Mówca: Dariusz Cezar Dziadzio
Data: 2013-05-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu wnioskodawców - posłów Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy. W chwili obecnej zapis w Kodeksie pracy określa obowiązek każdego pracodawcy, niezależnie od typu pracodawcy oraz liczby i celu zatrudnienia, dotyczący dopuszczania do pracy tylko tych pracowników, którzy poddali się w odpowiednim czasie niezbędnym badaniom lekarskim. Z kolei zaś od każdego kandydata na pracownika przepis ten wymaga, aby przed rozpoczęciem pracy poddał się on badaniom wstępnym. Tak rozumiana zdolność do pracy jest następnie weryfikowana w trakcie trwania stosunku pracy poprzez badania okresowe wykonywane w przewidzianych prawem odstępach czasu, a także badania kontrolne wykonywane przed powrotem na stanowisko pracy pracownika, którego niezdolność do pracy spowodowana była chorobą i trwała dłużej niż 30 dni. Badaniom tym podlega każdy kandydat na pracownika oraz pracownik niezależnie od rodzaju pracy, podstawy zatrudnienia pracowniczego oraz wymiaru czasu pracy. Koszty takiego badania lekarskiego, a są to koszty niemałe, bo wahające się w granicach 100-200 zł, ponosi pracodawca. Nadto ponosi on także koszty przejazdów pracownika na te badania oraz wynagrodzenia pracownika w czasie jego nieobecności spowodowanej wykonywaniem badań. Celem tej ustawy jest zniesienie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych w przypadku stanowisk, których charakter nie wymaga stwierdzania braku przeciwwskazań do wykonywania pracy przez pracownika, jak choćby w przypadku zawodów, w odniesieniu do których nie występują zagrożenia dla zdrowia pracowników bądź też niewymagających wysokiego poziomu zdrowia, chodzi np. o telepracę czy pracę biurową. Niniejsza nowelizacja w sposób znaczący zmniejszy wysokie koszty pracy ponoszone przez ogromną rzeszę pracodawców, w przypadku których obciążające ich koszty z tytułu takich badań nie znajdują racjonalnego uzasadnienia ze względu na bezpieczeństwo i higienę pracy. Na koszty profilaktycznych badań lekarskich ponoszonych przez pracodawców składają się nie tylko koszty samych badań, ale także przejazdów na te badania oraz wynagrodzenie za pracę w czasie nieobecności w pracy spowodowanej koniecznością ich przeprowadzenia. Widać więc wyraźnie, że koszty te nie są małe. Pod względem wysokości kosztów pracy Polska bije niechlubne rekordy. Szacuje się, że iż do każdej złotówki, którą pracodawca wypłaca do kieszeni pracownika, ten pierwszy musi jeszcze dołożyć na rzecz państwa średnio 70 gr w postaci różnych podatków i składek. Wysokie opodatkowanie pracy jest najbardziej szkodliwym z możliwych podatków, tak z gospodarczego, jak i ze społecznego punktu widzenia. To właśnie dlatego mamy w Polsce ponad 2 mln bezrobotnych, a kolejne 2 mln emigrantów wyjechało za granicę w poszukiwaniu właśnie pracy. To wysokie opodatkowanie pracy powoduje, że przedsiębiorców nie stać na zatrudnianie nowych pracowników. Warto podkreślić, iż podczas przeprowadzonych przez nas konsultacji wysokie koszty pracy były najczęściej wskazywaną przez przedsiębiorców barierą w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wskazało je aż 93% respondentów. W związku z tym działania na rzecz zwiększenia zatrudnienia w Polsce oraz tworzenia sytuacji sprzyjającej rozwojowi przedsiębiorczości - a te cele są przecież nadrzędne - należy rozpocząć od obniżenia wydatków ponoszonych przez pracodawców. Z chwilą wejścia w życie niniejszej nowelizacji obowiązek poddania się badaniom lekarskim w odniesieniu do pracowników czy też kandydatów na pracowników oraz weryfikację tych badań przez pracodawców przed dopuszczeniem do pracy będzie się ograniczał już tylko do przypadków zatrudniania na stanowiskach, których charakter wymaga stwierdzenia braku przeciwwskazań do wykonywania pracy w drodze zaświadczenia lekarskiego, a zatem takich, w których takie potwierdzenie lekarskie jest rzeczywiście niezbędne. Tu pojawia się kolejny argument przemawiający za tą ustawą. Obecnie wspomniane badania lekarskie dla pracowników są fikcją. Pracownicy najczęściej wypełniają wskazaną przez lekarza ankietę, w której, chcąc udowodnić swoją zdolność do pracy, podkreślają, że nic im nie dolega. Pracodawca płaci więc nie za badania pracownika, ale za udział pracownika w czymś, co przypomina badania ankietowe. Minister zdrowia i opieki społecznej określi w porozumieniu z ministrem pracy i polityki socjalnej, w drodze rozporządzenia, wiążącą liczbę stanowisk pracy objętych przedmiotowym wymogiem, co pozwoli uniknąć potencjalnych trudności związanych z określeniem, w odniesieniu do których stanowisk pracy znajdzie zastosowanie rygor z art. 229 Kodeksu pracy w zaproponowanym brzmieniu. Odtąd co do zasady pracownik nie będzie podlegał obowiązkowym badaniom lekarskim przed dopuszczeniem do pracy lub w trakcie jej wykonywania, ale będzie mógł je wykonać zawsze wtedy, kiedy sam poweźmie wątpliwości co do swojego stanu zdrowia i swojej w związku z tym zdolności do wykonywania danej pracy. Wymóg poddania się stosownym badaniom będzie obejmował już tylko tych pracowników, których stan zdrowia w kontekście wykonywania danej pracy może się pogorszyć lub zagrozić bezpieczeństwu np. konsumentów. Warto zauważyć, że w wyniku przeprowadzonych konsultacji dotyczących procedowanego projektu otrzymaliśmy pozytywną ocenę ze strony organizacji Pracodawcy RP. Również w tej ocenie pojawiła się propozycja, którą zrealizujemy w postaci autopoprawki podczas prac w komisji. Dotyczy ona dodatkowego aspektu. Jeżeli pracownik jest nieobecny w wyniku choroby powyżej 30 dni, to po powrocie do pracy musi przejść badania kontrolne. Jeśli natomiast pracownik nie korzysta ze zwolnienia lekarskiego, a mimo to jego zachowanie zagraża jemu i innym współpracownikom, pracodawca nie ma jasnych podstaw do skierowania pracownika na badania kontrolne. Jak widać na przykładzie tego przypadku, Ruch Palikota nie zmniejsza ochrony pracownika, a wręcz przeciwnie - poszerza jej zakres. I już na koniec. Wprowadzona projektem zmiana zmniejszy koszty pracy obciążające pracodawców i realnie wpłynie na możliwość zwiększania przez nich zatrudnienia. Dzięki temu dojdzie do zwiększenia popytu na pracę, a tym samym do zmniejszenia poziomu bezrobocia. Dziękuję bardzo.