Mówca: Sprawozdawca Zofia Czernow
Data: 2014-01-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka pragnę przedłożyć Wysokiej Izbie sprawozdanie dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druki nr 1639 i 2034. W celu rozpatrzenia przedmiotowego projektu ustawy Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka powołała Komisję Nadzwyczajną. Należy podkreślić duży udział Krajowej Rady Sądownictwa i generalnego inspektora ochrony danych osobowych w pracach podkomisji. W grudniu 2013 r. podkomisja przedstawiła sprawozdanie wobec tego projektu ustawy. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka po szczegółowym rozpatrzeniu sprawozdania i przeprowadzeniu dyskusji przyjęła sprawozdanie i rekomenduje projekt ustawy Wysokiej Izbie. Jednocześnie komisja przedstawia na żądanie wnioskodawców wniosek mniejszości. Celem zmian w przepisach ustawy jest skrócenie postępowań dotyczących powoływania kandydatów na wolne stanowiska sędziowskie. Obowiązujące procedury powoływania sędziów są długotrwałe, co powoduje szybki wzrost nieobsadzonych etatów sędziowskich. Obecnie ok. 600 etatów sędziowskich oczekuje na obsadzenie. To bardzo duża liczba, co niekorzystnie wpływa na pracę sądów i prowadzi do wydłużenia postępowań sądowych. Proponowane zmiany to, z jednej strony, wykorzystanie w szerokim zakresie komunikacji elektronicznej w postępowaniu nominacyjnym, z drugiej zaś - skrócenie terminów czynności podejmowanych w toku postępowania. Wykorzystanie komunikacji elektronicznej będzie się odbywać na wszystkich etapach postępowania, poczynając od założenia konta w systemie teleinformatycznym obsługującym postępowanie i wypełnienia zgłoszenia na wolne stanowisko sędziowskie. Także w tym systemie będzie się odbywać procedura doręczeń i zawiadomień, co istotnie usprawni procedurę nominacyjną. Przed wejściem w życie procedowanej ustawy konieczne jest przygotowanie profesjonalnego systemu informatycznego, który zapewni jej sprawne i niezawodne funkcjonowanie. Projekt związany z elektronicznym postępowaniem nominacyjnym będzie realizowany i współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Biorąc pod uwagę niezbędny czas potrzebny na wdrożenie systemu, komisja rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie terminu wejścia w życie ustawy 1 października 2014 r. Wysoki Sejmie! Bardzo ważną zmianą w procedowanym projekcie ustawy jest ograniczenie możliwości równoczesnego zgłaszania kandydatur na więcej niż jedno stanowisko sędziowskie do czasu zakończenia procedury na wcześniej zgłoszone. Zgodnie z projektowanym brzmieniem art. 57 § 1 ustawy: każdy, kto spełnia warunki do objęcia stanowiska sędziego sądu powszechnego, może zgłosić swoją kandydaturę na jedno stanowisko sędziowskie. Powyższa zasada jest zasadą fundamentalną dla zmian proponowanych w postępowaniu nominacyjnym, które zmierzają do optymalnego skrócenia czasu trwania tego postępowania. Zgłoszona poprawka, aby dokonać zmiany tej reguły poprzez umożliwienie kandydatowi zgłaszania się na więcej niż jego stanowisko sędziowskie w okręgu danego sądu rejonowego, pozostaje w sprzeczności z celem procedowanych zmian. Podkreślić należy, że prawie połowa sądów okręgowych posiada co najmniej 5 sądów rejonowych, a największe okręgi liczą powyżej 10 sądów rejonowych. Przyjęcie proponowanej zmiany usankcjonuje obecny stan, który z uwagi na zwielokrotnienie liczby zgłoszeń kandydatów znacząco wydłuża procedurę nominacyjną. Przykładem może być Warszawa, gdzie na 66 wolnych stanowisk sędziowskich w sądzie okręgowym wpłynęło 1300 zgłoszeń. Z tego względu Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka w wyniku głosowania odrzuciła powyższą poprawkę. Na żądanie wnioskodawcy zamieszczono ją jako wniosek mniejszości, o którym wspomniałam na początku mojego wystąpienia. Podczas prac legislacyjnych komisja przyjęła częściową zmianę tytułu ustawy, który obecnie brzmi: ustawa o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw. Obecny tytuł ustawy w pełni odzwierciedla zawarte w ustawie zmiany. W imieniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka rekomenduję Wysokiej Izbie uchwalenie projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw zawartego w sprawozdaniu komisji