Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2013-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska przedstawić stanowisko wobec uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów. Prace nad pierwszą z trzech transz deregulacji, pierwszą ustawą deregulacyjną mającą na celu ograniczenie części wymogów formalnych w dostępie do takich zawodów, jak notariusz, komornik, adwokat, radca prawny, ale także detektyw, rzeczoznawca majątkowy, zarządca i pośrednik nieruchomości czy geodeta, dobiegają końca. Podczas prac połączonych senackich Komisji: Praw Człowieka, Praworządności i Petycji, Gospodarki Narodowej, Ustawodawczej oraz w trakcie debaty plenarnej senatorowie zgłosili szereg poprawek. Na posiedzeniu w dniu 16 maja Senat rozpatrzył ustawę i uchwalił do niej 173 poprawki. Większość ma charakter precyzująco-redakcyjny oraz językowy. Senatorowie twierdzili, że ustawa jest trudna, wielowątkowa i budzi wątpliwości, zwłaszcza jeśli chodzi o zawody prawnicze, przewodników turystycznych i rzeczoznawców majątkowych. Wskazywano, że ustawa niesie wiele zmian mających na celu walkę z korporacjonizmem i naruszeniem prawa, ale według senatorów nie ustrzeżono się zmian o charakterze ideologicznym. Niektóre propozycje deregulacji zmierzają do degradacji zawodów - tu cytuję jednego z senatorów. Krytyka tej ustawy idzie znacznie dalej. Ustawa jest niezgodna z konstytucją - taką opinię wydał prof. Marek Chmaj, ale trzeba dodać, i to jest ważne, że opinia ta została przygotowana na zlecenie organizacji zainteresowanej utrzymaniem dotychczasowych przepisów, a więc Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości. Tak więc aby ustawa spełniła oczekiwania społeczne i pokładane w niej nadzieje, również aby obroniła się przed takimi zarzutami, o których mówiłem, musi być także na tym ostatnim etapie prac rozpatrywana ze szczególną wnikliwością. Poprawki zgłoszone przez Senat zostały już szczegółowo omówione przez posła sprawozdawcę. Powiem tylko o kilku z nich, które wydają się istotne. W poprawkach 1. i 22. Senat wskazał, że charakter czynności dokonywanych przez komorników istotnie różni się od tych, jakich dokonują adwokaci i radcowie prawni. Senat uznał również, że umożliwienie osobom, które złożyły egzamin komorniczy, przystąpienia do egzaminu adwokackiego lub radcowskiego na takich samych zasadach, jak osobom, które uzyskały pozytywne wyniki podczas znacznie szerszych pod względem zakresowym egzaminów sędziowskiego i prokuratorskiego, jest rozwiązaniem zbyt daleko idącym. Te poprawki zostały przez komisję odrzucone. Senat proponuje, by okresy doświadczenia zawodowego wymagane jako jedna z przesłanek warunkujących możliwość przystąpienia do wymienionych egzaminów zawodowych wynosiły co najmniej cztery lata, są to poprawki 4., 25. i 55. Poprawki 6. i 26. przywracają aktualnie obowiązujący termin 30 dni dla okręgowych rad adwokackich oraz rad okręgowych izb radców prawnych na podjęcie uchwał w sprawie wpisu na listę adwokatów czy też radców prawnych. Senat proponuje przedłużenie okresu, w jakim aplikanci adwokaccy oraz radcowscy zachowują możliwość zastępowania adwokatów lub radców prawnych mimo ukończenia aplikacji, albowiem okres sześciu miesięcy może okazać się zbyt krótki i zasadne jest również zdaniem Senatu uszczegółowienie czynności procesowych, których może samodzielnie dokonywać aplikant adwokacki. Ze względu na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa obrotu, w poprawkach 61. i 62. Senat proponuje, aby czynności, których będzie mógł dokonywać zastępca notarialny zastępujący notariusza w szczególnych okolicznościach, podczas nieobecności notariusza z nieprzewidzianych przyczyn albo zawieszenia notariusza, ograniczone były wyłącznie do tych, które związane są z uprzednio dokonanymi czynnościami notarialnymi, a zatem sporządzania wypisów, odpisów, wyciągów dokumentów oraz wydawania depozytów. Sens poprawki 66. sprowadza się do ograniczenia obowiązku przystąpienia do kolokwium przeprowadzanego w trakcie aplikacji notarialnej. Senat proponuje, żeby ten sprawdzian dotyczył tylko tych osób, które będą mogły i zechcą skorzystać z tego upoważnienia. Część poprawek dotyczy zmian w Prawie geodezyjnym i kartograficznym. Proponuje się między innymi określenie maksymalnej opłaty za wydanie dziennika praktyki zawodowej - 3% przeciętnego wynagrodzenia. Poprawki zgłoszone przez senatorów dotyczą również zawodów zarządców nieruchomości. Zaproponowano, aby zarządcy nieruchomości musieli ubezpieczać się od odpowiedzialności cywilnej, a także w imię bezpieczeństwa wykonywania zawodu, aby musieli wykonywać swoje obowiązki na podstawie umowy w formie pisemnej. Jest to konieczne z punktu widzenia ochrony uczestników obrotu gospodarczego i osób korzystających z pomocy pośrednika lub zarządcy. Senat w poprawce 95. proponuje jednoznaczne określenie wymiaru praktyki objętej programem studiów w zakresie wyceny nieruchomości. Akceptację senatorów zyskała poprawka dotycząca egzaminu dla taksówkarzy, potwierdzającego znajomość topografii danej miejscowości, który mogłyby przeprowadzić wszystkie gminy, ta decyzja należałaby do samorządu, który uwzględnia lokalne uwarunkowania i zna te uwarunkowania. Ostatnia z omawianych poprawek, 113., wychodzi naprzeciw oczekiwaniom funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dokumentami potwierdzającymi przygotowanie teoretyczne i praktyczne będą nie tylko zaświadczenia, ale także świadectwa. To tylko niektóre z poprawek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Ostateczne stanowisko wobec tych propozycji Solidarna Polska przedstawi w trakcie głosowania nad poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)