Mówca: Ryszard Zbrzyzny
Data: 2012-02-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy dzisiaj nad projektem ustawy o likwidacji, praktycznie rzecz biorąc, narodowych funduszy inwestycyjnych. Myślę, że dyskusja nad tym projektem ustawy powinna być dyskusją na temat polskiej prywatyzacji, a szczególnie polskiej prywatyzacji z początku lat 90., a więc z początku przemian polityczno-gospodarczych w Rzeczypospolitej Polskiej. Pierwsze, ambitne plany prywatyzacji polskiej gospodarki, a więc wprowadzenia jej w arkana gry rynkowej, zostały podjęte ustawą o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych z 1991 r. Była to ustawa szyta pospiesznie i przy bardzo małej wiedzy na temat reguł rynkowych, które mogłyby być zastosowane do realiów polskiej gospodarki. Ta ustawa była ustawą niedoskonałą. Na podstawie tej ustawy sprywatyzowano wiele polskich przedsiębiorstw, nawet sztandarową Stocznię Gdańską. Oczywiście jak się ta prywatyzacja skończyła, jakie perypetie losu jej dotyczyły i z jakimi kłopotami borykali się pracownicy i zarządzający tymi stoczniami, wszyscy doskonale pamiętamy. I pamiętamy, co dzisiaj pozostało po tej nieudanej prywatyzacji. Na przestrzeni dwóch lat: 1991-1993, w procesach prywatyzacyjnych doszło do pewnego przesilenia, a więc wystąpiły protesty społeczne, odbywały się strajki i pojawiały się różnego rodzaju formy niezadowolenia artykułowane przez pracowników, którzy pracowali w tych przedsiębiorstwach, a tracili miejsca pracy. Podpisano porozumienie pod nazwą pakt o przedsiębiorstwie państwowym. Konsekwencją tego porozumienia ówczesnej władzy z przedstawicielstwem związkowym było przyjęcie programu powszechnej prywatyzacji. Elementem wprowadzającym ten program w życie była ustawa z 30 kwietnia 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych i ich prywatyzacji. Na podstawie tej ustawy zapowiadano wówczas powszechną prywatyzację, co wynikało z nazwy tej ustawy. Później nastąpiła zmiana władzy. Jesienią roku 1993, a więc po paru miesiącach funkcjonowania tej ustawy, kiedy tak właściwie nic nie zrobiono z tą ustawą, do rządu na szczęście doszła koalicja SLD i Polskiego Stronnictwa Ludowego. Ten program, który był nieszczęściem dla polskiej gospodarki, który tragicznie się zakończył, dotyczył na szczęście 512 przedsiębiorstw państwowych, aż 512, a mogłoby być zdecydowanie więcej, bowiem miał to być program powszechny. Ale całe szczęście, że ten program nie został zrealizowany. Jakąś tam rolę po drodze spełniły narodowe fundusze inwestycyjne. Obywatele Rzeczypospolitej dostali powszechne świadectwa udziałowe, które zamieniali na akcje tych 15 narodowych funduszy inwestycyjnych. Z jakim skutkiem, z jakim efektem, jak to się miało do oczekiwań i tych pijarowskich zapowiedzi uczestnictwa w tym procesie powszechnej prywatyzacji, wszyscy doskonale pamiętamy. Program ten na szczęście już się skończył. Oczywiście do tego programu przypisane były konkretne przywileje związane z uczestnictwem w nim, z obrotem akcjami, korzystaniem z efektów funkcjonowania tych narodowych funduszy. Mam tu na myśli partycypację w zyskach itd. Myślę, że te szczególne rozwiązania, które służyły temu programowi i miały do niego zachęcać, właściwie już dzisiaj nie mają żadnego formalnego uzasadnienia, bowiem mamy gospodarkę rynkową, program ten się wyczerpał, obywatele Rzeczypospolitej właściwie nie partycypują w korzyściach, które by mogły wynikać z tego programu, bo ich po prostu nie ma, a narodowe fundusze inwestycyjne tylko z nazwy są narodowe i z nazwy są to fundusze inwestycyjne, bo są to spółki prawa handlowego i funkcjonują na zasadach przyjętych w Kodeksie spółek handlowych, a nie w ustawie o funduszach inwestycyjnych, a narodowego charakteru one nie mają, bowiem w większości udziałowcami w tychże narodowych, w cudzysłowie, funduszach inwestycyjnych są spółki i obywatele zagraniczni, oczywiście osoby fizyczne w tym także partycypują. A więc chyba jest pora, żeby dokonać stosownej analizy, stosownych podsumowań i wyeliminować te regulacje, które dzisiaj odstają od rzeczywistości i od roli, jaką miały odegrać w momencie rozpoczęcia realizacji tego programu powszechnej prywatyzacji. Oczywiście ustawa, naszym zdaniem, nie do końca jest doskonała. Jest kilka regulacji, które pewnie trzeba będzie poprawić, bo są jeszcze w Polsce osoby - o tym, myślę, że pora też wiedzieć i pewnie uwzględnić w tejże ustawie - które do dziś mają świadectwa udziałowe. A więc coś (Dzwonek) z tym problemem trzeba zrobić. Myślę, że w tej ustawie trzeba znaleźć taki przepis, taki zapis, który usatysfakcjonowałby tych ludzi, którzy może zapomnieli o tym wielkim bogactwie, w cudzysłowie, które posiadają u siebie w domach. A więc z tych i z wielu innych względów idea jest słuszna. Chcemy rozmawiać o szczegółach, będziemy pracować w komisjach. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)