Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-02-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Koło Poselskie Wolni i Solidarni opowiada się za gruntownymi systemowymi zmianami pozwalającymi zbudować zaufanie obywateli do wymiaru sprawiedliwości, aby obywatele Rzeczypospolitej Polskiej mogli wreszcie doświadczyć, że słynna rzymska paremia ˝Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi˝, czyli ˝Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą przyznawania tego, co się komu należy˝, nie jest w polskim sądownictwie mrzonką, czymś nieprzystającym do rzeczywistości. Właśnie dlatego tak ważne są zmiany w ustawodawstwie, które pozwolą znacząco ograniczyć przewlekłość postępowań sądowych oraz zwiększą transparentność w funkcjonowaniu sądów. (Głos z sali: W jaki sposób?) Czekamy więc na projekty ustaw, zapowiedziane przez pana ministra sprawiedliwości w drugiej połowie stycznia br., które powinny zostać skonsultowane ze środowiskami prawniczymi w atmosferze dialogu, za którego początek można uznać poniedziałkowe spotkanie przedstawicieli tych środowisk z panem prezydentem Rzeczypospolitej Andrzejem Dudą. Media wielokrotnie donosiły w ostatnich dniach, w ostatnich tygodniach o skandalicznych przypadkach nagannego zachowania sędziów w przestrzeni publicznej, w przestrzeni zwykłych zachowań ludzkich, i paradoksalnie ta ustawa nie ma z tym związku, jednakże na pewno to ustawodawstwo, te zmiany legislacyjne powinny też wywierać wpływ na uporządkowanie standardów wykonywania pracy przez samych sędziów, jak też przez administrację, która kieruje sądami. Celem przedłożonego projektu ustawy jest jednoznaczne rozdzielenie funkcji z zakresu administracji sądowej, należących do kompetencji prezesa sądu, związanych z wykonywaniem zadań orzeczniczych, od czynności administracyjnych należących do kompetencji dyrektora sądu. Zasadnicza zmiana sprowadza się w tym zakresie do nowego zdefiniowania statusu dyrektorów sądów, których zwierzchnikiem będzie minister sprawiedliwości. W porównaniu z pierwotnym brzmieniem projektu ustawy zaproponowana została przez komisję poprawka pozostawiająca dyrektora sądu jako organ sądu. Zmieniono również brzmienie przepisu art. 21a § 1, zgodnie z którym stanowisko dyrektora sądu w sądzie rejonowym nie ma charakteru obligatoryjnego i może zostać utworzone wówczas, gdy uzasadniają to względy organizacyjne, a w szczególności wielkość sądu mierzona liczbą stanowisk sędziowskich, asesorskich i referendarskich oraz zatrudnionych w nim pracowników lub też odległość od sądu okręgowego. Nie dokonano natomiast zmiany w dodanym nowelizacją art. 21a § 3, zgodnie z którym prezes sądu będzie wykonywał w stosunku do dyrektora sądu czynności z zakresu prawa pracy, z wyjątkiem czynności zastrzeżonych dla ministra sprawiedliwości. W naszej ocenie - o czym też mówiłem w czasie pierwszego czytania projektu ustawy - zasadne byłoby umieszczenie katalogu wspomnianych czynności zastrzeżonych dla ministra sprawiedliwości, które wykonywałby on w stosunku do dyrektorów sądów. Taki katalog sformułowany enumeratywnie pozwoliłby jednoznacznie pokazać - wbrew sugestiom części środowisk prawniczych, wynikającym też z pewnych obaw, jak będzie funkcjonować sąd jako instytucja pod rządami znowelizowanej ustawy, a także części środowisk politycznych - że celem projektu jest wyłącznie nadzór ministra nad działalnością administracyjną sądów, a nie chęć podporządkowania czy wywierania wpływu na orzecznictwo sądów. Mając na uwadze, że ta ustawa w naszej ocenie jest potrzebna i de facto przyniesie dobre rozdzielenie funkcji administracyjnych od funkcji orzeczniczych, posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni, mimo braku póki co tego zapisu o katalogu czynności zastrzeżonych dla ministra sprawiedliwości, są gotowi poprzeć przedłożony (Dzwonek) projekt ustawy. Dziękuję bardzo.