Mówca: Lech Kołakowski
Data: 2016-03-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie marszałku, pragnę przedstawić Wysokiej Izbie informację przekazaną mi przez rodzinę jednego z żołnierzy wyklętych o życiu i walce polskiego oficera. W ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci ˝Żołnierzy Wyklętych˝ w 2016 r. w Łomży odbyło się szereg wspaniałych uroczystości - projekcja filmu ˝Bez przebaczenia˝, bieg wilczym tropem, msza święta w intencji ojczyzny i ofiar komunistycznych represji, marsz pamięci żołnierzy wyklętych oraz wzruszająca uroczystość dedykowana pamięci mjr. Stanisława Cieślewskiego pseud. Lipiec, przygotowana przez uczniów III Liceum Ogólnokształcącego im. Żołnierzy Obwodu Łomżyńskiego Armii Krajowej w Łomży. Stanisław Cieślewski pseud. Lipiec to świętej pamięci żołnierz niezłomny ziemi łomżyńskiej, który za działalność konspiracyjną odznaczony został Krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Krzyżem Zasługi z Mieczami oraz pośmiertnie Krzyżem z Mieczami Orderu Niepodległości. Stanisław Cieślewski, podporucznik rezerwy Wojska Polskiego, kapitan AK, komendant obwodu AK Łomża, zastępca inspektora Inspektoratu Rejonowego AK Łomża, dowódca 33. Pułku Piechoty AK, urodził się w 1907 r. w Bronowie, gmina Łomża, powiat Łomża. W kampanii wrześniowej walczył w 77. pułku w plutonie pionierów. Po rozbiciu tej jednostki powrócił do domu w Bronowie i w październiku 1939 r. rozpoczął działalność konspiracyjną. Początkowo był zastępcą komendanta obwodu ZWZ Łomża por. Franciszka Skowronka, a po jego śmierci w walce z NKWD w marcu 1941 r. przejął dowództwo nad obwodem. Poszukiwany przez NKWD ukrywał się. W odwecie Sowieci deportowali w czerwcu 1941 r. w głąb ZSRR jego rodziców, rodzinę, brata i siostrę. W 1942 r. został mianowany zastępcą inspektora Inspektoratu III Łomża AK Jana Tabortowskiego. W listopadzie 1942 r. został aresztowany w Łomży razem z Tabortowskim oraz oficerem komendy obwodu przez patrol żandarmerii niemieckiej i osadzony w łomżyńskim więzieniu. W nocy z 12 na 13 stycznia 1943 r. wraz z grupą współwięźniów uciekł z więzienia dzięki pomocy miejscowej organizacji AK. Podczas ucieczki złamał nogę i przez kilka miesięcy leczył się w ukryciu. Następnie wrócił do czynnego dowodzenia obwodem łomżyńskim, do lipca 1944 r. jako zastępca inspektora kpt. Hieronima Łagody. Używał wówczas pseudonimu Lipiec. Został wyznaczony na dowódcę odtwarzanego przez obwód AK Łomża 33. Pułku Piechoty AK. Obowiązki dowódcy pułku objął w maju 1944 r. Już od wiosny 1944 r. wśród bagien narwiańskich rozpoczęło się tworzenie bazy partyzanckiej, w której przebywał sztab obwodu i ok. 30 partyzantów. Z biegiem czasu stan oddziału wzrastał. Po ogłoszeniu mobilizacji na przełomie lipca i sierpnia 1944 r. liczył ok. 200 partyzantów. W czerwcu i lipcu 1944 r. zgrupowanie podzielone na małe pododdziały przeprowadzało akcje wypadowe przeciwko wycofującym się oddziałom niemieckim. Od 10 do 12 sierpnia zgrupowanie podjęło udaną próbę przebicia się przez niemiecki pierścień, a następnie przeszło na zabezpieczony teren. 15 listopada 1944 r. Cieślewski został aresztowany na ulicy w Białymstoku przez NKWD i pod fałszywym nazwiskiem wywieziony w głąb ZSRR. Był przetrzymywany w obozach w Ostaszkowie i Riazaniu. Wrócił do kraju pod koniec 1946 r. Podczas amnestii w 1947 r. ujawnił się. Przez jakiś czas pracował w fabryce sklejek w Piszu. Następnie wyjechał do Warszawy, gdzie zamieszkał razem ze swoim dawnym przełożonym i przyjacielem mjr. Janem Tabortowskim. Prawdopodobnie na początku 1948 r. zaczął się interesować nim III Departament Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. Zaczęto go wzywać na przesłuchania. Wiosną 1948 r. razem z Tabortowskim opuścił stolicę i wyjechał na pogranicze łomżyńsko-grajewskie. Tam ukrywał się w bezpiecznym miejscu, lecz po kilku miesiącach wrócił do Warszawy, gdzie ponownie interesowało się nim UB. Wiosną 1949 r. po raz drugi uciekł z Tabortowskim w okolice Łomży i ukrywał się wśród bagien biebrzańskich. Gdy po kilku miesiącach Tabortowski wrócił do stolicy, Cieślewski ukrywał się u zaufanych gospodarzy w powiecie łomżyńskim. Wiosną 1950 r. Tabortowski ponownie osiadł nad Biebrzą. W listopadzie 1950 r. obaj zastrzelili dwóch funkcjonariuszy UB (Dzwonek) podających się za członków rozbitego oddziału partyzanckiego. Od zimy 1951 r. do początku lata 1952 r. oddział liczący wtedy sześć osób przebywał w bunkrze pod stodołą Wacława Chrostowskiego we wsi Nadbory, gmina Jedwabne, powiat Łomża. Latem 1952 r. nasiliły się działania grup operacyjnych UB, MO i KBW. Doszło wtedy do rozdźwięku między Tabortowskim a Cieślewskim, który opuścił oddział i w sierpniu 1952 r. nawiązał łączność z ukrywającym się samotnie byłym zastępcą prezesa Obwodu WiN Łomża por. Józefem Ramotowskim. Razem znaleźli kryjówkę u znajomych gospodarzy w gminie Jedwabne. W nocy z 26 na 27 sierpnia 1952 r. przemieścili się do zabudowań Jarosława Modzelewskiego i Bronisława Chojnowskiego we wsi Grądy Małe. O ich przybyciu zameldował konfident UB w Łomży. O świcie 27 sierpnia 1952 r. dom otoczyła grupa operacyjna UB Łomża i KBW. Podczas walki Cieślewski został zabity, a Ramotowski ranny i aresztowany. Rada Miejska Łomży podjęła uchwałę o nadaniu ulicy nazwy mjr. Stanisława Cieślewskiego, co uzyskało również akceptację mieszkańców podczas głosowania. Na uroczystości dedykowanej pamięci mjr. Stanisława Cieślewskiego obecnych było wielu znakomitych gości, m.in. bp Tadeusz Bronakowski, poseł RP Lech Kołakowski, prezydenci miasta Łomży, radni, służby mundurowe, młodzież szkolna oraz rodzina mjr. Cieślewskiego, która bardzo dziękuje wszystkim osobom za udział i pomoc w uhonorowaniu pamięci żołnierzy wyklętych ziemi łomżyńskiej. Stanisław Cieślewski pseud. Lipiec za działalność konspiracyjną został odznaczony Krzyżem Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Walecznych, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami i pośmiertnie Krzyżem z Mieczami Orderu Niepodległości. Dziękuję. (Oklaski)