Mówca: Bartosz Romowicz
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowna Pani Minister! Wysoka Izbo! Nie będę jako kolejny mówca przedstawiał pakietu zmian, który znajduje się w tym projekcie ustawy, bo jak myślę, już dzisiaj wyraźnie wybrzmiało to, ile dobrych zmian, mimo że jest to krótka nowelizacja ustawy, wprowadzamy. Jestem bardzo zdziwiony tym, co powiedział pan poseł Tumanowicz z Konfederacji, dlatego że nie dalej jak w poniedziałek wspólnie z panią minister Adą Porowską byliśmy w trzech miastach na Podkarpaciu. Spotkaliśmy się z organizacjami pozarządowymi w Narolu w powiecie lubaczowskim, w Jarosławiu w powiecie jarosławskim i w Przeworsku w powiecie przeworskim. Na tych spotkaniach byli obecni przedstawiciele organizacji pozarządowych, można powiedzieć, o różnych specyfice, bo i kół gospodyń wiejskich, i jednostek OSP, ale także stowarzyszeń, które działają w obszarze kultury. Kiedy pani minister przedstawiała pakiet zmian zawarty w tym projekcie i mówiła o tym, że właśnie dzisiaj będziemy procedować w ramach drugiego czytania nad tym projektem, to na twarzach, i nie tylko twarzach, mieszkańców i przedstawicieli organizacji widać było zadowolenie, że kwestia tych małych grantów będzie uproszczona. (Poseł Witold Tumanowicz: ...też się cieszyli.) I to jest jasne i klarowne, bo jeżeli coś można było robić przez 90 dni, a będzie można robić przez rok, jeżeli coś można było robić za 10 tys., a będzie można robić za 20 tys. zł, a samorządy będą mogły przeznaczyć na to nie 20%, tylko 30%, to jest lepiej. Jestem też bardzo zdziwiony, że partia, która na sztandarach nosi hasło odbiurokratyzowania wszystkiego, nie chce odbiurokratyzować działalności organizacji pozarządowych. Jest to projekt, który nawet by się wpisywał w wasze DNA, ale jak widać, chodzi tu nie o wasze DNA, tylko o robienie polityki nawet na organizacjach pozarządowych, nad czym ubolewam. Ten projekt pokazuje, że zmiany idą w dobrym kierunku. Oczywiście zgadzamy się w części z przedstawicielem Prawa i Sprawiedliwości: potrzebne są dalsze zmiany. Prace nad nimi trwają. Pewnie o tym powie pani minister. Jesteśmy na takim etapie, że będziemy uzyskiwać wpis do wykazu prac rządu, chcemy zrobić dużą nowelizację i zachęcamy do tego, żeby zamiast narzekać, jednak wspólnie popracować nad tym, jak ta duża nowelizacja ma wyglądać, ponieważ tych zmian pewnie będzie dużo więcej, one będą miały większe znaczenie. Wierzę, a nawet jestem przekonany, że wspólnie możemy doprowadzić do tego, że nad tą dużą nowelizacją będziemy procedować w tej kadencji. Mamy jeszcze tak naprawdę ponad rok, jesteśmy w stanie to zrobić. Tylko wszystkie ręce na pokład, bo organizacje pozarządowe to są takie instytucje, które nie powinny nigdy być upolitycznione. Wiem, że kiedyś była w Polsce taka władza, która starała się upolitycznić wszystko, od OSP zaczynając, przez KGW, na samorządach kończąc. Natomiast wydaje się, że są takie przestrzenie w naszym państwie, gdzie nie powinno się uprawiać polityki. Chodzi właśnie o organizacje pozarządowe. Najlepszym dowodem na to, że tak powinno być, była sytuacja, kiedy organizacje pozarządowe, zarówno formalne, jak i grupy nieformalne, pomagały na początku kryzysu uchodźczego. I wtedy nikt nie pytał o to, czy dana organizacja składa się z ludzi o poglądach prawicowych, lewicowych czy centrowych. Organizacje pozarządowe są wartością naszego społeczeństwa i jako klasa polityczna - w tej Izbie się kłóćmy, bo to jest normalne - nie wykorzystujmy w kłótni organizacji pozarządowych. Ten pakiet zmian jest dobry. Jest dobry dla wszystkich organizacji, niezależnie od poglądów członków tej organizacji, niezależnie od charakteru działalności tych organizacji. Nie próbujmy z tej mównicy jakkolwiek tego projektu upolityczniać, bo to zupełnie niepotrzebne. Jeśli chodzi o kwestię daty, o to, kiedy mamy świętować, to jest też kwestia rozmowy. Taka data została zaproponowana przez rząd. Zostało to na posiedzeniu komisji uzasadnione. Wydaje się, że sam fakt, że to będzie ten dzień, że będzie można w tym dniu pokazać pracę wszystkich organizacji pozarządowych, że będzie można w tym dniu wręczyć odznaczenia, o których jest również mowa w tej ustawie, to większa wartość niż to, kiedy to będzie, czy to będzie 7 czy 24 kwietnia. Musimy, o czym też na spotkaniach mówi pani minister Adriana Porowska, nauczyć się sobie dziękować. I to będzie taki wyraz naszego podziękowania dla tych wszystkich, którzy od wielu, wielu lat w tych organizacjach pracują, poświęcają swój czas, często czas, który mogliby spędzić z rodziną, i to, czy zrobimy to 7 czy 24 kwietnia, naprawdę nie ma znaczenia. Ważne, że to zrobimy. Jako Klub Parlamentarny Polska 2050 złożymy dwie poprawki. Zaraz je przekażę na ręce pana marszałka. To są poprawki o charakterze redakcyjnym. Dotyczą one zmiany w art. 1 w pkt 3 w zakresie art. 5g projektu, a także ust. 6 oraz tego, żeby w art. 1 w pkt 8 lit. a nadać inne brzmienie. To są kwestie stricte redakcyjne i dlatego wnosimy te poprawki. Skoro i tak jest poprawka zgłoszona przez Prawo i Sprawiedliwość, to będzie się musiało odbyć posiedzenie komisji, więc nic nie stoi na przeszkodzie temu, żebyśmy te dwie poprawki także złożyli. Oczywiście jako Klub Parlamentarny Polska 2050 będziemy popierać ten projekt. Dziękujemy pani minister i całemu zespołowi za przygotowanie tego projektu i prosimy o jeszcze. Deklarujemy pomoc w tym, co jeszcze przed nami. Dziękuję.