Mówca: Kazimierz Kotowski
Data: 2016-05-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pochylamy się dziś, analizujemy dokument przedłożony przez ministra zdrowia dotyczący bardzo ważnego obszaru działania ministerstwa, w który powinniśmy również angażować się jako społeczeństwo, w który powinien również angażować się samorząd niezależnie od szczebla. O konsekwencjach, o braku zaangażowania, o braku przeciwdziałania tym zjawiskom mówili już moi przedmówcy. Myślę, że to ważne, że ten dokument pokazuje nam działania ministra, ministerstwa, pokazuje współdziałanie z samorządami, wskazuje na obszary, kierunki i momenty, które trzeba uwzględniać w zmieniającej się rzeczywistości, w zmieniających się realiach, dotyczące tak funkcjonowania szeroko rozumianej opieki medycznej, jak i uwarunkowań, które bezsprzecznie mogą wpływać na występowanie coraz większej liczby przypadków jednostek chorobowych w obszarze zdrowia psychicznego i je stymulować. W tym dokumencie widzimy pozytywne elementy. Jednym, który wskażę, jest to, że wzrosły bezpośrednie nakłady na realizację programów i działań w tym obszarze. To dobrze, że następuje zmiana kierunków działania, że widzimy możliwość wyjścia z zamkniętych ośrodków, odejścia od lecznictwa zamkniętego i tworzenia innych placówek, takich jak centra zdrowia psychicznego. Na pewno jest to wyjście - przyjęcie tych nowych kierunków działania, nowych trendów, które powinny być uwzględniane, aby mogły przynosić określone efekty. Pozwólcie, że zatrzymam się właśnie na tych placówkach - czy jednostkach, czy podmiotach - które będą tworzone. W planie są centra zdrowia psychicznego. To dobrze, że obszarowo określono, wskazano granice czy wielkości liczb, jeśli chodzi o to, jak będzie oddziaływał dany ośrodek. Ale uważam, że rozwój psychiatrii środowiskowej powinien odbywać się w oparciu o istniejącą infrastrukturę opieki społecznej, która posiada wieloletnie doświadczenie w opiece nad osobami dysfunkcyjnymi społecznie i właściwe rozpoznanie potrzeb w terenie. W gestii służby zdrowia powinno pozostać leczenie osób z zaburzeniami psychicznymi. W związku z powyższym centra opieki psychiatrycznej winny pozostać w strukturach opieki społecznej, która w miarę potrzeb może współpracować ze strukturami służby zdrowia oraz zatrudniać lekarzy psychiatrów. Bo też można stawiać sobie pytanie, czy mechaniczne czy stosowne do założeń tworzenie w ramach służby zdrowia centrów zdrowia psychicznego z ośrodkami psychiatrii środowiskowej nie będzie dublowaniem istniejących struktur opieki społecznej i tym samym niepotrzebnie nie podwyższy kosztów opieki psychiatrycznej. Myślę, że jest to kwestia do bieżącej analizy, chodzi o bieżące monitorowanie sytuacji, tak żeby można w sposób elastyczny reagować na określone zjawiska. Innym obszarem, na który chcę zwrócić uwagę, mimo że i w programie, i w wypowiedziach, i w założeniach ministerstwa jest sugestia, aby odchodzić od lecznictwa zamkniętego czy tworzyć jednostki otwarte czy bardziej otwarte, zbliżone do społeczeństwa... Myślę, że niezbędne jest jednak - co pokazuje życie - utrzymywanie czy zapewnianie właściwego funkcjonowania centrów lecznictwa zamkniętego. Powiem tutaj na przykładzie Świętokrzyskiego Centrum Psychiatrii w Morawicy, jak ważna to jest placówka, jak ważne są to zagadnienia i że istnieje potrzeba - jest ona bezsporna - aby ta placówka funkcjonowała. Oczywiście te centra czy szpitale w województwach, jakkolwiek one by się nazywały, powinny mieć określony kształt, powinny dysponować określonymi środkami finansowymi i być wyposażone stosownie do standardów i wymogów, a personel winien być w odpowiedniej liczbie i być stosownie wynagradzany. Chcę dotknąć tego elementu, który w swoich pracach, decyzjach i ocenach wskazał... Jeśli wrócilibyśmy do zapewnienia środków finansowych, to chciałbym zaznaczyć, że przecież rozpoczęła się dyskusja, bodajże już w poprzednim roku, o nowelizacji czy aktualizacji stawek, wycenie punktowej czy określeniu warunków finansowania. Przecież komisja taryfikacji i wyceny usług medycznych oceniła niedoszacowanie finansowe w zakresie usług psychiatrycznych na ok. 20%. Musimy też na bieżąco analizować - nie musimy, powinniśmy - kwestię przystosowania tych placówek. Mój przedmówca mówił o warunkach, w jakich funkcjonuje taka placówka w Warszawie. My w regionie świętokrzyskim nakładami przez 4 lata, prawie 5 lat zmieniliśmy obraz placówki, dostosowaliśmy ją do standardów, zakupiliśmy sprzęt. I co nastąpiło? W wyniku tych działań i dostosowania do wymogów, które obowiązują, nastąpiło zmniejszenie liczby łóżek o prawie 30%, co zaowocowało zmniejszeniem kontraktu rocznego z Narodowym Funduszem Zdrowia. I tu musimy, moim zdaniem, zadbać o to, aby stymulując, mówiąc o pójściu naprzód, nie powodować jednocześnie karania tych, którzy podjęli te wyzwania, przez zmniejszenie środków finansowych. Drodzy państwo, myślę, że tak jak w każdej dziedzinie, w każdym obszarze, szczególnie tak delikatnym jak obszar zdrowia psychicznego, powinniśmy dołożyć starań, aby harmonijnie to dofinansowywać, współdziałać, współtworzyć - chodzi o równoległe działanie tych placówek otwierających się i przechodzących do szpitali ogólnoprofilowych, do tworzonych w oparciu o jednostki pomocy społecznej, ale również zapewnić właściwe funkcjonowanie placówek lecznictwa zamkniętego. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Możemy mieć uwagi i pytania co do szczegółów zamieszczonych w tej informacji, niemniej jednak klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo.