Mówca: Zdrowia Adam Niedzielski
Data: 2022-07-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za tę możliwość przedstawienia rzeczywiście fundamentalnej zmiany, fundamentalnej reformy na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej, co do której pojawiło się też wiele zastrzeżeń w trakcie pandemii. Mówię tutaj przede wszystkim o tym zjawisku nadużywania teleporad, zjawisku ograniczenia dostępności lekarza i innych też oczekiwań, które formułowali przez cały czas pacjenci. My staramy się tą reformą odpowiedzieć przede wszystkim na oczekiwania pacjentów. Te oczekiwania, można powiedzieć, były bardzo klarowne i bardzo jasno formułowane. Po pierwsze, więcej diagnostyki. Pacjenci chcieli, żeby więcej możliwości diagnozowania było na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej, żeby idąc do lekarza tzw. pierwszego kontaktu, można było w pełniejszy sposób ocenić swój stan zdrowia, zdiagnozować, zidentyfikować większą liczbę chorób, po prostu przeprowadzić dokładniejszą diagnostykę. Drugie oczekiwanie, które było również bardzo wyraźnie formułowane, dotyczy pewnej proaktywnej roli lekarza rodzinnego, to znaczy, że lekarz nie jest tylko konieczny, odwiedzany w sytuacji, kiedy pojawia się problem zdrowotny, ale lekarz zajmuje się kompleksowo zdrowiem również wtedy, kiedy nic się nie dzieje, to znaczy, że stara się poprawić, proponować takie rozwiązania, terapie, wsparcie, które pomaga poprawić zdrowie. Mam tutaj oczywiście na myśli przede wszystkim profilaktykę, która nie tylko pozwala wychwytywać choroby na wcześniejszych etapach, we wcześniejszych fazach, ale przede wszystkim też tę profilaktykę taką szeroko pojmowaną, która pozwala zmienić tryb życia, która właśnie maksymalizuje ten zasób zdrowotny, jaki mamy przez całe życie. Trzecie oczekiwanie, które było również bardzo wyraźnie sformułowane, dotyczy tego, że pacjent w większym stopniu potrzebuje w przypadku chorób przewlekłych być zaopiekowany na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej, tak żeby nie krążyć między poszczególnymi poziomami lecznictwa - mówię tutaj o leczeniu ambulatoryjnym, o szpitalnictwie - tylko żeby w większym stopniu większa liczba problemów w przypadku wielu chorób przewlekłych czy wielochorobowości, która też przecież jest charakterystyczna dla wieku senioralnego, była w tym okresie przedmiotem zainteresowania lekarza, żeby lekarz właśnie był takim przewodnikiem. Można powiedzieć, że wychodząc od oczekiwań pacjentów, sformułowaliśmy bardzo konkretne rozwiązania, których harmonogram wdrażania jest przewidziany od 1 lipca tego roku. Część tych działań była oczywiście wcześniej już wprowadzana, a największy krok, można powiedzieć, zrobimy 1 października, kiedy będzie realizowany kolejny etap tej reformy. Ale po kolei. Przede wszystkim chcemy zwiększyć zakres profilaktyki, która jest stosowana na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej. To dotyczy zarówno oferowania nowych programów, jak i pewnej filozofii nagradzania lekarzy rodzinnych za realizację tych programów. Generalnie przyjmujemy zasadę dla wszystkich programów profilaktycznych, że lekarze rodzinni będą otrzymywali gratyfikacje - tym większe, im większa liczba ludzi zapisanych do tych lekarzy jest objęta programami profilaktycznymi, czyli po prostu z nich korzysta. To są takie rozwiązania, które odnoszą się właśnie do zarządzania jakością w systemie opieki zdrowotnej i ten system premiowania, mamy nadzieję, zresztą widzimy już pewne tego elementy, będzie skłaniał do większego zaangażowania, do bardziej proaktywnej roli lekarza rodzinnego. Szczegółowe rozwiązania, które wprowadziliśmy od 1 lipca, dotyczą kilku zmian w programie chorób układu krążenia. Również w ramach programu ˝Profilaktyka 40+˝ wprowadzamy te same narzędzia, które mają premiować lekarzy, którzy mają właśnie duży wskaźnik, duży stopień objęcia swojej populacji tymi badaniami profilaktycznymi. To jest na pewno element, który ma bardziej odpowiadać na oczekiwanie proaktywnej roli lekarza rodzinnego. Drugi element w tej reformie, który również wszedł od 1 lipca, to jest poszerzenie zakresu możliwych badań wykonywanych u lekarza