Mówca: Renata Rak
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania. Celem projektowanej ustawy jest określenie maksymalnego limitu wydatków na kolejne 10 lat obowiązywania przepisów ustawy z 2016 r. o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania. Wejście w życie projektowanych przepisów umożliwi kontynuowanie dotychczas realizowanego zakresu zadań i obowiązków dotyczących kontroli użytkowników zasobów genetycznych oraz pozwoli na utrzymanie aktualnej obsady etatów, czyli 18 - jednego etatu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, jednego w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska i po jednym etacie w każdym z 16 wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska. Corocznie w każdym z województw jest aktualizowana lista podmiotów podlegających przepisom ustawy oraz są realizowane zadania w zakresie monitoringu i sprawozdawczości z wyników kontroli. Zmieniana ustawa wdraża zalecenia i regulacje wynikające z protokołu z Nagoi do Konwencji o różnorodności biologicznej oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego. Podmiotami, które podlegają przepisom zmienianej ustawy, w tym kontrolom, są użytkownicy zasobów genetycznych mogący je wykorzystywać w celach badawczo-rozwojowych, tj. instytucje naukowe, ogrody botaniczne i zoologiczne, banki genów, podmioty zajmujące się hodowlą zwierząt lub hodowlą roślin, nasiennictwem, produkcją pasz, ogrodnictwem, leśnictwem, produkcją wyrobów farmaceutycznych, kosmetycznych, biotechnologią, przetwórstwem spożywczym czy produkcją paliw i tworzyw sztucznych. Podczas prac nad zmienianą ustawą z 2016 r. koszty utrzymania jednego etatu opierały się na wartości przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej. Wzrost realnych kosztów utrzymania etatu oraz wzrost wysokości płac w ujęciu rocznym trwają od 2016 r., zatem realne kwoty przyznawane corocznie z budżetu państwa na wykonanie przepisów zmienianej ustawy także wzrastały. Stąd konieczność aktualizacji kwoty wyjściowej na potrzeby określenia maksymalnego limitu wydatków na kolejne 10 lat. I tak wynoszą one w 2026 r. 2822 tys. zł, a w 2035 r. wzrastają do 3442 tys. zł. Planowana waloryzacja nie będzie generować dodatkowych obciążeń dla budżetu państwa, gdyż zostanie dokonana w ramach limitu dysponenta środków. Aby zabezpieczyć budżet państwa przed przekroczeniem założonej wydatkowej kwoty maksymalnego limitu wydatków, przewidziano mechanizm korygujący. Mając na uwadze, iż w każdym z województw tylko jeden etat realizuje zadania wynikające z ustawy, a wynagrodzenia pracowników są na tyle niskie, że bardzo trudno byłoby utrzymać stałą obsadę etatów, mechanizmy polegające na obniżeniu wysokości wynagrodzenia lub redukcji liczby osób nie są możliwe. Dlatego proponuje się mechanizm korygujący w odniesieniu do nowego limitu wydatków na lata 2026-2035 polegający na obniżeniu wymiaru czasu pracy osób zatrudnionych do realizacji zadań określonych ustawą w przypadku zagrożenia przekroczenia limitu wydatków na dany rok. Ten mechanizm pozwala na zachowanie całego etatu przez pracownika przez nałożenie na niego dodatkowych obowiązków wynikających z innych aktów prawnych. Mechanizm korygujący stosuje się wyłącznie na czas konieczny do usunięcia ryzyka przekroczenia limitu. Proponuje się, aby ustawa weszła w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, a odstępstwo od standardowego 14-dniowego vacatio legis wynika z konieczności jak najszybszego zabezpieczenia środków w budżecie na 2026 r. Klub Koalicja Obywatelska popiera projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)