Mówca: Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz
Data: 2014-10-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo, panie marszałku. Szanowni Państwo! Waloryzacja kwotowa też była przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który wykazał, że możliwość przeprowadzenia tego typu waloryzacji jest w obecnie obowiązującym systemie konstytucyjnym tylko epizodyczna. Od tego momentu również rozpoczęła się dyskusja i poszukiwanie innych rozwiązań, które dadzą możliwość stworzenia systemu lub zabezpieczenia w określonym czasie podnoszenia wartości rent i emerytur. W tym roku różne sposoby realizacji waloryzacji rent i emerytur też były przedmiotem debaty publicznej. W efekcie tej dyskusji rząd proponuje mieszany sposób przeprowadzenia waloryzacji rent i emerytur w 2015 r. z powodu obowiązującej ustawy o wzroście rent i emerytur, wskaźnika waloryzacji, wskaźnika procentowego waloryzacji, na który w głównej mierze składa się inflacja, jak również 20-procentowy wzrost płac, minimum 20-procentowy wzrost płac. Gdybyśmy w tym roku pozostali tylko przy obowiązujących przepisach prawnych, zrealizowali ustawę, która funkcjonuje już od wielu lat, to wskaźnik waloryzacji, który jest przewidywany i może jeszcze ulegać zmianom, bo ostatecznie wskaźnik waloryzacji GUS podawał ok. miesiąc przed dokonaniem waloryzacji, wynosi 101,08%. Gdybyśmy nie wprowadzili jakiejkolwiek zmiany w obowiązujących przepisach, to wzrost świadczeń emerytalno-rentowych byłby bardzo niewielki, np. emerytura minimalna, bo oczywiście waloryzacja procentowa powoduje to, że w kwotach bezwzględnych najmniejsze wartości otrzymują ci, którzy mają niższe świadczenia. Jeżeli pozostawić by bez zmian ustawę obowiązującą dzisiaj, to wzrost emerytury minimalnej wyniósłby ok. 9 zł, wzrost renty socjalnej np. o 7 zł, a wzrost emerytury wynoszącej 1 tys. zł wyniósłby ok. 10 zł. Dzisiaj jest taka obowiązująca wersja prognozy tego wskaźnika. Jeżeli będzie się utrzymywać tak niska inflacja, a w zasadzie deflacja, która od kilku miesięcy występuje, to ten wskaźnik może być jeszcze niższy przy ogłoszeniu na początku roku. Dlatego Rada Ministrów postanowiła zastosować mechanizm mieszany, waloryzacji kwotowo-procentowej, czyli będzie przeprowadzona waloryzacja według tego wskaźnika, który dzisiaj prognozujemy, czyli 101,08%, ale proponowana jest również gwarantowana kwota podwyżki w wysokości 36 zł. Tak więc nikt nie otrzyma waloryzacji niższej niż 36 zł, ale będą przypadki, w których ta waloryzacja będzie wyższa, bo będzie wynikała z przeliczenia kwoty według obowiązującego wskaźnika. Proponujemy, żeby te zmiany weszły w życie od 1 marca 2015 r. One są korzystne dla większości, znakomitej większości emerytów. Nikt na tym nie traci, zyskują wszyscy ci, których świadczenie wynosi poniżej 3300 zł, a to jest prawie 92% ubezpieczonych korzystających z rent i emerytur z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, 100% - z emerytur KRUS. Wszystkie świadczenia, które są pochodne, też będą obliczone w proporcji do wskazanej kwoty. Szanowni państwo, zdaję sobie sprawę po tym, gdy pojawiły się te zapowiedzi potwierdzone w zeszłotygodniowym exposé pani premier, że zawsze może być dyskusja o tym, a dlaczego 36 zł, czemu nie więcej. Na pewno lepiej 36 zł niż 9 zł, a to byłoby tyle, jeżeli nie byłoby decyzji i dołożenia do systemu związanego z waloryzacją rent i emerytur prawie dwukrotnie więcej pieniędzy. Przypomnę, że koszty tych zmian, czyli wprowadzania tego mechanizmu minimum 36 zł, szacuje się na około 1800 mln zł, a zastosowanie obecnych zasad waloryzacji pochłonie około 1900 mln. Tak więc 3700 mln zł w przyszłym roku zostanie przekazanych na waloryzację. Ta kwota w stosunku do bazowej, do obowiązujących zasad została prawie dwukrotnie powiększona w celu zabezpieczenia wartości waloryzacji. Zdaję sobie sprawę, że oczekiwania nas wszystkich byłyby większe, ale możliwości są takie, a nie inne. Dobrze, że reakcja następuje z wyprzedzeniem, nie w lutym. Kiedy byśmy publikowali wtedy wskaźniki waloryzacji i one okazałyby się jeszcze niższe, to rozumiem, że wtedy mogłyby być uzasadnione pretensje, interpelacje do rządu, dlaczego rząd nie postanowił wcześniej z tym wyjść i zapobiec takim sytuacjom. Ta ustawa zapobiega sytuacji, w której ze względu na bardzo niską inflację wskaźnik i wartość waloryzacji byłyby bardzo niskie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To nie kończy pewnie dyskusji o systemie waloryzacji w Polsce, bo ta ustawa proponowana jest na rok 2015, ale system emerytalny, system zabezpieczenia społecznego wymaga od nas wszystkich oddziaływania na bieżąco. Są pewne zjawiska, które zachodzą w polskiej i światowej gospodarce, na które musimy reagować, i potrzebne są również ustawy o charakterze epizodycznym. Ona nie budzi, w porównaniu z tą wcześniejszą ustawą dotyczącą kwotowej waloryzacji, żadnych wątpliwości konstytucyjnych. Zachowane jest to, o czym trybunał orzekł w swoich wystąpieniach - mamy wzrost świadczeń przynajmniej o wartość inflacji, i dołożona jest z budżetu państwa dodatkowa suma pieniędzy na rzecz podniesienia wartości tych świadczeń. Oprócz zmian dotyczących waloryzacji proponujemy też zmiany dotyczące zasiłku pogrzebowego, rozszerzenie kręgu podmiotowego tych, którym po śmierci członków ich rodzin przysługuje zasiłek pogrzebowy. Chodzi o to, żeby dziadkowie, opiekunowie dzieci w rodzinach zastępczych oraz inne osoby mogły skorzystać z zasiłku pogrzebowego. Mieliśmy do czynienia z takimi przypadkami, choć jest ich bardzo niewiele w ciągu roku, i modyfikacji przepisów prawnych wymaga doprowadzenie do tego, żeby z zasiłku pogrzebowego mogli skorzystać wszyscy ci, którzy organizują pogrzeby, a opiekują się wcześniej tymi osobami i powinni mieć prawo do tego typu świadczeń. Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Proszę Wysoką Izbę o pozytywne rozpatrzenie tego projektu ustawy, o skierowanie go do dalszych prac w komisji. Zwracam się też z prośbą o w miarę możliwości szybki tryb procedowania, bo jest potrzeba przygotowania instytucji do wypłaty waloryzacji, która ma nastąpić 1 września. Dlatego też my w takim trybie, nawet... (Głos z sali: Od września?) Od 1 marca, przepraszam, (Poseł Elżbieta Rafalska: Od 1 marca.) Od 1 marca. ...w trybie skróconych konsultacji do 21 dni, przyjęliśmy ten projekt ustawy w Radzie Ministrów i skierowaliśmy go do parlamentu. Dziękuję bardzo.