Mówca: Skarbu Państwa Mikołaj Budzanowski
Data: 2012-04-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Najpierw kilka zdań wyjaśnienia związanych z faktycznie ogłoszoną informacją odnośnie do wstrzymania eksportu ropy naftowej przez Naftoport w Gdańsku. Otóż, musimy sobie uświadomić, że de facto cały tranzyt ropy naftowej w granicach Polski służy trzem podstawowym celom. Pierwszy cel to zaspokojenie w ten podstawowy surowiec potrzeb polskich rafinerii, czyli zarówno rafinerii w Płocku, jak i rafinerii w Gdańsku. Te potrzeby średniorocznie kształtują się na poziomie około 22 mln ton każdego roku. I to jest podstawowy cel całego systemu tranzytu, transportu ropy poprzez system rurociągowy ˝Przyjaźń˝ na terenie Polski. Drugi cel, który przyświecał realizacji tego systemu ropociągu, to były dwie rafinerie we wschodnich Niemczech, czyli w Leuna i Schwedt. W tym pierwszym przypadku, jeżeli chodzi o Leuna, 100-procentowym właścicielem jest spółka Total, w przypadku Schwedt akcjonariat tej rafinerii jest bardziej zróżnicowany, natomiast istotne jest to, że kilkunastoprocentowym udziałowcem w rafinerii w Schwedt jest również podmiot rosyjski. Tranzyt przez Polskę do tych dwóch niemieckich rafinerii wynosi około 19-20 mln ton ropy każdego roku, czyli sumarycznie mówimy o 40 mln ton ropy, która jest tranzytowana i transportowana drogą lądową do czterech rafinerii. Z kolei ten trzeci cel, o którym dzisiaj mówimy, który pojawił się w związku z informacją podaną 2 kwietnia, to tzw. eksport rosyjskiej ropy polskim systemem rurociągu ˝Przyjaźń˝ poprzez Naftoport w Gdańsku do innych odbiorców w rejonie Morza Bałtyckiego bądź też innych krajów zachodnioeuropejskich. Sumarycznie wynosił on średnio około 9, 10 mln, w niektórych wypadkach 11 mln ton ropy rocznie. Tak więc de facto w ramach całego tranzytu mówimy w tym momencie o zmniejszeniu czy też potencjalnym zmniejszeniu tranzytu przez Polskę tylko w granicach około 10 mln ton ropy naftowej na całe 50 mln ton, co jest realizowane na terytorium naszego kraju. Jest pierwsze bardzo istotne pytanie. Czy w związku z tym, co stało się 2 kwietnia, zagrożone są dostawy ropy naftowej do polskich rafinerii? Odpowiedź na dzisiaj jest dość jasna, jednoznaczna - nie ma takiego zagrożenia, ponieważ we wszystkich kontraktach, które są podpisane między dostawcami rosyjskimi a polskimi rafineriami, zarówno w Płocku, jak i w Gdańsku, są zapisy mówiące o tym, że za tę samą cenę, jeżeli nie będzie realizowany transport drogą lądową, drogą morską należy dostarczyć do Naftoportu w Gdańsku odpowiedni wolumen ropy naftowej, czyli kolejne 20 mln ton ropy do obu polskich rafinerii. Kolejna kwestia dotyczy słów, które miał wypowiedzieć prezes PERN, że bagatelizuje. Sądzę, że nie bagatelizuje tej kwestii. Oczywiście, sprawa jest poważna bardziej z punktu widzenia samego Naftoportu, bo faktycznie te zyski, jeżeli rzeczywiście dojdzie do zmniejszenia wolumenu ropy naftowej, który jest eksportowany przez Naftoport w Gdańsku, zmniejszą się z około 10 mln do 5 mln zł. Dla samego PERN oznacza to zyski mniejsze o około 2-3 mln zł w skali całego roku, a więc faktycznie nie jest to aż tak znacząca kwota z tytułu zmniejszenia tranzytu poprzez Naftoport w Gdańsku. Oczywiście my też nie chcemy tego bagatelizować. Wynika to z pewnej polityki rządu rosyjskiego, która została przyjęta w 2007 r., a która związana jest z budową nowego systemu tranzytu ropy naftowej z Federacji Rosyjskiej, czyli właśnie rozbudowy systemu Baltic Pipeline System II, czyli