Mówca: Wojciech Murdzek
Data: 2016-05-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedowany projekt ma na celu wdrożenie dwóch dyrektyw Unii Europejskiej: tzw. klasycznej i sektorowej. Wdrażane dyrektywy mają na celu realizację komunikatu Komisji Europejskiej ˝Europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju, sprzyjającego włączeniu społecznemu˝, gdzie zamówienia publiczne są wskazane jako instrument dla pobudzenia trwałego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu przy zagwarantowaniu efektywnego wykorzystania środków publicznych. Nowelizacja Prawa zamówień publicznych stanowi pierwszy etap przekształcenia systemu zamówień publicznych w silny instrument realizacji polityki gospodarczej i społecznej państwa, o którym mowa w ˝Planie na rzecz odpowiedzialnego rozwoju Polski˝. Nowe przepisy dotyczą pozacenowych kryteriów oceny ofert, kosztu cyklu życia przedmiotu zamówienia jako kryterium oceny ofert, zmniejszenia obowiązków biurokratycznych w postępowaniu, innowacyjności, zwiększenia udziału małych i średnich przedsiębiorstw w rynku zamówień publicznych, stosowania umów o pracę i klauzul społecznych, zamówień in-house. Zgodnie z projektem kryterium ceny będzie mogło mieć wagę wyższą od 60% tylko wtedy, gdy przedmiot zamówienia będzie ustandaryzowany. Wzmocnienie pozacenowych kryteriów oceny ofert powinno przełożyć się na upowszechnienie podejścia opartego o bilans ceny, jakości i kosztów eksploatacji. Będzie dopuszczalne użycie kryterium kwalifikacji i doświadczenia personelu wyznaczonego do realizacji zamówienia lub kryterium procesu produkcji. Zupełnym novum będzie możliwość przyjęcia stałej ceny lub kosztu i, w konsekwencji, oceny ofert wyłącznie w oparciu o kryteria pozacenowe. W projekcie przewidziano możliwość wykorzystania przez zamawiających kosztu cyklu życia przedmiotu zamówienia jako kryterium oceny ofert, czyli nie tylko kosztu nabycia, ale także kosztów użytkowania, remontów, recyklingu itd. Jednym z podstawowych celów projektu jest również redukcja obciążeń biurokratycznych w postępowaniu. Zamawiający będzie mógł najpierw przeprowadzić ocenę ofert, a następnie żądać dokumentów lub oświadczeń tylko od oferenta, którego ofertę oceni najwyżej. Projekt rozszerza możliwość zmiany umowy. Przepisy nowelizacji pozwalają na promocję innowacyjności poprzez zastosowanie kryterium oceny ofert związanego z innowacyjnością, wprowadzając m.in. nowy tryb udzielania zamówień publicznych - partnerstwo innowacyjne. Projekt kładzie nacisk na zwiększenie udziału małych i średnich przedsiębiorstw w rynku zamówień publicznych poprzez bardziej elastyczne dzielenie zamówień na mniejsze, wprowadzenie górnego pułapu przychodu przedsiębiorstwa, jakiego może wymagać zamawiający, zniesienie ograniczeń w udzielaniu zaliczek, wzmocnienie możliwości żądania przez zamawiającego osobistego wykonania kluczowych części zamówienia. Projekt realizuje również cele związane z realizacją polityki społecznej, przede wszystkim wprowadza obowiązek nakładania przez zamawiających wymogu zatrudniania osób na podstawie umowy o pracę, zarówno wykonawców, jak i podwykonawców, wprowadza nowe, rozbudowane klauzule społeczne umożliwiające zamawiającym zastrzeżenie zamówienia dla zakładów pracy chronionej oraz wykonawców, u których co najmniej 30% osób zatrudnionych to osoby defaworyzowane. Kwestią, która niewątpliwie budzi najwięcej kontrowersji, jest kwestia zamówień in-house, tj. zamówień udzielanych przez zamawiających jednostkom podległym i kontrolowanym. Przepisy nowelizacji w tym zakresie oparte są na przepisach dyrektywy, które z kolei stanowią skodyfikowanie dotychczasowego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, nie są jednak prostym przeniesieniem przepisów dyrektyw. W myśl projektu przepisy nie stanowią wyłączenia ze stosowania ustawy, ale zostały ujęte jako przesłanka udzielenia zamówienia z wolnej ręki. Wymusza to zachowanie rygorystycznych warunków jawności, w tym ogłoszenia o zamiarze zawarcia umowy oraz możliwości składania odwołań od wyboru trybu. Podmiot kontrolowany, np. spółka komunalna, aby uzyskać zamówienie bez przetargu, będzie musiała wykonywać 90%, a nie 80%, jak to dopuszcza dyrektywa, działalności na rzecz kontrolującego ją zamawiającego, np. macierzystej gminy. Dodatkowo do projektu wprowadzono poprawki mające na celu ograniczenie ryzyka nadużywania zamówień in-house. Pierwszym z zaproponowanych rozwiązań jest ograniczenie możliwości zlecania wykonania umów zawartych w trybie in-house podwykonawcom. Drugą propozycją jest wskazanie, że umowa zawarta w trybie in-house wygasa z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym w kontrolowanej osobie prawnej będącej stroną umowy udział uzyskał kapitał prywatny, z wyjątkiem określonych przypadków. W trzecim rozwiązaniu (Dzwonek) jest propozycja przesunięcia wejścia w życie przepisów regulujących zamówienia in-house, w tym zmian w ustawie o czystości i porządku w gminach do 1 stycznia 2017 r. Dziękuję bardzo. Jeszcze chciałbym zgłosić w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości jedną poprawkę. W związku z późną porą może złożę ją pisemnie, już nie czytając.