PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Bogumiła Olbryś
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koalicjo 13 grudnia! Zdrowie psychiczne było waszym sztandarowym hasłem podczas wyborów w 2023 r., a obecnie Narodowy Fundusz Zdrowia - w zapaści. A centra zdrowia psychicznego ciągle są na etapie przygotowań. Ciekawe, dlaczego odeszło z powodu tej całej sytuacji związanej ze zdrowiem psychicznym dziewięciu ekspertów do spraw zdrowia psychicznego. Za czasów Prawa i Sprawiedliwości, w 2018 r., reforma psychiatrii środowiskowej była kierunkiem nowoczesnym, dobrym modelem opieki psychiatrycznej i zapowiadała kompleksową pomoc psychiatryczną blisko miejsca zamieszkania pacjenta. Pytania: Jakie są rzeczywiste efekty funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego w zakresie zmniejszania hospitalizacji i poprawy dostępności leczenia? Czy ministerstwo planuje odejście od reformy środowiskowej psychiatrii, czy może posiada jakiś konkretny plan jej dalszej realizacji? Ciekawe. (Oklaski)
Mówca: Anna Pieczarka
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Proponowane zmiany nie przekonują, że system opieki psychiatrycznej się poprawi. Wręcz przeciwnie. Obawiam się, że ograniczają jeszcze bardziej dostęp do specjalistów, a potrzeb w tym zakresie, jak wiemy, jest bardzo, bardzo dużo. Głównym problemem jest duży deficyt specjalistów i niedofinansowanie placówek. Jeden lekarz na oddziale potrafi mieć pod opieką nawet kilkudziesięciu pacjentów. Czas oczekiwania na wizytę w ramach NFZ jest naprawdę bardzo długi. Żyjemy w czasach, gdy ryzyko wystąpienia nagłych psychoz, myśli i prób samobójczych rośnie z roku na rok. Tu potrzeba szybkich i trafnych reakcji pomocowych. Tymczasem mamy do czynienia z eksperymentowaniem w systemie, co chorym na pewno nie służy. Podzielam zatem opinie sceptyków i chciałabym usłyszeć od pani minister przekonującą i wyczerpującą argumentację, która tłumaczy ten pomysł. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Katarzyna Matusik-Lipiec
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Zdrowie psychiczne staje się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnego systemu ochrony zdrowia. Coraz więcej osób, zwłaszcza dzieci i młodzież, potrzebuje opieki psychiatrycznej i psychologicznej. W tym kontekście centra zdrowia psychicznego odgrywają niezwykle ważną rolę, zapewniając dostępne, środowiskowe i, co najważniejsze, kompleksowe wsparcie dla pacjentów. W moim przekonaniu reforma psychiatrii środowiskowej powinna być realizowana w oparciu o szerokie konsultacje, zarówno ze środowiskiem ekspertów, jak i z organizacjami pacjenckimi. Tymczasem doszło do takiej sytuacji, że część członków Rady do spraw Zdrowia Psychicznego zrezygnowała z udziału w pracach tej rady z powodu sprzeciwu wobec kierunku przygotowywanej reformy. (Dzwonek) Dlatego też chciałam zapytać panią minister, czy ministerstwo planuje podjęcie ponownych rozmów z tymi ekspertami, którzy zrezygnowali z pracy w radzie, czy też przyjmie inny kierunek działań. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Urszula Koszutska: Brawo!)
Mówca: Czesław Hoc
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Zmiana finansowania centrów zdrowia psychicznego to jest ich likwidacja. Tylko finansowanie dotychczasowe, a więc za odpowiedzialność terytorialną, ryczałt za populację, jest finansowaniem skutecznym, prawidłowym i dotychczas sprawdzającym się. Centra zdrowia psychicznego przeciwdziałają skutecznie stygmatyzacji i wykluczeniu społecznemu ludzi, którzy są dotknięci problemami psychicznymi. Musimy wiedzieć, że czasami stygmatyzacja i wykluczenie społeczne mają większy ciężar niż sama choroba. Centra zdrowia psychicznego to również odejście od archaicznego modelu azylowego, który powodował to, że pacjenci byli raz po raz w szpitalu z kratami w oknach, a potem wychodzili i praktycznie byli pozostawieni samym sobie i rodzinie. Praktycznie musimy wiedzieć, że centra dają komplementarne zaopiekowanie pacjenta (Dzwonek) i integrację. Musimy wiedzieć, że centra to była przyszłość i to jest praktycznie osiągnięcie medycyny na miarę XXI w. W medycynie jest zawsze taka zasada: primum non nocere, przede wszystkim nie szkodzić. Likwidacja centrum zdrowia psychicznego to wielka krzywda dla pacjentów i ich rodzin, którzy są tym dotknięci. (Oklaski) (Poseł Marek Subocz: Brawo!)
