Mówca: Beata Szydło
Data: 2012-12-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To nie jest ustawa budżetowa, to nie jest projekt ustawy budżetowej, to jest bańka budżetowa (Oklaski), która w przyszłym roku, niestety, okaże się dla Polski, dla Polaków, dla polskich przedsiębiorców bardzo bolesna. Rozmawiajmy o faktach - taki apel był tutaj przed chwilą wygłoszony z tej mównicy. Więc rozmawiajmy o faktach. Te poprawki, które były zgłoszone do tego projektu na posiedzeniu Komisji Finansów Publicznych, to drobny lifting. Mam wrażenie, że chodziło bardziej o poprawienie samopoczucia posłów Platformy Obywatelskiej i PSL niż o to, żeby rzeczywiście zastanowić się nad tym budżetem i rozmawiać rzeczowo o tym, co czeka polską gospodarkę, co czeka nas wszystkich w przyszłym roku. Optymalizacja podatkowa, o której była też tutaj mowa, polega na tym, że optymalnie ścigacie państwo wszystkich Polaków, ciągle podnosząc podatki i opłaty. W przyszłym roku dochody budżetowe mają być ratowane m.in. przez wzrost wpływów z opłat, grzywien, odsetek. To 4 mld zł dodatkowych wpływów. Wydaje się, że w tej chwili najskuteczniejszym narzędziem ściągania podatków i poprawiania kondycji budżetu są w Polsce fotoradary. Ale jak trudno jeździ się po polskich drogach ze względu na liczbę fotoradarów, tak trudno będzie z tym budżetem do szczęśliwego końca w 2013 r. dojechać. Sejm prowadzi debatę nad projektem ustawy, która jest całkowicie nierealna. Przedstawiony Wysokiej Izbie projekt, którego założenia zostały przygotowane w pierwszej połowie tego roku, w tej chwili jest jeszcze bardziej nieadekwatny, nieprzystający do rzeczywistości gospodarczej i tego, co dzieje się w Polsce, niż był wtedy, kiedy był on opracowywany. Można powiedzieć, że rzeczywistość Polska w 2012 r. dzieli się na tę sprzed Euro 2012, hurraoptymistyczną, kiedy wszyscy cieszyliśmy się i byliśmy pełni optymizmu i kiedy wszystko, jak słyszeliśmy z ust propagandystów rządowych, w Polsce działo się dobrze, i na tę po Euro 2012, a przejściową, taką graniczną datą może być feralny mecz, który się nie odbył, Polska-Anglia, kiedy to w ulewie w strugach deszczu spłynęła cała retoryka propagandowa i okazało się, że rzeczywistość jest zupełnie inna, niż próbują propagandyści rządowi ją malować. Mimo że od momentu przygotowania założeń budżetowych sporo się wydarzyło, również w polskiej gospodarce, że dochodzą do nas sygnały coraz gorsze, jeżeli chodzi o kondycję przedsiębiorstw, sytuację pracodawców, sytuację pracowników, pogłębiającą się trudną sytuacją na rynku pracy, rząd nie skorygował tych założeń. Tak więc rozmawiajmy o faktach. W przyszłym roku planowany jest w rządowym projekcie tej ustawy wzrost PKB na poziomie 2,2%. Tymczasem po trzech kwartałach tego roku wzrost ten wyniósł 1,4%, a od początku roku występuje tendencja malejąca. Można więc zadać jedno podstawowe pytanie: Na jakich przesłankach rząd opiera swoje przekonanie, że jednak ten wzrost będzie na zakładanym poziomie, mimo że korygują wskaźniki wzrostu dotyczące naszej gospodarki nawet instytucje międzynarodowe, na które państwo też lubicie się bardzo często powoływać. Spadają wpływy podatkowe. Wpływy z VAT w całym III kwartale były niższe niż w roku ubiegłym, a tylko w październiku aż o 14% niż w październiku 2011 r. Spadają również wpływy z akcyzy, z CIT. Myślę, że same dodatkowe wpływy z mandatów za przekroczenie szybkości, z fotoradarów, nie wystarczą, żeby dochody ratować. Spada produkcja przemysłowa: we wrześniu o 5,2%, liczone rok do roku, w branży budowlano-montażowej - o 17,8%. Spada dynamika spożycia. Odnotowywany jest spadek akumulacji, co w rezultacie