Mówca: Elżbieta Kruk
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Przewodniczący! Zgodnie z przedłożonym Sejmowi sprawozdaniem z działalności Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji w 2014 r. celem, który w przyjętej przez radę strategii regulacyjnej został wymieniony na pierwszym miejscu, jest rzeczywiście reforma mediów publicznych, w tym zapewnienie stabilnego poziomu ich finansowania. Konstatuje się tu z satysfakcją - wspominał też o tym pan przewodniczący - że w momencie rozpoczynania przez obecny skład krajowej rady kadencji w 2010 r. udział środków abonamentowych w strukturze finansowania misji telewizji publicznej wynosił jedynie ok. 13%, a dzisiaj to ok. 32%. Ale cóż z tego pozytywnego wynika, skoro, po pierwsze, finansowanie nadawców publicznych jest coraz bardziej uzależnione dziś od wpływów ściąganych przez urzędy skarbowe z zaległości w drodze egzekucji administracyjnej? Po drugie, już tylko 8% wszystkich gospodarstw domowych terminowo wnosi opłatę abonamentową. Prawie połowa gospodarstw domowych nie zarejestrowała odbiorników i pozostaje poza ewidencją oraz możliwością skutecznego dochodzenia należności. W wyroku z 9 września 2004 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że opłata abonamentowa jako danina publiczna spełnić musi wiążące się z tym zasady powszechności, sprawiedliwości i równości wynikające z konstytucji. Jakże więc daleko jesteśmy od tych konstytucyjnych wartości. Czy można w tak niesprawiedliwy sposób wykorzystywać część Polaków? Czy krajowa rada, konstytucyjny organ zobowiązany do stania na straży interesów odbiorców, wpisany do konstytucji w rozdziale pt. ˝Organy kontroli państwowej i ochrony prawa˝, wypełnia tu swoje zobowiązania? Dlaczego się godzi na to tak spokojnie? Jest jeszcze inny aspekt tej sprawy. To odpowiedź na pytania: Dlaczego Polacy mają płacić na media publiczne i dlaczego nie chcą tego robić? Dlaczego maleje świadomość społeczna w zakresie szczególnej roli tych mediów? Gwarancją jakości programowej całego rynku medialnego w państwie są silne finansowo, w sposób właściwy realizujące misję społeczną media publiczne, takie, które promują pełną reprezentację wszystkich liczących się sił społecznych i sprawiedliwy udział w życiu publicznym, stoją na straży państwa i narodu, integrują, a nie dezintegrują społeczeństwo. Polskie tzw. media publiczne są dziś zaprzeczeniem tych zasad. Dziś jest to narzędzie propagandy. Misję publiczną zastąpiło tu służenie interesom władzy. Z publicznej telewizji zniknęło wszystko, co miało konotacje prawicowe czy konserwatywne, choć nie jest od tego wolne również Polskie Radio, natomiast kwitną resortowe dzieci. A co tymczasem mamy zamiast służby Polsce i Polakom? Przypomnę, że już w poprzednich debatach nad sprawozdaniem mówiliśmy np. o tym, że Telewizja Polska nie wahała się propagować polityki historycznej Niemiec przez emisję kontrowersyjnego serialu ˝Nasze matki, nasi ojcowie˝, szkalującego żołnierzy Armii Krajowej, a nie znajdowała miejsca na kreowanie polskiej polityki historycznej. Czy coś zmieniło się mimo protestów, szerokiej krytyki społecznej i złożenia zawiadomienia o przestępstwie w tej sprawie? Przeciwnie, zbyt wiele działań telewizji publicznej budzi dziś bardzo poważne wątpliwości. I tak np. telewizja podpisała umowę z rządową stacją radiowo-telewizyjną Deutsche Welle, która pełni rolę propagandową i lobbystyczną niemieckich interesów, ale odmówiła udziału w akcji polskich mediów ˝70 sekund ciszy˝, która 1 sierpnia 2014 r. miała uczcić 70. rocznicę wybuchu powstania