Mówca: Wioleta Tomczak
Data: 2026-06-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polska 2050 mam zaszczyt przedstawić stanowisko popierające rządowy projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych. To projekt niezwykle potrzebny, ponieważ odpowiada na jedno z największych wyzwań społecznych, zdrowotnych i demograficznych, przed którymi stoi dziś Polska. Żyjemy coraz dłużej. To dobra wiadomość. Jednak wraz ze wzrostem liczby osób starszych rośnie również liczba osób wymagających wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, leczeniu, rehabilitacji i opiece. Coraz więcej rodzin mierzy się z sytuacją, w której bliska osoba staje się niesamodzielna, a system wsparcia okazuje się rozproszony, skomplikowany i trudny do zrozumienia. Dzisiaj pomoc dla osoby wymagającej opieki znajduje się jednocześnie w systemie ochrony zdrowia, pomocy społecznej i zabezpieczenia społecznego. Problem polega na tym, że te systemy często działają obok siebie, a nie razem. Rodzina musi samodzielnie szukać informacji, kontaktować się z wieloma instytucjami i koordynować działania różnych podmiotów. Projektowana ustawa zmienia właśnie ten stan rzeczy. Jej najważniejszym założeniem jest stworzenie mechanizmów koordynacji opieki długoterminowej oraz lepszej współpracy pomiędzy ochroną zdrowia i pomocą społeczną. Dzięki temu osoba potrzebująca wsparcia nie będzie pozostawiona sama sobie, a pomoc będzie mogła być organizowana w sposób bardziej kompleksowy i odpowiadający rzeczywistym potrzebom. Bardzo istotnym rozwiązaniem jest powołanie koordynatorów do spraw opieki długoterminowej na poziomie powiatów. Ich zadaniem będzie nie tylko udzielanie informacji, ale również pomoc w odnalezieniu odpowiednich usług, identyfikowaniu potrzeb mieszkańców oraz współpraca z podmiotami realizującymi opiekę długoterminową. To ważna zmiana jakościowa. Dla wielu rodzin największym problemem nie jest bowiem brak dobrej woli instytucji, lecz brak wiedzy, gdzie i w jaki sposób uzyskać pomoc. Koordynator ma stać się przewodnikiem po systemie, który dziś dla wielu osób jest zbyt skomplikowany. Projekt wzmacnia również współpracę między placówkami medycznymi i jednostkami pomocy społecznej. W praktyce oznacza to możliwość szybszego identyfikowania osób wymagających wsparcia oraz sprawniejszego kierowania ich do odpowiednich usług. Szczególnie ważne jest to w sytuacjach, gdy pogarszający się stan zdrowia seniora wymaga szybkiej reakcji i zapewnienia ciągłości opieki. Na uznanie zasługuje także dostrzeżenie roli opiekunów nieformalnych. To często członkowie rodzin, którzy każdego dnia wykonują ogromną pracę opiekuńczą, nierzadko kosztem własnego zdrowia, aktywności zawodowej czy życia społecznego. Projekt przewiduje działania edukacyjne, szkolenia, grupy wsparcia, konsultacje psychologiczne czy możliwość czasowego zastępstwa opiekuna. To rozwiązania, które mogą realnie poprawić jakość życia zarówno osób wymagających opieki, jak i ich bliskich. Kolejnym ważnym elementem ustawy jest wprowadzenie systematycznego monitorowania jakości, efektywności i dostępności opieki długoterminowej. Dobre polityki publiczne wymagają bowiem rzetelnych danych. Nie można skutecznie planować usług dla seniorów bez wiedzy o ich rzeczywistych potrzebach oraz bez oceny funkcjonowania istniejących rozwiązań. Pozytywnie oceniamy także przepisy dotyczące monitorowania sytuacji osób starszych. Dzięki temu polityka senioralna będzie mogła być oparta na aktualnej wiedzy dotyczącej zdrowia, sytuacji społecznej, ekonomicznej i mieszkaniowej seniorów. Ważnym uzupełnieniem projektu jest także bon senioralny, który ma wspierać osoby starsze mające trudności z wykonywaniem podstawowych czynności życia codziennego. To rozwiązanie ma pomóc wielu seniorom zachować samodzielność oraz jak najdłużej pozostawać w swoim środowisku zamieszkania. Wysoka Izbo! Najważniejszą wartością tego projektu jest odejście od myślenia instytucjonalnego na rzecz myślenia skoncentrowanego na człowieku. Senior i jego rodzina nie potrzebują kolejnych procedur. Potrzebują sprawnie działającego systemu, który potrafi odpowiedzieć na ich potrzeby w odpowiednim czasie. Ta ustawa nie rozwiąże wszystkich problemów związanych ze starzeniem się społeczeństwa. Stanowi jednak bardzo ważny krok w kierunku budowy nowoczesnego, skoordynowanego i bardziej przyjaznego systemu wsparcia osób starszych oraz ich opiekunów. Dlatego Klub Parlamentarny Polska 2050 popiera projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)