Mówca: Grzegorz Schetyna
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Nie ma żadnego pomysłu na politykę wschodnią, mówiłem o tym, relacje z Ukrainą najgorsze od dwudziestu paru lat, trudne, podobnie jak z Niemcami, bardzo trudne, obciążone wielką, trudną historią, ale rolą historyków jest to, żeby tę historię opisywać, a rolą polityków jest to, żeby budować porozumienie, znajdować to, co wspólne, szczególnie w kontekście polityki wschodniej, wojny na wschodzie Ukrainy. Przecież to jest wyzwanie dla polskiej polityki, dla polskiego rządu, dla polskiego ministra spraw zagranicznych. Fatalne, kompletny impas. I teraz co mamy na stole? Partnerstwo Wschodnie krytykowane rok temu w exposé, wyśmiewane. Minister Waszczykowski mówił, że Partnerstwo Wschodnie doprowadziło do Majdanu, do ofiar. Dzisiaj co słyszymy? Powrót do tej inicjatywy, bardzo ciekawa, interesująca, otwierająca wielkie nowe możliwości. Trzeba być konsekwentnym. To znaczy chodzi o to, że zawsze jest tak, że te rzeczy są zapisywane i one zostają. Słowa mogą ulatywać, ale te rzeczy, które mówicie tutaj, zostają i będziemy wam o tym przypominać co roku. Za rok, pamiętajcie - i mówię to też do ministra spraw zagranicznych - też będzie exposé i będę przywoływał czy będziemy przywoływać te rzeczy, o których mówił dzisiaj i których nie zrealizował, bo to są wszystko zapowiedzi i wielkie słowa. Rosja - trudny partner, wiele problemów. Słyszymy: Polsko-Rosyjska Grupa do Spraw Trudnych, bardzo ważna inicjatywa, będzie powołana. Przecież inicjatywa powołania tej grupy i funkcjonowania tej grupy powstała za czasów rządów Platformy i PSL-u. Przecież to wszystko było, zaniechaliście tego, a dzisiaj wracacie, to też jest nasz pomysł. Nie chcemy licencji na to, chcemy wam tylko powiedzieć, że nie jest tak, że wy zaczęliście od zera tę politykę zagraniczną, wy dostaliście do rąk naprawdę coś bardzo dużego, bardzo konkretnego i bardzo sensownego, budowanego przez 25 lat. Marnujecie to. (Poseł Małgorzata Gosiewska: Panna bez posagu.) Kwestia symbolu, którym na pewno jest to, co się zdarzyło, katastrofa smoleńska, tragedia smoleńska, wrak tupolewa po katastrofie smoleńskiej. Ile razy słyszeliśmy w tej sali i we wszystkich innych, ile razy mówiliście o wraku, że natychmiast wrak zostanie ściągnięty, przywieziony do Polski? Ile razy mówiliście? (Głos z sali: 8 lat mieliście.) Ile razy mówiliście? Nie zakrzyczycie prawdy. Nie zakrzyczycie. Jest tak, mówiliśmy, że robimy wszystko. Co zrobiliście wy? Co zrobiliście? To jest zaklinanie rzeczywistości oczywiście, że pracujecie, że wysyłacie monity, że walczycie o to. Nie ma wraku w Polsce. Proszę powiedzieć, bo o to chcę zapytać pana ministra Waszczykowskiego, jaka była aktywność MSZ w sprawie odzyskania wraku? (Głos z sali: Przez 8 lat?) Ile razy wystąpił, ile not wystosował, ile rozmów przeprowadził ze stroną rosyjską, jak wyglądała aktywność MSZ? Oczekuję takiej informacji, żeby nie było tak, że wy będziecie znowu zaklinać rzeczywistość. A dlaczego nie było tak, że pani premier Szydło, korzystając z ekskluzywnych, z bardzo dobrych relacji z Viktorem Orbánem, nie poprosiła go, żeby wtedy, kiedy rozmawia z Władimirem Putinem o współpracy Węgier i Rosji, o wspólnych przedsięwzięciach biznesowych, o gazie i ropie, nasz przyjaciel z Budapesztu wspomniał o kwestii wraku? Dlaczego nie zapytała go o to? (Oklaski) Pytaliście? Zapytajcie. Ja pytam tutaj. Pytam i oczekuję odpowiedzi. To jest tak, że dzisiaj słyszymy: Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości, oddajemy sprawę wraku, oczekujemy, że ten haski Trybunał odpowie w kwestii wraku, że Rosjanie będą musieli się odnieść. Z drugiej strony wiemy - pytanie, czy prawnicy w MSZ nie