Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-07-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji. Przedłożony projekt ustawy jest regulacją naprawczą, która usuwa przyjęte wcześniej w art. 69f ustawy rozwiązanie przewidujące możliwość przyznania dotacji dla m.st. Warszawy. Inicjatywa ustawodawcza mająca na celu udzielenie pomocy finansowej wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu realizacji przez nie roszczeń reprywatyzacyjnych spadkobierców, byłych właścicieli znacjonalizowanych nieruchomości była przez samorządy długo oczekiwana. Na rachunku Funduszu Reprywatyzacji gromadzone są środki pochodzące ze sprzedaży 5% akcji należących do Skarbu Państwa w każdej ze spółek powstałych w wyniku komercjalizacji oraz odsetki od tych środków z przeznaczeniem na cele związane z zaspokajaniem roszczeń byłych właścicieli mienia przejętego przez Skarb Państwa. Ustawa przyznaje ministrowi właściwemu do spraw skarbu państwa możliwość inwestowania zgromadzonych środków. Zgromadzone środki mogą zostać wykorzystane do zwiększenia portfela akcji posiadanych przez Skarb Państwa. Dochody generowane przez nabywane akcje będą stanowić przychód funduszu, co w dłuższej perspektywie pozwoli na większą elastyczność w planowaniu wypłat. Na mocy ustawy minister skarbu państwa uzyska w 2016 r. możliwość podwyższenia kapitału zakładowego Telewizji Polskiej SA, Polskiego Radia SA oraz spółek radiofonii regionalnej w kwocie nieprzekraczającej, zgodnie z poprawką przyjętą na dzisiejszym posiedzeniu Komisji do Spraw Energii i Skarbu Państwa, łącznie kwoty 30 mln zł. Wskazana kompetencja wiąże się z zaistnieniem szczególnej sytuacji mediów publicznych w roku bieżącym. Ustawa przewiduje wreszcie czasowe utrzymanie w mocy rozporządzenia ministra skarbu państwa z dnia 29 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu prowadzenia gospodarki finansowej Funduszu Reprywatyzacji, jednak nie dłużej niż przez 3 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy. Konieczność zastosowania tego rozwiązania jest podyktowana krótkim terminem wejścia w życie projektowanej ustawy, tj. z dniem następującym po dniu ogłoszenia, i koniecznością dostosowania treści rozporządzenia do zmian proponowanych w projekcie ustawy. Trzeba jednak zauważyć, że istnieją też pewne wątpliwości związane z kształtem regulacji. Projektodawcy zaproponowali, by środki zgromadzone na rachunku Funduszu Reprywatyzacji były przeznaczone na realizację porozumień poprzez wypłatę świadczeń wynikających z prawomocnych wyroków, ugód sądowych oraz ostatecznych decyzji administracyjnych wydanych w związku z nacjonalizacją mienia. Należy zwrócić uwagę, że projektodawcy założyli, że dotacja stanowi pomoc w razie zaspokojenia przez JST roszczeń reprywatyzacyjnych jedynie poprzez wypłatę świadczeń, a zatem środki pochodzące z dotacji nie będą mogły stanowić wsparcia dla samorządów w przypadku rozstrzygnięć zobowiązujących samorządy do zwrotu nieruchomości w naturze. Jest to bardzo poważne ograniczenie, gdyż to właśnie obowiązek zwrotu nieruchomości w naturze jest podstawowym problemem jednostek samorządu terytorialnego. Ponadto dotacja, o której mowa w art. 56 ust. 1 pkt 1 lit. c, zgodnie z proponowanym art. 56 ust. 4e ustawy o komercjalizacji i prywatyzacji, może zostać udzielona, jeżeli pozwala na to stan środków finansowych zgromadzonych na rachunku funduszu. Jest to zapis nieprecyzyjny, zwłaszcza wobec braku rozporządzenia dotyczącego gospodarowania Funduszem Reprywatyzacyjnym i braku jasnych ustaleń co do przesłanek, które jednostka samorządu terytorialnego miałaby spełnić. Wreszcie na podstawie art. 56 ust. 4e zmienianej ustawy jednostka samorządu terytorialnego ubiegająca się o udzielenie przedmiotowej dotacji musi wskazać szczególne okoliczności uzasadniające udzielenie dotacji, w tym związane z jej sytuacją finansową uniemożliwiającą samodzielne zaspokajanie przedmiotowych roszczeń. Nie wskazano, jakie okoliczności szczególne uzasadniające udzielenie dotacji miałaby wykazać jednostka samorządu terytorialnego. Wskazane wyżej kwestie wymagają możliwie dokładnego uszczegółowienia. Od nich bowiem zależy, czy ubiegająca się o dotację celową jednostka otrzyma wsparcie, czy też nie. Posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni poprą przedłożony projekt ustawy, wskazując jednocześnie na konieczność doprecyzowania wyżej wymienionych szczegółów w celu usunięcia mogących pojawić się wątpliwości interpretacyjnych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)