Mówca: Anna Milczanowska
Data: 2018-02-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni, schronisk dla bezdomnych, ogrzewalni i tymczasowych pomieszczeń, ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2192, jest elementem ˝Narodowego programu mieszkaniowego˝. Podstawowy cel projektu to poprawa dostępności mieszkań dla osób niezamożnych. Zmiany zawarte w projekcie dotyczą zasad wsparcia samorządów w tworzeniu zasobu mieszkań na wynajem oraz zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Projekt należy uznać za istotny społecznie. Dotyczy on bezpośrednio, pośrednio poprzez samorządy gminne, osób, które wymagają wsparcia państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych ze względu na niskie dochody bądź trudną sytuację życiową. Jest to o tyle ważne, że publiczne wsparcie trafiało w ostatnich latach do osób, które miały zdolność kredytową i mogły zaciągnąć długoletnie kredyty mieszkaniowe. W związku z tym część instrumentów wspierających zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych, takich jak np.: ulga odsetkowa, program ˝Rodzina na swoim˝ oraz program ˝Mieszkanie dla młodych˝, wspomagała osoby relatywnie zamożne. Z niewspółmiernie małym zaangażowaniem budżetu państwa mieliśmy do czynienia natomiast przy rozwiązaniach kierowanych do grupy podmiotów o dochodach niewystarczających na zakup mieszkania na rynku, np. osób młodych, zatrudnionych na podstawie okresowych umów o pracę, umów zlecenia bądź też z różnych powodów wykluczonych ze społeczeństwa. Co do szczegółów omawianej ustawy, która reguluje funkcjonujący od 2007 r. program finansowego wsparcia budownictwa komunalnego, to w latach 2019-2025 planuje się udostępnienie samorządom gminnym na pokrycie części kosztów budowy mieszkań na wynajem, w tym komunalnych i chronionych, oraz na tworzenie tzw. zasobu interwencyjnego - to ogrzewalnie, schroniska noclegowe, tymczasowe pomieszczenia - łącznej kwoty ponad 6 mld zł. Jest to kwota sześciokrotnie większa od dotychczasowych wydatków budżetu państwa na ten cel. Koresponduje ona ze zdiagnozowanymi deficytami w zakresie mieszkań na wynajem. Planuje się powstanie nawet ok. 170 tys. nowych lokali mieszkalnych. Finansowe wsparcie dla gmin wynosi teraz od 30 do 55% kosztów przedsięwzięcia. Ważnym rozwiązaniem jest podwyższenie z 30 do 50% dofinansowania kosztów przedsięwzięcia zakupu byłych mieszkań zakładowych, z możliwością późniejszej ich sprzedaży najemcom z bonifikatą. Istotnym rozwiązaniem jest również umożliwienie jednoczesnego finansowania tych samych przedsięwzięć ze środków Unii Europejskiej oraz udzielanie im wsparcia na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy. Gminom udostępniony zostanie ponadto nowy finansowy instrument wsparcia budownictwa mieszkaniowego na wynajem. Chodzi o bezzwrotny grant z Funduszu Dopłat w wysokości 20% kosztów przedsięwzięcia, w ramach którego inny niż gmina inwestor zbuduje mieszkania dla osób, które nie kwalifikują się do lokalu komunalnego z mieszkaniowego zasobu gminy, ale nadal ze względu na wysokość swoich dochodów potrzebują wsparcia w zaspokojeniu swoich potrzeb mieszkaniowych. W zakresie ustawy o ochronie praw lokatorów wprowadzono m.in. możliwość weryfikacji przez gminę dochodów najemców mieszkań wchodzących w skład jej zasobu mieszkaniowego i związanej z tym adekwatnej podwyżki czynszu najmu. Będzie to dotyczyć sytuacji, w której najemca osiąga dochody przekraczające progi dochodowe ustalone przez gminę. Zasada ta dotyczy wyłącznie nowych umów najmu zawieranych po wejściu w życie nowelizowanej ustawy. Umożliwiono rozwiązywanie umowy najmu w sytuacji, gdy najemca ma tytuł prawny do innego lokalu nie tylko w tej samej miejscowości, ale również w miejscowości pobliskiej. Wprowadzono najem socjalny lokali mieszkalnych. Gmina będzie mogła każdy lokal spełniający wymogi ustawowe wynająć lub podnająć w ramach najmu socjalnego, co powinno zmniejszyć skalę problemów związanych z niedoborem takich lokali. Gmina dostanie instrument umożliwiający lokatorom zajmującym bardzo duże lokale zamianę tych lokali na mniejsze, bardziej adekwatne do ich potrzeb, z mniejszymi opłatami. Projekt eliminuje eksmisję na bruk. Osoby, którym przysługuje pomieszczenie tymczasowe, nie będą mogły być eksmitowane do noclegowni, tylko do pomieszczenia tymczasowego udostępnionego przez gminę. W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość wnoszę do Wysokiej Izby o przyjęcie ww. projektu ustawy. Dziękuję. (Oklaski)