Mówca: środowiska w części 22
Data: 2014-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Gospodarka wodna nie wykorzystał kwoty w wysokości 2235 tys. zł. W tej kwocie 1,9 mln to środki niewykorzystane przez RZGW Wrocław na zadanie: Budowa stopnia wodnego Malczyce. Jak była już mowa przy poprzednim punkcie, rzeczywiście inwestycja ta toczy się od lat, piętrzą się różnego rodzaju problemy, koniec jest bliski, jednak w tamtym roku zmiana podwykonawcy i zwiększenie części prac budowlanych doprowadziły do tego, że nie można było tych środków wykorzystać. Myślę, że ciekawsze dla państwa będzie to, co udało się w roku 2012 zrobić, dlatego że słyszałem tutaj też o tym, że nie ma efektów rzeczowych realizacji programu. Wspomnę zatem najpierw o roku 2012, a później, chronologicznie, o roku 2013. Regulacja rzek i potoków to ponad 30 km, urządzenia regulacyjne - 13 sztuk, mówię o inwestycjach zakończonych, tzn. tych, w przypadku których uzyskany został efekt rzeczowy, śluzy i przejścia żeglowne - 3 sztuki, budowa i przebudowa wałów - 19 km, budowa zbiorników retencyjnych - 1 zbiornik, modernizacja zbiorników wodnych - 1 zbiornik, odbudowa struktury drzewostanów - 1903 ha, a zalesienia gruntów - 71 ha. Z kolei efekty rzeczowe budowy i odbudowy zbiorników małej retencji tylko w tym jednym roku, 2012, to 23 sztuki, bo o tym też już wcześniej była mowa. Wspomnę może teraz, wyprzedzając nieco to, o czym będę mówił później, że w roku 2013 było to aż 115 zbiorników małej retencji. Pamiętajmy, że program trwa od 2002 r., finansowany jest od 2003 r., w związku z tym, gdyby te ilości przemnożyć przez kolejne lata, widać by było, jak gigantyczną rzecz, chociażby w tym wymiarze, zrealizowano. Szanowni państwo, z informacji przekazanych do biura pełnomocnika przez jednostki wdrażające program wynika, że w roku 2012 na zadania wydano z różnych źródeł 506 mln zł, czyli jeśli zestawimy to z kwotą 77,5 mln zł wydatkowanych środków, to widać, że tutaj ta dźwignia finansowa odnosząca się do realizacji ˝Programu dla Odry˝, dlatego że znalazły się w tej kwocie 506 mln zł również inne środki budżetowe, to dźwignia o ramionach od 1 do 7. Czyli widać, jak duże środki zostały zastymulowane, a w tej kwocie oprócz, jak wspomniałem, środków budżetowych oczywiście znalazły się również środki z Unii Europejskiej, z kredytów z Banku Rozwoju Rady Europy, Banku Światowego, a także Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Widać tutaj ten efekt finansowy wynikający również z realizacji programu. W ramach tych nakładów realizowano m.in. wykupy i wywłaszczania nieruchomości pod suchy zbiornik Racibórz - bo to był rok, w którym rozpoczęto realizację zbiornika Racibórz - pod zbiornik Smardzew w województwie łódzkim, zbiornik Wielowieś Klasztorna w województwie wielkopolskim, a także prowadzono roboty modernizacyjne na zbiorniku Świerzawa na rzece Kaczawie oraz zbiorniku retencyjnym Nysa na Nysie Kłodzkiej. Również w roku 2012 w ramach modernizacji Wrocławskiego Węzła Wodnego w przypadku kilku zadań rozpoczęto prace budowlane. Ostatni z kontraktów dotyczących Wrocławskiego Węzła Wodnego został podpisany w tym roku. Chodzi o przygotowanie rzeki Widawy do przepuszczenia wód powodziowych Odry. Generalnie realizacja