Mówca: Krzysztof Szczerski
Data: 2015-04-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Ale czy pan weźmie na siebie uspokojenie posłów? Dziękuję bardzo. (Poseł Stefan Niesiołowski: Skończ te brednie.) Ważniejsza zatem była dla was wojna polsko-polska niż posłuchanie głosu, który się nie mylił. To dlatego was tak boli, bo to was, a szczególnie obecnego prezydenta, dodatkowo obciąża moralnie. Tu znowu wracamy do kwestii odpowiedzialności. Dlatego do dzisiaj pan mówi o polityce wschodniej jak neofita, jak świeżo nawrócony na realizm polityczny. Przepraszam, panie ministrze, ale wartość pana słów w kontekście historycznym jest dzisiaj znikoma. Być może to, o czym mówiliśmy przez ostatnie lata, nie było wynikiem zamknięcia się na prawdę i wiedzę, która była tutaj, w Polsce, tylko zwykłej naiwności, która jest gorsza niż niekompetencja. Kierowanie się myśleniem życzeniowym w polityce to grzech ciężki. Czasem mam wrażenie, gdy słucham polityków obozu władzy, szczególnie z Platformy Obywatelskiej, poza tymi nienawistnymi okrzykami, że niekiedy najlepszym dla was opisem świata, najbardziej adekwatnym do waszego sposobu myślenia, jest opis z piosenki ˝Imagine˝: świat bez granic, bez wojen, a w zamian wolna miłość, tylko że na Kremlu nie zasiada John Lennon, tylko Władimir Putin, a w Berlinie nie rządzi Yoko Ono, tylko Angela Merkel. (Oklaski) Ta rzeczywistość was dopadła i obaliła na ziemię. Teraz podnosicie się z kurzu i pyłu, otrzepujecie ramiona, próbujecie na szybko przygotować Polskę na trudne czasy, tylko że one są już teraz. Tak naprawdę jednak wolałbym najbardziej, żeby się okazało, że te wszystkie błędy polityki zagranicznej, które właśnie obserwujemy, to nie była ani niekompetencja, ani naiwność, tylko po prostu był to świadomy wybór pewnej koncepcji, która poniosła kompromitującą klęskę, której symbolem jest tzw. trójkąt królewiecki. Dlaczego bym tak chciał? Bo chciałbym wiedzieć, że prezydent i rząd są przynajmniej świadomi tego, co robią, że czują odpowiedzialność i że są gotowi poddać się osądowi historii. Chciałbym, żeby pan wyszedł dziś na mównicę i powiedział Polakom jasno, prosto i z pokorą, że prezydent i rząd was zawiedli, rodacy, że narażono Polskę na niebezpieczeństwo, że nie zapobieżono wojnie u naszych granic, że postawiono na złych strategicznych partnerów dla Polski, że nie potrafiono utrzymać Polski w gronie silnych państw, z których zdaniem się liczą, że pozwolono, by polska polityka była zmarginalizowana. Jeśli takie otrzeźwienie na was nie przyjdzie, to nadal będziemy brnąć w zły scenariusz, a sprawy są naprawdę poważne. To gotowość poniesienia odpowiedzialności jest drogą do współpracy w polityce zagranicznej. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Są trzy wyznaczniki, wskazania, zgodnie z którymi musi podążać polityka polska, by przezwyciężyć obecną słabość. Jesteśmy gotowi rozmawiać o ich realizacji. Po pierwsze, Polska musi zachowywać się jak poważne państwo. (Oklaski) Jak nie wiesz, jak się zachować, to zachowaj się poważnie. To jest słuszne porzekadło polityki zagranicznej. Poważne państwo wie, jak reagować na pojawiające się zagrożenie, nie wpada w bezradną szamotaninę z byle powodu, np. wie, co robić, kiedy ktoś niepożądany chce wjechać na jego terytorium. Załatwia to szybko i skutecznie. Poważne państwo przeprowadza projekty dyplomatyczne w zakresie swojego bezpieczeństwa wbrew oporowi niektórych, bo potrafi znaleźć narzędzia wpływu, np. rozszerzenie infrastruktury bezpieczeństwa NATO na Polskę. Poważne państwo nie daje sobie narzucać rozwiązań niekorzystnych dla swojej gospodarki, bo inni mają wobec niego takie oczekiwanie, np. Polska w czasie ostatniego szczytu unii energetycznej dała sobie narzucić dekarbonizację. Poważne państwo potrafi wyjaśnić przyczyny katastrofy, w której poległ jego prezydent... (Głos z sali: Wyjaśniliśmy.) ...współpracować w tej sprawie z sojusznikami, umiędzynarodowić