Mówca: Zbigniew Dolata
Data: 2017-07-12 (Sejm RP, kadencja 8)

...tych, którzy ucierpieli w tych wypadkach... To są ogromne pieniądze. Musimy doliczyć do tego rachunku również te koszty. A dodajmy jeszcze do tego koszty polis. Jak będzie mniej wypadków, to i koszty polis samochodowych będą niższe. (Poseł Jakub Rutnicki: Poszły w górę w zeszłym roku od podatku bankowego.) (Głos z sali: Wprowadźcie podatek od instytucji finansowych.) Proszę państwa, oczywiście warto się w tym momencie zastanowić, jaka jest alternatywa... (Poseł Ewa Kopacz: To się zastanów.) ...jakie jest alternatywne źródło zasilania Funduszu Dróg Samorządowych. (Głos z sali: Misiewiczów zwolnić.) W sposób oczywisty nasuwa się tu na myśl finansowanie z budżetu państwa, tak jak to miało miejsce w przypadku tego programu, o którym wspominałem. (Poseł Paweł Olszewski: 4 mld zł.) Podkreślę to jeszcze raz: ten sposób zasilania jest bardzo krytykowany przez samorządowców. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Bo samorządowcy chcą więcej zapłacić za transport publiczny.) W tym momencie warto też uświadomić sobie, skąd biorą się pieniądze w budżecie. Przecież pochodzą też z podatków Polaków. To nie jest deus ex machina ani żadne perpetuum mobile. Nie jest tak, że w tym budżecie pieniądze po prostu... Co? Są drukowane? No nie. (Poseł Jakub Rutnicki: Panie pośle, kończymy, nikt tej ściemy nie kupuje, podwyższacie podatki.) Na budżet składają się Polacy, którzy płacą podatki. (Głos z sali: Naprawdę?) Ale zasilanie budżetowe ma jeszcze jeden istotny mankament. (Poseł Andrzej Halicki: Ale proszę kończyć, zirytował pan swoich kolegów i koleżanki.) (Poseł Krystyna Skowrońska: Kończ pan, wstydu oszczędź.) Na utrzymanie dróg, mówimy tu o drogach samorządowych, nie składają się cudzoziemcy, którzy poruszają się po naszych drogach. (Poseł Elżbieta Radziszewska: A o to chodzi, tak? Ale numer.) To nie jest sprawiedliwe, bo sprawiedliwą zasadą jest ta: Kto użytkuje, ten partycypuje w kosztach utrzymania. (Poruszenie na sali) W tym miejscu - zaskoczenie - zacytuję za Biznes.onet.pl wypowiedź wiceprezesa Zespołu Doradców Gospodarczych TOR Adriana Furgalskiego, którego nie można raczej podejrzewać o przynależność do Prawa i Sprawiedliwości... (Poseł Waldemar Andzel: Ani o sympatię.) ...ani o sympatię do Prawa i Sprawiedliwości. Powiedział on niedawno, cytuję: Opłata niestety jest niezbędna. Kierowca powinien płacić za korzystanie z dróg w myśl zasady: korzysta, niszczy, zużywa, to i płaci. (Poseł Sławomir Neumann: No i płaci. Cały czas płaci. 30 mld wpływa.) Więc nie jest to tylko zdanie wnioskodawców. Jest to zdanie ekspertów, którzy znają się na budowie, remontach, modernizacjach dróg. Środki z tej zgromadzonej w Funduszu Dróg Samorządowych opłaty drogowej będą dzielone w ten sposób, że 50% trafi do Funduszu Dróg Samorządowych i w tej samej wysokości zasilą one Krajowy Fundusz Drogowy. Zadaniem Funduszu Dróg Samorządowych będzie dofinansowywanie budowy, remontów i modernizacji dróg gminnych, powiatowych oraz mostów w ciągu dróg wojewódzkich. Minister właściwy do spraw transportu określi w rozporządzeniu wysokość środków na dane województwo oraz kryteria oceny wniosków. Jednostki samorządu terytorialnego będą mogły otrzymać dofinansowanie co do zasady w wysokości 50% kosztów realizacji zadania, jednak w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, w których dochód własny na mieszkańca nie przekracza 50% średniej krajowej dla danego rodzaju jednostki samorządu terytorialnego, poziom dofinansowania może wynieść do 80%. Czyli wprowadzamy mechanizm, który