PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Bronisław Foltyn
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To wystąpienie nie będzie takie, jakiego państwo się spodziewacie. Wszyscy ładnie mówicie o tych wspaniałych dokonaniach. Dokonań rzeczywiście było sporo: ˝Człowiek z marmuru˝, ˝Katyń˝ i wiele innych dobrych filmów, a przede wszystkim Oscar za całokształt. Uważam jednak, że całokształt nie był taki, jak sobie byśmy wyobrażali. Ta pierwsza, powiedzmy, dekada twórczości Wajdy to jest jedna wielka kompromitacja i wysługiwanie się komunistom w tamtym czasie. Nawet Adam Michnik krytykował w wypowiedziach ten pierwszy okres twórczości Wajdy i mówił, że to jest utrwalanie stalinowskiej wizji Polski. Tych pierwszych filmów było naprawdę sporo, a do tego było fałszowanie polskiej historii, np. słynny film ˝Lotna˝, w którym mamy słynną szarżę polskiej kawalerii na czołgi. Przecież to jest fragment żywcem wyjęty z niemieckich hitlerowskich kronik filmowych i utrwalenie czegoś, w przypadku czego historycznie nie zostało udowodnione, że to w ogóle funkcjonowało. Wajda w tej pierwszej dekadzie naprawdę w tym się lubował. W ˝Popiołach˝ znowu mamy szkalowanie polskiej historii i tradycji narodowej. Kolejny film, który się w to wpisuje, to ˝Krajobraz po bitwie˝. Tam są alkoholicy, polscy żołnierze alkoholicy itd., szabrowanie w kościołach itd. Proszę sobie obejrzeć i przypomnieć ten film. ˝Krajobraz po bitwie˝ to film antypolski, szkalujący naród i oczywiście fałszujący historię. Potem Wajda oczywiście miał lepszy okres, ale docieramy do lat 80. Może posłużę się cytatem, bo on chyba najlepiej wybrzmi. Pani tutaj mówiła o tych wszystkich zachwyconych artystach i aktorach, którzy kreowali role w filmach Wajdy. Aktorka Paulina Młynarska mówiła tak: Zmusił mnie do zagrania nago bardzo odważnej sceny erotycznej z udziałem 18-letniego wówczas Piotra Wawrzyńczaka. Byłam pod wpływem środków odurzających i alkoholu podanych mi przez inne osoby dorosłe pracujące na planie. Dlaczego nikt z dorosłych obecnych na planie nie zareagował wówczas na to, co się stało? Dlaczego nie zatrudniono dublerki do zagrania tej sceny, tylko wykorzystano dziecko? Paulina Młynarska miała wtedy 14 lat. Mówię tutaj o ˝Kronice wypadków miłosnych˝. Mogę się tylko domyślić, że była to jakaś popaprana wizja artystyczna gościa, który był zapewne przekonany, że skoro jest ważny, sławny i wszyscy się do niego modlą, to mu po prostu wolno. Zupełnie nie rozumiem, dlaczego teraz, z okazji 100. rocznicy urodzin Wajdy utrwalamy ten pomnik, utrwalamy tę wizję elit. (Dzwonek) Mamy aferę Epsteina w tym momencie. Gorszego momentu nie mogliście państwo sobie wybrać. (Poseł Urszula Augustyn: Pan przegina.) Elity. To, co się działo, to wstyd. (Poseł Urszula Augustyn: Jest jakaś granica.)
