Mówca: Energii Krzysztof Tchórzewski
Data: 2017-11-24 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Odnosząc się do dzisiejszej dyskusji, chciałbym podkreślić, że w zakresie polityki energetycznej państwa, w tej dziedzinie, jest jasna potrzeba. Państwo zarówno w czasie poprzednich rządów Platformy Obywatelskiej i PSL-u musiało, jak i obecnie musi zabezpieczyć energię elektryczną dla odbiorców indywidualnych i dla przemysłu, w zależności od tego, jakie są prognozy rozwojowe, ile będzie przybywało. I my rzeczywiście stoimy przed sporym dylematem, jeśli chodzi o przyszłość, bo te 2,6 wzrostu zużycia energii elektrycznej w 2016 r. to było dużo ponad przewidywania. Za I kwartał tego roku, to jest szacowane w tej chwili, to jest niepełna liczba, jest to ok. 2%, a można przewidzieć, że na pewno za 2 lata niewiele będzie ta liczba odbiegała od tej z 2015 r., jeżeli powie się, że wzrost z tych 2 lat sumarycznie będzie o ok. 5% wyższy niż w 2015 r. Czyli to jest, jakby tak popatrzeć, 1/20 naszego zasobu energetycznego, jeśli chodzi o moce wytwórcze, a to znaczy, że te potrzeby idą do przodu, bardzo poważnie. To jest kwestia tego typu, że trzeba wziąć pod uwagę rozwój energetyki odnawialnej, założenia i porozumienia z Komisją Europejską, to, w jakim kierunku i w jakim czasie mamy te wymogi zrealizować. Staramy się to realizować. Jeśli spojrzeć na to z takiego punktu widzenia, to już w raporcie z 2013 r. jest mowa o konieczności budowy rynku mocy. Ten raport sporządzali panowie ministrowie. Trzeba budować ok. 7 tys. MW nowej mocy, takie były wtedy przewidywania. To zostało powtórzone w raporcie z 2015 r. A więc jeśli chodzi o to, co panowie wskazali w swoich raportach, co trzeba rzeczywiście zrobić, żeby gospodarka... okazuje się, że nawet więcej, to my po prostu robimy właśnie to, co trzeba. Sprzeciw wobec rynku mocy. Jeśli z jednej strony wskazujecie w swoich dokumentach, że bez tego nasza gospodarka sobie nie poradzi, że nie będziemy w stanie spiąć ekonomicznie elektrowni, jeżeli one będą czekały, aż przestaną oddawać jako pierwsze - zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, którą zaakceptowaliśmy, że pierwszeństwo ma energetyka odnawialna, a więc konwencjonalne czekają i wchodzą w tym momencie, w którym słabnie wiatr czy słońce chowa się za chmury - to... No i w tym momencie to jest wiadoma rzecz, że oni normy godzin, które zapewnią im rentowność, nie wyrobią. Już wtedy, w 2013 r. i w 2015 r., było widać po tym, co się dzieje na rynku, że ten rynek mocy jest potrzebny. Pytanie, dlaczego w tej sprawie nic nie robiono - pozostawię to pytanie otwarte - bo wtedy byłoby łatwiej Komisji Europejskiej uzyskać ten rynek mocy niż dzisiaj, kiedy nastrój, że tak powiem, jest, jaki jest. Więc jeśli spojrzeć z takiego punktu widzenia, to dziwny jest ten sprzeciw, ponieważ jeżeli będzie dalej przybywać - i dalej przybywa, i musi przybywać - odnawialnych źródeł energii, to po prostu elektrownie czekają, a za czekanie muszą dostać pieniądze. W innym przypadku te 7 tys. MW mocy... Ja sobie nie wyobrażam, jak bez perspektywy budowy rynku mocy można było rozpocząć budowę tych elektrowni. Wtedy wiadomo było, że bez rynku mocy one będą nierentowne, przyniosą straty. Patrząc na to, po prostu taki mam tylko do tego