Mówca: Wojciech Kossakowski
Data: 2021-01-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do przedłożonego projektu ustawy z druku nr 764 o zmianie ustawy o ochronie osób i mienia oraz ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych. Proponowane zmiany w ustawie były wielokrotnie poruszane celem uporządkowania niejasności w specjalistycznych uzbrojonych formacjach ochronnych, w skrócie SUFO. Zasadniczym więc celem projektu jest umożliwienie realizowania przez Żandarmerię Wojskową, działającą w imieniu ministra obrony narodowej, nadzoru nad SUFO w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej. W projekcie wskazano zakres nadzoru nad SUFO sprawowanego przez ministra obrony narodowej za pośrednictwem komendanta głównego Żandarmerii Wojskowej, wskazując jednocześnie, na czym polega przedmiotowy nadzór. Koncepcja powierzenia Żandarmerii Wojskowej wykonywania czynności w ramach sprawowanego przez ministra obrony narodowej nadzoru nad SUFO wynika z ogólnych właściwości tej formacji do kontrolowania ochrony mienia wojskowego, a w szczególności przechowywania uzbrojenia i środków bojowych. Doświadczenia żołnierzy Żandarmerii Wojskowej i znajomość rzeczywistych potrzeb i problemów dotyczących ochrony terenów jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych ministrowi obrony narodowej lub nadzorowanych przez niego pozwolą skutecznie podjąć nałożone nowe zadania związane z nadzorem nad specjalnymi uzbrojonymi formacjami ochronnymi. Doświadczenia zebrane w związku z funkcjonowaniem SUFO na terenach jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych ministrowi obrony narodowej pozwalają stwierdzić, że mimo ogromnego znaczenia zagadnień związanych z realizacją zadań przez te podmioty nadzór nad ich działalnością ma charakter iluzoryczny. Praktycznie bowiem nadzoru w zakresie, w jakim to przewidział ustawodawca w art. 43 ustawy, w resorcie obrony narodowej nie wykonuje żaden podmiot. Na te nieprawidłowości wskazywała Najwyższa Izba Kontroli w swoich wcześniejszych raportach. W związku z prowadzeniem nadzoru nad SUFO minister obrony narodowej został uprawniony do przetwarzania danych osobowych niezbędnych do realizacji czynności w ramach nadzoru. W projekcie ustawy określono zatem ważne kwestie, określono: komendanta głównego Żandarmerii Wojskowej - na wniosek szefa właściwej komórki organizacyjnej Komendy Głównej Żandarmerii Wojskowej - jako organ właściwy do wydawania upoważnienia do przeprowadzania czynności nadzoru; dane, które zawiera wniosek o wydanie przedmiotowego upoważnienia, a także dane zawarte w samym upoważnieniu do dokonywania czynności nadzoru; uprawnienia żołnierzy Żandarmerii Wojskowej do wykonywania określonych czynności w ramach prowadzonego nadzoru, w tym m.in. prawo wstępu na teren obszarów i obiektów, w których prowadzona jest ochrona, wstępu na teren siedziby przedsiębiorcy objętego kontrolą, żądania udostępnienia dokumentacji ochronnej lub wglądu w nią, żądania stosownych wyjaśnień od przedsiębiorcy objętego kontrolą czy utrwalania czynności nadzoru za pomocą technik audiowizualnych; w jaki sposób sporządza się protokół czynności nadzoru, w tym dane, które powinny zostać zawarte w protokole, możliwość wniesienia pisemnego zastrzeżenia co do protokołu przez przedsiębiorcę objętego nadzorem oraz sposób postępowania w przypadku odmowy podpisania takiego dokumentu przez przedsiębiorcę objętego nadzorem. Inną ważną zmianą jest dodanie w art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych nowego punktu, pkt 16a. W ten sposób dotychczasowe regulacje w zakresie przeprowadzania kontroli ochrony obszarów, obiektów i urządzeń jednostek organizacyjnych podległych, podporządkowanych ministrowi obrony narodowej lub nadzorowanych przez niego, zawarte do tej pory w art. 44 ust. 1a ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia, zostały przeniesione do ustawy o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych. Zasadne wydaje się podkreślenie, że nadzór ministra obrony narodowej jest instytucją obowiązującą w obecnej ustawie, a interwencja legislacyjna ogranicza się wyłącznie do sposobu realizacji tego uprawnienia w resorcie obrony narodowej - w sposób zapewniający transparentność zasad realizacji uprawnień nadzorczych, co będzie w szczególności cenne dla samych przedsiębiorców świadczących usługi ochrony osób i mienia w jednostkach organizacyjnych resortu obrony narodowej. Projektowane zmiany dotyczą wyłącznie istniejącego nadzoru nad SUFO działającymi na terenach resortu obrony narodowej. Nie dotyczą one natomiast uprawnień kontrolnych Żandarmerii Wojskowej wynikających z art. 44 ust. 1a ustawy w brzmieniu w aktualnie obowiązującym, które po nowelizacji nie ulegną rozszerzeniu. Chciałbym na koniec podkreślić, że klub Prawa i Sprawiedliwości będzie głosował za przedłożonym projektem. (Dzwonek) Dziękuję.