Mówca: Tadeusz Zwiefka
Data: 2022-07-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Powracamy w czasie posiedzenia plenarnego do debaty nad proponowanymi przez rząd zmianami przede wszystkim w Kodeksie karnym, ale także w kilku innych ustawach, zmian bardzo szeroko zakrojonych, które możemy nazwać zupełnie nowym podejściem do wymiaru sprawiedliwości, szczególnie w zakresie ferowania kar za popełnione przestępstwa i filozofii wymiaru sprawiedliwości w tym zakresie. Jest rzeczą oczywistą, że przedstawiając krytyczną ocenę tego projektu w czasie pierwszego czytania, oczekiwaliśmy, że podczas dalszych prac, które toczyły się już w komisji i podkomisji, nastąpią zmiany, które będą mogły spowodować także zmianę naszego stanowiska. Niestety tak się nie stało. Choć oczywiście ta propozycja zawiera także przepisy, które należy poprzeć, przepisy, które idą w dobrym kierunku - w szczególności chciałbym tutaj przytoczyć te, które porządkują system wymiaru kary, a także te, które zwiększają odpowiedzialność za czyny przestępcze, przestępstwa seksualne szczególnie w stosunku do osób nieletnich - to jednak całość podejścia w dalszym ciągu, wciąż oceniamy niestety negatywnie. Wydaje się, że można by określić te zmiany jako zmiany o charakterze represyjnym, które mają prowadzić nie do zwiększenia kultury prawnej, rozumienia prawa i stosowania się do niego, a raczej do zastraszania i być może siłowego wymuszania takich, a nie innych zachowań, co nie do końca jest zgodne z filozofią prawa. W związku z powyższym oceniam, że ten projekt w dalszym ciągu ma charakter bardziej projektu prokuratorskiego niż projektu, który jest przygotowywany przez wszystkie grupy zawodowe, które zajmują się wymiarem sprawiedliwości. Prace w podkomisji, które rzeczywiście były, tak jak powiedział pan poseł Sak, bardzo intensywne i mogły doprowadzić do zmian, niestety nie przekonywały strony rządowej reprezentowanej głównie - poza panem ministrem Warchołem, któremu dziękuję za te prace... Polegało to głównie na odpowiedziach ze strony prokuratorów. Nie ma tam elementu opinii np. ze strony sędziów. Wszystkie poprawki i uwagi, które zostały zgłoszone w procesie legislacyjnym przez sądy różnych instancji, nie zostały wzięte pod uwagę. Nie znalazłem opinii, które mogłyby być bardzo cenne, wydanych przez specjalistów w zakresie prawa karnego czy postępowania karnego ze znakomitych polskich uniwersytetów. To także jest element negatywny, jeśli chodzi o podejście. Trzy rzeczy, które niepokoją. Po pierwsze, projekt ten zmierza do zwiększenia granic wymiaru kary, głównie górnych granic, chociaż w wielu przypadkach także dolnych. Po drugie, mnóstwo kwestii, które się tam pojawiają, dotyczy zwiększenia represyjności także poprzez wprowadzenie nowych typów kwalifikowanych przestępstw. I trzecia rzecz, która także jest niepokojąca, a mianowicie ograniczenie swobody sędziowskiej w wymiarze kary. Samo podejście do wymiaru kary także nie do końca jest przeze mnie akceptowane, ponieważ przedstawiciele wnioskodawcy uznają, iż ważniejsze jest oddziaływanie społeczne niż kwestia zapobiegawcza czy wychowawcza, która do tej pory w Kodeksie karnym stawiana była na pierwszym miejscu. To wszystko powoduje, że należy wnioskować, aby ten projekt odrzucić w pierwszym czytaniu. (Dzwonek) Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej składam wniosek, by w drugim czytaniu odrzucić ten projekt w całości. Dziękuję. (Oklaski)