PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Artur Szałabawka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-04-30 (Sejm RP, kadencja 10)

Oświadczenie poselskie w sprawie działań prowadzących do osłabienia Lasów Państwowych i uderzenia w polski przemysł drzewny Pani Minister! Kieruję do pani oświadczenie w sprawie działań rządu koalicji 13 grudnia, które prowadzą do systemowego osłabiania Lasów Państwowych oraz uderzają w polski przemysł drzewny, zakłady usług leśnych, tartaki i tysiące polskich rodzin utrzymujących się z pracy wokół gospodarki leśnej. 1/3 terytorium Polski to lasy. To ogromny majątek narodowy, który przez lata był zarządzany odpowiedzialnie i dawał państwu stabilność, dochody, miejsca pracy oraz bezpieczeństwo surowcowe. Dziś ten model jest świadomie podważany. Rząd koalicji 13 grudnia pod pozorem ochrony przyrody ogranicza pozyskanie drewna, destabilizuje rynek i osłabia fundamenty finansowe Lasów Państwowych. To nie jest odpowiedzialna polityka. To jest polityka finansowego rozbrajania jednej z najważniejszych państwowych instytucji. Mniej drewna to mniej przychodów. Mniej przychodów to słabsze Lasy Państwowe. A słabsze Lasy Państwowe to zamykane tartaki, ograniczanie działalności zakładów usług leśnych, zwolnienia pracowników, uderzenie w lokalne firmy, dramat rodzin i zapaść całych regionów, które żyją z gospodarki leśnej. Tak właśnie wygląda polityka obecnego rządu: najpierw ograniczyć możliwości działania, potem osłabić finansowo, następnie doprowadzić do kryzysu, a na końcu wmówić Polakom, że ten model się nie sprawdza. To nie jest ochrona przyrody. To jest przygotowywanie gruntu pod rozmontowanie Lasów Państwowych. Na to nie ma zgody. W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: 1. Jakie będą realne skutki finansowe dla Lasów Państwowych w 2026 r. w związku z ograniczaniem pozyskania drewna? 2. Ile miejsc pracy w sektorze leśnym, drzewnym, tartacznym i usług leśnych jest dziś zagrożonych wskutek polityki prowadzonej przez resort? 3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska wyklucza dalsze ograniczenia pozyskania drewna, które mogą doprowadzić do pogorszenia sytuacji finansowej Lasów Państwowych oraz upadku firm współpracujących z Lasami Państwowymi? 4. Czy rząd wyklucza jakiekolwiek działania prowadzące do osłabienia publicznego charakteru Lasów Państwowych, ich komercjalizacji lub pośredniej prywatyzacji? 5. Kto poniesie polityczną odpowiedzialność za skutki tej polityki, jeśli doprowadzi ona do likwidacji miejsc pracy, zamykania tartaków i trwałego osłabienia Lasów Państwowych? Oczekuję jednoznacznej i konkretnej odpowiedzi. Polacy mają prawo wiedzieć, czy ten rząd rzeczywiście chroni polskie lasy, czy pod pięknymi hasłami prowadzi politykę, która uderzy w polską gospodarkę, polskie firmy i polskie rodziny.
Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Bardzo dziękuję, panie marszałku. ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia pamięci ofiar przewrotu majowego 1926 roku W stulecie przewrotu majowego, przypadające 12 maja 2026 roku, Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd wszystkim ofiarom tych dramatycznych wydarzeń. Wydarzenia 1926 roku rozegrały się w warunkach głębokiego kryzysu politycznego i społecznego młodego państwa polskiego, a rozpoczęte działania miały według ich inicjatorów stanowić manifestację polityczną, która dopiero w toku wydarzeń przerodziła się w zbrojne starcie. Dziś pochylamy głowy przed 379 ofiarami bratobójczych walk - żołnierzami wiernymi przysiędze oraz 164 cywilami, którzy stali się bezbronnymi świadkami narodowego dramatu. Tamte dni były raną zadaną młodej Rzeczypospolitej: Polak wystąpił przeciw Polakowi, a spór polityczny rozstrzygnięto przemocą, podważając fundamenty demokracji i państwa prawa. Krew ofiar woła do sumień potomnych, przypominając, że nienawiść, pogarda i lekceważenie konstytucji prowadzą naród ku przepaści, z której trudno powrócić. Niech pamięć o ofiarach będzie dla nas przestrogą, że żadna władza i żadna racja polityczna nie są warte rozlewu bratniej krwi ani rozdarcia wspólnoty. Historia zamachu majowego pokazuje, do jakich tragedii prowadzą skrajne podziały polityczne, język nienawiści, delegitymizowanie przeciwników i podważanie instytucji demokratycznych. Demokracja nie jest dana raz na zawsze - wymaga nieustannej troski, dialogu, odpowiedzialności i poszanowania prawa. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, odwołując się do doświadczeń sprzed 100 lat, apeluje do wszystkich uczestników życia publicznego o umiar, szacunek dla konstytucji, prawa i gotowość do budowania wspólnoty ponad podziałami. Pamięć o ofiarach przewrotu majowego zobowiązuje współczesnych do obrony wartości stanowiących fundament suwerennej i bezpiecznej Polski oraz do troski o jedność wspólnoty narodowej˝. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!)
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Nieobecny Panie Premierze! Składam wniosek o przerwę i rozszerzenie porządku obrad o sprawę handlowania naszą suwerennością, czyli sprawę finansowej i politycznej pułapki SAFE. Miliardy euro zaciągnięte z pominięciem Sejmu i prezydenta to bezprawie konstytucyjne. Zgodnie z konwencją wiedeńską ta umowa jest nieważna, bo została zawarta w złej wierze, z pogwałceniem polskiego prawa. Polacy nie będą spłacali politycznej pułapki śmiejącego się z nich rządu. Jeżeli rząd szuka miliardów, to niech ma odwagę upomnieć się o reparacje za zgliszcza Warszawy, za spalone wsie Zamojszczyzny, za krew, za mordy, za dekady zniewolenia. Tam są nasze pieniądze, a nie w kieszeniach naszych dzieci i wnuków, szanowny panie ministrze Sikorski. (Oklaski)
Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Jako poseł ziemi biłgorajskiej staję dziś na tej mównicy z ciężkim sercem, ale i z ogromną wdzięcznością. Nasza mała ojczyzna, jak większość państwa oglądała, poniosła w ostatnich dniach niepowetowaną stratę. Puszcza Solska płonęła. Ogień zabrał nam od 300 do 1000 ha bezcennego lasu. Dla wielu z państwa to statystyka, lecz dla nas, mieszkańców Biłgorajszczyzny, to głęboka rana w sercu, bo Puszcza Solska to niezwykły las, ale przede wszystkim miejsce przesiąknięte krwią bohaterów. To właśnie tam, pod Osuchami, rozegrała się największa bitwa partyzancka. Z tego miejsca pragnę z całego serca podziękować wszystkim, którzy stanęli do walki z żywiołem: Państwowej Straży Pożarnej (Dzwonek), jednostkom ochotniczej straży pożarnej, żołnierzom, leśnikom, mieszkańcom Biłgorajszczyzny.
Mówca: Wiesław Różyński
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Podczas akcji gaśniczej zginął człowiek, pilot, pan Andrzej Gawron. Poprosiłbym o powstanie i uczczenie jego pamięci minutą ciszy. (Poseł Robert Telus: Wieczny odpoczynek racz mu dać, Panie...) (Posłowie: ...a światłość wiekuista niechaj mu świeci.) (Poseł Robert Telus: Niech odpoczywa w pokoju wiecznym.) (Posłowie: Amen.)
