Mówca: Piotr Krzysztof Ćwik (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie w sprawie 70. rocznicy operacji ˝Market Garden˝ Wrzesień to w historii Polski miesiąc szczególny. Ten najważniejszy wrzesień 1939 r., od którego mija 75 lat, nigdy nie może zostać wymazany z naszej pamięci, ale nie tylko ten. Można by powiedzieć, że jeszcze inny wrzesień nie tylko nie powinien zamazać się w naszej pamięci, ale też musimy stale walczyć, aby odzyskał swoją renomę, i zachować o nim pamięć i prawdę, bo dopiero od niedawna można mówić o nim otwarcie i z dumą. To wrzesień 1944 r. i słynna operacja pod kryptonimem ˝Market Garden˝, od której mija właśnie 70 lat. W dniach 17-26 września 1944 r. alianckie wojska powietrznodesantowe przeprowadziły największą tego typu operację militarną, której celem było rozdzielenie wojsk niemieckich i zajęcie Zagłębia Ruhry, co miało spowodować upadek III Rzeszy i szybsze zakończenie II wojny światowej. Operacja odbyła się na terenie Holandii. Uczestniczyły w niej wojska brytyjskie, amerykańskie, polskie i kanadyjskie przy wsparciu holenderskiego ruchu oporu. Polskę w operacji ˝Market Garden˝ reprezentowała 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa pod dowództwem generała Stanisława Sosabowskiego. Brygada ta mająca wspomóc okrążonych Brytyjczyków nie mogła tego zrobić z powodu błędów spowodowanych przez wywiad aliancki. To skutkowało dalszymi konsekwencjami, jak opóźnienie zrzutu brygady w okolicach Arnhem, gdzie Polacy przeszli do obrony otoczonych Brytyjczyków, tym samym próbując jeszcze kilka razy forsować Ren, na którym zerwany został prom. Szczególnie krwawa okazała się noc z 26 na 27 września, podczas której Polacy z wielkim zaangażowaniem i przy dużych stratach w ludziach odpierali niemieckie ataki, broniąc wycofujących się brytyjskich spadochroniarzy. Ostatecznie cała operacja zakończyła się niepowodzeniem właśnie z powodu błędnie przeprowadzonego przez aliantów wywiadu. Za niepowodzenie operacji winą obarczono generała Stanisława Sosabowskiego. Dzisiejsze dokumenty i wiedza na ten temat jednoznacznie pokazują prawdę, iż generał Sosabowski stał się swego rodzaju kozłem ofiarnym aliantów, którzy musieli znaleźć osobę odpowiedzialną za niepowodzenie. Niesprawiedliwość, jaka spotkała później generała, a tym samym walczących Polaków, ukazuje bolesną ranę, jaką Zachód nie pierwszy raz wyrył w sercach broniących nie tylko Polski, ale i Europy Polaków. Degradacja generała Stanisława Sosabowskiego czy też jego praca w fabryce i brak możliwości powrotu do Polski, a w końcu śmierć na londyńskim zesłaniu 25 września 1967 r. to kolejne przerażająco smutne symbole obojętności zachodu Europy na los Polski i jej żołnierzy. Również my sami nie do końca mogliśmy historię o ˝Market Garden˝ kultywować bez skrępowania. Siły polskie na zachodzie podczas II wojny światowej były solą w oku socjalistycznej rzeczywistości. Polacy walczący u boku Amerykanów czy też Brytyjczyków nie pasowali do układanki rządzących naszym krajem przed 1989 r., gdzie jedynie słuszną wersją wydarzeń była walka z hitlerowskim najeźdźcą w połączonych bratnio armiach: ludowej i czerwonej. A przecież nasi rodacy bili się o ojczyznę podczas II wojny światowej prawie na wszystkich jej frontach. Dzisiaj, gdy obchodzimy 70. rocznicę tych wydarzeń, jest czas, aby oddać cześć generałowi Stanisławowi Sosabowskiemu i jego brygadzie, ale też oddać hołd wszystkim Polakom walczącym o wolną Polskę na całym świecie podczas II wojny światowej. Głosząc chwałę naszych bohaterów, dzisiaj musimy też w atmosferze przebaczenia i wzajemnego szacunku przypominać naszym europejskim braciom, że nie wszystko w naszych stosunkach przebiegało uczciwie i na zasadzie wzajemnego wsparcia. 70. rocznica operacji ˝Market Garden˝ to też najlepsza okazja do tego, aby wyrazić wielki szacunek wobec wszystkich naszych rodaków, którzy przez wiele lat dbali o prawdę i pamięć o tych wydarzeniach. Grupy rekonstrukcyjne, harcerskie, historycy, często społecznicy i osoby prywatne rozsiane po całej Polsce to ogromny potencjał dobrze wykonanego zadania na rzecz pielęgnowania pamięci historycznej, która tworzy naszą narodową tożsamość, i pamięci, która przetrwała pomimo ciężkich czasów komunizmu. W szczególności chcę tu dzisiaj wspomnieć o mieszkańcach mojej rodzinnej Skawiny, właśnie o takich ludziach, jak żyjący w moim mieście. To tu w roku 1968 założyli 139. Harcerską Drużynę Spadochronową im. Bohaterów spod Arnhem, która kultywuje pamięć 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej i jej dowódcy generała Stanisława Sosabowskiego. Właśnie teraz w 70. rocznicę tych wydarzeń założyli okolicznościową radiostację, którą promują za pomocą portali społecznościowych, a łączą się z nimi ludzie z całego świata. Skawina jest dumna z działań wielu zaangażowanych w polską pamięć historyczną postaci. Starają się oni działać ogólnopolsko, a tym samym pamięć o polskich bohaterach rozsławiają na cały świat. Pamiętajmy o mijającej rocznicy i wspierajmy tych, którzy dbają o naszą narodową pamięć.