Mówca: Henryk Smolarz
Data: 2013-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przyznam, że cieszę się z przebiegu dyskusji, nie mniej niż z samego projektu ustawy, z tego, że o nim rozmawiamy, że tak otwarcie i w sposób jawny rozmawiamy o planowej polityce prorodzinnej, której elementów tu jest bardzo wiele. Cieszę się również, że dzisiaj, podczas omawiania konkretnego projektu dotyczącego wydłużenia urlopów macierzyńskich, poszerzenia ich o urlop rodzicielski, padają bardzo różne propozycje ze strony wszystkich klubów co do rozwinięcia tych uregulowań, które mamy w obszarze polityki prorodzinnej, i że jest wyraźnie widoczna przewaga głosów pozytywnych, nowych propozycji zmieniających sposób myślenia nad słowami krytyki, nad opiniami negatywnymi, które padają odnośnie do procesu legislacyjnego i zaproponowanej ustawy. Pojawiają się zarzuty, że ta ustawa jest uchwalana pospiesznie. Nie jest to do końca prawda, bowiem plany co do wprowadzenia pomysłu urlopów rodzicielskich wydłużonych sygnalizowano w ubiegłym roku, zostały one potwierdzone w exposé premiera i od tego momentu trwały intensywne prace w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, przedstawiano konkretne propozycje, które były bardzo szeroko dyskutowane w różnych środowiskach, od środowiska Kancelarii Prezydenta RP poczynając, poprzez ruch społeczny i wszystkie inne środowiska, które były tym zainteresowane. Rozwiązania, które ostatecznie znalazły się w omawianym projekcie, przede wszystkim uwzględniają tę szeroką debatę publiczną i są odpowiedzią na oczekiwania ze strony rodziców. Przy tym, co zostało tutaj podkreślone, a jest to podstawowa rzecz, fundamentalna, kreują nowy sposób myślenia o polityce prorodzinnej, nowy sposób myślenia o rodzinie, nowy sposób myślenia o tym, jak każdy z nas powinien odnosić się do spraw polityki prorodzinnej, opieki nad najmłodszymi, kreowania takich możliwości, aby rodziny, dzieci, rodzice mieli jak najlepsze warunki, tak aby można było dbać o własną rodzinę, aby dzietność w Polsce wzrastała. Ten ogromny problem demograficzny, bardzo niekorzystny trend dzięki tym rozwiązaniom, które są proponowane przez rząd, a to dzisiaj omawiane nie jest jedynym, mamy nadzieję, zostanie złagodzony czy odwrócony. Nowe rozwiązania są bardzo elastyczne, dają szansę swobodnego wyboru co do skorzystania z urlopu macierzyńskiego, a później rodzicielskiego obojgu rodzicom, jak również co do tego, w jakiej części on ma być wykorzystany. Jest możliwość przerwania urlopu i powrotu do pracy, jest także możliwość powrotu do pracy na część etatu. Czerpiemy tu z najlepszych wzorów znanych z państw zachodnich dających taką możliwość rodzicom. Dzisiaj w Polsce niestety mamy niewielki odsetek osób, które łączą pracę z wychowaniem i opieką nad dziećmi. Jest tu także równowaga między propozycjami dla rodziców a rozwiązaniami uwzględniającymi obawy, jakie wysuwali pracodawcy. Jest dłuższy czas na powiadomienie o zamiarze skorzystania z urlopu, jest wsparcie istotne dla samych pracodawców poprzez jasność tych rozwiązań. Mam nadzieję, że te rozwiązania zniosą obawę o utratę pracy tych wszystkich, którzy decydują się na rodzicielstwo. W odniesieniu do badań, które były prowadzone, na uwagę zasługuje informacja przedstawiona w diagnozie społecznej, mówiąca o tym, że właśnie rodzice wskazują na to, iż wydłużenie urlopów rodzicielskich jest najlepszym rozwiązaniem dającym możliwość pogodzenia życia rodzinnego z zawodowym. Tak mówi 26% kobiet i 20% mężczyzn. To rozwiązanie jest najwyżej oceniane przez nich, jest wskazywane jako podstawowe i umożliwiające swobodne realizowanie kariery zawodowej i decyzje o świadomym rodzicielstwie. To rozwiązanie jest również bardzo powszechne. Kogo ono obejmie? Otóż wszystkich, którzy opłacają ubezpieczenie chorobowe, będących na etatach, osoby samozatrudnione, osoby korzystające z umowy zlecenia. Co ciekawe, wszystkie te rozwiązania będą podlegały ocenie, po 18 miesiącach funkcjonowania ustawy będzie możliwość zapoznania się z raportem, jaki