Mówca: Michał Pyrzyk
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze oświadczenie w sprawie rządowego projektu o zmianie ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz ustawy - Prawo drogowe, który był w ubiegłym tygodniu przedmiotem prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Rządowe przedłożenie wprowadza szereg istotnych zmian w wymienionych przeze mnie aktach prawnych, które mają na celu przede wszystkim usprawnienie funkcjonowania rejestru, a do najważniejszych i istotnych zmian w przedłożeniu należy automatyczne wygaśnięcie i uznanie zastawu za wykreślony. Oznacza to, że zastaw rejestrowy będzie wygasać i będzie uznawany za wykreślony po upływie 20 lat od chwili wpisu. Oczywiście jest to zasada generalna, ale muszą być od niej wyjątki i takowym jest sytuacja, gdy strony postanowią o utrzymaniu zastawu na dalszy czas, niedłuższy jednak niż 10 lat, i oczywiście złożą do rejestru zmianę umowy zasadniczej. Kolejną zmianą jest zastąpienie postanowiań sądu adnotacjami w systemie. W przypadku zastawów wygasłych z mocy prawa sąd nie będzie już wydawał postanowienia o wykreśleniu ani dokonywał formalnego wpisu. Zamiast tego w systemie teleinformatycznym będzie zamieszczona adnotacja o wygaśnięciu zastawu. Rozwiązanie to słusznie eliminuje konieczność doręczania postanowień stronom, co po 20 latach często było niemożliwe z powodu różnych okoliczności, w tym śmierci którejś ze stron albo obu stron lub zmiany adresu. Kolejną zmianą jest informatyzacja i cyfryzacja rejestru. Projekt wyraźnie wskazuje, że rejestr zastawów jest prowadzony w systemie teleinformatycznym. Wprowadzono możliwość składania wniosków oraz uzyskiwania odpisów i zaświadczeń drogą elektroniczną za pośrednictwem tego systemu. Nastąpi również, jeżeli to przedłożenie będzie przyjęte, precyzyjna identyfikacja podmiotów poprzez obowiązek posługiwania się numerem PESEL - dla osób fizycznych - oraz numerem REGON - dla innych podmiotów - we wnioskach o wpis, co ma ułatwić weryfikację sądową tych wszystkich danych. Rejestr będzie zintegrowany z innymi rejestrami państwowymi. Rozszerzono katalog danych przekazywanych przez centralną informację o zastawach rejestrowych do centralnej ewidencji pojazdów o informacje o wygaśnięciu zastawu. Podobne mechanizmy informowania wprowadzono też w odniesieniu do rejestru cywilnych statków powietrznych oraz rejestrów praw własności przemysłowej. Kolejną zmianą jest zmiana organizacji akt. Dla każdego zastawu będą prowadzone odrębne akta rejestrowe, obejmujące dokumenty stanowiące podstawę wpisu, dokumenty postępowania oraz odpisy z rejestru. Ostatnią, ale też istotną zmianą jest możliwość odrzucania wniosków bezprzedmiotowych. Sąd każdorazowo będzie odrzucał wnioski o wykreślenie zastawu złożone po dokonaniu adnotacji o jego wygaśnięciu z mocy prawa, ponieważ taka adnotacja ma czy będzie miała taką samą moc prawną co orzeczenie o wykreśleniu. Podczas wspomnianego posiedzenia Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka proponowane zapisy projektu ustawy nie budziły jakichś wielkich kontrowersji. Są one bardzo potrzebne z uwagi na uproszczenie procedur. Dlatego klub Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierać to przedłożenie. Bardzo dziękuję.