Mówca: Waldemar Andzel (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-07-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie poselskie w sprawie 70. rocznicy śmierci Jana Piwnika Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dnia 16 czerwca br. obchodziliśmy 70. rocznicę śmierci Jana Piwnika ps. Donat, Ponury - legendarnego dowódcy partyzanckiego Armii Krajowej w Górach Świętokrzyskich i na Nowogródczyźnie, który pośmiertnie awansowany został do stopnia majora, a następnie do stopnia pułkownika. W 2012 r. został również pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Jan Piwnik urodził się 31 sierpnia 1912 r. w Janowicach k. Ostrowca Świętokrzyskiego. Po odbyciu służby wojskowej rozpoczął pracę w Policji Państwowej. Następnie został skierowany do Szkoły Oficerów Policji w Mostach, którą ukończył w stopniu aspiranta, i został dowódcą kompanii rezerwy policyjnej w Golędzinowie. Podczas kampanii wrześniowej 1939 r. był dowódcą kompanii w zmotoryzowanym batalionie polowym Policji podczas obrony rzeki Pilicy. 23 września wraz ze swoją kompanią przekroczył granicę polsko-węgierską. Po internowaniu przez władze węgierskie udało mu się uciec i dotrzeć przez Jugosławię i Włochy do Francji, gdzie wstąpił do 4. Pułku Artylerii Ciężkiej. Po klęsce Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Rok później, w listopadzie jako jeden z pierwszych cichociemnych został zrzucony do kraju. Początkowo otrzymał przydział do V Oddziału Komendy Głównej AK zajmującego się zrzutami lotniczymi. W 1942 r. ˝Ponury˝ przyłączył się do Wachlarza, czyli elitarnej organizacji ZWZ-AK działającej głównie na terenach położonych poza wschodnią granicą Rzeczypospolitej, która zajmowała się wywiadem i dywersją. W organizacji tej powierzono mu dowództwo nad 2. odcinkiem w Równem. Miał zająć się także organizowaniem dywersji na froncie wschodnim. Po aresztowaniu przez Niemców w drodze na akcję w Zwiahlu zdołał uciec z więzienia i przedostać się do Warszawy. W listopadzie komendant główny AK gen. Stefan Grot-Rowecki powierzył ˝Ponuremu˝ zadanie polegające na przeprowadzeniu akcji odbicia 3 ludzi z więzienia w Pińsku. Akcję udało się przeprowadzić po 3 miesiącach przygotowań, a uwolnieni oficerowie AK zostali przetransportowani do Warszawy. Za przeprowadzenie tak wzorowej akcji Piwnik został odznaczony Orderem Virtuti Militari, a na jej podstawie prowadzono szkolenia dywersji. Rok później rozpoczął pełnienie funkcji szefa Kedywu Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK, gdzie został dowódcą zgrupowań partyzanckich, które przybrały jego pseudonim - ˝Ponury˝. Jan Piwnik założył partyzanckie obozowisko na Wykusie w Górach Świętokrzyskich. Dowodzone przez niego zgrupowanie było wówczas największą zwartą jednostką Armii Krajowej. W lutym 1944 r. został przeniesiony na obszar Nowogródzkiego Okręgu AK, gdzie w maju powierzono mu dowództwo nad 7. batalionem 77. Pułku Piechoty AK. Poległ 16 czerwca 1944 r. pod Jewłaszami nad Niemnem w ataku na niemieckie bunkry. Został pochowany na wiejskim cmentarzu we wsi Wawiórka. Jego mogiłą opiekowała się miejscowa ludność polska. Byli żołnierze Jana Piwnika przez długi czas daremnie zabiegali o sprowadzenie z Białorusi do kraju jego prochów i godne ich pochowanie na ojczystej ziemi. Udało się to dopiero w 1987 r. Prochy ˝Ponurego˝ ekshumowano z cmentarza w Wawiórce i złożono w klasztorze w Wąchocku. Jan Piwnik ˝Ponury˝ odznaczony był Orderem Virtuti Militari kl. IV i V oraz dwukrotnie Krzyżem Walecznych.