przygotuje Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, i, mam nadzieję, zmodyfikowania tych rozwiązań w taki sposób, aby były jeszcze bardziej korzystne dla rodziców. Duże zadowolenie nas wszystkich, parlamentarzystów, budzi to, że rozwiązania są elastyczne, oczekiwane ze strony rodziców. Jest to bardzo istotne, daje poczucie troski ze strony państwa i wszystkich obywateli o polską rodzinę. Samym rodzicom daje wartość najcenniejszą - możliwość budowania mocniejszych więzi pomiędzy rodzicami a dzieckiem poprzez dłuższy czas wspólnego przebywania. Dziecku daje lepszy rozwój poprzez dłuższy kontakt ze swoim rodzicem. Gospodarce, rodzinie, nam wszystkim daje możliwość godzenia pracy z obowiązkami rodzinnymi. Ale wśród tych argumentów, które tutaj padały, padał również taki, iż jest to być może zbyt mało. Przypomnę tylko, że nie jest to pierwsze rozwiązanie o charakterze prorodzinnym, które jest omawiane w Izbie. Tydzień temu uchwalaliśmy ustawę o opiece nad dzieckiem do lat trzech, zwaną popularnie ustawą żłobkową, która jest istotnym wsparciem w procesie wychowania dzieci. Jest także bardzo elastycznym rozwiązaniem dającym możliwość skorzystania z opieki w żłobkach - a miejsc w żłobkach będzie przybywało, bowiem wsparcie finansowe z budżetu państwa dla podmiotów, które będą chciały żłobki prowadzić, wzrośnie do 80% - a także dającym bardzo elastyczną możliwość zatrudnienia opiekuna do dziecka i kontynuowania swoich obowiązków zawodowych. Przypomnę również, że w ramach polityki prorodzinnej, budującej u obywateli poczucie bezpieczeństwa, trzeba podkreślić podnoszenie wysokości zasiłków i świadczeń, odmrożenie progów uprawniających do pomocy społecznej i świadczeń rodzinnych. Troska o rodziców, którzy posiadają dzieci niepełnosprawne, wyrażona została podniesieniem zasiłków pielęgnacyjnych. Co ciekawe, jest także korekta ustawowa pewnych rozwiązań po wyroku, nie po wyroku, a po orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale sędziów. Przygotowaliśmy poprawkę, która będzie w sposób jednoznaczny precyzowała, jakie osoby będą mogły skorzystać z zasiłku pielęgnacyjnego podczas sprawowania opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi. Warto wspomnieć także o ustawie dotyczącej przedszkoli. Przedszkola za złotówkę to nie tylko hasło, to już powoli rzeczywistość. Rozwiązania, które są tam zaproponowane, w bardzo istotny sposób wspierają samorządy, nie tylko poprzez - jak to ciągle się powtarza i mówię to też jako były samorządowiec - nakładanie nowych obowiązków, ale poprzez dawanie warunków, stwarzanie możliwości. Wsparcie finansowe dla samorządów będzie istotne w rozbudowaniu opieki przedszkolnej. Ważnym elementem szeroko pojętej polityki prorodzinnej są także mieszkania dla młodych. Program, który jest w trakcie procedowania w Sejmie, jest odpowiedzią na oczekiwania społeczne, na ten problem, z jakim także boryka się polska rodzina, poza bezrobociem, poza koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem - chodzi o problemy mieszkaniowe. Co bardzo istotne, chciałbym wspomnieć również o projekcie, który będzie w bardzo szerokim zakresie odpowiadał na oczekiwania wszystkich, także tych z polskiej wsi, z polskiej prowincji - o ustawie dającej możliwość opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za wszystkich rodziców przebywających na urlopach wychowawczych. Obejmie on osoby bezrobotne, przedsiębiorców, rolników, osoby samozatrudnione, a także osoby pozostające na umowach o dzieło i zlecenia. To rozwiązanie jest dedykowane także - i to podkreślam, bo taka uwaga padała tutaj - osobom ubezpieczonym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Będzie to dla nich bardzo istotna pomoc. Kończąc swoje wystąpienie, podkreślę, iż z dużą radością przyjmujemy zaproponowane rozwiązania. Będziemy wspierać wszelkie działania mające na celu rozbudowę programu dla polskiej rodziny i otoczenie (Dzwonek) większą troską wszystkich obywateli. Popieramy zaproponowane sprawozdanie komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)