Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2012-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Solidarna Polska wobec projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, przygotowanego przez ministerstwo transportu, implementującego europejską dyrektywę z 2007 r. dotyczącą homologacji pojazdów i części motoryzacyjnych. Zgodnie z zapisami dyrektywa ma na celu ustanowienie i zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego Wspólnoty i zastąpienie dotychczas obowiązujących systemów homologacji państw członkowskich jednolitą wspólnotową procedurą homologacji. Dyrektywa ma też usprawnić realizację i prawidłowe funkcjonowanie procedury monitorowania zgodności produkcji. Dyrektywa ta określa, że obowiązkowi homologacji podlegają części oraz wyposażenie, które mogą stwarzać znaczne zagrożenie dla właściwego funkcjonowania układów, które są istotne dla bezpieczeństwa pojazdu lub jego oddziaływania na środowisko. Wskazuje również, że nowe regulacje powinny dążyć do sprawiedliwej równowagi między wymogami związanymi z poprawą bezpieczeństwa drogowego a ochroną środowiska, a także interesami konsumentów, producentów i dystrybutorów, nie naruszając zasad konkurencji na rynku części zamiennych i wyposażenia. To ostatnie stwierdzenie jest niezwykle istotne. Założenia tej nowelizacji zostały już omówione szczegółowo przez pana ministra i przez moich przedmówców. Będą również z pewnością przedmiotem prac komisji i pewnie podkomisji, dlatego też skupię się głównie na tym wątku. Ta ustawa - o tym również już była mowa - dotyczy całej branży motoryzacyjnej, 28 tys. przedsiębiorstw, ponad 200 tys. pracowników. Dotyczy również wszystkich kierowców. Zdaniem przedstawicieli tej branży, konsekwencje nowelizacji ustawy będą ogromne. Przez wielu ten projekt traktowany jest jako kolejny sposób na to, jak wyciągnąć z kieszeni Polaków jeszcze więcej pieniędzy. Zdaniem przedstawicieli branży, ustawa po jej uchwaleniu wprowadzi dla polskich i zagranicznych producentów części motoryzacyjnych działających w Polsce oraz dystrybutorów najtrudniejsze warunki funkcjonowania w Europie. Taka właśnie jest opinia Stowarzyszenia Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych. Dyrektywa - powtórzę - nakazuje producentom homologację części lub wyposażenia, które mogą stwarzać znaczne zagrożenie dla właściwego funkcjonowania układów istotnych dla bezpieczeństwa pojazdu lub jego oddziaływania na środowisko. Natomiast polski projekt ustawy mówi o homologacji praktycznie każdej części. Oznacza to, że producenci zobowiązani zostaną do poniesienia dodatkowych kosztów, nakładów na proces homologacji, a to będzie miało bezpośredni wpływ na koszty działalności gospodarczej, znacznie je podniesie. Nowe regulacje, według szacunków, doprowadzą do wzrostu kosztów produkcji części zamiennych o ok. 20%. Grozi to utratą konkurencyjności w stosunku do firm funkcjonujących w innych krajach, gdzie te przepisy nie są aż tak restrykcyjne. Wydaje się, że ta nowelizacja wykracza poza obszar określony w unijnej dyrektywie. W innych krajach ten proces wygląda zupełnie inaczej. Podawane są przykłady Wielkiej Brytanii i Czech, gdzie implementacja dyrektywy odbyła się poprzez bezpośrednie przeniesienie zawartych w niej przepisów do prawa krajowego, bez dodatkowego rozszerzenia. Pozwoliło to na uniknięcie ryzyka przeregulowania rynku i wynikających z tego negatywnych konsekwencji dla branży i konsumentów. Kolejną bardzo prawdopodobną konsekwencją tej ustawy może być szukanie przez kierowców oszczędności poprzez unikanie napraw czy też zakup części bez udokumentowanego źródła pochodzenia, również z odzysku z wycofanych samochodów, a nawet złomowisk. Zamierzeniem tej ustawy jest wzrost bezpieczeństwa, a w konsekwencji poprzez rozregulowanie rynku efekt może być dokładnie odwrotny od zakładanego. Przedstawiciele branży wskazują na możliwość stworzenia uprzywilejowanej sytuacji producentów samochodów w kontekście przede wszystkim informowania o zagrożeniach, a także stawiają tezę, że projektowane przepisy utrudnią w stosunku do dzisiejszej sytuacji regenerację części. Pan minister oczywiście zaprzeczył temu wszystkiemu, ale te wątpliwości nadal są. Te wszystkie kwestie wymagają dokładnej analizy i wyjaśnienia, wszelkie wątpliwości muszą zostać wyjaśnione na etapie prac komisji. Naszym zdaniem dyrektywę można implementować do polskiego porządku prawnego bez zbędnej nadgorliwości, w sposób bezpieczny dla konsumentów niezależnej branży motoryzacyjnej, również bez konsekwencji dla rynku pracy. Tylko taką ustawę Solidarna Polska będzie mogła poprzeć. W tej sytuacji w imieniu mojego klubu również wnoszę o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac w Komisji Infrastruktury. Dziękuję bardzo.