Mówca: Zdrowia Konstanty Radziwiłł
Data: 2016-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po pierwsze, chciałem zauważyć, że na sali jest nie tak pełno, a w szczególności nie ma tutaj żadnego z byłych ministrów zdrowia. Może to dobrze. (Poseł Krystyna Skowrońska: A przedtem nie było nikogo z PiS-u.) Bardzo dziękuję za tę długą listę pytań. Chciałbym konkretnie odpowiedzieć na wiele wątpliwości. Dziękuję również za sugestie, bo mam nadzieję, że to jest nasza wspólna troska, żeby nie tylko zakończyć konflikt w Centrum Zdrowia Dziecka, ale także poprawić sytuację w zakresie zawodu pielęgniarki i położnej. Koniec końców, przecież chodzi po prostu o to, żeby system służby zdrowia w Polsce, bez względu na to, kto rządzi, po prostu działał lepiej. Było kilka pytań dotyczących kwestii wyceny świadczeń pediatrycznych. Chciałbym zapewnić państwa, że sprawa w ogóle wycen toczy się nieustannie, ale tutaj musimy zachowywać się odpowiedzialnie i jeżeli niektóre procedury będą wycenione wyżej, co jest oczywiste, w stosunku do procedur pediatrycznych, to muszą znaleźć się na to środki tam, gdzie niektóre procedury są wycenione zbyt wysoko. I wiedzą państwo, że w tym zakresie toczy się w tej chwili cały szereg przymiarek. Mam nadzieję, że już 1 lipca, czyli naprawdę bardzo niedługo, będziemy mogli opublikować pewne zmiany w tym zakresie. Nie sądzę, żeby dobrze było mówić o szczegółach, ale te prace toczą się również pod kątem tego, co dzieje się w Centrum Zdrowia Dziecka, a także w innych specjalistycznych, wysokospecjalistycznych szpitalach pediatrycznych. Jest również plan, aby niezależnie od wyceny świadczeń pediatrycznych dokonać zmiany takiego wskaźnika stosowanego w stosunku do wynagrodzenia właśnie wobec takich szpitali. Mam nadzieję, że to jest dobra wiadomość dla Centrum Zdrowia Dziecka, i mam nadzieję, że to jest kwestia naprawdę najbliższych kilku tygodni. Proszę państwa, jakby nie chcę zrzucać winy na kogoś innego, ale - proszę wybaczyć - startujemy nie z poziomu, w którym można z dnia na dzień takie rzeczy zmienić. Były wątpliwości co do tego, czy poradnie... bo ktoś powiedział, że dzieci jeżdżą po Polsce i nie wiedzą, gdzie uzyskać poradę. Ja już o tym mówiłem i powtarzam: poradnie w Centrum Zdrowia Dziecka działają w zasadzie normalnie. Nie ma tam pielęgniarek, więc jest ta praca troszkę utrudniona, ale w poradniach konsultacyjnych lekarze przyjmują normalnie. Kwestia tego, czy Ministerstwo Zdrowia zajmuje się Centrum Zdrowia Dziecka wobec sytuacji, która tutaj była przedstawiona, sytuacji finansowej. Otóż jeszcze raz przypominam: 100 mln zł pożyczki - styczeń, a już w czasie strajku podjęliśmy jeszcze bieżącą decyzję o dofinansowaniu centrum kwotą 1 mln zł z rezerwy, która będzie przeznaczona na najpilniejszą sprawę, która właśnie dzisiaj się finalizuje, tj. kwestię sfinansowania stabilizatorów napięcia, a także adaptacji pomieszczenia do rezonansu magnetycznego w najbliższych dniach. Tutaj są płatności, a centrum ma ogromne problemy. Kwotą 1 mln zł zasilimy centrum w najbliższych dniach. Co do zajmowania się centrum w czasie strajku, to, tak jak mówiłem, jesteśmy tam stale obecni, teraz też jest tam jeden z wiceministrów. Chcę państwu powiedzieć, że rozmowy prawdopodobnie już się zaczęły, w tym momencie, drzwi, że tak powiem, za negocjatorami się zamknęły. Mam nadzieję, że one doprowadzą do skutku, na który wszyscy czekamy. Także mediatorzy, którzy tam byli obecni, to była praca Ministerstwa Zdrowia. Wszystko to odbywa się, i bardzo mocno to podkreślam, z szacunkiem dla obu stron. Szanujemy stanowisko dyrekcji i oczywiście rozumiemy, wiemy, jak wygląda sytuacja, ale cały czas to odbywa się z