Mówca: Tomasz Ławniczak
Data: 2018-01-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Akurat mamy godzinę 24, można wygłosić oświadczenie, ponieważ przypada właśnie rocznica szczególna dla lokalnej społeczności, którą mam przyjemność reprezentować. Chodzi o pana Edmunda Marczaka, który jest jedną z najbardziej znanych osób biorących czynny udział w życiu kulturalnym gminy i miasta Nowe Skalmierzyce oraz jedną z najlepiej rozpoznawalnych postaci kultury w powiecie ostrowskim w Wielkopolsce. Jest jednocześnie najprawdopodobniej ostatnim żyjącym członkiem Orkiestry Reprezentacyjnej Batalionu Stołecznego ze składu sprzed II wojny światowej. Dziś obchodzi on swoje setne urodziny. Przyszedł na świat 26 stycznia 1918 r. w Duisburgu w Niemczech. 2 lata później, w 1920 r., rodzice przenieśli się do odrodzonej Polski i zamieszkali w Nowych Skalmierzycach w powiecie ostrowskim. Wcześnie stracił matkę. Od dziecka przejawiał zainteresowania muzyczne. Już w 1932 r., w wieku 14 lat, został przyjęty do orkiestry wojskowej 60. Pułku Piechoty w Ostrowie Wielkopolskim. 2 lata później został skierowany do 3-letniego konserwatorium muzycznego w Katowicach. To właśnie najlepsi uczniowie z tego szkolenia zasilili przekształcaną wtedy orkiestrę Batalionu Stołecznego. Rozkazem z dnia 10 kwietnia 1937 r. 19-letni Edmund Marczak został wezwany do Warszawy. Odtąd pełnił służbę wojskową, grając w Orkiestrze Reprezentacyjnej Batalionu Stołecznego aż do wybuchu II wojny światowej, specjalizując się w grze na instrumentach perkusyjnych. Jako członek orkiestry brał udział w różnych podniosłych wydarzeniach tamtej epoki: uczestniczył w graniu hymnów państwowych podczas oficjalnych wizyt, a także podczas meczów międzypaństwowych, chodził z kompanią na uroczyste zmiany wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza, grał na uroczystościach pogrzebowych znaczących osób, był w orkiestrze podczas uroczystego powitania trumny ze szczątkami św. Andrzeja Boboli w czerwcu 1938 r., wreszcie brał czynny udział w okazjonalnych koncertach dla publiczności oraz nagraniach w Polskim Radiu. We wrześniu 1939 r. został przydzielony do Dowództwa Obrony Warszawy w charakterze gońca. Po kapitulacji dostał się do niewoli, z której uciekł, przedostając się do rodzinnych Nowych Skalmierzyc. Już jednak w czerwcu 1940 r. został aresztowany i wywieziony na roboty przymusowe do Bawarii, gdzie pracował do 1945 r. Po wojnie powrócił do Nowych Skalmierzyc i znalazł zatrudnienie na kolei. Aż do przejścia na emeryturę w 1978 r. pracował w różnych zakładach kolejowych w charakterze urzędnika, najdłużej w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego w Ostrowie Wielkopolskim. Od lat 50. XX w., kiedy zaczęły powstawać orkiestry dęte przy różnych państwowych zakładach pracy, zwłaszcza kolejowych, pan Edmund Marczak brał udział w ich tworzeniu oraz czynny udział w grze. Jako wybijający się umiejętnościami muzyk specjalizujący się w grze na instrumentach perkusyjnych, z przedwojenną praktyką gry w Orkiestrze Reprezentacyjnej Batalionu Stołecznego, stanowił zawsze jedną z podstaw sekcji rytmicznej danej orkiestry. Nic więc dziwnego, że różne orkiestry dęte południowej Wielkopolski ubiegały się na przestrzeni czasu, od lat 50. po lata 90. XX w., o udział pana Edmunda w ich składzie. W okresie powojennym pan Edmund Marczak był członkiem 10 orkiestr dętych południowej Wielkopolski, z tym że bywały często okresy, iż grał w dwóch, a nawet trzech orkiestrach jednocześnie. Od 2008 r. z uwagi na wiek ograniczył swoją działalność muzyczną do jednej orkiestry - do dziś pozostaje czynnym instrumentalistą perkusyjnym Miejsko-Gminnej Orkiestry Dętej przy OSP w Skalmierzycach. Pan Edmund Marczak, awansowany w 2004 r. na stopień porucznika, został uhonorowany tytułem Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Ojczyzny, a ponadto odznaczony różnymi medalami i odznakami związanymi z zasługami dla państwa polskiego, wojska, kultury i społeczności lokalnej, z których wymienię tylko ostatnio otrzymany Laur Kultury Powiatu Ostrowskiego za 2017 r. Pragnę panu Edmundowi Marczakowi podziękować za społeczny wysiłek krzewienia kultury muzycznej w południowej Wielkopolsce przez kilkadziesiąt lat oraz wyrazić głęboki szacunek dla jego umiejętności muzycznych. Stuletniemu jubilatowi życzę dalszych lat zdrowia (Dzwonek), sił do muzykowania w Miejsko-Gminnej Orkiestrze Dętej przy OSP w Skalmierzycach i błogosławieństwa Bożego. Szczęść Boże, panie Edmundzie!