Mówca: Krzysztof Lipiec
Data: 2015-01-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Bardzo dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnieść się do sprawozdania komisji w kontekście przedłożonego przez rząd projektu kolejnej już nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Mocą tej nowelizacji będą też zmieniane inne ustawy, ale ta głębsza zmiana dotyczy Prawa o ustroju sądów powszechnych. Tak jak powiedziałem, to jest już kolejna nowelizacja. Ta ustawa z 2001 r. doczekała się tekstu jednolitego, są kolejne zmiany. Uważam, że państwo polskie wreszcie powinno być stać na to, aby uchwalić taką ustawę, która byłaby ustawą ustrojową z prawdziwego zdarzenia w odniesieniu do tej władzy Rzeczypospolitej Polskiej. Nie powinno być też tak, że w zależności od klimatu politycznego ustawa ulega zmianie. Tak jak było z kwestią, która tak naprawdę to wywołała, doprowadziła do omawianej dzisiaj nowelizacji. Jest to skutek skargi Krajowej Rady Sądownictwa do Trybunału Konstytucyjnego, który część przepisów uznał za niekonstytucyjną w odniesieniu do przedziwnej instytucji, jaką jest dyrektor sądów. Przypomnę, że jeszcze w poprzedniej kadencji w 2011 r. moje środowisko polityczne, Prawo i Sprawiedliwość, było przeciwne tej nowelizacji, temu, aby wprowadzać do systemu wymiaru sprawiedliwości instytucję dyrektora sądu, która z natury rzeczy będzie instytucją kontrowersyjną. Nasz pogląd podzieliła Krajowa Rada Sądownictwa, która zaskarżyła tę ustawę. Szkoda, że Trybunał Konstytucyjny tylko część jej przepisów uznał za niekonstytucyjną. W moim przekonaniu - i sądzę, że kiedy w przyszłości będziemy porządkować ustrój sądownictwa powszechnego, tak będzie - tego typu instytucja powinna być wyeliminowana, przestać funkcjonować w sferze wymiaru sprawiedliwości. To jest konfliktogenne, dowodem tego są obecne doświadczenia i jestem przekonany, że z całą pewnością jest tak, że dyrektor sądu w jakimś sensie podważa generalną konstytucyjną zasadę niezależności sądów i niezawisłości sędziowskiej. My jako środowisko polityczne nie ponosimy więc zbyt wielkiej odpowiedzialności za to, co się stało. Tak jak wspomniałem, byliśmy temu przeciwni, nie poczuwaliśmy się też do odpowiedzialności, do wielkiego działania, aby to prawo naprawiać. Daliśmy przyzwolenie na tę ustawę z tego względu, że wyznajemy zasadę, że w obiegu prawnym nie mogą funkcjonować ustawy, które są sprzeczne z konstytucją. Chciałbym jeszcze odnieść się do jednej kwestii, która jest objęta materią tej nowelizacji, to jest pozycji ministra sprawiedliwości. W tej ustawie chodzi tak naprawdę o sprawowanie nadzoru zewnętrznego. Ja, moje środowisko polityczne uważamy, że pozycja ministra sprawiedliwości jako przedstawiciela rządu, ba, jako jedynego ministra wymienionego w konstytucji jest zbyt słaba. Nie chodzi przy tym o to, żeby minister sprawiedliwości przesądzał o sprawiedliwości, ale o to, żeby generalnie miał wpływ na wymiar sprawiedliwości. Kiedyś była dobra instytucja rewizji nadzwyczajnej. W każdej sprawie minister sprawiedliwości mógł badać, kontrolować wyroki sądownictwa powszechnego przed Sądem Najwyższym. Dzisiaj tak naprawdę rola ministra sprawiedliwości ogranicza się do tego, że w imieniu rządu staje się sprawozdawcą projektów ustaw zastrzeżonych dla tego działu administracji rządowej, ale na wymiar sprawiedliwości nie ma żadnego wpływu. Potwierdzają to chociażby odpowiedzi na wystąpienia parlamentarne, które bardzo często są kierowane do ministra sprawiedliwości. Mówiąc wprost, minister sprawiedliwości zawsze odpowiada, że nie ma na to żadnego wpływu. To jest duża niedogodność, to powinno ulec poprawie, w tej ustrojowej ustawie winna być zapisana bardzo wyraźna delegacja związana z tym, w jaki sposób minister (Dzwonek) sprawiedliwości może na styku wymiaru sprawiedliwości współistnieć, współdziałać z sądami powszechnymi. Godne pochwały jest to, że w tej nowelizacji zostały ujęte kwestie dotyczące informatyzacji procesów sądowych. To z całą pewnością wpłynie na to, że materiał dowodowy, który jest gromadzony w sądownictwie, będzie miał lepszą jakość, większość wartość dowodową, będzie to bowiem rzecz bez mała namacalna, i to jest ważne osiągnięcie tej ustawy. Generalnie chcę powiedzieć, że mój klub, klub Prawa i Sprawiedliwości, wstrzyma się od głosowania w odniesieniu do tej nowelizacji ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, albowiem ta ustawa generalnie nie usprawnia funkcjonowania systemu wymiaru sprawiedliwości. Bardzo dziękuję. (Oklaski)