczają teraz do nas.) Podsumowując, dzisiaj jesteśmy potęgą dyplomatyczną. (Dzwonek) Premier Donald Tusk... (Wypowiedź poza mikrofonem)
Mówca: Piotr Paweł Strach
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dziś świętujemy 1000 lat od koronacji pierwszych polskich królów. W tym momencie 1000-letniej historii Polski możemy zadać sobie pytanie: Czym jest Polska, co znaczy polskość? Jan Paweł II mówił, że ojczyzna to nasze być i nasze mieć. I rzeczywiście jesteśmy dumni z tego 1000 lat historii Rzeczypospolitej, a na początku Korony, z osiągnięć kulturalnych, naukowych, społecznych, politycznych - w końcu to ponad 550 lat demokracji - z dokonań naszych przodków. Polska to nie tylko to, co robimy dla siebie, lecz to także to, co robimy dla innych, jak jesteśmy postrzegani jako Polacy. Ja uważam, że zdajemy egzamin z tego, jakimi Polakami jesteśmy, zdajemy egzamin z polskości. Bo co to znaczy polskość? To bohaterstwo, to szlachetność, to coś więcej niż egoizm, niż budowanie własnego wizerunku, własnej siły. Polska zdała egzamin i nasze pokolenie zdało egzamin chociażby w misjach pokojowych. Ponad 100 tys. naszych żołnierzy i funkcjonariuszy służyło w różnego rodzaju misjach pokojowych, stabilizacyjnych. 2 tygodnie temu byłem w Sarajewie, gdzie kilkudziesięciu naszych żołnierzy, a na całych Bałkanach kilkuset żołnierzy i funkcjonariuszy, dalej służy, świadczy o naszej polskości, świadczy o naszym bohaterstwie i naszej szlachetności. Drugi dowód na to, że nasze pokolenie zdaje egzamin z polskości, to Ukraina. Przyjęliśmy setki tysięcy, jeśli nie miliony, Ukraińców, uchodźców wojennych i zaopiekowaliśmy się nimi. Co więcej, naraziliśmy się, naraziliśmy się na sankcje ze strony oprawcy, kraju, który grozi nam codziennie bronią atomową, kraju, który wywołał przeciw nam wojnę hybrydową. Nasi obywatele, nasi żołnierze bronią granicy. Są ranni i są zabici. (Dzwonek) Cały czas zdajemy egzamin z polskości. I ostatni egzamin, który - uważam - zdajemy, to art. 5. Szanowni państwo, wszyscy pytają, czy art. 5 zadziała, czy NATO będzie nas bronić. A ja jako Polak powiem: to my jesteśmy art. 5 dla Litwy, Łotwy, Estonii. Bo to znaczy Polak - bohaterstwo i szlachetność. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! Siłą rzeczy ze względu na czas moją wypowiedź musi cechować lapidarność. Wydaje mi się, że przede wszystkim należy podkreślić dzisiejsze wydarzenie związane z uczczeniem 1000 lat polskiej państwowości i koronacją Bolesława Chrobrego. Jako wielkopolanin muszę powiedzieć, że jestem dumny z tego dziedzictwa, bo tam narodziła się Polska, w Wielkopolsce, w Gnieźnie, w Poznaniu. Tam były te dwie pierwsze koronacje, tam też ugruntowała się Polska chrześcijańska. To jest też dzisiaj związane z uchwałą, która została przyjęta w związku ze śmiercią papieża, Ojca Świętego Franciszka. Musimy o tym wiedzieć i ciągle pamiętać o tych korzeniach, jak mówimy o polskiej polityce zagranicznej, bo ona też jest związana z pewnym wyborem, również wyborem cywilizacyjnym. Jesteśmy obecni w Pakcie Północnoatlantyckim, budujemy dobre, silne relacje ze Stanami Zjednoczonymi, mimo pewnych turbulencji, które w tej polityce i w relacjach są obecne w związku ze zmianą administracji. Nie jesteśmy obecni w Unii Europejskiej ze względu na transfery finansowe, ale również ze względu na wartości. Bo czymże są