pozwoli na inwestycje drogowe w najbiedniejszych gminach, w najbiedniejszych powiatach, w tych, które ze schetynówek nie korzystały, bo nie miały środków na wkład własny. To jest wielkie novum, to będzie element wyrównywania szans rozwojowych, bo - tak jak powiedziałem - wszyscy Polacy niezależnie od tego, gdzie mieszkają, jednakowo zasługują na dobre drogi. (Poseł Jakub Rutnicki: Wszyscy będą płacić więcej za paliwo.) (Głos z sali: Cicho tam.) (Poseł Jakub Rutnicki: Prawda cię boli?) Proponowane rozwiązanie ma elastyczny charakter. Inwestycja nie będzie musiała być zrealizowana w ciągu danego roku kalendarzowego, a tak było w przypadku - nazwijmy to tak, żeby już oddać tutaj honor panu przewodniczącemu Schetynie - tego programu schetynówek. (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: I tu brawa. Można.) Tutaj niestety, jeśli z jakichś powodów samorząd nie zrealizował inwestycji, na którą otrzymał dofinansowanie, albo przedłużyły się procedury przetargowe, albo firma wykonawcza nie zdążyła z realizacją, to w roku następnym już z tego dofinansowania skorzystać nie mógł. Teraz taka elastyczna zasada umożliwi wieloletnie inwestowanie, będzie też premiowała gminy, które porozumieją się np. z powiatami, czy porozumienia kilku powiatów, tak żeby stworzyć spoistą sieć dróg. Ktoś mógłby zapytać, dlaczego 50% środków z opłaty drogowej będzie przeznaczane na Krajowy Fundusz Drogowy. Otóż odpowiedź jest bardzo prosta... (Poseł Paweł Olszewski: Via Carpatia.) ...ponieważ trzeba zapewnić właśnie tę spoistość w realizowaniu zadań. W przypadku gdy realizujemy np. przebudowę drogi powiatowej, która łączy się z drogą krajową... (Poseł Jakub Rutnicki: Ale to jest zapisane w projekcie, który już funkcjonuje 10 lat.) ...trzeba również wykonać pewne prace na drogach krajowych. Stąd jest właśnie ten 50-procentowy odpis na Krajowy Fundusz Drogowy. (Poseł Paweł Olszewski: To jest robione z budżetu generalnej dyrekcji.) Państwo to rozumiecie, bo przecież tak to funkcjonuje. I tak to musi funkcjonować, tylko środków musi być więcej, bo to jest istota tego programu: będzie więcej środków. Kto będzie te środki dzielił? (Poseł Paweł Olszewski: Prezes.) Będą je dzieliły komisje działające przy wojewodach, które będą oceniały wnioski. (Poseł Elżbieta Radziszewska: PiS-owskie komisje, PiS-owskie.) Listy tych wniosków będzie zatwierdzał minister infrastruktury i budownictwa... (Poseł Elżbieta Radziszewska: PiS-owski minister, PiS-owski.) ...a wojewoda będzie podpisywał umowy z gminą czy z powiatem i będzie nadzorował realizację. Nie wprowadzamy tutaj żadnego nowego rozwiązania. Jest to rozwiązanie już sprawdzone, te komisje działają i one dalej będą działały. Tak że ten program będzie realizowany w sposób bardzo przejrzysty i w sposób, który sprawi, że wszystkie dobre wnioski będą ocenione pozytywnie. Bo powiedzmy sobie, jeszcze raz to podkreślę, że na ten program schetynówek, po raz kolejny... (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: Brawo! Brawo! Proszę się nie krępować, można więcej.) ...w roku 2016 przeznaczyliśmy 800 mln i to wystarczyło, tak jak mówiłem, na 45% wniosków. (Poseł Cezary Grabarczyk: My przeznaczyliśmy, wy wykonaliście.) W przypadku Funduszu Dróg Samorządowych przewidujemy, że będzie to kwota ok. 2,5 mld zł, czyli trzykrotnie więcej, niż to było do tej pory. (Oklaski) Czyli gdyby ten projekt był przyjęty wcześniej, to w roku 2016... (Głos z sali: Droższa benzyna.) (Głos z sali: Przespaliście rok.) ...nie dość, że wszystkie wnioski byłyby rozpatrzone pozytywnie, to jeszcze zostałyby pieniądze dla tych