Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2020-01-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt zaprezentować przedstawiony przez prezesa Rady Ministrów raport Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz działania realizowane w tym zakresie w 2018 r. Komisja rozpatrzyła tenże raport w dniu 9 stycznia i wnosi do Wysokiego Sejmu o przyjęcie tego dokumentu zawartego w druku nr 76. Jako sprawozdawca komisji, komentując dyskusję i treść tego dokumentu, chciałbym przede wszystkim zwrócić uwagę na to, iż po pierwsze, autorzy dokumentu przywołują w tym raporcie - jak zresztą każdego roku - szereg danych statystycznych odnoszących się m.in. do rodzajów wypadków, do liczby ofiar śmiertelnych, do liczby ofiar ciężko rannych, do rodzaju pojazdu, do płci ofiar, do zachowań kierowców, pieszych, rowerzystów itd., itd. Dane te, a to jest bardzo ważne, zawierają również stosowną informację wnioskową i rekomendacje, które przede wszystkim odnoszą się do konieczności podejmowania kolejnych działań naprawczych, co również było podnoszone jako atut tego dokumentu na posiedzeniu Komisji Infrastruktury. Uważam, że na tle takich dokumentów jak ten omawiany dzisiaj w Wysokiej Izbie można z wielką satysfakcją odnotować bardzo mocne wyróżnienie tej problematyki w exposé pana premiera i myślę, że tutaj można się spodziewać - mówił o tym przed chwilą pan minister Rafał Weber - inicjatyw legislacyjnych rządu i ukierunkowania choćby w najbliższych latach tej problematyki bezpieczeństwa ruchu drogowego jako doniosłych zagadnień realizowanych przez rząd we współpracy z wszystkimi partnerami społecznymi, z jednostkami samorządu terytorialnego oraz wszystkimi osobami, instytucjami, które przyczyniają się do tego, aby ta problematyka była jak najbardziej twórczo stosowana w praktyce, a celem tych działań jest ograniczenie liczby wypadków i ofiar wypadków drogowych. Wyrażam również szacunek dla tych wszystkich instytucji i osób. Po drugie, raport ten jest systematycznie aktualizowany w odniesieniu do potrzeb informacyjnych i w tymże raporcie za 2018 r. ponownie sygnalizuje się zagrożenia, wyzwania, jakie pojawiają się w trendach demograficzno-statystycznych w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego. W 2018 r. przede wszystkim można było zauważyć narastające wyzwania dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego w wieku 60+, jednocześnie raportowano o już podjętych w tej sprawie projektach i działaniach w najbardziej zagrożonych województwach, a takie konkretne działania były podejmowane w bardzo wielu miejscach Polski. Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, a widać to wyraźnie w raporcie za 2018 r., realizowała kolejne konkretne kroki i inicjatywy spajające działania i wysiłki różnych podmiotów w taki sposób, aby zwiększyć siłę i efektywność oddziaływania na poprawę bezpieczeństwa ruchu drogowego w zakresie przyczyn wypadków. Tutaj zwróciłbym uwagę na podjęcie realizacji projektu dotyczącego ogólnopolskich szkoleń dla samorządowych zarządców dróg i Policji, a także na wdrożenie po raz pierwszy w 94 powiatach o najwyższych wskaźnikach zagrożenia programu dedykowanego dla seniorów 60+ i ogólnopolskich warsztatów ˝Senior na drodze - pamiętaj o bezpieczeństwie˝ przy wsparciu samorządów lokalnych, lokalnej Policji, organizacji pozarządowych i innych podmiotów zainteresowanych takimi działaniami. Po trzecie, istotniejszą kwestią wymienioną w tymże raporcie jest poprawa infrastruktury drogowej, a elementem tego jest informacja o poczynionych dodatkowych staraniach, w wyniku których poprzez efekty polskich, w szczególności naukowo-badawczych, prac wskazywane będą nowe kierunki interwencji i rozwoju inżynierii drogowej dla poprawy sytuacji BRD, w szczególności w odniesieniu do np. niechronionych uczestników ruchu drogowego, takich jak piesi czy rowerzyści. Tutaj chciałbym gorąco polecić wszystkim zainteresowanym, paniom i panom posłom, wszystkim zainteresowanym radnym czy osobom, którym ta problematyka jest bliska, lekturę choćby wytycznych dotyczących prawidłowego oświetlenia przejść dla pieszych, podejmowanie działań związanych z wytycznymi dotyczącymi bezpiecznej infrastruktury rowerowej. Sam z satysfakcją odnotowuję, panie ministrze, szereg takich inicjatyw, zwłaszcza na szczeblu powiatu, kiedy pewne działania dotyczące tego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego są podejmowane w ramach działań długofalowych, kompleksowych, standaryzujących te uwarunkowania już na miejscu, w ramach zarządzanej infrastruktury drogowej. Po czwarte, z przedłożonego dokumentu wynika, że głównym celem podjętych działań jest zdecydowane zmniejszenie liczby wypadków i ich ofiar w wyniku realizacji na szeroką skalę działań edukacyjnych koncentrujących się na głównych, według danych BRD, przyczynach wypadków drogowych, np. odnosi się to do kampanii związanej z problematyką nieudzielania pierwszeństwa przejazdu, poprawy relacji kierowca - pieszy. W dokumencie podkreśla się także, że dla osiągnięcia tego celu szczególne znaczenie ma zdynamizowanie działań w zakresie tworzenia bezpiecznej infrastruktury drogowej w drodze wprowadzania zmian w organizacji ruchu i rozszerzania wiedzy dotyczącej problemów z tym związanych. Po piąte, doświadczenia państw, które uzyskały najlepsze wyniki w obszarze BRD, wskazują, że wymierne efekty można uzyskać jedynie poprzez połączenie dynamicznego rozwoju bezpiecznej infrastruktury drogowej na obszarze zarządzanym przez odpowiednio zarządców dróg krajowych i samorządowych z podnoszeniem świadomości zagrożeń dotyczących wszystkich użytkowników dróg oraz inicjowaniem nowych i egzekwowaniem obowiązujących regulacji czy też doskonaleniem sytemu ratownictwa i opieki powypadkowej, a także długofalowym programowaniem, realizacją i monitorowaniem podejmowanych działań. Pan minister, tak jak stwierdził w swojej wypowiedzi, nie odwoływał się już do bardzo wielu szczegółowych danych statystycznych. Rzeczywiście ten dokument był omawiany już dwukrotnie, w szczególności na posiedzeniu Komisji Infrastruktury. Myślę że realizacja kluczowych celów ˝Narodowego programu bezpieczeństwa ruchu drogowego˝, np. w odniesieniu do zmniejszenia liczby zabitych czy też ciężko rannych, znajdzie odzwierciedlenie w kolejnych inicjatywach legislacyjnych Rady Ministrów. Myślę, że również będzie się to odnosiło do zmniejszenia w strukturze wypadków drogowych udziału tych zdarzeń, które są najcięższe, mają długofalowe skutki, wywierają skutki również finansowe w systemie finansów publicznych, a nie mówimy tu przecież o traumie tysięcy osób, które z takimi przypadkami, które dotyczą w szczególności osób najbliższych, musiały się spotkać. Panie Marszałku i Wysoka Izbo! Reasumując, chciałbym jako poseł sprawozdawca wnieść o przyjęcie tego raportu wraz z wnioskami, które płyną z tej dyskusji i podziękować wszystkim posłankom i posłom za rzeczową, merytoryczną, wartościową debatę, która odnosiła się do tego dokumentu, omówionego dzisiaj na sali plenarnej Sejmu. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)