Mówca: Jacek Sasin
Data: 2012-06-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia Wysokiej Izbie stanowiska Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec prezydenckiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zgromadzeniach. Klub Prawo i Sprawiedliwość ocenia ten projekt zdecydowanie negatywnie i wnosi o jego odrzucenie. Analizując ten projekt, zadawaliśmy sobie pytanie, jakie intencje przyświecają przedłożeniu go Wysokiej Izbie, i doszliśmy do przekonania, że celem tego projektu jest ograniczenie swobód obywatelskich i dławienie wolności słowa oraz wyrażania poglądów przez środowiska mające odwagę sprzeciwić się dzisiaj polityce rządzących. Znamienne jest, Wysoka Izbo, że projekt ten został przedstawiony Wysokiej Izbie w sytuacji, kiedy przez Polskę przetaczały się wielotysięczne manifestacje ludzi protestujących przeciwko decyzjom podejmowanym przez rząd Platformy Obywatelskiej i PSL. Wspomnę tylko manifestacje przeciwko decyzji pozbawienia Telewizji Trwam możliwości nadawania na multipleksie cyfrowym czy przeciw skandalicznym działaniom rządu w sprawie wyjaśnienia katastrofy smoleńskiej, czy też przeciwko umowie ACTA, podpisanej z polecenia pana premiera Tuska, czy też przeciw podwyższeniu wieku emerytalnego. Czy te wszystkie protesty tak bardzo wystraszyły Platformę Obywatelską, że jej odpowiedzią jest właśnie ten projekt złożony rękoma wywodzącego się ze środowiska Platformy Obywatelskiej prezydenta Rzeczypospolitej? Przedstawię trzy najbardziej niepokojące kwestie związane z tym projektem, na które chciałbym zwrócić uwagę. Po pierwsze, chodzi o zapis o odpowiedzialności karnej przewodniczącego zgromadzenia, który miałby zostać obciążony grzywną w wysokości nawet 7 tys. zł za niezapobieżenie naruszeniom porządku publicznego podczas trwania zgromadzenia. Przecież przewodniczący zgromadzenia nie ma żadnej możliwości zapobieżenia przyłączeniu się do zgromadzenia prowokatorów, chuliganów czy innych osób, które będą wszczynały burdy, a ponosi za to odpowiedzialność. Z jednej strony jest to próba zdjęcia odpowiedzialności za zapewnienie porządku publicznego z organów do tego przewidzianych, przede wszystkim z Policji, a z drugiej strony przepis ten spowoduje, że organizowanie zgromadzeń publicznych w Polsce stanie się prawem zarezerwowanym tylko i wyłącznie dla bogatych. Po drugie, sprzeciw budzi proponowany przepis art. 7a. Bardzo krótko go zacytuję: Jeśli w tym samym czasie i miejscu lub na trasie przejścia zgłoszonych zostało dwa lub więcej zgromadzeń i nie jest możliwe ich oddzielenie lub odbycie w taki sposób, aby ich przebieg nie zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznym rozmiarze, organizator zgłoszonego później zgromadzenia musi dokonać zmiany czasu lub miejsca i zawiadomić o tym organ gminy nie później niż cztery dni przed odbyciem zgromadzenia. W praktyce może to uniemożliwić odbycie takiego zgromadzenia. Szczególnie będzie to, Wysoka Izbo, dotyczyć dużych zgromadzeń obywatelskich, w których biorą udział ludzie z całej Polski, często przyjeżdżający specjalnie w celu wzięcia udziału w zgromadzeniu. Oni muszą być zawiadomieni wcześniej o czasie i miejscu zgromadzenia. Będzie to znakomita okazja, żeby uniemożliwić odbycie takich zgromadzeń, które będą nie na rękę rządzącym. Jak myślę, dokładnie o to chodzi w tym przepisie. Czy konstytucyjne prawo do zgromadzeń będzie miał ten, kto pierwszy złoży zawiadomienie? Kto będzie decydował o opisanych w wyżej wymienionym przepisie przesłankach nakazujących zmianę miejsca i czasu? Czy będzie to urzędnik podejmujący praktycznie samowolną decyzję w tej sprawie? W odczuciu klubu Prawo i Sprawiedliwość jest to wprowadzenie standardów, które dzisiaj obowiązują w takich krajach, jak Rosja czy Białoruś, od których, myślę, powinniśmy się w znaczący sposób różnić. Te standardy są znane w Polsce ze słusznie minionego okresu PRL. Trzeci przepis budzący duże zastrzeżenia wydłuża z trzech do sześciu dni czas na zgłoszenie zgromadzenia organowi gminy, co oznacza chociażby brak możliwości zorganizowania spontanicznych protestów, które będą natychmiast reagowały na posunięcia władzy, nie będzie możliwości wyrażenia sprzeciwu wobec takich posunięć. Zachodzi pytanie, po co urzędnikom te dodatkowe trzy dni. Jedyna odpowiedź, jaką znajdujemy, brzmi: po to, aby mieć więcej czasu na znalezienie pretekstu, żeby zakazać takiego zgromadzenia. Pragnę podkreślić, że negatywne stanowisko naszego klubu wobec zgłoszonego projektu jest zbieżne z opiniami organizacji społecznych, które jednoznacznie negatywnie oceniły ten projekt. W tym kontekście pragnę przypomnieć Wysokiej Izbie, że nie tak dawno, bo dwa tygodnie temu, 32 organizacje pozarządowe zajmujące się prawami człowieka zaapelowały do pani marszałek Ewy Kopacz o nieuchwalanie tego projektu. W apelu alarmowały, że jego przyjęcie doprowadzi do znaczącego pogorszenia konstytucyjnego standardu, jeśli chodzi o wolność organizowania pokojowych zgromadzeń w Polsce. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Jednak są to nie tylko organizacje społeczne. Pragnę zwrócić uwagę, że prokurator generalny wyraził opinię, że projekt ten zmierza do ograniczenia konstytucyjnej wolności zgromadzeń, zapisanej w art. 31 konstytucji, dlatego wymaga, cytuję: ponownej pogłębionej analizy. Czy prezydent Rzeczypospolitej Polskiej jako strażnik konstytucji nie powinien wziąć tych opinii pod uwagę i rozważyć wycofania tego projektu z Wysokiej Izby? W związku z przedstawionymi wyżej wątpliwościami jeszcze raz wnoszę o odrzucenie przedłożonego projektu i apeluję do Wysokiej Izby o poparcie wniosku klubu Prawo i Sprawiedliwość. Dziękuję bardzo, panie marszałku.