poszanowaniem tych, którzy strajkują, mimo że się z nimi nie zgadzamy. Co do formy, którą przyjęły panie pielęgniarki - ja zresztą, będąc na wiecu w Centrum Zdrowia Dziecka, wprost powiedziałem to paniom - uważam, że tak po prostu nie powinny robić. I muszę państwu powiedzieć, że z drugiej strony odbiór moich słów wcale nie był agresywny, negatywny, myślę, że wiele pań to rozumie. Była tutaj mowa o tym, takie troszkę przerzucanie, skąd by można wziąć pieniądze na podwyżki dla pielęgniarek, nie w Centrum Zdrowia Dziecka, tylko w ogóle w Polsce. Ja zwracam uwagę - np. pan poseł Bejda zauważył, że w Ministerstwie Zdrowia jest 1 mln zł na podwyżki - że to jest też kwestia szacunku w stosunku do urzędników Ministerstwa Zdrowia, bo to też są normalni pracownicy, którzy pracują, jest ich ok. 600. 1 mln zł to nie jest kwota zawrotna i oczywiście tego typu rozwiązanie jak nagrody roczne jest wpisane w Kodeks pracy, a na pewno w umowy i zasady, i to nie myśmy je wprowadzili. Te pieniądze oczywiście są. Ale zwracam uwagę, dla porównania, że podwyżki, a w zasadzie te dodatki ustalone na mocy wrześniowego, w ubiegłym roku, porozumienia w tym roku kosztują - 400 zł na pielęgniarkę - w skali kraju 1,5 mld zł, a w ciągu 4 lat, wtedy kiedy będą te dodatki narastały, będzie to kosztowało ok. 10 mld zł. Mówimy więc o tego rzędu pieniądzach, ponieważ pielęgniarek w Polsce jest 233 tys. Pani poseł Kopcińska pytała, po pierwsze, o kwestię wycen. Już o tym wspomniałem, że te prace się toczą i że również będziemy starali się zastosować właśnie taki mnożnik specjalny dla tych szpitali wysokospecjalistycznych. Jak powiedziałem, w zasadzie dzisiaj prawie że można mówić o tym, że pewne jest, że to już będzie 1 lipca, a więc naprawdę bardzo niedługo. Pani poseł Czech pytała, gdzie dzieci, które nie mogą być leczone w Centrum Zdrowia Dziecka, mają zapewnioną opiekę. Ja mówiłem, po pierwsze, że to jest kwestia przesuwania dzieci z oddziału do oddziału, niektóre oddziały funkcjonują. Między innymi dlatego dyrekcja zawiesiła niektóre oddziały, żeby personel z oddziałów, które w tej chwili nie przyjmują czy nie mają dzieci, można było przesunąć do oddziałów, gdzie są chorzy. To jest bardzo wiele szpitali w całej Polsce. Tutaj nie ma już pani poseł Chybickiej, ale ona mówiła o tym, też troszczyła się o to i chciałem jej podziękować, że m.in. szpital, którym zarządza, we Wrocławiu jest jednym z tych szpitali, gdzie takie dzieci, na pewno jedno, a być może więcej, trafiają. Bardzo mocno chcę powiedzieć, że wprawdzie Centrum Zdrowia Dziecka jest placówką niewątpliwie wyjątkową, ale nie jedyną w swoim rodzaju, na szczęście. I to jest też dla nas wszystkich dobra wiadomość, bo to oznacza, że... Oczywiście zdaję sobie sprawę z niepokoju, który przeżywają rodzice dzieci, które były dotychczas pod opieką Centrum Zdrowia Dziecka, ale trzeba wprost i jasno powiedzieć, że bezpieczeństwo, takie prawdziwe bezpieczeństwo, tych dzieci jest zapewnione w innych szpitalach. Jeśli chodzi o Warszawę, to takim szpitalem jest uniwersytecki szpital pediatryczny, supernowoczesny, oddany w ubiegłym roku szpital Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego na Księcia Trojdena, i tam w zasadzie wszystkie oddziały Centrum Zdrowia Dziecka mają swoje odpowiedniki na tym samym poziomie referencyjnym. A więc tutaj, można powiedzieć, nie ma problemu. Oczywiście zdaję sobie sprawę z niewygód, lęku, obaw, braku, powiedzmy, takiej emocjonalnej ciągłości, bo to są dzieci, które są często chore na poważne, przewlekłe choroby. Nie jest to kwestia leczenia dziecka, które wczoraj było zdrowe, a dzisiaj nie jest zdrowe, tylko często ono jest już chore od dawna i po