Mówca: Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk
Data: 2025-11-20 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowne Panie Posłanki! Serdecznie dziękuję za to pytanie, za pytanie dotyczące dodatkowego urlopu dla rodziców wcześniaków i, co równie ważne, dzieci hospitalizowanych po narodzinach ze względu na swój stan zdrowia. To temat niezwykle ważny, ważny dla samych tych dzieci, dla rodziców, ale także dla całego systemu wsparcia rodzin w Polsce. Zaledwie 3 dni temu, 17 listopada, obchodziliśmy Światowy Dzień Wcześniaka. Miałam tego dnia ogromny zaszczyt i przyjemność uczestniczyć w spotkaniu w Szpitalu Klinicznym im. księżnej Anny Mazowieckiej w Warszawie, gdzie rozmawiałam z dziećmi, już nieco starszymi wcześniakami, rodzicami, lekarzami i personelem medycznym. To było dla mnie bardzo poruszające spotkanie. Odwiedziłam także oddział intensywnej opieki neonatologicznej. Rozmowy z matkami czuwającymi przy inkubatorach, rozmowy z personelem, z pielęgniarkami, z lekarzami zajmującymi się dziećmi, które przyszły na świat wcześniej niż zgodnie z terminem, to było doświadczenie poruszające, ale też pozwalające dostrzec, jak ważny jest czas, który taka mama, taki tata z dzieckiem spędza. Wydaje się, że wcześniak to jest po prostu mniejsze dziecko, ale wcześniaki to nie tylko mniejsze dzieci. Wcześniaki to dzieci, które przychodzą na świat i często muszą walczyć o życie, o zdrowie, o prawidłowy rozwój, a ich rodzice przez wiele tygodni żyją w lęku, w strachu o to, co będzie. Dla tych rodziców czas spędzony w szpitalu jest czasem lęku, jest czasem obaw, jest czasem szczególnej troski i opieki i czasem nadziei, że już wkrótce będą mogli razem ze swoim dzieckiem wyjść do domu. Od 19 marca 2025 r. obowiązuje ustawa i obowiązują nowe przepisy, które pozwalają ten czas stracony czy spędzony przy szpitalnym łóżeczku lub inkubatorze odzyskać, czas, który musieli spędzić z dzieckiem w szpitalu, odzyskać w formie dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Dzięki współpracy Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z organizacjami społecznymi zrzeszonymi w ramach Koalicji dla Wcześniaka, z rodzicami, z personelem medycznym wprowadziliśmy rozwiązanie, na które rodzice wcześniaków czekali od 15 lat. Rodzice dzieci urodzonych przed planowanym terminem oraz tych, które wymagają dłuższej hospitalizacji, od 19 marca 2025 r. mogą skorzystać z dodatkowego urlopu macierzyńskiego: do 8 lub nawet do 15 dodatkowych tygodni, w zależności od sytuacji. Do 15 tygodni dodatkowego urlopu przysługuje rodzicom dzieci urodzonych przed 28. tygodniem ciąży lub z masą urodzeniową poniżej 1 kg. Do 8 tygodni dodatkowego urlopu przysługuje rodzicom dzieci, które przyszły na świat między 28. a 37. tygodniem ciąży i mają masą powyżej 1 kg. Do 8 tygodni dodatkowego urlopu przysługuje także rodzicom dzieci urodzonych w planowanym terminie, ale takich, które wymagały dłuższej hospitalizacji po narodzinach. Dodatkowy tydzień urlopu przysługuje za każdy tydzień dłuższego czasu spędzonego w szpitalu. Urlop ten przysługuje matkom, ojcom, a także opiekunom prawnym, rodzicom zastępczym i rodzicom adopcyjnym. Zasiłek za okres tego urlopu jest wypłacany w 100% podstawy wymiaru. Jak skorzystać z tego prawa? Wystarczy wziąć ze szpitala zaświadczenie o okresie hospitalizacji dziecka i dołączyć je do wniosku, który składa się u pracodawcy. To jest bardzo prosta procedura. Dodatkowy urlop to nie jest żaden przywilej, nie można go odmówić. To jest po prostu prawo rodzica wcześniaka lub dziecka hospitalizowanego po narodzinach. Dlaczego ten temat jest taki ważny? Dlatego że każdego roku rodzi się w Polsce ok. 20 tys. wcześniaków. To jest 7% wszystkich urodzeń. Do niedawna długie tygodnie spędzone w szpitalu w stresie o zdrowie dziecka, w lęku o jego życie przepadały bezpowrotnie. Rodzice mieli mniej czasu na nawiązanie więzi z dzieckiem, mniej czasu na to, żeby móc spędzić z nim czas, żeby często przejść dodatkową rehabilitację czy badania, których takie dzieci potrzebują. To się zmieniło. Od kwietnia do października z dodatkowego urlopu skorzystało już 2600 rodziców. Najkrótszy wnioskowany okres, jaki został przyznany, to dodatkowy tydzień, najdłuższy to 15 tygodni. Średnio rodzice wcześniaków korzystają z ok. 3 dodatkowych tygodni urlopu. To jest rozwiązanie, które realnie zmienia życie polskich rodzin. Kilka tygodni to może wydawać się bardzo niewiele, ale kiedy mówimy o pierwszych miesiącach życia dziecka, dziecka, które szczególnie potrzebuje bliskości rodziców, to naprawdę trudno o coś ważniejszego niż czas z mamą lub z tatą. Chciałabym przy tej okazji podkreślić także ogromną, doniosłą rolę Wysokiej Izby, ogromną rolę Sejmu w dokonaniu tej zmiany. Ustawa, która wprowadziła dodatkowy urlop dla rodziców wcześniaków, została przyjęta przez Wysoką Izbę 24 listopada 2024 r. jednogłośnie ponad wszelkimi politycznymi podziałami. Prace nad nią przebiegały niezwykle sprawnie i to jest dowód na to, że w tych najważniejszych sprawach jesteśmy w stanie działać razem, działać wspólnie. Za tę współpracę i za całe zaangażowanie serdecznie wszystkim państwu posłankom i posłom z tego miejsca dziękuję. (Oklaski)