Mówca: Urszula Koszutska
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Szanowna Pani Minister! Wysoka Izbo! Zdrowie psychiczne jest fundamentem dobrostanu człowieka, a adekwatna troska o jego jakość buduje kapitał ludzki, rodzin oraz społeczeństw. Zwiększenie finansowania opieki psychiatrycznej, psychologicznej oraz rozwój psychoterapii środowiskowej to fundamenty leczenia zaburzeń psychiatrycznych. Szczególnego znaczenia nabiera diagnoza potrzeb pacjentów i specyfika choroby oraz dostosowanie systemu opieki psychiatrycznej odpowiadającej na potrzeby dzieci, młodzieży oraz dorosłych. Zatem mam pytanie. Jakie konkretne działania zostaną podjęte, aby zapewnić rozwój nowoczesnej, dostępnej i kompleksowej opieki psychiatrycznej dla pacjentów w całej Polsce, szczególnie dla pacjentów pediatrycznych? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Ewa Leniart
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ministerstwo Zdrowia kończy pilotaż centrów zdrowia psychicznego. Był to projekt, który przez ostatnie lata był jedynym realnym sukcesem w polskiej psychiatrii, projekt, który przeniósł ciężar opieki z zamkniętych, straumatyzowanych oddziałów szpitalnych blisko pacjenta, prosto do społeczności. Co proponuje Ministerstwo Zdrowia w zamian? Reformę, która pod hasłem rozwoju de facto demontuje wypracowane standardy. Nowe zasady to krok wstecz. Zmiana ryczałtu na finansowanie za tzw. osobodzień lub procedurę to powrót do najgorszych praktyk medycyny urzędniczej. Centra, zamiast pomagać człowiekowi w kryzysie, będą zmuszone walczyć o punkty i procedury, ażeby spiąć budżet. Likwidacja sztywnego wymogu zatrudnienia koordynatorów opieki sprawi, że pacjent zagubi się w bezdusznym systemie. Nie można reformować psychiatrii przez cięcie kosztów i rozwadnianie standardów opieki. Zdrowie psychiczne Polaków, zwłaszcza po trudnych latach (Dzwonek) kryzysów, to nie pole do księgowych oszczędności. Apeluję o rewizję zamierzeń. Nie niszczmy tego, co wreszcie zaczęło działać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Centra zdrowia psychicznego realizują ideę środowiskowej i szybkiej pomocy psychiatrycznej i psychologicznej. Wyróżnia je zasada, że każda osoba w kryzysie psychicznym może przyjść bez skierowania i szybko otrzymać holistyczne wsparcie we współpracy z otoczeniem. Nie jest prawdą, że w tej materii obecnie nic się nie dzieje. W Lublinie, w mieście, z którego pochodzę, już w czerwcu, czyli za niespełna miesiąc, zostanie otwarte centrum zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży wraz z czterema filiami w regionie. To będzie najnowocześniejszy obiekt tego typu w Polsce. Mnie osobiście bardzo cieszy złożona dzisiaj deklaracja w Sejmie pani minister, która powiedziała, że tego rodzaju model zasługuje na stałe, a nie tylko pilotażowe wdrożenie. (Poseł Marzena Anna Machałek: Też tak uważamy.) Pani Minister! Moje pytanie brzmi (Dzwonek), jak wysoki budżet przewidziany jest na tego rodzaju wsparcie w tym roku i w kolejnych 2 latach. (Oklaski)
Mówca: Anna Baluch
