Mówca: Marek Plura
Data: 2012-11-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję, panie marszałku. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu wnioskodawców, czyli sejmowej Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, chciałbym zaprezentować w trybie pierwszego czytania projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy Kodeks wykroczeń, zawarty w druku sejmowym opatrzonym numerem 823. Projekt ten odnosi się do kwestii użytkowania karty parkingowej dla osób niepełnosprawnych, umożliwiającej przede wszystkim korzystanie z miejsc parkingowych wyznaczonych dla osób, którym przyznano tego typu kartę ze względu na duże trudności w poruszaniu się. Może przypomnę, że obecnie funkcjonujący wzór karty i tryb jej stosowania działa w naszym kraju praktycznie od lat 10 i został przede wszystkim opracowany nie po to, aby tworzyć specjalne przywileje dla pewnej grupy społecznej, tylko po to, aby umożliwić osobom niepełnosprawnym jak najbardziej aktywne życie i codzienne funkcjonowanie w tych miejscach, do których osoby o lepszej sprawności ruchowej docierają samodzielnie czy też za pomocą środków komunikacji publicznej. Niestety zwłaszcza w dużych miastach, tam, gdzie wzrastający ruch samochodowy powoduje deficyt miejsc parkingowych, miejsca dla osób niepełnosprawnych oraz uprawniająca do korzystania z nich karta parkingowa stały się swoistym przedmiotem pożądania. Stąd też do naszej komisji, do posłanek i posłów, którzy w niej zasiadają, docierały od organizacji pozarządowych wspierających aktywne życie osób niepełnosprawnych czy też od samych zainteresowanych nierzadkie informacje o tym, że korzystanie z tego typu kart bywa nadużywane. Osoby nieuprawnione do ich używania, czyli osoby niebędące niepełnosprawnymi kierowcami, osoby nieprzewożące osób niepełnosprawnych, które są posiadaczami tej karty, coraz częściej stosują ją wtedy, kiedy podróżują samodzielnie, kiedy po prostu chcą skorzystać z możliwości parkowania. Proceder ten został nieco ograniczony dzięki wzrostowi kar w postaci mandatu i wzrostowi wysokości tego mandatu, a także dzięki przyznaniu punktów karnych tym osobom, które bez uprawnień posługują się kartą parkingową osoby niepełnosprawnej. Jednakże nadal trudno bywa tym, dla których konieczne jest korzystanie z miejsca parkingowego przyznanego osobie niepełnosprawnej. W związku z tym proponujemy kilka ważnych rozwiązań przede wszystkim ograniczających nadużycia. Po pierwsze, chciałbym zwrócić uwagę na to, że projekt przewiduje wprowadzenie centralnej ewidencji kart parkingowych osób niepełnosprawnych. W tej chwili są one wydawane przez starostów powiatowych i nie ma tego typu ewidencji. Nie wiemy, ile tych kart jest w obiegu, trudno też sprawdzić ich ważność, choćby to, czy posiadacz karty, czyli ten, któremu ją wydano, jeszcze żyje, czy też ktoś posługuje się kartą osoby zmarłej, a i takie przypadki nierzadko się zdarzają. Proponujemy zatem, aby centralna ewidencja kart parkingowych osób niepełnosprawnych była wprowadzona w życie w taki sposób, by była skorelowana z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców. To z kolei pozwoli także na dalszą korelację tej ewidencji z systemem ewidencji ludności, z systemem PESEL, co w sposób automatyczny będzie mogło służyć unieważnieniu kart osób, które niestety już nie żyją. Kolejnym ważnym elementem naszego wniosku jest umożliwienie ministrowi właściwemu do spraw transportu wprowadzenia takiego wzoru karty, który wyeliminuje jej łatwe podrabianie. Takie przypadki także nierzadko mają miejsce. Ważna zmiana proponowana przez wnioskodawców to także wprowadzenie okresowości karty parkingowej, co z kolei wynika z sygnałów kierowanych do nas przez Polaków, przez osoby, które w Polsce w sposób uprawniony posługują się tą kartą. Przypomnę - kartą zgodną z wzorem europejskim, a zatem respektowaną zasadniczo w państwach Unii Europejskiej, z tym jednym zastrzeżeniem, że w wielu krajach Europy dokumenty, zwłaszcza te, które służą identyfikacji szczególnych świadczeń, uprawnień, w pewnym sensie przywilejów, wydawane bezterminowo uznawane są za nieważne. Z tego też powodu proponujemy wdrożenie systemu, który będzie wprowadzał oznaczenie ważności karty na ten sam okres, w którym ważne jest orzeczenie o niepełnosprawności osoby, dla której tę kartę wydano. Obecnie karty zasadniczo wydawane są bezterminowo. Proponujemy, aby zachowały one swoją ważność, aby nie było konieczności ich wymiany do dnia 31 marca 2014 r. Temu - co zdaniem wnioskodawców będzie z jednej strony służyło także znacznemu zmniejszeniu nadużyć w zakresie nieuprawnionego stosowania kart, a z drugiej strony też będzie odpowiadało faktycznemu stanowi prawnemu w sytuacji, kiedy takie posługiwanie się kartą przez osobę nieuprawnioną ma miejsce - ma służyć także zapis uznający, iż posługiwanie się taką kartą, czyli np. kartą osoby zmarłej, kartą bez właściciela, czyli bez przewożonej osoby niepełnosprawnej, bądź kartą podrobioną, staje się równoznaczne ze stwierdzeniem wykroczenia, co oznaczałoby, iż można by objąć sprawcę takiego zajścia karą nawet do 5000 zł. Oczywiście to już będzie stosowane zapewne tylko w przypadkach ekstremalnych. A więc sam fakt, samo podkreślenie w ten sposób, że karta to dokument ważny, a nie tylko rodzaj swoistego przywileju, także zapewne spowoduje jej odpowiednie traktowanie i respekt przed nadużyciami. Na koniec dodam, że wnioskodawcy proponują, by ustawa, której projekt przedkładamy do rozpatrzenia Wysokiej Izbie, weszła w życie z dniem 1 lipca 2013 r. Dziękuję. (Oklaski)