Mówca: Bronisław Foltyn
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Konfederacja będzie głosowała przeciw. (Oklaski)
Mówca: Barbara Okuła
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mówimy dzisiaj o upamiętnieniu szczególnej rocznicy. To 100. rocznica urodzin człowieka, który nie tylko tworzył filmy, ale także tworzył pamięć. Andrzej Wajda nie był jedynie reżyserem. Był świadkiem historii, jej sumieniem i jej tłumaczem. Urodził się w 1926 r. i był synem oficera Wojska Polskiego, który został zamordowany w Katyniu. Już jako młody człowiek doświadczył tego, czym są utrata, przemoc i milczenie narzucone przez władzę. To doświadczenie nie złamało go, a wręcz przeciwnie, stało się fundamentem jego twórczości. Wajda sam mówił: Muszę opowiadać o Polsce, bo jestem Polakiem. I rzeczywiście, całe jego kino było opowieścią o Polsce. Nie tej łatwej i wygodnej, lecz tej prawdziwej, zranionej, poszukującej sensu i godności. Jego dorobek stał się częścią historii światowego kina, a nazwisko Wajda jest rozpoznawalne globalnie. Wielu wybitnych twórców odwołuje się do jego filmów jako do ważnego punktu odniesienia nie tylko artystycznego, ale także moralnego. Cztery nominacje do Oscara oraz przyznana mu w 2000 r. Nagroda Akademii Filmowej za całokształt twórczości potwierdziły jego pozycję jako jednego z najważniejszych reżyserów XX w. To wyróżnienia, które budowały prestiż polskiej kultury na świecie. Są artyści, którzy tworzą dzieła. Są też artyści, którzy tworzą epokę. Andrzej Wajda należał do tych drugich. Jego kino nauczyło nas patrzeć prawdzie w oczy; nauczyło nas, że wolność wymaga odwagi i że pamięć jest naszym obowiązkiem. Upamiętniając 100. rocznicę jego urodzin, oddajemy hołd nie tylko wielkiemu reżyserowi, oddajemy hołd człowiekowi, który pomógł Polsce zrozumieć samą siebie. Dlatego Klub Parlamentarny Centrum z pełnym przekonaniem popiera tę uchwałę, bo pamięć o Andrzeju Wajdzie jest pamięcią o odwadze, o prawdzie i o Polsce. Dziwi mnie, że klub Konfederacja wygłasza takie przemówienia, bo liczyłam na to, że tę uchwałę poprze cały Sejm jednogłośnie. Dziękuję bardzo. (Poseł Bronisław Foltyn: Absolutnie.)
Mówca: Ewa Schädler
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko Klubu Parlamentarnego Polska 2050 w sprawie projektu uchwały dotyczącej upamiętnienia 100. urodzin Andrzeja Wajdy. Klub Polska 2050 poprze tę uchwałę. Projekt uchwały upamiętnia nie tylko wybitnego reżysera filmowego i teatralnego, upamiętnia również artystę, który przez całe życie prowadził dialog z historią, z polską tożsamością, z naszym sumieniem, twórcę, który miał odwagę zadawać pytania, często trudne pytania, o wojnę, o odpowiedzialność, o wolność, o cenę kompromisów. Filmy Andrzeja Wajdy od ˝Kanału˝ i ˝Popiołu i diamentu˝ przez ˝Człowieka z marmuru˝ i ˝Człowieka z żelaza˝ aż po ˝Katyń˝ i ˝Powidoki˝ nie były jedynie dziełami artystycznymi, były częścią polskiej debaty publicznej, były świadectwem epoki. Były także szkołą myślenia o państwie i obywatelskości. Wajda przypominał nam, że historia nie jest martwym zbiorem dat. Jest doświadczeniem, które kształtuje wspólnotę. A sztuka, jeśli jest uczciwa, pomaga tę historię zrozumieć. Andrzej Wajda konsekwentnie bronił autonomii twórców. W słowach wypowiedzianych po premierze ˝Powidoku˝ mówił jasno: Ingerowanie w sztukę nie jest zadaniem władzy. To artyści są od sztuki, nie politycy. To zdanie wybrzmiewa dziś szczególnie mocno. Państwo ma obowiązek wspierać kulturę, tworzyć dla niej stabilne warunki, dbać o instytucje i edukację artystyczną. Nie ma jednak prawa narzucać artystom tematów, ocen ani interpretacji. Dziedzictwo Wajdy to także lekcja odpowiedzialności władzy wobec wolności twórczej. Warto pamiętać, że był on nie tylko twórcą, ale i obywatelem, żołnierzem Armii Krajowej, senatorem I kadencji, inicjatorem powstania Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej w Krakowie, założycielem szkoły filmowej, która wychowała kolejne pokolenia reżyserek i reżyserów, człowiekiem, który łączył artyzm z odpowiedzialnością za wspólnotę. Upamiętnienie 100. rocznicy jego urodzin to nie jest gest symboliczny bez treści. To zobowiązanie do tego, by polska kultura była przestrzenią wartości, dialogu (Dzwonek) i odwagi, byśmy potrafili rozmawiać o naszej historii bez uproszczeń i bez lęku. (Oklaski)
