Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2024-04-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Nie kryję zdumienia, że projekt jest procedowany, gdyż obiecali państwo w kampanii wyborczej, że nie będzie rządowych projektów ustaw składanych przez posłów, że nie będzie ustaw, które są procedowane w pośpiechu, że nie będzie łamania konstytucji. Tak, wiem, to była tylko pusta obietnica. Co do ustawy, którą chcą państwo uchylić, to jej podstawowym założeniem jest to, że wyłączamy z amatorskich poszukiwań obszary chronione, czyli obiekty, które są w rejestrze zabytków, a zatem pomniki historii, dawne i obecne cmentarze oraz mogiły. Upraszczamy procedury kontrolne co do poszukiwań, odchodzimy od decyzji administracyjnych na rzecz zgłoszenia poszukiwań do rejestru, który będzie oczywiście prowadzić konserwator zabytków. Chcemy prowadzić poszukiwania w oparciu o przestrzenne obszary chronione, które są upublicznione przez ministra kultury. Chcemy wprowadzić rejestr znalezisk, który ma być ujednoliconym narzędziem zgłoszeniowym w służbie nauki i identyfikacji, jak jest to w innych państwach europejskich. Realizację powyższych zadań miała wspierać aplikacja mobilna jako narzędzie administracji publicznej. Wnioskodawcy projektu ustawy uchylającej zdają się w ogóle nie rozumieć, czym jest ta aplikacja i że jej podstawy określa ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych. Obecnie zadania te mogłyby przyjąć ePUAP lub mObywatel. Jedyną obligatoryjną funkcjonalnością tej aplikacji jest zgłoszenie do rejestru poszukiwań. Nie jest także prawdą, że bez aplikacji ustawa nie może funkcjonować. Otóż może. Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych wskazuje, że w tym celu można korzystać z innych form doręczeń udostępnionych przez urząd. Co do zarzutów postawionych w uzasadnieniu to ciężko jest je komentować. Są to same kłamstwa i manipulacje, które padały już wcześniej i zostały obalone. Pragnę się teraz odnieść do nieprawdziwego zarzutu niezgodności z prawem Unii Europejskiej: konwencji o ochronie dziedzictwa archeologicznego z La Valetta z dnia 16 stycznia 1992 r. Zgodnie z art. 3 tego aktu regulacja amatorskich poszukiwań z pozwoleniem czy też bez leży w gestii danego kraju. Z tego prawa skorzystało wiele państw Unii Europejskiej, np. Dania, Norwegia, Holandia, Anglia, Walia. Po raz kolejny rząd 13 grudnia chce odwrócić się plecami do obywateli i pielęgnować biurokrację (Dzwonek). Wracamy do czasów, w których ponownie będą zasądzane kary pozbawienia wolności za znalezienie łyżki aluminiowej z czasów Gierka, co miało miejsce w Sądzie Rejonowym w Głupczycach, lub będą zatrzymania z przeszukaniem za poszukiwanie gwoździ w przydomowym ogródku, jak było w Raciborzu. Poseł sprawozdawca raczy sobie robić żarty z Polaków, opowiadając, że termin przygotowania aplikacji to będzie 2027 r. To jest odłożenie tych dobrych i potrzebnych zmian na święty nigdy. Jak się okazuje, przedstawiciel Koalicji Obywatelskiej Piotr Adamowicz jest w kontrze z przewodniczącym komisji Bogdanem Zdrojewskim. Ale cóż, Koalicja Obywatelska jest za, a nawet przeciw tej ustawie. Mając na względzie powagę Wysokiej Izby, jej działania oraz transparentność, wnoszę o odrzucenie projektu w drugim czytaniu.