Mówca: Jan Szewczak
Data: 2016-07-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Proszę państwa, można powiedzieć tak: budżet to jest plan finansów, budżet to jest plan dochodów i wydatków państwa i jak każdy plan może być lepiej lub gorzej realizowany. Ja chciałem przy tym sprawozdaniu odnieść się nie tylko do kwestii samego wykonania, ale również do kwestii tworzenia tego budżetu, a zwłaszcza pozyskiwania, czy może lepiej tak powiedzieć, tracenia dochodów należnych budżetowi państwa, dochodów należnych polskiemu państwu, należnych Polakom, bo to są nadal zjawiska fundamentalne i to jest nadal fundamentalne wyzwanie dla nas, polityków - wybicie się na suwerenność gospodarczą, repolonizacja finansów, dobre budżety, budżety bez deficytu rzędu 40 czy 50 mld zł. Niestety jest nadal tak, że bardzo nieliczna grupa Polaków jest przekonana o tym, że współczesne polskie państwo z fiskusem na czele działa wyłącznie w naszym wspólnym interesie, a represyjność, restrykcyjność fiskusa służy wyłącznie zwiększaniu dochodów podatkowych i ściganiu prawdziwych rekinów wyłudzających już dzisiaj z tego systemu dziesiątki miliardów złotych. To się zmienia i mam nadzieję, że zmieni się dość skutecznie - że będziemy mogli wkrótce powiedzieć, iż ten raj podatkowy polegający na unikaniu opodatkowania skończył się. Proszę państwa, przyglądając się tym pracom budżetowym i ocenie budżetu na 2015 r., tak naprawdę nie wiemy, czy jesteśmy rajem podatkowym, jak twierdzą niektórzy, czy piekłem fiskalnym dla niektórych. Dla kogo rajem, dla kogo piekłem? To się pojawiało w naszych dyskusjach, w naszych ocenach. Trudno dzisiaj naprawdę powiedzieć, kto jest uczciwym podatnikiem, a kto oszukuje na potęgę, a więc okrada nas wszystkich po prostu. Niestety takie zjawiska obserwowaliśmy, one przecież nie były cechą tylko lat poprzednich czy roku 2015. Wiemy o stosowaniu optymalizacji podatkowych na gigantyczną skalę, o wyłudzaniu podatków, karuzelach podatkowych, różnego rodzaju oszustwach podatkowych. Mimo podwyższenia czy podwyższania opodatkowania w wymienionych latach te dochody przecież realnie spadały. 2015 r. nie jest jakimś szczególnym światełkiem w tunelu, choć niewątpliwie można powiedzieć, że coś drgnęło. Nieuzyskane dla budżetu państwa kwoty dochodów podatkowych należnych polskiemu państwu w ostatnich latach tylko z tych dwóch podatków dochodowych niektórzy szacują na 260 mld zł. Profesor Witold Modzelewski te utracone wpływy dla budżetu tylko z tytułu podatku akcyzowego za ostatnie lata szacuje na 70 mld zł. Proszę państwa, odnotowujemy w ostatnich latach ciągły spadek efektywności fiskalnej w całym systemie podatkowym i to rok rocznie oznacza utratę co najmniej 50 mld zł, a są tacy eksperci, którzy mówią, że to są szacunki znacznie wyższe, nawet do 90 mld zł. To są astronomiczne kwoty, które mają ogromny wpływ nie tylko na budżet 2015 r., ale na budżety minione. Proszę państwa, czy to jest tylko indolencja - można sobie zadać pytanie - czy w tym szaleństwie jest po prostu jakaś metoda na ewidentny, spokojny rabunek portfeli polskiego państwa, publicznego grosza, a tym samym portfeli Polaków? Przecież przez ostatnie lata taki rabunek był widoczny. To, o czym mówił pan prezes NIK, te fikcyjne faktury: w 2014 r. na 33 mld, w 2015 r. już na 81 mld zł, a największa kwota tych fikcyjnych zwrotów, bo dopytaliśmy w komisji finansów pana prezesa, wspomniał on o astronomicznej kwocie bodajże 1120 mln zł, to właściwie odbywa się bez żadnych konsekwencji, proszę państwa, bo zwroty uzyskane dla budżetu państwa, odzyskane pieniądze dla budżetu państwa szacowano w 2015 r. na 120 mln zł - to są po prostu grosze, to jest na przysłowiowe waciki. Że tak jest, proszę państwa, najlepiej świadczą opinie przedstawicieli urzędów skarbowych, którzy twierdzą, że duże urzędy skarbowe otrzymują np. 500 wniosków o zwrot VAT-u. Mogą skontrolować realnie od 15 do 20 firm. Często są to zwroty opiewające na setki milionów złotych, czyli 480 firm dostaje tyle zwrotów, ile chce dostać. Mamy niewątpliwie postępy w tej sprawie - pakiet paliwowy i w ostatnich dniach zatrzymanie wielkiej siatki przemytu w zakresie paliw, grupy, która wyłudziła 500 mln zł z podatku VAT i która potrafiła, proszę państwa, wprowadzić na obszar Rzeczypospolitej 400 cystern dziennie. Urzędy skarbowe sygnalizują