Mówca: Kamil Wnuk
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Drodzy Rodacy! 20 maja powinny wejść w życie przepisy Unii Europejskiej o najmie krótkoterminowym. Niestety nie udało się do tego czasu przygotować rządowego projektu ustawy o najmie krótkoterminowym. Na szczęście naprzeciw oczekiwaniom polskich obywateli wyszła Polska 2050, przygotowując poselski projekt ustawy, który był omawiany w pierwszym czytaniu na ostatnim posiedzeniu Sejmu. Dziękuję państwu za tę dyskusję. Jednocześnie składam wniosek formalny o 5 minut przerwy, aby przewodniczący komisji samorządowej i przewodniczący Komisji Infrastruktury mogli odpowiedzieć na pytanie, dlaczego na tym posiedzeniu Sejmu nie rozmawiamy w komisjach o tej ważnej sprawie. Kiedy pan przewodniczący Suchoń będzie chciał podjąć się tego tematu, tematu ważnego dla Polek i Polaków? Tematu, który jest realizowany. Musimy do 20 maja wprowadzić te przepisy. (Dzwonek) Dlatego składam wniosek formalny o przerwę, aby pan przewodniczący mógł odpowiedzieć na moje pytanie. (Głos z sali: Pan w ministerstwie siedzi.) (Poseł Piotr Kaleta: Jest w środku.)
Mówca: Roman Fritz
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Są już pierwsze dostawy z krajów Mercosuru. System wczesnego ostrzegania przed niebezpieczną żywnością wykazuje przerażające nieprawidłowości. W przypadku pierwszych dostaw wołowiny z Argentyny i Urugwaju wykazano zawartość niedozwolonych hormonów: progesteronu. Mięso z Brazylii zawiera 17-beta-estradiol, czyli hormonalną bombę z opóźnionym zapłonem. Ziarna z Argentyny zawierają niedozwolone w Unii od 20 lat pestycydy. Normy tych dopuszczalnych zostały zaś przekroczone. To nie tylko hormony w mięsie, ale również pestycydy, takie jak pirymifos metylowy, czy metale ciężkie: ołów, nikiel i rtęć w ziarnach. Pojawiają się również toksyny pleśniowe oraz pozostałości weterynaryjne, które wywołują pytania o realne standardy bezpieczeństwa żywności. 80% mięsa z dostawy drobiu z Brazylii jest skażone salmonellą. Niemcy robią interes życia, a Europa ponosi konsekwencje. (Poseł Dorota Niedziela: Bzdury opowiadasz.) Co na to Unia Europejska i Bruksela? (Poseł Konrad Frysztak: Ruski propagandzista.) Karmią nas sztucznie pompowaną aferą, wykorzystując strach i siejąc popłoch z użyciem hanta-srantawirusa. (Głos z sali: Ruski troll.) Nie wystarczy pójść na skargę do TSUE. Tu potrzeba blokady importu tej trucizny. Dziękuję. (Dzwonek)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zwracam się do pana ministra infrastruktury Dariusza Klimczaka w sprawie pogarszającej się sytuacji pracowników spółki PKP PLK i bezpieczeństwa na kolei. Dzisiaj rozpoczęliśmy posiedzenie o godz. 12. O tej samej godzinie pod Ministerstwem Infrastruktury rozpoczęła się pikieta pracowników tej spółki, spółki PKP PLK. Związki zawodowe wskazują, że ich priorytetami są: bezpieczeństwo podróżnych i pracowników, zachowanie miejsc pracy, stabilne zatrudnienie i godna płaca. To są postulaty ludzi, którzy każdego dnia odpowiadają za bezpieczeństwo ruchu kolejowego. Panie ministrze, czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi prawdziwy nadzór nad tym, co dzieje się w spółce PKP PLK? Czy będą likwidowane miejsca pracy dyżurnych ruchu, nastawniczych, zwrotniczych i dróżników przejazdowych? Czy będą zmniejszane obsady, ograniczane oględziny rozjazdów i obchody torów? (Poseł Piotr Kaleta: Ale Darek tego nie wie.) Panie ministrze, za bezpieczeństwo (Dzwonek) pasażerów odpowiadają konkretni pracownicy. Pan minister przed podejmowaniem decyzji powinien ich usłyszeć. Najpierw powinien pan się z nimi spotkać. Mam nadzieję, że dzisiaj pan porozmawia z protestującymi przy ul. Chałubińskiego. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Infrastruktury Dariusz Klimczak
