Mówca: Adam Szejnfeld
Data: 2013-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przede wszystkim na początku chciałbym dołączyć się do podziękowań pana ministra dla pań posłanek i panów posłów, którzy pracowali nad tym projektem ustawy i dzisiaj tu też występowali właściwie w duchu poparcia dla idei i celów. Praktycznie tylko jeden klub zadeklarował inaczej i złożył wniosek o odrzucenie projektu ustawy. Powiem szczerze, że trochę jestem zdziwiony, ale trudno. Mówię tylko ˝trochę˝, dlatego że ten klub od początku deklarował brak poparcia dla tego projektu ustawy i potwierdzam, że w trakcie prac komisji prezentował tę postawę. Mam nadzieję, że to będzie tylko wyjątek. Natomiast przechodząc do kwestii, które były podnoszone podczas wystąpień klubowych, do kilku pytań, które padły i które były skierowane do mnie i nie tylko do mnie, ale już pan minister odpowiedział na nie, więc nie będę, przynajmniej w sposób zasadniczy, do nich wracał, chciałbym może jednym zdaniem odnieść się do rozmowy, która przed chwilą miała tutaj miejsce, bo faktycznie sprawa jest poważna i na pewno wrócimy na posiedzeniu komisji do tej debaty. Już nie ma pana posła Dudy, aczkolwiek chciałbym to podkreślić i przypomnieć, że jednak wszystkie te 50 czy 49 zawodów zasadniczo różni się od zawodu notariusza chociażby jednym kryterium. Wszystkie pozostałe mogą być wykonywane, już oczywiście pomijam zawody urzędnicze, jako zawody w ramach działalności gospodarczej, czystej albo wyłącznej działalności gospodarczej, natomiast zawód notariusza poza cechą prowadzenia działalności gospodarczej posiada jeszcze cechę charakterystyczną dla funkcjonariusza publicznego. I kwestia uznaniowości w tym zakresie powinna być jednak traktowana troszeczkę inaczej niż w przypadku wszystkich innych zawodów. ? propos zawodów prawniczych, co do których, jak sądzę i mam nadzieję, większość wątpliwości została tutaj już rozwiana wystąpieniem pana ministra Królikowskiego, chcę jednak przypomnieć posłom, którzy tutaj powoływali się, podnosili kwestię np. wątpliwości co do instytucji notariusza na próbę - jedna z posłanek pytała, jakie kompetencje i zadania będzie miał asesor - powiedzieć, że obie te instytucje już nie występują w projekcie ustawy, o którym dzisiaj mówimy podczas drugiego czytania, ponieważ instytucję notariusza na próbę, a także asesora wyeliminowaliśmy w pracach komisyjnych, zresztą w wyniku poprawki, którą sam złożyłem. Tak więc to są sprawy już nieaktualne. O asesorze możemy mówić tylko w związku z przepisami przejściowymi, a więc chodzi o te osoby, które przed wejściem w życie ustawy zaczęły asesurę i jeszcze jej nie skończyły. Było pytanie, bodajże pana posła Schreibera, dlaczego ten projekt ustawy zmierza przede wszystkim w kierunku obniżania wieku i obniżania wykształcenia, a nie ma na względzie osób bezrobotnych posiadających wykształcenie. Wydaje mi się, że cały ten projekt ustawy bardzo pozytywnie odpowiada właśnie na to pytanie czy tę wątpliwość, dlatego że chodzi m.in. o duże rzesze osób, które mają odpowiednie wykształcenie, mogłyby realizować się w określonych zawodach, a właśnie ze wzglądu na barierę w dostępie do tych zawodów nie mogą wykonywać tych zawodów. A więc chodzi nam także o tych, którzy być może nie są bezrobotni, choć niekiedy pewnie jest i tak, którzy wykonują inne zawody, ale tylko dlatego, że z powodu barier administracyjnych, ustawowych bądź korporacyjnych, bo często potem emanacją barier administracyjnych jest duży katalog barier korporacyjnych, nie mogą wykonywać tych zawodów. Tudzież chodzi nam o absolwentów, o to, żeby ci młodzi ludzie, którzy kończą studia, zdobywają wykształcenie, nie musieli przechodzić do tych zawodów po tak ciernistej drodze. Ale muszą mieć kompetencje, muszą mieć wiedzę, muszą nabywać