samorządów, które wniosków nie złożyły. (Poseł Jakub Rutnicki: A za wszystko zapłacą biedni kierowcy.) To pokazuje, jaki jest wymiar tego projektu i jaki to jest postęp, skokowy postęp, w finansowaniu, w dofinansowywaniu... (Poseł Jakub Rutnicki: Tak jest.) ...zadań drogowych realizowanych przez gminy i powiaty, w części również województwa. (Poseł Czesław Mroczek: Prosty plan, wysokie podatki i koniec.) Wielu Polaków... (Głos z sali: Cieszy się.) ...pewnie nieco sceptycznie podchodzi do... (Wesołość na sali) (Poseł Jakub Rutnicki: Prezent na wakacje.) (Poseł Sławomir Neumann: Nieee... Nie cieszą się?) ...tej regulacji, ponieważ nie wierzy, że środki zgromadzone w Funduszu Dróg Samorządowych rzeczywiście pójdą na drogi, bo niestety za waszych rządów było tak, że te środki gdzieś się rozpływały... (Poseł Sławomir Neumann: Na drogi, drogi budowaliśmy.) ...i nie były wydatkowane na drogi. (Oklaski) Właśnie dlatego proponujemy Wysokiej Izbie ten projekt ustawy, który sprawi, że tych 2,5 mld, które znajdą się w Funduszu Dróg Samorządowych, nie będzie można wydać na żadne inne zadanie, tylko i wyłącznie na budowę dróg... (Oklaski) (Głos z sali: Właśnie.) (Poseł Jakub Rutnicki: Droga zmiana! Droga zmiana! Droga zmiana!) ...na dofinansowanie zadań, które będą realizowane przez samorządy. (Poseł Cezary Grabarczyk: Podatki w górę!) To jest informacja dla już takich skrajnych niedowiarków, ale przypuszczam, że ci, którzy mają złą wolę albo posługują się tylko przekazami dnia, pewnie i tak nie dadzą się przekonać. Może ich przekonają te tysiące kilometrów dróg... (Poseł Paweł Olszewski: Które my wybudowaliśmy.) ...które zostaną zbudowane w wyniku realizacji tego projektu. Szacujemy, że z tych 2,5 mld zł... (Poseł Ewa Kopacz: Ale nie szacujcie, tylko wreszcie budujcie, bo przez 2 lata nic nie zbudowaliście.) ...rocznie zostanie wybudowanych, zmodernizowanych, wyremontowanych 6 tys. km dróg. Rocznie. (Oklaski) (Poseł Ewa Kopacz: Ile przez 2 lata zbudowaliście?) (Poseł Artur Dunin: Co na to rolnicy?) Pan poseł Rutnicki mi podpowiadał, że program dotyczący tzw. schetynówek doprowadził do wyremontowania bodajże 12,5 tys. km dróg. (Poseł Jakub Rutnicki: Tak jest.) Ale proszę zwrócić uwagę, że to tyle, ile w przypadku naszego funduszu wyremontujemy w ciągu 2 lat. To jest skokowy postęp. (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: Ale czas przyszły, na razie macie zero.) Panie pośle Rutnicki, pan sobie nawet nie wyobraża, ile to jest dróg. (Poseł Jakub Rutnicki: Kolejne slajdy, naprawdę można się zarazić.) (Poseł Agnieszka Pomaska: Trudno sobie wyobrazić, bo przez 2 lata nic nie zbudowaliście.) Przypomnę, że łącznie autostrad i dróg ekspresowych mamy nieco ponad 3200 km. (Głos z sali: 2 lata.) W ciągu roku wyremontowanych zostanie dwa razy więcej dróg samorządowych. (Poseł Arkadiusz Myrcha: Dwa razy zero równa się zero.) To będzie prawdziwy impuls rozwojowy dla Polski. (Oklaski) (Poseł Jakub Rutnicki: Prawdziwy drenaż kieszeni.) Żeby pan poseł Rutnicki mógł się przekonać, która droga będzie wyremontowana, zbudowana ze środków funduszu drogowego... (Głos z sali: Wszystkie.) ...będzie mógł tam zobaczyć tablicę informacyjną, która będzie o tym informowała, tak jak w przypadku inwestycji realizowanych ze środków unijnych. (Głos z sali: Ufundowane przez Jarosława Kaczyńskiego.) Wysoki Sejmie! Dodatkowo projekt przewiduje nowelizację kilku ustaw. Najważniejszą zmianą jest zmiana w ustawie o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego. Ma ona na celu zwiększenie minimalnego poziomu środków na infrastrukturę transportu lądowego z 