Mówca: Maria Nowak
Data: 2013-03-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ciągu ostatnich lat mieliśmy już wielokrotnie do czynienia z absurdalnymi propozycjami rządu. Nie będę ich wszystkich wyliczała, bo nie to jest intencją mojego wystąpienia. Chcę się odnieść do jednej z ostatnich propozycji ministra Michała Boniego, którego resort zajmuje się co prawda administracją i cyfryzacją, ale swoimi szkodliwymi pomysłami wkracza również na teren szczególnie mi bliski, a mianowicie ingeruje w obszar edukacji. Jak państwo zapewne wiedzą, w Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji pojawił się plan, który zmierza w prostej konsekwencji do likwidacji bibliotek szkolnych. Odbywa się to pod czysto propagandowymi hasłami mówiącymi o zwiększeniu dostępu do bibliotecznych zasobów przy jednoczesnym zmniejszeniu kosztów. Cała ta akcja jest świadectwem, po pierwsze, poszukiwania oszczędności za wszelką cenę i nie tam, gdzie można je uzyskać, a po drugie, kompletnego braku znajomości realiów życia szkoły, a bibliotek szkolnych w szczególności. Po modernizacji cała idea na skutek protestów społecznych zasadza się na pomyśle łączenia funkcji bibliotek szkolnych i publicznych. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wskutek rosnącej w szkołach agresji wprowadzone zostały kosztowne systemy ochrony, łącznie z zatrudnianiem firm ochroniarskich. Nie dzieje się to bez przyczyny. W ubiegłym roku na terenie polskich szkół doszło, podam to tylko jako przykład, do 76 gwałtów, co jest wzrostem aż o 60% w stosunku do roku poprzedniego. Eksperci są zgodni co do przyczyny takiej zmiany w polskich szkołach. Odpowiada za nią liberalna polityka dwóch kolejnych ministrów, czyli pani minister Hall i pani minister Krystyny Szumilas. Dodam, że minister Krystyna Szumilas ogłosiła rok 2013 Rokiem Bezpiecznej Szkoły. Tymczasem inne ministerstwo całkiem serio wprowadza projekt zakładający dostępność bibliotek szkolnych dla ogółu mieszkańców lub to, że miejska biblioteka publiczna będzie mogła pełnić funkcję biblioteki szkolnej. W obu tych przypadkach łamane będą dotąd przyjęte zasady. Rezygnuje się również z dydaktycznej i wychowawczej roli biblioteki szkolnej. W pierwszym przypadku wpuszcza się do szkoły osoby z zewnątrz, co jest sprzeczne z oczekiwaniami rodziców i przepisami z zakresu bezpieczeństwa, zwłaszcza w kontekście zawartości policyjnych kartotek w tym względzie. Kto poniesie odpowiedzialność za zachowanie osób przebywających na terenie szkoły? W drugim przypadku szkoły zostaną bez bibliotek, a uczniowie zostaną pozbawieni dostępu do zbiorów. Oznacza to koniec częstych wizyt w bibliotece w czasie przerw lub w wolnej chwili. Biblioteki szkolne są przecież miejscami, gdzie uczniowie korzystają z Internetu, przeglądają prasę, a czasem spotykają się towarzysko. Mają tam zajęcia z edukacji czytelniczej i informacyjnej. Projekt założeń ustawy mówi o poprawie warunków świadczenia usług przez jednostki samorządu terytorialnego. Przez lata na barki samorządów spychane były i są coraz większe zadania, a nie idą za tym żadne pieniądze. Być może samorządy liczące się z każdym groszem zaakceptują propozycję, ale na pewno odbędzie się to ze szkodą dla szeroko pojętej edukacji, wychowania, a najkrócej mówiąc, kultury. Nie bardzo wiem, o co w tym wszystkim może panu ministrowi chodzić, bo choć większość bibliotekarzy szkolnych posiada stosowne wykształcenie, to i tak są oni zatrudnieni na pół czy nawet 1/3 etatu. Jeśli likwidacja tych etatów ma przynieść oszczędności, to gratuluję ministerstwu pomysłowości. Jeszcze dwie uwagi na koniec. O ile mi wiadomo, ministerstwo zamierza wprowadzić swój plan w życie, całkowicie ignorując głos nie tylko fachowców, ale i opinii publicznej, w tym rodziców i nauczycieli. Minister Boni nie odpowiada na liczne protesty. Strona internetowa www.stoplikwidacjibibliotek zebrała już 40 tys. podpisów. Ta strona jest również źródłem merytorycznej informacji dla wszystkich, którzy w tej sprawie mają jeszcze wątpliwości. Druga uwaga. Zgodnie z definicją sformułowaną na podstawie obowiązujących przepisów, przez bibliotekę szkolną należy rozumieć pracownię szkolną służącą realizacji programów nauczania i wychowania, edukacji kulturalnej i informacyjnej dzieci i młodzieży oraz kształceniu i doskonaleniu nauczycieli. Natomiast biblioteki publiczne to ogólnodostępne lokalne ośrodki krzewienia kultury, głównie czytelnictwa. Mają inną strukturę, dostosowane do celów zbiory, metody pracy i kadrę. Ich użytkownikami są wszyscy, którzy tego chcą. Obu tych funkcji pogodzić się nie da. Reasumując, projekt nie prowadzi do stworzenia żadnej nowej biblioteki, a jedynie umożliwia likwidację części z nich. Dlatego z tego miejsca apeluję, aby rząd jak najszybciej wycofał się z tego fatalnego pomysłu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)