Mówca: Łukasz Ściebiorowski
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypada nam tutaj czas refleksji nad dorobkiem jednego z największych polskich twórców kina, Andrzeja Wajdy. Jego filmy wychodziły naprzeciw oczekiwaniom różnych pokoleń: od walki powstańczej w ˝Kanale˝ przez moralne dylematy w ˝Popiele i diamencie˝ aż po społeczne przełomy w ˝Człowieku z marmuru˝ i ˝Człowieku z żelaza˝, które współtworzyły ducha Solidarności. Wajda tworzył z najwybitniejszymi aktorami i twórcami polskiego kina, a wśród jego stałych współpracowników byli znakomici czy to operatorzy, tacy jak Jerzy Wójcik i Edward Kłosiński, czy to kompozytorzy, tacy jak Wojciech Kilar i Andrzej Korzyński, dzięki czemu jego dzieła trafiały w najgłębsze emocje widzów i definiowały ich obawy i pragnienia, ale też światopogląd. Podejmując taką uchwałę, musimy zastanowić się, czy wspólnie my, ale też różne instytucje, takie jak np. Polski Instytut Sztuki Filmowej, możemy przewidzieć jeszcze inne konkretne działania (Dzwonek), zarówno zachowawcze, jak i edukacyjne, aby sam Andrzej Wajda i pozostał żywy w świadomości młodych pokoleń i aby to uniwersalne dzieło polskiego kina nadal wspierało budowę naszej wspólnej tożsamości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W obliczu wybitnych osiągnięć polskiej kinematografii i dokonań Andrzeja Wajdy stan faktyczny bezwzględnie wymaga od nas, parlamentarzystów, oficjalnego uczczenia największych twórców naszej kultury narodowej na forum Sejmu. Dzięki tej uchwale Sejm odda należyty hołd wybitnemu reżyserowi w 100. rocznicę jego urodzin, doceniając jego tytaniczny wpływ na świadomość historyczną Polaków. Najważniejszą kwestią jest przypomnienie nie tylko oscarowego dorobku, lecz również jego pracy instytucjonalnej. Projekt ma charakter ściśle pamiątkowy, ale dotyczy budowy spójności całego społeczeństwa wokół (Dzwonek) niekwestionowanego autorytetu. W pełni popieram projekt tej uchwały. (Oklaski)
Mówca: Henryk Szopiński
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 100 lat od urodzin Andrzeja Wajdy to nie tylko rocznica wybitnego reżysera, lecz także moment refleksji nad siłą sztuki w kształtowaniu świadomości narodowej. Wajda potrafił mówić o polskiej historii odważnie i uczciwie. Jego filmy pomagały kolejnym pokoleniom zrozumieć trudne doświadczenia XX w. W czasach PRL-u jego twórczość była ważnym głosem sprzeciwu wobec zakłamania systemu. ˝Człowiek z marmuru˝ i ˝Człowiek z żelaza˝ stały się artystycznym świadectwem budzącej się świadomości społecznej i walki o godność ludzi pracy. Otwarcie wspierał ˝Solidarność˝, angażując się po stronie wolności i praw obywatelskich. Jego postawa oraz twórczość wzmacniały w kraju i za granicą poparcie dla dążeń obalenia komunizmu i odzyskania suwerenności. Upamiętniając tę rocznicę oddajemy hołd nie tylko artyście, lecz także człowiekowi odwagi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Włodzimierz Tomaszewski
