Mówca: Iwona Ewa Arent
Data: 2013-10-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pani poseł sprawozdawczyni już, jak wszyscy wiemy, wyczerpała temat. Nie będziemy opisywać wszystkiego i się chwalić tym, że wiemy, o co chodzi w tej ustawie. Ale ja się do kilku kwestii odniosę, które dla mnie były dosyć ważne. W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość chcę zaprezentować stanowisko naszego klubu wobec projektu ustawy, wobec sprawozdania zawierającego projekt ustawy o zmianie ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Przede wszystkim projekt ten stanowi wykonanie obowiązku dostosowania systemu prawa do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał orzekł niekonstytucyjność, niezgodność z konstytucją art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Przyjął jako wzorzec konstytucyjny art. 2 konstytucji, czyli zasadę demokratycznego państwa prawa i zasadę przyzwoitej legislacji. Trybunał m.in. zwrócił uwagę, że powiązanie obowiązku ponoszenia kosztów egzekucji komorniczych z podstawą jej umorzenia powoduje, że dłużnik, w stosunku do którego prowadzenie egzekucji było nieuzasadnione, może być obciążony jej kosztami. W praktyce oznacza to całkowite uzależnienie obowiązku zapłaty przez dłużnika kosztów egzekucyjnych od zachowania wierzyciela. Trybunał podkreślił, że koszty te nie mogą w żadnym wypadku prowadzić do sytuacji, w której opłata egzekucyjna staje się karą finansową dla osoby, z której majątku była prowadzona nieuzasadniona egzekucja. Przepis art. 49 ust. 2 nie obowiązuje od 4 lipca 2012 r. i komornicy nie mogą pobierać opłat w przypadku umorzenia postępowania, wtedy kiedy jest zawieszone postępowanie egzekucyjne przez okres co najmniej jednego roku, a w tym czasie nie wpłynie wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, komornik wydaje postanowienie o umorzeniu. W postanowieniu o umorzeniu komornik określał opłaty pobierane od dłużnika. Dotychczas było to 5% egzekwowanego świadczenia, przy czym kwota 5% była ograniczona stawką najniższą w wysokości 1/10 przeciętnego wynagrodzenia i stawką maksymalną w wysokości 10-krotności przeciętnego wynagrodzenia. Nowelizacja art. 49 ust. 2 polega na obniżeniu dolnej granicy opłaty należnej komornikowi w przypadku umorzenia egzekucji na wniosek wierzyciela albo ze względu na bezczynność wierzyciela z 1/10 do 1/20 przeciętnego wynagrodzenia. Z 1/10 do 1/20 przeciętnego wynagrodzenia obniżona jest także opłata ryczałtowa w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji. Tak na marginesie, chciałabym wspomnieć o tym, że w ogóle w polskim prawie i w pracach kiedykolwiek prowadzonych nad nowelizacją ustawy o komornikach sądowych i egzekucji zawsze była najważniejsza taka zasada - przynajmniej nam ona przyświecała - że koszty egzekucji obciążają dłużnika, ale co do zasady opłaty należą się komornikowi w przypadku skutecznej egzekucji i są zależne od wartości wyegzekwowanego świadczenia i, co ważne, jego nakładu pracy. To jest istotne i to zawsze nam przyświecało, że to jest zależne od nakładu pracy komornika. Projekt, który trafił z Senatu do komisji, a potem do podkomisji, został przez komisję poprawiony po uwagach, tak jak pani poseł mówiła. Uwagi zgłaszali przedstawiciele i ministerstwa, i Biura Analiz Sejmowych. Projekt został doprecyzowany. Myślę, że wychodzi on naprzeciw oczekiwaniom Trybunału Konstytucyjnego, ale także obywateli naszego państwa. Wprowadza możliwości zwrotu opłaty za egzekucję świadczeń pieniężnych przez komornika dłużnikowi, jeżeli dłużnik przedstawi orzeczenie pozbawiające tytułu wykonawczego wykonalności z przyczyn innych niż spełnienie przez niego świadczenia, którego nie był w stanie przedstawić, zanim doszło do umorzenia postępowania. Jest to pozytywna zmiana. W pierwotnym projekcie zastrzeżenie budził trzyletni termin, w którym dłużnik mógł żądać zwrotu pobranej przez komornika opłaty. W komisji podczas pracy także to zostało zmienione. I to jest pozytywna zmiana. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Każda nowelizacja ustawy o komornikach sądowych i egzekucji budzi wiele emocji zarówno samych komorników, jak i osób, których (Dzwonek) dotyczą egzekucje, wierzycieli, dłużników. Myślę, że ta nowelizacja, nad którą debatujemy, jest potrzebna, ale także konieczna ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Została przez komisję bardzo dobrze przygotowana. Sprawozdanie komisji nie budzi zastrzeżeń. W związku z tym Prawo i Sprawiedliwość będzie za przyjęciem sprawozdania i uchwaleniem nowelizacji ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Dziękuję bardzo.