Mówca: Paweł Arndt
Data: 2012-10-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Nad projektem budżetu państwa na 2012 r. dyskutujemy już kilka godzin i refleksja, która się nasuwa po wysłuchaniu tej dyskusji, jest taka oto, że właściwie powielamy te same argumenty, o których mówiliśmy rok temu, o których mówiliśmy 3 lata temu, o których mówiliśmy 5 lat temu. Dyskusje nad budżetami są właściwie takie same albo bardzo podobne. Oczywiście koalicja chwali budżet, opozycja budżet gani i to jest właściwie normalne, pewnie tak powinno być i tak będzie w przyszłości. W końcu ekonomia czy makroekonomia to nie jest fizyka, tu się nie da wszystkiego precyzyjnie zważyć, zmierzyć, w związku z tym nasze opinie na temat wskaźników makroekonomicznych, na temat zapisów związanych z dochodami czy wydatkami państwa mogą być różne. Ale niestety często w krytyce nad tym budżetem posuwamy się chyba zbyt daleko. Pan przewodniczący Rosati na początku zachęcał do dyskusji merytorycznej, ale pewnie sam do końca nie wierzył, że to w ogóle jest możliwe. Argumentów, których przynajmniej na niektóre tematy wysłuchujemy, nie powinno tu być, nie powinny one z tej trybuny padać. Nie może być tak, że z jednej strony jesteśmy ganieni za to, że są stosunkowo wysokie dochody, że są zbyt małe wydatki, mówi się o tym, że na wiele zadań powinniśmy przeznaczyć większe kwoty, a z drugiej strony jesteśmy ganieni za to, że jest wysoki deficyt budżetowy, że dług publiczny rośnie. Tego wszystkiego akurat w taki sposób się ułożyć nie da. W moim przekonaniu jednym z atutów tego budżetu jest to, że rząd umiał znaleźć złoty środek, złoty środek między dochodami, wydatkami i oczywiście deficytem. I to jest bardzo ważne. Wiele głosów krytyki z tej trybuny dzisiaj padało w związku z podnoszeniem podatków, jeden z mówców nawet powiedział, że gdyby nie palacze tytoniu, to tego budżetu w ogóle nie udałoby się zrealizować. To jest kolejny demagogiczny argument. Rzeczywiście podatek akcyzowy w roku 2013 ma wzrosnąć, ma wzrosnąć o ok. 5% w stosunku do roku bieżącego, do roku 2012, ale dzieje się tak głównie dlatego, że to przepisy unijne wymagają od nas takich decyzji. My już właściwie w roku 2014 powinniśmy płacić dużo wyższy podatek akcyzowy od papierosów, od tytoniu, ale rząd uzyskał tutaj prolongatę wdrożenia niektórych przepisów, więc ten stosunkowo wysoki podatek akcyzowy przyjdzie nam płacić od 1 stycznia 2018 r. My, podnosząc ten podatek dzisiaj, chcemy stopniowo doprowadzić do płacenia w roku 2018 tego wyższego podatku i chyba to jest racjonalne działanie. Zresztą gdybym miał wypowiedzieć na ten temat własną opinię, to byłaby ona taka. Ja uważam, że podatek akcyzowy mógłby tak bardzo rosnąć, żebyśmy w ogóle przestali palić papierosy, palić tytoń. Myślę, że dla budżetu byłoby to korzystniejsze. Tu padały argumenty, że to jest ważny element budżetu państwa, ale ja się obawiam tego, że my dużo więcej pieniędzy wydajemy na ochronę zdrowia związaną z paleniem tytoniu i to jest nasz zasadniczy problem. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! O dwóch rzeczach chciałbym krótko powiedzieć. W projekcie budżetu państwa na 2013 r. zawarte są niewątpliwie elementy prorozwojowe. Jednym z elementów prorozwojowych są wydatki na szkolnictwo wyższe. Chciałbym powiedzieć właściwie o jednym elemencie tych wydatków, o mianowicie o wydatkach majątkowych. Pomijam już fakt, że w 2013 r. rosną pensje pracowników naszych wyższych szkół. Jako przykład chciałbym tu przywołać dwa programy wieloletnie zapisane w projekcie budżetu. Są to projekty realizacji wielkich inwestycji na Uniwersytecie Jagiellońskim i na Uniwersytecie im. Adam Mickiewicza w Poznaniu. Na Uniwersytecie Jagiellońskim w tym roku na inwestycje wydamy 100 mln zł. To jest olbrzymia kwota. Dzięki temu niewątpliwie ten uniwersytet może się dobrze rozwijać. Jeśli chodzi o uniwersytet poznański, jest podobnie. Tutaj na inwestycje w roku 2013 przeznaczymy kwotę ponad 39,5 mln zł. Myślę, że część z państwa była na jednym i na drugim kampusie i wszyscy widzieli, jak wspaniale wydawane są w tych miejscach pieniądze. To są niewątpliwie wydatki prorozwojowe. Te dwa przykłady podaję też dlatego, że dzisiaj z tej trybuny padały również zarzuty co do tego, że rząd słabo planuje, że często w swoich prognozach dalece mija się z tym, co się potem wydarzy. Akurat w tych dwóch przypadkach jest zupełnie inaczej. Gdybyśmy spojrzeli na prognozy budżetowe w latach poprzednich, gdybyśmy zajrzeli do budżetu chociażby w roku minionym, to okazałoby się, że w prognozach wydatków na rok 2013 są zapisane dokładnie takie kwoty, o jakich dzisiaj mówimy. To akurat świadczy o precyzji w planowaniu. O jeszcze jednej rzeczy chciałbym dzisiaj kilka zdań powiedzieć, a mianowicie o projektach budżetu planowanych przez instytucje centralne, na które nie ma wpływu rząd, na które nie ma wpływu Ministerstwo Finansów, czyli o budżetach tzw. świętych krów. Chciałbym powiedzieć, że czytając projekty tych budżetów, byłem przyjemnie zaskoczony. Zwykle bywało tak, że te instytucje planowały budżety daleko wyższe od tego, czego właściwie wszyscy oczekiwaliśmy, wzrost wydatków był tam dużo, dużo wyższy aniżeli średnia budżetu w ogóle. A w tym roku jest inaczej. Może nie dotyczy to wszystkich części budżetowych, ale w niektórych częściach budżetowych np. wydatki na rok 2013 są niższe niż wydatki, które te instytucje poniosą w roku 2012. Myślę tu np. o kancelariach. Tak jest w przypadku Kancelarii Prezydenta, tak jest w przypadku Kancelarii Sejmu, Kancelarii Senatu, także w przypadku budżetu, który przedłożyła nam Najwyższa Izba Kontroli. Myślę, że to dobrze świadczy o instytucjach, które planują te budżety. Mamy trudny okres, więc jeśli jest możliwe ograniczanie budżetu, to jest to wskazane. Oczywiście wśród tych instytucji są również takie, które zaplanowały dość wysoki budżet. Myślę, że warto się nad tym jeszcze pochylić, zastanowić, choć niektóre z tych instytucji z pewnością mają argumenty. Na przykład rzecznik praw obywatelskich. W tej części są propozycje stosunkowo wysokiego wzrostu budżetu, ale tam też zwiększa się liczba zadań, które rzecznik praw obywatelskich musi wykonać w roku 2013 i w latach kolejnych. W związku z tym sądzę, że w jakiejś mierze jest to uzasadnione. Myślę, że w czasie prac nad budżetem będziemy jeszcze mogli się nad tym głębiej pochylić i zastanowić. Dotyczy to również innych instytucji, np. Sąd Najwyższy planuje wzrost budżetu na rok 2013 o ok. 11%, ale - tak jak mówię - tam też są pewnie argumenty, które przemawiają za tym, że tak powinno być. Generalnie warto się w przyszłości zastanowić, czy również w przypadku tych instytucji nie wprowadzić jakiegoś rodzaju reguły wydatkowej. Szanowni Państwo! Uważam, że mamy nad czym pracować, że nie należy odrzucać budżetu w pierwszym czytaniu. Jestem przekonany, że Wysoka Izba uchwali dobry budżet, taki, na jaki nas stać, na rok 2013. Dziękuję. (Oklaski)