prawa ludzkie? To są wartości. Nikt nie kwestionuje tego, że akurat w tym obszarze prawa ludzkie są respektowane dużo lepiej niż wszędzie indziej, gdzie możemy to obserwować. Możemy powiedzieć, że korzyści odnosimy nie tylko z transferu pieniędzy, ale przede wszystkim z udziału w jednolitym rynku. To podnosi naszą siłę gospodarczą. Często jest to kwestionowane. Po drugie, budowa silnej gospodarki, która jest podstawą budowy również zdolności obronnych państwa. Jeżeli chodzi o zdolności obronne państwa, o Siły Zbrojne Rzeczypospolitej, ich wartość jest funkcją gospodarki. To polscy podatnicy pozwalają na wydanie prawie 190 mld w roku bieżącym na polskie wojsko, na modernizację Sił Zbrojnych, również na takie ułożenie tych relacji, żebyśmy mogli kupić część tego modernizowanego sprzętu za granicą, a drugą część, taką mamy ambicję, kupili w Polsce, w polskim przemyśle. I trzeci aspekt to wspólnota narodowa. I wydaje mi się, że tutaj mamy wiele do zrobienia. Trudno mówić o państwie, które jest świetnie zarządzane, bez poczucia konieczności budowania wspólnoty narodowej. I nawet ta rozmowa na tej sali pokazuje, że bardzo się różnimy, że mamy wiele w tej sprawie do zrobienia. A przecież jako Polska, jako naród jesteśmy obserwowani zewnątrz. Jesteśmy oceniani nie jako ci, którzy są z lewa czy z prawa, tylko jesteśmy oceniani jako naród polski tworzący polską współczesną państwowość. I o tym powinniśmy pamiętać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Marek Rząsa
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Blisko rok temu z tej trybuny pan minister Sikorski podczas poprzedniego ekspozyje wygłosił takie znamienne słowa: dyplomacja jest pierwszą linią obrony Rzeczypospolitej. Dzisiaj, po 16 miesiącach naszych rządów, można z całą odpowiedzialnością stwierdzić, że nasza polityka zagraniczna, którą pan minister Sikorski kieruje i sprawnie zarządza, nie tylko wypełnia powyższe zobowiązanie, zapewniając skuteczną obronę Polski i bezpieczeństwo Polaków, ale nade wszystko powróciła na międzynarodowe salony, a Polska stała się europejskim liderem dyplomacji. To Polska jest dzisiaj najwierniejszym sojusznikiem Ukrainy nie tylko w Europie, ale na całym świecie. W tejże Europie to właśnie Polska nadaje ton wszystkim działaniom w zakresie szeroko rozumianej obronności, i to nie tylko tym dotyczącym zwiększenia potencjału militarnego na kontynencie. Wreszcie to Polska stała się dzisiaj stabilnym pomostem w relacjach pomiędzy Europą a nową administracją amerykańską. Sprawiła to mądra, konsekwentna, ale i stanowcza polityka koalicji 15 października, dlatego w oczach nowej administracji pana prezydenta Donalda Trumpa Polska postrzegana jest jako stabilny, odpowiedzialny partner wojskowy, handlowy i gospodarczy. To sprawia, że twarda i skuteczna polska polityka zdała egzamin, i za to panu ministrowi i całemu resortowi należą się słowa gratulacji i uznania. Podziękowania należą się również za odbudowanie etosu polskiej dyplomacji i profesjonalizację polskich służb. Trochę żałuję, panie ministrze, że w dzisiejszym exposé zabrakło części dotyczącej Polonii i Polaków na Wschodzie. Wiem, że taką informację w formie exposé pan minister przedstawia Senatowi RP, który nadzoruje politykę polonijną i patronuje sprawom naszych rodaków na całym świecie. Mimo to uważam, że byłoby dobrym zwyczajem, a