Mówca: Stanisław Żmijan
Data: 2012-11-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu sejmowej Komisji Infrastruktury przedkładam sprawozdanie z prac komisji nad przyjętym przez Radę Ministrów dokumentem pod nazwą ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego. Działania realizowane w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w 2011 r. oraz rekomendacje na rok 2012˝, a także stanowisko w tej sprawie przyjęte przez komisję na posiedzeniu w dniu 12 września 2012 r. Dokument rządowy zawarty jest w druku nr 616, natomiast stanowisko komisji w druku nr 699. Panie i Panowie Posłowie! Transport szeroko rozumiany, jako celowe przemieszczanie towarów i osób, stanowi warunek konieczny funkcjonowania społeczeństwa. Transport determinuje rozwój gospodarczy, cywilizacyjny, ale też jest jedną z przyczyn strat społecznych, gospodarczych i ekologicznych, którym społeczeństwo musi przeciwdziałać. Według danych Banku Światowego łączna liczba śmiertelnych ofiar w transporcie przekroczyła już 1300 tys. rocznie i ciągle rośnie. Codziennie w systemie transportowym świata ginie 3 tys. osób, z tego 95% na drogach. W Europie mimo znaczących postępów w działaniach prewencyjnych wypadki w transporcie, głównie drogowym, przynoszą straty w wysokości 200 mld euro. Polska w następstwie wypadków traci rocznie ponad 30 mld zł, co stanowi znacznie ponad 2% PKB. Wypadki w transporcie powodują również ogromne straty moralne społeczeństwa. Skutki wypadków wpływają na jakość życia ofiar i ich rodzin. Ok. 20% rannych w wypadkach drogowych pozostaje inwalidami na całe życie. Ból i cierpienie ofiar i ich najbliższych powodują, że zwykłe, codzienne życie w następstwie wypadków zmienia się niejednokrotnie w koszmar. Reasumując, wypadki drogowe są wielkim obciążeniem dla budżetu państwa i tragedią jego obywateli. Jednakże nie są nieuniknione i nie powinny być traktowane jako nieuchronny wynik rozwoju motoryzacji, lecz jako skutek braku odpowiednich działań prewencyjnych. Świadczy o tym stan bezpieczeństwa na drogach wielu krajów, gdzie wskaźniki motoryzacji są zdecydowanie wyższe niż w naszym kraju, natomiast wskaźniki odzwierciedlające stan bezpieczeństwa są zdecydowanie lepsze. Zatem problematyce bezpieczeństwa na drogach musimy nadawać odpowiednią rangę. Wysoki Sejmie! Systemowe działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach w ostatnich latach przynosiły oczekiwane rezultaty. Wskaźniki w tym zakresie ulegały znaczącej poprawie każdego roku. Przypomnę: od 7901 osób zabitych w 1991 r. liczba ofiar zmalała do 4572 osób zabitych w 2009 r., a w 2010 r. zeszliśmy poniżej 4000. Niestety w 2011 r. nieznacznie wzrosła liczba wypadków - o 3,2%, liczba zabitych wzrosła o 7,2%, rannych - o 1,1%, mniej było natomiast kolizji - o ponad 11%. Niezmienne pozostają przyczyny wypadków spowodowanych przez kierujących pojazdami. Wypadki spowodowane przez kierujących pojazdami to jest ponad 80% wszystkich wypadków. Te przyczyny to nadmierna prędkość - blisko 30% wypadków, nieprzestrzeganie pierwszeństwa przejazdu - 27%, nieprawidłowe zachowanie wobec pieszych - 14%. Niestety utrzymuje się na wysokim poziomie liczba prowadzących pojazdy pod wpływem alkoholu i innych środków odurzających. Szczegółowo o przyczynach mówił pan minister Jarmuziewicz. Wysoka Izbo! W pierwszej kolejności powinniśmy sobie uświadomić, że za stan bezpieczeństwa ruchu drogowego odpowiada całe społeczeństwo, czyli my wszyscy, będący użytkownikami dróg jako piesi, rowerzyści, zmotoryzowani. Tą świadomością powinniśmy być inspirowani, po pierwsze, do odpowiedniego zachowania jako użytkownicy dróg, po drugie, do działania na rzecz dalszej poprawy bezpieczeństwa na drogach. Szczególna odpowiedzialność spoczywa na elitach politycznych, także na Wysokiej Izbie w zakresie stanowionego prawa i wielkości środków finansowych przeznaczanych na ten cel. Wysoki Sejmie! Ocena systemu bezpieczeństwa ruchu drogowego w Polsce wskazuje, że funkcjonuje on coraz lepiej, a działania w tym zakresie przynoszą oczekiwane rezultaty. Godne podkreślenia są działania Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego i rad wojewódzkich oraz realizacja ˝Krajowego programu bezpieczeństwa ruchu drogowego˝. Działania w zakresie kontroli i nadzoru nad ruchem drogowym, w tym pozytywne działania Policji i Inspekcji Transportu Drogowego, rozwój infrastruktury drogowej poprzez realizację dwóch wielkich programów: ˝Programu budowy dróg krajowych na lata 2008-2012˝, w szczególności budowy autostrad i dróg szybkiego ruchu, i ˝Narodowego programu budowy dróg lokalnych˝, zasadniczo poprawiają standardy bezpieczeństwa na polskich drogach. Budowa obwodnic i ograniczenie ruchu tranzytowego w miejscowościach, ochrona rowerzystów i pieszych, tzw. niechronionych uczestników ruchu drogowego, poprzez budowę ciągów pieszych i ścieżek dla rowerów, wyciszanie ruchu w miastach, w szczególności przy szkołach i innych obiektach użyteczności publicznej, rozwój ratownictwa medycznego, a także działania w zakresie edukacji, praca z dziećmi i młodzieżą w szkołach, również, a może w zasadniczej mierze, w szkołach nauki jazdy i ośrodkach szkolenia kierowców, świadczą o politycznej woli dalszego konsekwentnego wdrażania programu bezpieczeństwa na naszych drogach i o adekwatnym, co jest bardzo ważne, poziomie finansowania. Z całą mocą pragnę podkreślić zaangażowanie mediów na rzecz poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego, tych elektronicznych i tych papierowych. W szczególności kieruję słowa podziękowania i uznania pod adresem licznych organizacji społecznych za zaangażowanie właśnie w tym obszarze. Mimo że jest nam jeszcze daleko do osiągnięcia wskaźników, że jesteśmy jeszcze daleko od wizji zero, czyli zero ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych, chcę z całą mocą powiedzieć, że jeśli chodzi o zaangażowanie, powszechność uczestnictwa nas wszystkich w programie poprawy bezpieczeństwa na polskich drogach, w tej mierze idziemy w dobrym kierunku. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu sejmowej Komisji Infrastruktury wnoszę o przyjęcie raportu pt. ˝Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego. Działania realizowane w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego w 2011 roku oraz rekomendacje na rok 2012˝. A wszystkim uczestnikom ruchu drogowego, w szczególności zmotoryzowanym, życzę, aby zawsze bezpiecznie i na czas osiągali cele swoich podróży. Dziękuję bardzo. (Oklaski)