Mówca: Arkadiusz Mularczyk
Data: 2019-07-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Chciałem złożyć oświadczenie w 20. rocznicę śmierci Władysława Hasiora. 20 lat po śmierci Władysława Hasiora warto wspomnieć o tym jednym z najwybitniejszych polskich artystów XX w., a według wielu - prekursorze światowego pop-artu, powiedzieć kilka słów o jego dokonaniach. Urodził się w dniu 14 maja 1928 r. w Nowym Sączu. W latach 1947-1952 uczył się w państwowym Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem pod kierunkiem prof. Antoniego Kenara, a następnie w latach 1952-1958 studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie pod kierunkiem prof. Mariana Wnuka. W roku 1959 otrzymał stypendium francuskiego ministra kultury. Studiował w pracowni rzeźbiarza Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Od 1957 r. wystawiał indywidualnie oraz brał udział w wystawach zbiorowych w kraju i za granicą, m.in. w Paryżu, Rzymie, Sztokholmie, Oslo, Montevideo, Säo Paulo, Helsinkach, Wiedniu, Walencji, Kopenhadze, Brukseli i Moskwie. Jeszcze podczas studiów angażował się w prace z młodzieżą w zakopiańskim Państwowym Liceum Technik Plastycznych i od tej pory uczył aż do 1968 r. Od 1959 r. uczestniczył we wszystkich wystawach okręgowych plastyków zakopiańskich oraz w akcjach zespołu plastyków zgrupowanych przy Państwowym Liceum Technik Plastycznych. Był założycielem Galerii Pegaz, uczestniczył w życiu artystycznym miasta, zainicjował wiele imprez kulturalnych o charakterze ogólnopolskim. Był prezesem Związku Polskich Artystów Plastyków w Zakopanem, a także wykładał w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu. Cały czas twórczo pracował, wystawiał swe dzieła w całej Polsce i poza granicami kraju. Jego prace reprezentowane były na ponad 80 wystawach indywidualnych w Polsce, zdobył również wielkie uznanie krytyków na całym świecie, a wystawy jego prac organizowały najważniejsze instytuty kulturalne w Europie i na świecie. Hasior był jednym z najwybitniejszych i najoryginalniejszych polskich artystów współczesnych. W jego pracach, których tworzywem były różnorakie materiały, zwyczajne przedmioty nabierały nowych znaczeń. Tworzył z nich sztandary, portrety imaginacyjne, oryginalne obrazy zawierające cały szereg odniesień do rzeczywistości czy tradycji artystycznych. Wszystkie dzieła opatrzone zostały przez autora interesującymi tytułami, które często dopełniały wymowę samych prac, tworząc aluzje i dając pole do szerokich interpretacji. Był on także pomysłodawcą i autorem wielu niecodziennych akcji artystycznych, takich jak plenerowy pokaz sztandarów w Łącku czy widowiska ˝Płonące sztandary˝ w Nowym Sączu w latach 1988-1992. Był twórcą wielu prowokujących i niekonwencjonalnych pomników i rzeźb plenerowych w wielu miejscach na świecie. Należą do nich m.in. ˝Ratownikom górskim˝ i ˝Prometeusz rozstrzelany˝ w Zakopanem, słynny niezrealizowany projekt pomnika ˝Rozstrzelanym zakładnikom˝ w Nowym Sączu czy wreszcie ˝Golgota˝ w Montevideo. W swoich realizacjach przełamywał obiegowe konwencje rzeźbiarskie, stosował zaskakujące rozwiązania formalne. Przykładem tego jest wymyślona przez niego technika odlewów w ziemi, wykorzystywanie w pracach żywiołów ognia i wody, a nawet dźwięku. Jego twórczość wzbudziła wielkie zainteresowanie. Poświęcono jej wiele artykułów i recenzji. Powstawały o niej książki, prace magisterskie. Nakręcono sporo filmów dokumentalnych i programów telewizyjnych poświęconych sylwetce artysty. Za swoją działalność został wyróżniony wieloma odznaczeniami, m.in. nagrodą Fundacji Kultury Polskiej, a w 1999 r. Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku przyznała mu, niestety już pośmiertnie, tytuł doktora honoris causa. Władysław Hasior zmarł 14 lipca 1999 r. w Krakowie. Jego prace są obecnie w wielu muzeach polskich i europejskich, m.in. w Krakowie, Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie, we Wrocławiu, w Lublinie, Helsinkach, Paryżu, Sztokholmie, Oslo, Säo Paulo, Rzymie, Mediolanie, Amsterdamie oraz w Moskwie. Drugi co do wielkości zbiór prac Hasiora posiada Biuro Wystaw Artystycznych w Gorzowie Wielkopolskim. Wiele dzieł znajduje się także w prywatnych kolekcjach. W Nowym Sączu w kościele pw. św. Kazimierza można oglądać oryginalną drogę krzyżową, jedno z pierwszych jego dzieł. Zbiorem prac Władysława Hasiora opiekuje się również Muzeum Okręgowe w Nowym Sączu, do którego warto zajrzeć, odwiedzając Sądecczyznę, do czego zachęcam. Bardzo dziękuję, pani marszałek. (Oklaski)