Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-10-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Trzy projekty ustaw, nad którymi dzisiaj debatujemy, chodzi o sprawozdanie komisji, w pewnej części dotyczą ustaw, które budzą kontrowersje. Nie mówię tutaj o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy od osób prawnych w sprawach dotyczących chociażby transakcji sekurytyzacyjnych, bo jeżeli chodzi o podatek dochodowy od osób fizycznych, o kwestię kosztową, ze wszech miar jest uzasadnione przy nabyciach takich jak nabycia udziałów czy wkładów w spółdzielni lub też papierów wartościowych zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu przez nabywcę czy też spadkobiercę kosztu uzyskania, czyli różnicy między poniesionymi przez spadkodawcę kosztami a ewentualnym kosztem zbycia tychże jednostek. To jest oczywiste, nie budzi to wątpliwości. Co więcej, poprzednia regulacja, jeszcze obowiązująca, była regulacją niesprawiedliwą i należało zmienić te rozwiązania. Podobnie racjonalnym rozwiązaniem wydaje się kwestia powstania zobowiązania podatkowego w sprawach dotyczących transakcji sekurytyzacyjnych. To, choć może czasami budzić pewne wątpliwości, też wydaje się rozsądnym rozwiązaniem. Chodzi o to, żeby pobudzić rynek w tym aspekcie. To jest istotne, ważne. Skupię się jednak na sprawach dotyczących zmian opodatkowania, czyli przyznania zdolności podatkowej, podatkowo-prawnej, w zasadzie proponowanej na początku dwóm podmiotom - spółce komandytowej i spółce komandytowo-akcyjnej. Tu powstają pewne poważne wątpliwości, aczkolwiek rozumiem intencje - mam nadzieję, że szczere - projektodawców dotyczące problemów, jakie pojawiają się w przypadku tych podmiotów w aspekcie optymalizacji podatkowej. Przy czym oczywiście trzeba też mieć pełną świadomość - i na ten temat wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, są też interpretacje ministra finansów - że przecież intencją tych spółek jest zysk i optymalizacja zysku, jak największa możliwość uzyskania tego zysku. A zatem próbują one zgodnie z prawem, nie mówię tu o obejściu prawa, wedle obowiązujących przepisów zoptymalizować ten zysk. W ten sposób poszukują rozwiązań czy to agresywnych w przypadku optymalizacji podatkowej, jeżeli mówimy o regulacjach międzynarodowych, czy też tych przewidzianych w przepisach ustaw podatkowych, dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych lub podatku dochodowego od osób prawnych. Ale dowodem tego, że brak tu jakiejś logiki czy też spójności, jest fakt, że projektodawca w toku debaty wycofał się ze zmian dotyczących opodatkowania spółki komandytowej i pozostawił opodatkowanie podobne jak opodatkowanie spółek akcyjnych czy spółek z ograniczoną odpowiedzialnością tylko w odniesieniu do spółki komandytowo-akcyjnej. Oczywiście po części ma to swoje uzasadnienie w przypadku spółki komandytowo-akcyjnej, ale burzy, trzeba jasno zdawać sobie z tego sprawę, obecny system podatkowy dotyczący dwóch grup podatkowych, to znaczy spółek osobowych i spółek kapitałowych. Rzeczywiście spółki osobowe są dzisiaj tak opodatkowane, że to wspólnicy, a nie spółka mają zdolność podatkową i to wspólnicy płacą podatek dochodowy wynikający z tego tytułu. Wątpliwość pojawiła się oczywiście w związku z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2012 r. co do momentu zapłaty podatku przez akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej. I chyba z tego wynika ta burza w debacie czy w dyskusji w związku ze zmianami w podatku dochodowym od osób fizycznych i od osób prawnych. Pojawia się zasadnicze pytanie: Czy zapobiegając tej optymalizacji podatkowej - oczywiście przedsiębiorcy będą szukać innych rozwiązań w zakresie tej optymalizacji - rzeczywiście nie zburzymy całego tego systemu? Była na ten temat debata, napisano też o tym w uzasadnieniu, czy spółka komandytowo-akcyjna powinna mieć osobowość prawną, czy też nie powinna mieć osobowości prawnej. Powoływano się na przykłady prawa niemieckiego, ale w prawie niemieckim właśnie tego typu spółka jest zaliczona do spółek, które tę osobowość prawną mają - nie mówię o zdolności prawnej, ale o osobowości prawnej. Czy nie dojdzie do takiej oto sytuacji, że chcąc osiągnąć pewien efekt, zapobiegając optymalizacji podatkowej, chcąc pozyskać dodatkowe źródła dochodów dla budżetu państwa, kompletnie nie zrujnujemy jasnych, w miarę precyzyjnych, podkreślam, regulacji podatkowych dotyczących spółek osobowych i spółek kapitałowych? Bo idąc tym tokiem rozumowania, podatnicy, którzy będą płacić podatek, działający w formie spółek komandytowo-akcyjnych, zmienią formę prowadzonej działalności gospodarczej i będą prowadzić ją w formie spółki jawnej czy w formie spółki komandytowej. Przypomnę, jaka jest istota tej działalności, jaka jest różnica między jedną a drugą spółką czy między jedną a drugą formą odpowiedzialności za zobowiązania. Przy spółkach osobowych to wspólnicy wespół ze spółką ponoszą odpowiedzialność, przy spółkach kapitałowych wspólnicy angażują się kapitałowo i tej odpowiedzialności za zobowiązania spółki majątkiem osobistym nie ponoszą, ponoszą ją oczywiście tym majątkiem, który do spółki wnieśli, co obejmuje akcje czy też udziały. (Dzwonek) Rodzi się zasadnicze pytanie: Jaka była szczera intencja, jeśli o to chodzi - czy rzeczywiście zapobieganie optymalizacji podatkowej, która w rzeczy samej się pojawia? Co więcej, jest pytanie: Czy zapobiegnie to tej optymalizacji podatkowej? Co jest ważniejsze: zapobieganie optymalizacji podatkowej czy zrujnowanie w miarę jasnego, precyzyjnego podziału w zakresie zdolności podatkowo-prawnej na spółki osobowe i spółki kapitałowe? Czy ta racja jest ważniejsza od racji dotyczącej optymalizacji podatkowej, czy też racja optymalizacji podatkowej jest w tym aspekcie ważniejsza? Na to pytanie dobrze byłoby odpowiedzieć sobie w czasie debaty podczas prac w komisjach. Dziękuję uprzejmie.