Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2017-01-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zaproponowane przez grupę posłów PiS zmiany ustawy Prawo ochrony środowiska zawarte w druku nr 1127 wbrew deklaracjom autorów nie służą poprawie funkcjonowania systemu finansowania ochrony środowiska. Mają one wyłącznie wymiar personalnej czystki i zamachu na kolejną samorządową do tej pory instytucję, czyli wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Każdy z sejmików mógł korzystać w swojej działalności ze wsparcia tych funduszy w realizacji programów ochrony środowiska swojego regionu, kształtując listę zadań i projektów priorytetowych zgodnie z lokalnymi potrzebami i oczekiwaniem gmin i powiatów, które były głównymi beneficjentami wojewódzkich funduszy. I była w tym jakaś logika. Największe inwestycje o znaczeniu ogólnopolskim wspierał narodowy fundusz będący państwowym funduszem celowym. Mniejsze inwestycje, o znaczeniu lokalnym były wspierane przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska. Stąd przyjęta prawna formuła funduszy stanowiących samorządowe osoby prawne. Przypomnę - samorządowe, służące jednakowo samorządom wszystkich kategorii. Województwie fundusze ochrony środowiska przez ponad 20 lat swojego istnienia przekształciły się w swoiste regionalne centra kompetencji w zakresie ochrony środowiska. Podejmowały wiele inicjatyw proekologicznych, stanowiąc dla marszałka danego województwa sprawdzonego i merytorycznego partnera. Marszałkowie kilku województw przekazywali wojewódzkim funduszom wdrażanie regionalnych programów operacyjnych, i to zarówno w perspektywie lat 2007-2014, jak i 2014-2020. Ten mechanizm działa i jest sprawdzony. Jak wobec takiej sytuacji ocenić projekt zmian Prawa ochrony środowiska, którego jedynym celem jest przejęcie kontroli nad funduszami poprzez przeprowadzenie kadrowej rewolucji w radach nadzorczych i zarządach spółek? Argumenty przytoczone w uzasadnieniu ustawy mijają się ze stanem faktycznym. Po pierwsze, co do oszczędności w kosztach funkcjonowania organów to zamiast ograniczać liczbę członków danego organu, można regulować wysokość ich wynagrodzenia. Po drugie, wnioskowane zmiany to swoisty skok na kasę samorządu, skok na majątek funduszy wypracowany przez ponad 20 lat. W ocenie Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego proponowane zmiany mają charakter zamachu na niezależność polskich samorządów. To kolejny etap budowania państwa centralistycznego, również w sferze ochrony środowiska, państwa, w którym administracja rządowa będzie skupiać w swoim ręku zarówno funkcje nadzorcze, kontrolne, jak i sprawcze poprzez zawłaszczanie środków finansowych. W tej sytuacji rodzi się pytanie: Czy zabierając samorządom środki i możliwości działania, przejmuje się pełną odpowiedzialność chociażby za wdrażanie dyrektyw unijnych? Dlaczego nie jest to projekt rządowy, tylko radosna twórczość grupy posłów żądnych posad i stołków? Ale to także kolejna odsłona planowej akcji salami, czyli odcinania po plasterku kompetencji samorządów i ograniczania ich niezależności. Dlatego też klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie wnioskował o odrzucenie przedłożonego poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska, zawartego w druku nr 1127, w pierwszym czytaniu. (Oklaski)