Mówca: Daniel Milewski
Data: 2016-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Prezesie! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę przedstawić nasze stanowisko w sprawie informacji o działalności Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w okresie 1 stycznia 2015 r. - 31 grudnia 2015 r. Pamięć - wydawać by się mogło, że to pojęcie nie wymaga żadnego wyjaśniania. W końcu każdy z nas coś zapamiętuje, w szczególności to, co się dzieje w naszym życiu. Pamięć jednak nie odnosi się tylko do prostego procesu rejestrowania i ponownego przywoływania wrażeń zmysłowych, skojarzeń czy informacji. Pamięć to także świadomość. Świadomość tego, że to, co jest tu i teraz, nie jest kształtowane tylko przez nasze doświadczenia osobiste. To świadomość, że poprzez pamięć przeszłość jest tu i teraz wciąż obecna. Obok pamięci indywidualnej jest też pamięć zbiorowa, kształtowana przez naród, pamięć, na którą składają się ludzie, daty, miejsca i związane z nimi wydarzenia, których interpretacje są przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wszystkie istotne wydarzenia z historii naszego kraju powinny być pielęgnowane w świadomości Polaków. Przez wiele lat staraliśmy się przełamać propagandowe kłamstwo oraz zorganizowane zapomnienie. Wielu wciąż nie wierzy, że ci, którzy walczyli o wolność narodu polskiego, robili to, nie wchodząc w żadne układy z okupantami. Jesteśmy winni im pamięć, która przez lata była poniewierana. Od historii odciąć się nie da. Informacja o działalności Instytutu Pamięci Narodowej za rok 2015 została przedstawiona na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka 6 lipca br. Porusza ona głównie kwestie dotyczące przekazywania dokumentów do instytutu, likwidacji zbiorów zastrzeżonych, działalności pionu ścigania zbrodni przeciwko narodowi polskiemu oraz działalności edukacyjnej IPN. Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w roku ubiegłym zostało wzbogacone o ok. 450 m akt. Te dokumenty przekazują nie tylko instytucje do tego zobowiązane, jak już wspomniano, ale również osoby prywatne. Archiwum pozyskuje także dokumenty dotyczące Polski i Polaków spoza granic Rzeczypospolitej. Zbiór zastrzeżony w archiwum IPN jest obecnie w fazie likwidacji i dzięki współpracy ze służbami zmalał o blisko 7 tys. jednostek. Archiwum IPN prowadziło również działalność na rzecz dawnych działaczy opozycji antykomunistycznej. IPN zmierza od kilku lat do przeprowadzenia procedur zmierzających do przyznawania Krzyża Wolności i Solidarności. W ubiegłym roku wydano 735 decyzji administracyjnych i zrealizowano 613 wniosków o wydanie dowodu działalności opozycyjnej. Liczba śledztw prowadzonych przez pion ścigania zbrodni przeciwko narodowi polskiemu wynosi od kilku lat niezmiennie ok. 1 tys. IPN zapewnia, że w toku śledztw wychodzą na jaw fakty istotne również dla rodzin ofiar, które dotyczą chociażby okoliczności śmierci ich bliskich. W toku przeprowadzonych postępowań przesłuchano ok. 4 tys. świadków. Aktywnie też poszukiwane są ofiary terroru komunistycznego. W kilkunastu miastach w Polsce prowadzone były prace poszukiwawcze, dzięki czemu udało się odnaleźć poszukiwane szczątki. Dzięki znowelizowanej w ubiegłym roku ustawie ułatwiającej ekshumację wiele grobów zbudowanych na miejscu pogrzebania ofiar terroru komunistycznego udało się przenieść - jako przykład można podać warszawską Łączkę - co pozwala prowadzić prace ekshumacyjne. Najszerzej rozpoznawalną sferą działalności IPN jest działalność edukacyjna, która przybiera różne formy. Instytut Pamięci Narodowej prowadził projekty, o których wspominaliśmy, np. ˝O tym nie można zapomnieć... - spotkania z kobietami, które przeszły piekło obozów i łagrów˝ czy ˝Opowiem Ci o wolnej Polsce˝. W projekcie ˝Lekcje z historii najnowszej˝ uczestniczyło 35 tys. uczniów, którzy mieli zapewnione poznanie historii połączone z relacjami świadków lub poprzez odkrywanie dokumentów. IPN prezentuje również liczne wystawy. W roku ubiegłym było 20 nowych. Działalność IPN widoczna jest również w Internecie, w mediach społecznościowych czy na portalach edukacyjnych. Na YouTube można obejrzeć filmy z relacjami świadków. Wyniki projektów badawczych instytutu prezentowane są na licznych konferencjach, również międzynarodowych. Ich efekty prezentowane są w publikacjach wydawanych przez instytut. Instytut Pamięci Narodowej zajmuje się również działalnością lustracyjną. W roku 2015 zweryfikowano prawie 10 tys. oświadczeń lustracyjnych, wskutek czego do sądów skierowano 133 wnioski o wszczęcie postępowania lustracyjnego. Biuro Lustracyjne zajmuje się również publikacją katalogów dotyczących osób rozpracowywanych, funkcjonariuszy aparatu państwowego i aparatu bezpieczeństwa. Instytut prowadzi także poza granicami kraju działania mające charakter głównie edukacyjny. W przedłożonej przez pana prezesa informacji o działalności instytutu czytamy, że misję Instytutu Pamięci Narodowej wyrazić można przez wartości, na których osadzana jest praca IPN. Służy ona przede wszystkim odkrywaniu prawdy oraz przywracaniu sprawiedliwości, budowaniu pamięci stanowiącej fundament tożsamości. Po przeanalizowaniu informacji zawartych w informacji prezesa uznać należy, że instytut swoje zadania realizuje w sposób właściwy, kompetentny i pełny. Wobec powyższego jako klub parlamentarny przedłożoną informację przyjmujemy do wiadomości i oceniamy pozytywnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)