Mówca: Michał Kabaciński
Data: 2014-11-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiaj chciałem państwu zaprezentować projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy Kodeks wykroczeń. Zmiana jest podyktowana przede wszystkim analizą głosów, jakie dochodziły do mojego ugrupowania, nie tylko do mojego ugrupowania, przede wszystkim do różnego rodzaju organizacji pozarządowych, fundacji i stowarzyszeń, które zajmują się problematyką tzw. polityki narkotykowej. Zdaję sobie sprawę, że temat jest bardzo kontrowersyjny. Zdaję sobie również sprawę z tego, że próba, o jakiej mówimy w uzasadnieniu, może być odbierana jako coś, co ma być quasi-legalizacją posiadania czy bycia pod wpływem. Tak nie jest, bo polskie prawo przewiduje te same definicje w wypadku osób, które spożywają alkohol, ustalone są limity, za chwilkę o części merytorycznej powiem więcej, również w przypadku alkoholu takie limity mamy, takie doprecyzowanie pojęcia mamy w polskim ustawodawstwie - zarówno w Kodeksie karnym, jak i w Kodeksie wykroczeń. Tutaj jest mowa nie o czymś takim, że jest to quasi-legalizacja spożywania alkoholu, które i tak jest legalne, ale o tym, że jest to quasi-legalizacja jeżdżenia pod jego wpływem. Z pełną świadomością i odpowiedzialnością chcę powiedzieć, że tak nie jest. Projekt, tak jak już powiedziałem, ma na celu doprecyzowanie niejasnego pojęcia stanu po spożyciu, a także pod wpływem środków odurzających. Dzisiejsza praktyka, szczególnie w zakresie postępowania przed sądami, pokazuje, że niejednokrotnie brak jasnego sprecyzowania tychże pojęć w przypadku środków odurzających powoduje pewne zamieszanie w toku takich postępowań. Sąd po prostu nie ma dookreślonej granicy, do której mógłby się odnieść. Są też takie głosy, że doprecyzowanie tej kwestii może działać na szkodę osób, które zostały zatrzymane, przebadane, w których organizmie znaleziono ślady substancji odurzających, bo w przypadku niedookreślenia możemy mówić o pewnej uznaniowości i dobrej woli sądu, sąd może indywidualnie podchodzić do tej sprawy, a doprecyzowanie spowoduje, że mamy jasną granicę, i już nie będzie kwestii żadnej taryfy ulgowej, a dzisiaj to może mieć miejsce. Niedoprecyzowanie sprawia, że jeden sąd uzna dany stan za stan pod wpływem, inny - za stan po spożyciu, a trzeci w ogóle nie podejmie dalszych działań. To powoduje, że w całej Polsce możemy mieć różnego rodzaju orzeczenia, co oczywiście na końcu odbija się na osobami, które przed sądem stanęły, bo jedna osoba będzie miała taki zarzut i taki wyrok, a druga inny. Nie jest też tak, że tego problemu nie ma. W dobie, kiedy mamy swobodny przepływ pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej, kiedy możemy swobodnie podróżować, wiele osób wyjeżdża chociażby do Holandii czy do Czech, gdzie przebywa czy to w celach zarobkowych, czy to w celach rekreacyjnych, i czasem się zdarzy tak, że dana osoba skorzysta z tego, chociażby w Holandii, że może pójść do caffeeshopu i zapalić marihuanę, oczywiście, na miejscu, a po kilku dniach, wracając z tej Holandii, może zostać zatrzymana przez funkcjonariusza Policji i przy badaniu może się okazać, że wynik testu wychodzi pozytywny. To wynika z tego, że te środki nie wpływają na stan psychofizyczny, nie wpływają na świadomość tej osoby, ale w organizmie są, zalegają w nim dosyć długo. To oczywiście też jest uzależnione od organizmu i od tego, ile i przez jaki okres ktoś spożywał te środki. Ale to nie oznacza, że te osoby są pod wpływem, a więc że ich stan psychofizyczny i ich świadomość są naruszone i stanowią one zagrożenie. Nasze wnioski wynikają nie tylko i wyłącznie - to się zaraz pewnie może spotkać z reakcją