Mówca: Borys Budka
Data: 2021-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Już sam sposób wyznaczenia tej debaty pokazuje, jak traktujecie polski parlament, jak traktujecie podejście do obowiązków, jak traktujecie obywateli. (Oklaski) (Poseł Barbara Bartuś: Jak?) Pan wicemarszałek Terlecki stał się symbolem, symbolem waszej pogardy dla każdego, kto ma inne zdanie, dla każdego, kto śmie myśleć, czuć inaczej, niż chce tego obecna władza. Ale pan marszałek Terlecki nie jest odosobniony. To nie jest zwykły poseł, który sprawuje tę funkcję przez przypadek. Pan marszałek jest szefem waszego klubu. (Poseł Barbara Bartuś: Jest profesorem.) Pan marszałek jest jednym z najważniejszych funkcjonariuszy tego obozu władzy. Kiedy zabiera głos, wiemy doskonale, że to nie jest odosobniony głos. To jest linia waszej partii wyznaczana przez prezesa Kaczyńskiego. Gdybyście chociaż raz odcięli się od tych słów, gdybyście choć raz posypali głowę popiołem i powiedzieli: tak, przesadził. Przesadził, kiedy obrażał działaczkę białoruskiej opozycji. Przesadził, kiedy z pogardą, butą i arogancją zwracał się do parlamentarzystek i parlamentarzystów z innych frakcji politycznych. Ale nie. Wy zawsze brniecie w zaparte. Wy zawsze bronicie rzeczy nie do obrony. Dlaczego? Dlatego że pycha, arogancja i buta stały się sposobem na rządzenie. Stały się waszą legitymacją, stały się symbolem tej władzy. (Poseł Marek Suski: Ma pan chyba lusterko.) Dzisiaj, kiedy bronicie pana posła wicemarszałka Terleckiego, krzyczycie z tych ław, dogadujecie. (Głos z sali: Ale nie...) (Poseł Barbara Bartuś: Słuchamy z przejęciem.) Bo to jest wasz jedyny sposób na prowadzenie dialogu politycznego. Dzisiaj nie odważycie się wypowiedzieć bardzo prostego słowa. (Głos z sali: Nie.) Słowa: przepraszamy. (Poseł Barbara Bartuś: Za co? Za wasze 8 lat?) (Głos z sali: Za co?) Wy niestety w swojej... - nie chciałbym używać mocnych słów - w tym zacietrzewieniu tak daleko się posunęliście, że przysłania wam to myślenie o Polsce. (Oklaski) (Głos z sali: Pierwszy raz o Polsce...) Kiedy pan wicemarszałek Terlecki w sposób absolutnie niedopuszczalny odniósł się do prezydentki elekta, Swiatłany Cichanouskiej, to zamiast przeprosić, zamiast poprosić o honorową dymisję, brnęliście w to dalej. (Głos z sali: Ha, ha, ha!) I cieszcie się... (Głos z sali: Z czego?) ...że na czele białoruskiej opozycji stoi osoba, która wyciągnęła rękę, by ratować waszego marszałka. Zrobiła to dla stosunków polsko-białoruskich. Nie patrzyła na to, że obrażaliście naród białoruski wołający o wolność. (Poseł Joanna Borowiak: Nie.) Nie patrzyła na to, że odsyłaliście ją do Putina, nie patrzyła na to, że słowa pana wicemarszałka Terleckiego cytowały rosyjskie i białoruskie agencje, tylko wyciągnęła rękę, dlatego że w przeciwieństwie do was jej zależy na jej kraju, jej zależy na dobrych stosunkach z Polską. (Oklaski) Jej zależy na czymś, czego wy nie rozumiecie. Straciliście absolutnie ten słuch społeczny. Nie wiecie, co to jest dialog. Nie wiecie, co to jest parlamentaryzm. Nie będę powtarzał tych słów, które wypowiadał pan wicemarszałek Terlecki, tego, jak zwraca się do posłów, z jaką pogardą, bo ja nie wymagam od was szacunku do siebie. Nie wymagam szacunku do moich koleżanek i kolegów, bo wystawiacie świadectwo sobie, ale jedno, czego żądam na tej sali, to szacunek do wszystkich wyborców. (Oklaski) Postawa pana marszałka Terleckiego to nie jest obrażanie tylko tej części sali, ale to jest obrażanie każdej Polki i każdego Polaka, którzy mają inne zdanie niż wasz obóz