Mówca: Maria Nowak (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowni Państwo Posłowie! Niemal każdy miesiąc przynosi nam interesującą lekturę w postaci badań i raportów takich instytucji, jak Eurostat, Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, Światowe Forum Ekonomiczne czy ONZ. W większości tych badań nasz kraj wypada źle lub wręcz fatalnie, z reguły plasując się w ogonie krajów Unii Europejskiej i to niezależnie od tego, czy przedmiotem badań jest stopień zamożności, komunikacja, czy zdrowie. ONZ opublikowała właśnie wyniki badań na temat życia seniorów. Temat jest mi szczególnie bliski, bo jako poseł ziemi śląskiej mam świadomość zagrożeń jakie niesie przyszłość dla mojego regionu. Otóż proces starzenia się społeczeństwa następuje w województwie śląskim najszybciej w kraju, a na przykład wskaźniki zatrudnienia osób starszych i ich aktywności zawodowej są znacznie niższe od średniej krajowej. Z tym większym więc niepokojem zapoznałam się z wynikami badań nad poziomem życia seniorów przeprowadzonych w 91 krajach świata. Wzięto pod uwagę kilkanaście kryteriów, takich jak dochody, ochrona zdrowia, zatrudnienie, środowisko naturalne. Powiem od razu, że jest to lektura porażająca. Pod względem jakości opieki zdrowotnej nad ludźmi starszymi Polska zajęła dopiero 87. miejsce, czyli jest na samym końcu listy. W tym obszarze wyprzedziliśmy tylko cztery państwa: Afganistan, Rwandę, Kambodżę i Mongolię! W ogólnym zestawieniu nasz kraj znalazł się na 62. pozycji wyprzedzony przez m.in. Wietnam, Białoruś, Boliwię, co brzmi już szczególnie dramatycznie. Jesteśmy najgorsi w Unii Europejskiej, a w Europie gorzej jest tylko w Czarnogórze i Mołdawii. Największe wrażenie zrobił na mnie wskaźnik pokazujący stosunek seniorów do życia w ogóle i swojej przyszłości. Odsetek osób powyżej 50. roku życia deklarujących, że ich życie ma sens, dla Polski wynosi niewiele ponad 60%, podczas gdy dla Szwecji - ponad 95%. Nawet w krajach takich jak Nigeria czy Tanzania wskaźnik ten jest znacznie wyższy niż w Polsce. W krajach naszego regionu - na Węgrzech, Słowacji, w Czechach, Litwie jest wyższy o ponad 20%! Inaczej mówiąc, mamy najwyższy na świecie wskaźnik ludzi starszych deklarujących, że życie nie ma sensu. Tak uważa niemal połowa z nich - 40%. To wynik bardzo smutny, ale dobitnie pokazujący kondycję psychiczną starszego pokolenia Polaków. Równie dramatycznie przedstawiają się wyniki dotyczące zatrudnienia osób starszych. Pracuje w Polsce zaledwie 34% osób w wieku 55-64 lat, podczas gdy chociażby w Czechach ponad 46%, na Litwie ponad 48%. Równie źle przedstawia się sytuacja osób starszych pod względem wykształcenia - średnie lub wyższe ma u nas zaledwie 60%, dla Czech współczynnik ten wyniósł 72%, dla Ukrainy 83%, dla Litwy ponad 81%. Gorzej wykształceni od starszych Polaków - spośród naszych sąsiadów - są jedynie mieszkańcy Białorusi (45%), jednak tam wyższy jest poziom zatrudnienia wśród ludzi starszych niż w Polsce. Na zakończenie konkluzja. W świetle takich wyników badań wydawać by się mogło, że media powinny bić na alarm, a w parlamencie powinna toczyć się gorąca debata. Tymczasem w mediach karmieni jesteśmy miesiącami przysłowiową już mamą Madzi lub przypadkami pedofilii w jednej grupie zawodowej, a w Sejmie podczas toczącej się właśnie dyskusji o budżecie państwa nie uwzględniamy w ogóle takich kategorii, jak opieka medyczna nad osobami starszymi.