Mówca: Grzegorz Długi (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-09-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić opinię dotyczącą sprawozdania ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2016 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. W 2016 r. rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził obostrzenia w obrocie ziemią rolną na terenie Rzeczypospolitej, ograniczające możliwość sprzedaży gruntów rolnych wiejskich oraz leżących w granicach administracyjnych miast, które - jak wielokrotnie podkreślano i alarmowano - nie wpłyną w sposób zasadniczy na kupno polskich gruntów przez cudzoziemców, za to w sposób drastyczny uniemożliwią obywatelom polskim obrót prywatnymi gruntami rolnymi, jeśli chodzi zarówno o ich sprzedaż, jak i kupno. Dzisiaj w Sejmie omawiamy sprawozdanie przygotowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji dotyczące m.in. tej właśnie kwestii oraz tego, w jaki sposób kształtowało się nabywanie ziemi przez cudzoziemców w roku 2016. W sprawozdaniu ministra zawarto informację, iż w roku 2016 wpłynęło łącznie 486 wniosków o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach będących właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych w Polsce. Liczba ta objęła 478 wniosków dotyczących nieruchomości, pozostałe 8 dotyczyło zaś udziałów i akcji. Ministerstwo wydało m.in. 356 zezwoleń i 35 decyzji odmownych. W 2016 r. cudzoziemcy uzyskali łącznie 251 zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 79,81 ha: osoby prawne otrzymały 18 zezwoleń na łączną powierzchnię 47,70 ha nieruchomości, osoby fizyczne otrzymały 233 zezwolenia na nabycie nieruchomości o łącznej powierzchni 32,10 ha. Osoby prawne zainteresowane były głównie uzyskaniem zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych w województwach: dolnośląskim (16,30 ha), wielkopolskim (6,41 ha), kujawsko-pomorskim (12,56 ha), lubelskim (4,84 ha). Osoby fizyczne zainteresowane były głównie otrzymaniem zezwolenia na nabycie nieruchomości położonych w województwach: mazowieckim (14,04 ha), wielkopolskim (2,48 ha), małopolskim (3,43 ha) i dolnośląskim (2,32 ha). Wśród cudzoziemców, którym wydano zezwolenie (osoby fizyczne i osoby prawne łącznie), najczęściej reprezentowane było obywatelstwo i kapitał ukraińskie (109 zezwoleń), białoruskie (33 zezwolenia), rosyjskie (16 zezwoleń), armeńskie (10 zezwoleń), chińskie (10 zezwoleń). W sprawozdaniu ministra zawarto także informację, że po porównaniu danych z ostatnich 5 lat stwierdza się, iż zarówno liczba wydanych zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych przez cudzoziemców, jak i powierzchnia nieruchomości objętych zezwoleniami w 2016 r. znacząco spadły w stosunku do poprzednich lat (w stosunku do 2015 r. liczba zezwoleń spadła o 25%, natomiast powierzchnia nieruchomości objętych zezwoleniami spadła o 83%). Wpływ na to ma zakończenie okresu przejściowego dotyczącego ograniczeń w nabywaniu nieruchomości rolnych i leśnych przez obywateli i przedsiębiorców z Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Z zestawień zawartych w sprawozdaniu wynika, iż w 2012 r. wydano 318 zezwoleń, w 2013 r. - 252 zezwolenia, w 2014 r. - 271 zezwoleń, w 2015 r. niemal identycznie jak w roku 2012 - 335 zezwoleń, w 2016 r. natomiast - 251 zezwoleń (o jedno mniej niż w roku 2013). Biorąc pod uwagę wymienione liczby, w zakresie ogólnie niskiej ilości wydanych pozwoleń w roku 2016 nie zarejestrowano zasadniczej różnicy. Nieco większa wystąpiła w zakresie powierzchni: w 2012 i 2014 r. wynosiła ona niewiele ponad 100 ha, w 2013 - 697 ha, w 2015 - 460 ha, w roku 2016 natomiast - zaledwie 80 ha. Zmalała także liczba zezwoleń dotyczących nabycia nieruchomości rolnych i leśnych (2012 r. - 218 zezwoleń, 2013 r. - 166, 2014 r. - 166, 2015 r. - 162, 2016 r. - 51 zezwoleń), zwiększyła się za to liczba zezwoleń dla lokali mieszkalnych i użytkowych (odpowiednio: 2012 r. - 80 zezwoleń, 2013 r. - 57, 2014 r. - 70, 2015 r. - 68, 2016 r. - 96 zezwoleń). Statystyki dotyczące omawianego zagadnienia można by cytować jeszcze długo, jednakże już po przytoczonych widać, iż problem zakupu ziemi oraz ogólnie nieruchomości w Polsce praktycznie nie istnieje. Omawiane transakcje to zaledwie niewielki procent ogółu tego typu transakcji. Skłania to do ponownego zadania pytania: Czy w Polsce mamy w ogóle do czynienia z problemem wykupu polskiej ziemi przez cudzoziemców? Ani liczby, ani zestawienia z ostatnich lat nie potwierdzają tej tendencji. Nasuwa to zatem kolejne pytanie: Czy zasadne jest wprowadzanie drakońskich ograniczeń tam, gdzie problemu nie ma, w dodatku w sposób, który pozostawia najróżniejsze możliwości obejścia nowego prawa przez podmioty zagraniczne, natomiast w zasadniczy sposób uderza w obywateli polskich oraz należną im swobodę dysponowania ich prywatną własnością? Odpowiedź na obydwa pytania wydaje się oczywista: nie. I przy takim właśnie wniosku pozostajemy, utwierdzeni w nim m.in. komentowanym tu sprawozdaniem ministra spraw wewnętrznych i administracji.