Mówca: Witold Klepacz
Data: 2012-02-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić opinię mojego klubu o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw oraz o sprawozdaniu Komisji Infrastruktury w tym zakresie. Rada Ministrów przygotowała nowelizację sześciu ustaw, aby wdrożyć przepisy dyrektywy wspólnotowej z 2008 r. w sprawie zarządzania bezpieczeństwem infrastruktury drogowej. Wprowadzone do polskiego prawa mechanizmy zarządzania bezpieczeństwem dróg, w tym audytu i kontroli, miały zapewnić szybszą likwidację miejsc niebezpiecznych na drogach i poprawić skuteczność działania służb drogowych. Szybciej i skuteczniej byłyby usuwane również błędy projektowe sieci drogowej oraz błędy w organizacji ruchu. Powinno to w efekcie skutkować mniejszą liczbą wypadków drogowych oraz ofiar śmiertelnych takich zdarzeń. O tych statystykach mówili już przedmówcy. Tak miałoby być, ale czy tak będzie, mamy co do tego dużo wątpliwości, bo przyjęte w sprawozdaniu komisji rozwiązania budzą właśnie cały szereg zastrzeżeń. W czasie prac nad projektem dochodziło do wielu merytorycznych sporów i dyskusji. Podkomisja musiała zmierzyć się z problemem umocowania audytu, czyli tego, kto będzie odpowiedzialny za jego przeprowadzenie. W koncepcji rządowej zwyciężyło przekonanie, że będzie to użytkownik drogi. Chodzi tutaj o Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad - aktualnego użytkownika, a wcześniej inwestora. Takie rozwiązanie nie zapewnia, niestety, pełnej niezależności audytu, który przez to może nie spełnić swojej roli, zatem w rezultacie nie przyniesie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W nawiązaniu do problemu niezależności audytu pojawiła się też kolejna kwestia budząca spore wątpliwości, mianowicie czy audytorzy mają być zewnętrzni, czy też wewnętrzni, czy mają pracować dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, czy nie. Ostatecznie podkomisja stwierdziła, że mogą to być jej pracownicy. Takie rozwiązanie również poddaje w wątpliwość skuteczność przeprowadzonego audytu. Kolejne zastrzeżenie dotyczyło faktu, że audyt może nie być uwzględniony przez użytkownika, inwestora lub zarządcę drogi. Nieprzyjęcie oceny audytora do wiadomości tym bardziej musi budzić ogromne zastrzeżenia, pomimo dodatkowych zapisów, które zostały wprowadzone w trakcie procedowania nad tym rozwiązaniem. Problem stanowi również fakt, że ustawa nie precyzuje, co powinno się znaleźć w audycie. Zbyt duża dowolność uregulowań sprawia, że nie do końca wiadomo, jakie cele są stawiane przed audytem. Może się okazać, że przedstawione w audycie wnioski z punktu widzenia kierowców nie dają żadnych rezultatów. Cel, jaki został postawiony przed instytucją audytu, może nie zostać osiągnięty, przynajmniej w zakresie, w jakim jest oczekiwany. Zgodnie z sugestią Stowarzyszenia na rzecz Poprawy Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ˝Bezpieczna droga˝ podejmowana była też dyskusja, czy audyt w ograniczonym zakresie mógłby obowiązywać nie tylko na wycinku dróg przewidzianym w tych regulacjach. Sugerowano, aby uwzględnić tutaj drogi jednojezdniowe dwukierunkowe o natężeniu ruchu powyżej 10 tys. pojazdów na dobę. Ten wniosek nie zyskał akceptacji, choć trzeba przyznać, że na dzień dzisiejszy byłaby to rewolucja w budowaniu i użytkowaniu dróg. Być może nie jesteśmy jeszcze na to przygotowani. Niemniej jednak, jeżeli powtórzy się wszystkie wcześniejsze argumenty dotyczące osłabienia roli audytu, to może się okazać, iż w tych uregulowaniach prawnych tak naprawdę może on nie spełnić swojej roli, może to być tylko takie usprawiedliwienie polskiego rządu w stosunku do Komisji Europejskiej, że wykonaliśmy zalecenia. Te uregulowania wejdą w życie, natomiast efekt i cel, który przyświeca tej regulacji, nie zostanie osiągnięty i nie wpłynie w zdecydowany sposób na poprawę ruchu drogowego. Rząd wykonał zalecenia Komisji Europejskiej, ale zastosował rozwiązania, które mają znacznie osłabić rolę audytu. Oceniamy, że są to w dużej mierze działania pozorne. W tej sytuacji Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej nie może udzielić poparcia rządowemu projektowi ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych i wstrzyma się od głosu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)