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Poseł! Dlaczego pani ciągle się kieruje taką pokrętną logiką? (Głos z sali: Ale mów prawdę. Nie kłam, w pracy jesteś.) Dlaczego pani atakuje pracowników polskiej spółki, a nie dopytuje, jak traktowani są polscy pracownicy zagranicznych spółek? (Oklaski) (Poseł Barbara Bartuś: A dlaczego są zagraniczne spółki, a nie polskie?) Dlaczego nie wyjdzie pani na tę mównicę i nie zapyta, dlaczego pracownicy jednej z zagranicznych spółek przewozowych, jak donoszą media, dowiadują się u lekarza, że nie są ubezpieczeni przez swojego pracodawcę? Dlaczego nie zapytała pani o polskie drużyny konduktorskie, które musiały czekać na swoją zmianę przez całą noc na bocznicy, w wagonie? Dlaczego pani nie upomniała się o tych polskich pracowników zagranicznej spółki, którzy muszą pracować w kontenerach przy dworcach? Naprawdę ta logika jest pokrętna. (Poseł Joanna Borowiak: Panie ministrze, czy pan w ogóle wie, co się dzieje u pana w resorcie?) Jestem konstytucyjnie odpowiedzialny za polską kolej i zawsze będę upominał się o tych, którzy pracują na polskiej kolei. Chodzi o to, proszę panią, żeby pani wreszcie zaczęła się upominać o pracowników polskiej kolei. (Poruszenie na sali) (Poseł Joanna Borowiak: Niech pan się zacznie upominać.) Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Konrad Frysztak: Pociąg odjechał.) (Głos z sali: Nie, peron.)
Mówca: Paulina Matysiak
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Swój wniosek poświęciłam spółce PKP PLK. Pan minister nawet słowem nie zająknął się o tym, co dzieje się u narodowego zarządcy infrastruktury. Panie ministrze, interesuję się tym, co się dzieje na kolei. W Państwowej Inspekcji Pracy jest moja interwencja na temat sytuacji pracowników RegioJetu, bo o tym pan mówił. (Głos z sali: Ha, ha, ha!) A więc proszę mi nie wmawiać, że nie wiem, co się dzieje na polskiej kolei. Mógłby pan wyjść dzisiaj i nam odpowiedzieć, co państwo zrobiliście, jeżeli chodzi o traktowanie przewoźnika spoza naszego kraju. Na pytanie o to kilka tygodni temu pan też nie odpowiedział. W jaki sposób spółka PKP SA traktowała RegioJet? Jak utrudnialiście wejście na polskie tory? Jaki to był efekt? To, że tam pracownicy byli traktowani źle, jest prawdą i to jest karygodne, to powinno zostać naprawione. Proszę mi jednak nie mówić, że nie wiem, co się dzieje. Proszę powiedzieć, czy pan się spotka z pracownikami spółki PKP PLK? Dziękuję serdecznie. (Oklaski) (Głos z sali: Dawaj, Frysztak. Teraz coś powiedz.)
Mówca: Janusz Kowalski
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Nie wiem, czy będzie panu tak do śmiechu, panie marszałku, kiedy 20 maja, za tydzień, w środę, dziesiątki tysięcy Polaków przyjdą tutaj do pana, a może i po pana, w wielkiej manifestacji przeciwko koalicji 13 grudnia. (Głos z sali: Nie strasz, nie strasz.) Ale korzystając z okazji, zapraszam również na godz. 8.45 właśnie 20 maja przed nielegalną prokuraturę pana Żurka w obronie Telewizji Republika, pana Tomasza Sakiewicza - Kluby ˝Gazety Polskiej˝ i Ruch Obrony Granic. (Głos z sali: Ooo...) Nie wiem, z czego wy się śmiejcie. (Głos z sali: Zondacrypto.) Zegar tyka, kilkanaście miesięcy wam zostało, a potem was rozliczymy. Dziękuję.