śledztwo, potrafi uszanować rodziny ofiar, oddać hołd i upamiętnić ofiary. Musimy uzyskać powagę naszego państwa, by liczono się z nami, jak z poważnymi graczami. Nie możemy ciągle bać się własnego cienia i być sparaliżowani w momencie podejmowania decyzji. Jak powiemy coś zdecydowanie, to nie możemy potem bać się własnych słów. Nie możemy czekać na zdanie innych, żeby wiedzieć, co sami mamy powiedzieć. Nie możemy czekać na rozwój wypadków. Polska nie może być państwem przeczekującym sytuacje. Po drugie, Polska musi domagać się szacunku, szanować sama siebie. Tego oczekują od polskich władz Polacy w kraju i za granicą. Oczekują oni, że polskie państwo będzie wymagało od innych szacunku wobec Polaków i ich praw, bo będzie szanować siebie, swoją historię, dorobek i potencjał. Trzeba natychmiast przerwać politykę samodegradacji, wycofania, kompleksów i wstydu. I po trzecie, musimy mieć własne zdanie. Wszyscy uczestnicy polityki międzynarodowej muszą wiedzieć, jaka jest polska opinia we wszystkich węzłowych problemach świata. Nie można uciekać się do formułki mówienia jednym europejskim głosem. Wolałbym, żeby pan dzisiaj powiedział o wznoszeniu polskiego sztandaru biało-czerwonego, a nie błękitnego, w różnych częściach świata. Europejski głos to jedno, ale każdy na świecie wie, że ważniejsze kraje samodzielnie myślą o takich sprawach jak Bliski Wschód, Iran, o kwestiach Korei Północnej, migracji. Dzisiaj pan mówił nieustannie: bierzemy udział, podejmujemy współpracę, odnotowujemy, jesteśmy gotowi, ale nie powiedział pan jednego, czego chcemy. Generalnie zrobił pan geograficzne tour de table, tak jak robi się to w departamentach MSZ, a nie powiedział pan, czego chcemy, tylko że działamy, odnotowujemy, jesteśmy, będziemy, przychodzimy, wychodzimy, wizytujemy itd. Czego tam chcemy? A więc te trzy wyznaczniki są najważniejsze: powaga, szacunek i własne zdanie. To jest oczywiste abecadło, ale trzeba je przypomnieć, bo tych trzech spraw bardzo brakuje w praktyce działań obecnego obozu władzy. Tymczasem pan, zamiast działać według tych prostych zasad, kontynuuje politykę według doktryny sym-sym, symboliczno-symbiotycznej. W polityce obozu władzy często na krytykę waszej polityki odpowiadają wprost wzruszeniem ramion. A co niby mamy robić jako Polska? Przecież każdym problemem już ktoś się zajmuje. Słowo ˝symboliczny˝ padło w pana dzisiejszym wystąpieniu pięć razy. Pan prowadzi politykę sym-sym, symbiotyczno-symboliczną. Czasami pan się zdobywa na politykę bum-bum, ale w zasadzie nie wiadomo, po co i co potem za tymi pana fajerwerkami w stylu bum-bum de facto idzie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość nie oczekiwał dziś od ministra Schetyny jakichś bardzo daleko idących planów i wizji. Oczekiwaliśmy prostego komunikatu o zmianie zasady prowadzenia polityki zagranicznej i o kilku celach, których realizacji może się pan podjąć do końca tej kadencji, czyli przez najbliższe pół roku. Chcielibyśmy odniesienia do faktu, że Europa i wolny świat stoją dzisiaj przed dwoma poważnymi wyzwaniami - pokonania ekstremizmu terrorystycznego i pokonania ekstremizmu imperialistycznego. To są dwa oblicza tego samego wyzwania rzuconego wizji świata, którą tworzono po końcu zimnej wojny, świata globalizacji i dominacji liberalnej demokracji w wersji postmodernistycznej i rynków w wersji globalistycznej. Ten świat kwestionują terroryści i imperialiści. Chcą oni innego porządku. Naruszenie stabilizacji światowej skutkuje licznymi katastrofami humanitarnymi i tworzeniem nowych ognisk niebezpieczeństwa i łamania praw człowieka. Kwestia przemytu ludzi i wymuszonej emigracji, o której dziś będzie się rozmawiać w Brukseli, jest tylko jednym tego przejawem. Dlatego także musimy dążyć do zrównoważonego rozwoju świata pokryzysowego. W takim modelu relacji międzynarodowych liczą się silni. Polska musi pokazać swoją siłę i samodzielność. Dziś polska polityka zagraniczna musi więc być skupiona na jednym, naczelnym, praktycznym zadaniu - na odzyskaniu pola manewru dla naszej dyplomacji i dzięki temu na odbudowywaniu swojej siły. Musimy wybić się na podmiotowość, inaczej zgniotą nas te koła młyńskie. Musimy budować realne sojusze, wzmacniać nasz potencjał twardej i miękkiej siły, zabierać głos, przejawiać inicjatywę, inaczej staniemy się zbędni. Polska nie może być zbędna albo niekonieczna w stosunkach międzynarodowych, bo nie przetrwa. Polska musi być krajem koniecznym i pożądanym w stosunkach międzynarodowych. Co to oznacza w praktyce? Zobaczmy to na przykładzie jednej kwestii szczegółowej. Dzisiaj mówił pan o wzmacnianiu armii. To dobrze, ale pan nie jest ministrem obrony, tylko ministrem, szefem dyplomacji i z tymi zakupami sprzętu musi iść w parze inicjatywa w polityce zagranicznej. Na czym polega dziś problem polskiego bezpieczeństwa widzianego z punktu widzenia polskiej polityki zagranicznej, szczególnie na Wschodzie? Na tym, panie ministrze, tylko pan się do tego prawie w ogóle nie odniósł, że oddaliśmy inicjatywę dwóm państwom zachodniej Europy, a dla nich - bo to, że oni to wzięli, to jest jedna rzecz - dla tych państw polityka wobec Ukrainy jest tylko narzędziem, funkcją polityki wobec Rosji. To znaczy, że rozwiązanie przez nich przyjęte dla Ukrainy ma przede wszystkim wspierać cel ich polityki wobec Rosji, a tym celem jest normalizacja stosunków z Rosją, nawet ich rozbudowa, o czym mówiła niedawno Angela Merkel, szczególnie w obszarze gospodarki. Polskie interesy są inne, są przeciwstawne. Naszym celem jest zabezpieczenie podmiotowości całego regionu Europy Środkowej nie jako funkcji polityki wobec Rosji. I tu następuje kolizja interesów. Dlatego nie możemy godzić się, by rozmowy o Ukrainie toczyły się bez nas, bez całego naszego regionu, nawet bez Unii Europejskiej i NATO. Mówił pan, że podstawą naszego bezpieczeństwa jest NATO i Unia Europejska. A czy w formacie mińskim jest NATO i Unia Europejska? Czy jest przy tym stole Polska? Czy nie jest to najlepszy dowód na to, że los Polski złożyliście w obce ręce? Już nawet nie w ręce NATO i Unii Europejskiej, tylko Niemiec, Rosji i Francji? To oni między sobą decydują o tym, jakie będzie nasze bezpieczeństwo i nasze bezpośrednie otoczenie. Nasza przyszłość jest funkcją porozumienia obcych państw. W polskim interesie nie leży zatem utrwalanie się formatu z Mińska, odwrotnie, on będzie służył osłabieniu spójności Zachodu i naszego bezpieczeństwa. Musimy więc zabiegać o pokój na Ukrainie, ale przez powrót do polityki euroatlantyckiej, a nie przez popieranie wciągania przez Putina wybranych państw do gry. Jak to zmienić? Przez spójną politykę środkowoeuropejską i umocnienie Sojuszu Atlantyckiego. Musimy wrócić do gry razem z państwami Europy Środkowej i razem z USA. (Oklaski) (Poseł Stefan Niesiołowski: Z Orbanem.) Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na te pół roku pana urzędowania Prawo i Sprawiedliwość wytycza panu, panie ministrze, pięć zadań. Po pierwsze, ożywić polską politykę wschodnią, europejską politykę wschodnią z polską inicjatywą programową. To Polska musi być znowu głosem, który ustawia politykę europejską wschodnią jako politykę wspólną i spójną ponad to, co oznacza zabawa w Partnerstwo Wschodnie, która będzie dotyczyła pokoju i bezpieczeństwa. Po drugie, uczynić nasze członkostwo w NATO realną gwarancją bezpieczeństwa. Pan już przyjął pasywną rolę wobec szczytu NATO w Warszawie, mówiąc, że chodzi o to, żeby on domknął postanowienia z Newport. My mówimy odwrotnie, nam jest potrzebny Newport plus, nam są potrzebne natowskie bazy w Polsce. (Oklaski) Tej decyzji nie było właśnie w Newport i pan powinien przyjąć taką ofensywną pozycję wobec szczytu przyszłorocznego NATO, a nie defensywną, którą pan dzisiaj zaprezentował. Po trzecie, musi pan znowu zlepić Europę Środkowo-Wschodnią, Polska powinna znowu zlepić Europę Środkowo-Wschodnią. Do