Mówca: Jan Łopata
Data: 2012-11-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt zabrać głos w dyskusji nad sprawozdaniem komisji o projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej, zawartym w druku nr 809. Pan poseł sprawozdawca rzeczywiście bardzo szczegółowo przedstawił przebieg prac w Komisji Finansów Publicznych i ich efekty. Na wstępie chciałbym wyrazić opinię mojego klubu, która jest zbieżna z opinią Komisji Finansów Publicznych. Wysoka Izbo! Ustawa ta - czasami mało elegancko nazywana śmieciową - to rzeczywiście, z jednej strony, integralny element ustawy budżetowej i dyskusji nad kształtem budżetu na przyszły rok, z drugiej strony trzeba ją również pojmować jako tzw. mniejsze zło, jak ja to nazywam. Dlaczego mniejsze zło, to za chwilę. Ale co by mogło oznaczać większe zło? Otóż niestety ciągle duży jest deficyt, duża niepewność na światowych rynkach finansowych, ale i w realnej gospodarce i niestety - zapewne mniej realna, ale jednak nadal groźna - wizja przekroczenia progu 55% długu publicznego. Nawet trudno sobie wyobrazić konsekwencje, ale niewątpliwie możemy i powinniśmy tę alternatywę określić jako większe zło. Wróćmy do naszej omawianej ustawy, czyli - jak to określiłem - mniejszego zła. Otóż są w niej elementy mniej kontrowersyjne, czy też można powiedzieć, że w pracach komisji nie wzbudzały w ogóle kontrowersji, jak chociażby podwyżka i zmiana opodatkowania podatkiem akcyzowym, w szczególności wyrobów tytoniowych. Oczywiście według mnie istnieje obawa np. o zafunkcjonowanie nowego podatku, a może nie tyle podatku, co wyrobu tytoniowego obciążonego podatkiem akcyzowym. Myślę tu oczywiście o suszu tytoniowym. To pewna nowość, nieznana i niestosowana w innych państwach, u nas na rubieżach, że tak to określę, Unii Europejskiej z przyczyn ogromnej szarej strefy wydaje się konieczna do wprowadzenia. Myślę jednak, że istnieje konieczność systematycznego monitoringu funkcjonowania przyjętych postanowień. A będąc przy opodatkowaniu wyrobów tytoniowych, mam pytanie, które nie pojawiło się w trakcie dyskusji, ale jednak jest interesujące, właściwie odpowiedź na to pytanie jest interesująca. Otóż na pewnym etapie prac nad tą omawianą ustawą pojawił się pomysł obniżenia stawki procentowej dzisiaj obowiązującej i, jak wiemy, akceptowanej przez branżę, czyli 31,41%, do poziomu 25%. Interesuje mnie, co legło u podstaw takiego pomysłu. Byłoby to przecież uderzenie w polskich plantatorów, w rynek tytoniu tańszych marek i tytoniu do palenia. Pochodzę z województwa lubelskiego, gdzie wiele gospodarstw utrzymuje się z plantacji tytoniu, ale gdzie również zjawisko handlu wyrobami tytoniowymi bez akcyzy jest, niestety, ciągle nagminne. Więc odpowiedź na to pytanie byłaby bardzo interesująca. Jak mówiłem, ten aspekt zmian nie rodził zbytnich kontrowersji, znacznie bardziej ożywiona dyskusja toczyła się przy omawianiu innych propozycji zapisów, a w szczególności tych związanych z tzw. mrożeniem wynagrodzeń, dodajmy, kolejny rok. A mamy przecież świadomość, że inflacja robi swoje, tak to określę, więc realne wynagrodzenia topnieją. Topnieje również, moim zdaniem, aktywność objętych tym uregulowaniem pracowników. W toczącej się równolegle debacie budżetowej występujący szefowie wielu instytucji podkreślają antymotywacyjność tego rozwiązania. Tu wyrażę nadzieję, że to ostatni budżet z takim rozwiązaniem, z tym mniejszym złem. Dochodzi bowiem do sytuacji, tak to nazwę, wręcz patologicznej, do gaszenia inicjatyw, do niewykorzystywania ludzkiej aktywności. Tym bardziej że w tegorocznej mrożarce powstały - o czym tu już była mowa - jednak pewne pęknięcia i są wyjątki. Osobiście uważam, że są one uzasadnione, lecz inni pytają: Dlaczego oni mogli, a my nie? To są naprawdę istotne pytania. Wysoka Izbo! Pragnę jeszcze odnieść się do jednej zaproponowanej zmiany, mianowicie do art. 33. Otóż w odróżnieniu od moich przedmówców decyzję Rady Ministrów, która Krajowy Fundusz Drogowy upoważniła do sfinansowania do łącznej wysokości 165 mln zł kosztów remontów dróg krajowych, realizowanych przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad (Dzwonek), uważam za dobrą. Otóż 165 mln zł to, można rzec, znaczna kwota, ale nie w stosunku do potrzeb. Mimo dużego wysiłku inwestycyjnego dotyczącego autostrad i dróg szybkiego ruchu nadal gros ruchu odbywa się drogami starego przebiegu o bardzo złym stanie technicznym - chociażby stan nawierzchni drogi krajowej nr 19 czy na wielu odcinkach drogi nr 17. Myślę, że należy poprzeć to rozwiązanie niezależnie od opinii o samym źródle pochodzenia tych pieniędzy. Stan dróg i bezpieczeństwa na drogach jest, moim zdaniem, ważniejszy. Jeśli chodzi o całą ustawę, to jest tak, jak sygnalizowałem na wstępie. Dziękuję za uwagę.