Mówca: Adrian Zandberg
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Wysoka Izbo! Pani minister zdrowia w tym tygodniu ogłosiła, że pacjentom już jest lepiej. A więc chciałem zapytać przedstawicieli koalicji rządowej: Komu tak konkretnie jest lepiej? Czy lepiej jest ludziom, którzy dowiadują się, że ich badania i zabiegi są odwoływane? Czy lepiej jest kobietom z tych miejscowości, gdzie są zamykane porodówki? Czy lepiej jest ludziom, którzy tej jesieni znowu, jak w zeszłym roku, dowiedzą się o odwołanych zabiegach, o odwołanych operacjach, bo znowu nie przewidzieliście środków na ostatnie miesiące funkcjonowania systemu ochrony zdrowia? Po co opowiadacie takie bzdury, które tylko wkurzają ludzi? Drodzy Państwo! Jeżeli komuś jest lepiej, to dzisiaj lepiej jest prywatnym firmom medycznym, które po prostu korzystają na polityce głodzenia publicznej ochrony zdrowia, bo tam ludzie zaniosą pieniądze za badania, za rehabilitację. I to się dzieje. Jedna z dużych firm medycznych ogłosiła program płacenia na raty za badania diagnostyczne, bo ludzie tam idą przez to, że nie mogą się doczekać na badania w szpitalach. Czy tak to ma wyglądać? Ludzie mają brać chwilówki, zadłużać się po to, żeby ratować życie? Pani minister zdrowia - panie marszałku, zanim mi pan przerwie (Dzwonek), bo czas mi się kończy - którą obroniliście bohatersko, pcha Polskę w prywatyzację publicznej ochrony zdrowia. (Poseł Dorota Niedziela: Kłamstwo!) Obroniliście ją. Kto miał być upokorzony i zagłosował za tym, już to zrobił. To może ją w końcu teraz zmieńcie. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Sławomir Ćwik
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Premierze! Wysoka Izbo! Także chciałem podziękować wszystkim strażakom, policjantom, leśnikom - wszystkim, którzy uczestniczyli w obronie Puszczy Solskiej i gaszeniu pożaru, który groził strawieniem lasom Roztocza. To był chyba największy pożar lasów od 1992 r., kiedy pożary strawiły lasy wokół Kuźni Raciborskiej. (Głos z sali: Przez was giną...) Tym razem ta akcja była prowadzona dużo, dużo skuteczniej i ochroniła większość lasów Roztocza. Chciałem podziękować też ministrom: pani Paulinie Hennig-Klosce i panu ministrowi Kierwińskiemu (Poruszenie na sali, oklaski), którzy na miejscu w sztabie kryzysowym razem z wojewodą pomorskim przeciwdziałali temu pożarowi. Chciałem też przypomnieć opozycji, że na jesieni procedowaliśmy tutaj nad podwyższeniem kar, grzywien i mandatów... (Poseł Krzysztof Mulawa: Chłopie, siadaj.) ...za stwarzanie zagrożenia pożarowego, które nie były zmieniane od ćwierć wieku. Państwo głosowaliście wówczas przeciwko. (Dzwonek) Głosowaliście...
