Mówca: Rozwoju Regionalnego Elżbieta Bieńkowska
Data: 2013-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Spróbowałam sobie znowu jakoś pogrupować te pytania. Początkowo chciałam każdemu z państwa odpowiadać, ale jednak tych pytań jest za dużo. Przepraszam z góry tych, którym nie odpowiem teraz. Odpowiedzi na wszystkie pytania dostaną państwo na piśmie. Kilka ogólnych zdań na temat 2007- 2013. Jak wszyscy państwo pewnie zauważyli, to były pokawałkowane pytania, jeśli chodzi o wykorzystanie środków, osie priorytetowe we wszystkich programach właściwie. Te wszystkie dane komisja samorządu terytorialnego ma, w podziale na osie priorytetowe państwo wszystko to mają. Oczywiście... (Poseł Izabela Kloc: Nie ma, nie ma. Niech panie nie kłamie. ) ...wszystkim państwu to powtórnie przedstawimy. Mogę tylko powiedzieć, że jeśli chodzi o Polskę wschodnią np., ponieważ było kilka pytań o Polskę wschodnią, to kontraktacja jest na poziomie 98%, płatności są na poziomie 50%. Wszystkie te odpowiedzi do państwa dotrą. Z pewnym wyjątkiem, wydaje mi się. Jeśli będzie taka wola Wysokiej Izby, to postaramy się to zrobić, ale chyba do końca perspektywy nie skończymy tego, ponieważ mamy 100 tys. projektów. Tak więc jeżeli chodzi o krzyki, żebyśmy z projektami dawali te informacje, to jest to zupełnie nierealne, jest to nie do zrobienia, przynajmniej w perspektywie kilkunastomiesięcznej. Jeśli chodzi o temat miejski, o sprawy strategiczne, to dzisiaj rozpoczęliśmy debatę nad krajową polityką miejską, czyli nie nad założeniami, tylko nad krajową polityką miejską. Dosłownie wyszłam do państwa z konferencji na ten temat. Rozpoczynamy pisanie już tego właściwego dokumentu. Oczywiście ten dokument, krajowy dokument, jest równoległy do programowania unijnego. A programowanie unijne pędzi w tej chwili. Chcemy, żeby ten dokument był tak szybko przygotowany - terminu nie podam, ale szybko - by do końca perspektywy na lata 2014-2020 były jeszcze pewne korzyści, które z tego dokumentu wynikną, ponieważ zamierzamy tam zarówno oprzyrządowanie prawne zmienić, sprawy organizacyjne, jak i wyznaczyć te obszary, które są najbardziej istotne, jeśli chodzi o prowadzenie polityki miejskiej, żeby on mógł jeszcze jakoś tam promieniować już na wydatkowanie pieniędzy unijnych, nie teraz na programowanie. Jeśli chodzi o byłe stolice województw, ale nie tylko, to one będą miały specjalne działanie w programie infrastrukturalnym, czyli w programie ˝Infrastruktura i środowisko II˝. Będzie działanie skierowane do byłych stolic województw i jeszcze do dodatkowej grupy miast dokładnie wylistowanych w krajowej strategii rozwoju regionalnego. Taką informację na piśmie też przekażemy, ponieważ to będzie w sumie 50-60 miast, tak? To działanie w programie krajowym - podkreślam jeszcze raz: w programie krajowym - to będzie specjalne działanie dla średnich miast, tak to nazywam, dla średniej wielkości miast, nie dla stolic województw. Jeśli chodzi o Program Operacyjny ˝Rozwój Polski Wschodniej˝, w tej chwili ma on alokację zbliżającą się do 1800 mln euro. Natomiast przypominam, że sprawy cyfryzacyjne z tego programu, czyli jeden bardzo duży komponent z niego czy wszystkie sprawy cyfryzacyjne, które w tej chwili są, temat cyfryzacji, przechodzą do programu ˝Polska cyfrowa˝, sprawy przedsiębiorców przechodzą do programów regionalnych, podobnie jak z ˝Innowacyjnej gospodarki˝. Tak że o tyle tutaj kwoty są przesunięte do innych programów, głównie programów regionalnych, ale też programu ˝Polska cyfrowa˝. Jeśli chodzi o drogi lokalne - wielokrotnie o tym państwo mówili - to dementuję, ponieważ był tu jakiś przytyk, że ja nie lubię dróg powiatowych czy że ja uważam, że drogi powiatowe są w dobrym stanie. Ani jedno, ani drugie nie jest prawdą. Natomiast akurat drogi powiatowe będą mogły być realizowane. W rozporządzeniach do polityki spójności zapisane są drogi w sieci TNT oraz drugo- i trzeciorzędne węzły do tej