Mówca: Sprawozdawca Janusz Piechociński
Data: 2012-10-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! To jest jeden z trudniejszych w tej kadencji projektów ustaw. Ze zrozumiałych względów rynek telekomunikacyjny, medialny zlał nam się nie tylko technologicznie. Mamy do czynienia z dużą nowelą Prawa telekomunikacyjnego. Przypomnę, że także dzisiaj będzie finisz prac nad ustawą o przyspieszeniu inwestycji w szerokopasmowy Internet. W związku z tym były pewne zależności natury merytorycznej i legislacyjnej w pracach nad oboma projektami, ale udało nam się w ramach spójnego funkcjonowania sejmowej Komisji Infrastruktury przedłożyć sprawozdanie w nadzwyczaj krótkim trybie. W imieniu sejmowej Komisji Infrastruktury wnoszę więc do Wysokiego Sejmu o rozpatrzenie w drugim czytaniu sprawozdania komisji. Szanowni państwo, kilka uwag dotyczących procedowania. Wokół tego projektu iskrzyło i iskrzy, dlatego że obejmuje on bardzo szeroki obszar spraw, a także decyduje o konkurencyjności na rynku, o prawach i powinnościach operatorów, a także o nowych narzędziach regulacyjnych, jeśli chodzi o Urząd Komunikacji Elektronicznej, a także na nowo zmienia nie tylko model, ale także stawki opłat za częstotliwości wykorzystywane dla celów telekomunikacyjnych i medialnych. W związku z tym podkomisja powołana przez sejmową komisję procedowała na kilku posiedzeniach przy bardzo licznym przedstawicielstwie środowiska. Zebraliśmy wszystkie poprawki zgłoszone w trybie konsultacji w stosowną tabelę, bardzo transparentnie. Poprosiliśmy o ocenę legislacyjną i merytoryczną rządu. W kilku takich właśnie taktach stworzone zostało sprawozdanie podkomisji. Może szczególnie zwrócę uwagę na najistotniejsze rozwiązania, które zostały wprowadzone na tym etapie; to najważniejsze poprawki wprowadzone w trakcie posiedzeń podkomisji nadzwyczajnej. Po pierwsze, na skutek postulatów zgłaszanych przez środowisko telekomunikacyjne uchylono w art. 15 obowiązek przeprowadzania postępowania konsultacyjnego w odniesieniu do decyzji dotyczących dostępu telekomunikacyjnego, ponieważ taki obowiązek nie wynika z pakietu dyrektyw. Jednocześnie wprowadzono poprawkę do art. 19 ust. 2a, która ma na celu wyeliminowanie wątpliwości interpretacyjnych i jednoznaczne rozstrzygnięcie o tym, że nie stanowi zmiany projektu rozstrzygnięcia zmiana uzasadnienia projektu decyzji, a zatem nie zajdzie w takim przypadku konieczność przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego czy konsolidacyjnego. Druga istotna poprawka: w celu ścisłego odwzorowania brzmienia przepisu dyrektywy przyjęto poprawkę do art. 39 ust. 6 oraz art. 40 ust. 5 ustawy, wskazującą, iż w przypadku gdy operator poniósł wydatki na nowe przedsięwzięcia inwestycyjne, prezes UKE, ustalając opłaty z tytułu dostępu telekomunikacyjnego, umożliwi temu operatorowi uzyskanie rozsądnej stopy zwrotu z kapitału zaangażowanego w nowe przedsięwzięcie inwestycyjne, a nie zwrotu części zainwestowanego kapitału, jak było pierwotnie w projekcie. To jest istotna korekta na korzyść tych, którzy chcą inwestować w rozwój polskiego rynku telekomunikacyjnego. Po trzecie, przyjęto poprawkę do art. 57 ust. 6 ustawy, zgodnie z którą w przypadku zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, związanego z ulgą przyznaną abonentowi, jeżeli przedmiotem tej ulgi jest telekomunikacyjne urządzenie końcowe, przedsiębiorcy będzie przysługiwać roszczenie z tytułu jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta, jeżeli ten abonent wypowie umowę przed dniem rozpoczęcia świadczenia usług. Poprawka miała na celu uwzględnienie postulatów przedsiębiorców telekomunikacyjnych, ponieważ telekomunikacyjne urządzenia końcowe są bardzo często przedmiotem ulgi, a dotychczasowy przepis stwarzał abonentom możliwość zerwania umowy z