Mówca: Sławomir Ćwik
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

...właśnie za tym, żeby zagrożenie pożarowe nie było minimalizowane. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Przemysław Czarnek
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Rozszyfrujmy jednak, o co chodziło pani Sobierańskiej-Grendzie, kiedy mówiła: Ja myślę, że już jest lepiej. (Poseł Urszula Sara Zielińska: Pan już panele zdjął?) Faktycznie obraz Polski dzisiaj to jest rzecz nieciekawa. W służbie zdrowia prywatyzacja postępuje, galopuje wręcz. Pacjenci muszą leczyć się za swoje pieniądze, badać się za swoje pieniądze. Ale w każdym innym obszarze w spółkach Skarbu Państwa mamy szorowanie po dnie. (Poseł Urszula Sara Zielińska: Co z panelami?) 5,5 mld zł straty Orlenu za IV kwartał, 3,4 mld zł straty Jastrzębskiej Spółki Węglowej, 4,2 mld zł straty Grupy Azoty. Generalnie wszystko się wali. Ale pani Sobierańska-Grenda mówi: Ja myślę, że już jest lepiej. A więc rozszyfrujmy, o co chodzi. Otóż chodzi o to, że wypchnięto pana premiera Kosiniaka-Kamysza i pana Domańskiego, żeby podpisali tę nielegalną niemiecką pożyczkę i dostali troszkę zastrzyku, oddechu, żeby ratować płynność państwa polskiego. I mówią: Ja myślę, że już jest lepiej. Ale na chwilę. (Głos z sali: Czy ty się słyszysz?) To jest nielegalne (Dzwonek), co pan zrobił, panie premierze. To jest nielegalne. (Oklaski) (Poseł Antoni Macierewicz: Przestańcie.)
Mówca: Sławomir Nitras
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Premierze! Pan Czarnek zapytał, kiedy będzie lepiej. Odpowiedzi udzielił już pan Kaczyński, który jakiś miesiąc po powołaniu pana na stanowisko, mimo że wasze sondaże w tym czasie spadły o 10 punktów, powiedział, że już jest lepiej, i nazwał to efektem Czarnka. (Głos z sali: Brawo!) Ale mówiąc serio, panie kandydacie Czarnek - bo pan aspiruje do roli premiera - chciałem pana zapytać, jaką pan ma wiarygodność. (Poseł Mariusz Błaszczak: Pan był ministrem?) Pan kilka tygodni temu podpisywał się pod ustawą, która miała rozregulowywać rynek Zondacrypto, kryptowalut... (Poseł Mariusz Błaszczak: Co pana obchodzi Tusk?) ...a dzisiaj pan się podpisuje pod ustawą, która mówi: likwidujemy rynek kryptowalut. Jaka jest pana wiarygodność? (Poseł Piotr Kaleta: To już było.) Jaka jest pana wiarygodność, panie Czarnek, w tej sytuacji? (Poseł Konrad Frysztak: Zerowa.) A pan, panie Kaczyński, który się tak uśmiecha... Ja mam jedno pytanie do pana jako do osoby kontrolującej instytut Lecha Kaczyńskiego i Srebrną.
Mówca: Sławomir Nitras
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Ile pan dostał pieniędzy na te podmioty... (Marszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski) (Poseł Piotr Kaleta: Sławek na ministra. Mamy ministra od spraw zbytecznych.)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt ustawy dotyczący tzw. pozwów SLAPP ma służyć ochronie osób uczestniczących w debacie publicznej przed nadużywaniem postępowań sądowych. Problem polega jednak na tym, że projektowane przepisy idą znacznie dalej niż wymagają tego przepisy unijnej dyrektywy. Mamy tutaj do czynienia z sytuacją, w której Polska dokłada do przepisów unijnych kolejne własne regulacje i dodatkowe mechanizmy. I zamiast ograniczyć się do wdrożenia minimalnych wymagań wynikających z dyrektywy, projekt tworzy rozbudowany, daleko idący mechanizm ingerujący w procedurę cywilną i prawo do sądu. Pojawiają się nowe, bardzo szerokie i nieostre pojęcia, takie jak tłumienie debaty publicznej czy szykanowanie za udział w debacie, które pozostawiają ogromne pole do uznaniowości. Projekt przewiduje możliwość odrzucenia pozwów już na wczesnym etapie postępowania, nakładania wysokich grzywien czy obowiązku publikowania wyroków na koszt powoda. Tutaj pojawia się zasadnicze pytanie, czy państwo nie tworzy właśnie mechanizmu, który może zniechęcić obywateli do dochodzenia swoich praw przed sądem. Wątpliwości zgłaszają zresztą nie tylko środowiska prawnicze, ale także Krajowa Rada Sądownictwa, Sąd Najwyższy czy Prokuratoria Generalna. Wskazują oni m.in. na ryzyko chaosu procesowego, nadmiernej uznaniowości oraz możliwego naruszenia prawa do sądu. Dlatego Konfederacja w takim kształcie nie może poprzeć tego projektu. Dziękuję.