prostu nadal jest pod opieką, chwilowo gdzie indziej. Pytała pani również o normy zatrudnienia i chcę powiedzieć bardzo mocno - może nie wszyscy państwo posłowie zdają sobie sprawę z tego, co to w ogóle są normy zatrudnienia - że te normy są przewidziane prawem i w Centrum Zdrowia Dziecka jest zatrudnionych w przeliczeniu na pełne etaty 779,5 pielęgniarki, a normy zatrudnienia przewidują, że powinno ich być 778. Czyli to, można powiedzieć, ciut powyżej tego, czego wymagają normy. Tak że nie ma, proszę państwa, jakiegoś generalnego, zasadniczego - zwłaszcza w stosunku do innych szpitali - problemu, że tam tych pielęgniarek jest o wiele za mało. Na niektórych oddziałach ta norma nie jest do końca spełniona, ale to są bardzo niewielkie odchylenia od wymaganej normy. W całym szpitalu ta norma jest spełniona. Panowie posłowie Sawicki i Bejda dopytywali o dialog ze środowiskiem pielęgniarskim. Chcę powiedzieć, że to jest tak, że właściwie musiałbym poświęcić ładnych parę minut, żeby mówić, jak wygląda dialog ze środowiskiem pielęgniarskim od momentu, kiedy jestem ministrem zdrowia. Spotkań z reprezentacjami różnych środowisk - ale przede wszystkim takich organizacji, jak samorząd pielęgniarek i położnych, czyli Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, w starym składzie, bo w międzyczasie były tam wybory, i w nowym składzie, i Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych, i zarząd tego związku, zresztą osobiście pani przewodnicząca, pani prezes naczelnej rady, jak i pani prezes zarządu to stali goście w Ministerstwie Zdrowia - było naprawdę bardzo wiele, konsultacji telefonicznych jeszcze więcej. Nie dalej jak miesiąc temu było duże spotkanie z okazji Światowego Dnia Pielęgniarek i Położnych, na którym dyskutowaliśmy przez długi czas i na którym były reprezentacje wszystkich organizacji, także tych mniejszych, Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, konsultantów krajowych w różnych dziedzinach pielęgniarskich. Moim zdaniem takiego dialogu w Ministerstwie Zdrowia - a akurat mam taką historię, że wiem, jak było z dialogiem - po prostu nigdy nie było. Ten dialog jest stale. I dotyczy to zarówno spotkań z poszczególnymi organizacjami, ze wszystkimi pielęgniarkami, tak jak mówię, czy ze wszystkimi reprezentacjami, jak i udziału pielęgniarek i położnych w praktycznie wszystkich koncepcyjnych pracach, w zespołach, które pracują nad różnymi problemami. Czasem nawet nie bardzo dotyczą one spraw pielęgniarskich, ale po prostu tam też są panie pielęgniarki. Chcę jednak zaznaczyć to, że pielęgniarki to nie jest jedyna grupa pracowników. Równolegle w Ministerstwie Zdrowia od grudnia spotyka się regularnie branżowy zespół trójstronny, który jest zespołem Rady Dialogu Społecznego. W tym zespole pracujemy m.in. nad projektem takiej regulacji ustawowej dotyczącej wynagrodzeń w służbie zdrowia, która obejmie wszystkich pracowników, 16 grup pracowniczych. Chcę również bardzo mocno podkreślić - zarówno pani premier, jak i ja to mówiliśmy - że szanujemy prawo pracowników, także pracowników medycznych, w tym także pielęgniarek i położnych, do domagania się swoich praw. Ale, proszę wybaczyć, jestem również zdania, że w tym domaganiu się swoich praw, w formach protestu jest jednak jakaś granica, która w tym proteście w Centrum Zdrowia Dziecka została przekroczona. To jest moje zdanie i nigdy w swojej historii, także przy poprzednich funkcjach, które pełniłem, nie uważałem, że protest polegający na pozostawieniu pacjenta był uprawniony. I przy tym zdaniu pozostanę. Pan poseł Furgo pytał o to, czy jesteśmy gotowi także do tej debaty o przyszłości, o reorganizacji Centrum Zdrowia Dziecka. Ja znowu, jeszcze