projektu ochrony przeciwpowodziowej rzeki Odry ma się zakończyć w roku 2017 i na to jest zapewnione w ramach projektu finansowanie. Na chwilę obecną zaangażowane bądź zakontraktowane są środki w wysokości ok. 2 mld zł. Mówię tutaj o zbiorniku Racibórz i o Wrocławskim Węźle Wodnym. To jest odpowiedź na powódź z 1997 r., która później stała się przyczynkiem do tego, że ˝Program dla Odry - 2006˝ został przygotowany, bo te inwestycje już w roku 2017, czyli za dwa lata, można powiedzieć, zapewnią przepuszczenie wód opadowych równych przepływom właśnie z roku 1997. Wtedy na wodowskazie przed Wrocławiem zanotowano przepływ na poziomie 3600 m 3 /s. Wrocławski Węzeł Wodny jest przygotowywany na 3100. Zbiornik Racibórz plus inne zbiorniki na dopływach Odry powyżej Wrocławia mają przejąć dodatkowe przepływy. Stąd powódź tysiąclecia czy skutki wynikające z takiej powodzi Wrocławiowi ani okolicom nie grożą. W roku 2012 kontynuowano prace zabezpieczające przed powodziami miasto Lwówek Śląski na rzece Bóbr oraz modernizowano obwałowania Odry, Warty i ich dopływów. Wspomnieć należy także, że w ramach poniesionych nakładów w roku 2012 prowadzono prace o charakterze regulacyjnym i udrożnieniowym w ramach kilkudziesięciu zadań zlokalizowanych na terenie całego dorzecza Odry. Szanowni Państwo! W odniesieniu do Wrocławskiego Węzła Wodnego na 2012 r. zostały zawarte umowy o łącznej wartości 846 mln zł. Na dzień dzisiejszy - niestety, mówimy o perspektywie sprzed dwóch lat, w związku z tym trudno tak wprost się odnosić do tego, co się działo w 2012 r., bez kontekstu obecnego - te roboty zostały już wykonane. Tak że realizacja tych inwestycji, długo wyczekiwanych przez ponad 2 mln mieszkańców doliny Odry, dotkliwie doświadczonych powodzią z 1997 r., praktycznie dobiega końca. W roku 2013 pełnomocnik dysponował kwotą rezerwy celowej w wysokości 71,5 mln zł. Wspomnę od razu, że zrealizowano inwestycje na kwotę 716 mln zł, wykorzystując różne instrumenty finansowe. Czyli tutaj ta dźwignia finansowa miała ramiona 1 do 10, więc widać znowu przydatność tych środków w ramach programu. Powody niewykorzystania były różne, nie będę może bliżej ich określał, one są przedstawione w tych grubych opracowaniach. Sądzę, że państwo mieli możliwość się z tym zapoznać. Na kilkudziesięciu stronach są szczegółowo przedstawione zadania w roku 2012 i 2013, również wyliczenia finansowe pozwalają dokładnie to sprawdzić. Niewykonanie było nieco mniejsze. Powody były różne, nie będę może powtarzał tego, co jest w sprawozdaniach pisemnych. Jeśli będą jeszcze jakieś pytania o kwestie, które będę mógł państwu wyjaśnić tutaj, na miejscu, to chętnie to zrobię. Wspomnę tylko jeszcze na koniec, że dzięki tym modelom finansowania, gdzie uruchomione były środki z różnych źródeł finansowania - środki z banków inwestycyjnych światowych czy europejskich, funduszy ochrony środowiska czy środki z Unii Europejskiej - udało się dojść do modelu zakładanego na początku realizacji tego programu czy w momencie, kiedy on się tworzył, czyli zbliżamy się, zbliżyliśmy się do takiego modelu finansowania, który był podwaliną tego, żeby program ten mógł być zrealizowany i miał sens, po to żeby zastymulować uruchomienie innych środków. Dziękuję bardzo. (Oklaski)