Mówca: Marek Kwitek
Data: 2022-05-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawa i Sprawiedliwości wobec rządowego projektu ustawy o rolnictwie ekologicznym i produkcji ekologicznej. Konieczność uchwalenia nowej ustawy w polskim porządku prawnym wynika przede wszystkim z dwóch istotnych nowelizacji prawa unijnego. Pierwsza z nich dotyczy nowelizacji urzędowych kontroli w rolnictwie ekologicznym, natomiast druga wynika z uchwalenia nowego rozporządzenia w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych. Projekt ustawy w szczegółowy sposób określa kompetencje organu w systemie kontroli i nadzoru nad produkcją ekologiczną oraz zasady funkcjonowania szeregu podmiotów działających w systemie rolnictwa ekologicznego, w tym jednostek certyfikujących, takich jak: IJHARS, PIORiN, Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych czy KOWR. Zawarte w ustawie rozwiązania stwarzają wszystkim podmiotom uczciwe warunki konkurencji rynkowej oraz chronią konsumentów przed niewiarygodnymi i nierzetelnymi podmiotami, które nie stosując zasad produkcji ekologicznej, oferowałyby konsumentom produkty o niewłaściwej jakości handlowej. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Projektowana ustawa wprowadza istotne modyfikacje w stosunku do obowiązującej ustawy o rolnictwie ekologicznym. Nie sposób omówić wszystkich przepisów zawartych w procedowanym projekcie ustawy. Odniosę się tylko do bardzo istotnych, które wprowadzają nowe rozwiązania. Uprawnienia do przeprowadzenia kontroli i certyfikacji produkcji ekologicznej przeniesiono z ministra właściwego do spraw rolnictwa do głównego inspektora IJHARS-u, który będzie miał też w kompetencjach wydawanie wytycznych i wiążących poleceń w celu zapewnienia prawidłowej realizacji wykonywanych zadań przez jednostki certyfikujące. W projekcie ustawy wprowadza się przepisy mające na celu stworzenie jednolitej bazy producentów objętych kontrolą i certyfikacją w rolnictwie ekologicznym, która będzie dostępna na stronie internetowej IJHARS. Przyjęcie informacji o prawidłowo wypełnianych zgłoszeniach działalności w rolnictwie ekologicznym będzie następowało przez wojewódzkiego inspektora IJHARS-u. Jednostki certyfikujące będą miały obowiązek publikacji opłat pobieranych za przeprowadzenie kontroli i certyfikacji w rolnictwie ekologicznym. Projekt ustawy wprowadza także ułatwienia w stosunku do nawozów dopuszczonych w innych państwach Unii Europejskiej oraz Turcji. Nawozy te będzie można łatwiej sprowadzać do Polski, co powinno zwiększyć ich dostępność dla rolników ekologicznych. Przepisy zawarte w ustawie wprowadzają także wzrost dofinansowania dostosowania ekologicznego materiału rozmnożeniowego roślin. Ułatwieniem dla rolników ma być wprowadzenie jednolitego wniosku o wydanie zgody na zastosowanie nieekologicznego materiału rozmnożeniowego roślin. Wprowadzono także dotkliwe kary za zamieszczanie w reklamie lub opisie handlowym produktu niespełniającego wymagań przepisów o rolnictwie ekologicznym, oznaczeń odnoszących się do produkcji ekologicznych, co powinno poprawić ochronę konsumentów oraz producentów przed nieuczciwymi praktykami. W czasie prac komisji nad ustawą wywiązała się mocna dyskusja o podjęciu intensywnych działań mających na celu wsparcie rolnictwa ekologicznego. Projekt tej ustawy, nazywanej często kompetencyjną, zawiera głównie implementację prawa unijnego i nie może w pełni rozwiązywać spraw związanych z rozwojem rolnictwa ekologicznego w Polsce. W naszym kraju mamy dobre warunki dla rozwoju tej dziedziny rolnictwa, ale tylko 3,5% gruntów rolnych jest uprawianych ekologicznie. Słabością rolnictwa ekologicznego są wysokie koszty produkcji, brak rozwiniętej sieci dystrybucji, rozdrobnienie podaży i popytu. Polacy nie kupują żywności ekologicznej, gdyż jest ona za droga. Rolnicy często nie mogą sprzedać swoich produktów, przestawiają się z powrotem na produkcję konwencjonalną albo znajdują zagranicznego odbiorcę. Z polskiego surowca przetwarza się ekologiczną żywność, na której zagraniczni producenci zarabiają duże pieniądze. Część gospodarstw w Polsce wstrzymuje produkcję ekologiczną wraz z końcem dopłat, gdyż bez nich produkcja staje się nieopłacalna. Konieczna jest zatem przemyślana polityka wspierania produkcji rynku żywności ekologicznej w Polsce. Należy również eliminować bariery administracyjne, zwiększyć środki na promocję żywności ekologicznej na rynku krajowym, co powinno wpłynąć na wzrost świadomości klientów. Trzeba także wykorzystać szanse eksportowe, łączyć produkcję ekologiczną z rozwojem agroturystyki, zwiększyć ilość produktów ekologicznych w zbiorowym żywieniu, np. w szkołach czy instytucjach publicznych. Promocja polskiej żywności ekologicznej przy dużym potencjale naszego rolnictwa może także przekładać się na pozytywny wizerunek polskich produktów spożywczych. Pani Marszałek! Zaproponowane przepisy w projekcie ustawy przewidują ułatwienia dla producentów ekologicznych oraz zwiększają dostępność polskich produktów ekologicznych na rynku, ale dalej istnieje uzasadniona konieczność pracy nad wsparciem rolnictwa ekologicznego w Polsce. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie popierał procedowany projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)