Mówca: Michał Stuligrosz
Data: 2015-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie połączonych komisji, Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, dotyczące sprawozdania głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2014 r. Informuję Wysoką Izbę, że 7 lipca 2015 r. marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierowała powyższe sprawozdanie do rozpatrzenia w połączonych komisjach, o których mówiłem przed momentem. Komisje te na połączonym posiedzeniu w dniu 4 sierpnia bez głosów sprzeciwu przyjęły to sprawozdanie i rekomendują Wysokiej Izbie przyjęcie go w głosowaniu. Ten obszerny i bardzo dobrze sformułowany dokument wymaga krótkiego omówienia i tylko z tego powodu chciałbym zabrać głos i chwilę zastanowić się z państwem nad tym, jakiego rodzaju obowiązki spoczywają na nas i jakiego rodzaju nowelizacje i zmiany obowiązujących dotychczas przepisów powinniśmy podjąć, aby bardziej jeszcze usprawnić i udoskonalić prace inspektorów Państwowej Inspekcji Pracy. Chcę zwrócić uwagę na kilka uregulowań prawnych, nad którymi warto się zastanowić, aby mogły lepiej służyć w pracach inspekcji. Sądzę, że należałoby wrócić do przeglądu przepisów prawa w kontekście patologii na rynku pracy, i to w zakresie zmian systemowych, a nie tylko doraźnych. Oznacza to również zmiany w Kodeksie pracy i w zbiorowym kodeksie prawa pracy, o tym zresztą będę mówił nieco później. Zwracam uwagę również na to, że zmiany wymaga również zawieranie umów cywilnoprawnych w warunkach właściwych dla stosunku pracy, w tym postulowane przez inspekcję wprowadzenie domniemania istnienia stosunku pracy. Dotychczas tego rodzaju inicjatywy nie zostały niestety zaakceptowane, a warto do nich wrócić, żeby jeszcze raz zastanowić się nad potrzebą tego rodzaju sformułowań. Zwracam również uwagę, że warto byłoby powrócić do przepisów wpływających na rozmiar i skalę zjawiska nielegalnego zatrudnienia, a jednocześnie hamujących działania podejmowane przez organy kontroli w celu zapobiegania i zwalczania tego rodzaju naruszeń przepisów prawa. Także unormowania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy wymagają nowelizacji. Myślę o niestety ciągle słabej identyfikacji czynników szkodliwych i niebezpiecznych dla osób świadczących pracę. Już obserwowana konsekwencja dotyczy nieadekwatnych do zagrożeń profilaktyki i opieki lekarskiej nad pracownikami. Chcę jeszcze zwrócić uwagę na wymagające rozstrzygnięcia zmiany zawarte w ustawie z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych, sprzyjające świadomemu obchodzeniu, a nawet naruszaniu tych przepisów. Wysoki Sejmie! Uchwalony w 1974 r. Kodeks pracy dotyczył zgoła, kompletnie, całkowicie innej rzeczywistości społeczno-gospodarczej. Dlatego Kodeks pracy był nowelizowany blisko 90 razy, a ponad 60 razy był nowelizowany po 1989 r. Z tego też względu jest on tak zawiły i tak trudny do stosowania, że na zawiłość przepisów skarżą się i pracodawcy, i inspektorzy pracy, którzy mają kłopoty z interpretacją przepisów, i wskazują tę niedogodność jako jedną z głównych przyczyn powstawania nieprawidłowości w relacjach pracodawca - pracobiorca. Kończąc swoje wystąpienie, chcę zwrócić uwagę na inicjatywę i realizację zadań prewencyjnych podjętych przez Państwową Inspekcję Pracy. Misją Państwowej Inspekcji Pracy niezmiennie pozostaje skuteczne egzekwowanie przepisów prawa, w szczególności bezpieczeństwa i higieny pracy, poprzez efektywne i ukierunkowane kontrole oraz działania prewencyjne zmierzające do ograniczenia zagrożeń wypadkowych i poszanowania prawa pracy. W ramach misji spełnia się również międzynarodowe standardy, tak aby skutecznie monitorować funkcjonowanie nowoczesnych systemów kontroli warunków pracy. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)