Mówca: Agnieszka Hanajczyk
Data: 2014-11-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw wraz z projektami aktów wykonawczych (druk nr 2832). Projekt ustawy ma na celu zmianę formy i trybu wydawania zaświadczeń o czasowej niezdolności do pracy oraz sposobu obliczania podstawy wymiaru zasiłków dla niektórych grup ubezpieczonych. Celem projektowanej ustawy jest także rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do zasiłku macierzyńskiego o ubezpieczonych ojców dziecka w sytuacji śmierci nieubezpieczonej matki, porzucenia przez nią dziecka lub jej niepełnosprawności powodującej niemożność sprawowania opieki nad dzieckiem oraz wyeliminowanie nierównego traktowania ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r. w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po 1948 r. Rekomendowanie rozwiązania polegającego na wprowadzeniu elektronicznego systemu zwolnień lekarskich ma ułatwić proces obsługi wydawania tychże zwolnień oraz przyczynić się do wprowadzenia oszczędności po stronie sektora finansów publicznych. Zgodnie z danymi ZUS w 2013 r. łączna liczba zaświadczeń lekarskich ZUS ZLA w celu uzyskania zasiłków wyniosła 4 551 465. Taką liczbę zwolnień należy przełożyć na obsługę papierowych bloczków zaświadczeń lekarskich poprzez między innymi drukowanie bloczków, wprowadzanie zaświadczeń do systemu, terminowe dostarczanie papierowych zaświadczeń lekarskich, a także przechowywanie kopii zaświadczeń przez wymagany okres 3 lat. W założeniu proponowane rozwiązania mają spowodować między innymi: poprawę efektywności całego procesu obsługi zaświadczeń lekarskich; docelową likwidację obsługi papierowych bloczków formularzy ZUS ZLA; zniesienie obowiązku dostarczania płatnikowi składek zaświadczeń przez ubezpieczonego; automatyczne informowanie płatników składek o zaświadczeniach wystawionych ubezpieczonym; zwiększenie możliwości działań kontrolnych przez pracowników ZUS; udostępnienie wystawiającym przeglądu poprzednich zwolnień przez dostęp do informacji, kiedy, na jaki okres i z jakiego powodu zaświadczenie zostało wystawione; ograniczenie możliwości popełnienia nadużyć. W związku z założeniem, że system ma wspierać wystawiającego w wypełnianiu zwolnień lekarskich, informacje wprowadzone manualnie do systemu zostaną ograniczone do minimum. Wyeliminuje to błędy, gdyż podstawowe dane będą automatycznie uzupełniane przez system oraz weryfikowane on-line. Przede wszystkim dotyczy to takich danych jak numer PESEL (będzie podlegał weryfikacji), czas choroby, który będzie weryfikowany co do dat, czy też danych pracodawcy. Co ważne w związku z proponowanymi rozwiązaniami, nie zakłada się dodatkowych kosztów po stronie wystawiających zaświadczenia lekarskie. Według danych udostępnionych przez prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na koniec 2013 r. 99,85% świadczeniodawców posiadało upoważnienie do korzystania z usługi systemu eWUŚ, czyli zgłosiło chęć korzystania on-line z potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej. Kosztem dla ZUS będzie dostosowanie Kompleksowego Systemu Informacyjnego ZUS pod kątem projektu e-zwolnienia. Zakres zmiany dotyczy głównie przyjmowania zwolnień do systemów merytorycznych oraz zasad ich obsługi w związku ze skuteczniejszym ich rejestrowaniem. Kwestia dotycząca kręgu osób uprawnionych do zasiłku macierzyńskiego ma na celu zabezpieczenie prawa do zasiłku macierzyńskiego dla ubezpieczonego ojca dziecka lub ubezpieczonego członka najbliższej rodziny w przypadku śmierci matki, porzucenia przez nią dziecka lub niemożności sprawowania przez nią opieki z uwagi na niezdolność do samodzielnej egzystencji. To rozwiązanie jest odpowiedzią na postulat zgłoszony przez rzecznika praw dziecka, dotyczący rozszerzenia kręgu osób uprawnionych do zasiłku macierzyńskiego. Kolejna propozycja przedmiotowego projektu dotyczy wyeliminowania nierównego traktowania ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r. w stosunku do ubezpieczonych urodzonych po roku 1948. Intencją projektodawców w tej materii jest zachęcenie osób urodzonych przed 1949 r. do opóźnienia przejścia na emeryturę z tytułu osiągnięcia wieku emerytalnego i niekorzystania z prawa do wcześniejszej emerytury. W projekcie zawarto również propozycje zmian dotyczące zasad obliczania podstawy wymiaru zasiłku w przypadku krótszego niż 12 miesięcy podlegania ubezpieczeniu chorobowemu osób prowadzących pozarolniczą działalność oraz innych grup osób, dla których podstawę wymiaru składek stanowi kwota zadeklarowana. Obecny stan prawny w powyższym zakresie sprzyja powstawaniu nadużyć, szczególnie wśród osób prowadzących pozarolniczą działalność. Proponowane rozwiązanie ma na celu uśrednienie podstawy wymiaru składki i w konsekwencji podstawy wymiaru zasiłku w przypadku krótkiego okresu ubezpieczenia chorobowego i zadeklarowanego przychodu przekraczającego najniższą podstawę wymiaru składki. Przedmiotowy projekt był konsultowany między innymi ze związkami pracodawców, Business Center Club, Konfederacją Lewiatan, Pracodawcami RP, Związkiem Rzemiosła Polskiego czy też Forum Związków Zawodowych. Do projektu ustawy zostały dołączone (Dzwonek)... Już kończę, panie marszałku. Do projektu ustawy zostały dołączone wykazy rozbieżności powstałych w trakcie uzgodnień projektu ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych. Poza konsultacją społeczną w stosunku do stanowiska ministra pracy i polityki społecznej uwagi również zgłosili między innymi minister finansów, prezes GUS, minister sprawiedliwości. Niemniej bardzo doceniamy złożony projekt rządowy. W związku z tym w imieniu klubu Platforma Obywatelska proszę o skierowanie projektu ustawy z projektami aktów wykonawczych do dalszego procedowania. Dziękuję pięknie.