Mówca: Katarzyna Maria Piekarska (tekst niewygłoszony)
Data: 2023-06-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Oświadczenie poselskie w sprawie spadku realnych wynagrodzeń w sferze budżetowej, nauce i edukacji Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W ostatnich dniach rząd pod naciskiem związków zawodowych ogłosił podwyżki dla pracowników sfery budżetowej w wysokości 8%. Niestety, to zdecydowanie za mało. Rząd całkowicie zignorował postulaty OPZZ i przypieczętował realny spadek wynagrodzeń w budżetówce. Tegoroczne podwyżki są niże od wzrostu płacy minimalnej i znacznie niższe od skumulowanego wzrostu cen w ostatnich latach. Co więcej, wiele wskazuje na to, że wiele branż, w tym pracownicy nauki, nie otrzymają nic, a nauczyciele mogą liczyć jedynie na jednorazowy przedwyborczy dodatek. Jest to sytuacja bardzo, bardzo smutna. Państwo polskie nie mogłoby funkcjonować, gdyby nie miliony osób, które podtrzymują usługi publiczne codzienną ciężką pracą w urzędach, szkołach, szpitalach, służbach mundurowych, sądach, na uczelniach wyższych i w wielu innych miejscach. Osoby te wykonują jedne z najistotniejszych społecznie zawodów i muszą być godnie wynagradzane. Stosunek wynagrodzeń nauczycieli do średniej krajowej sięga najniższych poziomów w tym stuleciu, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk prowadzi publiczną zbiórkę na cel podtrzymania potencjału badawczego, realne płace w sferze budżetowej są z premedytacją obniżane już od 3 lat. Sytuacja jej pracowników była trudna już przed pandemią, teraz zaś staje się dramatyczna, a proponowane przez rząd rozwiązania nie są w stanie temu zaradzić. Problemem, na który zwracają uwagę związki zawodowe, jest nie tylko spadek wynagrodzeń, lecz także ich spłaszczanie. Kolejny raz planowane podwyżki są niższe od wzrostu płacy minimalnej. W ostatnich latach prawie w całości środki na podwyżki trzeba było obracać na pokrycie kosztów wzrostu płacy minimalnej, a w rezultacie osoby pracujące dla państwa przez wiele lat, na stanowiskach wymagających wysokich kwalifikacji i lat nauki patrzą, jak ich wynagrodzenia stoją w miejscu i zbliżają się do najniższej krajowej. Młodzi, zdolni ludzie nie mają obecnie motywacji, by wybierać karierę w administracji, w edukacji, nawet w nauce. Praca dla państwa powinna być zaszczytem, ale niestety państwo staje się najgorszym pracodawcą w kraju. Robi się wszystko, by osoby zdolne i kompetentne wypychać do sektora prywatnego. Jak Polska może rosnąć w siłę, skoro dopuszcza do takiej sytuacji? Jak może zapewnić bezpieczeństwo swym obywatelom, skoro w Policji brakuje chętnych do zapełnienia wolnych etatów? Jak może realizować konstytucyjne prawo do sądu, gdy wielu pracowników wymiaru sprawiedliwości zarabia grosze, a płace sędziów i prokuratorów są zamrażane, co odbywa się z naruszeniem ustawowych gwarancji ich waloryzacji? Jak ma ochraniać zdrowie publiczne, gdy brakuje chętnych do pracy w karetkach pogotowia? Jak może myśleć o swej przyszłości, gdy brakuje chętnych do nauczania młodych pokoleń? Jak może się rozwijać, gdy stypendium dla doktorantów wynosi 2,5 tys. zł, co nie wystarcza na nawet najskromniejsze utrzymanie się w dużym mieście? Szanowni Państwo! Praca dla idei jest szczytna, ale ideami nie nakarmi się rodziny. Zapaść w usługach publicznych to zapaść państwa polskiego. Sytuacja w budżetówce została wywołana przez umyślną, wyrachowaną politykę, a nie przez przymus okoliczności. Wpływy budżetowe rosną wraz z inflacją - wzrost cen to wzrost dochodów z VAT, presja płacowa w sektorze prywatnym przekłada się na wzrost dochodów z PIT, obsługa części obligacji tanieje. Jeżeli w tej sytuacji płace w budżetówce nie rosną proporcjonalnie, jest to wynikiem politycznej decyzji, by z kieszeni ciężko pracujących osób finansować wyborcze obietnice, upolitycznione media publiczne i propagandę nieprzekładającą się na poprawę życia Polek i Polaków. Wysoka Izbo! Nowe rozwiązania zaproponowane przez rząd nie zaspokoją potrzeb osób od 3 lat borykających się z sukcesywnym spadkiem wynagrodzeń. Proponowanie zamiast rozwiązań systemowych jednorazowego dodatku przedwyborczego, jeżeli doniesienia w tej mierze się potwierdzą, trudno ocenić inaczej niż jako wyjątkowo smutny akt populistycznej desperacji. Po wyborach, kiedy głosy nie będą już potrzebne, znów zapomni się na lata o ludziach podtrzymujących państwo polskie codzienną, ciężką pracą. To polityka krótkowzroczna, szkodliwa i skrajnie krzywdząca. Wzywam rząd do ożywienia dialogu społecznego, do zabezpieczenia środków na godne, trwałe podwyżki dla pracowników budżetówki oraz do stworzenia mechanizmów, które zagwarantują sprawiedliwą waloryzację wynagrodzeń w kolejnych latach.