Mówca: Spraw Wewnętrznych Jacek Cichocki
Data: 2012-03-02 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Służby funkcjonujące w systemie bezpieczeństwa państwa pełnią wśród organów ochrony prawnej ściśle wyznaczoną i przedmiotowo sprecyzowaną rolę. W ich funkcjonowaniu występują zarówno podobieństwa, jak i różnice, co nie przekłada się na ujednolicenie uposażenia. Stosownie do ustaw pragmatycznych przeciętne uposażenie funkcjonariuszy poszczególnych służb mundurowych oraz żołnierzy stanowi wielokrotność kwoty bazowej określanej corocznie w ustawie budżetowej. Kwotę bazową dla funkcjonariuszy i żołnierzy ustalono w ustawie budżetowej na rok 2009 w wysokości 1523,29 zł. To jest ta podstawa mnożona później przez odpowiednie mnożniki, o których zaraz powiem. Różnica w uposażeniach wyraża się we wskaźnikach wielokrotności kwoty bazowej ustanowionych dla poszczególnych formacji. Przykładowo dla policjantów ustanowiono wskaźnik w wysokości 2,65, co daje przeciętne miesięczne uposażenie, łącznie z 1/12 nagrody rocznej, w wysokości 4037 zł. Na dzień dzisiejszy jest to średnie uposażenie policjanta po przemnożeniu kwoty bazowej przez tzw. mnożnik, o którym wspominałem, czyli 2,65. Dla funkcjonariuszy Straży Granicznej ustanowiono wskaźnik w wysokości 2,67. Przeciętne uposażenie wynosi w Straży Granicznej 4067 zł. Wysokość wskaźnika wielokrotności kwoty bazowej dla funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej wynosi 2,59. Przeciętne uposażenie to 3945 zł. Dla funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu wskaźnik wynosi 2,76. Przeciętne uposażenie ma wysokość 4204 zł. Dla Służby Więziennej ustanowiono wskaźnik wielokrotności kwoty bazowej na poziomie 2,65, co przekłada się na przeciętne miesięczne uposażenie w wysokości 4037 zł. Jeżeli nie brać pod uwagę tej niedużej formacji, jaką jest BOR, to jak panie i panowie posłowie widzicie, podobne uposażenia są dzisiaj w Straży Granicznej i w Policji, nieco niższe w Państwowej Straży Pożarnej, a Służba Więzienna jest gdzieś pośrodku. Od 2010 r. zarówno kwota bazowa, jak i wskaźnik wielokrotności dla funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy - wskaźnik wielokrotności dla żołnierzy w wysokości 2,60 - nie uległy podwyższeniu Również w 2012 r. kwota bazowa dla funkcjonariuszy i żołnierzy nie uległa zmianie. Stosownie do wygłoszonego w Sejmie exposé prezesa Rady Ministrów pana Donalda Tuska w projekcie ustawy budżetowej na rok 2012 ujęto środki na podwyższenie miesięcznego uposażenia każdego policjanta i żołnierza o ok. 300 zł od 1 lipca tego roku. Dotyczy to policjantów i żołnierzy zawodowych. Po exposé miały miejsce reakcje związków zawodowych poszczególnych służb mundurowych na zapowiedzi podwyżek tylko dla policjantów i żołnierzy zawodowych, wyrażane w różny sposób, poprzez powoływanie komitetów protestacyjnych, pikiety, składanie pism i petycji. Wszędzie był ten sam postulat, postulat podwyższenia uposażenia również w innych służbach, czyli w Straży Pożarnej, w Straży Granicznej, w BOR - BOR nie ma związków zawodowych - i w Służbie Więziennej. Dokonane analizy budżetów wspomnianych formacji wykazały brak środków finansowych na podwyżki dla funkcjonariuszy tych służb w budżetach samych służb. W związku z tym w uchwalonej przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 27 stycznia 2012 r. ustawie budżetowej na rok 2012 obok środków ujętych na podwyższenie uposażeń funkcjonariuszy Policji, to jest część 83: Rezerwy celowe, pozycja 72, oraz żołnierzy zawodowych, to jest część 29, uwzględniono również poprawkę, w myśl której w przypadku niewykorzystania do dnia 30 września 2012 r. środków w wysokości 76 160 tys. zł planowanych w rezerwie celowej na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, to jest część 83, pozycja 4, upoważniono ministra finansów do utworzenia nowej rezerwy celowej w tej wysokości z przeznaczeniem na podwyżkę od dnia 1 października 2012 r. uposażeń funkcjonariuszy. Poszczególne formacje otrzymałyby na ten cel środki w następujących wysokościach: Straż Graniczna - kwota 