sieci. A zatem jakby najdalej podrapać - ja tak zawsze mówię - to do dróg powiatowych zejdziemy i wiemy, że takie konkursy na drogi powiatowe samorządy wojewódzkie zamierzają ogłaszać. Natomiast rzeczywiście w rozporządzeniach dotyczących polityki spójności nie ma dróg lokalnych i ich nie będzie, nie ma takiej woli Komisji, żeby drogi lokalne były. Drogi lokalne można robić - było też o to pytanie - w ramach ogólnych czy bardziej szerokich programów, związanych ze zintegrowanymi inwestycjami terytorialnymi, czyli też tym instrumentem, o który państwo pytali, związanym z obszarami miejskimi. To jest specjalny instrument dla miast i ich obszarów funkcjonalnych. Pytał o to pan poseł Lassota. A więc jeśli chodzi o miasta i ich obszary funkcjonalne, tam będzie realizowany nowy instrument: zintegrowane inwestycje terytorialne, na podstawie porozumień pomiędzy gminami, i tam drogi lokalne jako element tego programu absolutnie wchodzą, podobnie jak w przypadku innych większych programów. Jeżeli mówimy o jakimś programie dla przedsiębiorczości czy o jakimś projekcie związanym na przykład z udostępnianiem terenów dla przedsiębiorców i to jest główny temat projektu, to też droga lokalna jako element takiego programu może wchodzić. Natomiast, co jest bardzo ważne, ja nie mówię o Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich, ponieważ to nie jest temat dzisiejszej informacji i to nie moja działka, ale w regulacjach dotyczących rozwoju obszarów wiejskich czy funduszu rozwoju obszarów wiejskich jest możliwość - nawet ostatnio u nas Komisja to potwierdziła - realizacji dróg lokalnych. Tak że jeśli chodzi o spójność, drogi lokalne w sposób prosty i jednoznaczny zapisane - nie, jeśli chodzi o Program Rozwoju Obszarów Wiejskich - tak. I jeszcze jedno, jeśli chodzi o tereny wiejskie. Tereny wiejskie czy obszary wiejskie są jednym z obszarów w krajowej strategii rozwoju regionalnego. Dlatego tak podkreślałam w mojej wcześniejszej wypowiedzi tę bazę, którą mamy, w postaci dokumentów strategicznych i krajowej strategii rozwoju regionalnego. Obszary wiejskie są jednym z obszarów, które nazywamy obszarami strategicznej interwencji. Są miasta, są obszary daleko położone, czyli nieskomunikowane. Obszary wiejskie są takim obszarem i jesteśmy w stałym dialogu z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi na temat tego, w jaki sposób i do jakiego poziomu w ramach polityki spójności będzie można interweniować na obszarach wiejskich. Na pewno będą to trzy typy przedsięwzięć. To będą sprawy środowiskowe, czyli też kanalizacja, sprawy związane z infrastrukturą środowiskową, sprawy IT i sprawy przedsiębiorczości na obszarach wiejskich. I na pewno będzie jakby obniżona linia demarkacyjna w przypadku naszych programów, żeby większy zakres obszarów wiejskich wszedł w politykę spójności. Dementuję słowa, które wypowiedział pan poseł Zaborowski. Otóż kultura w programach będzie. Na kulturę w ramach wszystkich programów będzie ok. 1 mld euro, podzielone mniej więcej równo pomiędzy program krajowy i programy regionalne, też zgodnie z naszymi rozmowami, ponieważ prowadzimy na bieżąco rozmowy ze wszystkimi marszałkami. Województwo zachodniopomorskie zwracało nam na to uwagę, więc nie będzie ani listy UNESCO, ani listy prezydenckiej, tylko będzie znowu podział kwotowy, czyli mniejsze projekty będą w programach regionalnych, większe - w programie krajowym. Co bardzo ważne akurat dla województwa zachodniopomorskiego - do pani poseł Kochan mówię - nie będziemy w programie krajowym wyłącznie finansować, jeśli chodzi o wyższe uczelnie, przedsięwzięć z mapy drogowej. Będzie również rozszerzenie, bardzo cichym głosem chcę to powiedzieć, ponieważ infrastruktury wyższych uczelni nie będzie, natomiast w bardzo uzasadnionych przypadkach, kiedy będzie zgoda MRR i ministerstwa nauki, jakiś kawałek infrastruktury będzie można zrobić. Dotyczy to głównie takich obszarów Polski jak województwo zachodniopomorskie, gdzie teraz w konkurencji z największymi ośrodkami naukowymi była mniejsza zdolność pozyskiwania pieniędzy. Jeśli chodzi o Mazowsze, w sumie, podobnie jak teraz, będzie ono, jeśli chodzi o region, pierwszym biorcą pieniędzy. To jest 1900 mln w programie regionalnym, tak jak pan poseł powiedział, plus znaczonych 1400 w programach krajowych. To daje... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Znaczonych.) Znaczonych. To jest właśnie ta elastyczność, o którą pan poseł pytał i która jest u nas już od nawet długich tygodni albo od zawsze. Właśnie pan minister Niezgoda mówi, że od zawsze była na nią zgoda. W sumie na województwo mazowieckie pójdzie 3300 mln. I to jest dokładnie taka hierarchia, jaka jest teraz w programach, czyli województwo mazowieckie w związku z tym, że jest najbardziej ludne, jest pierwsze, potem jest śląskie - 3012 mln, potem kolejne, inne województwa. Jakikolwiek algorytm się zastosuje, tego się po prostu inaczej nie da zrobić. Na Mazowszu i elastyczność, i jakby kwota alokacji ze znaczonymi 1400 mln w programach krajowych daje 3300 mln. (Głos z sali: Odra.) Jeśli chodzi o Odrę - odrzanka swoje miejsce... właśnie panu posłowi... (Poseł Izabela Kloc: Polska zachodnia.) Polska zachodnia i Odra. Polska zachodnia nie ma przygotowanej strategii, to są tylko założenia do strategii, a to jest coś innego, ale deklaracje Ministerstwa Rozwoju Regionalnego były takie, że projekty, które wynikają, są efektem rozmów dotychczasowych i zaskutkowały sfinalizowaniem założeń, znajdą swoje miejsce, o ile oczywiście będą dobrze przygotowane, w programach krajowych, odrzanka również. Jak pan poseł Dzikowski powiedział (Dzwonek), tych pieniędzy na wszystko na pewno nie starczy, natomiast odrzanka jest rzeczywiście takim projektem, który może znaleźć swoje miejsce, myślimy o nim. Mamy na ten cel, jeśli chodzi o drogi wodne, 500 mln, pół miliarda euro, a więc to na pewno nie będzie cała Odra, natomiast postaramy się przynajmniej animować partnerów, którzy są za to odpowiedzialni, do działania w tym zakresie. Jeszcze kilka rzeczy, niektóre były bardzo ciekawe, ale... (Poseł Andrzej Orzechowski: Mazury.) Mazury? Ale Mazury to... zaraz, muszę się... (Poseł Izabela Kloc: Mazury nieciekawe.) Spójność na obszarach wiejskich... (Poseł Waldy Dzikowski: Piękne, bogate i ciekawe.) ...kontraktacja, województwo mazowieckie... Aha, może tak: wszystkie województwa mają znacznie większą alokację niż w obecnym budżecie, i województwo warmińsko-mazurskie, i świętokrzyskie, i podlaskie, zresztą te trzy województwa, przypominam, mają jeszcze możliwość uzyskania dodatkowych środków z programu dotyczącego Polski wschodniej po raz kolejny. Jeśli chodzi o województwo świętokrzyskie, jest wzrost o 26%, jeżeli chodzi o podlaskie, identycznie - 26% więcej w stosunku do obecnego programu. To mniej więcej taka średnia, jaka jest w przypadku wszystkich programów. I jeszcze może na koniec powiem, chociaż nie ma chyba pana posła z Tomaszowa... jest pan, że do tej pory Tomaszów Mazowiecki realizuje 28 projektów na kwotę - z dofinansowania wyłącznie, bez wkładu - ponad 60 mln zł, przy czym realizuje bardzo duży projekt wodno-kanalizacyjny, a więc to nie jest tak, że Tomaszów Mazowiecki jest odcięty od finansowania. Poza tym nie znam dokładnie projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego, natomiast, o ile znam obecne programy i projekty niektórych programów przyszłych, to pewne priorytety, pewne działania i pewne konkursy są wyłącznie dla miast średniej wielkości, miasta duże są ujmowane w zupełnie innych obszarach programu, tak że na pewno nie jest prawdą, że miasta średniej wielkości czy miasteczka są od tego odcięte. Zresztą, podobnie jak obszary wiejskie, miasta średniej wielkości i w ogóle miasta - wielkie, duże, średnie, małe i najmniejsze - są dla nas takimi obszarami, które będziemy specjalnie wspierać. Dziękuję bardzo. (Oklaski)