Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-07-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zasadach rozliczeń w podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego, druki nr 709 i 748. Potrzeba wprowadzenia w życie przedmiotowej regulacji jest konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadłego w sprawie gmina Wrocław przeciwko ministrowi finansów dotyczącej podatku od wartości dodanej. Z treści orzeczenia wynika, że dyrektywę 2006/112/WE należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie. Jednostki te nie ponoszą ryzyka gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą powierzoną im do wykonywania w imieniu i na rachunek gminy ani nie odpowiadają za szkody spowodowane tą działalnością. Ponadto kwestia podatku VAT została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w składzie siedmiu sędziów w związku z postanowieniem NSA z dnia 17 marca 2015 r. podjął uchwałę w dniu 26 października 2015 r. W świetle tej uchwały należy uznać, że zakłady budżetowe, tak jak jednostki budżetowe jednostek samorządu terytorialnego, nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług. Konsekwencją wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego jest dokonanie centralizacji rozliczeń utworzonych przez jednostki samorządu terytorialnego jednostek organizacyjnych w zakresie podatku VAT w urzędach gminy, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich. Czemu służy procedowana ustawa? Zapewnia ona jednostkom samorządu terytorialnego instrumenty prawne zarówno wspomagające proces centralizacji w wymiarze formalnoprawnym, jak i minimalizujące uciążliwości z tym związane. Projekt ustawy przewiduje sukcesję jednostki samorządu terytorialnego, która z dniem podjęcia rozliczania podatku VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi, nie później jednak niż z dniem 1 stycznia 2017 r., wstąpi we wszystkie prawa i obowiązki w zakresie, w jakim dotyczą one podatku swoich jednostek organizacyjnych, także tych, które nie przestały być jeszcze wyodrębnionym podatnikiem podatku VAT. Przepis ten zapewni sukcesję praw i obowiązków i będzie miał zastosowanie odpowiednio do rozliczeń za okresy przed dniem podjęcia przez nią rozliczenia tego podatku. Mogą wprawdzie powstać problemy podczas przyjmowania przez jednostki samorządu terytorialnego proporcji wyliczenia podatku dla każdej jednostki organizacyjnej, w tym dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego działającego w formie samorządowej jednostki budżetowej, w przypadku wykonywania przy pomocy tej jednostki organizacyjnej czynności opodatkowanych podatkiem oraz czynności zwolnionych od podatku, ale należy mieć nadzieję, że samorządy w praktycznym działaniu wypracują właściwe metody księgowości zarządczej, które przezwyciężą te trudności. W tej sytuacji niezrozumiałe jest i właściwie należy uznać to za wielki brak tej legislacji, że nie uzyskano stanowiska samorządów terytorialnych w sprawie projektu ustawy. Nie ma stanowiska korporacji samorządowych ani poszczególnych gmin, zarówno Związku Powiatów Polskich, jak i województw. W trakcie prac w Komisji Finansów Publicznych wniesione poprawki, głównie o charakterze technicznym, zostały opracowane przez Biuro Legislacyjne Kancelarii Sejmu. Czynią one ustawę bardziej spójną i bardziej przyjazną w stosowaniu dla podatników z jednostek samorządu terytorialnego. Posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni zagłosują za przedłożonym Wysokiej Izbie projektem ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)