tego są dwa możliwe klucze. Jeden to jest wspólna środkowoeuropejska polityka wobec Ukrainy. Powołajmy środkowoeuropejską konferencję międzypaństwową wobec Ukrainy, koordynujmy nasze działania, dzielmy się zadaniami, wykorzystujmy nasze potencjały, naszą wspólną dyplomację na Ukrainie, działajmy razem i wtedy pokażemy podmiotowość tego regionu. Drugi to jest to, o czym mówimy przez całą obecną kadencję - polityka karpacka, współpraca karpacka. Zaczęliśmy ją jako parlamentarzyści promować, może konstruktywnie zakończy się to niedługo. Karpaty są dobrym narzędziem do tego, żeby definiować także polskie cele i cele wspólne środkowoeuropejskie. Ta polityka wobec Ukrainy musi być inna niż ta, którą prowadzi obecnie rząd. Tą osobą, którą polski rząd na Ukrainę wysłał, był pan poseł Święcicki, który miał być tam szefem delegacji, specjalnym pełnomocnikiem do spraw reform decentralizacyjnych. Zaczęła się kampanijna afera wokół SKOK-ów i minister Święcicki wrócił, ma się nagle zająć SKOK-ami w Polsce, już furda ta Ukraina, co nas to obchodzi, ważne, żeby zrobić tutaj zamieszanie wokół SKOK-ów, komisję śledczą powołać, podkomisję. (Oklaski) Już wam przeszła Ukraina, już mamy teraz Święcickiego w Warszawie i poszło to precz, ta decentralizacja. Nie, trzeba być konsekwentnym - jak się proponuje, to trzeba to po prostu realizować. Po czwarte, musimy zapobiegać negatywnej ewolucji Unii Europejskiej. O tym dzisiaj najmniej było mowy, ale to jest osobny temat na osobną dyskusję. Pan powiedział, że tę ewolucję negatywną powodują ekstremizmy. Nie, ją powoduje polityka najsilniejszych państw, w tym także polityka niemiecka, która zmienia Unię państw równych na Unię państw hierarchicznych. Temu pan musi zapobiec, ale musi pan wejść w konflikt z interesami polityki niemieckiej. Musi pan to zrobić. (Poseł Jan Vincent-Rostowski: Tu jest pies pogrzebany.) I, po piąte, powinien pan ożywić polską dwustronną dyplomację i współpracę z Polakami i Polonią. Pan dzisiaj mówił o tym, czego to dla nich się nie robi. Niech pan ich zapyta, czy są z tego zadowoleni, po prostu niech pan ich zapyta, a przede wszystkim niech pan zapyta o to, dlaczego dzisiaj tak bardzo są rozczarowani, mówiąc delikatnie, tym, co polskie państwo robi wokół wyborów prezydenckich za granicą, dlaczego tak bardzo utrudnia Polakom głosowanie w tych wyborach. (Oklaski) To jest głęboka frustracja i zza oceanu, i z wielu krajów europejskich to do nas dociera jako posłów. To jest miara tego, jak pan traktuje Polaków i Polonię. Jak pan widzi, panie ministrze, jest co robić. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kończę. Pan, panie ministrze, jak wiadomo, nie ma jakiejś szczególnej pasji do polityki zagranicznej, pana bardziej interesują, pan się bardziej realizuje w grach partyjnych, a więc pomyślałem sobie, że dam panu jedną radę. Jeśli pan nie wie, co robić na Wschodzie, niech pan sobie pomyśli, że ten Putin to naprawdę jest Protasiewicz, a Ukraina to Dolny Śląsk. (Wesołość na sali, oklaski) Pozwoliłby mu się tam pan panoszyć? Co? Nie zawalczy pan? (Wesołość na sali, oklaski) Jeśli rozejrzy się pan wokół, to znajdzie pan w Europie i zamiennik Ewy Kopacz, czyli kobiety, której oficjalnie trzeba słuchać, ale robić swoje... (Wesołość na sali) (Głos z sali: To jest debata o polityce zagranicznej.) ...spółdzielnię Grabarczyka itp. I tak zmontuje pan sobie politykę zagraniczną na te ostatnie pół roku wedle tego, co jest pana rzeczywistą pasją, a może i dla Polski znajdzie się w tym wszystkim miejsce. Zakończę jak Katon. Poza wszystkim uważam, że najlepszym kandydatem na prezydenta Polski jest Andrzej Duda. (Oklaski) (Głos z sali: Katon!) W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość składam wniosek formalny o odrzucenie w całości informacji ministra spraw zagranicznych o zadaniach polskiej polityki zagranicznej w 2015 r. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Elżbieta Radziszewska)