powiedzieli tego ministrowi Waszczykowskiemu - że Rosja nie złożyła deklaracji, która zobowiązywałaby ją do respektowania wyroków tego Trybunału. Przecież czy wy tego nie wiecie? Wiecie, a opisujecie historię, której nie ma. To jest nieprawda. (Poseł Andrzej Halicki: Oszustwo.) To znaczy robicie, tworzycie coś, co jest po prostu teatrem absurdu, a nie rzeczywistości. Taką politykę tworzycie, to jest symbol waszej polityki zagranicznej. (Oklaski) Kwestia uchodźców, bo to jest rzecz ważna, o której chcę powiedzieć, bo jest też symboliczna. Powiem tylko krótko. Symbolem tej polityki i tego wszystkiego, co się dzieje, jest to, co zdarzyło się czy nie zdarzyło się w Sopocie, kiedy na apel prezydenta Karnowskiego miało przyjechać 10 sierot z Aleppo, a okazało się... (Głos z sali: 10.) ...że to jest niemożliwe, że jest negatywna opinia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. To też jest konieczność, ten moment, kiedy tak naprawdę jest niezbędna reakcja ministra spraw zagranicznych. Nie chcę... Niemożliwe jest to, nie można uwierzyć w to, że minister spraw zagranicznych nie reaguje w takiej kwestii, kiedy urzędnik z MSW podejmuje takie decyzje. (Oklaski) Przecież to nie szkodzi tylko wam, to nie szkodzi tylko ministrowi Błaszczakowi. Czy wy tego nie rozumiecie? Przecież o tym piszą media na całym świecie. Z czego wy się śmiejecie? Z siebie samych się śmiejecie. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) I teraz jest tak, że... To jest symboliczne - Aleppo, zrujnowane miasto, rzeczywiście sieroty, a z drugiej strony przecież historia, taka trudna historia polskich dzieci, sierot, które były przyjmowane w Iranie, których historia jest przywoływana. To ponad 20 tys. dzieci, które znajdowały potem miejsce na całym świecie: czy w Indiach, czy w Nowej Zelandii, czy w Meksyku. Przyjeżdżały do kraju muzułmańskiego. Chodzi o sieroty wychodzące razem, które wyciągali żołnierze Andersa z Sybiru, z nieludzkiej ziemi. Przecież to jest symbol. Ktoś nam wtedy, właśnie wiele krajów, pomagał w takiej sytuacji. Dlaczego nie pamiętacie o tym? Przecież musicie... (Oklaski) Czy nie wstyd wam jest za to? Pracowaliśmy na wizerunek Polski przez ostatnie lata, przez te dwadzieścia parę lat, wszyscy, wszystkie rządy. Będę się upierał, że tak jest. Bo to jest ważne. I tak jak mówiłem, to jest kwestia dyplomacji publicznej i to jest kwestia tych ludzi, tych urzędników, którzy Polskę reprezentują w świecie, w Europie, w ambasadach, w konsulatach, w instytutach kultury polskiej. To jest zespół. I nie można traktować tych ludzi tak, jak to zrobiliście, tzn. nie można traktować tego, co działo się w MSZ-cie, także w poprzednich latach, jako czegoś obcego. Jeżeli ujawniana jest notatka z pracy sprzed 9 lat, z 2008 r., ona jest ujawniana i pokazana jako element partyjnej gry tutaj, ma służyć atakowaniu czy oskarżaniu polityków innej partii, opozycji dzisiejszej, konkretnie Platformy Obywatelskiej, przez waszego ministra, waszego działacza, to przecież to jest absurd. Jak będą traktować was dyplomaci z innych krajów, którzy mają z wami rozmawiać i robić politykę w stolicach całego świata, jeżeli będą wiedzieli, że mogą później przeczytać o rozmowach, o komentarzach w ujawnianych notatkach? Przecież to jest niepoważne, to jest nieodpowiedzialne, tak po prostu się nie robi. (Oklaski) Słyszeliśmy o akademii dyplomatycznej. Szczególnie tutaj pani poseł Gosiewska tak bardzo się martwiła, że po prostu jeżeli chodzi o służbę dyplomatyczną, to dopiero teraz została powołana akademia dyplomatyczna, żeby szkolić dyplomatów, nareszcie po tylu latach. Nic bardziej błędnego, pani poseł. Ja wiem, że ciężko się tego słucha, ale nie będę wam mówił o Platformie Obywatelskiej