Mówca: Jerzy Wenderlich
Data: 2013-06-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie pośle, proszę teraz nie przerywać. Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak: Pan nie wie, jakie dodatkowe działania zostały wykonane. 30% samorządów jednak odpowiada pozytywnie. A 70% odpowiada: nie mam, kogo mam przesunąć, jak mam w kolejce jeszcze inne wielodzietne rodziny, rodziny z dziećmi z niepełnosprawnością i z głęboką niepełnosprawnością. Panie pośle, zapraszam do swojego biura, chętnie panu pokażę konkretne przypadki, naprawdę nad każdym można co najmniej się rozpłakać. I to jest na bieżąco podejmowane... (Poseł Adam Abramowicz: To jest taka rodzina.) ...i analizowane. Pokażę, ile jest przypadków dotyczących właśnie zagrożenia. Odpowiadając na pytanie dotyczące odpowiedzi na wystąpienia generalne, skuteczności, jeśli chodzi o udzielanie odpowiedzi, jest ona niemalże 100-procentowa. Czy zawsze jestem zadowolony z udzielonej odpowiedzi? Nie zawsze, bo nieraz występuję po raz drugi i trzeci i podejmuję inne działania, organizuję specjalne spotkania, wypowiadam się także na ten temat. Powtarzam także uwagi w swojej informacji rocznej, co zostało potraktowane jak powielanie, ale to nie jest powielanie, to jest niezałatwiona sprawa. Gdybym przeszedł do porządku dziennego nad niezałatwioną sprawą, to, myślę, byłoby to bardziej obciążające niż powtórzenie i wskazanie, że sprawa jest niezałatwiona. Sprawa próchnicy, zabezpieczenia zdrowotnego, odżywiania dzieci. Bardzo dużo miejsca poświęciłem w informacji tym tematom i zapewniam pana posła, że nie spocznę, dopóki nie uda się zwiększyć dostępności i jakości świadczeń, bo to jest jeden z podstawowych priorytetów działania rzecznika, ale też chciałbym zwrócić uwagę, że nie jestem organem wykonawczym, nie mam możliwości wykonawczych. Postuluję, naciskam, namawiam, powołuję grupy ekspertów, którzy popierają moje zdanie, jednak decyzja ostateczna jest po drugiej stronie. Taki model instytucji rzecznika państwo żeście stworzyli, ustawa o rzeczniku tutaj została uchwalona. Jeszcze odnosząc się do spraw ojcowskich. Panie pośle, jestem w takiej niekomfortowej sytuacji, że o indywidualnych przypadkach nie mogę mówić publicznie, bo naruszyłbym tajemnicę służbową i ustawę o ochronie danych osobowych, ale też bardzo bym prosił o zaufanie w kwestii rozpoznawania tych przypadków. My nad każdą sprawą pochylamy się bardzo dokładnie, prowadzimy 5-stopniową analizę dokumentów. Ktoś jeszcze sprawdza po innej osobie, żeby upewnić się, czy gdzieś nie popełniliśmy błędu. I gdybyśmy mieli pochylić się nad taką sytuacją - ja mam ten dokument, który pan poseł pokazywał - ona nie wyglądałaby tak, jak być może się wydaje. Zapewniam, że każda z tych spraw jest rozpatrywana, tylko cały czas zastrzegam: z pozycji dziecka, bo to dobro dziecka jest argumentem najważniejszym w tej sytuacji. Zdarza się, że osoba dorosła, która przychodzi po rozwiązanie problemu do rzecznika, jest niezadowolona z rozwiązania tego problemu, ale rzecznik nie jest kancelarią prawną osób dorosłych, nie jest adwokatem jednej czy drugiej strony. Ja tylko w tym miejscu chciałbym stwierdzić, uogólnić, że faktycznie jest ogromna dysproporcja co do możliwości wykonywania opieki, władzy nad dzieckiem przez ojca, i nad tym trzeba się pochylić. Co do zasady jest to temat bardzo poważny. Dzieci powinny mieć dostęp do mamy i do taty równorzędny, ale nie każda sprawa jest czarno-biała. To trzeba indywidualnie rozpatrywać. Jeśli chodzi o informację dotyczącą działań z zakresu Kodeksu karnego, to jest właśnie konwencja z Lanzarote. Przyjmijmy ją i ona wymusi na nas pewne działania. Będziemy mieli rozwiązanie, myślę, dosyć mocne i właściwe dla dzieci. Ja już ogólnie powiedziałem, jak widzę filozofię opieki nad dzieckiem nienarodzonym. To jest zabezpieczenie tego świata tak, żeby