warszawskiego. Współfinansowała obok Państwowego Instytutu Sztuki Filmowej antypolskie filmy, jak ˝Pokłosie˝ czy ˝Obywatel˝. Warto się tu chwilę zatrzymać, bowiem ostatnie słowa szefa FBI, który obarczył Polaków współodpowiedzialnością za Holocaust, czy częste stosowanie określenia ˝polskie obozy koncentracyjne˝ to pośredni efekt tego, jak sami dbamy o prawdę o polskiej historii. Jak ktoś napisał: to pokłosie ˝Pokłosia˝, zbieramy plon inwestycji państwa w negatywny wizerunek Polski za granicą. Film w reżyserii Władysława Pasikowskiego to historia nawiązująca do tragedii w Jedwabnem, ale jednocześnie Polacy, oprócz kilku sprawiedliwych, pokazani są w filmie generalnie jako odpychający antysemici. Czy można realizować za pieniądze instytucji publicznych takie filmy, wymagać od Polaków, aby płacili za zniesławianie samych siebie? Zaznaczyć warto, że film był współfinansowany m.in. przez rosyjską rządową Fundację Kina. Pamfletem na polskość jest również film Jerzego Stuhra ˝Obywatel˝. Film drwi m.in. ze śmierci prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w Smoleńsku. Autor ˝Obywatela˝ głosował zresztą przeciwko dofinansowaniu przez PISF filmu ˝Smoleńsk˝, na swój film biorąc z instytutu pieniądze. Co charakterystyczne, ośmieszający Polaków ˝Obywatel˝ cieszy się dużym wzięciem w Rosji ku zadowoleniu jego twórcy. Pytanie tylko, dlaczego to my, Polacy, musieliśmy za ten film płacić? Są też inne przykłady atakowania przez telewizję publiczną istotnych dla funkcjonowania społeczeństwa wartości. Spot Kampanii Przeciw Homofobii pt. ˝Najbliżsi obcy˝ jest nieodpłatnie emitowany na antenach telewizji publicznej jako kampania społeczna, która miała oswajać społeczeństwo z homoseksualizmem. Opublikowane stanowisko krajowej rady w tej sprawie pomija najistotniejsze zarzuty wobec telewizji publicznej podniesione w skargach obywateli - do krajowej rady wpłynęło ok. 100 tys. takich skarg - które dotyczyły naruszenia zasady bezstronności i odpowiedzialności za słowo przez telewizję publiczną oraz naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wskazującej na szczególną ochronę prawną małżeństwa, które zdefiniowane jest jako związek kobiety i mężczyzny, a także łamania zapisów ustawy o radiofonii i telewizji stanowiącej w art. 21 ust. 2, że programy i inne usługi publicznej radiofonii i telewizji powinny służyć umacnianiu rodziny. Przewodniczący krajowej rady raczył się minąć z prawdą na posiedzeniu komisji kultury, twierdząc, że rada analizowała w powyższym zakresie ten spot. Należy przypomnieć, że rada nie cofała się przed użyciem pozostających w jej dyspozycji środków nadzoru w sprawach wątpliwych, jak w przypadku informacyjnego programu Telewizji Trwam. Przewodniczący rady nałożył na Fundację Lux Veritatis karę za rzekome propagowanie działań sprzecznych z prawem w audycji relacjonującej Marsz Niepodległości z 11 listopada 2013 r. wyemitowanej w Telewizji Trwam. Tymczasem w uzasadnieniu do przedmiotowej decyzji jest mowa o wrażeniu, a nie o obiektywnym naruszeniu ustawy o radiofonii i telewizji, w relacji bowiem wyrażano jedynie opinie na temat niechęci mieszkańców Warszawy do zainstalowanej na placu Zbawiciela tęczy, która stała się symbolem środowisk homoseksualnych. Takie nieuzasadnione wymierzanie kary finansowej może być próbą ingerencji w wolność katolickiego medium i pozbawienia go prawa do wolności wyrażania własnych poglądów. Stosowanie wobec nadawców podwójnych standardów czyni z KRRiT narzędzie nie do kształtowania ładu medialnego zgodnie z interesem publicznym, ale do walki z wolnymi mediami. Uzasadniają