Mówca: Stanisław Piotrowicz
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Może zacznę od ostatnio wybrzmiałych tutaj słów, że jest przecież dzisiaj inaczej niż było 15 lat temu, musimy iść do przodu. To znaczy tak, 15 lat temu ludzie mieli pracę, nie musieli toczyć sporów w sądach pracy o niesłuszne, bezpodstawne zwolnienia. Sfera ubóstwa nie była tak szeroka, jak jest obecnie. Komunikacja była lepsza, a dziś likwidowane są linie autobusowe, likwidowane są linie kolejowe i w związku z tym dostęp do sądów, które wedle proponowanej reformy będą odleglejsze, będzie zdecydowanie utrudniony. Ale nie od tego w zasadzie chciałem zacząć swoje wystąpienie, a od tego, żeby w wielu miejscach zgodzić się z panem ministrem, bo uczciwość tego wymaga, żeby zgodzić się co do oczywistych faktów. Rzeczywiście w Polsce mamy drugą co do wielkości, jak to określam, armię sędziowską w Europie. Po Niemczech w Polsce mamy najwięcej sędziów, bo ponad 10 tys. Wspomniał pan minister o złym prawie. Trudno się nie zgodzić, bo osobiście wielokrotnie w tej Izbie wskazywałem na wadliwość tworzonego prawa. Wspomniał pan minister o przyczynach złego funkcjonowania sądów szerokiej kognicji. Ależ oczywiście, że tak. Po 1989 r. wszystko chcieliśmy oddać sądom, w imię sprawiedliwości, przejrzystości, demokracji. Dziś dochodzimy, że to wahadełko wychyliło się za daleko i rzeczywiście trzeba zawęzić kognicję sądów. To jest rozwiązanie. Wspomniał pan minister o fatalnej organizacji sądów, że rzeczywiście, jak za króla Ćwieczka, akta zszywane są ręcznie, dratwą, przy użyciu szpilora, igły. To wszystko prawda, znam to z autopsji, że jest zła struktura organizacyjna, bo prezesi, wiceprezesi, naczelnicy wydziałów itd. Właśnie. Może by od tej strony rozpocząć tę reformę sądownictwa? Bo to są rzeczywiste przyczyny, dla których sądownictwo przeżywa zapaść. Zapaść mierzoną przewlekłością postępowania, napiętnowaną przez Trybunał strasburski, coraz częściej są też płacone przez polski rząd odszkodowania. Niewątpliwie trzeba podjąć zdecydowane działania w tym zakresie, ale nie uważam, żeby te problemy rozwiązano przez likwidację, można by wręcz powiedzieć, losowo wybranych 79 sądów. Gdyby jeszcze było tak, o czym wspomniał przedstawiciel wnioskodawców, że mały sąd łączy się z dużym sądem i w związku z tym zagospodarowuje się sędziów dużego sądu, ale jeżeli łączy się ze sobą dwa podobne, nieduże sądy, to korzyści z takiego stanu rzeczy są wątpliwe. Pan minister wspomniał również o tym, że likwidacja sądów, tak przynajmniej to odebrałem, jeżeli źle, to przepraszam, jest jakimś wyjściem, bo wiadomym jest, że środowiska są zasiedziałe, są powiązania, delikatnie powiem, towarzyskie układy itd. Ale to wszystko. Władza sądownicza nie ucieka daleko, tylko do sąsiedniego miasta. W związku z tym to też nie rozwiązuje problemu. Pan minister dostrzega układy. My takie układy dostrzegamy i w ostatnim okresie o takich układach było dość głośno, ale w związku z tym trzeba likwidować układy, nie sądy. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Wspomniał pan minister, dając przykład niewielkiego sądu, gdzie akurat tak się zdarzyło, że dwóch sędziów zachorowało, a dwóch poszło na urlopy macierzyńskie. Wszędzie się takie rzeczy zdarzają, ale przecież istnieje też instytucja delegacji, bo są to, jak sądzę, okresy przejściowe. (Minister Sprawiedliwości Jarosław Gowin: Nikt nie chce pojechać.) To trzeba szukać rozwiązań, żeby tak nie było, bo to się może wydarzyć również i w większych sądach. Może być akurat tak, liczymy na to, że polityka prorodzinna spowoduje, że więcej będzie przypadków urlopów macierzyńskich i też będziemy musieli jakoś wyjść temu naprzeciw. Chciałbym wskazać jeszcze na inne kwestie, które są powodem przeciążenia sądów. Nie wiem, czy pan minister wie, ile czasu, co miesiąc, zajmuje w sądach rejonowych i okręgowych przygotowywanie statystyki, z której pożytki są niewielkie. Przez kilka dni pracownicy odrywają się od pracy i zajmują się przygotowywaniem statystyki. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Wielkie zaburzenia w funkcjonowaniu sądów powodują lustracje, które nie przynoszą żadnych efektów, ale nie pora, bym szerzej ten wątek rozwijał. Angażuje się sporą ilość sędziów do przeprowadzenia lustracji, z której tak na dobrą sprawę wynika niewiele, żeby nie powiedzieć, że nie wynika nic. Podobnie wygląda sprawa ocen okresowych. Też trzeba zatrudniać armię sędziów, a wielkich efektów prawdopodobnie z tego nie będzie. Doceniając wysiłki pana ministra, który dostrzega złe funkcjonowanie sądów - jestem przekonany o tym, że przemawiają przez niego szczere intencje, bo nie mam powodów, żeby twierdzić inaczej - uważam, że podejmowane środki nie uzdrowią wymiaru sprawiedliwości, a zatem trzeba skorzystać z innych rozwiązań i uzdrawiać te dziedziny, które pan minister sam wcześniej dostrzegł. Z tych względów mój klub wnosi o odrzucenie informacji pana ministra w całości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)