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Robotnicza i fabrykancka Łódź, która stała się stolicą awangardy sztuki to temat, który opisał w swoich dwóch dziełach z różnych okresów Andrzej Wajda. Pierwszy to oczywiście ˝Ziemia obiecana˝, film powstały w 1975 r., a drugi to ˝Powidoki˝, ostatni film z 2016 r., choć ogólnopolska premiera odbyła się w Łodzi w 2017 r. ˝Powidoki˝ to historia dotycząca Władysława Strzemińskiego, który z Łodzi został wyrzucony przez władze, co ten film opisuje. Ale przeciwnikiem nadania nagrody temu wielkiemu twórcy awangardy, Nagrody Miasta Łodzi, był Wacław Dobrowolski, artysta, malarz, który w 1932 r. kategorycznie się temu sprzeciwiał. Historia jest taka, że w Radomiu, w czasie wojny, Wacław Dobrowolski był nauczycielem rysunku Wajdy. (Dzwonek) Powtarzam tę historię i to powiązanie, ponieważ w tym samym czasie, kiedy była premiera ˝Powidoków˝ w Łodzi w EC1, w wielkim przedsięwzięciu kulturalnym, odbywało się to w miejscu, które było zainicjowane przez reżysera Davida Lyncha. On również został wyrzucony z tego miasta przez obecne władze Łodzi. Tak jak Wajda opisał wyrzucenie z Łodzi Władysława Strzemińskiego w swoim filmie ˝Powidoki˝, tak chciałbym zadać pytanie, już po śmierci Andrzeja Wajdy: Kto nakręci film o wyrzuceniu z Łodzi Davida Lyncha? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Klaudia Jachira
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Marzeniem każdej aktorki i każdego aktora było móc zagrać w filmie znakomitego reżysera Andrzeja Wajdy, moim już niestety niespełnionym. Ale należał on do tych największych, a filmy, które robił zmieniły historię kina. Już od dzieciństwa patrzyłam jak urzeczona na sceny z ˝Ziemi obiecanej˝, gdzie trzech przyjaciół, Żyd, Niemiec i Polak, którzy nie mają nic oprócz marzeń, postanawiają zbudować fabrykę. Podziwiałam Jerzego Radziwiłłowicza i Krystynę Jandę w ˝Człowieku z marmuru˝ i rozumiałam zagrożenia płynące z dyktatury i to, czym jest walka o godność i wolność. W ˝Krajobrazie po bitwie˝ umierałam z boską Stanisławą Celińską i rozumiałam dramat całego pokolenia, patrząc na Daniela Olbrychskiego, żującego chleb w obozie dla dipisów. Wojciech Pszoniak w ˝Dantonie˝ uczył mnie, czym była wielka polityka podczas rewolucji francuskiej, a Zbigniew Cybulski w ˝Popiele i diamencie˝ (Dzwonek) pokazał mi wieczne pęknięcie w duszach Polek i Polaków. Sam Andrzej Wajda uczył swoich studentów, że najtrudniej jest opowiedzieć najprostszą historię. Jemu się to parę razy udało, poprzez aktorów, i za to my oraz cały świat filmowy jesteśmy mu dozgonnie wdzięczni.
Mówca: Jerzy Meysztowicz
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jest mi bardzo przykro, że posłowie Konfederacji leczą swoje kompleksy kosztem Andrzeja Wajdy. To nie nasza wina, że w waszych szeregach nikt taki się nie znajdzie, kto by dorównał w jakikolwiek sposób postaci Andrzeja Wajdy. Trudno. Dobrze się stało, że teraz mamy okazję przyjąć tę uchwałę, dlatego że 6 marca w Krakowie, w centrum Manggha, Fundacja Kyoto-Kraków, założona przez Andrzeja Wajdę i Krystynę Zachwatowicz, będzie wręczać nagrody Andrzeja Wajdy. W tym roku nagrody otrzyma Andrzej Poczobut i Danuta Wałęsowa. Bardzo bym się cieszył, byłbym szczęśliwy, gdybym mógł przekazać pani Krystynie Zachwatowicz tekst uchwały podpisanej przez pana marszałka. Wydaje się, że to jest odpowiedni czas i odpowiednie miejsce, żebyśmy upamiętnili 100. rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie ma wątpliwości co do tego, że Andrzej Wajda był wybitnym reżyserem. Nie mamy co do tego wątpliwości. Natomiast dorobek artystyczny żadnej osoby nie może przesłaniać tych ciemnych kart, jeśli chodzi o funkcjonowanie. Prawda jest taka, że poseł Foltyn przybliżył bardzo wstydliwą i niepokojącą część historii Andrzeja Wajdy. Jednak mimo wszystko, zgodnie z obecnym prawem, za tego typu czyn dotyczący młodej, 14-letniej aktorki byłby w tym momencie oskarżany o sprawstwo pomocnicze w molestowaniu młodej kobiety, dziewczyny. A więc w tym zakresie, panie marszałku, Wysoka Izba wystawi sobie świadectwo, jeśli przyjmie tę uchwałę. Osobiście uważam, że powinniśmy przemilczeć tę uchwałę, nie uchwalać jej, i oczywiście oglądać filmy jak dawniej, ale jednocześnie postać Andrzeja Wajdy jednak odbrązowić.
