Mówca: Sprawozdawca Michał Jaros
Data: 2015-08-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych chciałbym zaprezentować państwu sprawozdanie komisji o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3790. Ustawa przyjęta na posiedzeniu Sejmu w dniu 10 lipca 2015 r. została przekazana do rozpatrzenia przez Senat, który na posiedzeniu w dniu 4 sierpnia 2015 r. wprowadził do jej tekstu cztery poprawki, które postaram się omówić. W przypadku poprawki 1. uzasadnieniem zmiany jest fakt, iż zakres przedmiotowy rozpatrzonej przez Senat ustawy obejmuje trzy odrębne zagadnienia regulowane w czterech ustawach. Żadnej z nowelizowanych ustaw nie można uznać za wiodącą w stosunku do pozostałych ustaw, w których zmiany miałyby mieć charakter jedynie niezbędnych konsekwencji. Tę poprawkę komisja rekomenduje odrzucić. Poprawka 2. dotyczy zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść podatnika. Senat podjął decyzję o zmianie normatywnego wyrażenia zasady ˝in dubio pro tributario˝, kierując się brzmieniem pytania trzeciego zawartego w postanowieniu prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 czerwca 2015 r. o zarządzeniu ogólnopolskiego referendum. Przepis Ordynacji podatkowej powinien być maksymalnie bliski wskazanemu pytaniu referendalnemu, czy jest pani/pan za wprowadzeniem zasady ogólnej rozstrzygania wątpliwości co do wykładni przepisów prawa podatkowego na korzyść podatnika. Zgodnie z wyjaśnieniem do tego pytania udzielenie odpowiedzi pozytywnej ˝tak˝ oznacza zgodę na bezpośrednie wpisanie do ustawy Ordynacja podatkowa zasady, zgodnie z którą w przypadku istnienia wątpliwości prawnych organ zobowiązany jest wątpliwości te rozstrzygać na korzyść podatnika. Tak więc zasada ˝in dubio pro tributario˝ ma obejmować przypadki, w których brzmienie przepisu dopuszcza różne i równoważne jego wykładnie. Ponadto warto zwrócić uwagę, iż kwestionowany przepis nakazuje rozstrzygać nienadające się usunąć wątpliwości na korzyść podatnika. Poza zakresem przepisu pozostaje więc nakaz uwzględniania wątpliwości na korzyść płatników, inkasentów, następców prawnych i osób trzecich odpowiadających za zaległości podatkowe. Poprawka Senatu zmierza do rozszerzenia zakresu art. 2a Ordynacji podatkowej także na innych niż podatnicy adresatów przepisów prawa podatkowego, gdyż w innym przypadku wskazana grupa podmiotów byłaby pozbawiona ochrony wynikającej z nakazu rozstrzygania wątpliwości na ich korzyść. Tę poprawkę komisja rekomenduje przyjąć. W przypadku poprawki 3. sens zmiany jest tożsamy z uzasadnieniem poprawki 1. i ją również komisja rekomenduje odrzucić. Poprawka 4. usuwa sprzeczność w przepisach i skreśla rozwiązanie, zgodnie z którym podatnik, na żądanie kontrolującego, zobowiązany jest zapewnić dostęp do dokumentacji w miejscu jej przechowywania. Zgodnie z art. 80a ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o swobodzie działalności gospodarczej kontrolę działalności gospodarczej przedsiębiorcy przeprowadza się w miejscu przechowywania dokumentacji jedynie za zgodą kontrolowanego. Jednocześnie, zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu, kontrolowany jest obowiązany do zapewnienia dostępu do dokumentacji w miejscu jej prowadzenia lub przechowywania, jeśli udostępnienie jej w siedzibie może w znacznym stopniu utrudnić wykonywanie przez kontrolowanego działalności gospodarczej. Przepis ten z jednej strony pozwala na przeprowadzenie kontroli w miejscu przechowywania dokumentacji tylko za zgodą przedsiębiorcy, z drugiej strony stanowi o obowiązku zapewnienia dostępu do dokumentacji w miejscu prowadzenia lub przechowywania, jeśli udostępnianie jej w siedzibie może utrudniać prowadzenie działalności przez przedsiębiorcę. W celu usunięcia tej sprzeczności Senat zdecydował się na skreślenie zdania drugiego w przedmiotowym zapisie. Komisja rekomenduje przyjęcie poprawki 4. W związku z tym, ażeby podsumować, powiem, że Komisja Finansów Publicznych proponuje odrzucić poprawki 1. i 3., zaś poprawki 2. i 4. proponuje przyjąć. Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Proszę o przyjęcie sprawozdania Komisji Finansów Publicznych dotyczącego uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3790. Dziękuję bardzo. (Oklaski)