Mówca: Arkadiusz Czartoryski
Data: 2017-04-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Tak. Pani poseł Krystyna Wróblewska zadała pytanie, pani marszałek, o organizacje i osoby, i chcę odpowiedzieć jako poseł sprawozdawca, że na posiedzeniu komisji była na ten temat dyskusja i stąd pojawiła się ta poprawka. O poprawce w takim razie nie będę mówił, ale powiem o istocie tej dyskusji, która dotyczyła i organizacji, i osób. Otóż we wszystkich innych przypadkach wszystkich innych odznaczeń nadawanych przez pana prezydenta nie ma takiej zasady w ustawie o odznaczeniach, że przyznaje się krzyże, ordery, odznaczenia organizacjom. Cała polska kultura prawna przy nadawaniu tego typu odznaczeń sprowadza się do osób, do konkretnych osób, co nie oznacza, i to też jest jakby wynik, efekt naszej dyskusji w komisji - jako poseł sprawozdawca chcę to przypomnieć - że organizacje w ten sposób nie zostaną uhonorowane, dlatego że przyznając Krzyż Zachodni prezesowi organizacji lub grupie osób, która w danej organizacji działa, przyznaje się krzyż danej osobie, ale też tej osobie jako osobie, która pełni lub pełniła konkretną funkcję, ze względu na tę funkcję. Na przykład była ona szefem związków zawodowych pomagających ˝Solidarności˝ jako bliźniaczemu związkowi zawodowemu, prawda? A więc w ten sposób uhonorowana jest również organizacja i w ten sposób te organizacje są docenione. Przy tej ustawie - to jest też wynik naszej dyskusji i jakby intencja projektodawcy - nie ma zasady, że tylko jednej osobie z konkretnej organizacji czy ze związku zawodowego, czy z jakiegoś stowarzyszenia możemy przyznać krzyż, ale jest zasada, że może to być też wiele osób. Było pytanie pana posła Macieja Masłowskiego o limit odznaczeń. Nie ma takiego limitu. Dzisiaj trudno to stwierdzić, ale ja mogę sobie bardzo łatwo wyobrazić taką sytuację. Jeżeli w danej organizacji, często wielodziesięciotysięcznej, bo przypomnijmy np. lata 80., kiedy Polsce pomagały potężne związki zawodowe z Europy Zachodniej, których trwanie jest kilkudziesięcioletnie, często jeszcze sięgające końca XIX w., bardzo wiele osób było w to zaangażowanych, to oznacza to, że można sobie wyobrazić sytuację, że wiele osób z tej organizacji zostanie odznaczonych. W ten sposób również i organizacja zostanie doceniona. Też jeszcze jednym słowem chciałem się odnieść do pytań pana posła Piotra Uruskiego i pani poseł Ewy Tomaszewskiej, bo to są pytania, które sprowadzają się jakby w swojej istocie do tego, za pomocą jakich instrumentów bądź w jaki sposób Ministerstwo Spraw Zagranicznych bądź pan prezydent dotrze do tych osób, które moglibyśmy odznaczyć, i czy wykorzysta w związku z tym pan minister czy przedstawiciele polskich placówek dyplomatycznych, czy kancelaria pana prezydenta duży dorobek, chociażby ˝Solidarności˝ czy innych organizacji polskich, w tym polonijnych, które mają wiedzę na ten temat. Szczerze powiedziawszy, też chciałbym zwrócić uwagę - i bardzo dziękuję panu ministrowi za to, że pan odpowiedział, że to będą nowe zadania - że będą to dobre zadania, a to znaczy, że jest to ogromna szansa i okazja dla Ministerstwa Spraw Zagranicznych, jak również dla kancelarii pana prezydenta do zacieśnienia współpracy z organizacjami polonijnymi, zacieśnienia współpracy z ˝Solidarnością˝ i z tymi wszystkimi organizacjami, które dysponują ogromną wiedzą na ten temat i mają swoją historię. I w ten sposób, ja tylko sobie to tak wyobrażam, uzyskamy wiedzę na dany temat. Bo jest często tak, że te osoby, które pomagały, najzwyczajniej w świecie nie chwalą się tym - po prostu nie chwalą się tym - natomiast organizacja taka jak ˝Solidarność˝, jeżeli chodzi o lata stanu wojennego, czy np. polska emigracja, ta emigracja, która dysponuje archiwaliami po II wojnie światowej, dysponuje też dużą wiedzą i dysponuje dużym zasobem dokumentów świadczących o tych osobach, które pomagały. Dziękuję bardzo. (Oklaski)