Mówca: Paweł Śliz
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ten projekt to niezbędny pakiet reform, który ma tak naprawdę trzy główne cele: po pierwsze, wzmocnienie bezpieczeństwa parlamentu, po drugie, urealnienie procedur Straży Marszałkowskiej i po trzecie, zrównanie warunków socjalnych funkcjonariuszy z tymi w innych formacjach mundurowych. W obliczu współczesnych wyzwań bezpieczeństwo Sejmu i Senatu musi być na najwyższym poziomie operacyjnym i prawnym. W tym zakresie kluczowa zmiana związana jest z obronnością państwa i jest wprowadzana przez art. 1 pkt 2 projektu. Dodaje on do obecnej ustawy nowy przepis art. 2a. Taka konstrukcja, jak wskazano w uzasadnieniu, pozwoli na właściwą realizację zadań związanych z obronnością, w tym wynikających z przyszłych aktów normatywnych, i umacnia zarazem rolę marszałka Sejmu i marszałka Senatu. Uzupełniamy także zadania Straży Marszałkowskiej o prowadzenie rozpoznania biochemicznego osób, pojazdów, bagaży, przesyłek i pomieszczeń obok już istniejącego rozpoznania pirotechniczno-radiologicznego. Jest to niezbędne do ujednolicenia zadań i uprawnień funkcjonariuszy i efektywnego neutralizowania pełnego spektrum zagrożeń. Doprecyzowujemy także zadania straży, nadając nowe brzmienie art. 2 pkt 8, wprowadzając wykonywanie zadań w zakresie ochrony przeciwpożarowej, i jednocześnie usuwamy dotychczasowe zadania z zakresu obrony cywilnej. Obecne przepisy pozwalają na przetwarzanie danych osobowych osób ubiegających się o wstęp w zbyt szerokim zakresie. Proponujemy nowe brzmienie art. 14, który precyzyjnie określa dane podlegające odnotowywaniu. Co najważniejsze, wyeliminowaliśmy dane wrażliwe, takie jak adres zamieszkania, miejsce pobytu, miejsce urodzenia, imiona rodziców, nazwisko rodowe dla osób nieposiadających numeru PESEL. Jednocześnie aktualizujemy katalog dokumentów tożsamości, dodając dokument mObywatel. Rozwiązanie to jest zgodne z zasadą minimalizacji danych i pozytywnie oceniane przez prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Wprowadzamy kluczową korektę w art. 12 ust. 1b, skreślając wyrazy ˝włącznie z żądaniem zdjęcia odzieży i obuwia˝ itd. Ta zmiana ma na celu jednoznaczne odróżnienie kontroli bezpieczeństwa od kontroli osobistej. Kontrola bezpieczeństwa ma polegać na sprawdzeniu osoby, zawartości odzieży i obuwia oraz przedmiotów za pomocą środków technicznych lub manualnie, bez naruszania godności osobistej w zakresie zarezerwowanym dla kontroli osobistej. Prawidłowe funkcjonowanie Straży Marszałkowskiej wymaga efektywnego naboru i mechanizmów doceniania najlepszych. Test wiedzy i badania psychologiczne. Uzupełniamy postępowanie kwalifikacyjne o dwa nowe etapy: przeprowadzanie testu wiedzy w zakresie funkcjonowania władzy publicznej oraz bezpieczeństwa państwa i przeprowadzenie badań psychologicznych celem ustalenia poziomu rozwoju społeczno-emocjonalnego oraz cech osobowościowych kandydata. Uchylamy przepisy o obowiązku prowadzenia postępowania sprawdzającego dotyczącego ochrony informacji niejawnych. Wnioskodawcy argumentują, że trwające wiele miesięcy postępowania sprawdzające utrudniają tak naprawdę nabór, a na początkowym stanowisku kursanta nie przetwarza się przecież informacji niejawnych. Wymóg uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa zostanie zachowany, ale dopiero po mianowaniu na wyższe stanowisko służbowe. Ustanawiamy odznakę honorową ˝Za zasługi dla Straży Marszałkowskiej˝ nadawaną funkcjonariuszom, pracownikom oraz innym osobom wyróżniającym się szczególnymi osiągnięciami. Odznakę będzie nadawał marszałek Sejmu. Wprowadzamy formalny katalog wyróżnień dla funkcjonariuszy wzorowo wykonujących obowiązki: pochwała, nagroda, nagroda pieniężna lub rzeczowa oraz krótkoterminowy urlop wypoczynkowy w wymiarze do 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Kluczowym celem jest zrównanie statusu, także materialnego, funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej z funkcjonariuszami pozostałych formacji mundurowych. Wprowadzamy do katalogu należności pieniężnych nowe rodzaje świadczeń. Gratyfikacja urlopowa - art. 81c - przysługuje funkcjonariuszowi i każdemu członkowi jego rodziny po wykorzystaniu jednorazowo co najmniej 9 dni urlopu wypoczynkowego. Wynosi ona 30% najniższej stawki uposażenia zasadniczego w Straży Marszałkowskiej. Zwrot kosztów przejazdu lub zryczałtowany równoważnik pieniężny. Raz w roku będzie przysługiwał zwrot kosztów przejazdu środkami publicznego transportu zbiorowego do wybranej miejscowości w kraju z powrotem. W razie niewykorzystania wypłacany jako zryczałtowany równoważnik pieniężny. Wprowadzamy także bezpośrednio do ustawy mechanizm wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. 2% po 2 latach służby i 1% za każdy następny rok służby, aż do 35% po 35 latach służby. Zmiana ta przenosi regulację z aktu podustawowego do ustawy, naprawiając wadliwość prawną wskazaną przez Rządowe Centrum Legislacji. Wprowadzamy zmianę w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodając Straż Marszałkowską do katalogu służb, których świadczenia mieszkaniowe są zwolnione z PIT. Jest to kluczowe dla zachowania konkurencyjności formacji. Wysoka Izbo! Wprowadzenie zaproponowanych zmian generuje dodatkowe, ale niezbędne koszty, które zostały odpowiednio zaplanowane. Łączne skutki finansowe, obejmujące gratyfikacje, równoważniki, świadczenia mieszkaniowe, wyceniono na kwotę ok. 6800 tys. zł rocznie. Zapewniamy, że środki w tej wysokości są zaplanowane w uwzględnionym planie budżetu Kancelarii Sejmu na rok 2026 i zostały pozytywnie zaopiniowane. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji potwierdziło, że projekt nie jest sprzeczny z prawem Unii Europejskiej. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy z druku nr 1894 jest aktem odpowiedzialności państwowej i sprawiedliwości społecznej. Daje on Straży Marszałkowskiej nowe, realne narzędzia do ochrony najważniejszych instytucji państwa w czasie pokoju i kryzysu, zapewnia wysokie standardy naboru, bez zbędnej biurokracji, a także godne i konkurencyjne warunki socjalne dla funkcjonariuszy i ich rodzin. Dziękuję bardzo. (Oklaski)