stosunek. Natomiast jeśli chodzi o to, co pan poseł Kasprzak stwierdził, że rynek mocy ma wspierać górnictwo, to nic podobnego. Tutaj do górnictwa, do dochodów czy strat górnictwa rynek mocy nic nie ma. On po prostu zapewnia, że ta energetyka, która zastępuje ewentualnie energetykę odnawialną, kiedy taka potrzeba ma miejsce... Wchodzą w to elektrownie i elektrociepłownie zarówno gazowe, jak i węglowe. Jedno do drugiego nic nie ma. Kwestia ogólnej ceny, cały czas prognozowanej, jeśli chodzi o roczne koszty. One będą się rozstrzygały na aukcjach. My tylko szacujemy, że to będzie 3,5 mld zł, 4 mld zł, w zależności od tego, jak to będzie wyglądało. To wszystko są tylko prognozy. I druga rzecz. Chciałbym powiedzieć, że rzeczywiście, jeśli chodzi o eksport - przypomnijmy sobie, to wszyscy wiedzą - w Polsce zaopatrujemy w węgiel gruby, czyli ten węgiel, który idzie na prostą konsumpcję opałową. Zapotrzebowanie pokrywane jest w ok. 50% z naszych zasobów węgla i w 50% z importu, natomiast importujemy z różnych stron. (Poseł Krzysztof Gadowski: A skąd zaopatrujemy elektrociepłownie?) Proszę? (Poseł Krzysztof Gadowski: Skąd zaopatrujemy elektrociepłownie?) Jeśli chodzi o zaopatrzenie elektrociepłowni, to jest to normalny rynek. My mamy naszą produkcję węgla, z importu jest te kilka milionów ton, to jest mniej więcej w podobnym stosunku do roku 2015. W roku 2016 specjalnej różnicy nie było. W tym roku rzeczywiście pojawiła się pewna luka wynikającą z zabiegów restrukturyzacyjnych, ale ta luka doprowadziła też do tego, że z punktu widzenia ekonomicznego w końcu węgiel kosztuje tyle, ile powinien kosztować, i górnictwo zaczyna normalnie funkcjonować. Z drugiej strony przeprowadzona restrukturyzacja wskazuje na to, że węgla nie będzie brakować. Mówimy o perspektywach. Perspektywy są natomiast takie, jeśli chodzi o moje rozmowy w Komisji Europejskiej podsumowujące ostatnie negocjacje, które będę prowadził i z komisarz Vestager, i z komisarzem Ca?ete na początku grudnia, że my deklarujemy, iż nie zwiększymy ilości zużycia węgla na potrzeby energetyczne i negocjujemy zgodę Komisji Europejskiej na to, żeby ten potencjał, który mamy, został utrzymany po 2023 r. (Poruszenie na sali) Tak, po 2030 r. Górnictwo ma perspektywy i może patrzeć pogodnie w przyszłość, jeśli chodzi o odniesienie się do obecnego potencjału wydobycia. Oczywiście to wydobycie trzeba zapewnić i kopalnie muszą być jeszcze bardziej rentowne niż obecnie, żeby podołały wymogom inwestycyjnym. Wymogi inwestycyjne na ten rok i na rok przyszły są zabezpieczone doinwestowaniem, bo pieniądze z doinwestowania, chciałbym to pokreślić, nie są skierowane na bieżące funkcjonowanie, są zabezpieczone i są kierowane tylko na inwestycje. Stąd wielkość inwestycji zamierzona w tym roku, będzie trochę mniejsza, ale nie dlatego, że nie ma pieniędzy, bo na kontach Polskiej Grupy Górniczej są pieniądze, natomiast te pieniądze, tak jak powiedziałem, są z dokapitalizowania i w związku z tym są przeznaczone na inwestycje. Mamy tutaj problem tego typu, że w ciągu ostatnich lat rozpadł się potencjał inwestycyjny w górnictwie. Bardzo niskie inwestycje, spadek liczby ścian wydobywczych o ponad 30% spowodowały, że wiele firm, które pracowały nad przygotowywaniem frontów