18 do 25% planowanych na dany rok wpływów z podatku akcyzowego od paliw silnikowych. Dzięki temu zwiększona zostanie ilość środków z budżetu państwa na drogi krajowe zarządzane przez generalnego dyrektora dróg krajowych i autostrad. Przewidywane zwiększenie środków na drogi krajowe w związku z tymi zmianami powinno wynieść ok. 5 mld zł, powtarzam, 5 mld zł dla generalnej dyrekcji... (Poseł Krystyna Skowrońska: Z kieszeni Polaków.) ...które zostaną przeznaczone na remonty i dostosowanie techniczne dróg do przenoszenia nacisku do tych 11,5 t na oś. Mówiłem o tym, że grozi nam Komisja Europejska. Musimy to zrobić, ale przecież nie ze względu na groźbę, tylko ze względu na autentyczną potrzebę. To rozwiązanie jest niezwykle chwalone przez ekspertów. Mógłbym tutaj również zacytować wypowiedź wspomnianego już Adriana Furgalskiego. Zmiana będzie dotyczyła też ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Dokładnie będzie dotyczyła dotacji dla samorządów na inwestycje drogowe i konsekwencji dotyczących utworzenia Funduszu Dróg Samorządowych. Nastąpi wygaszenie tego ˝Programu rozwoju gminnej i powiatowej infrastruktury drogowej˝. (Poseł Paweł Olszewski: I 3 mld w budżecie zostaje.) Przewidujemy też zmianę w ustawie o lasach. Ma ona na celu umożliwienie dofinansowania inwestycji na drogach samorządowych z funduszu leśnego. (Poseł Ewa Kopacz: Już to robicie, już to robicie po cichu.) Jest to tylko możliwość współfinansowania. Decyzję w tej sprawie oczywiście będzie podejmował dyrektor generalny Lasów Państwowych. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy jest papierkiem lakmusowym stosunku poszczególnych klubów parlamentarnych i posłów do samorządów. (Poseł Urszula Augustyn: Niech pan się nie kompromituje. Co za głupoty!) Dzisiaj wszyscy panie i panowie posłowie macie okazję wesprzeć samorządy w dziele polepszenia stanu dróg. (Oklaski) Pomoc samorządom to nie są puste deklaracje, czcze słowa, retoryka, ale konkretne działania wspierające powiaty, gminy. (Poseł Agnieszka Pomaska: Ale jakie działania? Słowa, słowa, słowa, panie pośle.) Te konkretne działania są zapisane w projekcie ustawy. Przyjęcie tego projektu doprowadzi, jak już podkreślałem, do przełomu, do radykalnej poprawy stanu dróg w Polsce. Głównymi beneficjentami będą oczywiście kierowcy. Nastąpi znacząca poprawa. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Kierowcy zaoszczędzą na oponach.) Proszę się nie śmiać, bo jeśli ktoś się w tym momencie śmieje, to naprawdę narusza powagę tej Izby... (Poruszenie na sali) (Poseł Agnieszka Pomaska: Rolników pan pytał? Ile więcej będzie kosztował zbiór plonów?) ...narusza powagę sprawy, o której chcę mówić, a chcę mówić właśnie o poprawie bezpieczeństwa. (Poseł Elżbieta Radziszewska: Rolnicy się ucieszą.) Każdy wypadek, do którego nie dojdzie, a mogłoby dojść ze względu na kiepską jakość drogi, to będzie konkretny nasz wkład. (Poseł Cezary Grabarczyk: Janosik, Janosik.) (Głos z sali: Na limuzyny rządowe.) Niech pan pomyśli trochę, nieraz warto. (Oklaski) (Poseł Elżbieta Radziszewska: A ceny produktów rolnych?) To będzie konkretny wkład w poprawę jakości życia Polaków, bo wszyscy, każdy z nas, kto kiedykolwiek w rodzinie czy w gronie znajomych miał osobę, która była ofiarą wypadku drogowego, wie, jaka to jest trauma. I nie można się z tego śmiać, po prostu nie można. Proszę, panie pośle, żeby pan tego nie robił. Jest pan młodym człowiekiem, proszę tego nie robić. (Poruszenie na sali) (Poseł Elżbieta Radziszewska: Co pan wyrabia? To jest świństwo wobec rodzin tych, którzy zginęli w wypadkach. Jak pan śmie?)