Mówca: Marek Balt
Data: 2012-03-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Pani Rzecznik! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie przedstawionego przez Radę Ministrów dokumentu ˝Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz przestrzegania praw pacjenta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej˝. Sprawozdanie z realizacji zadań wynikających z ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta informuje nas o wielu aspektach spraw, które nie zostały zrealizowane. Ze sprawozdania jasno wynika, że zadnia, nawet te podstawowe, zostały przez obecny rząd, potocznie mówiąc, zawalone. Jednym z najczęstszych naruszeń praw pacjenta był brak możliwości zapisania się przez pacjentów do kolejki oczekujących na udzielenie świadczeń w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej i ambulatoryjnej, opieki specjalistycznej, a największe zastrzeżenia związane z dostępem do świadczeń zdrowotnych dotyczą: ortopedii, okulistyki, neurologii, rehabilitacji, opieki długoterminowej domowej i stacjonarnej. Świadczenia zdrowotne mają służyć pacjentom, a państwo ma zapewnić im dostęp do tych świadczeń. W rzeczywistości jednak niestety w ocenie pacjentów świadczenia zdrowotne w wielu przypadkach były udzielana z naruszeniem procedury dostępu do nich, czyli obowiązującego prawa, z naruszeniem praw pacjentów, a nawet ich godności. Wiele takich skarg do pani rzecznik wpłynęło. Wgłębiając się w kwestie przedstawione przez rzecznika praw pacjenta, widzimy, że standard opieki zdrowotnej nad pacjentem pogorszył się na wielu, niemalże na wszystkich płaszczyznach, przez co w rzeczywistości dotyczy to każdego obywatela naszego państwa. Pogorszył się standard opieki sanatoryjnej, bo m.in. nastąpiło ograniczenie dopłat do kosztów wyżywienia czy zakwaterowania w sanatorium uzdrowiskowym. Pogorszył się standard opieki lekarskiej, w tym również z zakresu psychiatrii młodzieży i dzieci, czego przykładem jest jeden z warszawskich ZOZ-ów. Jak można było dopuścić do stanu, w którym nie są przestrzegane podstawowe prawa pacjenta? Do takiego bowiem właśnie przeświadczenia skłania stan rzeczy, w którym pacjentom ustala się odległe terminy wizyty u lekarza rodzinnego, w którym pacjentom odmawia się udzielenia świadczeń w dniu zgłoszenia, odmawia się realizacji wizyt domowych czy zlecenia badań diagnostycznych, a nawet odmawia się wystawienia zaświadczenia o stanie zdrowia czy rejestracji telefonicznej do lekarza, bo i takie problemy były sygnalizowane. Kolejnym problemem spośród bardzo często poruszanych przez pacjentów jest okres oczekiwania na badania z zakresu m.in. okulistyki, kardiologii, ortopedii, neurologii czy endokrynologii w sytuacji, w której niektóre z tych badań, przeprowadzonych odpowiednio wcześnie, mogłyby mieć decydujący wpływ na przebieg choroby, a nawet decydować o życiu bądź śmierci pacjenta. Musimy zdać sobie sprawę z tego, jak duża jest skala problemów z dostępem do świadczeń zdrowotnych. Aż jedna trzecia spraw zgłaszanych do rzecznika dotyczy właśnie tego aspektu. Okres oczekiwania na świadczenie wynosi w skali kraju średnio 21 miesięcy. Z przedstawionego sprawozdania wyłania się ponowne pytanie: Jak można ze względu na politykę finansową ograniczać pacjentom podstawowe świadczenia? W ostatnim okresie świadczeniodawcy, aby obniżyć koszty działalności, ograniczyli wykonywanie badań diagnostycznych, w tym profilaktycznych, czyli badań podstawowych dla ochrony zdrowia każdego z nas. A co z ochroną zdrowia psychicznego? Niestety, ze sprawozdania wynika, że przestały być przestrzegane nawet podstawowe zasady wynikające z Konstytucji RP. Pacjenci często nie są informowani