Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2012-03-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Infrastruktury w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Mistrzostwa Euro 2012, można powiedzieć, już za chwilę. Jaki jest stan realizacji planu budowy autostrad i dróg ekspresowych, wszyscy widzimy. Plan ten legł w gruzach. Już wiadomo, że wielu odcinków przed mistrzostwami nie uda się zakończyć. Na wielu budowanych odcinkach A1, A2, A4 odkryto pęknięcia, trwa łatanie dziur, występują przesunięcia, opóźnienia, wady, usterki. Tak wygląda Polska w budowie. Jak pamiętamy, minister Stępień musiał pojechać ze Strykowa do Bełchatowa rowerem, gdy przegrał zakład o to, że na tej trasie do Euro powstanie autostrada A1. Teraz już nikt w rządzie nie odważy się chyba na jakikolwiek zakład, ale obecni ministrowie znaleźli inny sposób, aby zabezpieczyć się na wypadek wystąpienia takich sytuacji, forsując ustawę o przejezdności. Przypominam sobie spotkanie, które miało miejsce kilka lat temu w Rykach, dotyczące budowy obwodnicy tego miasta z udziałem pana przewodniczącego Żmijana. Pan przewodniczący w odpowiedzi na wątpliwości co do realizacji sieci autostrad przed mistrzostwami oświadczył, że jeśli nie będą one zrealizowane, to publicznie przyzna się do porażki. Projekt tej ustawy jest przyznaniem się do porażki, a pan przewodniczący jest sprawozdawcą projektu tej ustawy. Ustawa o przejezdności niedokończonych autostrad to szczególne rozwiązanie w skali Europy. Ma ona zaradzić skutkom tych wszystkich opóźnień. Projekt zakłada, że nadzór budowlany będzie mógł zezwolić na użytkowanie drogi, pomimo że nie wszystkie prace budowlane lub wykończeniowe zostaną zakończone. Nadzór będzie mógł dopuścić drogę do użytku również wtedy, kiedy nie będzie ona spełniać wszystkich wymagań z zakresu ochrony środowiska. Zgodnie z ustawą taka droga musi jednak spełniać wymogi Prawa budowlanego dotyczące bezpieczeństwa jej użytkowników. Intencją rządu jest doprowadzenie do tego, aby na podstawie przepisów znowelizowanej ustawy można było na czas mistrzostw dopuścić do jazdy samochodów po niedokończonych drogach. Wykonawcy będą mieli maksymalnie do 9 miesięcy na ukończenie robót. Proponowane przez rząd przepisy są szczególnie karkołomne, incydentalne i niosą ze sobą duże ryzyko. Przed ryzykiem i zagrożeniami, które mogą nieść takie uproszczenia, ostrzega Instytut Badawczy Dróg i Mostów w opinii przygotowanej dla posłów z sejmowej Komisji Infrastruktury. W opinii tej czytamy: Niewykonanie pełnej konstrukcji nawierzchni stanowi ryzyko szybkiego zużycia wykonanych warstw konstrukcyjnych ze względu na niewystarczającą nośność konstrukcji nawierzchni. Trudno jest oszacować straty powstałe wskutek takiego rozwiązania, ponieważ jest ono tak technicznie niepoprawne, że projektanci konstrukcji nawierzchni tego przypadku nie brali pod uwagę. Instytut zwraca również uwagę, że brak ostatniej warstwy nawierzchni może mieć znaczny wpływ na zmniejszenie bezpieczeństwa ruchu drogowego ze względu na niewystarczającą szorstkość innej warstwy nawierzchni. Projekt tej ustawy bardzo mało uwagi poświęca również bezpieczeństwu ruchu na drogach uznanych za przejezdne, nic nie mówi o odszkodowaniach za ewentualne uszkodzenia samochodów i wypadki na tych drogach. To rozwiązanie zdaniem wielu specjalistów może być niebezpieczne dla użytkowników dróg, ale również bardzo kosztowne. Pytanie: Czy takie dopuszczenie przejezdności nie będzie miało wpływu na gwarancje po wykonaniu tych inwestycji? Jeśli po jakimś czasie pojawią się usterki i trzeba je będzie usuwać, wykonawcy mogą ich nie uznać ze względu na dopuszczenie ruchu na niedokończonej trasie. Kto wtedy zapłaci za remont? Oczywiście my wszyscy. Rozpatrując projekt tej ustawy, należy zadać podstawowe pytania. Co to znaczy przejezdność? Czy taki termin w pojęciu technicznym w ogóle istnieje? Czy dopuszczanie do użytkowania niezakończonej inwestycji jest możliwe z punktu widzenia prawa, nawet jeśli przepisy zostają zmienione specjalnie w związku z tą sytuacją? Co będzie przedmiotem czasowego dopuszczenia? Jakich konkretnych odcinków autostrad będzie dotyczyła ta ustawa? Czy uchwalenie tej ustawy cokolwiek zmieni? Czy zmieni się stan faktyczny? Czy dróg w ten sposób przybędzie? Czy zmieni się stan ich realizacji? Otóż, nie. Czy w takim razie konieczne jest uchwalanie ustawy, która niczego nie zmienia, a niesie ze sobą wiele potencjalnych zagrożeń? Na wszystkie te pytania nie padły odpowiedzi w czasie obrad komisji, a nieudolne próby ich udzielenia tylko te wątpliwości potęgują. Potwierdzeniem tego chaosu, a może próbą zrzucenia odpowiedzialności na posłów jest również fakt, że projekt tej ustawy przygotowany przez rząd na posiedzeniu komisji został przedstawiony jako projekt poselski. Z tych wszystkich względów Solidarna Polska nie poprze tego projektu. Ostateczne stanowisko wyrazimy w głosowaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)