może dobrą nową tradycją, aby z taką informacją mogły się również zapoznawać sejmowe komisje, zwłaszcza te, które się tą problematką zajmują, czyli Komisja Spraw Zagranicznych, Komisja Łączności z Polakami za Granicą, Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu oraz Komisja Edukacji i Nauki. Wszyscy chcemy, aby polityka polonijna była bardziej skuteczna, kompleksowa, transparentna, miała jasno sprecyzowane priorytety, a olbrzymie nakłady pochodzące z pieniędzy polskich podatników były wydawane racjonalnie, rzetelnie, uczciwie, efektywnie, a nie tylko w sposób obliczony na populistyczny lub polityczny efekt, co niestety miało miejsce w ostatnich czasach. Cieszę się bardzo, że są już deklaracje ministerstwa co do uszczelnienia systemu, ale także zmiany obowiązujących przepisów i procedur. Proszę cały resort pana ministra, aby problemy Polonii, a zwłaszcza Polaków na Wschodzie, stanowiących przecież ważny element naszej narodowej tożsamości, historii, tradycji, wspólnoty, były zawsze przedmiotem szczerego zainteresowania resortu, którym pan Sikorski kieruje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Adam Dziedzic
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W exposé słyszeliśmy, że zasady naszej polityki migracyjnej są proste. Przyjmujemy tych, którzy mogą wzmocnić naszą gospodarkę, a deportujemy tych, którzy stanowią dla nas zagrożenie. Jednym z priorytetów jest obecnie polityka powrotowa wobec potomków wszystkich obywateli Rzeczypospolitej. 26 listopada ub.r. Najwyższa Izba Kontroli opublikowała wyniki kontroli dotyczącej realizacji przez organy państwa zadań związanych z repatriacją w latach 2017-2022. Przykro o tym mówić, ale Polska nie wywiązała się wówczas w pełni z obietnicy zadośćuczynienia krzywdom osób wywiezionych na Wschód w czasach stalinowskich. W okresie, kiedy występowało olbrzymie zainteresowanie powrotem do kraju osób polskiego pochodzenia, od 2017 r., polskie urzędy konsularne były nieprzygotowane pod względem kadrowym i organizacyjnym do ich sprawnej obsługi. Minister spraw zagranicznych zaniechał wówczas podjęcia adekwatnych działań zaradczych, takich jak dostęp do konsula, nastąpiło ograniczenie tego dostępu, a procedura repatriacyjna była zdecydowanie wydłużona. Bezczynność organów państwa w rozwiązywaniu tych ograniczeń doprowadziła do niewydolności systemu. W niektórych przypadkach nawet 75% dokumentów związanych z procedurą zawierało nieprawidłowości. Ta sytuacja budziła niezadowolenie osób zakwalifikowanych do repatriacji. Aż trudno w to uwierzyć, ale większość obywateli polskich czekających na repatriację wyjechała do Rosji, gdzie otrzymali obywatelstwo rosyjskie. W latach 2017-2022 sprowadziliśmy do Polski - uwaga! - 4500 repatriantów. A dla przypomnienia, w tych samych latach, 2018-2023, wydaliśmy ponad 6 mln wiz dla obcokrajowców. Przy tym tempie organizacji osiedlania repatriantów w Polsce - to jest ok. 680 osób rocznie - proces repatriacji 15 200 osób oczekujących i zainteresowanych może w ocenie NIK sięgnąć ok. 22 lat. (Dzwonek) Zabrakło szczegółów w dzisiejszym exposé, jak w praktyce wygląda obecnie powrót potomków Polaków. Ilu ich wróciło w 2024 r. w procesie repatriacji do ojczyzny? W jaki sposób usprawniono procedury repatriacyjne? Jakie są tego efekty? I ile środków zabezpieczyliśmy na te powroty? Dziękuję bardzo.