w dyskusji - z jakichś przekonań ideologicznych, ale po prostu z praktyki i z badań, z badań, które są prowadzone chociażby w Stanach Zjednoczonych, gdzie stwierdzono, że do pewnego momentu mamy tylko stan wskazujący, że ktoś kiedyś coś zażywał, ale to nie oznacza, że to ma jakikolwiek wpływ na jego świadomość i stan psychofizyczny. W przypadku spożywania alkoholu w razie kontroli dokonywanej przez policję mamy jasno doprecyzowaną sytuację, mamy granice. Jest to zarówno wygodne dla policji, jak i dla wymiaru sprawiedliwości. Jest to przejrzyste, nie powoduje niepotrzebnych dalszych działań przed sądem, bo nie ma co tutaj badać, stwierdzać. Jeżeli mamy wynik badania, to mamy sytuację zero-jedynkową. To doprecyzowanie w przypadku alkoholu funkcjonuje. Uważamy, że to doprecyzowanie w przypadku środków odurzających również powinno mieć miejsce. Ta regulacja jest nie tylko... Przed tą debatą już można było odczytywać chociażby komentarze w Internecie, gdzie pojawiały się analizy tej propozycji, że to tak naprawdę dotyczy tylko tych, którzy zażywają środki odurzające w celach rekreacyjnych, że ćpuny będą siadały za kierownicę, będą wiedziały, do jakiego momentu można legalnie jeździć. Otóż, szanowni państwo, możemy mówić o tym problemie, a to jest problem, w taki sposób, ale też możemy go rozpatrywać merytorycznie, bez żadnych ideologicznych uwarunkowań, bez jakiejś złośliwości. Ten projekt, poza oczywiście użytkownikami rekreacyjnymi - tak samo jak w przypadku alkoholu większość użytkowników jest użytkownikami rekreacyjnymi - obejmuje też takie sytuacje, że osoby zażywają leki zawierające w sobie THC, co jest oczywiście dozwolone w niektórych krajach europejskich. To powoduje, że może się okazać, że taka osoba, która przyjeżdża do nas z innego kraju europejskiego, gdzie jest poddana kuracji z użyciem środków, które zawierają THC, po zatrzymaniu przez policję, po przeprowadzeniu badania, jest, że tak powiem, pod wpływem. Dzisiaj brak tego doprecyzowania działa na szkodę osób, które odbywają leczenie przy korzystaniu z THC. To jest rzecz, która ma miejsce na całym świecie. To nie jest żadne novum. Kolejna rzecz, która przemawia za tym, że jednak problem realnie występuje, jest opinia Krajowej Rady Sądownictwa. Bardzo się z tej opinii cieszę, ona pokazuje, że nikt inny nie zauważa tego problemu, tylko sądy, które muszą to stosować mimo braku tego doprecyzowania, dla których faktycznie to jest problem, bo w opinii jednoznacznie się stwierdza, że konieczna jest próba doprecyzowania tych niejasnych pojęć, zawartych dzisiaj w polskim ustawodawstwie. Oczywiście są mankamenty w tej ustawie związane z pewnymi brakami legislacyjnymi. Ale wtrącając i to, co mój przedmówca w poprzednim punkcie mówił o zwiększeniu środków na opinie prawne, na Biuro Analiz Sejmowych, powiem, że wczoraj jako klub odbyliśmy spotkanie z marszałkiem Sikorskim i też podnosiliśmy tę kwestię, że bardzo często spotykamy się z takimi trudnościami na etapie tworzenia pewnych propozycji ustaw, regulacji, zmian czy poprawek, bo nie zawsze na rynku można znaleźć - że tak powiem - komercyjnie prawnika legislatora, który zajmuje się takimi konkretnymi dziedzinami. Dzisiaj bardzo trudno przedstawić Wysokiej Izbie idealny projekt. Wynika to, jak powiedziałem, z różnych okoliczności niezależnych od nas. I zwracaliśmy się wczoraj do pana marszałka z prośbą, aby uzbroić Sejm i posłów w większą obsługę prawną właśnie na tym pierwszym etapie, żeby unikać takich sytuacji, w których składany jest projekt ustawy obciążony oczywiście pewnymi brakami, co wynika później z opinii Biura Analiz Sejmowych, ale my możemy się do tego odnieść dopiero w momencie, kiedy