doświadczenia. Tym sposobem przejdę może do kilku podnoszonych wątpliwości, jeśli chodzi o inne zawody niż zawody prawnicze. Chociażby mówiono tutaj o rzeczoznawcach majątkowych. Wręcz jeden klub kategorycznie stwierdził, że złożył poprawki i być może waha się, czy z tego powodu będzie popierał projekt ustawy, czy nie. Drodzy państwo, gdy mamy do czynienia akurat w tym przypadku ze zmniejszeniem poziomu wymogów polegającym na tym, że odstępujemy od żądania, aby kandydat na rzeczoznawcę majątkowego był magistrem, ale utrzymujemy obowiązek, że ma ukończyć studia wyższe i musi zdać egzamin, to jakie to jest ryzyko? Zresztą co więcej daje tytuł magistra dla tegoż absolwenta szkoły wyższej, od którego wymagamy jeszcze, aby skończył studia podyplomowe i zdał ten egzamin? Wydaje mi się więc, że w przypadku niektórych zawodów po prostu niepotrzebnie albo na zasadzie pewnej fikcji bądź nieuzasadnionej obawy przyjmujemy postawę negacji wobec tej ustawy. Proponuję, że tak jak my chcemy otworzyć te zawody, to żebyście państwo otworzyli się na tę deregulację, bo ona naprawdę nie niesie ze sobą takich groźnych sytuacji, jak była o tym mowa. Podobnie dużo emocji, jak widzę, dzisiaj w dyskusji podczas drugiego czytania, ale także w trakcie obrad komisji, wywołały na przykład kwestie rozwiązań dotyczących właśnie przewodników. I znów wymienia się wiele takich hipotetycznych zagrożeń. Pomijam już argumenty, które nawet nie brzmią poważnie, np. jeżeli ktoś uważa i mówi, że zawód przewodnika to jest zawód z zakresu, nie wiem, oświaty czy edukacji, co miałoby znaczyć, że jak przyjedzie wycieczka na jeden czy dwa dni, to przewodnik jest od tego, żeby edukować tych ludzi o historii, tradycji Polski i wielu innych rzeczach. Jeżeli nawet chcielibyśmy, żeby był od tego - a chcemy, żeby był od tego - czy to znaczy, że w przypadku kogoś, kto się uczy, kształci 10, 15, 20 lat w szkołach na różnych poziomach, te dwa dni przesądzą o jego wiedzy lub niewiedzy o Polsce? Podawane były nawet tu na tej sali, ale też często na obradach komisji, przykłady braku wiedzy turystów w Polsce o Polsce. Te przykłady miałyby dowodzić, że nie można dokonywać zmian w ustawie o usługach turystycznych. Drodzy państwo, bezsens tych zarzutów polega właśnie na dokonywaniu tych przykładów. Bo jeżeli dokonuje się tego w tym stanie prawnym, tej nadmiernej regulacji, to znaczy, że to wcale nie jest narzędzie osiągania jakichś takich efektów, o których mowa w odniesieniu do tych przykładów. Zresztą, jak podpowiada mi wiedza, takie kraje jak Niemcy, Wielka Brytania, Czechy, Słowacja, Chorwacja, Łotwa, Estonia, Holandia, Belgia - i to nie jest na pewno zamknięty katalog - mają regulacje dotyczące zawodów przewodników na o wiele niższym poziomie albo wcale ich nie mają. I jakoś trudno było mi sobie wyobrazić, żeby na przykład w Wielkiej Brytanii, państwie o tradycjach i historii przecież nie mniejszej niż w przypadku Polski, podobnie też w innych krajach, na przykład, nie wiem, na Łotwie czy w Estonii, krajach nadbałtyckich, które przeżyły w historii równie wiele lat cierpień i ucisku, jak nasz kraj, żeby akurat tamte władze nie martwiły o to, że ich przewodnicy turystyczni albo właśnie nie ich, że przewodnicy, których wynajmować będą czy wynajmują zagraniczne biura, nieodpowiednio informują turystów, bo już nie chcę używać tego właśnie pojęcia - edukują turystów o losach ich narodów, dziejach społeczeństw i historii państw. To jest więc następny dowód na to, że jednak budujemy jakąś niepotrzebną fasadę, która ma zasłonić prawdziwe pewnie intencje wnioskodawców, żeby nie dokonywać tutaj zmian. Wydaje mi się, że podobne wnioski wyciągają osoby, które odnoszą się do innych zawodów. Chodzi na przykład o geodetów. Otwarcie geodezji ma być bardzo groźne dla tego zawodu i