Mówca: Arkadiusz Marchewka
Data: 2021-12-02 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Ten projekt ma na celu implementację i wprowadzenie do prawa krajowego prawa, które zostało zatwierdzone na szczeblu państw Unii Europejskiej. Dużo już zostało powiedziane na temat tego, czego to będzie dotyczyło, więc pozwólcie państwo, że do tego akurat odnosić się nie będę. Chciałbym zwrócić natomiast uwagę na kilka zasadniczych kwestii, które z tego projektu wynikają. Pierwsza sprawa jest taka, że w ramach tego projektu wprowadzane są pewnego rodzaju preferencje podatkowe dla małych, niezależnych producentów napojów alkoholowych. Na tych właśnie zaproponowanych zmianach mogą skorzystać zarówno rolnicy, jak i sadownicy. Należy to podkreślić jako ważne i korzystne dla nich działanie, które też wynika z implementacji tych przepisów. A te właśnie przepisy, przepisy ułatwiające, polegają na obniżeniu do 50% podstawowej stawki akcyzy. Ważne jest także to, że w tym projekcie dodawane są przepisy, które jasno definiują małego, niezależnego producenta i wprowadzają specjalnie dedykowany dla tej grupy przedsiębiorców system certyfikowania. Należy to uznać za krok w kierunku docenienia tych ludzi, którzy pracują na własny rachunek i, z drugiej strony, nie są wielkimi producentami, nie mają wielkich fabryk, ale robią to na mniejszą skalę. To jest sprawa pierwsza. Sprawa druga jest taka, że obecnie przemieszczanie wyrobów akcyzowych dopuszczonych do konsumpcji na terenie Unii Europejskiej, czyli tych nieobjętych procedurą zawieszenia poboru akcyzy, odbywa się na podstawie tzw. uproszczonego dokumentu towarzyszącego. Ten dokument ma formę papierową. Projekt tej ustawy upraszcza te zasady składania niezbędnych dokumentów i wprowadza elektronizację wewnątrzunijnych przemieszczeń wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą poprzez objęcie tych przemieszczeń monitorowaniem za pomocą specjalnego systemu. To jest również bardzo istotne z tego punktu widzenia. Po trzecie, w projekcie zostały również uwzględnione rozwiązania, których celem jest przede wszystkim uelastycznienie sprzedaży wyrobów akcyzowych na odległość. Dzięki właśnie tym rozwiązaniom również sprzedawca, który wysyła wyroby z innego państwa członkowskiego, będzie mógł bezpośrednio rozliczyć się z akcyzy na terytorium kraju, co może stanowić dla niego po prostu proceduralne ułatwienie. Dlatego należy zwrócić na to uwagę. Jednak, abstrahując od przepisów, które zostały tutaj zawarte, i odnosząc się do akcyzy i do podatków, które państwo nakłada na obywateli, chcę zwrócić uwagę na pewną kwestię. Bardzo wiele ostatnio rząd opowiada o tym, jak to chce obniżać akcyzę - mówi się o energii elektrycznej, mówi się o paliwach - natomiast chcę zwrócić uwagę, że również w tej ustawie czy w tym projekcie wskazano na pewien ważny cel, czyli dostosowanie obowiązujących stawek akcyzy, oczywiście na niektóre wyroby energetyczne, do kursu euro, który w stosunku do polskiego złotego wzrasta, czyli do poziomu 4,58, gdyż trzeba zachować odpowiednie poziomy unijne. W związku z tym zostanie wprowadzona zmiana stawek na niektóre wyroby. I tak np. olej opałowy - wzrost akcyzy z 64 do 69 zł za 1000 kg, węgiel i koks - wzrost akcyzy z 1,28 zł do 1,38 zł za 1 GJ, gaz ziemny - wzrost akcyzy z 1,28 zł do 1,38 zł. Z czego to wynika? Oczywiście z potrzeby dostosowania do kursu euro, ale trzeba też powiedzieć jasno, że to wynika z deprecjacji złotego, który jest coraz słabszy w stosunku do euro. A czym to zostało spowodowane? Jednym z powodów były po prostu celowe interwencje na rynku walutowym, które podejmował Narodowy Bank Polski, w celu obniżenia wartości złotego. Dzisiaj niestety konsumenci za to zapłacą, bo te stawki będą po prostu wyższe. Co więcej, panie ministrze - to jest też uwaga do rządu - ostatnio podnieśliście akcyzę na alkohol i papierosy, i to w momencie trudnym dla polskiej gospodarki. Trzeba tu powiedzieć jasno, że konsekwencją utrzymującej się pandemii, z którą mamy do czynienia, jest też po prostu drastyczny wzrost cen i seria kolejnych podwyżek, w sumie najwyższych spośród tych, które miały miejsce w ciągu ostatnich 20 lat. A więc ta najwyższa inflacja za ostatni miesiąc wynosząca już prawie 8% (Dzwonek) i te ogromne wzrosty kosztów energii elektrycznej to oczywiście duże obciążenia, które muszą ponieść polscy przedsiębiorcy. Panie marszałku, już kończę - pozwoli pan, jeszcze dwa zdania dosłownie. A więc według tych wyliczeń resortu akcyza, zgodnie z waszymi założeniami, ma przynieść do budżetu w nowym roku dodatkowe 2 mld zł. W ciągu dekady ma to być ok. 100 mld zł. Taka jest więc prawda o obniżkach podatków, które wprowadzacie. Jeszcze odniosę się do wzrostu akcyzy na alkohol. Myślę - nie wiem, czy rząd zwraca na to uwagę, ale uważam, że powinien - że właśnie wzrost cen na alkohole może być pewnego rodzaju prezentem dla grup przestępczych, które są zainteresowane powiększaniem swoich zysków z pominięciem zobowiązań podatkowych, które powinny być płacone na rzecz państwa. A więc legalna sprzedaż może się po prostu skurczyć, co z kolei może zagrozić wielu firmom, ale także rolnictwu. Zapotrzebowanie na tańszy alkohol może zostać szybko zagospodarowane przez tzw. szarą strefą, a tego chcielibyśmy unikać. A więc, pani minister, z jednej strony mówi się tutaj o ważnych przepisach i o tym, że akcyza jest obniżana, ale z drugiej strony jest szereg działań, które pokazują i świadczą o tym, że jest zupełnie inaczej. Natomiast jesteśmy za tym, żeby ten projekt implementujący przepisy unijne trafił do drugiego czytania w ramach podkomisji, która będzie się nim zajmowała, i będziemy dalej nad nim procedować. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)