jednoczesnym zatrzymaniem urządzenia. Tutaj jesteśmy uczciwi wobec tych, którzy w ten sposób premiują przyszłego konsumenta swojej usługi, żeby zabezpieczyć ich elementarne interesy. Sądzę, że znajdzie to poparcie całej Izby. Czwarta istotna poprawka na tym etapie prac legislacyjnych polega na doprecyzowaniu w art. 71b ustawy, iż termin przeniesienia numeru powinien wynosić maksymalnie jeden dzień roboczy od dnia określonego w umowie o przeniesienie numeru. Jednocześnie wskazano, od jakiego podmiotu dotychczasowy dostawca usług może żądać zwrotu wypłaconego odszkodowania, w przypadku gdy opóźnienie w przeniesieniu numeru nastąpiło z przyczyn niezależnych, nieleżących po stronie dotychczasowego dostawcy usług. Zgodnie z poprawką przedsiębiorcy przysługuje zwrot od podmiotu, z winy którego nastąpiło opóźnienie. To także bardzo istotna poprawka, ważna dla czytelnych relacji na rynku. Kolejna bardzo istotna poprawka: na skutek uwag przedsiębiorców wprowadzono zmianę w art. 77 ustawy, dotyczącą obowiązku dostawcy publicznie dostępnych usług telefonicznych zapewnienia kierowania krótkich wiadomości tekstowych SMS do numerów alarmowych do właściwego terytorialnie wojewódzkiego centrum powiadamiania ratunkowego albo centrum powiadamiania ratunkowego. Zgodnie z poprawką zapisu tego nie stosuje się do usług świadczonych w stacjonarnej publicznej sieci telekomunikacyjnej, co uwarunkowane jest względami technicznymi. Dodatkowo w czasie prac komisji ograniczono ten obowiązek do usług aktywnych i wydłużono vacatio legis. Chodzi o to, żeby nie tworzyć przepisu martwego z punktu widzenia realności wdrożenia w życie. Kolejna bardzo istotna zmiana, to że po szerokiej dyskusji z przedstawicielami środowiska wprowadzono grupę poprawek obejmujących regulacje dotyczące częstotliwości. Tutaj za najistotniejszą uznam zmianę w art. 116 ust. 9 ustawy. Wprowadzono regulację, zgodnie z którą prezes UKE w porozumieniu z prezesem właściwym do ochrony konkurencji i konsumentów może odmówić rezerwacji częstotliwości na kolejny okres, w szczególności w przypadku gdy dokonanie rezerwacji częstotliwości na kolejny okres mogłoby doprowadzić do nadmiernego skupienia częstotliwości przez grupę kapitałową, w której znajduje się dany podmiot. Rozszerzenie dyspozycji przepisu o taką regulację stanowi uwzględnienie uwag środowiska w tym zakresie. Jesteśmy już po etapie wchodzenia nowych podmiotów masowo na rynek, a pojawiają się sytuacje konsolidacji na rynku także w zakresie dysponowanych częstotliwości. Przyjęto poprawki polegające na wskazaniu, że w przypadku dokonywania zmiany rezerwacji w celu optymalizacji wykorzystania widma albo dokonywania rezerwacji częstotliwości na kolejny okres z zakresu, dla którego nie były wcześniej przeprowadzone: przetarg, aukcja albo konkurs, albo zostały przeprowadzone, ale nie zostały rozstrzygnięte, kwoty opłaty będzie ustalał prezes UKE na podstawie opinii powołanego przez siebie biegłego lub biegłych o wartości rynkowej tych częstotliwości. Wokół tego rozwiązania było dużo bardzo merytorycznej dyskusji, ale uznaliśmy że ta formuła jest najbezpieczniejsza dla racjonalnego funkcjonowania organu regulacyjnego, który ma w swojej polityce regulacyjnej realizować określone zadania, ale także bardzo czytelna, jeśli chodzi o sytuację podmiotów rynkowych. Wprowadzono przepis, zgodnie z którym postępowania w sprawie rezerwacji częstotliwości nie będzie się wznawiać, jeżeli od dnia ogłoszenia wyników przetargu, aukcji albo konkursu upłynęło 10 lat, a decyzji w sprawie rezerwacji częstotliwości nie uchyla się, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. Przepis ma na celu zapewnienie pewności i stabilności inwestycyjnej. Zwracam też uwagę, że przyjęto grupę poprawek regulujących kwestię pozwoleń na używanie urządzeń