Mówca: Krystian Łuczak
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Pośle! Marzymy o Polsce dobrej i bezpiecznej dla naszych obywateli. Stąd te wszystkie zmiany, które wprowadzamy. (Poseł Andrzej Gawron: Może bez korupcji jeszcze?) Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej w sprawie rządowego projektu ustawy o koordynacji działań antykorupcyjnych oraz o likwidacji Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Korupcja, szanowni państwo, to jedno z najgroźniejszych zjawisk, z którymi musimy mierzyć się nie tylko my, ale każde nowoczesne państwo. Podważa zaufanie obywateli do instytucji publicznych, wypacza zasady uczciwej konkurencji w gospodarce i osłabia fundamenty państwa prawa. Dlatego walka z korupcją musi być prowadzona w sposób profesjonalny, skuteczny, a przede wszystkim zgodny z konstytucyjnymi standardami ochrony praw i wolności obywatelskich. Właśnie z taką intencją powołano w 2006 r. Centralne Biuro Antykorupcyjne. Wskazywano wówczas, że państwo potrzebuje wyspecjalizowanej służby zajmującej się zwalczaniem najpoważniejszych przestępstw korupcyjnych w instytucjach publicznych, w samorządach oraz w gospodarce. Podkreślano, że ma to być instytucja niezależna politycznie, działająca według najwyższych standardów profesjonalizmu i etyki, której zadaniem będzie wzmacnianie zaufania obywateli do państwa. Po niemal dwóch dekadach funkcjonowania tej służby musimy jednak uczciwie powiedzieć: te oczekiwania nie zostały spełnione. Zamiast stać się symbolem profesjonalnej i apolitycznej walki z korupcją, Centralne Biuro Antykorupcyjne przez lata było przedmiotem poważnych sporów i kontrowersji. W debacie publicznej wielokrotnie pojawiały się zarzuty dotyczące nadużywania uprawnień operacyjnych, stosowania prowokacji budzących wątpliwości prawne czy też działań, które mogły naruszać prawa obywatelskie. Wskazywano także na niewystarczające mechanizmy kontroli nad funkcjonowaniem tej służby. Szczególnie poważne wątpliwości wzbudziła sprawa wykorzystania przez CBA systemu Pegasus, który zamiast być stosowany wobec osób podejrzanych o najpoważniejsze przestępstwa, został wykorzystany wobec polityków opozycji, ich współpracowników, a nawet członków ich rodzin. Służby specjalne nie mogą być wykorzystywane jako instrument walki politycznej. Ich zadaniem jest ochrona państwa i obywateli. Projekt ustawy przewiduje racjonalne uporządkowanie kompetencji państwa w tym obszarze. Zadania wykonywane dotąd przez CBA mają być rozdzielone pomiędzy istniejące instytucje, które posiadają odpowiednie doświadczenie i instrumenty działania. W strukturach Policji ma powstać wyspecjalizowana jednostka, która będzie prowadziła działania operacyjne i śledcze w sprawach korupcyjnych. Sprawy korupcji zagrażającej bezpieczeństwu państwa pozostaną w kompetencji Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Część zadań analitycznych i kontrolnych przejmie Krajowa Administracja Skarbowa. Taki model pozwoli uniknąć dublowania kompetencji, wzmocni przejrzystość systemu oraz zapewni większą kontrolę demokratyczną nad działaniami służb. Walka z korupcją wymaga nie tylko determinacji, ale również wiarygodności instytucji państwa. Jeżeli służba powołana do zwalczania patologii sama staje się przedmiotem poważnych wątpliwości, państwo ma obowiązek wyciągnąć z tego wnioski. Dlatego w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska deklaruję poparcie dla rządowego projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)