Mówca: Jan Szopiński
Data: 2022-09-02 (Sejm RP, kadencja 9)

Celem diagnostyki laboratoryjnej jest dostarczenie jak najbardziej wiarygodnej i wyczerpującej informacji medycznej o stanie zdrowia pacjenta na określonym etapie postępowania diagnostycznego lub terapeutycznego. Badania laboratoryjne stanowią najtańsze źródło informacji diagnostycznej. Są podstawą ok. 60% decyzji lekarskich, generują średnio 3,3% kosztów opieki zdrowotnej - to są wyniki podane przez NIK - co przy właściwym doborze oraz należytej interpretacji wyników czyni je jednym z elementów decydujących o skuteczności i ekonomicznej efektywności ochrony zdrowia. Prawidłowe funkcjonowanie współczesnego laboratorium medycznego jest oparte na wykorzystaniu specjalistycznych analizatorów i ich technologii, ale nie byłoby ono możliwe bez codziennej, ciężkiej pracy fachowego personelu. Szacuje się, że ok. 80% obiektywnych i wyrażonych numerycznie badań i danych o stanie zdrowia pacjentów generowanych jest przez laboratoria medyczne. Dynamiczny rozwój medycyny laboratoryjnej doprowadził do możliwości zlecenia ponad 5 tys. różnych badań laboratoryjnych i jest związany z postępem technologicznym w zakresie dostępności nowych metod badawczych. W Polsce wprowadzono unikalne rozwiązanie poprzez zdefiniowanie zawodu diagnosty laboratoryjnego jako specjalisty łączącego wiedzę medyczną o wykonywanych badaniach laboratoryjnych z wiedzą technologiczną o używanych narzędziach i technologiach. Diagności laboratoryjni zdobywają wykształcenie na uczelniach medycznych na kierunku analityka medyczna. Kluczowe zadanie diagnosty w laboratoriach to zapewnienie jakości i poprawnego przebiegu badań oraz wiarygodności uzyskanych wyników. Formalnym potwierdzeniem tego, że badanie zostało wykonane poprawnie, a wynik jest wiarygodny, jest autoryzacja diagnosty laboratoryjnego na wydanym sprawozdaniu lub wyniku badania. W Polsce obecnie pracuje aktywnie ponad 17,5 tys. diagnostów laboratoryjnych wspomaganych w laboratoriach przez personel techniczny, a w całym procesie wykonywania badań - przez przedstawicieli innych zawodów medycznych, np. pielęgniarki pobierające materiał do badań. Liczba laboratoriów medycznych w Polsce jest zmienna i różne są tego przyczyny. Są laboratoria publiczne i niepubliczne, przyszpitalne i funkcjonujące jako samodzielne podmioty lecznicze wykonujące badania podstawowe i wysokospecjalistyczne. Obecnie w Polsce działa ok. 2 tys. laboratoriów medycznych, ale dane przygotowane w 2017 r. z raportu NIK-u wskazują, że w Polsce wykonujemy 2-3 razy mniej badań laboratoryjnych w przeliczeniu na pacjenta niż w innych krajach Europy Zachodniej. NIK wtedy skierował do ministra zdrowia wnioski o podjęcie działań legislacyjnych mających na celu dokonanie zmian w ustawie, nad którą od dzisiaj będziemy procedować. Wskazał tam m.in. na zapewnienie umiejscowienia medycznego laboratorium diagnostycznego w lokalizacji podmiotu udzielającego stacjonarnych i całodobowych świadczeń medycznych. Dalej sugerował wprowadzenie wymogu pełnienia funkcji kierownika laboratorium, prosił o określenie sposobu liczenia kosztów badań laboratoryjnych. Ta grupa zawodowa, grupa diagnostów laboratoryjnych wykonuje niezmiernie odpowiedzialne zadania. Za wiarygodnością badań stoi wiedza diagnosty, a wynik tych badań jest fundamentem trafnej diagnozy lekarskiej. Na ustawę diagności czekają ponad 21 lat. Aktualne przepisy dotyczące zasad i warunków wykonywania czynności diagnostyki laboratoryjnej zostały określone w ustawie z 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej. Środowisko diagnostów od dawna oczekiwało na sfinalizowanie prac legislacyjnych nad tą ustawą. Ustawą, która została przekazana do konsultacji już blisko 2 lata temu, bo 24 lipca 2020 r. Do projektu tej ustawy zostało zgłoszonych wiele poprawek. (Dzwonek) Wiele, blisko 150 uwag, skierowała Krajowa Izba Diagnostów Laboratoryjnych. Do tego projektu, który mamy, wiele uwag w wypowiedziach publicznych skierował Krajowy Związek Zawodowy Pracowników Medycznych Laboratoriów Diagnostycznych. Jestem przekonany, że aby to była dobra ustawa i po 21 latach odpowiadała zapotrzebowaniu z jednej strony pacjentów, o których mówiłem, a diagnostom laboratoryjnym z drugiej strony, powinniśmy i pan minister powinien te uwagi środowiska diagnostów raz jeszcze bardzo wnikliwie przeanalizować. Mój klub jest za skierowaniem tego projektu ustawy do dalszych prac w celu jego poprawienia. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty)