Mówca: Skarbu Państwa Mikołaj Budzanowski
Data: 2013-03-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym powiedzieć, że usłyszałem tutaj bardzo wiele konstruktywnych pomysłów dotyczących przyszłości LOT-u, usłyszałem wiele konstruktywnych opinii, ale jednocześnie usłyszałem bardzo wiele żenujących wręcz komentarzy. Tak, panie pośle Suski, do pana to kieruję. Człowieku, jak ty traktujesz 20 zł? Jakim prawem pozwalasz sobie na to, żeby rzucać w ten sposób 20 zł? Jest wielu ludzi w Polsce, dla których 20 zł stanowi poważną wartość. Panie pośle, pan podchodzi i rzuca te pieniądze. Wstyd, jest to wstyd i hańba. Gdzie ma pan swój honor, że robi pan coś takiego? Powinien pan wziąć te pieniądze i zanieść osobie, której nie stać na to, żeby czasami wydać 20 zł na obiad, pomóc komuś, a nie w ten sposób rzucać. I co to ma w ogóle wspólnego z debatą w zakresie przyszłości spółki, jaką jest LOT? Nie ma absolutnie nic wspólnego. Jest to zła wola. Obraża pan wielu ludzi w Polsce. (Oklaski) Pojawiło się tutaj wiele insynuacji, przede wszystkim w wystąpieniu opozycji, przede wszystkim Prawa i Sprawiedliwości, pana posła Jackiewicza. Najchętniej, panie pośle, podarowałbym panu lustro, żeby pan jeszcze raz powtórzył to, co pan powiedział, żeby pan zadał sobie te same pytania: Co robiliście, kiedy wy zarządzaliście tą spółką i nadzorowaliście ją pomiędzy 2005 a 2007 r. Na samym początku swojej wypowiedzi mówiłem o pewnej współodpowiedzialności wszystkich, którzy nadzorowali tę spółkę przez ostatnie 10 lat, i rządów SLD, i rządów Prawa i Sprawiedliwości, ale również przez ostatnie 5 lat rządów naszej koalicji, Platformy Obywatelskiej i PSL. Ale przypomnę panu 2005 r. i 2007 r. Co zrobiliście z pieniędzmi, które zostały uzyskane po sprzedaży nieruchomości pod hotelem Marriott? 450 mln zł. Na co poszły te pieniądze? Ja nie wiem, nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie. Zostały gdzieś zmarnowane w złym zarządzaniu tą spółką. Zadaje pan pytanie: Co zrobiliście z pieniędzmi, które uzyskała spółka w ostatnich 5 latach ze sprzedaży majątku, powyżej 850 mln zł? Ja tej odpowiedzi udzieliłem na samym wstępie: na konkretne inwestycje i na zobowiązania, które też rozpoczęły się w lipcu 2007 r. Przypomnę: lipiec 2007 r. to nie jest obecny rząd, to jest rząd poprzedni. Przypominam: to jest w sumie 450 mln zł, a później zakup samolotów dreamlinerów, chociażby w 2012 r., czyli, raz jeszcze powtórzę, wydatek jednorazowy w wysokości 200 mln zł. Ale nie wiem, na co poszły pieniądze w 2006 r. ze sprzedaży największej nieruchomości, największego majątku, jaki LOT kiedykolwiek posiadał, o największej wartości, czyli 450 mln zł. Proszę odpowiedzieć mi na pytanie, też bym chętnie to usłyszał. W dobie, faktycznie, kiedy rynek lotniczy w Europie, w Polsce funkcjonował bardzo dobrze. Po co było zwiększać zatrudnienie w spółce, jeżeli spółka generowała, jak pan twierdzi, w 2007 r. zysk? Po co było zwiększać zatrudnienie o ponad 300 osób? Dlaczego wówczas nie podjęto decyzji na przykład o wejściu na giełdę, po tak dobrym wyniku, jak pan twierdzi, jakim był efekt zarządzania w roku 2007? A może niekoniecznie byliście zadowoleni z tamtejszego zarządu, skoro pięciokrotnie w ciągu raptem 2 lat zmienialiście prezesa tejże spółki. Ja tego nie rozumiem i nie potrafię na to znaleźć odpowiedzi. Potrafię na to znaleźć odpowiedź, co się działo w ostatnich 5 latach, czyli 2008-2012, i jakie wydatki musiał LOT ponosić. Wydatki na zobowiązania, raz jeszcze podkreślę, które zostały podpisane w 2003 r., w 2005 r. na zakup 5 samolotów B787 i kolejnych w 2007 r., w sumie 21 samolotów. To są fakty, panie pośle. Ktoś musiał