Mówca: Marek Stolarski (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2012-05-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpady medyczne mogą być unieszkodliwiane na kilka sposobów. Najstarszym, najdroższym, najbardziej obciążającym środowisko jest ich spalanie w spalarniach odpadów. Na całym świecie masowo likwiduje się spalarnie odpadów, zwłaszcza te spalające odpady medyczne. Powodów jest kilka. Pierwszy to tzw. konwencja sztokholmska, której Polska jest sygnatariuszem - wskazuje ona spalarnie odpadów medycznych jako główne źródło skażenia dioksynami. Wbrew opinii forsowanej przez niektórych pracowników Ministerstwa Środowiska okazuje się, że inne niż spalanie metody są zdecydowanie dominujące w świecie, z taką prawidłowością, że im bardziej technologicznie i ekologicznie zaawansowany kraj, tym dalej od spalarni. Np. w USA od dawna likwiduje się spalarnie na rzecz autoklawów i sterylizatorów. Do tej pory w USA zamknięto ponad 1200 spalarni. Dodatkowo Polska do 12 grudnia 2010 r. miała obowiązek wdrożenia dyrektywy 2008/98/WE, która nakazuje m.in. wszelki odzysk energetyczny stawiać przed spalaniem lub deponowaniem na składowisku. Polska nie wprowadziła tej regulacji, grożą nam z tego powodu horrendalne kary ze strony Unii Europejskiej. Komisja Europejska już wystosowała monit w tej sprawie. Odpady są niebezpieczne, bo pewien czynnik, opisany w katalogu odpadów, powoduje, że posiadają przynajmniej jedną cechę decydującą o takiej ich klasyfikacji. W odpadach szpitalnych i weterynaryjnych tą cechą jest H-9, czyli potencjalne ryzyko posiadania właściwości zakaźnych. Około 98% odpadów szpitalnych i weterynaryjnych zakaźnych to: sprzęt jednorazowego użytku, rękawice lateksowe, strzykawki, opakowania po płynach, opatrunki bawełniane, podkłady z celulozy, papier, tampony bawełniane, ścierki papierowe itp. Te odpady bardzo łatwo poddają się procesom sterylizacji, mielenia, suszenia, czyli unieszkodliwianiu poprzez tzw. metody alternatywne. Tylko około 2% to tzw. tkanka, głównie łożyska poporodowe i resztki pooperacyjne. Ta grupa zawsze podlega spalaniu, głównie ze względów etycznych. Oczywiście są one inaczej pakowane, inaczej oznakowane i nie ma żadnego problemu z ich wydzieleniem. Obowiązujące prawo jednoznacznie nakazuje ich segregację i wydzielenie. W latach 90. w Ministerstwie Środowiska powstała koncepcja budowy kilkudziesięciu spalarni odpadów medycznych. Za społeczne pieniądze wybudowano kilkadziesiąt spalarni odpadów. Większość z nich zamknięto w ciągu 24 godzin po otwarciu, bo już wówczas nie spełniały norm emisyjnych. W 2003 r. dopuszczono do użycia, wzorem innych krajów świata, tzw. metody alternatywne. Ponieważ koszt budowy spalarni wynosił kilka, kilkanaście, a często i kilkadziesiąt milionów złotych, niewiele firm mogło sobie na nie pozwolić. Właściwie wszystkie spalarnie były finansowane ze środków publicznych. W momencie, gdy na rynek weszły tzw. metody alternatywne, gwałtownie spadły ceny i spalarnie zaczęły upadać. Do tego szpitale zaczęły liczyć pieniądze. Koszt instalacji alternatywnej to około 0,5-1,2 mln zł, przy wydajności porównywalnej ze spalarnią. Koszt spalenia kilograma wahał się między 2 a 2,5 zł, a unieszkodliwienia w metodach alternatywnych wynosił około 0,6-0,85 zł za kilogram. Do tego spalarnie muszą składować niebezpieczny żużel i popiół na drogich składowiskach, a odpady wtórne z metod alternatywnych można sprzedać do cementowni jako paliwo alternatywne. Mam wrażenie, że istnieje celowe dezinformowanie osób odpowiedzialnych za gospodarkę państwa na temat kosztów, zarówno finansowych, jak i środowiskowych i społecznych, przez pracowników Ministerstwa Środowiska w celu wytworzenia fałszywego, ale korzystnego dla określonych grup lobbystycznych, obrazu gospodarki odpadami medycznymi w Polsce. Przynosi to od wielu lat wymierne straty finansowe dla gospodarki kraju i wpływa wybitnie demoralizująco na poczucie bezkarności powiązanych z Ministerstwem Środowiska przedstawicieli tego lobby. Ponadto wpływa to demotywująco na ludzi uczciwie pracujących i wierzących w Polskę jako państwo prawa i stabilności. W moim osobistym poczuciu opóźnianie prac nad ustawą jest celowe i ma, kosztem finansów publicznych, sprzyjać monopolizacji rynku przez spalarnie odpadów medycznych. Jest to tym bardziej naganne, że odbywa się kosztem pacjentów, na leczenie których brakuje szpitalom środków, które wydano na drogie spalanie odpadów. Dlatego też apeluję o jak najszybsze zajęcie się ustawą o odpadach.