Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2018-02-27 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przedstawiam sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo wodne. Projekt, złożony do laski marszałkowskiej w dniu 5 lutego, a skierowany do pierwszego czytania 7 lutego, jest zawarty w druku nr 2250, a sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa - w druku nr 2276. Wysoka Izbo! Uchwalone w dniu 20 lipca 2017 r. Prawo wodne implementowało 8 dyrektyw, wprowadziło zmiany do 45 obowiązujących ustaw. Treść tych nowych przepisów zawarta w 13 działach w 574 artykułach na 444 stronach druku dotyczy bardzo wielu podmiotów, reguluje bardzo szerokie spektrum spraw, a samych przepisów przejściowych jest tam ok. 50. Jeden z tych przepisów przejściowych, przepis art. 545 ust. 1, stanowi, że do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo wodne dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanych na podstawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska i o ocenach oddziaływania na środowisko oraz decyzji, przed wydaniem których przeprowadza się ponowną ocenę oddziaływania na środowisko, stosuje się przepisy nowe. W tychże nowych przepisach Prawa wodnego wiele postępowań i procedur jest znacznie bardziej przyjaznych i prostszych, w tym m.in. wprowadzone jako nowa procedura oceny wodnoprawne. Jednak w omawianej dziedzinie rodzą się pewne wątpliwości interpretacyjne. Projekt zmian zapisu art. 545 ust. 1 zakłada zatem, żeby do postępowań w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawach ponownej oceny oddziaływania na środowisko, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r., wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowego Prawa wodnego stosowane były przepisy dotychczasowe. Wyjątkiem od tej reguły jest ust. 1a projektu, który nakazuje stosowanie art. 64 ust. 2 pkt 3, art. 74 ust. 1 pkt 5, art. 77 ust. 2 pkt 3, art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 3 oraz art. 90 ust. 1b ustawy z dnia 3 października 2008 r. Postępowania, do których odnosi się ten właśnie art. 545 ust. 1, dotyczą, po pierwsze, decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i decyzji o wznowieniu robót budowlanych, wydawanych na podstawie ustawy Prawo budowlane. I do tego odnosi się przepis art. 72 ust. 1 pkt 1. Jeśli chodzi o kolejne ustawy, których to procedur dotyczą przepisy, do których odnosi się omawiany projekt, to są decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowych, które są wydawane na podstawie specustawy drogowej. I o nich mówi pkt 10 tego przepisu. Kolejne to decyzje o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie lotniska użytku publicznego. To jest pkt 14 tego przepisu. I ostatnie to decyzje o pozwoleniu na realizację inwestycji w rozumieniu przepisów specustawy powodziowej. To jest art. 72 ust. 1 pkt 18. Wracając do projektu, pkt 1b stanowi, że do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz do decyzji, przed wydaniem której jest przeprowadzana ponowna ocena oddziaływania na środowisko, nie stosuje się art. 428 ustawy Prawo wodne. Kolejna zmiana ujęta w punktach, w nowo dodawanych pkt 3a-3d, dotyczy spraw wszczętych i niezakończonych dotyczących administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy Prawo ochrony środowiska. To są kary za niedotrzymywanie warunków udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, tzn. ilości pobieranej wody oraz ilości i jakości odprowadzanych ścieków. Ustawa Prawo ochrony środowiska była zmieniana art. 493 nowego Prawa wodnego i ustawa Prawo ochrony środowiska operuje pojęciem administracyjnych kar pieniężnych. Te przepisy zostały w całości przeniesione do nowego Prawa wodnego i one, te przepisy, odpowiednie przepisy zamieszczone w nowym Prawie wodnym operują pojęciem ˝opłat podwyższonych˝. A zatem postępowanie wszczęte na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska nie może być kontynuowane i zakończone. Ponadto przepis Prawa ochrony środowiska pozwala na rzecz korzystną dla przedsiębiorcy, mianowicie odroczenie kar, o których mowa w art. 298 ust. 1 pkt 2 i 3, a także zaliczenie na poczet tych kar inwestycji, wartości inwestycji, które przedsiębiorca zaczął realizować, żeby mógł sprostać wymogom ustawy i nie płacić dalszych kar. Procedowane w projekcie przepisy pozwolą po ich uchwaleniu, po pierwsze, na uniknięcie strat dla budżetu państwa z powodu niepobranych kar, a po drugie, na postępowanie przyjazne przedsiębiorcom, bo oni będą mogli zaliczyć te wartości dokonanych inwestycji na poczet kar, które mają naliczone. Należy dodać, że postępowania w opisanym zakresie są wszczynane dopiero wówczas, kiedy spływają wyniki pomiarów za cały okres poddany ocenie, albo w wyniku przeprowadzonych kontroli. A zatem mamy do czynienia z taką sytuacją, że wojewódzki inspektor ochrony środowiska chce przeprowadzić postępowanie, ale nie ma do niego ustawowych narzędzi, bo w nowych przepisach nie ma tego narzędzia w postaci pojęcia ˝administracyjnej kary pieniężnej˝. I to jest podstawowa racja, dla której te przepisy chcemy dodać. Wracając do omawianej sytuacji przedsiębiorców, procedowane zmiany pozwolą także tym przedsiębiorcom, którzy realizują inwestycje środowiskowe: przebudowy, rozbudowy, modernizacji i budowy, na zaliczenie kosztów tychże inwestycji na poczet należnych kar, stosownie do składanych przez nich wniosków. Zgodnie z przepisami mają oni na to 5 lat, więc ostateczną decyzję można podjąć dopiero po upływie tego terminu. Z tego też względu przepis art. 2 zgodnie z zapisem zawartym w sprawozdaniu komisji przewiduje wejście w życie przepisów art. 1 pkt 2 lit. b i c z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r. Wysoka Izbo! Przepisy o charakterze przejściowym z art. 1 pkt 2 lit. b i c powinny wejść w życie, jak mówiłam, z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia w celu skutecznego wypełnienia tych luk prawnych oraz usterek redakcyjnych w tym obszarze regulacji. Dotychczasowa praktyka wykazała, że art. 545 w obecnym brzmieniu stanowi przepis, na mocy którego bardzo szeroki katalog spraw może być przekazany do prezesa Wód Polskich jako organu II instancji bez wystarczających podstaw. Z drugiej strony ważny interes państwa przejawia się również w ochronie praw podmiotów, które na mocy przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy działały zgodnie z literą prawa, mają odnośnie do terminowego zakończenia i rozpatrzenia spraw swoje uzasadnione oczekiwania. I z tego względu są zmiany. Jest jeszcze jedna zmiana jako pierwsza w tym projekcie w sprawozdaniu komisji. Jej celem jest usunięcie obowiązku dołączania do wniosku o wyrażenie zgody na rozporządzanie przez Wody Polskie nieruchomościami niebędącymi gruntami pokrytymi wodami opinii rzeczoznawcy majątkowego. Przepis art. 264 ust. 4 nakłada na Wody Polskie obowiązek występowania do właściwego ministra i należy się w tej procedurze posłużyć po prostu efektem szacowania, wartością nieruchomości wynikającą z oszacowania przez rzeczoznawcę majątkowego, żeby uniknąć tych kosztów nieuzasadnionych. Stąd jest przepis tej zmiany pierwszej. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie omawianych, przedstawionych tutaj przeze mnie zmian. Dziękuję bardzo.