Mówca: Sylwia Bielawska
Data: 2026-04-14 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej stanowisko w sprawie sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczącego właśnie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o radcach prawnych. Zanim jednak zacznę przedstawiać stanowisko, chciałabym podziękować mojemu przedmówcy za to, że w tak syntetyczny sposób przedstawił zakres ustawy i że przyznał, że są to zmiany, które są bardzo potrzebne i z którymi zgadza się również prawa strona. Projekt ten bowiem ma charakter porządkujący i w zasadzie dostosowuje obowiązujące przepisy do zmieniających się realiów społeczno-gospodarczych oraz do standardów wynikających z prawa Unii Europejskiej. Co ważne, ten komisyjny projekt ustawy odpowiada na realne potrzeby środowiska zawodowego. Blisko 43 tys. radców prawnych i aplikantów radcowskich czeka na te zmiany i o te zmiany wnosiło. My jak gdyby odpowiadamy na ich potrzeby i stąd właśnie zaproponowane zmiany. Warto podkreślić, że wszystkie te zmiany, które były przedmiotem prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, podczas trzech posiedzeń były podstawą do pogłębionej dyskusji, ale co rzadko bywa na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, była to dyskusja merytoryczna i zgadzaliśmy się co do ogólnych konkluzji. Warto również podkreślić, że wszystkie te zmiany, które wprowadzamy w tej ustawie, są nie tylko oczekiwaniem ze strony samorządu zawodowego, ale również spełniają oczekiwania strony rządowej. Tak że mam nadzieję, że nie będzie tutaj żadnych zastrzeżeń, kiedy przyjdzie do głosowania nad tym projektem. Wysoka Izbo! Choć większość z proponowanych ustaw, regulacji ma tutaj charakter techniczny, ich znaczenie dla praktyki wykonywania zawodu radcy prawnego jest niezwykle istotne. Po pierwsze, i to najważniejsza chyba kwestia, na którą zwrócił nam uwagę prezes UODO, projekt wzmacnia ochronę tajemnicy zawodowej oraz doprecyzowuje zasady przetwarzania danych osobowych. W dobie rosnącego znaczenia ochrony informacji i danych osobowych jest to element absolutnie kluczowy dla zapewnienia bezpieczeństwa klientów oraz zaufania do zawodu radcy prawnego. Po drugie, wprowadzamy jednoznaczną podstawę dla funkcjonowania grupowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zawieranego przez Krajową Izbę Radców Prawnych. Rozwiązanie to funkcjonuje już w praktyce, natomiast projekt ustawy porządkuje jego podstawy prawne, zapewniając jednocześnie możliwość wyboru przez radców prawnych ubezpieczenia, np. indywidualnego. Jest to rozwiązanie racjonalne, zwiększające bezpieczeństwo zarówno radców, jak i ich klientów. Po trzecie, regulujemy status aplikanta radcowskiego w szczególnym okresie pomiędzy wpisem na listę radców prawnych a momentem złożenia ślubowania. To rozwiązanie eliminuje istniejącą lukę prawną i zapewnia ciągłość wykonywania czynności zawodowych. Po czwarte, projekt wprowadza możliwość odbywania posiedzeń organów samorządu w formule hybrydowej. Kolejna istotna zmiana dotyczy postępowań dyscyplinarnych. Projekt zakłada natychmiastową wykonalność prawomocnych orzeczeń Wyższego Sądu Dyscyplinarnego oraz zniesienie bezwzględnej suspensywności kasacji. To rozwiązanie wzmacnia odpowiedzialność zawodową i zwiększa skuteczność postępowań dyscyplinarnych, co ma bezpośrednie przełożenie na standardy wykonywania zawodu. Wreszcie projekt przewiduje wprowadzenie przepisu karnego dotyczącego bezprawnego posługiwania się tytułem radca prawny. Jest to ważny element prestiżu, ochrony prestiżu zawodu oraz bezpieczeństwa obywateli korzystających z usług prawnych. Warto również zaznaczyć, że poprawki wniesione w trakcie pierwszego czytania uwzględniały wszystkie uwagi prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, jak i Biura Legislacyjnego, co dodatkowo podnosi jakość projektowanych przepisów. Podsumowując: proszę państwa, mamy do czynienia z projektem, który nie wprowadza rewolucji, ale konsekwentnie i odpowiedzialnie porządkuje obowiązujące relacje. Usuwa wszelkie wątpliwości interpretacyjne, a przede wszystkim dostosowuje je do współczesnych realiów. Przyjęcie tej ustawy przyczyni się do zwiększenia efektywności działania samorządu radców prawnych, podniesienia standardów wykonywania zawodu oraz, to co najważniejsze, wzmocnienia zaufania obywateli do profesjonalnej pomocy prawnej. Dlatego zwracam się do Wysokiej Izby w imieniu klubu o poparcie przedłożonego projektu. Dziękuję bardzo.