składamy taki projekt. Wcześniej jako klub poselski nie możemy się do tego odnieść, ponieważ Biuro Analiz Sejmowych odmawia nam stworzenia takiej opinii i analizy proponowanej zmiany. To oczywiście usprawniłoby naszą debatę. Na pewno w kolejnych wystąpieniach nie spotkałbym się z krytyką właśnie tych wszystkich mankamentów i niedociągnięć w tej ustawie. A niestety tak to wygląda. Zdaję sobie oczywiście sprawę, że Biuro Analiz Sejmowych może odpowiadać nam w ten sposób, ale później w pracy w komisji już jesteśmy na takim etapie, że możemy to zmieniać, więc kierując się oczywiście tą zasadą, która poniekąd jest korzystna dla wnioskodawców, bo tutaj wskazuje się, że to właśnie w komisji dochodzi do tej merytorycznej pracy, do zgłoszenia tych poprawek, do zaproponowania tych zmian, jeśli się uda coś z tego zrobić, to dalej procedujemy, a jeśli nie, to na etapie komisji możemy z tego zrezygnować. Niejednokrotnie byłem świadkiem - mimo że nie jestem doświadczonym parlamentarzystą i jest to moja pierwsza kadencja, a więc dotyczy to tego, co mogłem zaobserwować podczas posiedzeń komisji - że projekty, które trafiały do komisji, do prac, miały inny wygląd, niż wtedy, kiedy się to kończyło. Były wtedy całkowicie innymi projektami. Tak więc można nad tym popracować, można to, jeśli chodzi o te wszystkie mankamenty techniczne, typowo legislacyjne, usprawnić. Problem jest, a mam nadzieję, że w tej dyskusji nie zostanie on przykryty, przesłonięty właśnie przez taką niezgodę spowodowaną pewną ideologią czy podejściem do tego tematu, ale że właśnie zobaczymy ten problem. Nie mówię, że ten projekt jest idealny, co z jednej strony wynika z opinii, które zostały o nim przygotowane i które widnieją na stronie internetowej, na której mogliśmy się z nimi zapoznać, ale z drugiej strony mamy opinię prokuratora generalnego, który tylko odnosi się do tych spraw czysto technicznych, a do merytoryki ani realnie do tego problemu społecznego kompletnie się nie odnosi. To oczywiście budzi pewne wątpliwości, ale takie jest prawo prokuratora generalnego. Krajowa Rada Sądownictwa zwróciła na to uwagę, widzi, że jest potrzeba zajęcia się tą sprawą. Oczywiście będę się już odnosił do tego w tej drugiej części, bo pewnie będą jakieś pytania. Mam nadzieję, że w trakcie tej dyskusji będziemy rozmawiali przede wszystkim o tym problemie, bo ta ustawa ma też pokazać, że brak tego doprecyzowania jest szkodliwy, bo traktuje osoby wybiórczo, uznaniowo poprzez indywidualne podejście sądu. Może z jednej strony być to korzystne dla osoby, która jest przed sądem, ale z drugiej strony może to powodować zamieszanie. Mało tego, dla funkcjonariuszy i dla wymiaru sprawiedliwości doprecyzowanie tej kwestii, analogicznie jak w przypadku spożycia alkoholu, może po prostu usprawnić i przyspieszyć postępowanie. Jak mówię, to nie jest projekt, który ma pozwolić na jeżdżenie pod wpływem czegoś, ale jest to projekt, który przede wszystkim ma dać wymiarowi sprawiedliwości realne narzędzia do walki z osobami, które jeżdżą pod wpływem jakichś środków, ale również ma pokazać użytkownikom, w którym momencie mogą wsiadać do samochodu, a w którym nie. Dzisiaj osoba, która wypije wieczorem dwa, trzy piwa, rano może wstać i sprawdzić alkomatem, czy może jechać, czy nie. W przypadku środków odurzających, konopi indyjskich, jest to oczywiście utrudnione, bo te testy nie zawsze są tak precyzyjne, ale jednak dajemy pewną regulację, która tę sprawę by unormowała. Liczę, że ta dyskusja będzie właśnie skupiona wokół tego problemu. Mam świadomość tych braków legislacyjnych, tych błędów technicznych, ale jeszcze raz proszę o dyskusję wokół tego problemu. Dziękuję.