Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2013-05-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Na początku chciałbym zapytać pana posła wnioskodawcę, czy pamięta, co robił 27 kwietnia 2012 r. o godz. 9.18. Był to piątek, dla ułatwienia odpowiedzi. (Poseł Jan Łopata: Oczywiście był na obradach Sejmu.) Otóż był na obradach Sejmu i głosował za odrzuceniem w pierwszym czytaniu ustawy o opodatkowaniu niektórych instytucji finansowych autorstwa Sojuszu Lewicy Demokratycznej. Chciałbym powiedzieć, że nie robił tego samodzielnie, tylko z całym klubem Ruch Palikota, solidarnie. Wniosek o odrzucenie tego projektu ustawy w pierwszym czytaniu wniósł ten sam przedstawiciel tego samego klubu, a więc Platformy Obywatelskiej. Ale uspakajam pana posła - mimo że wniosek o odrzucenie waszego projektu ustawy w pierwszym czytaniu padł z ust przedstawiciela największego klubu parlamentarnego, to oświadczam, że Klub Poselski SLD nie poprze tego wniosku. Nie będziemy prowadzić odwetowej polityki, bowiem cel jest szczytny. Projekt jest dobry, oczywiście może nie nadzwyczajny, ale od tego są komisje sejmowe, od tego są posłowie, od tego jest Biuro Legislacyjne i cały zespół prawników, którzy mogą nam pomóc w tym, żeby przygotować w miarę doskonały projekt ustawy, który idzie w dobrym kierunku. Od lat prowadzimy w Sejmie dyskusję na temat potrzeby opodatkowania usług finansowych czy też instytucji finansowych, jak to zwał, tak zwał - tutaj może nie jest istotna nazwa tejże ustawy, ale idea, jaka przyświeca uchwaleniu przez Wysoką Izbę stosownego projektu ustawy. Nie jesteśmy prekursorami, nie jesteśmy tymi, którzy po raz pierwszy odkrywają Amerykę i za nami dopiero wszyscy będą rzeczywiście szybko szli. Otóż projekt ustawy, zgodnie z tym, co powiedziałem, zakłada opodatkowanie instytucji finansowych podatkiem od usług finansowych. I tutaj stoimy na stanowisku, że instytucje finansowe powinny podlegać takiemu opodatkowaniu - żeby sprawa była jasna - które poprzez swoją formę skłoni je do korzystnych dla społeczeństwa, dla rynku, dla gospodarki zachowań inwestycyjnych oraz odwiedzie od decyzji wpływających destabilizująco na rynek finansowy i generalnie na całą gospodarkę, bo przecież rynek finansowy nie funkcjonuje w oderwaniu od gospodarki. I z tego względu oraz z jeszcze innych względów opowiadamy się za wprowadzeniem podatku od transakcji finansowych służącego ograniczeniu spekulacyjnych, szczególnie spekulacyjnych, krótkoterminowych transakcji finansowych. Zresztą ten projekt zakłada taką ideę. Spekulacje na rynkach finansowych nie przynoszą żadnych korzyści społecznych, nie są związane z konkretnym miejscem, są bezosobowe. A więc chodzi wyłącznie o realizację najważniejszego celu, jakim jest największy zysk bez względu na koszty społeczne. Spekulacja nie przynosi tutaj żadnej korzyści realnej gospodarce i pozostaje poza społeczną kontrolą. Zamiast prowadzić do równowagi i stabilności w gospodarce, spekulacja faktycznie ma tendencje do destabilizacji na rynkach, a w dłuższej perspektywie skutkuje takimi zjawiskami jak bańki finansowe prowadzące do kryzysów gospodarczych, z czym zresztą mamy do czynienia. Poziom krótkoterminowych, i to jest istotna informacja, spekulacyjnych transakcji finansowych wzrósł drastycznie w ciągu ostatnich 20 lat nieproporcjonalnie do wzrostu rynku usług i towarów. Nawet z tej statystyki wynika, że te transakcje są transakcjami spekulacyjnymi. Na przykład w 1990 r. stanowiły one 15-krotność światowego PKB, a już w 2007 r. - 70-krotność, mimo że nic nadzwyczajnego w gospodarce w tym okresie się nie wydarzyło. Inwestorzy w tej sytuacji przestają być zainteresowani inwestycjami w realną gospodarkę. Przecież stosując różne techniki operacyjne, krótkoterminowe inwestycje finansowe mogą przynieść zwroty na poziomie 20-30%, co miało miejsce. A więc znajdźcie państwo taką inwestycję w realną gospodarkę, która dałaby rocznie kilkudziesięcioprocentowy wzrost poniesionych nakładów. Takich przykładów pewnie nikt z nas by nie mógł znaleźć, a jeżeli pojawiają się w realnej gospodarce, to są to pojedyncze, nadzwyczajne przypadki. A więc niezbędne jest ustanowienie podatku od transakcji finansowych, nie mówiąc już o prekursorze tejże idei, ekonomiście amerykańskim Jamesie Tobinie, który dostał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii. (Dzwonek) Co prawda tam została zastosowana nieco inna konstrukcja, niemniej jednak po upływie 40 lat, przymierzając się do realnej gospodarki, do realnej sytuacji, do potrzeby uporządkowania tego rynku, można te nauki przecież przetransponować w odpowiednich proporcjach, w odpowiedni sposób na naszą, polską, gospodarkę. Reasumując, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej jest za dalszym procedowaniem nad tą ustawą i przekazaniem jej projektu do Komisji Finansów Publicznych. Dziękuję. (Oklaski)