Mówca: Izabela Kloc
Data: 2017-10-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję, pani marszałek. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jest mi bardzo miło, że mogę w imieniu Komisji do Spraw Unii Europejskiej już po raz czwarty jako przewodnicząca tej komisji przedstawić sprawozdanie i zaprezentować projekt uchwały Sejmu w sprawie udziału Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie od stycznia do czerwca 2017 r. pod przewodnictwem Malty w Radzie Unii Europejskiej. Informacja Rady Ministrów na temat działań Polski podczas prezydencji Malty została przyjęta przez Komitet do Spraw Europejskich w dniu 6 lipca, a 7 lipca przekazana do Wysokiej Izby. Informacja rządu, tak jak we wcześniejszych latach, została przygotowana we współpracy ze wszystkimi ministerstwami i urzędami centralnymi, a za jej prezentację odpowiada Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Jest to już 27 półroczne sprawozdanie Rady Ministrów dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej z udziału w pracach Unii Europejskich w okresach kolejnych prezydencji. Komisja do Spraw Unii Europejskiej rozpatrzyła informację przedstawioną w druku nr 1723 na 156. swym posiedzeniu w dniu 11 października 2017 r. Informację w imieniu Rady Ministrów zaprezentował pan minister Konrad Szymański, sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Minister przedstawił przebieg i dokonania prezydencji maltańskiej przez pryzmat jej priorytetów oraz kwestii kluczowych z punktu widzenia Polski. Prezydencja maltańska koncentrowała się wokół następujących zagadnień: migracje, rynek wewnętrzny, bezpieczeństwo, włączenie społeczne, polityka sąsiedztwa i polityka morska. Chciałabym dopowiedzieć, że podczas prezydencji maltańskiej przypadła również 60. rocznica podpisania traktatów rzymskich. Osobiście miło wspominam obchody tej rocznicy o wymiarze parlamentarnym. Miałam przyjemność wziąć udział i zabrać głos w imieniu polskiego Sejmu na nadzwyczajnym szczycie przewodniczących parlamentów Unii Europejskiej w Rzymie zorganizowanym z okazji tej wyjątkowej rocznicy. Natomiast na szczeblu rządowym zwieńczeniem obchodów 60-lecia traktatów rzymskich było podpisanie deklaracji przez szefów rządów i państw. Chciałabym szczególnie podkreślić, że z zadowoleniem przyjęliśmy uwzględnienie w deklaracji polskiego postulatu wzmocnienia roli państw członkowskich przez głębsze zaangażowanie parlamentów narodowych w podejmowanie decyzji przez Unię Europejską. Wracając do kluczowych punktów prezydencji, w zakresie migracji prezydencja maltańska dalej poszukiwała konstruktywnych rozwiązań. Działania prezydencji skoncentrowały się przede wszystkim na przyjęciu nowych sposobów współpracy na centralnym szlaku śródziemnomorskim. Ponadto w celu zmniejszenia nielegalnych napływów migracyjnych do Unii Europejskiej działania Unii zmierzały do zintensyfikowania współpracy z państwami Afryki Północnej. Prezydencja prowadziła również prace nad wspólnym europejskim systemem azylowym, który miał ustanowić obligatoryjny i automatyczny mechanizm alokacji osób wnioskujących o ochronę międzynarodową. Dziś wiemy, że założenia tego systemu zostały odrzucone, ponieważ działania w ramach Unii Europejskiej nie mogą opierać się na przymusie i nacisku na państwa członkowskie. Drugi priorytet prezydencji, czyli rynek wewnętrzny, skoncentrowany był na implementacji strategii jednolitego rynku oraz strategii jednolitego rynku cyfrowego. Chciałabym przypomnieć, że był to czas zarówno pozytywnych, jak i negatywnych z punktu widzenia Polski działań. Za sukces możemy wspólnie uznać uzgodnienia, które doprowadziły do zniesienia opłat