Mówca: Wojciech Król
Data: 2016-03-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie senackiego projektu ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Klub Platformy Obywatelskiej podziela opinię o zasadności przyjęcia ustawy, zgodnie z którą nie będzie można upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny ani w inny sposób takiego ustroju propagować. Dotyczy to nadawania przez jednostki samorządu terytorialnego nazw budowlom, obiektom i urządzeniom użyteczności publicznej, w tym drogom, ulicom, mostom i placom. W projekcie doprecyzowano, że chodzi o nazwy odwołujące się do osób, organizacji i wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władz w Polsce w latach 1944-1989. Projekt zawiera również proceduralne reguły, które odnoszą się do wykonywania zawartego w nim zakazu, m.in. daje wojewodzie uprawnienia do wydawania decyzji o stwierdzeniu nieważności uchwały nadającej nazwę budowli, obiektowi lub urządzeniu użyteczności publicznej. Przed wejściem takiej decyzji ma być on obowiązany do zasięgnięcia opinii Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, może także zasięgnąć opinii Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa. Jako Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska dostrzegamy konieczność wdrożenia uregulowań zawartych w podstawowych postanowieniach tej ustawy, zwłaszcza że sami uczestniczyliśmy w procesie jej tworzenia. Uważamy, że trzeba dokończyć proces dekomunizacji przestrzeni publicznej rozpoczęty po 1989 r. w Polsce, w którym również aktywnie uczestniczyli politycy Platformy Obywatelskiej, i nie ma żadnych wątpliwości co do słuszności tej ustawy. Zapisy na ten temat znajdziemy także w konstytucji w art. 13, a także w Kodeksie karnym w art. 256. Drodzy państwo, zmiany jednak powinny dotyczyć jedynie oczywistych patronów i nie mogą pójść zbyt daleko. Nie mogą być okazją do pisania indywidualnej historii, nie mogą być okazją do indywidualnej oceny, a także do domysłów. Uważamy, że należy w tej kwestii zdać się na ścisłą współpracę z Instytutem Pamięci Narodowej. I w końcu jedyną naszą wątpliwość w przypadku tej ustawy budzi skrócenie czasu, jaki samorządy będą miały na wdrożenie tych zmian, zwłaszcza mając na uwadze koszty, jakie będą musiały ponieść. Senat zaproponował 2 lata, i to po konsultacji z samorządami, natomiast obecnie w wyniku prac komisji, zgodnie z poprawką wniesioną przez Prawo i Sprawiedliwość, czas ten ma wynosić jedynie 12 miesięcy. (Poseł Jarosław Krajewski: Jedynie? Plus 3 miesiące.) W uzasadnieniu czytamy że wejście ustawy w życie będzie wiązało się z kosztami dla budżetu państwa, ale koszty te nie ominą - może przede wszystkim - samorządów, nie ominą także przedsiębiorców i będą związane z wymianą dokumentów, zmianą tablic z nazwami ulic, szyldów, pieczątek, wizytówek. Dlatego mając na uwadze przede wszystkim dobro samorządów, ale także przedsiębiorców, uważamy, że czas wdrożenia zapisów ustawy powinien wynosić właśnie 2 lata, jak to było pierwotnie w projekcie. Kończąc, reasumując, klub Platformy Obywatelskiej popiera senacki projekt. Będziemy głosować za. Bardzo dziękuję. (Oklaski)