rodzinnego. Konkretnie ta lista badań obejmuje siedem pozycji, to są: ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy, to wszystko w ramach diagnostyki niedokrwistości, testy związane z reumatoidalnym zapaleniem stawów, diagnostyka chorób wątroby i diagnostyka zakażeń helicobacterem. To są wszystko elementy, w tej chwili już będą mogły być zlecane przez lekarzy rodzinnych i diagnostyka będzie wykonywana w ramach tzw. budżetu powierzonego. To jest też bardzo ważna zmiana, bo odchodzimy od logiki finansowania medycyny rodzinnej stawką kapitacyjną, a wprowadzamy budżet powierzony, wprowadzamy rozwiązania, które na zasadzie opłaty, czyli feeforservice, będą realizowane, finansowane w ramach POZ-etu. Oczywiście dla pacjenta jest to badanie darmowe. Budżet powierzony to również kwestia innych szybkich testów, które są realizowane. Bardzo często nasi pacjenci jeżdżący za granicę wracali i mówili, że chociażby u lekarza, gdzie trafiali z jakimiś problemami zdrowotnymi, były wykonywane szybkie testy na CRP, na obecność wirusów. Wprowadzamy również takie możliwości dla naszych lekarzy rodzinnych. Co więcej, lekarz POZ-etu będzie również mógł kierować na tomografię komputerową klatki piersiowej. Do tej pory było to badanie, które było uzyskiwane tylko w ramach wizyty u specjalisty. To są zagadnienia, które odpowiadają właśnie na oczekiwanie zwiększonej diagnostyki, ale to nie jest wszystko, bo najważniejszym elementem zmiany, i to jest zmiana, która będzie najbardziej odczuwalna przez pacjenta, jest wprowadzenie tzw. opieki koordynowanej. Opieka koordynowana to możliwość prowadzenia pacjenta w różnych schorzeniach, tak żeby zapewnić mu właśnie na poziomie podstawowym kompleksowy dostęp do badań, ale też pewnego rodzaju koordynację, jeśli chodzi o poruszanie po systemie opieki zdrowotnej. Dlatego rozwiązaniem, które już wprowadziliśmy w ramach opieki koordynowanej, jest koordynator. Koordynator, którego zadaniem jest pomaganie pacjentowi w organizacji terminów wizyt, dostępie do badań, pilnowaniu pewnej rytmiki, jeżeli chodzi o odwiedzanie lekarza, ale też konsultacje ze specjalistami, bo w ramach tego pakietu jest pewna ścieżka, która również przewiduje konsultacje ze specjalistami, ale - to jest bardzo ciekawe rozwiązanie - to będą konsultacje, które będą się odbywały również między lekarzami. Czyli pacjent nie będzie zmuszony biegać od gabinetu do gabinetu, tylko tak naprawdę w trakcie jednej wizyty wykorzystując czy wykonując telefon do specjalisty, lekarz rodzinny będzie mógł się skonsultować, oczywiście, jeżeli będzie miał wątpliwości. Będą zawierane specjalne umowy, żeby to realizować, ale ten element dopiero pojawi się po 1 października. Czyli w ramach opieki koordynowanej, można powiedzieć, pacjent będzie miał opiekę i pod kątem organizacyjnym, i pod kątem kompleksowej opieki w sensie diagnostyki i wykonywanych badań. I to wszystko będzie się działo na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej. Warto zauważyć, że to również jest jedna z metod skracania kolejek do specjalistów. Jeżeli większa część usług medycznych będzie wykonywana na poziomie POZ-etu, to siłą rzeczy zapotrzebowanie na konsultacje specjalistyczne będzie zdecydowanie mniejsze. Bardzo ważnym elementem, który zmieniamy, jest też zwiększenie roli pielęgniarki w POZ-ecie. To jest nadanie dodatkowych kompetencji, które -znowu - umożliwi pacjentowi szybsze diagnozy. Pielęgniarka zgodnie z naszymi regulacjami będzie mogła realizować wizyty domowe np. w przypadku ran przewlekłych, które są chociażby charakterystyczne dla stanów cukrzycowych. A więc pod tym względem pacjent otrzymuje pewną możliwość szybszego dostępu do lepszej opieki. Mamy nadzieję, że to będzie również bardzo zauważalne z punktu widzenia poszerzania kompetencji pielęgniarek. Podsumowując, mamy do czynienia z naprawdę fundamentalną (Dzwonek), kompleksową zmianą, pierwszą taką dużą zmianą po wprowadzeniu instytucji lekarza rodzinnego. To są oczywiście zagadnienia, które będą kosztowały, ale jak widać, w polityce Prawa i Sprawiedliwości i rządu pana premiera Morawieckiego na zdrowiu absolutnie nie oszczędzamy. Dziękuję. (Oklaski)