Mówca: Kamil Wnuk
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Drodzy Rodacy i Drodzy Młodzi Ludzie, którzy nas teraz oglądacie! Cieszę się, że macie taką lekcję obywatelską polskiej demokracji tutaj, w polskim Sejmie. Jest mi niezmiernie miło, że mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polska 2050 wobec tego projektu ustawy. Samorząd jest bardzo ważny dla Polski 2050, praktycznie połowa naszych parlamentarzystów wywodzi się z samorządu. Dlatego jest dla nas kluczowe to, co się w nim dzieje, i kluczowe są decyzje, które tam zapadają. W 2024 r. przegłosowaliśmy ustawę o finansowaniu samorządu terytorialnego. To bardzo ważna ustawa. Tak naprawdę to pierwsza ustawa regulująca finansowanie samorządu, odkąd on realnie powstał. W tamtym roku przegłosowaliśmy także ustawę o obronie cywilnej, która skupia się głównie na samorządzie. Polska 2050 ma również wiele projektów poselskich, które wspierają samorząd. Ostatnio złożyliśmy projekt ustawy o najmie krótkoterminowym, która daje ogromne uprawnienia samorządowi, żeby to samorząd decydował o tym, czy ten najem może być realizowany, w jakim okresie i w jakiej formie w danej miejscowości w Polsce. Bardzo dziękuję wnioskodawcom za złożenie tego projektu ustawy, bo to bardzo ważne, żeby rozmawiać o samorządzie, natomiast mamy inne zdanie, jeżeli chodzi o dwukadencyjność i podejście do tej kwestii. Utrzymanie dwukadencyjności w samorządzie niesie wiele korzyści, które mogą przyczynić się do stabilności i wysokiej jakości zarządzania lokalną społecznością. Przede wszystkim w obecnych przepisach prawa jest przedłużenie czasu kadencji do 5 lat, czyli dwie kadencje to w sumie 10 lat, dekada. Dekada, 10 lat to odpowiedni czas, żeby móc zrealizować projekt, który chcemy dla swojego miasta. Jeżeli mamy jakąś wizję, jesteśmy w stanie ją zrealizować w ciągu 10 lat. Jeżeli ktoś nie jest w stanie tego zrobić w tym czasie, nie zrobi tego także w ciągu 15 czy 20 lat. Thomas Jefferson powiedział kiedyś, że władza, która nie ma ograniczeń, często psuje swój charakter. Nie chcemy, żeby kiedykolwiek tak było. Rotacja może pomóc w tym, żeby do tego nigdy nie doszło. Motywacja do osiągnięcia efektów to bardzo ważna kwestia. Wiedza, że po dwóch kadencjach nie można startować ponownie, motywuje takiego samorządowca do bardziej wytężonej pracy, a także do podejmowania bardzo odważnych decyzji - wiedza, jaką ma kadencję, na jaki czas ma zawarty kontrakt. Tak to działa w biznesie, tak to działa w przedsiębiorstwie. Można w taki sposób traktować samorząd, można tak do tego podchodzić, wtedy widzimy, że ta zmiana, ta kreatywność daje nowe możliwości, nowe spojrzenia dla tego samorządu. Dlatego projekt ustawy likwidujący wcześniejszą ustawę o dwukadencyjności w naszej opinii nie jest dobrym rozwiązaniem. Autorzy projektu sugerują też, że polska dwukadencyjność to odstępstwo od norm światowych, gdyż w wielu krajach zachodnich nie istnieją limity kadencyjności. Nie jest to prawdą. W niektórych demokracjach, np. naszego największego dzisiaj partnera, czyli Stanów Zjednoczonych, czy w innych państwach Ameryki kadencyjność to standard, jeżeli chodzi o szczeble lokalne. Tam tak właśnie to wygląda. Natomiast w Europie kadencyjność także obowiązuje w takich państwach jak Włochy bądź Portugalia. Z tym że we Włoszech to jest rzeczywiście dwukadencyjność - 10 lat, czyli dwie kadencje po 5 lat, ale jest wyłączenie najmniejszych gmin. Jeżeli by się zastanawiać nad tym, to rzeczywiście warte rozważenia jest to, czy z tej dwukadencyjności nie wyłączyć najmniejszych miejscowości, bo rzeczywiście tam może być problem z wyłonieniem nowej władzy i ze zmianą. W większych miejscowościach jest zupełnie inna sytuacja. Natomiast w Portugalii nie ma dwukadencyjności, tylko jest trzykadencyjność, a kadencja jest 4-letnia, czyli w sumie można powoływać władzę lokalną maksymalnie na 12 lat. Wreszcie na koniec chciałem poruszyć najważniejszą kwestię, czyli kwestię naszego społeczeństwa, naszych obywateli. My jako parlamentarzyści jesteśmy wybrani przez polskie społeczeństwo i powinniśmy słuchać jego głosu. Polska 2050 przeprowadziła badania, w których jednoznacznie wyszło, że ponad 60% polskich obywateli jest za utrzymaniem w Polsce dwukadencyjności w samorządzie, ok. 20% obywateli opowiedziało się za projektem ustawy, żeby wrócić do wcześniejszych przepisów, a ok. 20% nie ma zdania. Mało tego, ponieważ jest to projekt poselski, był także opiniowany dzięki marszałkowi Szymonowi Hołowni jak wszystkie inne projekty poselskie. 85% opinii, które do nas dotarły w Sejmie (Dzwonek), negatywnie opiniuje ten projekt ustawy. Dlatego Polska 2050 także nie zagłosuje za tym projektem. (Oklaski)