za to zapłacić. Płaciła spółka. Płaciła przez to, że również pozbywała się swojego majątku, ale musiała to uregulować. Kolejna kwestia - kwestia spółki, która została założona przez LOT w 2004 r., tanich linii lotniczych Centralwings. Szanowni państwo, to jest historia przeszłości, ale obciążała tę spółkę w 2008 i 2009 r. Ktoś musiał zapłacić za upadłość tej spółki założonej w 2004 r., która obsługiwała Polskę jako tania linia lotnicza podpięta pod LOT w 2005 i 2006 r. Okazało się, że był to zły pomysł inwestycyjny, spółka na tym straciła ogromne pieniądze i w końcu doszło do jej likwidacji, do upadku, obciążyła też budżet LOT w 2008 i 2009 r. To kolejny przykład nietrafionej inwestycji. Ale proszę nie mówić, że za to odpowiada obecny rząd czy obecny zarząd, czy nawet zarząd między 2008 a 2012 r., bo nie odpowiada. Odpowiadają za to wcześniejsze zarządy i wcześniejszy nadzór, że wydał zgodę na nierentowną inwestycję i zmarnował ogromne pieniądze, które były w tej spółce. Kolejna kwestia - zostawiliście spółkę z nieuregulowanym stanem własnościowym, przypomnę, z syndykiem po upadku spółki Swissair w 2001 r. W 2007 r. ciągle mieliśmy tego syndyka masy upadłościowej po zlikwidowanej spółce w Szwajcarii, który przecież był współakcjonariuszem w spółce LOT, i niestety, zgodnie z ówczesnym statutem, nie dawało to pełnej kontroli nad spółką. Musieliśmy w 2008 r. podjąć trud, również finansowy, żeby odkupić udziały syndyka za ponad 50 mln zł, po to, żeby odzyskać panowanie nad tą spółką. A więc ile trzeba było porządkować przez ostatnie 4 czy 5 lat, po to tylko i wyłącznie, żeby spółka mogła pokryć zobowiązania z przeszłości, między 2003 a 2007 r. (Poseł Renata Zaremba: Skandal.) Trzy główne grzechy, o których pani poseł Zaremba mówiła, wskazywała na nie: niewątpliwie niepotrzebny zupełnie, nieuzasadniony ekonomicznie wzrost zatrudnienia w spółce w okresie 2005-2007, opcje paliwowe, nietrafione inwestycje. To są trzy najgorsze grzechy zaniedbania. Oczywiście nie znaczy to, że chcę idealizować zarządy czy nadzór w ostatnich latach. Może mógł być lepszy, ale tak czy inaczej, bez względu na to wszystko te zobowiązania, które ciążyły, były niesłychanie wielkie. De facto spółki nigdy nie było na to stać. Odnośnie do pozostałych pytań dotyczących przyszłości, bo tu się pojawiło wiele bardzo sensownych wypowiedzi. Zanim do tego przejdę: absolutnie już nie rozumiem sugestii pani poseł Fotygi, pana posła Kuźmiuka. Panie pośle, skąd pan to wziął, jak pan to wymyślił? (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Media o tym pisały.) O, media. Ale, panie pośle, niech pan nie występuje w imieniu mediów. Pan tutaj występuje we własnym imieniu jako odpowiedzialny człowiek. Jeżeli pan ma taką wiedzę, proszę pójść do prokuratury. Czemu pan jeszcze nie poszedł? (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Pan powinien pójść.) (Poseł Renata Zaremba: Nie, poseł, który ma wiedzę, powinien pójść.) Dzisiaj trzeba to złożyć. Że pan coś takiego wymyślił... Jaki diabeł w was tkwi, kto wam w ogóle coś takiego podpowiedział, że specjalnie będziemy LOT dołować w 2012 r., żeby go później sprzedać OLT Express? Panie pośle, sam pan z siebie się śmieje. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Nie, z pana się śmiejemy.) Nie, ja z pana się śmieję, bo to jest niepoważne. Niech pan trochę się zastanowi nad tym, co pan myśli. Jakie złe demony tkwią w państwa umysłach, pana i pani poseł Fotygi, żeby na coś takiego wpaść? (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Niech pan osądzi dziennikarzy.) Gratuluję jednej rzeczy - wielkiej wyobraźni. Wielka wyobraźnia; być może taka wyobraźnia pomogłaby nam w kształtowaniu nowej siatki połączeń w Locie. Bardzo bym się jednak o to bał. To jest nieprawdopodobne. Jeżeli chodzi o przyszłość - szanowni państwo, to musi działać jak normalny biznes. Nie może być tak, że będziemy bez końca niewolnikami jakichś porozumień ze związkami, porozumień co do sposobu zatrudniania osób pracujących w tej spółce. Podjęliśmy decyzję - zostało to wynegocjowane, chciałbym bardzo wyraźnie podkreślić, ze związkami zawodowymi, ze stroną społeczną - o redukcji zatrudnienia w pierwszym etapie o 385 osób. Nie mówmy, że zostało to odgórnie narzucone, że minister zadecydował, prezes zadecydował. Nie, zostało podpisane odpowiednie porozumienie, program dobrowolnych odejść został uruchomiony na początku tego roku. 385 osób, przede wszystkim zatrudnionych w administracji, zostanie zwolnionych. Jest to przykre, ale żeby ratować całą spółkę, musimy to zrobić. Taka jest zasada sensownej restrukturyzacji, jeżeli mamy uratować tę spółkę. Na tym nie skończymy. Powiedziałem o bardzo konkretnych 131 restrukturyzacjach. Jeżeli ktoś twierdzi, że nie mamy pomysłu, to dzisiaj mówię: jest 131 opisanych, z dokładnym harmonogramem wejścia w życie, inicjatyw oszczędnościowych, które mają spowodować, że w 2014 r. spółka odzyska rentowność. I to jest nasz cel strategiczny dla spółki LOT. Te oszczędności powinny przynieść co najmniej - chodzi o zaoszczędzone, a nie o wydane pieniądze - 150 mln zł. Ale każdy tydzień, każdy miesiąc do końca tego roku będzie poświęcony przez nas na bardzo precyzyjny nadzór nad każdą złotówką wydawaną przez tę spółkę. Chcemy, aby ta spółka pełniła, raz jeszcze wrócę do początku, funkcję taniej linii lotniczej, trochę na wzór irlandzkiego AerLingusa, ale jednocześnie musi oferować wraz z przepływem etnicznym te tzw. longholowe, czyli dalekie połączenia, przede wszystkim z Kanadą i ze Stanami Zjednoczonymi. W tym celu musimy odzyskać boeingi 787, bo tylko one tak naprawdę mogą urentownić tę spółkę. Od dłuższego czasu spółka planowała wyjście na prostą właśnie po wdrożeniu B 787 do całej floty, bo one są opłacalne, one faktycznie przynoszą realną rentowność i zysk dla tej spółki. Niestety okazało się, że z przyczyn technicznych 16 stycznia tego roku wszystkie samoloty zostały uziemione. Tu faktycznie LOT ponosi bardzo realne koszty - kilkadziesiąt milionów złotych - za uziemienie tych samolotów. Jeśli chodzi o pytanie, które pojawiło się w wypowiedzi jednego z posłów, czy interes Skarbu Państwa został odpowiednio zabezpieczony w tych umowach, czy został on dobrze zabezpieczony na wypadek takiej właśnie sytuacji, moja odpowiedź brzmi: Nie, nie został zabezpieczony tak, jak byśmy dzisiaj tego oczekiwali, bo nikt oczywiście tego nie przewidział, więc też nie wpisał tego do umowy z lipca 2005 r. Musimy dochodzić uregulowania tych zobowiązań i będziemy tego dochodzić, bo nie będziemy na siebie brali problemów Boeinga. To nie jest nasz problem, to ma być problem Boeinga. I bardzo wyraźnie, kilkakrotnie to powiedziałem w rozmowie z ambasadorem Stanów Zjednoczonych. Te 50 mln zł, czy więcej - w zależności od tego, kiedy będzie wznowiony ruch - musi być spółce w przyszłości zwrócone. Szanowni Państwo! Najbliższe miesiące to czas bardzo sensownej restrukturyzacji. To jest również problem, który pozostaje do rozwiązania, jeżeli chodzi o wszystkie zewnętrzne usługi - ta kwestia zawyżonych opłat pojawiła się również w wypowiedziach państwa, przedstawicieli Ruchu Palikota, i słusznie. Mamy bowiem do czynienia z pewnym zjawiskiem, które faktycznie występuje na wszystkich lotniskach w Unii Europejskiej, ogromnej konkurencji między operatorami i liniami