Mówca: Barbara Bubula
Data: 2013-06-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! ˝Piękne dobra w każdym względzie: / Lasy - gleba wyśmienita - / Dobrą żoną pewnie będzie - / Co za czynsze! - To kobiéta!˝ Tak się zaczyna najsłynniejszy dramat Fredry, którego zakończenie jest zawarte w naszej uchwale. Przypominam te słowa dlatego, że to, co najważniejsze u Fredry, zawarte jest nie tylko w tych poważnych przesłaniach i w tym bardzo głębokim przemyśleniu tego, czym naprawdę jest ludzkie życie, ale również w tym, co dotyczy sprawy obyczaju, co dotyczy soczystości języka, przysłów, żywych, charakterystycznych postaci, bogactwa sytuacji i relacji międzyludzkich. To jest rzeczywiście nasz narodowy skarb, dlatego że to wszystko, to całe bogactwo starego, dobrego życia rodzinnego, różnych sytuacji życiowych, w których się znajdujemy, zostało nam napisane i przekazane wspaniałym językiem i na szczęście jeszcze żyje w świadomości językowej Polaków. Takie cytaty jak: ˝Przyrzekam na kobiety stałość niewzruszoną / Nienawidzić ród męski, nigdy nie być żoną˝ albo przypomniane przez koleżankę z Klubu Platformy Obywatelskiej: ˝Jeśli nie chcesz mojej zguby, / Krrrokodyla daj mi, luby˝ albo ˝Znam dobrze mężczyzn, ten ród krokodyli˝ - te krokodyle były ulubionym, zdaje się, obrazem Aleksandra Fredry - albo te, które dotyczą takich spraw jak: ˝Wolnoć, Tomku, / W swoim domku˝ czy: ˝Osiołkowi w żłoby dano, / W jeden owies, w drugi siano˝. To są rzeczy, które żyją w naszej kulturze i które świadczą o tym, że prawdziwe jest stwierdzenie zawarte w uchwale, które mówi o tym, że Fredro był przede wszystkim osobą kultywującą nasz język i jego wspaniałym odnowicielem. Dlatego w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość chciałabym przede wszystkim podziękować środowiskom artystycznym i środowiskom miłośników twórczości Aleksandra Fredry za tę inicjatywę, ponieważ jest to jeden z przykładów tego, że w naszej świadomości poselskiej zaistniała pewna sprawa właśnie dzięki tej oddolnej inicjatywie, dzięki wnioskowi, jaki wpłynął do Komisji Kultury i Środków Przekazu. Laudacja na cześć Fredry może zawierać bardzo wiele elementów, bardzo wiele wątków, które można by przy tej okazji przytoczyć. Posłużę się tutaj dosłownie kilkoma zdaniami z Polskiego Słownika Bibliograficznego autorstwa wielkiego krytyka i historyka literatury Kazimierza Wyki, który napisał o Fredrze takie oto piękne słowa: ˝Fredro w dziejach literatury polskiej i teatru jest unikatem, a w pewnej mierze jest nim w ogóle w piśmiennictwie powszechnym˝. Dodał też za Boyem: ˝Komedia konserwatywna Fredry bawi się z cudownym artyzmem śmiesznościami lub wadami ludzkimi, czasem je z lekka karci; ale nie walczy o nic, niczego nie wali w gruz, niczemu nie uprząta drogi; przeciwnie, raczej z czułością ogląda się w przeszłość˝. Zdaniem Kazimierza Wyki: ˝Jest więc Fredro raczej poetą bliskich mu typów ludzkich i form życia codziennego, aniżeli ich analitykiem scenicznym, ale poetą, który swój kult wyraża lekkością zarysu scenicznego, wdziękiem słownego wyrazu oraz pobłażliwym humorem w kreśleniu przywar i śmiesznostek˝. Ten właśnie krytyk i historyk literatury powiedział, że tylko w ˝Panu Tadeuszu˝ znajdujemy podobny blask humoru i poezji. Na koniec jeszcze chciałabym powiedzieć, że Fredro zaskakuje nas ciągle i ciągle z jego bogatej twórczości docierają do nas nowe sygnały, nowe fragmenty i nowe myśli. Znalazłam to choćby w tym, co dzisiaj inscenizowano, recytowano. To, o czym mówimy dzisiaj, co jest bardzo ważne również dla pracy Sejmu Rzeczypospolitej, to jest praca związana z tym, aby kultywować słowo, kultywować język. Dzisiaj właśnie w recytowanych przez aktorów ˝Wiwatach˝ usłyszeliśmy te najważniejsze słowa: ˝Każdy teraz kocha pracę, / Pracę słowa, pracę ziemi, / Ostatnich naszych klejnotów; / Bo duch Polski zginie z niemi, /A wróg zawsze niszczyć gotów˝. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)