Mówca: Magdalena Biejat
Data: 2021-09-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Niedziele wolne od handlu zostały wprowadzone 3 lata temu. Jest to rozwiązanie, które pozwala pracownikom na stabilne planowanie życia rodzinnego i regenerację po tygodniu ciężkiej pracy. To podstawowy i najważniejszy argument za podtrzymaniem i uszczelnieniem tego przepisu. (Głos z sali: Tak jest.) Zakaz handlu w niedziele zdaniem twórców miał m.in. wesprzeć mniejsze sklepy, sprawić, że staną się konkurencyjne wobec dyskontów i wielkopowierzchniowych marketów. Ci, którzy oczekiwali, że tylko z tego powodu małe sklepy nagle przestaną znikać, w moim odczuciu oczekiwania mieli naiwne. Od kilkudziesięciu lat małe firmy prowadzą nierówną walkę z korporacjami. Duże sieci korzystają z ulg podatkowych, mogą zatrudniać specjalistów od tzw. optymalizacji podatkowej, nagminnie unikają przestrzegania prawa - najlepszym przykładem jest właśnie zakaz handlu w niedziele. Mniejsze sklepy są za to firmami lokalnymi, nie wyprowadzają zysków do rajów podatkowych, a dochody wydają w kraju. Dlatego musimy wspierać je przez wprowadzenie progresywnego systemu podatkowego. Musimy wprowadzić ułatwienia w zakresie prowadzenia małych firm w taki sposób, by przepisy były jasne i przejrzyste, a małych przedsiębiorców było stać przede wszystkim na oferowanie dobrych warunków pracy pracownikom. Zakaz handlu w niedziele nie jest i nie będzie nigdy wystarczającym środkiem, by wesprzeć właścicieli małych sklepów, ale na pewno jest dla nich korzystny. Gdyby nie on liczba małych sklepów spadałaby jeszcze szybciej. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) (Poseł Tadeusz Cymański: Dokładnie tak.) Sednem ustanowienia wolnych niedziel był natomiast dobrostan pracowników. W dyskusji o sondażach i opinii publicznej, która odbyła się na ostatnim posiedzeniu komisji, na temat funkcjonowania zakazu handlu w niedzielę i święta uderzający jest brak analiz dotyczących jakości życia i warunków pracy tych, których on dotyczy, czyli pracowników supermarketów i sklepów wielkopowierzchniowych. Takie badania przeprowadziła akurat NSZZ ˝Solidarność˝. Wynika z nich jasno, że tylko 2% pracowników jest zwolennikami wprowadzenia dodatkowej odpłatności za pracę w niedziele. Miażdżąca większość zapytanych o opinie pracowników handlu twierdzi, że wolne niedziele są im potrzebne. (Oklaski) (Głos z sali: Co pan na to, panie pośle Borys?) Polecam przejrzenie wyników tego badania kolegom i koleżankom z Platformy Obywatelskiej, którzy twierdzili na posiedzeniu komisji, że są za wolnością wyboru dla pracowników. (Głos z sali: Pracownicy, właściciele tylko.) Od posłów i posłanek PiS słyszeliśmy na posiedzeniu komisji sporo ciepłych słów pod adresem takich krajów jak Hiszpania, Belgia czy Francja, w których zakaz handlu w niedziele obowiązuje. Dobrze, że oglądacie się czasem na kraje Europy zachodniej, szkoda tylko, że tak rzadko i tak wybiórczo. (Głos z sali: Zawsze, zawsze.) Państwa, na które się powoływaliście, nie tylko oferują, lecz także egzekwują dużo korzystniejsze prawa pracownicze niż Polska. Zachodnie dyskonty, które w Polsce tępią związki zawodowe, w tamtych krajach nie odważyłyby się podnieść na nie ręki. (Głos z sali: Dojdziemy do tego.) Wiele z tych krajów wprowadza krótszy tydzień pracy, gwarantuje wyższe stawki za nadgodziny i pracę w weekendy. My tymczasem nie możemy się doczekać reformy Państwowej Inspekcji Pracy, która pozwalałaby egzekwować obowiązujące już w Polsce prawo. W latach poprzedzających wprowadzenie zakazu handlu w niedziele z pewną regularnością media zwracały uwagę na skandaliczne praktyki sieci handlowych, hipermarketów i dyskontów w stosunku do pracowników. Słyszeliśmy o czerwonych kropkach na podłodze, na których pracownicy musieli czekać na zgodę kierownika na pójście do toalety, o noszeniu do pracy pampersów, niepłaceniu za nadgodziny, 10-godzinnych zmianach, liczbach produktów skanowanych podczas minuty, bezmyślnie układanych grafikach i 7-dniowych tygodniach pracy. Duże sieci handlowe nagminnie omijały Kodeks pracy, zatrudniając pracowników na śmieciówkach oraz stosując outsourcing, czyli zatrudniając ich przez zewnętrzne firmy. Wolne niedziele dla pracowników handlu miały przede wszystkim zagwarantować im choć minimum wypoczynku, którego pracodawca nie będzie mógł im odebrać, omijając przepisy, minimum czasu, który na pewno będą mogli spędzić z rodziną. To jest podstawa tego przepisu, nie możemy o niej zapominać ani nie możemy pomijać jej w tej dyskusji. Dzisiaj większe sieci handlowe z tą samą sprawnością i - nazwijmy to po imieniu - bezczelnością, z którą kpią z praw pracowniczych, omijają zakaz handlu w niedziele, twierdząc, że są np. placówkami pocztowymi. Po raz kolejny próbują obrobić swoich pracowników czasu wolnego... (Głos z sali: Nie wstyd panu?) ...z możliwości odpoczynku, życia rodzinnego, spędzania czasu z przyjaciółmi czy jakkolwiek zechcą. To właśnie powinien być ich wybór. (Głos z sali: Niech się pan wstydzi.) Lewica od zawsze jednoznacznie stoi po stronie pracowników i konsekwentnie walczy o ich prawa. Dlatego jasne jest dla nas, że należy uszczelnić obowiązujące przepisy, aby wszyscy pracownicy mieli pewność co do tego, że prawo także w ich miejscu pracy będzie przestrzegane. Dziękuję. (Oklaski)