budowy połączenia między Unieczą na granicy białorusko-rosyjskiej a nowym portem Ust Ługa niedaleko Primorska, który został zakończony i wybudowany w zeszłym roku i oddany do użytkowania. Tak więc zarówno spółka PERN, jak i Naftoport de facto już od dwóch lat przygotowywały się do tego, że faktycznie ten wolumen tranzytu, tych ok. 10 mln t, będzie odłączony i ropa będzie przesyłana drogą morską. Jednak chciałbym podkreślić, że już od początku 2010 r. Naftoport w Gdańsku nie jest przewidziany jako de facto port tranzytowy w tym wolumenie ok. 10 mln t ropy naftowej. Bez względu na to jednak ten tranzyt był realizowany i według najnowszych informacji, które mam z dnia dzisiejszego, na dzisiaj zakontraktowanych jest co najmniej pięć stutysięczników, czyli zostanie podtrzymana pewna ilość wolumenu, który będzie tranzytowany poprzez Naftoport w Gdańsku, więc tym bardziej dzisiaj nie widzę powodów do niepokoju, jeżeli chodzi o funkcjonowanie Naftoportu. Konkretne pytanie pana posła dotyczące strategii rządu. Strategia rządu przede wszystkim polega na inwestycji, czyli na rozbudowie możliwości przeładunkowych w Naftoporcie w Gdańsku. Stąd decyzja (Dzwonek) spółki PERN jest związana z budową nowego terminalu naftowego w Gdańsku, to jest inwestycja rzędu ok. 750 mln zł, która ma być zrealizowana w ciągu najbliższych czterech lat, czyli do przełomu 2014 i 2015 r. Nie zgadzam się ze sformułowaniem, panie pośle, dotyczącym rzekomego zablokowania, a później: kiedy nastąpi odblokowanie budowy projektu Odessa, Brody, Płock. Ten projekt w dalszym ciągu jest realizowany przez spółkę temu dedykowaną, czyli spółkę projektową, jaką jest spółka Sarmatia, ale są pewne warunki brzegowe, które muszą być spełnione, i nie są one uzależnione od woli polskiego rządu czy polskiej spółki, tylko tak naprawdę uzależnione są od głównego dostawcy ropy azerskiej, czyli od SOCAR-u. Dzisiaj tej deklaracji jeszcze nie mamy, poza pewnymi słownymi sformułowaniami, że faktycznie ropa z Azerbejdżanu może być do Polski tranzytowana, może być do Polski dostarczana, ale niestety nie doszło do podpisania żadnej wiążącej obie strony umowy na dostarczanie odpowiedniego wolumenu ropy naftowej do Polski. A przypomnę, musimy mieć zagwarantowane ok. 10 mln t ropy naftowej, aby faktycznie import ropy z Azerbejdżanu był opłacalny dla polskich rafinerii. Warto pamiętać o tym, że jest to pewien mit związany z ropą azerską. Dzisiaj polskie rafinerie nie mogą się przestawić na ropę azerską, chodzi o produkcję benzyny, oleju napędowego oraz asfaltu. Niestety nasze rafinerie zostały wybudowane znacznie wcześniej i są technologicznie przygotowane do przerobu ropy REBCO, czyli ropy Ural, ropy rosyjskiej, a nie ropy azerskiej. W związku z tym to, co dzisiaj możemy przyjąć, ten maksymalny wolumen, jeżeli chodzi o polskie rafinerie, to jest ok. 30% produkcji, czyli ok. 7, 8 mln t, to jest maksymalnie, co polskie rafinerie faktycznie mogą przyjąć i w oparciu o ten wolumen produkować olej napędowy i benzynę. Jest więc technologiczne ograniczenie, jeżeli chodzi o polskie rafinerie. Natomiast gdybyśmy mieli faktycznie gwarancje dostaw ropy do Polski ze strony SOCAR-u, to istnieje potencjalna możliwość eksportu faktycznie przez Naftoport w Gdańsku, przez bazę magazynowo-przeładunkową PERN-u w Gdańsku azerskiej ropy naftowej do innych krajów w rejonie Morza Bałtyckiego czy też Morza Północnego. Przepraszam, że przedłużyłem, ale są to poważne tematy i w sumie można by znacznie dłużej na ten temat rozmawiać. Dziękuję bardzo.