Mówca: Katarzyna Kretkowska
Data: 2023-07-12 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jest prawie godz. 1 w nocy, ludzie śpią, media nie śledzą obrad Sejmu. Pod osłoną nocy PiS zamierza przepychać ustawę, łamiąc prawo i łamiąc konstytucję - przepychać bezczelnie i bezwstydnie. Najazd hordy Hunów na Cesarstwo Rzymskie trwa w najlepsze. Pragnę wyjaśnić do protokołu, dlaczego klub parlamentarny Lewicy nie weźmie udziału w tym, co bałamutnie zostało tu nazwane drugim czytaniem ustawy, i dlaczego podejmiemy w tej sprawie dalsze kroki prawne. (Poseł Janusz Korwin-Mikke: No bo pani bierze.) Wczoraj złamany został regulamin Sejmu poprzez zarządzenie pierwszego czytania ustawy wcześniej niż po 7 dniach czy nawet po 3 dniach - w trybie przyspieszonym - od jej wpłynięcia do Sejmu. Zgodnie z prawem pierwszego czytania jeszcze nie było, dlatego obecnie nie może być drugiego. Wyjaśniam, że ustawę skierowano do Sejmu w poniedziałek 10 lipca po godz. 18, zatem pierwsze czytanie mogło się odbyć, zgodnie z regulaminem Sejmu, po 3 dniach, czyli 13 lipca po godz. 18. Przeprowadzenie pierwszego czytania wcześniej mogło nastąpić jedynie po przegłosowaniu tego przez Sejm. Tak się nie stało. Przegłosowane dopiero dzisiaj wieczorem przyspieszenie rozpatrywania tej ustawy winno powodować, że dopiero teraz powinno mieć miejsce pierwsze czytanie. Tak się jednak nie dzieje. Ma to być drugie czytanie bez de facto pierwszego. Narusza to zatem art. 119 konstytucji poprzez niezapewnienie rozpatrzenia projektu ustawy przez Sejm w trzech czytaniach. Przypominam, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 9 marca 2016 r. uznał naruszenie regulaminu Sejmu za podstawę do stwierdzenia nieważności ustawy. Przypominam szczegółowo uzasadnienie: wymóg rozpatrzenia projektu ustawy w trzech czytaniach, o których mowa w art. 119 ust. 1 konstytucji, jest dookreślony w przepisach regulaminu Sejmu poprzez wskazanie konkretnych czynności podejmowanych w ramach procedury ustawodawczej przez Izbę, jej organy i poszczególnych posłów. Określenie przez Sejm tego, na czym polega rozpatrzenie projektu ustawy w trzech czytaniach, jest nie tylko jego uprawnieniem, ale i obowiązkiem wynikającym z art. 112 konstytucji. Wyrażona w tym przepisie zasada autonomii regulaminowej daje Sejmowi względną swobodę określenia porządku prac nad projektem ustawy, z jednoczesnym zastrzeżeniem, że czynności podejmowane w ramach owego porządku prac powinny gwarantować rzeczywiste, a nie jedynie formalne rozpatrzenie tego projektu przez Sejm. Sejm związany jest treścią konstytucji, w tym również art. 119 ust. 1. Naruszenie tego ostatniego przepisu poprzez niezapewnienie rozpatrzenia projektu ustawy przez Sejm w trzech czytaniach może nastąpić zarówno w sferze stanowienia przepisów regulaminowych, jak i w sferze ich stosowania. Zarządzenie pierwszego czytania po kilkunastu godzinach, nocnych godzinach, od momentu przekazania projektu zarówno złamało regulamin Sejmu, jak i udaremniło posłom poważne zapoznanie się z kilkusetstronicową materią ustawy oraz z lawiną poprawek, które nagle pojawiły się tuż przed zwołanym posiedzeniem komisji - poprawek, które z materią ustawy wiele wspólnego nie miały. Niektóre z nich, wręcz odrzucone przez posłów przy okazji prac nad inną ustawą, rząd usiłuje przeforsować przez usłużnych posłów komisji edukacji. Nie ma znaczenia, że w samej ustawie są sprawy potrzebne, także kamienie milowe, które PiS powinien był przedstawić posłom do uchwalenia 2 lata temu. Prace Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży powinny stanowić wzór staranności ustawodawczej i wierności prawu. Prace Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży, w której PiS ma większość, w wydaniu wczorajszym stanowiły jednak wzór pogardy dla prawa, ignoranckiego rechotu ze społeczeństwa oczekującego od posłów szacunku dla praworządności. Informuję, że klub Lewicy wczoraj nie wziął udziału w tej parodii prawa i pierwszego czytania i nie weźmie udziału w kolejnym akcie tej farsy dzisiaj. Dziękuję. (Oklaski) (Poseł Janusz Korwin-Mikke: Pani właśnie bierze dzisiaj.) (Poseł Teresa Wargocka: Właśnie wzięła pani udział.)