Mówca: Maciej Konieczny
Data: 2021-12-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prawdę mówiąc, myślałem, że udało mi się już przywyknąć do tego szalonego, nierozsądnego i nieodpowiedzialnego trybu procedowania nad ustawami w tej kadencji Sejmu, ale Prawu i Sprawiedliwości udało się jednak mnie zaskoczyć, bo naprawdę robi wrażenie to, co stało się z tym projektem ustawy. Wczoraj znienacka pojawił się poselski projekt ustawy, a jakże, chwilę później odbyło się posiedzenie komisji, a dzisiaj mamy drugie czytanie. Przypomnijmy, że chodzi o projekt absolutnie kluczowy dla przyszłości polskiej energetyki, przyszłości Śląska. Chodzi o kilkaset tysięcy miejsc pracy, kilkadziesiąt tysięcy miejsc pracy w górnictwie i kilkaset tysięcy miejsc pracy w przemysłach powiązanych. Chodzi w końcu o implementację umowy społecznej, czyli zobowiązania, które wziął na siebie rząd Prawa i Sprawiedliwości po rozmowach ze związkowcami. Ten sposób procedowania jest zwyczajnie nieodpowiedzialny, biorąc pod uwagę skalę i wagę spraw, o których rozmawiamy. Jest oczywiste, że plan wygaszania polskiego górnictwa węgla kamiennego jest czymś, za co odpowiada rząd, i to rząd powinien proponować konkretne rozwiązania w normalnym, przewidzianym dla tego trybie. No, ale dowiadujemy się, że sytuacja jest nadzwyczajna. Tyle że kłopot polega na tym, że nie wiemy, dlaczego sytuacja jest nadzwyczajna. Od wczoraj nie udało mi się dowiedzieć, co wydarzyło się takiego niespodziewanego, niewiadomego, czego rząd nie mógł przewidzieć, że nagle, znienacka pojawia się ten poselski projekt. Dowiadujemy się, że inaczej się nie da, tylko że nie wiemy, dlaczego nie ma żadnego uzasadnienia tej sytuacji. Wydaje się, że nie ma nic rzadszego w tym Sejmie niż normalny proces ustawodawczy. Po drodze zmienił się jeszcze minister odpowiedzialny za całe przedsięwzięcie. Wygląda to na kompletny chaos. Patrząc na to z perspektywy Śląska, trzeba powiedzieć, że poziom zarządzania i kontroli nad sytuacją jest jak w Legii Warszawa, i to naprawdę nie jest optymistyczne stwierdzenie, bo od wyników tego procesu zależy przyszłość przynajmniej kilkuset tysięcy ludzi i polskiej energetyki. Doskonale wiemy, że cały ten plan i ta umowa społeczna zależą od zgody Komisji Europejskiej, od dokonania notyfikacji przez Komisję Europejską i od jej zgody na udzielanie pomocy publicznej w tak szerokim zakresie i w tak długim okresie, zgody na dopłacanie właściwie do wydobycia węgla. To coś wyjątkowego, coś ponadstandardowego, coś, czego faktycznie potrzebujemy w związku z opóźnieniami, jeżeli chodzi o polską transformację energetyczną, w związku ze szczególną sytuacją Polski, w której energetyka w tak dużym stopniu opiera się na węglu. Potrzebujemy wyjątkowego traktowania i potrzebujemy zgody Komisji Europejskiej. Potrzebujemy tego, żeby ta transformacja była sprawiedliwa i przeprowadzana z poszanowaniem zdania mieszkańców i mieszkanek regionów pogórniczych. To jest kluczowe. Dlaczego więc negocjując tak ważną dla Śląska i dla Polski umowę, kiedy na poziomie europejskim decyduje się o kluczowych dla polskiej energetyki i dla naszego bezpieczeństwa energetycznego rzeczach, zamiast pozyskiwać i zjednywać sobie europejskich partnerów, prowadzicie idiotyczną i szkodliwą dla Polski wojnę z Unią Europejską? Serio, chojrakowanie ministra Ziobry naprawdę jest dla was ważniejsze niż los polskich górników, niż los Śląska, niż los polskiej energetyki? Bo na to wygląda. Tu nie chodzi zresztą tylko o notyfikację umowy społecznej, bo doskonale zdajemy sobie sprawę, a w każdym razie lewica zdaje sobie sprawę, bo z wami to nie wiadomo, z tego, że transformacja energetyczna to jest ogromny proces i wygaszanie wydobycia węgla kamiennego to jest tylko niewielka jego część. Potrzebujemy wsparcia dla firm okołogórniczych na przekwalifikowanie produkcji, potrzebujemy inwestycji w nowy, zielony przemysł, potrzebujemy sensownego planu zagospodarowania terenów pogórniczych i potrzebujemy nowych, stabilnych źródeł energii. Naprawdę jest co robić i potrzebujemy na to europejskich środków. Tymczasem co robi polski rząd? Na własne życzenie wyrzuca do kosza środki z Europejskiego Funduszu Odbudowy. Lekką ręką płaci codziennie wielomilionowe kary za swoją nieudolność. W końcu poważnie ryzykuje nawet utratą podstawowych strukturalnych funduszy z Unii Europejskiej. Dlaczego? Bo pan Ziobro ma taką fantazję, żeby ręcznie sobie sterować wymiarem sprawiedliwości. To jest najpoważniejsze oskarżenie, bo mamy wyjątkową sytuację. Potrzebujemy notyfikacji Komisji Europejskiej, żeby móc w sposób planowy, kontrolowany i odpowiedzialny odejść od węgla w naszej energetyce, żeby nie było powtórki z niekontrolowanego zamykania kopalń, żeby nie było powtórki z lat 90. Do tego potrzebujemy funduszy, potrzebujemy zgody, potrzebujemy wsparcia naszych europejskich partnerów. Wam wydaje się to wszystko dużo mniej ważne niż jakieś ideologiczne wojenki czy jakieś prywatne zamiary ministra Ziobry. (Głos z sali: To jest o węglu?) Tak, to jest o węglu. Dokładnie to jest o węglu. Tak, przyszłość Śląska zależy od tego, czy Komisja Europejska zgodzi się na dopłatę do wydobycia węgla. Tak, to jest o węglu. Ale dla was, jak widać, przyszłość Śląska i losy pracowników (Dzwonek) górnictwa mają mniejsze znaczenie niż wasze ideologiczne wojenki. Tak, to jest największe oskarżenie, jakie mamy pod waszym adresem. Jako lewica zagłosujemy za tą ustawą, z pełną świadomością, że to jest wasza odpowiedzialność. Mamy ogromne wątpliwości co do trybu procedowania nad ustawą, która nakłada na polski budżet ogromne koszty, czyli kilkadziesiąt miliardów, o których wydatkowaniu decydujemy w 2 dni, bez możliwości zweryfikowania tego, co przynoszą panowie posłowie, bo rząd w tym wypadku umył ręce. My za tym zagłosujemy, bo wiemy, że od tego zależy bezpieczeństwo miejsc pracy na Śląsku, ale to jest wasza odpowiedzialność. Mam bardzo poważne wątpliwości, czy pracując w tym chaotycznym trybie jesteście w stanie w sposób odpowiedzialny zadbać o bezpieczeństwo rodzin z regionów górniczych. Dziękuję. (Oklaski)