Mówca: Elżbieta Rafalska
Data: 2014-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie poselskich projektów ustaw zawartych w drukach nr 2616 i 2617. Jeden z nich to projekt ustawy o zmianie ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, drugi (druk nr 2616) zawiera zmianę ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i innych ustaw. Oba te projekty odnoszą się do tej samej kwestii związanej z utratą osobowości prawnej przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, która to utrata miałaby nastąpić z dniem 1 stycznia 2015 r. Druk nr 2017 odnosi się do ustawy o finansach publicznych i do dalej idącego rozwiązania gwarantującego utrzymanie aktualnego stanu, natomiast druk nr 2616 wydłuża obowiązywanie dotychczasowego stanu prawnego o kolejne 5 lat, to znaczy z dniem 1 stycznia 2020 r. PFRON straciłby osobowość prawną, chyba że przed tą datą doszłoby do całkowitego odstąpienia od tego zamiaru. Uchwalona w 2009 r. ustawa o finansach publicznych zakładała utratę osobowości prawnej przez PFRON, ale nie tylko PFRON, także inne fundusze celowe, już z dniem 1 stycznia 2012 r. W drodze wyjątku, też z inicjatywy posłów, którzy pracowali w Komisji Polityki Społecznej i Komisji Finansów Publicznych, dla PFRON przesunięto ten termin na 1 stycznia 2015 r., a te dodatkowe trzy lata miały umożliwić zsynchronizowanie planowanych zmian z planowaną w 2014 r. zmianą przepisów unijnych, która miała dotyczyć pomocy publicznej dla przedsiębiorców. Również argument za przedłużeniem tego terminu stanowił wtedy brak możliwości sprawnego przekształcenia PFRON w tak krótkim czasie czy przejęcia jego obowiązków przez pełnomocnika rządu do spraw osób niepełnosprawnych oraz przejęcia pracowników oddziałów przez samorządy województw. Dodatkowo realizacja przepisów ustawy o finansach publicznych nie byłaby możliwa, ponieważ oddziały nie realizowały zadań własnych, a jedynie czynności, które były zlecane przez Zarząd PFRON, marszałkowie musieliby mieć też czas na przejęcie pracowników, ale bez zadań, majątku, środków na finansowanie ich zatrudnienia. Przytaczam tu argumenty, które wtedy przemówiły za tym, że dla PFRON przesunięto termin pozbawienia go osobowości prawnej. Koszty związane z przekształceniem PFRON szacowano wówczas na około 66 mln zł. Wątpliwości budziła też likwidacja Rady Nadzorczej PFRON, czyli społecznego nadzoru. To były argumenty za wydłużeniem tego terminu do przekształcenia, a z dniem 1 stycznia 2015 r. tak naprawdę Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przestałby być podmiotem praw i obowiązków, być może zagrożone byłoby wypełnianie zadań ustawowych, nie byłby samodzielną jednostką dysponującą i kontrolującą udzielanie pomocy publicznej na zatrudnienie osób niepełnosprawnych. Prawo i Sprawiedliwość od samego początku, tj. podczas prac nad ustawą o finansach publicznych, kwestionowało utratę osobowości prawnej państwowych funduszy celowych. Nasze stanowisko w tej sprawie było konsekwentne i dotyczyło nie tylko Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych, ale też Funduszu Pracy i Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Środki tych funduszy, które zostały z dniem 1 stycznia 2012 r. pozbawione osobowości prawnej, służą np. do zmniejszenia deficytu budżetu państwa, Fundusz Pracy ma nadpłynność i stan konta 6 mld, FGŚP - 4 mld. Takich sytuacji właśnie chcieliśmy uniknąć, tym bardziej że fundusze, o których mówię, w tym również PFRON, realizują ważne cele społeczne, takie jak przeciwdziałanie bezrobociu, wypłata wynagrodzeń z zakładów po postępowaniu upadłościowym czy szeroka gama działań wspierających osoby niepełnosprawne, działań, które realizuje PFRON. Jeszcze parę chwil, panie marszałku. Dobrze, że pierwotne wydłużenie tego terminu o 3 lata, które wtedy nastąpiło, zamienia się dzisiaj w rozwiązanie docelowe, co pozwoli PFRON-owi na zachowanie dotychczasowego stanu prawnego. Projekt z druku nr 2017 proponuje wydłużenie. Nie jest to rozwiązanie ostateczne, ale oddala ten bardzo zbliżający się termin 1 stycznia, kiedy PFRON straciłby osobowość prawną. W związku z tym klub Prawa i Sprawiedliwości, podobnie jak wcześniej, podtrzymuje stanowisko. Jesteśmy za utrzymaniem aktualnego stanu. Jesteśmy za skierowaniem obydwu projektów do dalszych prac w komisji i za takim ich procedowaniem, by z dniem 1 stycznia 2015 r. pozostał obowiązujący aktualnie stan prawny, a więc PFRON zachował osobowość prawną. Dziękuję bardzo.