roamingowych od czerwca 2017 r. Z drugiej jednak strony bardzo istotnym tematem dla Polski stał się opublikowany pod koniec listopada 2016 r. pakiet propozycji legislacyjnych dotyczący energii elektrycznej, czyli tzw. pakiet zimowy. W zaproponowanym przez Komisję Europejską nowym pakiecie dokumentów zaniepokojenie budzą projektowane przepisy, które w mechanizmach wsparcia w postaci rynku mocy faworyzują gaz, a eliminują technologie oparte na węglu. Ponadto można zauważyć bezpośrednią dyskryminację instalacji węglowych, nie uwzględnia się systematycznego wzrostu ich efektywności oraz możliwości zastosowania czystych technologii węglowych. Zastrzeżenia budzi również tryb wprowadzania tego rozwiązania bez oceny skutków jego regulacji. W tym miejscu chciałabym zaznaczyć, że realizując możliwości dyplomacji parlamentarnej, zwróciłam się pisemnie do 16 przewodniczących komisji do spraw europejskich parlamentów narodowych, apelując o działania mające na celu przyjęcie uzasadnionej opinii do rozwiązań zawartych w projekcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej, należącego do tzw. pakietu zimowego. Skutkiem tych aktywnych działań było przyjęcie przez Sejm uzasadnionej opinii w dniu 11 maja 2017 r., czyli podjęcie uchwały w sprawie uznania projektu rozporządzenia COM(2016) 861 za niezgodny z zasadą pomocniczości. Zastrzeżenia dotyczące zgodności projektu rozporządzenia z zasadą pomocniczości zgłosiły w formie uzasadnionych opinii izby parlamentarne: z Polski - Senat, z Austrii - Rada Federalna, z Czech - Izba Poselska, z Niemiec - Bundestag i Bundesrat, z Węgier - Zgromadzenie Narodowe, z Rumunii - Izba Deputowanych i Senat oraz z Hiszpanii - Kortezy Generalne. Do wszczęcia procedury konieczne było jednak zebranie co najmniej 19 spośród 56 głosów przyznanych parlamentom narodowym. W przypadku projektu rozporządzenia nr 861 liczba głosów wynosiła 12, tak więc niestety wymagany próg głosów nie został osiągnięty. Chciałabym jednak zapewnić, że dopóki dokumenty nie zostaną przyjęte, w ramach Komisji do Spraw Unii Europejskiej będziemy dalej prowadzić dyskusję i wypracowywać polskie stanowisko. Zaproponowane przez Komisję Europejską projekty prowadzą do głębokich zmian w kształcie sektora energetycznego. Chcę podkreślić, że nowe regulacje nie mogą prowadzić do dyskryminacji źródeł węglowych, które dla państw takich jak Polska są nie tylko podstawą miksu energetycznego, ale też fundamentem bezpieczeństwa energetycznego. Cały czas również prowadzimy działania, tłumacząc naszym partnerom, i w ramach V4, i w państwach bałtyckich, swoje stanowisko w sprawie węgla. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Kolejnym wyzwaniem, z jakim zmierzyła się prezydencja maltańska, były kwestie związane z bezpieczeństwem. Priorytetem było wzmocnienie współpracy z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych w ramach realizacji europejskiej strategii globalnej, przeciwdziałanie terroryzmowi oraz ustanowienie unijnego systemu wjazdu i wyjazdu dla obywateli państw trzecich. Jak zawsze w zakresie realizacji polityki obronnej i bezpieczeństwa działania Unii Europejskiej były komplementarne do działań w ramach NATO. W odniesieniu do agendy społecznej w dalszym ciągu trwają negocjacje dotyczące projektu zmiany dyrektywy w sprawie delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. Przypomnę, że parlamenty narodowe osiągnęły w odniesieniu do tego projektu tzw. żółtą kartkę i uznały ten projekt za niezgodny z zasadą pomocniczości. Komisja Europejska kontynuuje prace nad tymi rozwiązaniami, niestety głucha na głos parlamentów narodowych w taki sposób, że te rozwiązania i te