Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-05-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Otóż te przepisy, choć wydawałoby się, że tak niewiele wnoszące, są niezwykle istotne i ważne. Oczywiście poza aspektem dostosowania prawa polskiego do regulacji europejskich czy usunięcia sprzeczności regulacji polskich z regulacjami europejskimi wnoszą one bardzo wiele do polskiego procesu, szczególnie w stosunku do osób, które przebywają za granicą lub mają tam miejsce zamieszkania. Zwrócę uwagę na jeden aspekt. Chodzi o art. 1119, panie ministrze, i o kwestię kaucji aktorycznej, która była uregulowana w 2009 r. Tu zauważam pewien nieporządek stanu rzeczy. To znaczy te regulacje są paralelne, jeżeli tak to mogę powiedzieć, do regulacji art. 1135 5 . Szkoda, że wtedy - w 2009 r. - tej regulacji nie wprowadzono, tym bardziej że przepisy art. 18 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej obowiązują przecież od lat wielu, a rozporządzenie z 2007 r. dotyczące doręczania pism poza granicami naszego kraju, w tym wypadku chodzi tutaj o art. 165 § 2, było wszem wobec, powszechnie znane, szkoda, ale dobrze, że te regulacje się pojawiły. Lepiej późno, niż wcale, tym bardziej że nas przymusił do tego, panie ministrze, wyrok europejskiego trybunału w tej materii, tj. ponad wszelką wątpliwość dobrze, że rząd się w tym zorientował i te zmiany są w biegu, są procedowane. Otóż w czym tkwi istota rzeczy, bo to jest jakby kluczowe. Dotychczasowe regulacje nie pozwalały na złożenie osobie - czy to stronie, która jest obywatelem polskim czy obywatelem Unii Europejskiej - takiego pisma procesowego, jeżeli przebywała oczywiście poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w obcej placówce pocztowej operatora świadczącego właśnie takie usługi pocztowe. Powodowało to bardzo poważne konsekwencje procesowe, gigantyczną ilość problemów, szczególnie jeżeli chodzi o uchybianie terminów do złożenia środków odwoławczych. Jest to istotny przepis, bo przecież dotyczy nie tylko obywateli innych państw Unii Europejskiej, ale szczególnie obywateli polskich, dla których - ponad 2 mln obywateli polskich przebywa poza granicami naszego kraju - w trybie postępowania procesowego czy nieprocesowego doręczanie tych pism, a szczególnie ich stosunek do toczącego się postępowania i zachowanie terminów, było wielce utrudnione. Tym bardziej że stanowisko Sądu Najwyższego w tej materii było dosyć jednoznaczne, interpretacja była jednoznaczna - dopiero wpływ pisma do polskiego operatora publicznego skutkował zachowaniem terminu. To jest bardzo ważna rzecz, dlatego ten krok jest w zdecydowanie dobrym kierunku - rozszerzenie uprawnień z art. 165 § 2 na wszystkie kraje Unii Europejskiej - to będzie wywoływało bardzo pozytywny efekt, jeżeli chodzi o obywateli polskich, ale też obywateli obcych, dla których złożenie pisma w placówce operatora świadczącego usługi powszechne w innym państwie Unii Europejskiej będzie skutkowało zachowaniem terminu wyznaczonego przez ustawę, sąd czy przez strony i oczywiście zachowaniem czy ustrzeżeniem się od negatywnych skutków niezachowania tego terminu, co dzisiaj było czy dotychczas było rzeczą może nie nagminną, ale zdarzającą się bardzo często. Natomiast druga zmiana dotycząca art. 1135 5 jest zawężeniem obowiązku stanowienia pełnomocnika do doręczeń, w braku pełnomocnika procesowego, do osób spoza Unii Europejskiej. To też jest bardzo dobre uregulowanie, dlatego że brak pełnomocnika do doręczeń w przypadku braku pełnomocnika procesowego dawał bardzo negatywny skutek, mianowicie pozostawienie pisma w aktach sprawy traktowało się jako skutek doręczenia, co miało negatywny aspekt dla strony poza wszelką wątpliwością, jeżeli chodzi o uchybienie terminowi. Nie było żadnego argumentu do wniosku dotyczącego ewentualnego przywrócenia terminu, bo oczywiście wina byłaby tu traktowana jako wina ewidentna, a więc brak zawinienia by tu nie występował. Jedna i druga regulacja są oczywiście bardzo dobre, zmierzają ku ułatwieniu dotyczącemu funkcjonowania przede wszystkim obywateli polskich przebywających w różnych miejscach naszego kraju, przepraszam, w różnych miejscach Unii Europejskiej, w zasadzie mających tam zwykły pobyt albo miejsce zamieszkania. To jest dosyć dobra regulacja, skuteczna i wierzę, że ona poprawi postępowanie procesowe czy nieprocesowe w polskim systemie wymiaru sprawiedliwości, ułatwiając obywatelom, szczególnie polskim, ale też obywatelom obcym Unii Europejskiej, sprawne, ale też i skuteczne funkcjonowanie w polskim systemie procesowym, jeżeli chodzi o kwestię procesu, ale też w systemie postępowania cywilnego nieprocesowego. Panie ministrze, to dobry krok, w dobrym kierunku - Solidarna Polska te rozwiązania w całej rozciągłości popiera. Dziękuję uprzejmie.