Mówca: Przedsiębiorczości i Technologii Jadwiga Emilewicz
Data: 2019-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przede wszystkim dziękuję bardzo za te wszystkie pytania i myślę, że zgodziliśmy się co do jednego, że to jest ustawa bardzo potrzebna. Rozumiem zastrzeżenia i może najpierw do nich się odniosę, bo pojawiały się w wielu pytaniach. Chodzi o zastrzeżenia dotyczące czasu procedowania i wielkości ustawy. Po pierwsze, jeszcze raz podkreślam, że dołożyliśmy wszelkich starań, żeby to był dobrze przygotowany projekt, żeby w pracach sejmowych państwo nie musieli pisać de facto ustawy od nowa, tylko żebyśmy się mogli z nią dobrze zapoznać i ewentualnie dokonać kosmetycznych korekt. Po drugie, dzisiaj zdajemy sobie sprawę, i państwo to wiedzą, o czym świadczy chociażby przypomnienie S1, jakie mamy kłopoty w zamówieniach publicznych. Stąd moje pytanie jest następujące: Czy są państwo gotowi dzisiaj powierzyć przedsiębiorcom, małym i średnim, podwykonawcom, dużym, którzy schodzą z budów, którzy nie chcą ich realizować, którzy nie mają możliwości przejścia do trybu koncyliacyjnego, ale także zamawiającym, ale także obywatelom, którzy za chwilę nie będą mieli tej drogi, która miała być, że będziemy czekać jeszcze kolejne lata z tą ustawą? Ta ustawa daje możliwości przyspieszenia wielu prac budowlanych, które dzisiaj prowadzimy. Zdając sobie sprawę z doniosłości aktu i z czasu, w którym jesteśmy, zdecydowaliśmy także na początku tego roku wprowadzić długie vacatio legis, aby, po pierwsze, nie było wątpliwości, że zamawiający będą mieli 3 miesiące, aby się nauczyć nowych przepisów. Dlatego założyliśmy, że datą wejścia w życie tej ustawy będzie 1 stycznia 2021 r. Wówczas, jeżeli pojawią się jeszcze jakieś wątpliwości w dalszej analizie, Sejm nowej kadencji będzie mógł dokonać ewentualnych zmian, co, mam nadzieję, się nie wydarzy, dlatego że ten czas, teraz, do końca tej kadencji, pozwoli ten dobrze przygotowany projekt ostatecznie dopracować. Jeżeli chodzi o długość tej ustawy, to oczywiście możemy to liczyć ze względu na metry czy ze względu na numery. Rzeczywiście obecna ustawa ma nieco ponad 360 artykułów, a ta jest większa. Ale jeśli państwo, zwłaszcza członkowie komisji gospodarki, dobrze znają obecną ustawę Prawo zamówień publicznych, to wiedzą państwo, że jest tam wiele artykułów, w których pod jednym numerem zawarte są punkty od a do z, więc jakbyśmy pewnie mieli policzyć, ustalić realnie wagę, to ta waga byłaby taka sama. Zdają sobie państwo sprawę, że implementujemy złożone, skomplikowane prawo europejskie. Staraliśmy się w tej ustawie stosować zasadę, którą w ogóle stosujemy w Ministerstwie Przedsiębiorczości i Technologii, czyli niepozłacania prawa, nienadpisywania tego, czego wymaga od nas prawo wspólnotowe. Wiele pytań dotyczyło małych i średnich firm, ułatwień dla nich. Wspomniałam o tym, że to wyodrębnienie przepisów związanych z zamówieniami do tzw. progów unijnych sprawia, że ci najmniejsi nie będą musieli błąkać się od art. 1 do art. 640, tylko mają swoją odrębną część. Ta łatwiejsza procedura to także element adresowany do nich. Jeśli chodzi o wspomnianych architektów - to też małe i średnie firmy - to odnosi się do nich właśnie procedura konkursowa, która po konkursie pozwala podpisać umowę. To rozwiązanie też adresowane jest szczególnie do tej grupy. Jeśli mówimy o małych i średnich firmach, to także ze szczególną troską myślimy o poprawie ich płynności, stąd także obniżenie wymogów dotyczących wadium i zaliczek, a także obowiązek wypłat zaliczek i przedpłat w sytuacji, kiedy mamy umowę, która wykracza poza okres 12 miesięcy. Teraz pytanie dotyczące jednostek samorządu terytorialnego i wspomnianej przez państwa liczby przetargów do dzisiaj nierozstrzygniętych. W nowych przepisach zakładamy, że jeżeli nawet wybrany wykonawca odstąpi od wykonania umowy, to zamawiający będzie mógł wybrać drugiego z kolei, nawet w czasie trwania zamówienia. Założyliśmy, mamy nadzieję, sytuację, w której mamy jednego przystępującego do postępowania i nierealizującego, niewywiązującego się z umowy. W ten sposób staramy się to adresować. Także uproszczenie procedury. To, co jest dla nas najistotniejsze, to zwiększenie liczby podmiotów ubiegających się o dane zamówienie. Mamy nadzieję także, że to wyeliminuje te zamówienia, które nie mogą znaleźć dzisiaj wykonawców. Wprowadzamy także, czego nie zdążyłam omówić we wstępie, bardzo duży szereg postępowań koncyliacyjnych, mediacyjnych. Zdajemy sobie sprawę z tego, o czym pan poseł mówił podczas zadawania pytania, że każda ugoda jest lepsza i efektywniejsza niż wyrok sądowy. Dlatego chcieliśmy dzisiaj to państwu uzmysłowić, że mamy ponad 1 tys. roszczeń zgłoszonych na ponad 10 mld, w sporach mamy ponad 10 mld zł. Dlatego stawiając na postępowania koncyliacyjne, mediacyjne uruchamiamy w większym stopniu Prokuratorię Generalną, która będzie takim mediatorem w sprawach, w których dzisiaj nie jest, np. w sprawach z jednostkami samorządu terytorialnego. Oczywiście dajemy też możliwości do prowadzenia mediacji ośrodkom, centrom mediacyjnym. Jednocześnie dzisiaj w procesie zamówienia - to także istotne, tego również nie miałam okazji omówić - cały ciężar w postępowaniach jest położony przede wszystkim na wyłonienie wykonawcy i podpisanie umowy. Właściwie proces przygotowania zamówienia, jego realizacji, ewaluacji, jest w zasadzie pominięty. W naszym projekcie kładziemy równy nacisk na cały proces, na te cztery elementy w procesie zamówień, a także na szczególną wagę i szczególną staranność, obowiązki takiej szczególnej staranności nakładamy w zakresie przygotowania zamówienia, aby wyeliminować także często spotykane sytuacje, kiedy zdajemy sobie sprawę, że zamawiamy usługi nieistniejące, nie do wykonania w czasie, a te konsultacje rynkowe są tutaj szczególnie wymagane i zamawiający będzie musiał się wylegitymować, potwierdzić, że rzeczywiście takie konsultacje przeprowadził. Pytanie dotyczące wsparcia, pan poseł Meysztowicz zadał pytanie dotyczące tego, w jaki sposób małe i średnie firmy będą mogły dowiedzieć się o zmianach i poznać nowe regulacje. W tym celu zwiększamy rolę Urzędu Zamówień Publicznych, zakładamy to wsparcie 10 nowych etatów, które mają przede wszystkim służyć, być zaadresowane do małych i średnich firm. Urząd Zamówień Publicznych uruchomi specjalną infolinię, ale także już w tej chwili przygotowuje, opracowuje wzorce, które mają posłużyć do sprawnej realizacji zamówień dla zamawiających, ale także być pomocne dla wykonawców, którzy nie będą zaskakiwani zamówieniami. Tak że ten element już dzisiaj realizujemy. Jednocześnie Urząd Zamówień Publicznych już w tej chwili przygotował serię szkoleń, z którą jest gotowy wyjść do zamawiających, jak tylko ustawa zostanie uchwalona, a tak jak powiedziałam, to długie vacatio legis pozwala całemu rynkowi naprawdę dobrze przygotować się do tej ustawy. Myślę, że wyjaśniłam wszystkie państwa wątpliwości. Jeszcze raz odnosząc się do czasu i rozumiejąc państwa troskę... To był jeden z podstawowych zarzutów, więc dziękuję. Rozumiem, że tych merytorycznych zarzutów nie ma zatem zbyt wiele. Jednak jeszcze raz powtórzę, że w dyskusji z ekspertami, z którymi rozmawialiśmy jeszcze w ciągu ostatnich miesięcy, najczęściej pojawiały się głosy, że nie możemy czekać dłużej, na to prawo czeka zarówno rynek, jak i zamawiający. Liczba realizowanych zamówień, niski pozom konkurencyjności skłania nas do tego, aby przekonać państwa do wykorzystania tego dobrego czasu ostatnich miesięcy sejmowych, tak aby jednak zdecydować się na przyjęcie tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)