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Mieliście być rządem empatii, nowoczesności i troski o zdrowie psychiczne Polaków. Przed wyborami słyszeliśmy piękne hasła o odbudowie psychiatrii, o dostępności centrum zdrowia psychicznego, o pomocy blisko ludzi. Mówiliście, że człowiek w kryzysie psychicznym nie będzie już zostawiony sam sobie. A jaka jest prawda dzisiaj? Ludzie w depresji nadal czekają miesiącami na pomoc, bo ta pomoc niestety nie nadchodzi tak szybko, jak miała być. Rodzice dzieci po trudnych sytuacjach odbijają się od drzwi do drzwi. Najbliższe terminy - często i za pół roku. Tak wygląda ta właśnie troska o to zdrowie psychiczne. Ale za ten chaos odpowiada nie tylko cały rząd, ale przede wszystkim minister zdrowia. Bo minister zdrowia nie jest od konferencji prasowych, tweetów, od jeżdżenia po Polsce i mówienia (Dzwonek), że ludzie się tylko i wyłącznie cieszą. Bo zdrowie psychiczne to nie jest kampanijne hasło. To są ludzkie dramaty. To są ludzie, za których ktoś musi wziąć polityczną odpowiedzialność. (Oklaski)
Mówca: Monika Rosa
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Centra zdrowia psychicznego dla dorosłych mają być teraz finansowane w sposób podobny do obecnego funkcjonowania w psychiatrii dzieci i młodzieży, czyli ryczałt plus płatność za określone usługi. Ale kiedy obserwujemy funkcjonowanie psychiatrii dziecięcej, widzimy brak koordynacji pomiędzy poziomami referencyjnymi, szkołą, pomocą społeczną, co wynika i z braku zapisów, i kwestii finansowych. Więc osobno działa i szkoła, i środek pomocy społecznej, i opieka psychologiczna, poradnia, szpital, grupa interwencyjna itd. I teraz pytanie. W jaki sposób zamierzają państwo uniknąć tych pułapek przy konstruowaniu nowego systemu finansowania CZP dla dorosłych? W jaki sposób centra zdrowia psychicznego mają mierzyć potrzeby dorosłych pacjentów w kontekście ich rodzin, zwłaszcza dzieci, które pozostają pod opieką osób zmagających się z kryzysem? Czy model przewiduje rozpoznanie sytuacji dziecka, którego rodzic choruje psychicznie? Czy przewidują państwo jakiekolwiek wsparcie dla rodziny jako systemu potrzebującego pomocy, w tym we współpracy z psychiatrią dziecięcą (Dzwonek) i czy centra zdrowia psychicznego mają być miejscem tylko leczenia dorosłego pacjenta czy też centrum pewnej odpowiedzialności dla dorosłego człowieka, który jest w kryzysie, nie radzi sobie z wyzwaniami np. rodziny czy rodzica? Dziękuję. (Poseł Urszula Koszutska: Brawo!)
Mówca: Paweł Rychlik
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! W poprzedniej kadencji miałem zaszczyt prowadzić stałą podkomisję do spraw zdrowia psychicznego. Siedzący tutaj posłowie może pamiętają bezczelne wypowiedzi posłów i posłanek Platformy Obywatelskiej. (Poseł Urszula Koszutska: Nie ma takiej partii.) Pamiętam, jak mówiliście o tym, że to przez rząd Prawa i Sprawiedliwości jest wzrost samobójstw. Używaliście takich argumentów. Wprowadziliśmy program centrów zdrowia psychicznego. Wy zamiast ten program rozwijać, właśnie go likwidujecie, tak jak zlikwidowaliście ˝Dobry posiłek˝. Taka jest prawda. Wmawiacie ludziom, że likwidujecie program pilotażowy, a będzie on po prostu wliczony poprzez zwiększenie ryczałtu. Tak de facto zlikwidowaliście ˝Dobry posiłek˝. Drodzy Pacjenci! Drodzy Państwo! Platforma Obywatelska zlikwidowała ten program. (Dzwonek) Tego programu nie ma. Dziś natomiast likwiduje centra zdrowia psychicznego. Jak wam nie wstyd? Jakim trzeba być obłudnikiem.
