Mówca: Sprawozdawca Adam Gawęda
Data: 2023-02-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Sejm na 72. posiedzeniu w dniu 7 lutego br. zgodnie z regulaminem skierował powyższy projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych w celu jego rozpatrzenia. Projekt ten dotyczy usprawnienia działań dotyczących wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz zwiększenia jej efektywności, a także wprowadzenia rozwiązań, które umożliwiają przymusowe dochodzenie należności związanych z podatkiem VAT rozliczanym w procedurach szczegółowych. W projekcie ustawy zawarte są kwestie związane z usprawnieniem egzekucji ze świadczeń pieniężnych przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wypłacanych przez pracodawcę. Zaproponowano zmianę definicji wynagrodzenia zawartą w art. 1a pkt 17. Zmiana ta polega na ujęciu w definicji wynagrodzenia również świadczeń przysługujących z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wypłacanych przez pracodawcę. Rozwiązanie to wyeliminuje konieczność dokonywania odrębnie zajęć egzekucyjnych wierzytelności ze stosunku pracy oraz ze świadczeń, które są wypłacane zobowiązanemu przez pracodawcę, u którego dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę, oraz zapewni ciągłość egzekucji. W trakcie posiedzenia komisji padało wiele pytań dotyczących różnych kwestii, szczególnie w zakresie wprowadzenia w projekcie ustawy do wyliczenia w art. 3a § 1 określającego warunki stosowania egzekucji administracyjnej obok podatków wskazanych w zgłoszeniu celnym również podatków wskazanych w rozliczeniu zamknięcia. Dokument rozliczenia zamknięcia jest bowiem wymieniony w pkt 7 tego przepisu, a ponadto podatnik wykazuje w nim kwotę podatku na podstawie art. 33 ustawy z marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W trakcie dyskusji omówiono procedury szczególne, o których mowa w rozporządzeniu wykonawczym Rady Unii Europejskiej z roku 2011 ustanawiającym środki wykonawcze do dyrektywy w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, które ułatwiają wykonanie obowiązków w podatku od wartości dodanej od transakcji podmiotów mających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium innego państwa niż państwo konsumpcji, gdzie są obowiązane do zapłaty tego podatku. W trakcie posiedzenia komisji zgłoszono dziewięć poprawek, w tym kilka poprawek stricte przedmiotowych do omawianego projektu ustawy. Pierwsza z poprawek miała na celu określenie projektowanego art. 1 pkt 13 ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w szczególności określała czy dookreślała pouczenia, które powinny dotyczyć skutków działań lub zaniechań zobowiązanego. Pouczenia te znajdują się w trybie wykonawczym, w związku z czym poprawka, którą zaproponowałem, polegała na skreśleniu tiret piątego z tego artykułu. Kolejna poprawka, druga, miała na celu wyeliminowanie wątpliwości w zakresie rozliczania kosztów egzekucyjnych w egzekucji należności celnych. Kolejna, trzecia, poprawka miała na celu zmianę organu odwoławczego od decyzji wydawanej w pierwszej instancji przez naczelnika urzędu celno-skarbowego. W wyniku przyjęcia tej poprawki odwołania od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego będzie rozpatrywał organ podatkowy wyższego stopnia, to jest np. dyrektor izby administracji skarbowej właściwy ze względu na siedzibę naczelnika. Kolejna, czwarta, poprawka miała na celu wprowadzenie czasowego mechanizmu odwrotnego obciążenia podatkiem VAT w zakresie dostawy gazu w systemie gazowym, dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym i świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych dokonanych w obrocie giełdowym. Zarówno do tej poprawki, czwartej, jak i kolejnych dwóch poprawek Biuro Legislacyjne wniosło uwagi co do trybu ich wprowadzenia, uznając, że wykraczają poza propozycję projektowanej ustawy, rządowy projekt. W uzasadnieniu podniosłem kwestie z tym związane, a więc że te mechanizmy obecnie są już stosowane przez wiele państw, które wprowadzanie ich uzasadniają potrzebą wprowadzenia środka prewencyjnego przed ewentualnymi nadużyciami, jak również potrzebą dokonania zmian wynikającą z konieczności pilnej reakcji na zagrożenia bezpieczeństwa energetycznego państwa w związku z obecną bardzo trudną sytuacją rynkową i międzynarodową związaną z drastycznym wzrostem cen przedmiotowych towarów, których efekty zauważamy i które są bezpośrednio związane z wojną na Ukrainie. Kolejna, piąta, poprawka, co do której Biuro Legislacyjne wniosło to samo zastrzeżenie, obejmuje zmianę w ustawie o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego, o Rzeczniku Finansowym i o Funduszu Edukacji Finansowej, która z kolei ma na celu uszczegółowienie przepisów dotyczących dysponowania środkami Funduszu Edukacji Finansowej. Przychody funduszu będą pochodzić czy pochodzą ze środków publicznych, dlatego sposoby finansowania działań z tego funduszu muszą być w pełni transparentne i bardzo przejrzyste. Bardzo ważna poprawka szósta. To poprawka, która odnosi się do bardzo trudnej sytuacji międzynarodowej i bardzo wysokich cen gazu na rynkach światowych. Ceny tego nośnika w ostatnim okresie znacząco wzrastają. Gaz ten jest wykorzystywany przez bardzo istotną, ważną część branży piekarniczej do ogrzewania pieców, w których wytwarza się pieczywo. W związku z powyższym proponujemy wprowadzenie do końca bieżącego roku, tj. 2023, maksymalnej ceny gazu ziemnego dla piekarni, podobnie jak to miało miejsce w przypadku odbiorców wrażliwych, np. podmiotów opieki zdrowotnej, jednostek pomocy społecznej, noclegowni, jednostek organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, jednostek Systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego, szkół i przedszkoli. Tutaj też były podnoszone pewne kwestie, które zostały wyjaśnione na posiedzeniu komisji. W przeciwieństwie do rozwiązań w przypadku innych podmiotów ta pomoc będzie pomocą de minimis z uwagi na to, że mogłoby to obejmować ryzyko naruszenia przepisów prawa europejskiego. Ze względu na ograniczoną skalę tej pomocy proponujemy mechanizmy, które to ryzyko w znaczący sposób ograniczają. Zostały zgłoszone jeszcze trzy poprawki, które w trakcie posiedzenia komisji zostały odrzucone. Komisja przyjęła sześć poprawek, argumentując to rzeczywiście bardzo istotną potrzebą zmian, szczególnie w zakresie wsparcia odbiorców wrażliwych, którzy są dotknięci wysoką ceną gazu. Tak jak powiedziałem, dotyka to branży piekarniczej. W trakcie dyskusji było podejmowanych również wiele kwestii związanych z postępowaniem egzekucyjnym i łączeniem egzekucji w przypadku współmałżonka. Te kwestie również zostały wyjaśnione przez dyrektorów i Ministerstwo Finansów. Ostatecznie komisje w drodze głosowań przyjęły załączony projekt ustawy i wnoszą do Wysokiej Izby o uchwalenie załączonego projektu ustawy. Bardzo dziękuję.