Mówca: Robert Biedroń (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Twój Ruch chciałbym przedstawić oświadczenie w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych (druk sejmowy nr 2675). Przedłożony projekt ustawy dotyczy ustanowienia zwierzchniego nadzoru ministra sprawiedliwości nad sądami wojskowymi w zakresie ich organizacji i działalności administracyjnej i jest efektem nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych z dnia 19 sierpnia 2011 r., w której przewidziano likwidację komórki Departamentu Sądów Wojskowych w Ministerstwie Sprawiedliwości, co spowodowało konieczność ponownego określenia zasad we wspomnianym zakresie. Projekt omawianej nowelizacji został poddany szerokim konsultacjom społecznym. O opinię zwrócono się do Krajowej Rady Sądownictwa, Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia, Stowarzyszenia Sędziów Themis, Izby Wojskowej Sądu Najwyższego oraz prezesów wojskowych sądów okręgowych. Z całą mocą pragnę podkreślić, że Klub Poselski Twój Ruch opowiada się za przeprowadzaniem szerokich konsultacji społecznych i dopuszczaniem do opiniowania projektów ustaw nie tylko osób, których projekt bezpośrednio dotyczy, lecz także wszystkich zainteresowanych obywateli i instytucji państwa, stąd cieszę się, że w działaniach rządu RP są one coraz częściej uwzględniane w ścieżce legislacyjnej i powoli traktowane jako standard postępowania. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że wynik konsultacji zorganizowanych w związku z pracą nad omawianym projektem ustawy jest mizerny i pokazuje, że nie zostały one przeprowadzone po to, by naprawdę wsłuchać się w głos zainteresowanych i zastanowić się nad ich postulatami. Widać to w szczególności po niewielkim wpływie uwag zebranych podczas konsultacji na ostateczny kształt projektu ustawy. Warto w tym miejscu wskazać, że Krajowa Rada Sądownictwa zaopiniowała przedłożony projekt, negatywnie wskazując, że wprowadzenie go w życie spowoduje niebezpieczeństwo naruszenia sfery, w której sędziowie korzystają z niezawisłości, dlatego że projektodawca nie zadbał w wystarczającym stopniu o wprowadzenie wyraźnych kryteriów sprawowania nadzoru nad sądami wojskowymi, w szczególności nie zdefiniowano wystarczająco wyraźnie, na czym w istocie polega administracja sądowa, i wprowadzono instytucje, które mogą doprowadzić do obejmowania nadzorem spraw, które nie mieszczą się wyłącznie w zakresie zarządzania procesem orzeczniczym. Powyższe wnioski prowadzą do konstatacji, że w omawianym projekcie ustawy dochodzi do próby wprowadzenia rozbudowanych kompetencji nadzorczych przy jednoczesnym braku wzmocnienia gwarancji niezawisłości sędziów. Chciałbym również zwrócić uwagę na nieuwzględnienie udziału samorządu sędziowskiego w powoływaniu prezesów sądów wojskowych. Jest to niezrozumiałe, w szczególności wobec stanowiska Trybunału Konstytucyjnego w tym zakresie, w którym jasno stwierdził, że: ˝Celem zagwarantowania niezależności sądów konieczne jest zabezpieczenie w ustawie odpowiedniego udziału samorządu sędziowskiego przy powoływaniu prezesów sądów. Niewątpliwie minister sprawiedliwości, jako administrator wszystkich sądów, musi mieć w tym procesie (powoływaniu) także istotny udział. Jego głos nie może być jednak dominujący. Naruszałoby to bowiem zasadę niezależności sądu wyprowadzaną z ustanowionej w art. 10 konstytucji zasady podziału władz˝. Mimo powyższych uwag Klub Poselski Twój Ruch poprze proponowany projekt ustawy w pierwszym czytaniu, jednocześnie rekomendując korektę projektu we wspomnianych przestrzeniach na dalszych etapach prac parlamentarnych.