Mówca: Sprawozdawca Magdalena Kochan
Data: 2012-12-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody oraz ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wpłynął do Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa 11 października. Obie komisje wyłoniły podkomisję nadzwyczajną do rozpatrzenia tego projektu, która to podkomisja sprawozdała obu komisjom wyniki swoich prac w dniu 15 listopada. Muszę powiedzieć, że z wielką satysfakcją przyjęliśmy w obu komisjach proponowane przez podkomisję zmiany i proponowany projekt poselski składany przez pana posła Cezarego Olejniczaka jednomyślnie. Rzadko się tak zdarza, aby wszyscy członkowie obu komisji w kwestiach związanych z problematyką tej ustawy podnieśli rękę na tak. Muszę także powiedzieć, że miałam absolutną przyjemność i satysfakcję we wprowadzaniu przepisów, które ułatwiają osobom z niepełnosprawnością codzienne życie poprzez umożliwienie im poruszania się z psem asystującym w miejscach do 2009 r. niedostępnych. Miałam wielką przyjemność i satysfakcję pracować nad tym projektem, w przypadku którego wnioskodawczynią i sprawozdawczynią komisji była świętej pamięci pani poseł Izabela Jaruga-Nowacka. W przypadku ustawy wprowadzającej nowe przepisy w roku 2008, była o tym dyskusja także w trakcie obrad podkomisji nadzwyczajnej i obu komisji, kiedy debatowaliśmy nad naniesionymi dzisiaj poprawkami, spotykaliśmy się, powiedziałabym, ze średnim entuzjazmem ze strony władz. Chodziło np. o inspekcję sanitarną, a także o osoby, które nie uznawały w szpitalach osób z psami asystującymi. Było wiele nieporozumień, wiele kwestii do dogadywania, ale efektem był projekt ustawy, który przewiduje, w jakich miejscach publicznych osoba z niepełnosprawnością korzystająca z pomocy psa asystującego może się poruszać. Okazuje się, że katalog tych miejsc nie został wyczerpany. Co prawda w poprzedniej ustawie nie jest on zamknięty, bo używa się tego słowa klucza ˝a w szczególności˝, niemniej jednak, przewidując głównie możliwość poruszania się w budynkach i korzystania ze środków komunikacji, nie przewidywał innych niż środki komunikacji i budynki miejsc. Stąd propozycja dopisania do tego katalogu miejsc, w których można się poruszać zupełnie spokojnie, o parki narodowe i rezerwaty przyrody. Przewidywał to poselski projekt ustawy. Z prac podkomisji i komisji wynika, że dopisaliśmy do tego katalogu także plaże i kąpieliska. Jak powiadam, przyjęliśmy ten projekt zmian w dwóch ustawach jednomyślnie i przy pełnej aprobacie ministra środowiska, ale były także głosy, które powiadają, że w ogóle nie powinniśmy wymieniać miejsc, do których osoba z niepełnosprawnością korzystająca z pomocy psa asystującego może się udawać i w których może się poruszać. Powinniśmy po prostu wiedzieć, że taka osoba ma prawo poruszać się wszędzie tam, gdzie w sposób absolutnie niezabroniony, dozwolony dostaje się osoba bez psa asystującego. Okazuje się, że w tym przypadku bariery prawnicze, urzędnicze, ale także nasze mentalne są jednak jeszcze nie do końca skruszałe. I z ostrożności procesowej powiedziano: Będzie lepiej, jeśli ten katalog będzie. Dlaczego? Dlatego że gdyby przyszło do oceniania, czy osoba, która korzysta z pomocy takiego psa, nie porusza się w miejscach dozwolonych, albo inaczej - gdzie bronimy jej dostępu, to wtedy łatwiejsza będzie droga dochodzenia niesprawiedliwości takiej oceny. Myślę, że choć zrobiliśmy wiele w sprawach niestosowania dyskryminacji wobec osób z niepełnosprawnością, to mamy jeszcze dużo do zrobienia. Jestem przekonana, że już nigdy więcej nie będziemy dyskutować w Wysokiej Izbie o tym, że: nie wiadomo jak, ponieważ system sprzedający bilety - państwo znacie taki zwrot klucz: system przyjął lub odrzucił - nie będzie odrzucał nam tego, jeśli chodzi o taką oto sytuację, że poseł z niepełnosprawnością ma jechać odpowiednim wagonem, w odpowiednim przedziale, ze swoim asystentem. Bo system przewiduje posła, przewiduje też asystenta osoby niepełnosprawnej, ale nie przewiduje posła z niepełnosprawnością. Mam nadzieję, że już nigdy nie wrócimy do debaty o tym, że osoba z niepełnosprawnością wchodząca do samolotu musi, czy musiała wcześniej wypełniać kompromitującą ankietę, w której stwierdzała, że nie jest przykra dla otoczenia oraz nie wydziela nieprzyjemnych dla pozostałych pasażerów zapachów. To jeszcze niedawno miało miejsce. My już nie będziemy mówić o tym, że bez zainteresowanych i bez odpowiednich organizacji pozarządowych nie będziemy wprowadzać usprawnień w takich budynkach jak Sejm Rzeczypospolitej, każdy urząd centralny czy w ogóle każdy urząd, który powinien być dostępny dla osoby niepełnosprawnej na własny użytek. Bo nieumiejętne stosowanie przepisów w Polsce powoduje wydawanie ogromnych, kolosalnych sum i zero efektu dla osób z niepełnosprawnością. Nie tak dawno, niespełna trzy lata temu walczyliśmy i szczęśliwie ta walka zakończyła się pełnym sukcesem: Sejm Rzeczypospolitej jest w pełni dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnością. Mam też wielką nadzieję, że przyjęte jednomyślnie zmiany do ustawy, aprobowane przez nas wszystkich, spowodują, że wszyscy posłowie będą rzecznikami normalności w traktowaniu i w przepisach, a także ułatwień wszelkiego rodzaju dla osób z niepełnosprawnościami. Czego życzę sobie, panu ministrowi - któremu życzę też, żeby jego praca okazała się skuteczna - a przede wszystkim obywatelom Polski, którzy z różnych powodów mają trudności w poruszaniu się, porozumiewaniu czy kontakcie z resztą społeczeństwa. Bardzo dziękuję. (Oklaski)