Mówca: Wincenty Elsner (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-09-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej przedstawiam stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, zawartego w druku nr 3859. Klub Poselski SLD poprze projekt ustawy, gdyż jest on realizacją postulatu zgłaszanego przez Sojusz Lewicy Demokratycznej już wiele miesięcy temu, powołania Funduszu Pomocy Kredytobiorcom, w projekcie ustawy nazwanego przez posłów PO Funduszem Wsparcia Kredytobiorców. Tak jak postulował to Sojusz Lewicy Demokratycznej, fundusz taki powinien mieć na celu czasowe pomaganie kredytobiorcom, którzy z różnych przyczyn znaleźli się w trudnej sytuacji, uniemożliwiającej lub utrudniającej spłatę bieżących rat kredytu. Jednak w rozwiązaniu zaproponowanym przez SLD zakres działania funduszu miał być znacznie szerszy. Po pierwsze, miał dotyczyć wszystkich kredytobiorców, nie tylko kredytobiorców spłacających kredyty mieszkaniowe. Wychodziliśmy bowiem z założenia, że również osoby spłacające inne rodzaje pożyczek mogą się chwilowo znaleźć w trudnej sytuacji materialnej i często nawet nieznaczna pomoc finansowa, zwrotna lub bezzwrotna, może przywrócić równowagę finansową, nie sposób zaś wyszczególnić w ustawie wszystkich możliwych przypadków losowych. Po drugie, zasoby Funduszu Pomocy Kredytobiorcom, według propozycji SLD, powinny być przeznaczone na zorganizowanie i sfinansowanie sieci doradztwa kredytowego niezależnego od jakiejkolwiek instytucji finansowej. Trudno bowiem oczekiwać od pracowników banków, zwanych tylko nominalnie doradcami klienta, bezstronności, skoro ich zadaniem jest przede wszystkim sprzedaż produktów finansowych swojego pracodawcy. Trzecim sposobem wykorzystania Funduszu Pomocy Kredytobiorcom powinna być, zdaniem SLD, pomoc w mediacjach pomiędzy bankami i klientami. Zwykle bowiem to klient jest stroną istotnie słabszą, nie mając możliwości korzystania z pomocy drogich prawników w swoim sporze z bankiem. Zdaniem SLD Fundusz Pomocy Kredytobiorcom powinien być finansowany z podatku od transakcji bankowych. Taki podatek jest wprowadzany niemalże w połowie krajów Unii Europejskiej. W Polsce rządzący są przeciwni takiej formie opodatkowania zysków banków pochodzących z działalności na rynkach finansowych. Jak widać z tego pobieżnego omówienia propozycji pomocy kredytobiorcom sformułowanych przez SLD, Platforma Obywatelska wykorzystała jedynie fragment tej propozycji. Fragment polegający de facto na umożliwieniu kredytobiorcom będącym w trudnej sytuacji materialnej ubiegania się o nieoprocentowaną pożyczkę do kwoty 1500 zł miesięcznie i maksymalnie przez okres 18 miesięcy - z przeznaczeniem na spłatę kredytu mieszkaniowego. Pomoc taka miałaby, co do zasady, charakter pomocy zwrotnej i, co ważne, ustawa wprowadzająca taką formę pomocy działałaby jedynie przez trzy lata. Pomimo tych wszystkich ograniczeń klub SLD zagłosuje za omawianym projektem, wychodząc z założenia, że lepszy rydz niż nic. Przy okazji muszę zwrócić uwagę, że wprowadzenie przez posłów PO pod obrady Sejmu tego projektu właśnie teraz ma też dodatkowy cel polityczny. Ma, jak to się mówi w żargonie politycznym, przykryć kompromitację rządzących spowodowaną ustawą o frankowiczach. Okazało się po raz kolejny, że lobby bankowe jest silniejsze od rządu PO i w szczególności od 200 posłów Platformy. Pomimo tego, że Senat przywrócił pierwotne zapisy projektu, w tym podzielenie się pół na pół banków i kredytobiorców kosztami przewalutowania kredytów frankowych, rządzący schowali prawie gotową ustawę do szuflady Komisji Finansów Publicznych. Stało się tak wskutek protestów międzynarodowych korporacji finansowych prowadzących swoje interesy w Polsce. Tak więc ponad 0,5 mln kredytów frankowych nadal pozostało tykającą bombą społeczną, jak to powiedział kiedyś prezes NBP Marek Belka. Obecnie procedowany projekt, choć może być pomocny dla frankowiczów będących w trudnej sytuacji materialnej, nie rozwiązuje istoty problemu kredytów we frankach szwajcarskich. Z tym problemem będzie musiał zmierzyć się Sejm VIII kadencji.