Mówca: Patryk Wicher
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! A więc jak to jest? Świetny program pilotażowy dotyczący centrów zdrowia psychicznego objął ponad 50% populacji Polski i przyniósł rewelacyjne efekty. Wystarczyło go zamknąć, przełożyć na cały system i objąć nim całą populację Polski. Wszystkie wnioski są, wszystko jest. Jest kwestia finansowania, domknięcia sprawy. Kalka prosta do wykonania. Natomiast w ciągu 3 lat, pani minister, zamiast to rozwinąć, wyciągnąć wnioski i przełożyć cały program, który odniósł sukces, na 100% populacji, co się stało? Z tych 129 centrów zniknęło ok. 10. Czyli nie otworzyliście, ale zlikwidowaliście. Na litość boską, tak się nie da. Mamy wzrost liczby osób chorych, które cierpią na różne schorzenia i zaburzenia psychiczne, i coraz więcej hospitalizacji. A ministerstwo szkolnictwa wymyśla, moi drodzy państwo, w tym momencie, że będą rzecznicy. Zamiast zwiększać liczbę psychologów i pedagogów w szkołach (Dzwonek), wzmacniać pomoc dla dzieciaków, będziecie tworzyć nowe stanowiska urzędnicze. Proszę o korelację działań ministerstw, żeby wzmocnić zdrowie psychiczne poprzez np. zwiększenie etatów psychologów w szkołach. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)
Mówca: Władysław Kurowski
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Reforma psychiatrii środowiskowej oraz rozwój centrów zdrowia psychicznego stanowią jeden z kluczowych elementów modernizacji systemu ochrony zdrowia psychicznego w Polsce. My jako rząd Zjednoczonej Prawicy doskonale o tym wiedzieliśmy. Teraz jednak, pomimo wieloletnich zapowiedzi dotyczących odejścia od modelu instytucjonalnego na rzecz opieki środowiskowej, nadal pojawiają się liczne sygnały o problemach organizacyjnych, nierównomiernym dostępie do świadczeń, brakach kadrowych oraz niepewności co do dalszego harmonogramu wdrażania reformy. Moje pytania są następujące. Jaki jest aktualny stan wdrożenia systemowego modelu funkcjonowania centrów zdrowia psychicznego w Polsce? Ile centrów zdrowia psychicznego funkcjonuje obecnie w ramach pilotażu, a ile w ramach rozwiązań systemowych wdrożonych już na stałe? Jakie województwa i powiaty nadal pozostają bez dostępu do centrów zdrowia psychicznego? Czy Ministerstwo Zdrowia przeprowadziło kompleksową ocenę efektów pilotażu centrów zdrowia psychicznego? Jeżeli tak, to proszę o przedstawienie najważniejszych wniosków. (Dzwonek) Jakie działania podjęto w celu rozwiązania problemów kadrowych, w szczególności niedoborów lekarzy psychiatrów, psychologów klinicznych oraz terapeutów środowiskowych? I na koniec: Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje publikację całościowego raportu podsumowującego dotychczasowe etapy reformy psychiatrii środowiskowej? Dziękuję bardzo.
Mówca: Iwona Karolewska
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Proszę mi powiedzieć, jakie działania finansowe i inwestycyjne planuje Ministerstwo Zdrowia w najbliższych latach, aby dalej wzmacniać psychiatrię środowiskową oraz rozwijać infrastrukturę centrów zdrowia psychicznego? Pani minister, mam też pytanie, czy nie obawia się pani, że odejście od modelu ryczałtowego na rzecz innego sposobu finansowania może prowadzić do sytuacji, w której pacjenci będą wybierać hospitalizację na oddziałach psychiatrycznych zamiast bardziej efektywnej i szybkiej pomocy w ramach poradni czy opieki środowiskowej. Mam też takie bardziej indywidualne pytanie, pani minister. W moim mieście, w Świeciu w województwie kujawsko-pomorskim, działa najstarszy szpital psychiatryczny w Polsce, który jest jednocześnie bardzo nowoczesną, innowacyjną placówką, stawiającą na partnerskie i środowiskowe podejście do pacjenta w ramach centrum zdrowia psychicznego. Szpital planuje m.in. utworzenie mieszkań chronionych dla pacjentów po kryzysie psychicznym. Czy tego typu inwestycje będą miały szansę na finansowanie w ramach Ministerstwa Zdrowia? Dziękuję bardzo.
Mówca: Bożena Borowiec
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Myślę, że ta dyskusja pokazała, jaki jest obraz sytuacji w Polsce i jak bardzo są potrzebne centra zdrowia psychicznego na terenie całej Polski. Bardzo prosiłabym o przygotowanie przez Ministerstwo Zdrowia informacji o tym, w jaki sposób w najbliższym czasie ministerstwo zamierza zapełniać białe plamy na obszarze Polski. Z materiałów, z jakimi udało mi się zapoznać, wynika, że ten model ma być wdrożony jako systemowe wsparcie od 1 stycznia 2027 r., a cały kraj ma być objęty siatką centrów zdrowia psychicznego do 2029 r. Czy w tym okresie, czyli od 2027 r. do 2029 r., macie państwo jako ministerstwo plan, jak sprawić, by na mapie zmniejszały się obszary tych białych plam? Chodzi o to, żeby nie było tak, że tam, gdzie jest więcej centrów zdrowia psychicznego, powstaną kolejne, a tam, gdzie są białe plamy, pozostaną one w niezmienionym kształcie. Prosiłabym również o informację, o przedstawienie obrazu, jak miałaby wyglądać skoordynowana opieka psychiatryczna przy rozdzieleniu hospitalizacji od opieki środowiskowej. Aktualnie spośród funkcjonujących centrów zdrowia psychicznego tylko ok. 30% nie ma własnych szpitali w swoim skoordynowanym systemie. Jak miałby wyglądać ten model, jego funkcjonowanie bez zagrożenia dla dobrostanu psychicznego pacjenta w kryzysie psychicznym w sytuacji, gdy nie będzie jednego podmiotu odpowiadającego zarówno za jego wsparcie środowiskowe, jak i za hospitalizację? W sytuacji gdy będą to dwa rozbieżne podmioty, wsparcie to będzie rozproszone. Dziękuję.