rodzic w ogóle nie musiał rozpatrywać takiej konieczności. Dzisiaj mamy takie przepisy, a nie inne, ale, przypominam, przepisów nie uchwala rzecznik, tylko parlament, a więc jeśli państwo podejmiecie w tym zakresie działania, na pewno będę bardzo skrupulatnie wypełniał te obowiązki, które zostaną nałożone. Spotykałem się ze środowiskami pro life, w moim biurze także. Było spotkanie ekspertów z jednej i z drugiej strony, wymienialiśmy się informacjami. To działo się niedawno. To, że jedna organizacja, instytucja, tak jak jedna czy druga osoba, jest niezadowolona, bo nie zmusiła niezależnego organu konstytucyjnego do podjęcia tylko takich działań, jakich sobie życzyła -proszę wybaczyć, ale chyba po to usytuowano rzecznika praw dziecka jako niezależny organ konstytucyjny, żeby rzecznik miał możliwość nieulegania wpływom, naciskom, żeby nie musiał podejmować działań pod jakimś naciskiem, także politycznym. Cytowano tutaj przecież w tym kontekście ocenę pracy poprzedniego rzecznika sformułowaną przez jednego z senatorów. Myślę i jestem głęboko przekonany, że te 5 lat pokazuje, że ten urząd może być apolityczny, że może być niezależny, że może nie ulegać żadnym naciskom. Mało tego, pokazuje, że ten urząd jest skuteczny. W tych granicach prawa i w ramach tych działań, które są narzucone z góry, podejmujemy różnymi drogami taką aktywność, żeby sytuacja dzieci ulegała poprawie, co pokazują także te twarde dane. Widzę to w codziennych, indywidualnych sprawach i kierowanych informacjach, a także w wielu podziękowaniach od osób, które uzyskały właściwą pomoc. Wiele razy zabierałem głos na temat obniżenia wieku szkolnego i w informacji też jest o tym sporo. W tym momencie nie muszę się powtarzać. Informacja, którą zamieściłem po badaniu nie 40, a prawie 100 losowo wybranych szkół, pokazuje, że te szkoły są całkiem nieźle przygotowane na przyjęcie dzieci. Wiele jeszcze do zrobienia przed nami, ale też nie stanie się to z dnia na dzień. Na pewno będziemy dokładnie analizować każdy przypadek, który zostaje indywidualnie zgłoszony. Nie chciałbym także wydumywać problemów, bo do mnie przychodzą listy otwarte, petycje. Po wczytaniu się w nie, niestety nie widzę tam ani konkretnego dziecka, ani konkretnej placówki, ani imienia i nazwiska, ani adresu. Wiele osób chciałoby zaangażować rzecznika w realizację swoich bliżej nieokreślonych pragnień i celów, a ja nie chciałbym działać oderwany od rzeczywistości, tylko na solidnych podstawach, na solidnym fundamencie. Jeśli nie udało mi się odpowiedzieć na wszystkie pytania, postaram się to zrobić w późniejszym terminie. Zapraszam też państwa parlamentarzystów do biura. Kto przez 5 lat współpracował z rzecznikiem, wie, że moje biuro jest otwarte i każdą indywidualną sprawę, każdy problem o charakterze generalnym z największą troską omawiamy. Wielu posłów z każdej strony zna telefon do rzecznika, podejmuje bezpośrednią aktywność, kiedy widzi, że w jakikolwiek sposób zagrożone jest dobro dzieci. Wiele spraw udaje się załatwić, ale proszę mieć także na względzie, że rzecznik nie jest Chuckiem Norrisem ani Harrym Potterem, tylko osobą, która zgodnie z kompetencjami kontrolnymi, korzystając z nich wszystkich, a przecież korzystam z każdej, która została nadana, podejmuje właściwe działania zabezpieczające dzieci. Szkoda, że nie ma pana posła, który tyle krytyki wylał na rzecznika. Na posiedzeniu komisji też nie został do końca i nie pozwolił sobie odpowiedzieć, że od początku do końca nie ma racji. Mam nadzieję, że zostanie to gdzieś zaprotokołowane i przekazane. Bardzo państwu dziękuję za każdą informację, która została tutaj skrzętnie zanotowana. Mam nadzieję, że w walce o sprawy dzieci nie jesteśmy po przeciwnych stronach, tylko razem. Przypominam, że rzecznik nie jest rzecznikiem żadnej partii, tylko rzecznikiem praw dziecka. Dziękuję bardzo.