16 438 tys., Państwowa Straż Pożarna - kwota 30 226 tys., Biuro Ochrony Rządu - kwota 2256 tys., Służba Więzienna - kwota 27 240 tys. Podziału utworzonej rezerwy celowej dokona minister finansów w porozumieniu z właściwymi ministrami lub innym dysponentami części budżetowych nie później niż do dnia 31 grudnia 2012 r. W związku z tym ta podwyżka liczona od początku października byłaby wypłacona przed końcem roku. Jednocześnie należy podkreślić, że w przypadku niezaistnienia przesłanek określonych w art. 42 ustawy budżetowej na rok 2012 ze strony rządu i prezesa Rady Ministrów istnieje wola polityczna, aby uwzględnić podwyżki dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu oraz Służby Więziennej w budżecie na rok 2013. Niezależnie od tego należy wskazać, że obecnie Polska objęta jest procedurą nadmiernego deficytu i zgodnie z rekomendacjami rady Ecofin z dnia 7 lipca 2009 r. została zobowiązana do korekty deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej 3% PKB do 2012 r. w wiarygodny i trwały sposób. Co więcej, w przypadku gdy działania podjęte i obecnie planowane przez Radę Ministrów w celu redukcji nadmiernego deficytu zostaną uznane przez Komisję Europejską i Radę za niewystarczające, może to grozić zawieszeniem przez Radę dostępu do środków z Funduszu Spójności, co oznaczałoby dla Polski utratę bardzo znaczących środków finansowych. W konsekwencji stwierdzenia przez Radę braku skutecznych działań dla redukcji deficytu Polska zostałaby także objęta nowymi rekomendacjami Rady z art. 126 pkt 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Wspomniałem o tym dlatego, że musimy tak planować różnego rodzaju podwyżki dla sektora publicznego, a do niego przecież należą również służby mundurowe, żeby wywiązać się z tych zobowiązań, bo konsekwencje są bardzo poważne. Biorąc powyższe pod uwagę, konieczne stało się więc znaczące ograniczenie wydatków sektora finansów publicznych, w tym m.in. poprzez ustalenie co do zasady w ustawie budżetowej na rok 2012 wydatków na wynagrodzenia na poziomie roku 2011. I to jest powód, który w momencie, kiedy nastąpią w służbach mundurowych podwyżki dla funkcjonariuszy, będzie tym bardziej budował napięcie, jeżeli chodzi o pracowników cywilnych, których w tych służbach jest wielu. Między innymi proszę pamiętać, że najwięcej pracowników cywilnych jest dzisiaj w Policji, bo ponad 20 tys. Od lat zależało nam na tym procesie ucywilniania służb mundurowych, a w wyniku tych podwyżek, o których dzisiaj powiedziałem - dla policjantów już teraz, a jeżeli zajdą odpowiednie przesłanki, również dla innych służb, dla funkcjonariuszy - napięcie płacowe wewnątrz służb będzie dużo bardziej widoczne niż wszędzie indziej w sektorze publicznym, ponieważ tam przy jednym biurku, mówiąc obrazowo, będzie siedział funkcjonariusz, który otrzyma podwyżkę, i pracownik cywilny, który tej podwyżki nie otrzyma. Od razu chcę powiedzieć, że prowadzimy teraz intensywne analizy budżetów służb i rozmawiamy z komendantami, czy jesteśmy w stanie znaleźć w ramach budżetów służb pieniądze przynajmniej na symboliczną podwyżkę dla pracowników cywilnych. Mnie osobiście bardzo na tym zależy, bo uważam, że dobrym kierunkiem jest ucywilnianie tych służb w tych obszarach, w których niepotrzebna jest praca funkcjonariuszy, jak chociaż w przypadku działań logistyczno-organizacyjnych. Brak podwyższenia funduszu wynagrodzeń w 2012 r. dotyczy zatem większości pracowników sfery budżetowej. Generalnie mamy sytuację taką, że większość pracowników sfery budżetowej nie dostaje podwyżek, dostają je funkcjonariusze służb mundurowych, Policji i żołnierze zawodowi oraz, jeżeli zajdą te przesłanki, o których wspomniałem wcześniej, jest też szansa, że dostaną od października funkcjonariusze straży pożarnej, Straży Granicznej, BOR i Służby Więziennej. Na pewno będę na etapie przygotowywania budżetu 2013 r., wyrażając wolę Rady Ministrów i pana premiera, postulował zwiększenie budżetów służb na rok 2013, tak żeby już wtedy na pewno znalazły się tam środki na te podwyżki. Dziękuję bardzo. (Oklaski)