Mówca: Katarzyna Kretkowska
Data: 2023-07-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Zupełnie niepotrzebne było zamieszanie z narzucaniem niemożliwego, nieregulaminowego sposobu procedowania nad tą ustawą, lekceważącego nie tylko regulamin Sejmu, samych posłów i posłanki, ale nawet polską konstytucję. Sama materia ustawy nie budzi zastrzeżeń. Gros zajmują zmiany ustaw w celu wprowadzenia do porządku prawnego w Polsce branżowych centrów umiejętności. Branżowe centra umiejętności zostały przewidziane w Krajowym Planie Odbudowy i Zwiększania Odporności i są realizacją dwóch kamieni milowych przyjętych ponad rok temu, A41G i A42G, dla zapisanej w Krajowym Planie Odbudowy reformy kadr dla nowoczesnej gospodarki, poprawy dopasowania umiejętności i kwalifikacji do wymogów rynku pracy w związku z wdrażaniem nowych technologii w gospodarce oraz zieloną i cyfrową transformacją. Tym bardziej zatem nie jest dla nas zrozumiałe, dlaczego projekt ustawy, który ma regulować pod względem organizacyjnym, prawnym i finansowym branżowe centra umiejętności, wpływa do posłów nawet nie za 10 dwunasta, ale 10 po dwunastej, ponieważ te centra od roku są już organizowane, są ogłaszane kolejne konkursy na ich uruchamianie. Według zapisanych w ustawie intencji branżowe centra umiejętności mają być ośrodkami kształcenia, szkolenia i egzaminowania dostępnymi dla uczniów, studentów, doktorantów, pracowników branż i innych osób uczących się całe życie, integrującymi szkoły prowadzące kształcenie zawodowe, placówki kształcenia ustawicznego, centra kształcenia zawodowego, uczelnie i pracodawców oraz ich organizacje, samorządy gospodarcze, stowarzyszenia i samorządy zawodowe. I bardzo słusznie. Działania edukacyjne, szkoleniowe, integrujące edukację z biznesem, z przedsiębiorcami, a także działania innowacyjne, rozwojowe, doradcze i promocyjne są odpowiedzią po prostu na wyzwania współczesnego świata, na wyzwania współczesnego rynku pracy. Potrzebne jest dzisiaj innowacyjne, holistyczne podejście do rozwoju umiejętności zawodowych w danych branżach, wykraczające poza dotychczasowe tradycyjne modele kształcenia. Potrzebne jest wsparcie i współpraca pracodawców z organizacjami kształcenia zawodowego, upowszechnianie innowacyjnych rozwiązań, to wszystko, co podawane jest w uzasadnieniu tego projektu. Branżowe centra umiejętności mają zatem szansę uzupełnić istniejącą ofertę kształcenia i szkolenia zawodowego w systemie oświaty oraz w systemie szkolnictwa wyższego i nauki, a także wspierać proces uczenia się przez całe życie, zgodnie z ideami czy ideą zintegrowanego systemu umiejętności, jaką jest stworzenie i rozwój centrów kształcenia, szkolenia, doskonalenia na potrzeby nie tylko uczniów, nie tylko studentów, ale także doktorantów i pracowników oraz wszystkich ludzi uczących się. Będzie to jednocześnie realizacja, przypominam, europejskiej inicjatywy centrów doskonałości zawodowej, tzw. Centres of Vocational Excellence, zgodnie z priorytetami określonymi w deklaracji z Osnabrück w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego jako czynnika umożliwiającego ożywienie i sprawiedliwe przejście na gospodarkę cyfrową i ekologiczną, przyjętej przez ministrów odpowiedzialnych za kształcenie i szkolenie zawodowe. W materiałach towarzyszących temu projektowi ustawy otrzymaliśmy informacje o różnych rozwiązaniach w innych krajach Unii Europejskiej w tym zakresie: we Francji, we Włoszech, także w znienawidzonych przez PiS Niemczech. Natomiast kiedy przedstawiano tę ustawę, słychać było, że według retoryki używanej przez posłów i posłanki PiS, samego ministra Czarnka, jest tak, jakby to było jakieś novum, jakby tutaj Amerykę w zakresie nowoczesnego szkolnictwa zawodowego odkrywało ministerstwo i PiS. Nie jest to żadne novum. Posłużę się przykładem Wielkopolski, którą reprezentuję, Poznania. Bardzo dobrze rozwinięta sieć szkół zawodowych i jej szerokie funkcjonowanie w oparciu o współpracę z pracodawcami (Dzwonek), z samorządami gospodarczymi mają bardzo długą tradycję...