Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2017-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zmiany w procedurze sądowej, w tym przypadku zmiany przepisów dotyczących Kodeksu postępowania cywilnego, są pożądane pod warunkiem, że służą poprawianiu prawa, mając na celu przyspieszenie postępowania. Zmiany dotyczące ujednolicenia przepisów dla stworzenia podobnej regulacji w tych samych aspektach procedury są dobre pod warunkiem, że faktycznie dochodzi do ujednolicenia przepisów. Według dotychczas obowiązujących przepisów w zwykłym postępowaniu upominawczym można zaskarżyć nakaz zapłaty w części. W odniesieniu do elektronicznego postępowania upominawczego przepisy przewidują, że w razie wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości. Tak więc wydaje się zasadne rozwiązanie dające możliwość zaskarżenia nakazu zapłaty w części. Wprawdzie nie przyspieszy to postępowania sądowego, bo i tak sprawa będzie musiała trafić do sądu w odniesieniu do części, co do której pozwany złożył sprzeciw, a to oznacza prowadzenie postępowania, w tym postępowania dowodowego. Nie przyspieszy to postępowania sądowego w tym sensie, że pozwany już przy pierwszej czynności, a więc po wywołaniu sprawy, przedstawia twierdzenia i dowody na ich poparcie, a więc może również oświadczyć, w jakiej części kwestionuje żądanie - art. 210 k.p.c. Czyli gdyby zaskarżył nakaz w całości, to już przy pierwszej czynności może powiedzieć, że nie kwestionuje roszczenia co do pewnej kwoty czy wręcz uznaje roszczenie co do pewnej kwoty. Zmiana ta natomiast może przyspieszyć postępowanie egzekucyjne, ponieważ będzie możliwe szybsze wydanie, w ramach postępowania elektronicznego, tytułu wykonawczego w odniesieniu do tej części nakazu zapłaty, której pozwany po prostu w swoim sprzeciwie nie zakwestionował, co będzie oznaczało, że z tą częścią roszczenia się zgadza. Odnosząc się do projektu, o którym w tej chwili mówimy, należy jednak wskazać na pewne niespójności. I teraz: jakie? Zgodnie z obecnie obowiązującym art. 505 k.p.c., a więc dotyczącym zwykłego postępowania upominawczego, w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc, a przewodniczący wyznacza rozprawę i zarządza doręczenie powodowi sprzeciwu wraz z wezwaniem na rozprawę. Natomiast § 2 mówi, że nakaz zapłaty traci moc w części zaskarżonej sprzeciwem. Sprzeciw jednego tylko ze współpozwanych, współpozwanych o to samo roszczenie, oraz co do jednego lub niektórych uwzględnionych roszczeń powoduje utratę mocy nakazu jedynie co do nich. Jak wynika natomiast z art. 505 36 k.p.c., w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości. To samo wynika w przypadku tego artykułu z § 1 projektu: w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości. Natomiast w § 3 przewidziana jest częściowa utrata mocy nakazu, mianowicie w razie wniesienia sprzeciwu jedynie co do części rozstrzygnięcia nakaz zapłaty traci moc jedynie w stosunku do tej części, co do której sprzeciw został skutecznie wniesiony. Oznacza to, że w zaproponowanym brzmieniu tych przepisów jest sprzeczność. Skoro w § 1 mowa jest o tym, że wskutek wniesienia sprzeciwu, bez określenia jego zakresu, nakaz zapłaty traci moc w całości, skoro paragraf ten przewiduje ogólną regułę utraty w całości mocy nakazu zapłaty, to nie może być innego rozwiązania - nie może, skoro szeroka klauzula została wymieniona w § 1. W art. 505 k.p.c. dotyczącym zwykłego postępowania upominawczego, w jego § 1 mowa jest o utracie mocy wobec zgłoszenia sprzeciwu bez wskazania zakresu utraty tej mocy. Nieprecyzyjny jest również § 2 w projekcie, którego treść może prowadzić do sprzeczności i w konsekwencji do braku jego właściwego rozumienia w odniesieniu do art. 73 § 2 k.p.c. dotyczącego współuczestnictwa jednolitego. Uwagi dotyczą również § 3, gdyż możliwe jest wniesienie sprzeciwu względem roszczenia - kwestionuje się roszczenie, a więc wnosząc sprzeciw, kwestionujemy całość lub część roszczenia. Tak więc w § 3 powinien się znaleźć zapis: co do części roszczenia, a nie części rozstrzygnięcia. Tym samym w takim brzmieniu projekt nie może się ostać. Mam więc nadzieję, że w toku prac komisji uda się tak zweryfikować brzmienie przepisu, by nie tylko odpowiadał on literze prawa (Dzwonek), ale także nawiązywał do uregulowań przewidzianych dla zwykłego postępowania upominawczego. Jeżeli nie, to taki zapis, jak ten proponowany w projekcie, nie będzie prawidłowy. Dziękuję.