Mówca: Krystian Łuczak
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Koalicji Obywatelskiej w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz o Krajowym Rejestrze Sądowym. Przedmiotem zmian w procedowanym projekcie ustawy jest techniczna, ale niezwykle istotna korekta funkcjonowania państwa w warunkach cyfrowych. Przyjmując proponowane rozwiązania, porządkujemy relacje pomiędzy prawem, technologią i praktyką obywatelską. W centrum tej nowelizacji znajduje się bardzo konkretna potrzeba - aby dokument wytworzony w systemie teleinformatycznym państwa mógł funkcjonować jako dokument prawnie skuteczny w tej samej postaci, w jakiej został wygenerowany, i to bez konieczności jego materializowania na papierze. Dziś bowiem, mimo że obowiązujące przepisy pozwalają obywatelom na złożenie wniosku elektronicznie i otrzymanie dokumentu z systemu, to jego pełna użyteczność prawna nadal zależy od wydruku. Celem omawianego projektu jest usunięcie tej niespójności, a po jego wejściu w życie nośnik dokumentu przestanie mieć znaczenie. Z punktu widzenia obywatela oznacza to bardzo konkretną zmianę: dokument pobrany z systemu będzie mógł być bezpośrednio załączony do wniosku elektronicznego i wywoływać te same skutki prawne i administracyjne, jakie dotąd wywoływał wydruk. Jest to klasyczny przykład racjonalizacji procedury administracyjnej, polegającej nie na tworzeniu nowych obowiązków i oczekiwań wobec obywateli, lecz na ułatwianiu ludziom życia poprzez eliminowanie nieuzasadnionych etapów pośrednich. Drugim obszarem proponowanych w projekcie zmian jest dalszy rozwój funkcjonalności aplikacji mObywatel w relacji do danych z Krajowego Rejestru Sądowego. Projekt nie tworzy nowych danych ani uprawnień materialnych, ale porządkuje kanał dostępu do informacji, które już dziś widnieją w systemie Krajowego Rejestru Sądowego, umożliwiając ich udostępnianie użytkownikowi poprzez jedno, zunifikowane narzędzie cyfrowe. W szczególności projekt zakłada możliwość otrzymywania przez użytkownika informacji o zdarzeniach rejestrowych, takich jak zarejestrowanie sprawy czy dokonanie wpisu, ale w granicach ściśle określonego powiązania z danym podmiotem. Projekt wyznacza precyzyjnie krąg podmiotów, zakres informacji, czas obowiązywania subskrypcji oraz limit liczby monitorowanych podmiotów. Z punktu widzenia standardów prawniczych oznacza to zachowanie zasady proporcjonalności, minimalizacji danych i kontroli dostępu przy jednoczesnym wykorzystaniu potencjału aplikacji mObywatel, którą już dziś posługuje się blisko 10 mln obywateli. Termin wejścia w życie ustawy jest bezpośrednio powiązany z realizacją przedsięwzięcia: rozwój i zwiększenie dostępności rejestrów sądowych, ujętego w Krajowym Planie Odbudowy, co oznacza, że nowelizacja stanowi element cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości, której ramy zostały wcześniej przyjęte na poziomie krajowym i europejskim. Ustawa dostosowuje przepisy materialne do infrastruktury, która powstaje w ramach KPO, i robi to w sposób terminowy, co ma znaczenie zarówno dla ciągłości systemu, jak i dla zobowiązań finansowych państwa. Dlatego Klub Parlamentarny Koalicja Obywatelska rekomenduje przyjęcie projektu zmiany ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)