Mówca: Marek Sowa
Data: 2018-06-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zanim przejdę do omówienia przedłożonego projektu ustawy, muszę się odnieść przynajmniej na moment do genezy całego problemu. W listopadzie ub.r. posłowie Prawa i Sprawiedliwości przedłożyli marszałkowi Sejmu projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw celem zwiększenia procesu kontrolowania niektórych organów publicznych, projekt autorstwa kilku posłów. Szanowni Państwo! Tak jak powiedział przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, ta ustawa została napisana przez małego Kazia, a właściwie kilku małych Kaziów, których łączyła jedna wspólna cecha - nie mieli zielonego pojęcia o tym, jakie reguły prawne powinny obowiązywać przy przeprowadzaniu procesu wyborczego. (Poseł Jacek Protas: Nadal nie wiemy.) Przypomnę kilka zasadniczych wad przyjętego przez parlament prawa: zlikwidowanie okręgów jednomandatowych w gminach powyżej 20 tys., zlikwidowanie głosowania korespondencyjnego, po aferze - z wyłączeniem dotyczącym osób niepełnosprawnych, zmiana definicji znaku X, wprowadzenie odrębnych komisji do przeprowadzenia wyborów i ustalenia wyników głosowania, upolitycznienie Państwowej Komisji Wyborczej i Krajowego Biura Wyborczego poprzez oddanie ministrowi spraw wewnętrznych i administracji prawa rekomendowania osób pełniących funkcje szefa KBW i komisarzy, stworzenie korpusu urzędników wyborczych podległych administracji wyborczej. Powołując się na potrzebę pełnej transparentności, wprowadziliście obowiązek transmisji rejestrowania wyborów. Nie zabezpieczono jednak w konsekwencji budżetu na sfinansowanie wszystkich kosztów związanych z wyborami samorządowymi. Ale cel był jeden: podporządkowanie i ułożenie prawa wyborczego tak, aby służyło PiS-owi. Minęło zaledwie kilka miesięcy od uchwalenia złej ustawy i dzisiaj śmiało możemy powiedzieć, że mówiliśmy o tym, bo wszystkie elementy, które są przedmiotem dzisiejszego przedłożenia, były mocno krytykowane przez posłów w trakcie prac Komisji Nadzwyczajnej i również w trakcie tych dwóch czytań. To, co udało się wam zrobić, to udało wam się przekazać do Państwowej Komisji Wyborczej listę ponad 100 kandydatów na szefa Krajowego Biura Wyborczego i komisarzy politycznych. Tylko tak byliście przygotowani (Oklaski), nic więcej nie mieliście gotowego, jeśli chodzi o przygotowanie prawa wyborczego. A więc przekazaliście nazwiska swoich nominatów partyjnych i byliście przekonani, że to w zupełności wystarczy. Na tym właśnie się wyłożyliście. Po upływie kilku miesięcy od funkcjonowania ustawy dzisiaj widać: nie możecie dokonać naboru urzędników wyborczych, ciągle brakuje ponad 200 osób, które mogłyby zapewnić funkcjonowanie czy przeprowadzenie tych wyborów, nie zakupiliście sprzętu umożliwiającego transmisję i nagrywanie przebiegu wyborów i prac obwodowych komisji wyborczych. Dzisiaj przywołujecie komunikat czy zarządzenie Państwowej Komisji Wyborczej, powołujecie się na RODO. Tak jak powiedział pan poseł Protas: RODO - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Europejskiej zostało przyjęte 16 kwietnia 2016 r., czyli 2 lata temu. Kiedy dawaliście to przedłożenie, nic w tym zakresie się nie zmieniło. To nie ma z tym nic wspólnego. Ale nawet gdyby przyjąć, że są jakieś przeszkody dla transmisji, to nie ma absolutnie żadnych przesłanek do tego, aby nie rejestrować przebiegu prac komisji, żeby nie zabezpieczyć dowodów w sprawie na poczet ewentualnie skarg odnośnie do ważności wyborów czy też sfałszowania wyborów. Ja do państwa mam jedno zasadnicze pytanie: Z jakich powodów dokonujecie tej zmiany? Czy prawdą jest, że chcecie pozbawić sądy dowodów, które mogą udokumentować potencjalne przekręty przy wyborach? Czy to jest prawda? Kolejna kwestia, która jest niezwykle istotna - bez żadnego uzasadnienia pan wnioskodawca przytacza element, że nie będzie można przeprowadzać referendów lokalnych z wyborami samorządowymi i nie będzie można łączyć wyborów do rad dzielnic z wyborami samorządowymi. Jakie są przesłanki do tego? Dziś wiemy, że chcecie w dniu wyborów samorządowych przeprowadzić referendum konstytucyjne, które będzie zmuszało ludzi do odpowiadania na idiotyczne pytania, ale nie chcecie, aby w trakcie wyborów samorządowych była dyskusja o sprawach, które dotyczą lokalnych wspólnot. Dlaczego chcecie pozbawić możliwości dokonywania wspólnego wyboru do rad dzielnic i do rad gminy? To tak jakby rozdzielić wybory do Sejmu i Senatu i robić je zupełnie odwrotnie. Jakie to będzie miało skutki? W Krakowie tak eksperymentowano i jak są razem wybory, to frekwencja wynosi 34%, jak osobno - 12. Dlatego w imieniu klubu Nowoczesna zgłaszam wniosek o odrzucenie projektu ustawy w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)