Mówca: Piotr Adamowicz
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Samorządowcy! Samorządowcy są w istocie głosem polskiego narodu. Samorząd to wolność, demokracja, rozwój, a także konstytucja. W preambule Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej współdziałanie władz i zasada pomocniczości wybija się wprost. To deklaracja prezydenta Karola Nawrockiego wygłoszona kilka dni temu w dniu samorządu. Na tę ustawę Pomorzanie czekają od lat. Pani poseł powiedziała, że od dekady, moim zdaniem od dwóch dekad, to w sumie nieistotne. Od roku 2017 funkcjonuje Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia, a Pomorze wciąż czeka. Przez lata słyszeliśmy argument o pilotażu i potrzebie cierpliwości, ale cierpliwość mieszkańców też ma swoje granice. (Dzwonek) Pani marszałek, skróciłem, już kończę. Ta ustawa nie jest przywilejem, jest wyrównaniem szans, dlatego tu i teraz potrzebna jest decyzja dla Pomorza, dla mieszkańców, dla nowoczesnego państwa. Projekt powinien zyskać poparcie w Sejmie, z pewnością zyska w Senacie. Ostatnie zdanie należy do prezydenta. Pan prezydent słusznie zauważył, że samorządowcy są w istocie głosem polskiego narodu. To cytat. Panie prezydencie, słowo się rzekło. (Oklaski)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panowie Ministrowie! Dobrze, że wreszcie rząd robi jakąkolwiek zmianę. Dobrze, że rząd w końcu zauważył, że mieszkańcy dużych obszarów miejskich codziennie żyją ponad granicami miast czy gmin. Mieszkają w jednej miejscowości, pracują w drugiej, leczą się w trzeciej, a dzieci wożą do szkoły w czwartej. Ale mam jedno podstawowe pytanie: Gdzie jest kompleksowa reforma samorządu dla całej Polski? Dlaczego rozwiązanie dostaje akurat Pomorze? Dlaczego tam, gdzie Koalicja Obywatelska jest silna, gdzie mieszka premier i wielce szanowny pan minister Karnowski, gdzie jest polityczne zaplecze władzy, nagle można tworzyć specjalne mechanizmy i specjalne instytucje oraz przeznaczać specjalne pieniądze? A co z Lubelszczyzną? Co z Podkarpaciem? Co z Polską powiatową? Co z mniejszymi miastami, które od lat słyszą tylko: poczekajcie, nie teraz, nie ma pieniędzy. Czy to jest powrót do strategii niesprawiedliwego modelu polaryzacyjno-dyfuzyjnego? Najpierw proponujecie wielkie metropolie, a potem ludziom w mniejszych miejscowościach opowiadacie bajkę, że kiedyś coś do nich skapnie. Polacy już ten eksperyment znają, wiedzą, jak się kończy. Młodzi wyjeżdżają, lokalne połączenia znikają, usługi publiczne się zwijają, a wielkie miasta rosną kosztem reszty kraju. I jeszcze jedno. Czy ta ustawa naprawdę wzmacnia współpracę, czy może tworzy mechanizm dominacji dużych miast nad mniejszymi gminami? Czy mniejsze samorządy będą partnerami, czy tylko zapleczem podatkowym i terenem do obsługi interesów metropolii? Czy pieniądze zostaną tam, gdzie mieszkają ludzie, czy zostaną przetransferowane do centrów decyzyjnych? Bo metropolia może być szansą, może poprawić transport, planowanie, inwestycje, rozwój. Ale może też stać się kolejną pompą pieniędzy z mniejszych gmin do większych miast, kolejnym biurem, kolejną radą, kolejnymi stanowiskami, kolejnym politycznym łupem. Dlatego mówimy jasno: tak dla współpracy, tak dla lepszego transportu, tak dla rozwoju, ale nie dla Polski dwóch prędkości, nie dla przywilejów tylko tam, gdzie rząd ma swoje polityczne interesy, nie dla dominacji metropolii nad słabszymi gminami. Jeżeli robicie reformę, róbcie ją uczciwie dla całej Polski, bo państwo nie jest od tego, żeby wzmacniać tylko najsilniejszych. Państwo jest od tego, żeby nikt nie został z tyłu. Dziękuję.