Mówca: Adam Gomoła
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pojutrze w gronie parlamentarnym celebrować będziemy tysiąclecie Królestwa Polskiego, które jest symboliczną datą pełnej podmiotowości Polski na arenie międzynarodowej. Minister Sikorski wdzięcznie to przedstawił. To przykład umiejętnego wykorzystania sytuacji międzynarodowej do realizacji polskich celów, polskich interesów. Ja pójdę dalej. Posłużę się analogiami historycznymi, bo mamy piękną, ponadtysiącletnią tradycję, a sytuacja geopolityczna w gruncie rzeczy się nie zmienia. Skąd powinniśmy moim zdaniem wyciągać największą nauczkę? Z dwóch najtragiczniejszych kart polskiej historii, czyli z jednej strony z rozbiorów Rzeczypospolitej, a z drugiej strony - II wojny światowej. Polska u progu XIX w. zmierzyła się z bardzo szybko zmieniającym się wówczas światem. Epoka odkryć, rozpoczynająca się wtedy rewolucja przemysłowa i zmieniający się także ład międzynarodowy sprawiały, że potrzebne były reformy - w zakresie gospodarczym, w zakresie politycznym, także w zakresie militarnym. Niestety z uwagi na pięknie wtedy brzmiącą zasadę jednomyślności staliśmy się de facto impotentni. Nie byliśmy w stanie przeprowadzić reform, które by zagwarantowały dalsze istnienie I Rzeczypospolitej. Skończyło się, tak jak się skończyło; przewodnicząca Żukowska także słusznie zwróciła na to uwagę. W tym kontekście nie możemy dzisiaj ignorować tamtego przykładu, tamtej historii w rozmowie o tym, jak powinna reformować się Unia Europejska, która także staje dzisiaj przed ogromnymi wyzwaniami w związku z pewnym kończącym się ładem, który do tej pory funkcjonował na świecie. Naprawdę nie ma co straszyć przed tymi zmianami, bo te zmiany są po prostu konieczne. Jeżeli chodzi o jednomyślność, to zachęcam do takiego eksperymentu myślowego. Pokażmy chociaż jedno głosowanie na arenie europejskiej, w którym, gdyby była zastosowana zasada większości kwalifikowanej, a nie zasada jednomyślności, to polskie interesy byłyby bardziej zagrożone niż w sytuacji, gdybyśmy tej reformy nie podjęli. Ja jestem w stanie wymienić chociażby kilkanaście, jeśli nie kilkadziesiąt takich sytuacji, w których wiele rzeczy wydarzyłoby się dużo szybciej i z dużo lepszymi konsekwencjami dla Polski. (Poseł Paweł Jabłoński: Słuchamy.) Druga sprawa to jest historia II wojny światowej, która de facto zapukała do naszych drzwi w momencie otrzymania noty dyplomatycznej III Rzeszy z żądaniem połączenia transgranicznego przez nasze terytorium z eksklawą jednego z naszych ówczesnych... (Poseł Paweł Jabłoński: Eksterytorialne, ale podobne słowa.) Transgraniczne, powiedziałem dobrze, panie pośle. (Poseł Paweł Jabłoński: To nie to samo. Eksterytorialne.) Ale jednak w ramach granic.