propozycje Komisji dalej nie prowadzą do pozytywnych dla nas skutków. Kolejny priorytet prezydencji, polityka sąsiedztwa, jest dla Polski szczególnie istotny. Sukcesem zakończyły się działania, które pozwoliły obywatelom Gruzji oraz Ukrainy na przystąpienie do ruchu bezwizowego na terytorium Unii Europejskiej. Ostatni priorytet prezydencji maltańskiej - polityka morska. Działania prezydencji maltańskiej w tym obszarze koncentrowały się na zintegrowanej polityce morskiej Unii Europejskiej oraz na usprawnieniu międzynarodowego zarządzania oceanami. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako przewodnicząca Komisji do Spraw Unii Europejskiej chciałabym jeszcze raz podkreślić, że czas prezydencji maltańskiej to również czas aktywnej pracy Komisji do Spraw Unii Europejskiej. W czasie przewodnictwa Malty w Radzie Unii Europejskiej komisja odbyła 39 posiedzeń, rozpatrzyła 49 dokumentów Unii Europejskiej, w tym 60 projektów aktów ustawodawczych, przyjęła pięć opinii, w tym cztery opinie w sprawie dokumentów unijnych. W przypadku dwóch dokumentów komisja stwierdziła niezgodność projektu aktu ustawodawczego z zasadą pomocniczości, były to projekt rozporządzenia w sprawie wewnętrznego rynku energii elektrycznej oraz projekt dyrektywy w sprawie równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Podczas prezydencji maltańskiej Komisja do Spraw Unii Europejskiej odbyła szereg posiedzeń tematycznych. Między innymi komisja rozpatrzyła informację wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej, komisarza do spraw euro i dialogu społecznego oraz stabilności finansowej, usług finansowych i unii rynków kapitałowych pana Valdisa Dombrovskisa na temat sprawozdania krajowego za 2017 r. w ramach semestru europejskiego oraz rocznej analizy wzrostu, a także planu pracy Komisji Europejskiej z uwzględnieniem kwestii finansowych oraz gospodarczych. Ponadto komisja szczegółowo omawiała kwestie związane z Brexitem. Najpierw cele Polski w tym zakresie określił na posiedzeniu sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych pan Konrad Szymański, następnie komisja odbyła posiedzenie z głównym negocjatorem grupy zadaniowej Komisji Europejskiej do spraw przygotowania i przeprowadzenia negocjacji w sprawie Brexitu panem Michelem Barnierem. Odpowiedzią na te działania komisji było posiedzenie z udziałem ambasadora Wielkiej Brytanii na temat strategii rządu brytyjskiego odnośnie do wyjścia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Mogę zapewnić, że w dalszym ciągu komisja będzie monitorować kwestie związane z planowanym wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Co więcej, komisja zaopiniowała kandydaturę sędziego Sądu Unii Europejskiej w kadencji 2016-2022. Dodam jeszcze, że komisja jak co roku zapoznała się z rocznym sprawozdaniem Europejskiego Trybunału Obrachunkowego dotyczącym wykonania budżetu Unii Europejskiej w 2016 r., które zostało szczegółowo i rzetelnie przedstawione przez pana Janusza Wojciechowskiego, członka Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. W ramach Komisji do Spraw Unii Europejskiej nadal aktywnie działają podkomisja stała do spraw wykorzystania środków pochodzących z Unii Europejskiej oraz podkomisja nadzwyczajna do spraw polityki energetycznej Unii Europejskiej. Chciałabym podkreślić, że ustawa z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem, tzw. ustawa kooperacyjna, pozwala komisji na pozyskiwanie bieżących informacji o działaniach rządu na arenie europejskiej, z czego Komisja do Spraw Unii Europejskiej racjonalnie i skrupulatnie korzysta. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mając na uwadze...