prowadzi do obniżenia popytu krajowego. W III kwartale dynamika spożycia indywidualnego znajdowała się na najniższym poziomie w okresie 2008-2012. Spada realna wartość wynagrodzeń, ich wzrost jest niższy niż współczynnik inflacji. Spada zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw. Ostatnie wydarzenia, szczególnie to, co dzieje się na Śląsku, w Tychach, pokazują, jakie są fakty. Państwo zdajecie się tego nie dostrzegać. Rośnie bezrobocie. Rząd zakłada, że w przyszłym roku - w tym projekcie budżetu tak przewidziano, stopa bezrobocia wyniesie 13%, tymczasem po listopadzie mamy już 12,9%. Kolejne firmy ogłaszają decyzje o upadłościach i prawdopodobnie 13% zostanie przekroczone już w grudniu. A więc przy niewprowadzeniu instrumentów polityki prozatrudnieniowej trudno sobie wyobrazić, że oto w przyszłym roku nagle to bezrobocie zacznie maleć. Firmy ograniczają bieżącą i przyszłą produkcję, mają problemy w regulowaniu bieżących zobowiązań finansowych, zwiększa się poziom zapasów wyrobów gotowych. Wszystkie wskaźniki odnoszące się do kondycji, do prognoz w firmach wskazują, że ta sytuacja jest coraz trudniejsza. Kończą się, co było również tutaj zauważone, środki z funduszy europejskich. To będzie kolejny problem, ponieważ tych dodatkowych pieniędzy na rynku już nie będzie, a przyjdzie już czas spłaty kredytów, które na przykład samorządy musiały zaciągać, żeby skorzystać z tych funduszy, mając wkład własny. Rosną wreszcie koszty obsługi długu Skarbu Państwa, które w projekcie budżetu na rok 2013 zajmują trzecią pozycję i stanowią 13% budżetu, co stanowi efekt wzrostu zadłużenia od roku 2008. Wydatki na obsługę długu w wysokości 43,5 mld zł są blisko dwukrotnie wyższe niż na obronę narodową i trzykrotnie wyższe niż na szkolnictwo wyższe. Według Eurostatu dług sektora rządowego na koniec drugiego kwartału wzrósł do 57% PKB, co w przybliżeniu wynosi około 820 mld zł. I tutaj też chcę jeszcze nawiązać do tego, co było poprzednio mówione właśnie o wzroście długu. Te wydatki związane z obsługą zadłużenia w 2006 i 2007 r. wynosiły odpowiednio 27,7 mld i 27,5 mld, czyli spadały, natomiast w 2011 r. to już jest 36 mld i w 2012, tak jak wcześniej mówiłam, wzrosły do 43,5, czyli 13% wszystkich planowanych wydatków - o 16 mld więcej niż w 2007 r. I to jest ta właśnie prawda o długu i o tym, jak państwo z długiem walczycie. Przejadacie oszczędności Polaków, przejadacie to, co Polacy wypracowują, wydajecie niefrasobliwie, proponujecie rozwiązania, które prowadzą do rozrostu administracji, natomiast ostatnią rzeczą, nad którą się pochylacie, jest rzeczywiście problem rozwiązania sytuacji w finansach publicznych. Była mowa o rentownościach. Też już wielokrotnie podkreślano jako naszą chlubę to, że rentowności spadają. Owszem, spadają. W listopadzie spadały również w większości innych państw, a mimo że te nasze rentowności spadają, są jednymi z wyższych w krajach Unii Europejskiej. Różnice pomiędzy rentownościami obligacji polskich i czeskich lub niemieckich są wyższe niż przed pięcioma laty, czyli w 2007 r. Niższe niż polskie 6 listopada rentowności miały na przykład Bułgaria, Czechy, Belgia, więc... (Poseł Jakub Szulc: A włoskie, hiszpańskie itd.?) (Poseł Jadwiga Wiśniewska: Uspokój się.) Rentowność papierów niemieckich jest 3-krotnie niższa. I taka jest rzeczywistość pomiędzy rokiem 2007 a rokiem 2012. Co proponuje rząd? Rząd przede wszystkim proponuje wzrost wpływów podatkowych w porównaniu z rokiem bieżącym, mimo że w tym roku wszystko wskazuje na to, że te zaplanowane na rok 2012 będą niższe. Poza tym osiąga się to między innymi poprzez likwidację bądź zmianę