Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2015-04-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Stoję dzisiaj przed państwem z mieszanymi uczuciami, bo z jednej strony cieszę się, że doczekaliśmy tego momentu, w którym po dziesięciu latach wreszcie w tej Izbie pochylamy się nad tym tak długo oczekiwanym przez społeczeństwo projektem, ale z drugiej strony myślę, że naprawdę mogliśmy tę sprawę załatwić o wiele wcześniej, zwłaszcza jeżeli weźmiemy pod uwagę fakt, że na świecie zapłodnienie in vitro wykonywane jest od blisko 40 lat. Urodziło się dzięki tej metodzie już ponad 5 mln ludzi. W Polsce metoda in vitro stosowana jest od ponad 25 lat i dzięki niej urodziło się kilkaset tysięcy dzieci. Szczęście, że nie było wielu problemów z jej zastosowaniem, choć mogłyby się pojawić, ponieważ nie było żadnych regulacji, w których w sposób właściwy zadbano by o to, żeby wszelkie procedury medyczne były w pełni respektowane, a zasady etyczne - przestrzegane. Ale dobrze, dyskutujemy, bardzo się cieszę, że ta dyskusja ma miejsce, i mam nadzieję, że uda nam się w tej kadencji tę sprawę załatwić. Projekt PO, który jak wiadomo, będzie projektem bazowym, nad którym będą toczyły się prace, jest projektem dobrym, choć zawiera usterki. Chciałabym właśnie w tej sprawie zwrócić się do pana ministra z prośbą o to, by je rozważyć i by w pracach nad tym projektem uwzględnić te kwestie. Wspomnę tutaj z braku czasu tylko o dwóch. Pierwsza to kwestia liczby zarodków. Pan minister był uprzejmy powiedzieć, że liczba sześciu wytworzonych zarodków jest liczbą wynikającą z analiz medycznych. Nie w pełni tak jest. Wszyscy lekarze, którzy zajmują się tą problematyką, mówią, że takie mechaniczne ustalenie liczby zarodków może być bardzo szkodliwe, a w każdym razie może prowadzić do tego, że ta metoda będzie o wiele mniej skuteczna, ponieważ stosowanie jej daje zupełnie różne efekty u różnych osób. A zatem wprowadzenie tej liczby w sposób mechaniczny i to, że można wytworzyć tylko sześć zarodków, po prostu będzie oznaczało, że dość inwazyjna metoda może nie dać efektów, o które nam chodzi. Druga kwestia to sprawa nadzoru. Wydaje się zasadne to - szkoda, że pan minister tego w tym projekcie nie zawarł - żeby nie było tak, że nadzór nad wszelkimi procedurami ma sam pan minister, bo to oznacza tak naprawdę, że to będzie nadzór raczej administracyjny i fasadowy, a nie faktyczny. Przydałoby się utworzenie oddzielnej instytucji, tak jak to było przewidziane w projekcie Twojego Ruchu, który przygotowywałam, czyli utworzenie dodatkowej instytucji na podobieństwo Poltransplantu. Chodzi o to, żeby była oddzielna instytucja, oczywiście nadzorowana przez pana ministra, która obejmie pełny nadzór, pełną kontrolę nad wszystkimi procedurami związanymi z leczeniem niepłodności. Tak że apeluję o to, żeby to jeszcze rozważyć i wprowadzić te zmiany w projekcie. Chciałabym teraz jeszcze coś powiedzieć ? propos projektu Prawa i Sprawiedliwości. Niestety jest to projekt antyspołeczny w dwóch wymiarach. Z jednej strony nie odpowiada na wyzwania, powiedziałabym, Polski, czyli tego, że mamy kłopoty z dzietnością. Powinniśmy robić wszystko, żeby podnosić dzietność w społeczeństwie, a to, co państwo proponują, ma w bardzo poważnym stopniu ograniczyć możliwość posiadania dzieci przez ludzi, przez nasze społeczeństwo. Z drugiej strony projekt jest antyspołeczny, ponieważ naprawdę idzie na przekór oczekiwaniom ludzi, społeczeństwa, którzy nie tylko chcą mieć dzieci, ale także chcą mieć dostęp do nowoczesnej medycyny, do której mają dostęp Europejczycy. Jesteśmy w Unii Europejskiej i wszyscy chcemy mieć takie same prawa do osiągnięć współczesnej medycyny. A zatem składam wniosek o odrzucenie projektu Prawa i Sprawiedliwości w pierwszym czytaniu. Ostatnia kwestia. Tutaj padało stwierdzenie, jak się ma edukacja seksualna do in vitro. Proszę państwa, wszędzie na świecie kwestie związane z rozrodem czy - powiedzmy - ze świadomym rodzicielstwem traktowane są jako jeden pakiet zagadnień, który ma różne aspekty. Czym innym jest zapobieganie niepożądanym ciążom, ale inną twarzą tego problemu jest oczywiście dążenie do tego, żeby ci, którzy chcą mieć dzieci, a nie mogą ich mieć w naturalny sposób, mogli je posiadać. Tak więc to, że tutaj mówicie, że jesteście tacy postępowi, a jednocześnie odrzuciliście na przykład mój projekt dotyczący edukacji seksualnej, przepraszam, nie ma nic wspólnego z racjonalizmem, wręcz przeciwnie - jak najbardziej z radykalizmem, powiedziałabym (Dzwonek), dość specyficznym. Tak że, proszę państwa, już kończąc, chciałabym tylko dodać, że... Aha, jeszcze jedna kwestia. Powiem tylko o leczeniu. Skończmy już w tej Izbie z używaniem argumentu, co oznacza pojęcie ˝leczenie˝. Leczenie nie polega tylko na tym, tak jak wy staracie się to wąsko pojmować, mówię o prawej stronie sceny politycznej, że leczy się poprzez likwidowanie przyczyn choroby. Leczenie polega również na likwidowaniu skutków bez likwidowania przyczyn. Komuś nie wyrosną zęby, ale proteza jest leczeniem problemu braku zębów w uzębieniu. Nie urośnie noga, ale proteza również jest tego leczeniem. (Poseł Anna Zalewska: Dziecko to nie jest proteza.) To samo z okularami. Dlatego proszę zrozumieć, proszę państwa, proszę trochę poczytać, co oznacza leczenie... (Głos z sali: To nawet nie jest śmieszne.)