władzy. Oczywiście mam przed sobą mnóstwo cytatów. Nawet o swoim koledze z klubu mówi: Jest szkodnikiem. Tak, o panu senatorze Jackowskim. Pal licho, że to mówi o nas, ale nawet o waszym koledze mówi tak: Jest szkodnikiem. (Głos z sali: Co w tym złego?) (Głos z sali: Ha, ha, ha!) Nie będę z wami polemizował, dlatego że polemika z tej sali dawno zniknęła, właśnie odkąd tę funkcję pełni pan marszałek Terlecki. Ale wczoraj zdarzyła się rzecz, która absolutnie przekreśla możliwość zasiadania pana posła Terleckiego na tym zaszczytnym stanowisku. Otóż wczoraj pokazaliście kwintesencję tego, z jaką hipokryzją podchodzicie nawet do symboli, które zwykle macie na sztandarach. Wczoraj, w 3. rocznicę śmierci marszałek Olgi Krzyżanowskiej była wyjątkowa uroczystość, która połączyła wszystkie frakcje polityczne, połączyła wszystkich na tej sali. Chcieliśmy wspólnie oddać cześć osobie wybitnej. Olga Krzyżanowska podczas wojny była harcerką Szarych Szeregów. Za walkę z okupantem otrzymała Krzyż Walecznych. W roku 1980 wstąpiła do ˝Solidarności˝. Zasiadała w komisji koordynacyjnej służby zdrowia właśnie ˝Solidarności˝. Później przez wiele lat była posłanką na Sejm, wicemarszałkiem Sejmu o określonych wartościach - do wczoraj myślałem, że wspólnych dla nas wszystkich. Co się okazuje? Kiedy pan wicemarszałek Terlecki słyszy kilka słów prawdy o wykorzystywaniu prokuratury czy sądownictwa do celów politycznych z ust jej córki, której ojciec zginął w stalinowskim więzieniu, to co robi? Ostentacyjnie wychodzi. (Głos z sali: Bardzo dobrze.) Szanowni Państwo! To jest rzecz bez precedensu. Możemy pominąć wszystkie nasze spory. Możemy zapomnieć wszystkie słowa, którymi zwracał się do posłanek i posłów opozycji, ale tym gestem obraził symbole, które do tej pory były święte dla nas wszystkich. (Głos z sali: Wstyd!) Obraził symbole Armii Krajowej. Obraził symbole Polski Walczącej. (Poseł Ryszard Terlecki: Bezczelny jesteś.) Obraził wielkie ofiary, które ponosili nasi rodacy w ciężkich czasach, bo właśnie przez tę bezczelność, panie marszałku... (Głos z sali: Bezczelnością to jest to, co pan teraz mówi.) ...przez to niezrozumienie tego najważniejszego, tego, czym jest dialog... (Poseł Barbara Bartuś: Ale pan powiedział, że pan nie będzie prowadził z nami dialogu.) ...czym jest porozumienie, pan ostentacyjnie opuścił salę. Dzisiaj pan zatracił możliwość reprezentowania nas wszystkich. (Oklaski) Bo pan nie jest na tej sali wicemarszałkiem PiS-u. Pan nie jest na tej sali, kiedy zajmuje pan miejsce pani marszałek, posłem PiS-u, szefem klubu PiS. (Głos z sali: Tylko?) Pan, siedząc na tym miejscu, pełni funkcję marszałka Sejmu, marszałka całego Sejmu. (Poseł Barbara Bartuś: A kim jest marszałek Sejmu? To nie poseł? Nie wybrany człowiek?) A pan w sposób absolutnie bezczelny odbiera głos, komentuje, obraża. Pan wystawia świadectwo całej klasie politycznej i na to nie ma zgody posłanek i posłów opozycji. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Pan nie ma prawa reprezentować polskiego parlamentu. Pan nie ma prawa reprezentować osób, którymi pan gardzi. Proszę pamiętać, że godność człowieka zapisana w art. 30 konstytucji jest niezbywalna. Godność człowieka powinna wyznaczać wartości, w oparciu o które będziemy wspólnie pracować, a pan jest w stanie... (Poruszenie na sali, dzwonek) (Głos z sali: I pan nas będzie o wartościach uczył?) (Głos z sali: Kultury trochę.) (Głos z sali: Opamiętaj się. Opanuj się.) (Głos z sali: Pan opowiada o wartościach? O szacunku, o wartościach?) (Głos z sali: Co ty mówisz, chłopie?)