naliczania ulg podatkowych, zamrożenie progów podatkowych, co przy inflacji oznacza realne zwiększanie opodatkowania, wzrost dochodów niepodatkowych, o których już wcześniej mówiłam, z tytułu opłat, grzywien i odsetek. Po raz czwarty zabierane są środki z rezerwy demograficznej - w przyszłym roku 2,5 mld zł. Założona jest również pożyczka dla FUS w wysokości 4,8 mld zł, co przy zwiększającym się bezrobociu będzie powodowało, że przy niższych wpływach ze składek ta sytuacja będzie jeszcze bardziej pogłębiała zadłużenie Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Poza tym rząd planuje kolejne zaciąganie zobowiązań, w tym bardzo wysoki udział finansowania zagranicznego, co naraża nas potem wszystkich na uzależnienie się właśnie od obcej waluty. Co to oznacza dla przeciętnego obywatela? To są kolejne podwyżki, realne płace będą spadały, będą rosnąć opłaty za usługi komunalne. Samorządy już w tej chwili podnoszą podatki i opłaty lokalne, będą podniesione opłaty za wywóz nieczystości. Nie wynika to z tego, że samorządy mają taki kaprys, tylko z tego, że nie mają pieniędzy. Nie mają pieniędzy m.in. dlatego, że Platforma skwapliwie przerzuca na gminy i powiaty kolejne zadania bez przekazywania na nie odpowiednich środków. (Poseł Magdalena Kochan: Nieprawda.) Będzie rosło zadłużenie Polaków. Obecnie szacuje się, że zobowiązania Polaków to ok. 600 mld zł. Będzie pogłębiała się skala ubóstwa. Z ostatnich danych wynika, że problem w tej chwili dotyczy 27% polskich obywateli. To są dane oficjalne. Myślę, że najlepszymi rankingami, o których też tu była mowa, nie są rankingi międzynarodowe, przygotowywane przez różnego rodzaju instytucje. Najlepszym rankingiem jest ranking życia i funkcjonowania polskich gospodarstw domowych, ranking funkcjonowania polskich szpitali, ranking dostępu pacjentów do usług medycznych i wreszcie ranking tego, w jaki sposób samorządy mają utrzymywać szkoły. Dlaczego szkoły są zamykane? Będą zamykane także w przyszłym roku, pewnie na początku roku usłyszymy o kolejnych takich planach. Demografia to jest łatwe wytłumaczenie, ale tak naprawdę są one zamykane dlatego, że nie ma na ich prowadzenie pieniędzy. Jeżeli już mówimy o demografii, to proszę pokazać w tym projekcie budżetu, jakie rozwiązania proponujecie państwo poza podnoszeniem podatków i likwidowaniem ulg podatkowych dla polskich rodzin. Co robicie dla polskich rodzin? (Oklaski) (Poseł Magdalena Kochan: Roczny urlop macierzyński.) (Poseł Teresa Piotrowska: Przedszkola.) Dramatycznie powiększy się bezrobocie, w tym szczególnie zwiększy się liczba trwale bezrobotnych. Powiększa się liczba tych osób, które wyjeżdżają z kraju w poszukiwaniu pracy, ale powiększa się również liczba tych osób, które są już w tym tzw. okresie 50+ i tracą w tej chwili pracę bez jakichkolwiek szans na znalezienie nowego zatrudnienia. Będą więc likwidowane kolejne placówki oświatowe, połączenia kolejowe, zapewne pod hasłem zmiany rozkładu jazdy. Okazuje się, że przy każdej zmianie rozkładu jazdy likwidowane są kolejne połączenia kolejowe. Będzie wzrastać rozwarstwienie społeczne, które jest obserwowane od kilku lat i dramatyczne. Państwo bardzo często lubicie powoływać się w swoich wystąpieniach na to, co było za waszych poprzedników. Obarczacie odpowiedzialnością za problemy finansowe kraju poprzedni rząd. Tutaj się z państwem zgadzam. Rzeczywiście wszystkie te problemy, które w tej chwili, u schyłku roku 2012 r., dramatycznie się kumulują i będą dotykać Polaków w roku 2013, wynikają z nieudolności i niefrasobliwości poprzedniego rządu. (Oklaski) To nieodpowiedzialna polityka poprzedniego rządu, oparta na