Mówca: Maria Nowak
Data: 2012-06-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W tym roku mija 755 lat od pojawienia się pierwszej historycznej wzmianki o moim rodzinnym mieście Chorzowie. 24 czerwca 1257 r. w dzień wspomnienia św. Jana Chrzciciela książę Opola i Raciborza Władysław, zwany Opolskim, stosownym dekretem oddał pod zagospodarowanie wieś Chorzów członkom Zakonu Rycerskiego Stróżów Grobu Bożego w Jerozolimie. Ten dokument jest pierwszym źródłem mówiącym o Chorzowie i przybyłych bożogrobcach, jak nazywano w skrócie członków Zakonu Rycerskiego Stróżów Grobu Bożego, członków przybyłych do Chorzowa z Miechowa. Z kolei z XV-wiecznego przekazu Jana Długosza wiemy, iż Kazimierz, książę bytomski, w 1300 r. wybudował szpital św. Ducha i ofiarował go bożogrobcom z Chorzowa. Bożogrobcy, zakonnicy-rycerze z Miechowa, prowadzili parafię i kościół oraz zajmowali się biednymi i chorymi. Już w XVI w. zaczęto w Chorzowie za ich przyczyną wydobywać rudy żelaza, ołowiu i srebra, a przełomowym wydarzeniem było odkrycie w 1780 r. przez proboszcza Ludwika Bojarskiego pokładów węgla kamiennego. Jako pierwsza powstała kopalnia Księżna Jadwiga, a miasto rozwijało się gospodarczo, zawdzięczając tę dynamikę zakonowi bożogrobców. Ich czas zakończył się podczas rozbiorów Polski, a w Chorzowie, należącym wtedy do Prus, ostatecznie wskutek królewskiego edyktu kasującego klasztory. W mojej parafii, w kościele pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, do dziś zachowały się pamiątki po tamtych czasach. Także główna ulica w dzielnicy Chorzowa Starego nosi nazwę Bożogrobców. Przy tej ulicy stoi parafialny kościół pod wezwaniem św. Marii Magdaleny. Tam też w sposób szczególnie uroczysty odbyła się msza święta w intencji mieszkańców miasta. Koncelebrował ją członek Zakonu Stróżów Grobu Bożego ksiądz prałat Krzysztof Bąk wraz z księżmi chorzowskich parafii. Homilię wygłosił arcybiskup senior ksiądz dr Damian Zimoń, komandor zakonu bożogrobców oraz honorowy obywatel Chorzowa. Na uroczystości obecnych było 19 przedstawicieli Zakonu Rycerskiego Stróżów Grobu Bożego w Jerozolimie. 755. rocznicę obchodziło całe miasto przez okres dwóch tygodni. W Górnośląskim Parku Etnograficznym podczas Dni Chorzowa odbyły się prezentacje bractw rycerskich z całej Europy, pokazy walk na miecze ręczne, turniej konny o złoty krzyż jerozolimski, pokazy sokolników, pokazy medycyny średniowiecznej. Uczestniczyliśmy w uroczystym przemarszu historycznych postaci związanych z Chorzowem. Przypomnę, że obecny herb Chorzowa nadany w 1938 r. składa się z połączonych znaków Piastów śląskich, czyli złotego półorła i połowy krzyża o podwójnych ramionach - znaku bożogrobców. Należy zauważyć, że w tym roku uroczystości te zbiegły się z 90. rocznicą przyłączenia części Górnego Śląska do Polski i wkroczenia w 1922 r. wojsk polskich, których witano w sposób szczególny, wznosząc bramy triumfalne. Uroczystości w Chorzowie w dniu 23 czerwca br. rozpoczęły się rekonstrukcją historycznej sceny przekazania sztandaru 75. Pułkowi Piechoty, przemarszem żołnierzy Wojska Polskiego, grup rekonstrukcyjnych i przejazdem pojazdów militarnych. Pochód zatrzymał się przed triumfalną bramą podobną do tej, jaka 23 czerwca 1922 r. stała przy ul. Wolności. Tam odtworzona została scena powitania wojsk polskich przez mieszkańców i władze miasta. Przypomniano słowa Petroneli Golasiowej, działaczki z okresu powstań śląskich i plebiscytu, która tak witała generała Kazimierza Horoszkiewicza, dowódcę 23. Dywizji Piechoty wkraczającej na ziemie przyłączone po plebiscycie do macierzy. Zacytuję: ˝Polsko, wyciągamy ręce ku tobie, idziemy do ciebie, twoje wierne dzieci. A jako ofiarę i dar niesiemy naszą wiarę, którą odziedziczyliśmy po naszych przodkach, a która pomimo wiekowego ucisku pozostała cała i nietknięta. Przynosimy ci nasz język, za który byliśmy prześladowani tak srodze˝. Przypomnę, kończąc już, także słowa generała, który, dziękując za powitanie, odpowiedział: ˝Zapewniam was, że zawsze możecie być pewni odpowiedniej obrony. Zawsze będziecie cieszyli się szczególnymi względami rządu Rzeczypospolitej. Polska zawsze będzie traktować z równą miłością wszystkich swoich obywateli˝. Niestety po roku 1945 te zapowiedzi z 1922 r. nie zawsze były przestrzegane, ale to już jest inna historia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)