Mówca: Włodzimierz Nykiel
Data: 2016-05-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej przedstawić stanowisko w sprawie ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw. Na początku chcę bardzo wyraźnie stwierdzić, że klauzula przeciw unikaniu opodatkowania jest potrzebna w naszym prawie podatkowym. Jednocześnie podkreślić trzeba, że stosowanie tej klauzuli zarówno ze względu na naturę prawną tego rozwiązania, jak i w związku z wiążącymi się z ową naturą wieloma terminami oceniającymi i pojęciami nieostrymi stwarza zagrożenie dla praw podatnika. Dlatego też klauzuli powinny towarzyszyć skuteczne mechanizmy prawne o charakterze zabezpieczającym dla podatnika. Na początku kilka słów na temat określenia unikania opodatkowania czy definicji unikania opodatkowania. Otóż jest ona skonstruowana wadliwie i prowadzi do co najmniej poważnych trudności interpretacyjnych, jest mało zrozumiała. Niejasne jest na przykład, a ma to olbrzymie znaczenie, na czym polega sprzeczność korzyści z przedmiotem przepisu. Zadałem to pytanie i usłyszałem, że takie są wymogi Unii Europejskiej. Nie ma takich wymogów Unii Europejskiej, które usprawiedliwiałyby złą budowę, niezrozumiałość przepisu. Należy podkreślić, że zakres stosowania klauzuli powinien być jasny. Zwracał na to uwagę Trybunał Konstytucyjny w takim znanym wyroku z 2004 r., ale też niejednokrotnie później. Druga sprawa. Zgodnie z projektowanym artykułem... Może jeszcze wrócę do tamtego. Może przedstawiciel Ministerstwa Finansów albo pan poseł Gosiewski powiedziałby mi, co to znaczy, że właśnie mamy do czynienia ze sprzecznością korzyści z przedmiotem przepisu. Nie z treścią przepisu, nie z celem, tylko z przedmiotem. Będę wdzięczny. Następna sprawa. Oj, szybko ten czas biegnie. Proszę państwa, jeśli chodzi o przepisy dotyczące interpretacji, gdzie, jak czytamy, mowa jest o tym, że nie wydaje się interpretacji, jeśli istnieją uzasadnione przypuszczenia, że sprawa może być przedmiotem decyzji na podstawie art. 119 a, boję się, że ten przepis może być wykorzystany w celu ograniczenia wydawania interpretacji indywidualnych. Następna sprawa. Opinia zabezpieczająca, to jest bardzo ważna rzecz, powinna być bardziej dostępna dla podatników, to znaczy tańsza, opłata powinna wynosić np. 5 tys. zł. Podnosiłem tę sprawę i usłyszałem wtedy, że to zostało ustalone w pewnej proporcji do opłaty za uprzednie porozumienie cenowe. Zwracam uwagę na to, że opłata za uprzednie porozumienie cenowe wynosi nie mniej niż 5 tys. zł. Rada do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania nie powinna być zależna od ministra finansów, powinien ją powoływać prezes Rady Ministrów. W skład rady powinny wchodzić osoby mające doświadczenie i wiedzę w zakresie prawa podatkowego dające rękojmię zachowania najwyższych standardów. Kto? Moim zdaniem sędziowie NSA w stanie spoczynku, pracownicy naukowi, ewentualnie osoby wskazane przez rzecznika praw obywatelskich. Żeby skutecznie chronić podatników, opinia rady powinna być obligatoryjna. Gdyby jednak wniosek o wydanie opinii pozostał fakultatywny, to nie może być tak, że milcząca opinia rady będzie miała skutek taki, że uznaje się, że jej niewydanie oznacza zasadność stosowania klauzuli. Proszę państwa, to jest coś takiego. Minister ma wątpliwości, zwraca się o wydanie opinii do rady, rada tej opinii nie wydaje, a interpretuje się na niekorzyść podatnika, więc wprowadzamy zasadę in dubio pro fisco, mimo że niedawno wprowadziliśmy zasadę odwrotną. Zbyt krótkie jest 30-dniowe vacatio legis, co mogłoby mieć skutek w istocie sprzeczny z zamierzeniem ustawodawcy, bo podatnicy, którzy chcieliby szybko zalegalizować swoje działania, dostosowując je do nowych wymogów prawnych, mogliby po prostu nie zdążyć. Przepis przejściowy art. 7 (Dzwonek) rodzi wątpliwości, czy to rozwiązanie nie jest sprzeczne z zasadą ochrony interesów w toku oraz ochrony praw nabytych. Tutaj te wątpliwości rodzą się choćby na podstawie niedawno wydanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 lutego 2015 r.