radiowych, postulowanych w szczególności przez środowisko radioamatorów. Tutaj warto zwrócić uwagę na zmianę w art. 144 ust. 2 pkt 2 ustawy. Wskazano, że nie wymaga pozwolenia używanie urządzenia radiowego nadawczego lub nadawczo-odbiorczego używanego w służbie amatorskiej nie tylko przez cudzoziemca, ale również przez obywatela polskiego stale rezydującego za granicą, w przypadku gdy urządzenie to jest używane zgodnie z przepisami międzynarodowymi przez okres nie dłuższy - uwaga - niż 90 dni. Przyjęto także poprawkę do art. 144c ustawy, zgodnie z którą rejestr urządzeń radiowych niewymagających pozwolenia jest jawny i jest publikowany na stronie podmiotowej BIP UKE. Poprawka uwzględniła w tym zakresie uwagi środowiska, bardzo aktywnego. Uregulowano także kwestie identyfikacji radiostacji amatorskich poprzez rozszerzenie delegacji do wydania w tym zakresie rozporządzenia. Istotnie zmieniono także art. 183 ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 ustawy, uzupełniono go o usługi telekomunikacyjne, przez co zrównano, w aspekcie dotyczącym zarządzania danymi na terminalu użytkownika, regulację usług telekomunikacyjnych z regulacją usług świadczonych drogą elektroniczną. Usługi te są oferowane na tych samych urządzeniach i często za pomocą podobnego lub wręcz takiego samego oprogramowania - na przykład za pomocą przeglądarki można dostarczyć usługę świadczoną drogą elektroniczną lub usługę telekomunikacyjną - dlatego ich rozróżnianie w przepisach jest nieuzasadnione. To jest konsekwencja tego, co dzieje się na rynku technologii telekomunikacyjnych czy informacyjnych. Na etapie prac sejmowej Komisji Infrastruktury dokonano następujących zmian, istotnych dla projektu: na skutek uwag Federacji Konsumentów przyjęto poprawki do art. 60a ust. 1, art. 60a ust. 3a, art. 61 ust. 5 i art. 61 ust. 5?, polegające na doprecyzowaniu przepisów poprzez zakreślenie minimalnego wymaganego terminu realizacji przez abonenta prawa wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji proponowanych przez dostawcę zmian w warunkach świadczenia usług, w tym dotyczących cen. Zmiana ta ma charakter prokonsumencki, bo takiż ma wymiar cały pakiet dyrektyw europejskich. Dodano także w art. 77 nowy ust. 3, który ogranicza obowiązek zapewnienia połączenia z numerami alarmowymi, jeśli chodzi o SMS-y, do przypadków, gdy abonent ma aktywne usługi. Jednocześnie wydłużono do 1 stycznia 2015 r. vacatio legis na wejście w życie przepisów regulujących obowiązek kierowania SMS-ów do numerów alarmowych. Już sygnalizowałem, że na etapie prac podkomisji ta sprawa także znajdowała określone rozstrzygnięcia. Przyjęto także poprawkę do art. 180a ust. 1 pkt 1 polegającą na wydłużeniu okresu retencji danych z 12 do 18 miesięcy. Zwracam uwagę, że część parlamentarzystów sygnalizowała to, uzasadniając to tym, że to poprawi skuteczność walki z korupcją. W tej sprawie nie tylko na tej sali, ale także poza nią, mamy podzielone, jak państwo wiecie, nie tylko po ACTA, opinie. Stąd rozstrzygnięcie należy do Wysokiej Izby. Po szerokiej dyskusji dotyczącej art. 185 ust. 5 w przepisie tym uszczegółowiono limity opłat za częstotliwości w poszczególnych kategoriach i podkategoriach służb radiokomunikacyjnych. Określone w projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo telekomunikacyjne oraz niektórych innych ustaw limity opłat rocznych za prawo do dysponowania częstotliwością dotyczyły ogólnie określonej kategorii. Takie rozwiązanie rodziło wątpliwości co do tego, czy wskazane w projekcie ustawy limity opłat umożliwiałyby określenie maksymalnego limitu opłaty dla wszystkich podkategorii w danej kategorii służby radiokomunikacyjnej. Skutkiem przyjęcia poprawki było bardziej dokładne i szczegółowe określenie limitu dla konkretnych podkategorii służb