Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2021-06-23 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W tym moim końcowym wystąpieniu przytoczę jeden z ostatnich akapitów uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z maja 2015 r. Trybunał stwierdza: Z uwagi na zakres kontroli konstytucyjności, obejmujący pominięcie ustawodawcze, trybunał nie przesądził o tym, czy właściwym sposobem realizacji tego postulatu jest przewidziany aktualnie w art. 156 § 2 k.p.a. 10-letni termin prekluzyjny, który ogranicza stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych obarczonych niektórymi innymi wadami. Ustawodawca dysponuje swobodą w wyborze instrumentów prawnych służących realizacji wskazanych przez trybunał wartości konstytucyjnych. Ten akapit był takim punktem wyjścia do prac w komisji, w podkomisji nad przedstawionym przez Komisję Ustawodawczą projektem, który był ściśle wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wyroku zakresowego. Dlatego też, o czym mówiłam w swoim wystąpieniu, przystąpiliśmy do całościowej nowelizacji tego art. 156 § 2, który był tutaj przedstawiony, a tak naprawdę dotyczyło to przesłanek określonych w paragrafie wcześniejszym, i uznaliśmy, że 10-letni okres to będzie jednak ten okres właściwy, po którym już nie uchyla się decyzji. Tutaj część z państwa mówi: okres za długi, za krótki. Przyjęliśmy też dla wszystkich tych wad, o których jest mowa, dla których jest ustanowiony okres 10-letni, żeby jednak po 30 latach już nie prowadzić postępowania. Zrobiliśmy to w duchu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, ponieważ trybunał wskazywał też na to, że przecież te dokumenty źródłowe też są niepełne. Chodzi o to, o czym mówiłam wcześniej. Pan poseł zwracał się do ministra z pytaniem, dlaczego nie uwzględniliśmy opinii, wniosku związku miast metropolitalnych o wydłużenie vacatio legis chociażby o pół roku. Pan poseł zwracał się do ministra. To nie minister ustala vacatio legis, tylko ustawodawca. Na posiedzeniu komisji przyjęliśmy właśnie to 30-dniowe vacatio legis, a to z tego powodu, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że brak takiego terminu, takiego ograniczenia możliwości uchylania decyzji jest niekonstytucyjny, jest niezgodny z konstytucją, którą przyjęliśmy w 1997 r. I już dzisiaj część sądów administracyjnych na podstawie tego wyroku oddalało np. pozwy, które zwracały uwagę na ten okres, stwierdzając, że jednak mamy zasadę legalizmu, ale część sądów administracyjnych już dzisiaj traktowało to, że po 10 latach nie można uchylić decyzji. Dlatego też ta wiedza, to, że od tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego minął taki okres, było przesłanką przyjęcia tych przepisów przejściowych, gdzie stwierdzamy: wszystko to, co dotyczy tak bardzo dawnego okresu, niezależnie od tego, czy doszło do nabycia praw, czy nie, zostaje umorzone. Jeśli chodzi o kwestię tego, jak to umorzenie będzie wyglądało, będziemy rozpatrywać poprawki na posiedzeniu komisji, które zostały złożone. Na pewno zastanowimy się nad tym. Dzisiaj przyjęliśmy to z mocy prawa, nie dookreślając, co to oznacza. Ale jeżeli poprawki, które zostały złożone, będą wnosiły do naszego projektu takie zmiany, które mogą jeszcze ulepszyć ten projekt, przyszłą ustawę, na pewno nad tymi poprawkami się pochylimy. Jeszcze raz dziękuję wszystkim za pracę. Tak jak pan minister powiedział, dla mnie to jest ważny projekt, bo dotyczy spraw, które znam, dotyczy niesprawiedliwości, która na ten moment się dzieje. Dziękuję bardzo.