Mówca: Artur Górczyński
Data: 2015-07-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Zanim zacznę, chciałbym przywitać przedstawicieli Polskiej Federacji Związkowej Pracowników Socjalnych i Pomocy Społecznej, pana Pawła Maczyńskiego i pana Jacka Szwalgina, którzy przysłuchują się naszej debacie z galerii. (Oklaski) Dotarło do mnie, że pani minister raczyła mnie nazwać przyjacielem federacji. Odbieram to oczywiście jako komplement. Jestem przyjacielem, bo jestem pracownikiem socjalnym. W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej, druki nr 3473 i 3550. Wysoka Izbo! Nie będę odnosił się do wszystkich zmian, jakie zostały zawarte w projekcie. Należy stwierdzić, że pomoc społeczna zmienia się, ewoluuje, zmieniają się czasy, więc i zmiany w ustawie są konieczne. Dotyczy to zarówno beneficjentów ustawy, jak i pracowników niosących pomoc, pracowników socjalnych. Może to nie jest to, na co by pewnie pracownicy socjalni liczyli, czyli ustawa o zawodzie pracownika socjalnego, ale myślę, że i na to przyjdzie w tej Izbie czas. Otóż zawód pracownika socjalnego to zawód bardzo trudny, wymagający wielu poświęceń, zawód często niedoceniany, a pracownicy socjalni dość często, wykonując ten zawód, płacą cenę, jaką jest ich życie prywatne, bo ten zawód jest dla nich pasją, pomaganie jest dla nich pasją i nie kończy się po ośmiu godzinach spędzonych w ośrodku czy też w terenie, już nie wspomnę o takich przypadkach, że niektórzy pracownicy socjalni tak naprawdę sami powinni otrzymywać pomoc czy też ubiegać się o pomoc w ośrodkach pomocy społecznej. Mimo wszystko, tak jak mówiłem, pracownicy socjalni trwają na swoich stanowiskach, ponieważ traktują swój zawód jako misję. Tego, jak ta misja czasem może się zakończyć, mieliśmy niestety przykłady w ostatnich miesiącach. Mówię o tragedii w Makowie, o wcześniejszych atakach na pracowników w Chełmie, w Chorzowie, w Górze Kalwarii, w Oświęcimiu, a było też wiele, wiele innych. Dlatego ważna jest zmiana prowadząca do tego, że teraz obligatoryjnie pracownik socjalny będzie mógł wykonywać swoją pracę w parze z innym pracownikiem, a w przypadkach podejrzenia większego zagrożenia będzie można wystąpić o asystę policji. Zapis, który został przygotowany w trakcie prac nad tą ustawą, mówi o tych, powiedzmy, przywilejach pracowniczych podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Podczas posiedzenia połączonych komisji próbowałem rozszerzyć ten zapis, bo przecież wywiad środowiskowy, o którym mówimy, jest tylko jednym z instrumentów pracy socjalnej, wielu instrumentów, trzeba to powiedzieć. Uważam, że ten zapis powinien być następujący: ˝w trakcie świadczenia pracy socjalnej, w tym przeprowadzania rodzinnych wywiadów środowiskowych˝. To umożliwi pełne bezpieczeństwo, przynajmniej poczucie pełnego bezpieczeństwa, jeśli chodzi o pracę pracowników socjalnych. Wtedy niestety nie wysłuchano mojego głosu, wspartego przez federację. Dlatego dziś nawet nie jako poseł, a bardziej jako pracownik socjalny z doświadczeniem zawodowym składam poprawkę do tego zapisu. Należy również zwrócić uwagę na to, co sygnalizowały placówki zajmujące się osobami bezdomnymi. W omawianym projekcie zaproponowaliśmy wiele zmian z tym związanych, ale z informacji od tych jednostek wynika, że niektóre z tych zmian mogą mieć niestety skutki trochę inne niż te, o które by nam chodziło przy pracach nad tą ustawą. Pierwsza sprawa. W art. 48a ust. 6 zmienianej ustawy zapisano, iż w noclegowni i schronisku nie mogą przebywać osoby będące pod wpływem alkoholu lub pod wpływem substancji psychoaktywnych. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Pani Minister! Wymóg trzeźwości jest wymogiem podstawowym, warunkiem podstawowym, jeżeli chodzi o kwestię wsparcia dla osób zgłaszających się do każdej właściwie placówki. Są jednak praktyki, które odbiegają od tych standardów. Wiadomo, że to są praktyki stosowane w okresach zimowych, w okresach, umownie nazwijmy je, ochronnych, czyli, powiedzmy, między 1 listopada a ostatnim dniem marca. To jest okres jesienno-zimowy, w którym te osoby były przyjmowane do placówek ze względu na ich bezpieczeństwo, ochronę przed utratą życia poprzez zamarznięcie, wychłodzenie organizmu. A więc taki sztywny zapis troszeczkę blokuje te działania, tym bardziej że bardzo często te osoby po spożyciu alkoholu nie nadają się nawet do umieszczenia w innych placówkach, w podtekście myślę o izbach wytrzeźwień... (Poseł Anna Bańkowska: Polikwidowano.) ...polikwidowanych właściwie izbach, a szpitale nie przyjmują tych osób na oddziały ze względu właśnie na to, że są one pod wpływem różnych środków odurzających. Rekomenduję więc wycofanie się z tego kategorycznego zapisu i pozostawienie tej kwestii do uregulowania wewnętrznymi regulaminami jednostek pracujących w tym zakresie czy też zajmujących się bezdomnością. Instytucje zwracają również uwagę na zapis, który zrównuje ogrzewalnie z noclegowniami i schroniskami. Są obawy, że to, co dzisiaj się dzieje, czyli, powiedzmy, eksmisje z mieszkań do ośrodków dla bezdomnych, może się zakończyć tym, że po przyjęciu tego zapisu eksmisje będą przeprowadzane również do ogrzewalni. Wiemy, jak wyglądają ogrzewalnie - to są zazwyczaj nieduże pomieszczenia, gdzie do dyspozycji są tylko krzesła czy też taborety. A więc myślę, że też powinniśmy się nad tą kwestią zastanowić, bo absurdalne byłoby takie działanie, gdyby eksmisja była ze wskazaniem na ogrzewalnię. Ostatnia sprawa, jaką chcę poruszyć, to jest kwestia czasu na wdrożenie zmian, nowych standardów dla placówek zajmujących się bezdomnością. W art. 4 czytamy, iż podmioty prowadzące w dniu wejścia w życie ustawy ogrzewalnie, noclegownie lub schroniska dla bezdomnych, niespełniające standardów, o których mowa w art. 48a ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, są obowiązane dostosować się do tych standardów w okresie 18 miesięcy. Z tego, co wiem, podczas prac nad tą ustawą ustalenia w ministerstwie były trochę inne, pierwsze założenia mówiły o 5-letnim okresie przystosowania się do nowych standardów. Te organizacje zazwyczaj to są organizacje non profit, bez żadnych przychodów, dochodów, bez żadnego zysku, więc to nie jest takie proste, żeby one w ciągu 18 miesięcy dostosowały swoje standardy do tych, które teraz będą obowiązywać. A czym to grozi? Niestety grozi to likwidacją tych schronisk czy też noclegowni. Uważamy, że ten okres powinien zostać wydłużony do 5 lat, i również taką poprawkę będziemy składać. Przypomnę, że podobny problem mieliśmy przy ustawie o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej. Tam chodziło o świetlice środowiskowe. Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej też alarmował, że czas na przystosowanie tych wszystkich świetlic jest trochę za krótki. Ta nasza poprawka czy też sugestia nie została wzięta pod uwagę i potem na szybko w końcówce okresu wcześniej przyjętego przedłużaliśmy na kolejne lata ten okres przygotowawczy. Dlatego uważamy, że taka poprawka - tak jak i te, o których mówiłem wcześniej - jest konieczna. Co do stanowiska klubu uważamy, że same zmiany są korzystne, natomiast te poprawki, które składamy, powinny zostać przyjęte. Wtedy podejmiemy decyzję co do głosowania nad projektem ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)