raz chciałem powtórzyć, że była nawet z naszej strony oferta, żeby tam ustanowić takiego stałego pełnomocnika ministra zdrowia do kontaktów ze środowiskiem pielęgniarek, i oczywiście dostrzegam taką konieczność. Dostrzegam także konieczność lepszego zarządzania Centrum Zdrowia Dziecka. Ale, proszę państwa, to są rozmowy, których nie można toczyć w kontekście strajku, bo to nie tego ten strajk dotyczy. Strajk, jeszcze raz powtarzam, toczy się pod rządami ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych i dotyczy konkretnych postulatów. Nie można w atmosferze strajku rozmawiać o reorganizacji, o konieczności innego zarządzania długami, o potrzebach inwestycyjnych itd. W te decyzje - także w centrum - środowisko pielęgniarskie tam na miejscu oczywiście powinno być i będzie włączone, ale te rozmowy nie mogą się toczyć w sytuacji, kiedy strajk, po pierwsze, wiąże się z mniejszym lub większym zagrożeniem bezpieczeństwa, a po drugie, po prostu prowadzi do zatapiania tego szpitala. To trzeba powiedzieć sobie wprost: ten szpital traci pół miliona każdego dnia tego strajku. Ja myślę, że to nie będzie wcale dla państwa dziwne, jeżeli się okaże, że po tym strajku liczba rodziców chorych dzieci, którzy będą poszukiwać opieki gdzie indziej... (Poseł Anna Czech: Spadnie, spadnie, tak.) ...będzie znaczna. Myślę, że to jest bardzo poważne ryzyko. To jest to, o czym mówiłem, prawda, że relacje w służbie zdrowia, te specjalne relacje między pacjentem, lekarzem, pielęgniarką i innymi pracownikami medycznymi, a w tym przypadku także między rodzicami chorych i tymi pracownikami medycznymi, mają szczególny charakter. Jeśli nie ma tam zaufania, nie ma wzajemnego szacunku, zrozumienia sytuacji tych naprawdę umęczonych rodziców, to ci rodzice będą się odwracać. Co do tego nie mam żadnej wątpliwości. Jeszcze raz powtarzam, że Centrum Zdrowia Dziecka nie jest jedyną w swoim rodzaju placówką, na szczęście dla tych dzieci, ale o tym też pracownicy centrum powinni pamiętać. Jeszcze pan poseł Sitarski zwracał uwagę na te kwestie finansowe dotyczące obsługi długu, że można by inaczej. Ja chcę powiedzieć, że m.in. te 100 mln pożyczki, to jest pożyczka bardzo nisko oprocentowana, pozwala na restrukturyzację długu, który - to nie jest tajemnicą - tak jak w wielu innych szpitalach jest złym długiem. Jest długiem w firmach, które po prostu dają warunki bardzo kiepskie, ale wymuszają je, bo są jedynymi, które są skłonne przechowywać te skupione długi. Dzięki właśnie tej 100-milionowej pożyczce dług wymagalny Centrum Zdrowia Dziecka z 51 mln spadł już w tej chwili do 23 mln. To jest duża różnica i wydaje się, że to też trzeba docenić. To nie jest tak, że my dajemy po prostu pieniądze, ale że te pieniądze są po to, żeby zapewnić pewne bezpieczeństwo na przyszłość. Zwracam również uwagę na to, że część tego długu pokryje wkład własny do dużego projektu termomodernizacji szpitala, jakim jest Centrum Zdrowia Dziecka. Na to po prostu nie było pieniędzy, a dzięki tej termomodernizacji można pozyskać z funduszu ochrony środowiska 180 mln zł na właśnie modernizację tych budynków zbudowanych w najgorszym chyba okresie gierkowskim, bo po prostu przezroczystych, że tak powiem, dla wiatru i zimna albo gorąca. Jest szansa, że dzięki temu również będą znaczące oszczędności energii, prawda. Tak że to nie jest tak, że my po prostu zasypujemy jakąś dziurę, tylko dajemy te pieniądze na konkretne cele, które mają również pewną perspektywę, jeśli chodzi o szanse finansowe Centrum Zdrowia Dziecka. Było kilka głosów na temat chaosu, w jakim jest służba zdrowia, w jakim jest Centrum Zdrowia Dziecka. Pani poseł Augustynowska mówiła na temat chaosu