Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2016-06-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam przyjemność przedstawić nasze stanowisko w odniesieniu do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo celne oraz niektórych innych ustaw. Celem ustawy jest zastąpienie obecnie obowiązującego Wspólnotowego Kodeksu Celnego unijnym kodeksem celnym. Przepisy obu były stosowane wprost, a obecna ustawa ma wprowadzić do naszego systemu prawnego regulacje pozwalające na stosowanie tego aktu. W przedmiotowym kodeksie planuje się użycie narzędzi interwencji, które wprowadzają zmiany w obowiązującej ustawie Prawo celne, a które polegają m.in. na dostosowaniu przepisów Prawa celnego do regulacji unijnych poprzez zastąpienie definicji innymi, np. definicji prawa wspólnotowego definicją prawa unijnego, pojęcie Wspólnoty Europejskiej pojęciem Unii Europejskiej, także na uchyleniu przepisów niezgodnych z nowymi rozwiązaniami zawartymi w unijnym kodeksie celnym czy też dostosowaniu nazw instytucji Prawa celnego do unijnego kodeksu celnego. Główne założenia to wymiana informacji - wszelka wymiana informacji będzie się odbywać za pomocą technik elektronicznego przekazywania i przetwarzania danych; zmiana procedur celnych - zmiana dotychczasowej terminologii oraz nowe dodatkowe procedury celne; wprowadzenie nowych ułatwień, takich jak samoobsługa celna, regulacje odnośnie do elektronicznej wymiany danych, uniemożliwienie stosowania wiążącej informacji taryfowej i inne. Już na tym etapie można przewidzieć, że nowelizacja wnosi wiele elementów pozytywnych, ale - tutaj trzeba też dołożyć łyżkę dziegciu - może wiązać się z wytworzeniem szeregu nowych problemów. Dla przykładu procedura wpisu do rejestru zgłaszającego będzie mogła być realizowana wyłącznie przez samego przedsiębiorcę we własnym imieniu i na własną rzecz, ewentualnie we własnym imieniu i na rzecz innej osoby, co spowoduje, iż przedstawiciel bezpośredni, który nie jest zgłaszającym, nie będzie mógł odprawiać towarów swoich klientów, wykorzystując swoje pozwolenie na procedurę uproszczoną, a co było do tej pory popularnym rozwiązaniem. Nowa definicja eksporterów, zawężająca, zaliczająca ich wyłącznie do podmiotów mających swoją siedzibę na terenie Unii Europejskiej, spowoduje, iż w obrocie gospodarczym nie będzie zasadniczo możliwości przyjęcia zgłoszenia celnego do procedury wywozu, w której eksporterem będzie podmiot nieunijny. Wprowadzona ma zostać odpowiedzialność solidarna przedstawiciela bezpośredniego za nierozliczone przez importera kwoty podatku VAT, tym samym ryzyko zapłaty VAT-u poniosą także agencje celne, co może spowodować duży wzrost kosztów obsługi odpraw celnych w kraju, a nawet sytuację, w której polskie firmy będą dokonywać większości odpraw celnych za granicą, w innych krajach członkowskich. Minister finansów planuje uniemożliwić stosowanie wiążącej informacji taryfowej do celów podatku akcyzowego w obrocie wyrobami akcyzowymi i samochodami osobowymi, co może w konsekwencji spowodować, że po wejściu w życie nowych przepisów podatnicy akcyzy będą składali dziesiątki wniosków o wydanie wiążącej informacji akcyzowej, która w planach ministerstwa ma całkowicie zastąpić wspomnianą wyżej wiążącą informację taryfową, bo w zasadzie tylko wiążąca informacja akcyzowa będzie dokumentem, który pozwoli podatnikom skutecznie zabezpieczyć się przed próbami podważenia klasyfikacji towarów na gruncie podatku akcyzowego. Przykłady można by tu jeszcze mnożyć. Wszystko to może prowadzić do konkluzji, że wprowadzenie kodeksu będzie skutkowało mimo wszystko wyższymi kosztami importu oraz problemami finansowymi i biurokratycznymi dla przedsiębiorców. Tak że są tu pewne plusy, które były wymieniane w poprzednich wystąpieniach, ale jest też szereg elementów, które będą powodowały pewne utrudnienia, w konsekwencji na pewno będą elementami utrudniającymi funkcjonowanie chociażby przedsiębiorców czy importerów. Dostosowanie polskiego prawodawstwa do wymogów unijnych oczywiście musi zostać przeprowadzone i z tych względów klub Kukiz’15 poprze omawiany projekt. Niemniej fakt, że musimy dokonać dostosowania do wymogów unijnych, nie zwalnia nas z obowiązku wnikliwego przyglądania się temu, jakie prawo i w jaki sposób konstruowane jest przez urzędników w Brukseli. Choć sam kodeks jest znany od dawna, przepisy regulujące jego zastosowanie zostały opublikowane zaledwie kilka miesięcy temu i część z nich mimo wszystko budzi pewne wątpliwości ekspertów. Przepisy wykonawcze do unijnego kodeksu celnego naszym zdaniem zostały nie tylko zbyt późno opublikowane, ale są też bardzo skomplikowane i zawierają szereg błędów, które należałoby poprawić. Konkludując, powiem, że klub Kukiz’15 będzie jednak głosował za przyjęciem tych wymogów unijnych i tych zmian. Dziękuję.