Mówca: Krzysztof Piątkowski
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Słów kompromitujących panów posłów z Konfederacji nie chciałbym komentować. (Poseł Witold Tumanowicz: Co jest kompromitującego?) Rujnowanie autorytetów, osób z takim dorobkiem, wystawia panom najlepszą opinię. (Poruszenie na sali) (Poseł Witold Tumanowicz: Nie ma świętych krów, naprawdę.) Chciałbym natomiast zwrócić uwagę na to, że w komisji długo rozmawialiśmy i pracowaliśmy nad tym projektem. Ścieraliśmy się i wymienialiśmy poglądy. Część poprawek zgłoszonych przez panie i panów parlamentarzystów z Prawa i Sprawiedliwości przyjąłem w trybie autopoprawki. Część została również przyjęta większością głosów posłów, członków klubu Koalicji Obywatelskiej, więc chciałbym gorąco zaapelować do parlamentarzystów Prawa i Sprawiedliwości. Już wiemy, że Konfederacja nie poprze tego projektu. Nawet nie chcę się smucić z tego powodu, ale chciałbym zaapelować do pozostałych posłów. Nie wypada nie zagłosować za tym projektem, nawet jeśli państwa poprawki nie zostaną przyjęte, bo niektóre nie mogą zostać przyjęte, choćby te, które zmierzały do tego, żeby usunąć z treści nazwisko prezydenta Lecha Wałęsy tylko dlatego, że politycznie jest to postać daleka waszemu środowisku politycznemu. Pogódźcie się państwo z demokracją, z tym, że jednak większość posłów zdecydowała inaczej, i poprzyjcie ten projekt, żeby nie było wstydu po prostu. Niech wstydzi się tylko klub Konfederacji. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Głos z sali: Będzie wstyd.)
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Stajemy dziś wobec uchwały, która nie dotyczy bieżącej polityki, sporów partyjnych ani doraźnych interesów. Dotyczy człowieka, który przez całe swoje życie uczył nas, że sztuka ma prawo być wolna, a artysta ma obowiązek zadawać trudne pytania. Mówimy o Andrzeju Wajdzie - twórcy, który potrafił opowiadać Polskę w sposób odważny, uczciwy i głęboko poruszający. Jego filmy - od ˝Kanału˝ i ˝Popiołu i diamentu˝, przez ˝Człowieka z marmuru˝ i ˝Człowieka z żelaza˝, po ˝Katyń˝ i ˝Powidoki˝ - były nie tylko dziełami artystycznymi. Były lustrem, w którym przeglądało się nasze społeczeństwo. Wajda nie uciekał od tematów trudnych. Nie idealizował historii, nie tworzył pomników z brązu. Pokazywał dramat wyborów, cenę wolności, złożoność ludzkich postaw. Uczył nas, że patriotyzm nie polega na bezkrytycznym zachwycie, lecz na odpowiedzialności za prawdę. Jako poseł niezrzeszony chcę powiedzieć jasno: są postacie, które powinny łączyć, a nie dzielić. Andrzej Wajda jest jedną z nich. Był artystą światowego formatu, laureatem najważniejszych nagród filmowych, ale przede wszystkim był świadkiem i współtwórcą polskiej drogi do wolności. Jego życie - naznaczone tragedią Katynia, doświadczeniem wojny, późniejszym zaangażowaniem w życie publiczne - pokazuje, że kultura i odpowiedzialność obywatelska mogą iść w parze. Ta uchwała nie jest tylko gestem symbolicznym. To sygnał, że polskie państwo potrafi docenić twórców, którzy budowali naszą tożsamość - czasem wbrew władzy, czasem w sporze z rzeczywistością, zawsze w imię wolności. Dlatego z pełnym przekonaniem poprę tę uchwałę. Bo pamięć o wielkich twórcach to nie kwestia ideologii. To kwestia szacunku dla historii, kultury i wolności słowa. Dziękuję.
