Mówca: Bogdan Rzońca (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-05-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 28 maja br. w Narwiku uroczyście obchodzona będzie 75. rocznica bitwy o Narwik. Ten niezamarzający port przeładunkowy szwedzkiej rudy żelaza stał się przedmiotem niemal 2-miesięcznych zmagań wojsk alianckich i niemieckich w dniach 9 kwietnia - 8 czerwca 1940 r. Liczba Niemców dowodzonych przez generała Eduarda Dietla wynosiła ok. 5600. Natomiast w skład liczących 24 tys. żołnierzy sił alianckich wchodziła m.in. polska Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich została sformowana na podstawie decyzji naczelnego wodza generała Władysława Sikorskiego z 15 stycznia 1940 r. W momencie wejścia do akcji liczyła 4778 żołnierzy i oficerów. W kwietniu 1940 r. rozpoczęły się przygotowania do wzięcia udziału w działaniach na północy Norwegii, a 8 maja rozpoczął się wyładunek 4-batalionowej brygady w porcie Harstad, gdzie zluzowała 13. półbrygadę Legii Cudzoziemskiej. Przez pierwsze trzy tygodnie Polacy rozpoznawali pozycje nieprzyjaciela i przygotowywali się do uderzenia na Narwik. Przewaga aliantów systematycznie rosła, jednak tuż przed zakończeniem przygotowań dowództwo podjęło decyzję o ewakuacji ze względu na krytyczną sytuację we Francji. Generał Béthouart postanowił jednak przed wycofaniem zdobyć Narwik, obawiając się ewakuacji pod ogniem przeciwnika, a ponadto chcąc osiągnąć pierwsze zwycięstwo nad Niemcami w boju lądowym. Koncentryczny atak rozpoczął się w nocy z 27 na 28 maja. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich podjęła atak na pozycje niemieckie na półwyspie Ankenes, oddzielonym od Narwiku wodami Beisfjordu. 28 maja 1940 r. wojska sprzymierzone odniosły pierwsze zwycięstwo w II wojnie światowej. Zaznaczyć trzeba, że znaczący udział w tym zwycięstwie mieli polscy żołnierze, co uznali zresztą alianci. Generał Béthouart telefonicznie pogratulował dowódcy Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich sukcesów bojowych i wyraził uznanie dla bitności polskich żołnierzy pod Narwikiem. 30 maja alianci prowadzili akcję oczyszczania rejonu miasta, jednocześnie przygotowując się do przeprowadzenia ewakuacji. Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich rozpoczęła ją 3 czerwca, zaś 8 czerwca ostatni oddział, na czele z dowódcą brygady, odpłynął do Francji. W trakcie walk o Narwik Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich straciła 97 żołnierzy, 28 z nich zaginęło, a 189 zostało rannych. W walkach pod Narwikiem udział brały ponadto polskie niszczyciele ORP ˝Grom˝, ˝Burza˝ i ˝Błyskawica˝ oraz, jako transportowce, statki pasażerskie MS ˝Chrobry˝, MS ˝Batory˝ i MS ˝Sobieski˝. ORP ˝Grom˝ został 4 maja zatopiony przez niemiecki bombowiec He 111 w fiordzie Rombakken, gdzie zginęło 59 członków jego załogi. Dzisiejszym oświadczeniem chciałbym oddać cześć wszystkim polskim żołnierzom, którzy za wolną Europę walczyli i zginęli w walkach pod Narwikiem. Bardzo dziękuję też inicjatorowi uczczenia bitwy o Narwik generałowi Fryderykowi Czekajowi oraz żołnierzom i sympatykom Podkarpackiego Stowarzyszenia Honorowych Podhalańczyków w Rzeszowie za podjęcie trudu wyjazdu i złożenia kwiatów w Narwiku w dniu 28 maja 2015 r. Pamięć o polskich bohaterach niech trwa zawsze. Cześć ich pamięci!