propagandowym kreowaniu własnego wizerunku i nieliczeniu się z faktami, doprowadziła nas do takiego stanu. Rozrzucanie pieniędzy, nieudolność w zarządzaniu, nieracjonalne planowanie, wydatki na inwestycje, których nie kończono, albo nie było wiadomo, w jaki sposób trzeba je później realizować, niepłacenie podwykonawcom, upadające polskie firmy, które realizowały inwestycje państwowe, żonglowanie danymi i kreatywna księgowość - to symbole poprzedników. Przez ostatnie 4 lata żyliśmy w oparach absurdu, fałszywej propagandy sukcesu. (Oklaski) Przypomnę, że ten poprzedni rząd tworzyła koalicja Platformy Obywatelskiej i PSL-u i tym poprzednim rządem kierował nie kto inny, tylko Donald Tusk. W tej chwili rząd, który stworzyliście państwo po ostatnich wyborach, dokładnie powiela te wszystkie błędy i ciągnie nas cały czas w tę zgubną dla Polski politykę. Roztrwoniliście cały dorobek rządu Prawa i Sprawiedliwości. (Gwar na sali) Wcześniej wspomniałam już o danych, które pokazywały, że spadał deficyt, że były wzrosty. Nie potrafiliście państwo tego wykorzystać. Trzeba było postawić na rozwój administracji, na zatrudnianie swoich kolegów partyjnych i to powodowało, że bańka budżetowa pęczniała i pęczniała. A dzisiaj słyszymy o czym? Słyszymy o tym, że jest trudno, i słyszymy o odpowiedzialnej dyskusji. Sprowadziliście budżet państwa do roli dokumentu nic nieznaczącego, który można zmieniać po uważaniu. Przypomnę ustawę z roku 2009. W grudniu 2008 r., na koniec, była uchwalana ustawa budżetowa na rok 2009. Została zmieniona w połowie 2009 r., ponieważ już w momencie uchwalania było wiadomo, że jest nierealna. Mimo to państwo ten budżet wtedy uchwaliliście. W lipcu 2009 r., jak gdyby nic, zostało to znowelizowane. Pan minister wyrażał zadowolenie, że udało się przygotować nowelizację, której już nie trzeba nowelizować, a przecież mogliśmy się pokusić o nowelizację nowelizacji. W przyszłym roku będzie tak samo. W tej chwili dla poprawienia własnego samopoczucia przygotowaliście państwo projekt i przepychacie go w ekspresowym tempie przez Sejm po to, żeby zamknąć temat, i jakoś to będzie, może jakoś to będzie, i wrócicie do tematu, zmieniając ten projekt rządowy w roku przyszłym. Niestety te zabiegi i sztuczki księgowe, to wasze dobre samopoczucie, być może są dla państwa, dla koalicji rządzącej, jakimś swego rodzaju wyzwaniem intelektualnym, ale dla przeciętnych Polaków oznacza to kolejne podwyżki, wzrost bezrobocia, brak dostępu do najważniejszych instytucji, które likwidujecie w miastach powiatowych, brak dostępu do usług medycznych i zamykanie szkół, i szereg innych utrudnień. To oczywiście przechodzi wam bardzo gładko i udajecie, że nic się nie dzieje. Dzieje się. Dzieje się źle. Ta sytuacja cały czas się pogłębia i nic nie wskazuje, przynajmniej po tym projekcie, który państwo przedstawiliście, że będzie w Polsce inaczej. Ten budżet nie nadaje się w ogóle do poprawienia. Można by było oczywiście ścigać się tutaj, bo wiem, że niektóre kluby będą składały tysiące poprawek. To niczego nie zmieni, jeżeli nie zmieni się podejście rządzących do tego, co dzieje się w Polsce, jeżeli nie będzie wreszcie szacunku dla polskiej gospodarki, jeżeli nie będzie wzmocnienia systemu podatkowego, ale nie wymierzonego w podatnika, tylko ukierunkowanego na rozwój, jeżeli nie będzie myślenia o Polsce, nie będzie myślenia o rozwoju, tylko łudzenie się, że w kolejnych rankingach ministrowie i cały rząd są poklepywani po plecach, i to wam wystarcza. Polakom to nie wystarcza. (Oklaski) Prawo i Sprawiedliwość będzie głosowało przeciwko temu budżetowi. (Poseł Teresa Piotrowska: Oczywista oczywistość.)