wydobywczych, przekwalifikowało się, skierowało się na inne rynki, i w tej dziedzinie jest pewien problem. W tej chwili w znacznej części inwestycje przygotowawcze dotyczące frontów, szczególnie w zakresie przygotowania ścian wydobywczych, są prowadzone siłami własnymi. Odnosząc się do kwestii zużycia, chcę powiedzieć, że to jest ok. 26 mln t węgla w elektrowniach i ok. 10 mln t węgla w elektrociepłowniach. Natomiast jeśli chodzi o termin aukcji, to jest to grudzień 2018 r. Do tego czasu firmy, mając już ustawę, mogą dokonać podsumowań, popatrzeć, odnośnie do jakich aukcji mogą startować i czemu podołają. I tu zostało dookreślone, że ci, którzy będą mieli, startując do aukcji, zaangażowanie inwestycyjne większe niż 0,5 mld zł, mogą startować do aukcji 5-letnich, a ci, którzy będą mieli zaangażowanie inwestycyjne powyżej 3,5 mld zł - do aukcji 15-letnich. Jeśli chodzi o terminy aukcji, to w ustawie zostało to dokładnie zapisane. To są daty 5 grudnia i 21 grudnia 2018 r. Przewidziane są trzy aukcje w grudniu 2018 r. Sprawa PAK-u. Sprawa PAK-u się rozstrzyga. Uważam, że PAK jest potrzebny na naszym rynku, stąd dosyć mocno starałem się wspierać starania o uruchomienie nowego złoża Ościsłowo, które umożliwia funkcjonowanie w najbliższych latach elektrowni wykorzystujących właśnie węgiel brunatny, którym dysponuje PAK, z tego względu że pod przyszłościowe funkcjonowanie PAK rozkładamy powoli nasz program inwestycyjny, obejmujący tę dziedzinę. Nam też z punktu widzenia potrzeb energetycznych chodzi o to, żeby PAK funkcjonował, i myślę, mam takie przekonanie, że to powinno mieć miejsce. (Poseł Tomasz Piotr Nowak: Kiedy, panie ministrze, kiedy?) Decyzje zapadają, jeśli chodzi o badania środowiskowe, które trwają w tej chwili. Jeśli chodzi o decyzje, które mają być wydane, to nie jestem w stanie odpowiedzieć. Staram się, żeby to było jak najszybciej, i tak staram się dopingować swoich kolegów, ale decyzje są w gestii resortu środowiska. (Poseł Tomasz Piotr Nowak: Bez tej odkrywki nie ma rynku mocy dla PAK.) Mówię, że staram się wspierać, ale nie mogę panu odpowiedzieć za ministra środowiska. Za ministra środowiska panu nie odpowiem. Pan poseł Sitarski. Które firmy wejdą na rynek mocy? Te, które się zdecydują i które spełniają warunki rynku mocy. Zakładamy, że powinno mieć miejsce pokrycie. To są, jak mówię, kontrakty roczne, 5-letnie i 15-letnie. Jakie są koszty, jeśli chodzi o gospodarstwa domowe? Pan poseł Nowak. Na to pytanie już odpowiedziałem, mówiąc o sprawie PAK-u, co mogłem odpowiedzieć. Pan poseł Sitarski. Które firmy wejdą? Które się zdecydują. Pan poseł Wilczyński - obciążenie gospodarstwa domowego. Rzeczywiście, to wszystko będzie zależało od tego, kto jak i ile zaoferuje w aukcjach. Natomiast szacujemy, że ok. 2... W przypadku największej grupy, tych najbiedniejszych gospodarstw domowych to będzie ok. 1,7 zł miesięcznie do rachunku. W przypadku najbogatszych gospodarstw domowych, bardzo bogatych gospodarstw produkcyjnych wiejskich itd. to będzie gdzieś ok. 9 zł miesięcznie. To są takie szacunki. Dziękuję bardzo. Zwracam się o poparcie dla rynku mocy, ponieważ, jak widać z początku mojej wypowiedzi, wszyscy mieli interes w tym, żeby rynek mocy był, i nasza gospodarka też tego potrzebuje. Dziękuję bardzo. (Oklaski)