i o 8 latach. Oszczędzę tego. Akademia dyplomatyczna przy MSZ-cie została powołana w 2002 r. przez ministra Włodzimierza Cimoszewicza. Trzeba mieć odwagę to powiedzieć. (Oklaski) To bardzo dobra akademia, która wychowuje naprawdę wysokiej klasy dyplomatów, młodych ludzi, po studiach, których ja spotykałem na całym świecie, naprawdę. To nowi, jakościowo świetnie przygotowani młodzi ludzie. I trzeba się z tego cieszyć, trzeba być dumnym z tego. (Oklaski) I jeszcze jedno. Personalia są zawsze trudne, ale tu chcę o jednej rzeczy powiedzieć, żebyście nie uważali, że to wszystko zostawimy. To jest kwestia nominacji pana Roberta Greya na stanowisko wiceministra spraw zagranicznych. Wstyd, bo został odwołany w ekspresowym tempie. Nie wiadomo, co się stało. Były pomówienia, że współpracuje z obcym wywiadem. Nie wiem. Ale ja chcę wiedzieć, kto go zgłosił do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. To jest oczekiwanie. Oczekujemy odpowiedzi: Kto zgłosił tę osobę? Czyim był kandydatem? (Oklaski) (Głos z sali: Tyrmand.) A więc o to będziemy pytać i na to pytanie będziemy szukać odpowiedzi. Naprawdę MSZ nie jest waszą prywatną inicjatywą czy własnością. To jest wspólnota, to są rzeczy wspólne, to są pieniądze podatnika, i o tym musimy wiedzieć. To jest kwestia w ogóle etosu służby dyplomatycznej, tego wszystkiego, co się zdarzyło przez te ostatnie miesiące, też właśnie przez ten ostatni rok, jak traktowano służbę dyplomatyczną, jak wrzucano wszystkich do jednego worka - obcych ludzi. I uważam, że właśnie minister spraw zagranicznych, kiedy będzie odpowiadał na pytania, które przecież będą, nawet są, w debacie, będą także później, po debacie, powinien to wyjaśnić. Trzeba odpowiedzieć na te oskarżenia dotyczące ˝czerwonej postkomunistycznej pajęczyny˝, o której mówiliście, ˝betonu˝, który dostał pracę przez układy. Przecież to są setki ludzi, nie tylko w budynku na Szucha, ale w całym świecie. Także to są ci, panie ministrze, którzy dzisiaj, teraz siedzą w MSZ-cie, oglądają tę debatę i przygotują panu odpowiedzi na pytania, które tutaj padną. Przecież to są ludzie, którzy pracują dla Polski. Nie można ich po prostu wyzerować i wyrzucić do śmietnika historii. Przecież na to nie można pozwolić. (Oklaski) Są setki ludzi, naprawdę setki ludzi, dobrze wykształconych Polaków na całym świecie, otwartych - to duma Polski. Szanujcie to. To jest nasza wartość, to jest nasza jakość. Nie zepsujcie tego. Chcę powiedzieć, że to był trudny i zły rok. (Głos z sali: Dla opozycji.) Normalnie w każdej takiej sytuacji podsumowującej taką debatę mówi się: liczymy na to, że ten przyszły rok będzie lepszy, że wyciągnięte zostaną wnioski, że to pierwszy rok, bo zostały jeszcze 3 lata lub mniej, ale będą wyciągnięte wnioski. Ja nie mam złudzeń. Nie mam złudzeń, powiem szczerze, i już tak naprawdę nie wiem, o co apelować - czy o to, żeby prezes... (Poseł Szymon Szynkowski vel Sęk: No właśnie.) ...Kaczyński był bardziej zaangażowany w politykę zagraniczną, czy żeby był zaangażowany w tę debatę. Nie wiem, co jest lepsze i co jest dla Polski bezpieczniejsze. (Oklaski) Powiem tak, jeden obraz wam tylko przywołam, żebyście o tym pomyśleli. Nie chciałbym, żeby pozycja Polski w Europie, tu, w Europie, w Unii Europejskiej, we Wspólnocie Europejskiej, w Europie, która przechodzi przez trudny czas, przed którą trudne wyzwania, była taka jak pozycja prezes Rady Ministrów premier Szydło na Malcie - sama, z boku, ze smutną miną, na marginesie Unii. To dzisiaj zbudowaliście. To dzisiaj zbudowaliście i to jest zagrożenie (Oklaski) dla nas wszystkich. Przestańcie się wstydzić Europy, przestańcie ją pouczać. Szukajcie przyjaciół, a nie wrogów. To zawsze się przydaje. (Oklaski)