lotniczymi, czyli przy kilkudziesięciu operatorach korzystających z danego lotniska jest jednocześnie ogromny monopol, bo jest jedno lotnisko. To jest oczywiście przypadek Warszawy, ale także wielu innych miast europejskich. Z jednej strony - konkurencja, z drugiej strony - monopol jednego lotniska, w związku z tym możliwość dyktowania opłat nie konkurencyjnych, tylko wygodnych dla niego. Oczywiście jest to kwestia do poważnych negocjacji między wszystkimi usługodawcami a samą spółką LOT, w tym również PPL, czyli lotniskiem w Warszawie, bo faktycznie wydaje się, że jest wiele różnych opłat np. za ten sam samolot, który ląduje na lotnisku we Frankfurcie, Wiedniu czy innym mieście, w stosunku do oferty na lotnisku w Warszawie. I jest to bardzo poważne wyzwanie, przed którym dzisiaj stoi spółka LOT, ale również zarząd lotniska w Warszawie. To jest również niewątpliwie element tej restrukturyzacji, która ma na celu zarówno obniżenie kosztów wewnątrz spółki, jak i negocjacje ze wszystkimi zewnętrznymi partnerami po to, żeby jak najwięcej pieniędzy zaoszczędzić do grudnia 2013. Pojawiło się wiele bardzo precyzyjnych, szczegółowych pytań, jeżeli chodzi o wykorzystanie tych 400 mln zł. Wiele z tych pieniędzy zostało powiązanych z zadłużeniem, które spółka miała wobec m.in. ˝Portów Lotniczych˝ w Warszawie, bo akurat to zadłużenie było największe, ale również zostało przeznaczonych na spłatę innych zobowiązań, m.in. jeszcze z tytułu tzw. umów paliwowych z przełomu 2007 i 2008 r. Ostatnia transza z tych 450 mln zł została również przekazana w grudniu 2012 r. De facto to było kilkadziesiąt pozycji zobowiązań, które były przeterminowane, a które musiały być uregulowane po to, żeby nie uziemić tych samolotów. Reszta pieniędzy została zainwestowana w restrukturyzację i jest to na bieżąco wdrażane. Jeżeli chodzi o postępowanie przed Komisją Europejską, jesteśmy praktycznie w cotygodniowym z nią kontakcie, kilkakrotnie już odbywały się rozmowy w Komisji Europejskiej w Brukseli o planie ratowania tego, planie restrukturyzacji. Nie chcę tutaj oczywiście mówić, jakiego efektu się spodziewamy, ale przedstawiamy bardzo rzetelne informacje odnośnie do sytuacji w spółce LOT. Komisja zdaje sobie sprawę z tego, że w podobnej sytuacji jest jeszcze wielu innych operatorów w Europie. Co najmniej trzy spółki w ostatnich latach korzystały z tej samej formy pomocy, to dotyczy między innymi Austriaków, Czechów i Maltańczyków. Ich narodowe linie korzystają dokładnie z tej samej ścieżki, jaką my uruchomiliśmy w grudniu 2012 r., a więc postępujemy dokładnie tak, jak to robili również nasi poprzednicy, i uważamy, że mamy szansę na to, żeby taka zgoda finalnie została udzielona. Udało się to w tych pozostałych przypadkach, więc jest ogromna szansa na to, że również nam się to uda i otrzymamy pozytywną decyzję Komisji Europejskiej. Komisja oczywiście bardzo precyzyjnie będzie analizować plan restrukturyzacji, który zgodnie z wymogiem Komisji Europejskiej ma być przedstawiony do 20 czerwca 2013 r., a więc za kilka miesięcy. Ten obecnie formalny plan restrukturyzacji jest przez nas analizowany i będzie odpowiednio poprawiany, tak abyśmy zagwarantowali rentowność w 2014 r. Taki jest obecnie cel podejmowanych przez nas wysiłków. Na wszystkie pozostałe pytania - było ich bardzo wiele, wszystkim bardzo dziękuję - oczywiście udzielimy precyzyjnej odpowiedzi. W wielu odpowiedziach na interpelacje, które państwu już zostały przesłane... (Poseł Ewa Malik: Pisemnie prosimy.) Oczywiście będą pisemne odpowiedzi. ...chcę powiedzieć, że tam jest wiele odpowiedzi już zawartych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)