Mówca: Agnieszka Ścigaj
Data: 2017-06-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 wobec ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją programu ˝Za życiem˝ z druku nr 1638. Proponowane zmiany oczywiście są tylko setnym ułamkiem tego, co potrzebne w zakresie naprawy systemu wsparcia rodzin z dzieckiem niepełnosprawnym, ale są krokiem naprzód. I z całą pewnością klub Kukiz’15 poprze te zmiany. Na uwagę zasługują przede wszystkim dobre zmiany dotyczące systemu oświaty - tworzy się ośrodki koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńcze, ze szczególnym uwzględnieniem wczesnego wspomagania rozwoju. Oczywiście zgadzam się z panią poseł Okła-Drewnowicz, że również budzi wątpliwość to, że rzeczywiście te środki, które mają być na tworzenie tych ośrodków, nie są przyznawane samorządom w sposób obligatoryjny, tylko rzeczywiście fakultatywny. I tutaj będzie pewnie kwestia rozporządzenia, na jakich zasadach i w jakim trybie. Zmiany w ustawie o pomocy społecznej dotyczą dostępności i uporządkowania standardów mieszkań chronionych, które będą nie tylko miejscem pobytu, ale również formą wsparcia, co jest bardzo ważne. Wprowadzenie typów mieszkań chronionych, podziału na treningowe i wspierane pozwoli na dostosowanie bardzo indywidualne do potrzeb osoby dorosłej i niepełnosprawnej. Zastrzeżenia jednak budzi moim zdaniem błąd logiczny z ustawy o pomocy społecznej, błąd logiczny, który również jest w obecnej ustawie. Prowadzenie mieszkań chronionych w ustawie jest zarezerwowane bez wyraźnej przyczyny dla jednostek pomocy społecznej i organizacji pożytku publicznego. Nie wiedzieć dlaczego, do prowadzenia mieszkań chronionych nie zostały dopuszczone np. spółdzielnie socjalne, które są również w tej ustawie, tylko w następnym punkcie, w ustawie o pożytku publicznym, czy organizacje zajmujące się np. działaniami na rzecz osób niepełnosprawnych, ale niemające statutu organizacji pożytku publicznego. W tej samej ustawie, co jest ciekawe, ? propos tego błędu logicznego, rząd promuje spółdzielnie socjalne, wskazując, że powiatowe urzędy pracy mogą dawać dotacje, a te spółdzielnie mogą stać się miejscem pracy, np. dla mam czy innych, czy ojców zajmujących się dziećmi niepełnosprawnymi. PUP-y mogą im dawać dotacje np. na tworzenie żłobków, przedszkoli integracyjnych, gdzie np. takie mamy mogą same opiekować się dziećmi, bo najlepiej się na tym znają. Pan minister uznał, że takie żłobki dla opiekujących się dziećmi niepełnosprawnymi mogą być prowadzone przez takie spółdzielnie socjalne, natomiast mieszkania chronione i treningowe nie mogą być prowadzone. I tutaj w komisji, składając tę poprawkę w imieniu klubu, nie uzyskałam racjonalnego uzasadnienia, dlaczego akurat takie jest podejście. Moim zdaniem było to zwykłe niedopatrzenie i przeoczenie, natomiast podejście takie, że tak powiem, reżimowe po prostu zwyczajnie nie pozwala przyznać się do błędu. I to jest przykre, dlatego że jako opozycja merytoryczna staramy się pokazywać rozwiązanie i chcemy o nim dyskutować, ale państwo udowadniacie, że lepiej walić na oślep, byleby walić. To jest takie działanie. A więc tutaj czujemy się z tego powodu trochę źle, że mimo racjonalnych argumentów z naszej strony państwo takiej poprawki nie chcecie uwzględnić. Ale cały czas żyjemy nadzieją, że na posiedzeniu, w głosowaniu jednak to się zadzieje i poprawka zostanie uwzględniona. Chcę powiedzieć, że ta poprawka dotyczy perspektywy finansowania mieszkań chronionych. Zawsze nie będzie kogoś stać i zawsze będą problemy, np. z uzyskaniem możliwości dodatkowego dofinansowania na wyposażenie, działania, formy wsparcia. Natomiast spółdzielnie socjalne, np. szczególnie takie, które są założone przez opiekunów osób niepełnosprawnych, mają szansę wypracowywać środki, które później mogą przeznaczać bezpośrednio np. na takie doposażenie. A więc to jest pewne zapewnienie perspektywicznego źródła finansowania w przedsiębiorstwach, które mają możliwość funkcjonowania jako przedsiębiorstwa społeczne. Dlatego nie rozumiemy, dlaczego to zostało zawężone. Oczywiście cieszy, że w ustawie zauważono specyfikę i trudność w opiece instytucjonalnej nad osobami ze sprzężoną niepełnosprawnością oraz autyzmem, dając większą dotację, do 30%, dla środowiskowych domów samopomocy, jednak znowu tutaj trochę zastanawiający jest fakt, dlaczego akurat np. upośledzenie umysłowe nie jest też traktowane w taki sam sposób. Wiemy, że bardzo często osoby z tym upośledzeniem umysłowym mają dokładnie taki sam problem. Rzeczywiście zależy to od stopnia, ale mówimy tu o znacznym stopniu, szczególnie umiarkowanym. Wsparcie samorządów w etatach asystentów rodziny jest tylko częściowym rozwiązaniem. W systemie pomocy społecznej potrzebna jest poważna reforma, która przede wszystkim uwolni etaty wspierające, czyli z pracowników nie zrobi administratorów środków finansowych, z pracowników socjalnych, ale rzeczywiście pozwoli na prawdziwą pracę socjalną, przez którą można udzielać wsparcia. W uzasadnieniu wskazane jest, że projekt był poddany szerokim konsultacjom. (Dzwonek) To w takim razie nie wiem, dlaczego 2800 tys. zostało przeznaczone dla Caritasu na to, że to tylko częściowy etap konsultacji, bo - jak widzimy - jest to tylko częściowa ustawa. Dziękuję bardzo.