też pewien nowy problem, czy urzędy kontroli skarbowej, mianowicie obserwują od kilku lat, w 2015 r. to było również widoczne, zjawisko legalizowania ogromnych kwot z tytułu karuzel VAT-owskich poprzez tzw. fundusze inwestycyjne zamknięte, gdzie ograniczona jest na razie możliwość oddziaływania i blokowania tego przedsięwzięcia. W odczuciu społecznym ci mali, średni polscy przedsiębiorcy twierdzą czy uważają, że system gromadzenia tych dochodów jest dla nich represyjny, że polskie państwo w stosunku do nich jest bezwzględne, podejrzliwe, natomiast w stosunku do tych wielkich rekinów, do tych profesjonalnych już grup oszustów jest zbyt wyrozumiałe, że jest często bezradne, nie stosuje ani art. 286, ani art. 299 Kodeksu karnego. Ci przecież, jak to się mówi, przy kasie, ustosunkowani, mogą zawsze liczyć na odpowiednie nowelizacje, na optymalizacje, na właściwe interpretacje. To podkreśla, mam nadzieję, że to się kończy, że ten raj podatkowy dla oszustów wyłudzających podatki właśnie się kończy. Proszę państwa, oczywiście nie jest tak, że tylko bylejakość tych przepisów jest przyczyną tych naszych prawdziwych tarapatów finansowych z deficytem, z długiem, z utraconymi dochodami podatkowymi. Jest tak jeszcze, niestety, i miejmy nadzieję, że to się zmieni, że to się już zmienia, że jedni trafiają do aresztu za błąd w fakturze, a inni dostają zwolnienie podatkowe na 10 czy 20 lat czy też 500 mln zł z tytułu zwrotu VAT-u. Te zjawiska, katastrofy wpływów podatkowych VAT są widoczne, bo przypomnijmy, w budżecie na 2015 r. zaplanowano pierwotnie dochody na poziomie 136 mld zł. One później zostały zmienione, realizacja wyszła na poziomie 123 mld zł, ale jeśliby to liczyć proporcjonalnie do wzrostu PKB, to wychodzi ok. 145 mld zł, a więc różnica też jest ogromna. Mieliśmy, niestety, w minionych latach takie przypadki, że dochodziło do patologii polegających na tym, iż zmieniając w art. 120 o podatku VAT... Dodanie przecinka, proszę państwa, powtarzam: dodanie przecinka przed wyrazami ˝w celu odsprzedaży˝ mogło skutkować dla budżetu państwa utratą kilku miliardów złotych. Profesor Witold Modzelewski twierdzi w swoich opracowaniach, że nawet do 4 mld zł z powodu postawienia inaczej przecinka. Proszę państwa, na pewno podstawową przyczyną tego problemu z wyłudzeniami VAT jest patologiczna implementacja prawa unijnego dotycząca obrotu wewnątrzwspólnotowego, czyli ta zerowa stawka, ale oczywiście to nie jest jedyny i wyłączny przypadek. Często zupełnie niezrozumiałe są te zapisy podatkowe dla fachowca, a co dopiero mówić o przedsiębiorcach. Niestety, trzeba powiedzieć, że tworzono przez ostatnie lata takie przepisy podatkowe, które chroniły, legalizowały uchylanie się od podatków, od danin publicznych, opóźniały likwidację luk podatkowych, przez które wyciekały dziesiątki, a nawet setki miliardów złotych. Przypomnę tylko kwestię tzw. spółek komandytowo-akcyjnych, zwolnienia w podatku VAT czy tolerowanie nieopodatkowania akcyzą tzw. usługową wytwarzania papierosów poprzez chwilowe wypożyczenie maszyny produkcyjnej. Już nie mówię o kaucjach gwarancyjnych czy też np. o zupełnie kuriozalnym przykładzie, kiedy jedna z największych firm doradczych stworzyła, i to na zlecenie Ministerstwa Finansów, przepisy o akcyzie węglowej, które po prostu nie przyniosły dochodów, a przyczyniły się raczej do kłopotów tej branży. Kończąc, proszę państwa, chcę powiedzieć, dlaczego tak się działo. Dlaczego tak się działo w sferze podatkowej, dochodów podatkowych? Bo w dużej mierze tworzenie przepisów podatkowych przez ostatnie lata po prostu zostało sprywatyzowane, bo polskie państwo miało być słabe. Ja sądzę, że nie ma lepszej metody niż uszczelnianie systemu podatkowego, systemu dochodów podatkowych. To się dzieje, to się robi, proszę państwa. Trzeba powiedzieć, że tylko sama zapowiedź - to, co powiedział prokurator generalny, o 25 latach dla tych, którzy świadomie dokonują wielkich oszustw podatkowych - kary więzienia z pewnością będzie miała istotny wpływ na poprawę ściągalności wpływów podatkowych. To już obserwowaliśmy w początkach tego roku w sposób bardzo wyraźny. Można szacować, że deficyt budżetowy będzie niższy w tym roku, a wpływy podatkowe, w tym również z podatku VAT, będą znacząco większe. Dziękuję bardzo państwu za uwagę. Dziękuję, pani marszałek. (Oklaski)