Mówca: Adam Gomoła
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Przeniesiemy sobie to na późniejszy czas. W każdym razie był to moment, w którym, gdybyśmy zapytali kogokolwiek z ojców II Rzeczypospolitej, powiedziałby na pewno, że gdyby mógł zrobić coś więcej, to właśnie zabezpieczyć Polskę przed potencjalnymi zakusami sąsiadów względem naruszania granic, szczególnie w tych miejscach, w których granica jest najłatwiejsza do przekroczenia. W tym kontekście tym bardziej wręcz skandaliczne wydaje się, że nie dla wszystkich jest zrozumiałe i oczywiste szukanie międzynarodowego wsparcia w ochronie szczególnie przesmyku suwalskiego, który dzisiaj, na podstawie decyzji koalicji 15 października, jest chroniony dzięki projektowi Tarcza Wschód. Teraz odniosę się jeszcze pokrótce do tych zarzutów, które szczególnie przedstawiciele PiS-u stawiali w kontekście wystąpienia pana ministra. Przede wszystkim chodzi o mówienie o nierealizowaniu traktatu między Polską a Niemcami w kontekście wydatków federalnych na nauczanie języka polskiego w Niemczech czy też chwalenie się przez pana posła Szynkowskiego vel Sęka faktem, że przesunęli środki na nauczanie języka polskiego w Niemczech, co było okradzeniem polskich obywateli, 30 tys. dzieci, z możliwości nauki języka w Polsce. To było zmniejszenie liczby etatów o 0,5 tys. w Polsce, głównie w moim województwie opolskim. To było przesunięcie środków w sytuacji, w której de facto 30 mln zł, które zostało przeznaczone na nauczanie języka polskiego w Niemczech, które wbrew temu, co mówicie, jest realizowane... Gdyby policzyć środki przekazywane na jednego chętnego do nauczania języka polskiego tam, wychodzi ich więcej, niż obecnie przeznacza się w Polsce. Te środki de facto zostały zabrane właśnie naszym obywatelom, zresztą decyzją, niekonstytucyjnym rozporządzeniem ministra Czarnka, za które, mam nadzieję, także będzie rozliczony. Mógłbym dalej wymieniać: czy to reparacje od Niemiec (Dzwonek), na które mieliście 8 lat i pełnię władzy, żeby to zrobić, czy wrak tupolewa, który też miał być tak prosty do sprowadzenia i jakoś cały czas go niestety nie mamy. Jest wiele przykładów tego, że pewne sprawy, o których mówicie, są po prostu albo zbyt trudne, albo że nie zabieramy się za nie od odpowiedniej strony, więc nie zalecam używania tego w swoich chwytach retorycznych. Bardzo dziękuję.
Mówca: Anna Wojciechowska
Data: 2025-04-23 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Panie Ministrze! Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polska polityka zagraniczna jest bardzo dobrze prowadzona, bo jest stabilna. To jest najważniejsze. Zgoda buduje, niezgoda rujnuje. Zaczyna się niewinnie. Jedno cło tu, jedna bariera tam. Chronimy swój rynek - mówią. Budujemy suwerenność - mówią. Brzmi rozsądnie, nawet patriotycznie, ale historia ma na ten temat jednoznaczną opinię. Im więcej ceł, tym mniej handlu. Im mniej handlu, tym mniej rozmów. A kiedy kończą się rozmowy, zaczyna się logika siły. W latach 30. XX w. świat poszedł już tą drogą. Każdy zamknął się w swoim gospodarczym bunkrze, USA nałożyły cła, Europa odpowiedziała i handel się załamał. Bezrobocie eksplodowało, frustracja wylała się na ulicę. A potem? Potem przyszli ci, którzy już nie chcieli negocjować. I to nie przypadek. Protekcjonizm nie jest tylko kwestią ekonomii. To kwestia bezpieczeństwa. Bo globalizacja, mimo swoich wad, łączy ludzi i państwa w sposób, który utrudnia wojnę. Zależności są bezpieczne, izolacja - nie. Cła to nie niewinne decyzje. To sygnały wysyłane światu: nie ufamy wam, nie potrzebujemy was, jesteśmy gotowi grać na własną rękę. Ale historia pokazuje jedno. Kiedy państwa grają na własną rękę, traci się wspólny język, a kiedy brakuje języka, zostaje przemoc. Dlatego dziś, w czasach napięć i niepewności, potrzebujemy więcej handlu, więcej współpracy, więcej otwartości. Proszę państwa, dlatego tak ważny jest wspólny rynek. Unia Europejska, wstrzemięźliwość i dyplomacja, pozostawienie przestrzeni na negocjacje. Mapa naszych interesów ulega zmianie. Polska gospodarka jest w bardzo dobrej kondycji i jest to zasługa również bardzo dobrej dyplomacji, która dba o nasze interesy, wpływa na pozycję na arenie międzynarodowej i na bezpieczeństwo. Dziękuję, panie ministrze, za najlepsze sojusze, superwizerunek i prestiż naszego kraju na świecie. (Oklaski)