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-05-12 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Rozpatrujemy projekt ustawy o szczególnych środkach ochrony osób uczestniczących w debacie publicznej. I trzeba powiedzieć, iż kierunek, jeżeli chodzi o tę ustawę, jest dobry. Wolność słowa nie jest ozdobą demokracji. Wolność słowa jest jej fundamentem. Obywatel, dziennikarz, naukowiec, rolnik, społecznik, poseł czy radny musi mieć prawo mówić o sprawach publicznych bez strachu, że zostanie finansowo zniszczony pozwem, tylko dlatego że powiedział prawdę albo zadał niewygodne pytanie. Dlatego ochrona przed pozwami typu SLAPP jest potrzebna. Państwo nie może pozwalać, aby sądy były używane jako pałka na obywateli. Ale skoro rozmawiamy o wolności słowa, to trzeba zapytać, dlaczego w Polsce nadal funkcjonuje art. 212 Kodeksu karnego. Dlaczego wciąż istnieje ten relikt komunistyczny z 1967 r., czyli zniesławienie, który pozwala prowadzić sprawy karne z powodu słowa? Dlaczego projekt, który ma chronić debatę publiczną, nie rozwiązuje jednego z najbardziej oczywistych problemów debaty publicznej? Nie da się z jednej strony mówić: chronimy wolność słowa, a z drugiej strony zostawiać przepis, który od lat niszczy dziennikarzy, obywateli i niszczy debatę publiczną. Ochrona dobrego imienia jest potrzebna, ale od tego są instrumenty cywilne: sprostowanie, przeprosiny, odszkodowanie. Jest jeszcze druga sprawa. Najważniejsze nie jest samo uchwalenie prawa. Najważniejsze jest to, aby prawo było przestrzegane. Co z tego, że mamy ustawę o zgromadzeniach publicznych? Co z tego, że przepisy przewidują ochronę zgromadzenia przed zakłóceniem, a w określonych sytuacjach wskazują dystans 100 m między zgromadzeniami? Co z tego, skoro co miesiąc widzimy, jak miesięcznice smoleńskie są ordynarnie zakłócane, a państwo, czyli policja i prokuratura, to akceptują? Nie wystarczy sucha litera prawa. Poza literą prawa musi być kultura prawna. Musi być szacunek dla obywatela. Musi być władza, która nie wybiera, które przepisy stosuje, a które ignoruje. Nie mogą rządzić politycy, którzy jednego dnia mówią o praworządności, a drugiego dnia przymykają oko na łamanie prawa, bo łamią je swoi. Nie mogą rządzić politycy, którzy nawołują do obchodzenia prawa, relatywizują przemoc, zakłócają zgromadzenia i depczą cudze prawa. Dlatego ten projekt co do zasady popieram, bo wolność słowa trzeba chronić. Ale mówię jasno: bez likwidacji art. 212 Kodeksu karnego będzie to reforma niepełna. Bez realnego egzekwowania prawa będzie to tylko kolejna dekoracja. A Polska nie potrzebuje deklaracji. Polska potrzebuje państwa, które broni wolności słowa, chroni pokojowe zgromadzenia i stosuje prawo równe wobec wszystkich. I właśnie dlatego uśmiechnięta koalicja powinna stracić władzę, bo prawo nie może być dekoracją dla władzy. Prawo musi być zobowiązaniem. Dziękuję. (Oklaski)