Mówca: Grzegorz Lorek (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania W 1989 r. Andrzej Wajda z inicjatywy Lecha Wałęsy znalazł się wśród kandydatów do parlamentu rekomendowanych przez Komitet Obywatelski ˝Solidarność˝, którego był członkiem. Wystartował w wyborach parlamentarnych do Senatu z okręgu wyborczego obejmującego województwo suwalskie. W czasie konfliktu w środowisku solidarnościowym i w samym OKP w czerwcu 1990 r. wystąpił z niego wraz z kilkudziesięcioma członkami parlamentu. W 1991 r. wstąpił do parlamentarnego klubu Unii Demokratycznej. W kolejnych latach wielokrotnie publicznie jednak udzielał poparcia konkretnym środowiskom politycznym w trakcie kampanii wyborczych, w szczególności wspierał Unię Wolności, m.in. jako członek komitetu honorowego przed wyborami w 2001 r. W 2010 r. i w 2015 r. poparł Bronisława Komorowskiego jako kandydata na urząd prezydenta RP, a w 2011 r. - Platformę Obywatelską w wyborach krajowych.
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Nie kwestionuję, że Andrzej Wajda był twórcą wybitnym i że jego filmy pozostają ważną częścią historii polskiej kultury. Natomiast nie mogę zgodzić się na formułę, w której Sejm przemawia językiem wyłącznie hagiograficznym, jakbyśmy mieli do czynienia z postacią poza jakąkolwiek oceną obywatelską. Bo Andrzej Wajda nie był tylko artystą. Był także człowiekiem uczestniczącym w sporze o kształt Polski - zabierał głos, stawał po stronach konfliktów, wspierał określone kierunki polityczne i określoną wizję państwa. I to jest jego prawo. Ale naszym obowiązkiem, kiedy Sejm podejmuje uchwałę, jest mówić uczciwie: wielkość artystyczna nie unieważnia odpowiedzialności za wybory publiczne i polityczne gesty. Wajda miał ogromny wpływ na to, jak opowiadamy o historii, także o ˝Solidarności˝, o PRL, o polskiej tożsamości po 1989 r. I właśnie dlatego ocena jego dziedzictwa nie może być jednowymiarowa. Część opinii publicznej widzi w nim symbol pewnej elity III RP - elity, która przez lata pouczała Polaków, co jest ˝nowoczesne˝, a co ˝wstydliwe˝, kto zasługuje na szacunek, a kto powinien zniknąć z debaty. Nie da się udawać, że takich sporów nie było i nie ma. Mamy prawo pytać: komu w praktyce służyły jego wybory i jego autorytet - czy budowaniu wspólnoty, czy raczej utrwalaniu jednego modelu życia publicznego, w którym część Polaków była spychana do roli ˝gorszych˝ i mniej godnych wysłuchania. Mamy prawo mówić, że symboliczny hołd Sejmu powinien być wyważony, a nie napisany tak, jakby państwo miało obowiązek przyjąć jedną, jedynie słuszną interpretację tej biografii. Dlatego apeluję: jeśli Sejm chce upamiętniać rocznicę urodzin Andrzeja Wajdy, róbmy to w sposób godny i uczciwy - oddzielając bezsporny dorobek artystyczny od ocen politycznych. Sejm nie jest od budowania kultu jednostki. Sejm jest od prawdy, od proporcji i od szacunku także dla tych obywateli, którzy mają prawo patrzeć na Wajdę inaczej niż autorzy tej uchwały. Dlaczego uchwałę otwiera cytat Wajdy o nieingerowaniu w sztukę przez władzę? Czy wnioskodawcy uważają, że uchwała nie jest formą symbolicznego wpływania władzy na hierarchię w kulturze? Czy wnioskodawcy mogą wyjaśnić, jak rozumieją spójność tego cytatu z samą ideą uchwały, w której Sejm oddaje hołd i kształtuje pamięć zbiorową? Czy przyjęcie tej uchwały ma być także pośrednim komentarzem odnośnie do współczesnych sporów o politykę kulturalną państwa? Jeśli tak, proszę powiedzieć wprost, do jakich sporów? Czy przyjęcie uchwały pociąga za sobą jakiekolwiek działania organizacyjne, programowe lub finansowe instytucji publicznych? Jeśli tak, to jakie, w jakiej skali i z jakich źródeł? Czy wnioskodawcy przewidują, że uchwała będzie podstawą do finansowania wydarzeń, patronatów lub konkursów i czy jest plan zabezpieczenia przejrzystości takich decyzji?