Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2016-11-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Ministrze! Szanowna Pani Komendant! Wysoka Izbo! Omawiana w dniu dzisiejszym i procedowana w tej Izbie problematyka z zakresu bezpieczeństwa i higieny służby stała się na tyle ważnym zagadnieniem, że dał temu wyraz Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 24 listopada 2015 r., badając te kwestie na wniosek rzecznika praw obywatelskich. Już sam ten fakt dowodzi, iż wiele istotnych kwestii, nad którymi dzisiaj pochyla się Wysoki Sejm, nie było prawnie usankcjonowanych, a jeśli tak, to znajdowały one szczątkowe uregulowania w aktach prawnych niższego rzędu niż ustawa. W tym miejscu godzi się zauważyć, że o ile w stosunku do osób cywilnych będących pracownikami w rozumieniu ustawy Kodeks pracy znajdował się pełny katalog zapisów w odniesieniu do bezpieczeństwa i higieny pracy, o tyle w odniesieniu do funkcjonariuszy takich służb, jak Policja, Straż Graniczna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu czy Centralne Biuro Antykorupcyjne, istotnie brak było uregulowań ustawowych, co niejednokrotnie wymuszało na organach administracji rządowej, którym organy te podlegały, stosowanie własnych i przez siebie zatwierdzanych uregulowań. Były one bardzo różne w zależności od rodzaju służby. Jak słusznie zauważył Trybunał Konstytucyjny, kwestionowane ustawy nie zawierają nawet zrębów regulacji zagadnień, które na gruncie art. 66 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej powinny zostać unormowane przez ustawodawcę. Stąd w odniesieniu zarówno do Policji, jak i do Straży Granicznej nie jest dopuszczalne unormowanie w drodze zarządzeń kwestii, które unormowane winny być w ustawie. To tylko i wyłącznie Sejm posiada legitymację do ustawowego uregulowania i określenia treści i zakresu prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, ale też służby. To właśnie na poziomie ustawowym powinna istnieć regulacja uwzględniająca specyfikę danej służby. Wobec tego stanu rzeczy nie sposób nie zgodzić się z faktem, iż aktualny stan prawny w sposób niedostateczny chroni interesy zarówno policjantów, jak i pozostałych funkcjonariuszy służb objętych dyspozycją projektu ustawy. Osobami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i higienę służby są organy tych jednostek organizacyjnych, w których funkcjonariusze pełnią służbę. W odniesieniu zaś do szkół policyjnych odpowiedzialnymi za te kwestie czyni się komendantów tych szkół lub centrów szkolenia Policji. W odniesieniu do ustawy o Policji przywołuje się przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy z wyłączeniem przepisów uregulowanych już w obecnym stanie prawnym, a dotyczących funkcjonariuszy. Odmienne regulacje odnosić się będą także do sytuacji wypadków lub chorób pozostających w związku ze służbą. Specyfika służby w Policji uniemożliwia wprost ingerencję i wkraczanie Państwowej Inspekcji Pracy w sprawy z zakresu stosunku służbowego funkcjonariuszy Policji. Niebagatelną rolę odgrywa składane przez policjantów ślubowanie, z którego wprost wynika godzenie się na większe ryzyko. Istotną zmianą jest nałożenie na funkcjonariuszy Policji obowiązku poddania się badaniom okresowym lub kontrolnym w celu ustalenia oceny stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku. Nowelizacja ustawy o Policji przewiduje i określa rodzaje szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny służby. W ustawie o Straży Granicznej ustawodawca wzmacnia prawo funkcjonariuszy do ochrony ich życia i zdrowia, zapewniając bezpieczne i higieniczne warunki służby. Także w tym przypadku jurysdykcja Państwowej Inspekcji Pracy jest wyłączona. Analogicznie do przypadku Policji i Straży Granicznej, nowelizowane i dodawane przepisy wprost określają osoby odpowiedzialne za zapewnienie funkcjonariuszom ABW, AW, CBA, SKW i SWW bezpiecznych i higienicznych warunków służby. Panie i Panowie Posłowie! Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego przychylnie odnosi się do rozwiązań zawartych w sprawozdaniu komisji w druku nr 1069 i w głosowaniu da temu wyraz, aprobując zapisy w kształcie przedłożonym Wysokiej Izbie. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)