o skutkach przyjmowania leków, nie są świadomi przebiegu i efektów leczenia, nie wyjaśnia się im dostatecznie specyfiki leczenia. Niestety, powyższe problemy to nie jedyne z najdotkliwszych problemów dotykających pacjentów. Ograniczenie dostępu do sal sypialnych, stan pomieszczeń sanitarnych, brak klamek do łazienek i sal. Czy tak może wyglądać ochrona zdrowia? Niestety, w dzisiejszym stanie rzeczy tak wygląda. Zauważmy, ile wpłynęło skarg do samego rzecznika, ile mamy sygnałów dotyczących złych warunków sanitarnych pomieszczeń, niehigienicznych warunków, w jakich spożywane są posiłki, zbyt wielu pacjentów w jednym pokoju czy ograniczonego dostępu do pomieszczeń sanitarno-higienicznych. Taki stan rzeczy to brak poszanowania dla godności człowieka. Jest to niedopuszczalne. Pomoc dla osób chorych przebywających w szpitalu, a w szczególności dla osób z zaburzeniami psychicznymi, nie jest dostatecznej jakości, a warunki, w jakich jest udzielana, niestety, bywają niegodne i poniżające. A co z samą działalnością rzecznika praw pacjenta? W Biurze Rzecznika Praw Pacjenta pracuje aż 65 osób. Nasuwa się więc pytanie, ile z nich realnie zajmuje się obsługą biura i jak poprawia to funkcjonowanie rzecznika, skoro według sygnałów od pacjentów dostanie się do pani rzecznik jest praktycznie niemożliwe. Rzecznik powinien podejmować działania na rzecz ochrony praw pacjentów, jednak obecny rzecznik praw pacjenta działa na rzecz stałej poprawy sytuacji pacjenta, tylko nie podjął żadnych działań, które mogłyby pomóc w pracach legislacyjnych. Ze strony rzecznika nie było żadnych inicjatyw ustawodawczych, czyli - drogą dedukcji - nie podjął działań w obronie generalnych praw pacjentów. Nie dość, że rzecznik praw pacjenta nie wykonuje swoich zadań w zakresie ochrony praw pacjentów, to nawet samo sprawozdanie nie było pełne i rzetelne. Nie było w nim informacji na temat badań nad wirusem HIV i zapaleniem wątroby typu B ani nawet tego, jaki był skutek rozmów z ministrem zdrowia na ten temat. Zabrakło także podsumowania i wniosków dotyczących praw pacjentów w pierwszej części sprawozdania. W mojej ocenie to właśnie rzecznik praw pacjenta przede wszystkim takie wnioski powinien przedstawić. Każdy z nas korzysta ze świadczeń zdrowotnych, więc każdy z nas, każdy obywatel jest pacjentem. W jakiej sytuacji znaleźli się dziś obywatele polscy? Obecna służba zdrowia przez politykę zdrowotną prowadzoną przez rząd Donalda Tuska nie zapewnia obywatelom przestrzegania podstawowych praw pacjenta, nie daje poczucia ochrony zdrowia. Zamiast dostępności mamy akt niedostępności do świadczeń zdrowotnych dla wielu obywateli. I niestety często, gdy pacjent dopcha się do potrzebnego lekarza, okazuje się, że nie stać go na wykupienie przepisanych mu leków. Taki stan rzeczy budzi przerażenie. Oceniając instytucję rzecznika praw pacjenta, trzeba się zastanowić, jak powinna ona być usytuowana. Jak widać, w obecnym kształcie jej funkcjonowanie nie jest satysfakcjonujące. W mojej ocenie pozycja prawna rzecznika praw pacjenta powinna zostać zmieniona. Mam jeszcze kilka pytań. Jaka jest procedura związana ze skargami pacjentów? Czy pacjent ma prawo do informacji na temat przebiegu rozpatrzenia skargi? Jakie działania podjął rzecznik praw pacjenta w sprawie listy osób oczekujących na świadczenia zdrowotne? Na jakiej procedurze rzecznik opiera swoje działania? Czy jest to K.p.a., czy inna reguła prawna? W jaki sposób są wydawane decyzje? Jakie działania podjął rzecznik praw pacjenta, aby pomóc pacjentom, których nie stać na wykupienie leków? Wysoka Izbo! Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej będzie głosował za odrzuceniem sprawozdania.