radiokomunikacyjnych. Sygnalizuję, że w tej sprawie także pojawiają się pomysły, aby dokonać takiego wyróżnienia także w obszarze telewizji. Dodatkowo wprowadzono poprawkę do art. 185 ust. 6 mającą na celu obniżenie o 50% limitu rocznej opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością, w przypadku wykorzystania częstotliwości do rozpowszechniania lub rozprowadzania wyłącznie takich programów radiofonicznych lub telewizyjnych, które nie zawierają przekazów handlowych. Zwracam uwagę, że kwestie dotyczące ceny opłaty za częstotliwość ostatnio nie tylko w obszarze polskiej polityki i debaty parlamentarnej, lecz także życia społecznego wywołały określone emocje. Część tych emocji bierze się z totalnego niezrozumienia nowego zjawiska przejścia z analogu na cyfrę i jego konsekwencji, a także nie dostrzeżono zalet rządowej propozycji nowego mechanizmu ustalania opłat dla służby radiofuzji naziemnej. Zwracam uwagę, że ta propozycja rządowa, przedstawiona komisji, ma na celu właśnie wprowadzenie nowych zasad określania kwot maksymalnych opłat rocznych za prawo do dysponowania częstotliwością, uproszczenie regulacji dotyczących naliczania opłat, a także - i to jest najistotniejsza kwestia - ustanawia nowe kryteria dotyczące maksymalnych kwot opłat, z pełnymi tego konsekwencjami. Zwracam uwagę, że dotychczas funkcjonowaliśmy w tym obszarze w oparciu o liczbę stacji i parametry techniczne stacji. Proponuje się zaś, aby było to ustalane w oparciu o rodzaj służby, wykorzystywany zakres częstotliwości, szerokość kanałów częstotliwości, a także rodzaj obszaru. W dotychczasowym Prawie telekomunikacyjnym w radiofuzji naziemnej za prawo do dysponowania częstotliwościami o łącznej szerokości 1 kHz na obszarze jednej gminy lub w mniejszym zakresie - do 174 MHz - jest 400 zł. Są propozycje nowych zapisów w tym obszarze, a zwracam uwagę, że tutaj jest wyszczególnienie na obszary i preferujemy te obszary oraz tych nadawców, którzy korzystają z częstotliwości, którzy działają na obszarach wykluczenia cyfrowego, działają na obszarach mniej zurbanizowanych, a także, co mocno sygnalizowałem w końcówce poprzedniej części swojego wystąpienia, którzy nie mają oferty o charakterze handlowym. W związku z tym... (Poseł Anna Elżbieta Sobecka: A gdzie to jest zapisane?) Pani poseł, za chwilę do tego dojdziemy i będę miał dla pani świetną wiadomość, bo zwracam uwagę, że w wyniku nieporozumienia, być może niedoczytania albo ulegania emocjom, część posłów jednego z klubów opozycyjnych zgłaszała w czasie prac sejmowej Komisji Infrastruktury poprawkę, która - uwaga - znacząco podwyższałaby opłaty, a nie je obniżała. Dotyczyło to także tych nadawców, na których akurat temu środowisku szczególnie zależy. I dzięki temu, że poprosiłem, abyście państwo napisali poprawkę w trybie regulaminowym, mieliśmy chwilę, później wnosiliście wniosek o reasumpcję, żeby nie było kompromitacji. Więc proponuję, aby było mniej emocji, by naprawdę spokojniej zakończyć to świetnymi informacjami. Mam w związku z tym uwagę: te przeniesione do projektu nowego rozporządzenia rozwiązania pokazują bardzo wyraźnie, że w inny sposób będziemy to liczyli, np. wysokość opłaty za prawo do dysponowania częstotliwością przez jedną stację radiofoniczną w zakresie fal długich wynosi 10 tys. zł, a w projekcie nowego rozporządzenia to zależy od tego, czy gmina jest wiejska, miejsko-wiejska, wiejska z wyłączeniem miast na prawach powiatu, czy jest to miasto na prawach powiatu, czy w końcu każdy rodzaj gminy. Więc warto po prostu przeanalizować, jakie są tego konsekwencje, bo one są bardzo istotne. Proszę państwa, także sejmowa Komisja Infrastruktury w swojej analizie - bo w którymś momencie przerwaliśmy posiedzenie, odbyły się także posiedzenia wspólnie z komisją kultury po to, aby uniknąć dyskusji - zauważa, że w związku z tymi nowymi mechanizmami naliczania opłat za częstotliwości może się wytworzyć sytuacja, w której administracja rządowa - nawet jeśli podmiot, który miałby to później regulować, byłby niezależny - może w oparciu o te rozwiązania działać, funkcjonować, obniżając jakość debaty publicznej, ograniczając wolność, możliwość reprezentowania różnych poglądów przez świadome manipulowanie opłatami w zależności od podmiotu, który z tej częstotliwości korzysta. Informuję, że takie posiedzenie sejmowej komisji odbyło się. Zwracam też uwagę, jako że chciałbym być bardzo konsekwentny, proszę państwa, na przykład na propozycje opłat dotyczące telewizji cyfrowej. Opłata za cały multipleks wynosi 7 868 960 tys. zł, za jeden ogólnopolski program w zależności od standardu: w przypadku standardu SD - 983 tys. zł, w przypadku standardu HD - 1967 tys. zł. Opłata w przypadku telewizji analogowej wynosi 2 800 tys. zł, w przypadku telewizji cyfrowej, podkreślam: za jeden kanał ogólnopolski - 983 tys. zł. Chcę zwrócić uwagę na podsumowanie tego rozwiązania łącznie z rozporządzeniem kierowanym do konsultacji. W zakresie radiofonii analogowej mamy preferencje dla nadawców lokalnych. Opłaty za ogólnopolskie sieci radiowe dla fal UKF nie będą zmieniane. W zakresie radiofonii cyfrowej ceny są preferencyjne, aby zachęcić nadawców do wdrażania radia cyfrowego, szczególnie w obszarze Polski telekomunikacyjnej CB i medialnej CB. Opłata za jeden ogólnopolski program radiowy w technologii cyfrowej pasma trzeciego będzie 10-krotnie niższa niż za program analogowy, w paśmie L - aż 100-krotnie niższa. W przypadku telewizji cyfrowej cena za ogólnopolski multipleks telewizji w standardzie SD będzie 2,8 razy większa w stosunku do ceny za jeden ogólnopolski program analogowy. Opłata za jeden ogólnopolski program telewizyjny nadawany w sposób naziemny cyfrowy będzie prawie 3-krotnie mniejsza niż za jeden program nadawany analogowo. Tu znowu są preferencje dla nadawców lokalnych. Jak państwo wiecie, w czasie posiedzenia połączonych komisji, a później sejmowej Komisji Infrastruktury zaproponowano tabelę, w której bardzo dokładnie przeanalizowaliśmy te kwestie w odniesieniu do konkretnych nadawców. Zwracam też uwagę - bo tego głośno nikt nie powiedział, ale pojawiło się to w niektórych dziennikach, a pewnie za chwilę pojawi się w tygodnikach, więc poprosiłem o skorygowanie tej wiedzy, abyśmy mieli jasność - że kierowaliśmy się na przykład analizą dla jednej ze stacji ogólnopolskich radia, jednej z trzech dominujących w tym zakresie rozgłośni radiowych w Polsce. Wiem, że po zmianie różnica będzie wynosić 20 tys. Na wszelki wypadek, aby ograniczyć pole napięć, chcę uspokoić słuchaczy Radia Maryja. Teraz Radio Maryja płaci 483 tys. zł, a od 1 stycznia będzie zniżka do kwoty 350 tys. zł. W związku z tym to pokazuje bardzo wyraźnie, że ten model przejścia na inny sposób naliczania, szczególnie dla tych, którzy mieli rozproszone anteny, posadowione w różnych miejscach, często nie najlepszych, ten model liczenia od Hertza jest zdecydowanie korzystniejszy. Aby już zupełnie uspokoić te napięcia, na dzisiaj Telewizja Trwam, jak wiemy, jest telewizją satelitarną, wszyscy mamy nadzieję - aby uniknąć tego kolejnego starcia politycznego i społecznego - że dobrze przygotowany wniosek w kolejnym systemie koncesyjnym uzyska ten przydział. I uwaga: jeśli Telewizja Trwam otrzyma miejsce na multipleksie, będzie płacić 923 tys. zł rocznie i jako stacja, która nie ma handlowych reklam, będzie korzystać ze stosownych upustów także w ramach tego mechanizmu. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu sejmowej Komisji Infrastruktury proszę o rozpatrzenie tego projektu i wnoszę o jego przyjęcie, ewentualnie dokonanie stosownych zmian. Dziękuję bardzo. (Oklaski)