Mówca: Małgorzata Zwiercan
Data: 2016-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Panie Przewodniczący! Szanowni Goście! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawię stanowisko wobec obywatelskiego projektu ustawy o ograniczeniu handlu w niedziele. Podstawowym celem ustawy jest ustalenie zasad zakazu handlu w placówkach handlowych oraz w podmiotach działających na rzecz handlu w niedziele. Regulacje zawarte w omawianym projekcie przewidują wprowadzenie zakazu handlu w niedziele z wyłączeniem dokładnie określonych niedziel i miejsc, w których będzie to dozwolone, np. stacji paliw, aptek, kwiaciarni, oraz kategorii podmiotów, które będą mogły prowadzić handel w niedziele i święta. Ustawa ma również uregulować czas pracy w wigilię Bożego Narodzenia i Wielką Sobotę. Istotne jest również to, że w projekcie ustawy znalazły się zapisy, które jasno określają zatrudnianie osób w obszarach okołosprzedażowych, m.in. związanych z sortowaniem czy magazynowaniem, oraz pracę centrów dystrybucyjnych, logistycznych czy magazynowych świadczących usługi na rzecz handlu. Projektodawcy uznali, że kwestie zatrudnienia w niedziele trzeba uregulować osobną ustawą, gdyż same zapisy w Kodeksie pracy nie stanowią odpowiedniego zabezpieczenia dla pracowników pracujących w handlu. Obecnie w Polsce obowiązują bowiem przepisy, według których handel w niedziele, z wyjątkiem niedziel przypadających w święta, jest prawnie dopuszczalny oraz ogólnie powszechny. Proponowane przez wnioskodawców przepisy zaostrzają również sankcje za złamanie zakazu handlu, który do tej pory obejmował jedynie zakaz zatrudniania pracowników w święta zgodnie z zapisami Kodeksu pracy. W proponowanym kształcie ustawy złamanie zakazu handlu w niedziele uregulowane będzie na gruncie przepisów prawa karnego. Oznacza to bardziej skuteczne respektowanie prawa i bardziej wymierne kary dla przedsiębiorców łamiących zakaz. Zastanawiając się nad sensownością tej ustawy, musimy wziąć pod uwagę dwa aspekty: społeczny i ekonomiczny. Zgodnie z danymi przedstawianymi przez projektodawców oraz codzienną obserwacją większość zatrudnionych w handlu osób stanowią kobiety. To one, mając bardzo mało czasu dla rodziny w tygodniu, nie mogą najbliższym poświęcić uwagi również w niedziele, bo wówczas pracują. (Oklaski)Projektodawcy dowodzą, powołując się na badania własne, że przeważająca większość badanych wskazuje potrzebę wolnej niedzieli i nie uznaje za wystarczającą rekompensatę pracy w tym dniu ani dodatkowego wynagrodzenia za nią, ani innego dnia wolnego w tygodniowym rozkładzie pracy. Zgadzam się z opinią, że wprowadzenie omawianej ustawy, czyli powrót do dawno porzuconej tradycji niedzieli jako dnia spędzanego w gronie najbliższych, będzie prowadzić do budowania relacji oraz wzmacniania więzi pomiędzy członkami polskich rodzin. Jak przekonują ustawodawcy, w wyniku wprowadzenia omawianych zakazów prognozowany jest wzrost obrotów w sklepach wielkopowierzchniowych w dni poprzedzające niedzielę, tj. piątek i sobotę, kiedy konsumenci awansem dokonywać będą zakupów. Takie doświadczenia mamy z dni poprzedzających święta, kiedy Polacy masowo ruszają do sklepów. Trzeba podkreślić, że rozwiązania ograniczające handel w niedziele funkcjonują w wielu krajach europejskich: w Austrii, Niemczech, Norwegii, Szwajcarii, Francji, Wielkiej Brytanii, Grecji, Belgii czy Danii. Projekt ustawy został poddany szerokim konsultacjom społecznym z organizacjami i zrzeszeniami pracodawców. Przeprowadzono także liczne badania oraz zorganizowano wiele konferencji na temat związany z projektowaną ustawą. Zebrane dane wskazują, że doprowadzenie do zapisu konstytucyjnego określającego niedzielę jako dzień wolny od pracy oraz promowanie rzeczywistej wartości niedzieli jest jednym z oczekiwań społecznych. (Oklaski) Również badania dotyczące wpływu na gospodarkę dowodzą, że ustawa nie przyczyni się do obniżenia wpływów do budżetu państwa. Biorąc pod uwagę powyższe, Koło Poselskie Wolni i Solidarni wnosi o skierowanie obywatelskiego projektu ustawy do prac w komisji. Dziękuję.