te wątpliwości kolejne kary dla Radia Maryja. Jedna z nich została nałożona w odpowiedzi na skargę radiosłuchacza, który usłyszał zachętę do kupowania czasu antenowego na reklamy w Telewizji Trwam, choć w przytoczonej przez krajową radę wypowiedzi ani razu nie padła nazwa tej telewizji. To kolejna kara nałożona z powodu wrażenia, tym razem jednego ze słuchaczy. Wracając do kwestii mediów publicznych, zauważyć trzeba, że i w tym roku obserwujemy podobne tendencje. Na przykład kiedy w całym kraju miliony katolików wzięły udział w procesjach Bożego Ciała, w Polsce świąteczny spokój uszanowały nawet media komercyjne, ale telewizja publiczna prowokowała. W TVP Info zorganizowano dyskusję nad sensem świętowania Bożego Ciała. Zaproszono eksperta, z tytułem profesora oczywiście, który stwierdził, że to święto już się przeżyło. Czy tzw. publiczny nadawca próbował zepsuć atmosferę święta i przy okazji podzielić Polaków? Bardzo oszczędnie gospodarując pieniędzmi na realizację misji publicznej, telewizja publiczna nie szczędziła ich na transmisję w TVP2 koncertu znanej z Eurowizji baby z brodą na festiwalu Sabat Czarownic w Kielcach w czerwcu tego roku. Nic dziwnego, że ostatni zjazd delegatów Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich podjął uchwałę, że - jak czytamy w tej uchwale - media publiczne nie wypełniają swojej ustawowej misji, ograniczone są wolność słowa oraz pluralizm debaty publicznej. Szczytem sprzeniewierzenia się swojej misji było faworyzowanie przez telewizję publiczną jednego z kandydatów w czasie wyborów prezydenckich. Prezydent Bronisław Komorowski był zdecydowanie najczęściej i najdłużej pokazywanym kandydatem spośród wszystkich ubiegających się o najwyższy urząd w państwie. I tak np. w marcu br. widzowie mogli go oglądać przez prawie 6,5 godziny, a Andrzeja Dudę zaledwie przez 22 minuty. (Poseł Jerzy Fedorowicz: Ja widziałem Dudę codziennie.) Dysproporcja porażająca. Co zrobiła krajowa rada, by zapewnić kandydatom równość w traktowaniu przez nadawcę publicznego? Nic. Najlepszą ilustracją degradacji mediów publicznych i bezprecedensowego złamania wszelkich standardów dziennikarskich był program Tomasza Lisa wyemitowany w TVP2 na 6 dni przed drugą turą wyborów prezydenckich, w którym prowadzący dopuścił się skandalicznej manipulacji - by uderzyć w Andrzeja Dudę, cytował fałszywe konto jego córki. W tygodniu wyborczym telewizja publiczna zawiesiła program ˝Bliżej˝ redaktora Pospieszalskiego (Dzwonek), stosując cenzurę prewencyjną. To nie pierwszy raz, bo przypomnę skandal związany z wstrzymaniem przez zarząd TVP emisji tego programu z powodu zaproszenia do udziału w dyskusji redaktora naczelnego tygodnika ˝wSieci˝ Jacka Karnowskiego, kiedy to sami nadzorcy telewizji publicznej przyznali otwarcie, że będą kontrolować dobór gości i tematów. Czy na tym ma polegać misyjność telewizji publicznej, subsydiowanej z abonamentów, czyli z kieszeni obywateli? Prezes Braun prawdopodobnie odchodzi z TVP, jak mówi, odchodzi z poczuciem dumy. Uważa, że jego kadencja to były rewolucyjne 4 lata. Dziwne, że nie dokonali tego prezenterzy w mundurach. Swoją drogą, panie przewodniczący, może poinformowałby pan Wysoką Izbę, dlaczego krajowa rada nie zatwierdza wybranego przez radę nadzorczą nowego zarządu telewizji publicznej. W związku z upływem mojego czasu do niektórych kwestii dotyczących sprawozdania powrócę jeszcze w pytaniach. Teraz poinformuję tylko Wysoką Izbę, że Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za odrzuceniem sprawozdania Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)