Mówca: Barbara Bartuś (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-05-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Bitwa pod Gorlicami, przez historyków nazywana wielkim przełomem lub małym Verdun, miała decydujący wpływ na losy tzw. wielkiej wojny, po zakończeniu której Polska odzyskała upragnioną i tak długo wyczekiwaną niepodległość. W walkach pod Gorlicami zginęło wówczas ok. 200 tys. żołnierzy różnych wyznań i narodowości. Po obu stronach frontu walczyli i ginęli Polacy. Jednym z ciekawszych wydarzeń towarzyszących uroczystym obchodom 100. rocznicy bitwy gorlickiej było specjalnie przygotowane na tę okazję niezwykle przejmujące widowisko słowno-muzyczne ˝Ballada gorlicka˝, którego motywem przewodnim stały się te dramatyczne wydarzenia, jakie rozegrały się 100 lat wcześniej. Scenariusz widowiska, łączącego w sobie elementy muzyki, poezji oraz teatru, oparty został na wspomnieniach księdza Bronisława Świeykowskiego, wojennego burmistrza Gorlic, pułkownika Franciszka Latinika, a także na poezji Edwarda Słońskiego. Oprawę muzyczną spektaklu zapewnili muzycy Filharmonii Śląskiej, którzy wykonali specjalnie skomponowaną na tę okazję muzykę oraz zaprezentowali inne oddające nastrój ˝tamtych wydarzeń˝ utwory. Całość widowiska wystawionego 1 maja br. w bazylice mniejszej w Gorlicach dopełniła projekcja multimedialna przestawiająca zdjęcia z okresu bitwy gorlickiej oraz zaprezentowana przez aktorów choreografia ruchowo-taneczna. Zebrani mogli podziwiać także inscenizację świetlną, która wypełniła mury bazyliki, tworząc podniosłą i niezapomnianą atmosferę. Tydzień później, również w bazylice mniejszej w Gorlicach, wystawiono oparty na zapiskach księdza Bronisława Świeykowskiego spektakl teatralno-muzyczny pt. ˝Mąż opatrznościowy miasta˝. W spektaklu zaprezentowali się m.in. aktorzy Stowarzyszenia Theatrum Mundi z Krakowa i chór ˝Cantores Carvatiani˝. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę podkreślić, że ksiądz Bronisław Świeykowski, którego pamiętniki ˝Z dni grozy w Gorlicach˝ nie tylko stały się inspiracją do stworzenia tych widowisk teatralnych, lecz także są kopalnią wiedzy o życiu w tamtym okresie, według mnie zasługuje ma miano bohatera narodowego. To właśnie księdzu Świeykowskiemu powierzono zarząd nad sprawami miejskimi i opiekę nad ludnością Gorlic w momencie, kiedy ze względu na grożące miastu niebezpieczeństwo ewakuowały się z niego władze i wyjechała spora cześć zamożniejszych mieszkańców. W czasie okupacji Gorlic przez wojska rosyjskie ksiądz Świeykowski nieustanne interweniował u rosyjskich komendantów i wyższych oficerów celem ukrócenia samowoli żołnierzy, którzy nie tylko dopuszczali się rabowania oraz niszczenia resztek dobytku mieszkańców, lecz także nierzadko pozbawiali ich ostatnich kawałków chleba, skazując na przeraźliwy głód. Burmistrz ksiądz Bronisław Świeykowski umyślnie zawyżał liczbę mieszkańców, aby dostać dodatkowe porcje chleba, ryżu i zupy. Organizował potajemne wyprawy po prowiant do okolicznych miejscowości. Ryzykując własnym życiem, wielokrotnie wstawiał się za osobami oskarżonymi o szpiegostwo. Pomimo urzędowego zakazu pomagał także Żydom, którzy stanowili znaczny odsetek ludności Gorlic. Pomagał chorym i rannym, organizował pochówki zmarłych. Wykazał się niezwykle heroiczną postawą, w swojej publicznej działalności mając zawsze na względzie dobro mieszkańców Gorlic, bez względu na ich pochodzenie oraz wyznawaną przez nich wiarę. Dzięki niezwykłemu zaangażowaniu księdza Świeykowskiego udało się odbudować zniszczone miasto. W podziękowaniu za ofiarną pracę Rada Miasta Gorlice w dniu 30 maja 1920 r. nadała mu honorowe obywatelstwo miasta, a Rzeczpospolita Polska w dniu 11 listopada 1929 r. odznaczyła go Orderem Polonia Restituta. Księdza Bronisława Świeykowskiego docenił również papież Pius XI, który dekretem z dnia 3 lipca 1925 r. ˝w uznaniu nieskazitelnego życia i zasług, jako dobrego pasterza powierzonych mu osób˝ mianował go tajnym podkomorzym nadliczbowym - szambelanem. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zachęcam państwa do pogłębienia wiedzy na temat bitwy pod Gorlicami oraz zapraszam do odwiedzenia Gorlic i okolicznych miejscowości, gdzie rozgrywała się bodajże najważniejsza bitwa I wojny światowej. Pragnę też z dumą podkreślić, że patronem ulicy, na której znajduje się moje biuro poselskie, jest właśnie ksiądz Bronisław Świeykowski.