Mówca: Błażej Parda
Data: 2018-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! To prawda, cała historia wygląda dosyć dziwnie. Praktycznie tempo jest nadzwyczajne, Sejm specjalnie dał zgodę, aby procedować nad tą ustawą natychmiast. Komisja też przystąpiła niezwłocznie do pracy, a mówimy tu po prostu o instytucie, mówimy o zamianie jednej instytucji na drugą. Ponoć instytucji, która ma się dobrze, która dobrze współpracuje dzisiaj z innymi w pobieraniu danych. Jej prezes czy dyrektor był już wymieniony 1,5 roku temu i ta instytucja funkcjonuje, jak wiemy, okej. Nasuwa się pytanie, skąd ten nagły, pilny ekstratryb, który ma zastosowanie do spraw poważnych. Gdyby był jakiś kataklizm, działo się coś nagłego, to rozumiemy, że w tym momencie trzeba byłoby go użyć, ale w przypadku ustawy zamieniającej po prostu jeden instytut na drugi, tworzącej Polski Instytut Ekonomiczny, nie znajdujemy uzasadnienia. W związku z tym istnieją liczne obawy co do prawdziwego podłoża tej zmiany. Szanowni Państwo! Mówiłem w komisji o tym, że najlepszą, najbardziej pozytywną rzeczą w tej ustawie jest po prostu zmiana nazwy tego instytutu, bo poprzednia nazwa: Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur jakoś i skrótowo, i skojarzeniowo może nie była najlepsza. Polski Instytut Ekonomiczny - brzmi na pewno dumnie, brzmi dobrze, ale czy to jest powód, żeby zmieniać ustawę w trybie pilnym? Nie wydaje mi się. Wczoraj rozmawialiśmy o tym przez 2,5 godziny w komisji. Ta ustawa pojawiła się 3 dni temu, wczoraj - w komisji i do dzisiaj się nie dowiedziałem tak naprawdę, dlaczego zostało przyjęte takie zawrotne tempo. Rzeczywiście przepis art. 16 jest chyba bardzo wrażliwym przepisem, bo instytut może żądać przekazania informacji od GUS, ZUS, NFZ, NBP, Ministerstwa Finansów, jednostek podległych oraz innych organów władzy publicznej, czyli może to być prokuratura, może to być ABW, może być dużo danych. Zdaję sobie sprawę, że one będą pozbawione imion i nazwisk osób, ale czasami mamy świadomość, że nie musimy znać imion i nazwisk osób, aby wiedzieć, że dana osoba w jakiejś miejscowości zarabia tyle i nie ma drugiej, która będzie od niej bogatsza. Te dane da się również wyselekcjonować, w szczególności używając zaawansowanego sprzętu. Rozumiemy i popieramy to, aby można było prognozować, aby te sieci neuronowe odpowiednio pracowały, data mining, to wszystko się rozwija i musimy oczywiście gonić w tym świat, żebyśmy wiedzieli, na czym stoimy, jak funkcjonuje nasza gospodarka, ale to tym bardziej jest tak wrażliwy i tak ważny temat, że dziwi mnie, iż powstaje osobny instytut, a nie jest to np. element Ministerstwa Finansów, nie jest to jakiś dział, który pod szczególną ochroną ABW czy instytucji państwowych będzie dbał o to, aby czasem nie dochodziło do wycieku danych. Mówię tu nie o celowym wycieku danych bardzo istotnych, ale o wycieku niezamierzonym. Szanowni Państwo! Proponujecie potem tak naprawdę, można powiedzieć, handel tymi danymi, mogę domniemywać, że przetworzonymi, ale w zasadzie nie ma na ten temat informacji w ustawie. Teoretycznie można by było pobrać je z tych instytucji, ministerstw i wszystkich innych organów, a potem sprzedać poszczególnym podmiotom. Stąd też moje pytanie: Na ile szacujecie przyszłoroczne wpływy ze sprzedaży takich przetworzonych lub nieprzetworzonych danych? Jakie są dzisiaj, do tego momentu wpływy instytutu i jakiej wielkości sumy to były w zeszłym roku? Bo to mogą być spore pieniądze, jeżeli mówimy o dużych międzynarodowych koncernach ustalających strategie dotyczące poszczególnych regionów, a nawet miast. Dzisiaj wiemy, jak funkcjonują te duże portale społecznościowe, doskonale sobie z tym radzą. Rozumiem, że to jest taka metoda, żeby podejść globalnie do wszystkich, nawet tych, którzy nie korzystają z mediów społecznościowych. To jest zagrożenie. Z drugiej strony jest też może pokusa, aby rządzący, w związku z tym, że są rządzącymi, wykorzystali to potem w celach stricte wyborczych, tj. w związku z wyborami samorządowymi czy parlamentarnymi. Nie wiem, czy wszyscy będziemy mieli taki sam dostęp do tych danych, skoro ma to być płatne. W związku z tym, póki nie otrzymamy szczegółowych wyjaśnień, jaka jest przyczyna tak pilnego procedowania, nie będziemy w stanie poprzeć takiego projektu. Dziękuję. (Oklaski)