Mówca: Maciej Konieczny
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Samorządowcy! Projekt ustawy o związku metropolitalnym w województwie pomorskim oraz nowelizacja śląskiej ustawy metropolitalnej to z jednej strony historyczna szansa dla Pomorza, a z drugiej strony bardzo ważne usprawnienie dla mieszkańców Górnego Śląska i Zagłębia. Tutaj i samorządowcy wszystkich opcji politycznych, i mieszkańcy, i pracodawcy, i związki zawodowe mówią jednym głosem, co rzadko się zdarza. Pozostaje mieć nadzieję, że również jednoznacznie jednym głosem będzie mówił Sejm, akceptując tę ustawę, i że zostanie ona jak najszybciej podpisana przez prezydenta. Ta ustawa tak naprawdę dotyczy życia setek tysięcy ludzi, bo to jest kwestia tego, czy będzie funkcjonował zintegrowany bilet, czy będzie on obejmował także kolej w przypadku biletów jednorazowych, zarówno na Pomorzu, jak i na Górnym Śląsku i w Zagłębiu. To jest kwestia tego, czy będziemy w stanie racjonalnie w ramach aglomeracji zarządzać chociażby gospodarką odpadami komunalnymi, co przełoży się na niższe koszty wywozu śmieci dla mieszkańców. To wszystko są rozsądne zmiany, które wynikają z prostej konstatacji, że w przypadku takich aglomeracji, metropolii policentrycznych jak górnośląsko-zagłębiowska i pomorska po prostu wiele rzeczy dużo bardziej opłaca się organizować na poziomie ponadsamorządowym, na poziomie metropolitalnym. Tutaj od razu odpowiedź na krytykę chociażby ze strony Konfederacji. Jeżeli chodzi o doświadczenie mieszkańców funkcjonującej już górnośląsko-zagłębiowskiej metropolii, to tam raczej to rozczarowanie wynikało ze zbyt małych kompetencji przyznanych metropolii, zbyt sztywnych ograniczeń, które sprawiały, że wiele problemów zwykłych ludzi nie mogło być efektywnie rozwiązanych. A więc to nie jest tak, że ludzie teraz drżą przed jakąś supermetropolią. Raczej są rozczarowani, że te narzędzia w rękach metropolii są wciąż zbyt słabe. Jest też kwestia tego, dlaczego akurat te dwie - tu może do posła Sachajki - ponieważ to są te dwa miejsca, w których te metropolie mają naprawdę charakter zdecentralizowany, policentryczny, i one wymagają specyficznych rozwiązań. To są bardzo konkretne rzeczy. Dużo było już o transporcie, ale chodzi także o kwestie uczelni wyższych, szkolnictwa wyższego - to również dużo bardziej racjonalnie da się zorganizować na poziomie ponadsamorządowym, na poziomie metropolitalnym. W tej kwestii zwracają się przedstawiciele uczelni, że to bardzo ułatwi im życie. Nie ma powodu, żeby to życie dłużej ludziom utrudniać. Dlatego te rozwiązania są potrzebne. Partia Razem za nimi zagłosuje. Oczywiście przyjrzymy się zgłaszanym poprawkom. Jeżeli będą one usprawniać te rozwiązania, jeżeli będą one zabezpieczać przed potencjalnymi ryzykami, to za nimi zagłosujemy. Apelujemy do wszystkich o poparcie tych potrzebnych rozwiązań. Mieszkańcy Górnego Śląska, Zagłębia i Pomorza na nie czekają. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt przewiduje możliwość przejmowania przez związek metropolitalny części zadań administracji rządowej i samorządowej na podstawie porozumień. Jakie kompetencje rząd przewiduje potencjalnie przekazać w pierwszej kolejności? I czy nie doprowadzi to do rozmycia odpowiedzialności pomiędzy samorządami, administracją rządową i nowym związkiem metropolitalnym? Dziękuję.