Mówca: Piotr Kowal (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt wygłosić oświadczenie odnośnie do druku nr 2236 dotyczącego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo lotnicze oraz niektórych innych ustaw. Projekt, nad którym dziś pracujemy, ma charakter przede wszystkim implementacyjny. Jego głównym celem jest dostosowanie krajowego porządku prawnego do przepisów Unii Europejskiej w zakresie zrównoważonego transportu lotniczego. Regulacje te są elementem europejskiej polityki klimatycznej i mają na celu stopniowe ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorze lotnictwa poprzez zwiększanie udziału zrównoważonych paliw lotniczych, tzw. SAF, w całkowitej ilości paliw wykorzystywanych w transporcie lotniczym. Procedowana ustawa wprowadza do polskiego porządku prawnego przede wszystkim mechanizmy nadzoru i egzekwowania obowiązków wynikających z prawa unijnego. Chodzi tu w szczególności o obowiązki dotyczące udziału zrównoważonych paliw lotniczych w paliwach dostarczanych na lotniska, zasady raportowania danych przez uczestników rynku oraz system kontroli i sankcji w przypadku naruszenia tych obowiązków. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego otrzyma kompetencje do gromadzenia i analizowania danych przekazywanych przez dostawców paliwa lotniczego, operatorów statków powietrznych oraz inne podmioty uczestniczące w rynku paliw lotniczych. Projekt przewiduje również możliwość nakładania administracyjnych kar pieniężnych w przypadku niewywiązywania się z obowiązków wynikających z przepisów unijnych. Regulacje dotyczą także przeciwdziałania zjawisku tzw. tankowania ekonomicznego, czyli praktyki polegającej na tankowaniu większych ilości paliwa w portach lotniczych, w których jest ono tańsze, aby ograniczyć konieczność tankowania w innych państwach. Z punktu widzenia polityki klimatycznej jest to zjawisko niekorzystne, ponieważ prowadzi do zwiększenia masy startowej statków powietrznych i w konsekwencji do większych emisji. Wprowadzenie jasnych zasad raportowania i nadzoru nad rynkiem paliw lotniczych jest elementem szerszego procesu transformacji sektora lotniczego w kierunku technologii i paliw o niższym śladzie emisyjnym. Należy przy tym podkreślić, że sektor lotniczy pozostaje jednym z trudniejszych obszarów transformacji energetycznej, ponieważ możliwości elektryfikacji transportu lotniczego są wciąż ograniczone, a paliwa zrównoważone stanowią obecnie najważniejszą realną alternatywę dla paliw kopalnych. Z punktu widzenia Polski istotne jest to, aby wdrażanie tych regulacji było powiązane z rozwojem krajowych zdolności produkcyjnych w zakresie zrównoważonych paliw lotniczych. W przeciwnym razie istnieje ryzyko, że rosnące zapotrzebowanie na SAF będzie w dużej mierze zaspokajane przez import, co ograniczy potencjalne korzyści gospodarcze wynikające z transformacji sektora lotniczego. Omawiany projekt ustawy stanowi element realizacji zobowiązań wynikających z prawa Unii Europejskiej i tworzy ramy instytucjonalne niezbędne do wdrożenia nowych regulacji dotyczących zrównoważonych paliw lotniczych. Klub parlamentarny Lewicy popiera procedowaną ustawę, uznając ją za element dostosowania polskiego prawa do regulacji europejskich oraz za ważny instrument wspierający rozwój bardziej zrównoważonego transportu lotniczego.