konsumentów, klientów geodetów. Przypomnę, że jedną z zasadniczych zmian jest skrócenie praktyk dla absolwentów określonych szkół. Ma to polegać na tym, że magister będzie miał praktykę o rok krótszą, czyli ma mieć roczną praktykę zamiast wymaganej dwuletniej, absolwent wyższej szkoły bez tytułu magistra dwuletnią zamiast trzyletniej, a przy szkole średniej ma być sześć lat praktyki, żeby móc aplikować do tego zawodu. To są chyba jednak wyraźne przesłanki, by podejrzewać, że obawy, delikatnie mówiąc, są co najmniej nadmierne. Na koniec chciałbym zauważyć, że niekiedy padają także słowa zupełnie nieadekwatne i, powiedziałbym, takie nieeleganckie, bo jeden z posłów powiedział, że: To co teraz będzie - chuligani bez wykształcenia będą w Polsce wykonywać te zawody? To jakby a contrario znaczy, że każdy, kto nie ma wykształcenia w Polsce, jest chuliganem? Jeśli będziemy dokonywać takich uogólnień, pomijając już elegancję czy nieelegancję, ale jeśli weźmiemy pod uwagę jakby element merytorycznego podejścia do materii, to nigdy nie będziemy tworzyli takiego prawa, które w Polsce jest potrzebne. Owszem, uważam, że tego rodzaju retorykę - znów podkreślę, że pomijam elegancję - można uprawiać w takiej dyskusji, nie wiem, prywatnej, żeby nie powiedzieć barowej, ale nie w Wysokiej Izbie. My powinniśmy odnosić się tu li tylko merytorycznie do propozycji, które są podnoszone. I ostatnia kwestia, co do której padło pytanie. Warto, żeby była jasność w tym zakresie. Bodajże, jeżeli dobrze odnotowałem, pan poseł Małecki pytał o poprawkę dotyczącą dopisania do roty ślubowania słów: tak mi dopomóż Bóg. Jaka jest geneza tego, iż komisja nadzwyczajna przegłosowała absolutną większością głosów to, aby takiego dopisku nie czynić? Jest jeden zasadniczy powód i on się wpisuje absolutnie nie tylko w tę ustawę, tylko w ogóle w ideologię i filozofię, jak rozumiem, rządu Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego od początku, tzn. w cały proces deregulacji. Mianowicie wychodziliśmy z takiego założenia, że musimy robić tę deregulację, tę, o której dzisiaj mowa, o zawodach, ale przecież deregulujemy dziesiątki, setki innych ustaw od 6 lat, właśnie m.in. dlatego - żeby nie powiedzieć: przede wszystkim dlatego - że w Polsce jest taka maniera, mówiąc bardziej elegancko, taka doktryna bardziej czy mniej pisana, bardziej czy mniej oficjalna, że wszystko musi być uregulowane prawnie. Natomiast gdybyśmy kierowali się taką oto doktryną, która moim zdaniem powinna wreszcie zagościć w naszym kraju, a mianowicie że państwo, organ ustawodawczy, prawodawczy jest od tego, żeby regulować tylko to, co jest zakazane, i tylko to, co z jakichś ważnych powodów ma być ograniczone, to nie mielibyśmy w Polsce problemu z nadmiarem przepisów, ustaw, dzienników, nie mielibyśmy tego obowiązku i potrzeby tej deregulacji. Co chcę przez to powiedzieć? Mianowicie to, iż powinna wręcz obowiązywać doktryna, bezwzględna zasada nieregulowania tego, co jest dobrowolne, co jest dozwolone. Nie ma więc żadnego zakazu - i nie wynika on z niczego - aby składając ślubowanie, dodać od siebie zwrot tego rodzaju: tak mi dopomóż Bóg. Ślubowanie z tym zwrotem czy bez tego zwrotu jest równie ważne. Właśnie po to, żeby komisja deregulacyjna nie powodowała nadregulacji czy niepotrzebnych regulacji, żeby właśnie wdrażać także od siebie tę ideę i doktrynę nieregulowania tego, co nie jest zakazane, tylko tym się kierując, panie posłanki i panowie posłowie zadecydowali, głosując negatywnie nad tym wnioskiem. Nie ma w tym żadnych innych idei, podtekstów. Uważam wręcz, że właśnie w ten sposób wszystkie tego typu roty czy oświadczenia powinny być sformułowane w prawie, z absolutnym przekonaniem i potwierdzeniem, że dodanie takiego dookreślenia nie wpływa na ważność roty. Dziękuję bardzo.