legislacyjnego. Proszę państwa, ja myślę, że trochę trzeba się z tym zgodzić, niestety. Rzeczywiście wielu prawników, wielu ekspertów, wielu zarządzających, pracowników medycznych w służbie zdrowia, także pacjentów - może oni najmniej znają się na tym, ale organizacje pacjenckie już tak - potwierdza, że prawo ochrony zdrowia w Polsce jest fatalne, chaotyczne, niezrozumiałe, wzajemnie sprzeczne. Proszę państwa, to się nie wzięło samo z siebie i oczywiście nie da się zmienić w jeden dzień. Ten chaos jest z jednej strony legislacyjny, a z drugiej strony po prostu jest chaosem organizacyjnym, gdzie gubią się pacjenci. Ja to potwierdzam, to jest sytuacja zastana. Naprawdę, proszę państwa, rozumiem, że jestem ministrem zdrowia od ponad pół roku, ale ci wszyscy, którzy cokolwiek dotknęli spraw służby zdrowia, wiedzą, że to nie są rzeczy, które można z dnia na dzień ulepszyć. Moja diagnoza jest taka, że tym chaosem w służbie zdrowia - i muszę powiedzieć, że to jest zdanie także strajkujących pań pielęgniarek, podczas mojego spotkania to bardzo mocno wybrzmiało - jest to, co się działo w ostatnich latach w sposób konsekwentny, a nie tylko poprzez zaniedbania, to znaczy pomysł na służbę zdrowia, która jest po prostu jedną z gałęzi gospodarki i funkcjonuje na takiej zasadzie, że rynek ją sam ureguluje. Rynek jej sam nie reguluje i w jakimś sensie pośrednio można mówić, że kłopoty Centrum Zdrowia Dziecka wynikają właśnie z tej komercjalizacji i prywatyzacji, dlatego że publiczne placówki otoczone wokół tymi, którzy spijają śmietankę, wyjadają rodzynki czy jak to tam nazwać, mają się źle. I to jest jeden z tych przykładów. Proszę państwa, muszę powiedzieć, że z przykrością słuchałem, jak tutaj padały wnioski o to, aby jeden z projektów ustaw, które mają właśnie to uzdrowić, ustawy, którą nazywamy ustawą dekomercjalizującą, czyli nowelizacja ustawy o działalności leczniczej, która po prostu zatrzymuje ten nieuregulowany proces komercjalizacji, a następnie możliwość prywatyzacji, był odsuwany na nie wiadomo kiedy, żeby nad nim nie debatować w tej chwili. Zwracam uwagę, że to jest projekt rządowy, bardzo gruntownie skonsultowany w szerokich konsultacjach zewnętrznych. Było bardzo dużo uwag, część tych uwag jest uwzględniona. I to nie jest coś, co spada, że tak powiem, jak grom z jasnego nieba. Nie jest to żadna, że tak powiem, droga na skróty, absolutnie tak nie jest. I to, że Sejm będzie miał mniej czasu niż przy innych ustawach na debatę, nie znaczy, że debaty publicznej ani dialogu społecznego w tym zakresie nie było. Ostatnie zdanie, które chcę powiedzieć, jest właśnie takie, że zmiany systemowe, które prowadzimy, nie następują z dnia na dzień, tak jak to zdarzało się w przeszłości, gdzie jednego dnia pojawiał się pakiet czterech czy pięciu ustaw albo więcej np. dotyczących służby zdrowia. Myślę o roku 2011. Zmieniamy tę sytuację. W tej chwili ciężko pracujemy wespół z szerokim gronem osób, które mają coś do powiedzenia w systemie służby zdrowia, w tym także ze środowiskiem pielęgniarek i położnych, rozmawiamy, dialogujemy. Zapewniam państwa, że już w najbliższych tygodniach - zresztą pierwsze efekty właśnie w postaci m.in. tego projektu już są - będziemy pokazywać kolejne systemowe zmiany, które z jednej strony uporządkują prawo, ale przede wszystkim uporządkują sytuację w służbie zdrowia i doprowadzą, mam nadzieję, także do tego, że... Wprawdzie też z dnia na dzień to się nie zmieni, bo nie ma takiej siły, która by 300-milionowy dług anulowała po prostu pewnego dnia, ale da to przynajmniej perspektywę pewnego rozwoju czy szansę na przyszłość m.in. takim placówkom jak Centrum Zdrowia Dziecka. Bardzo dziękuję za uwagę.