Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2013-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Odpowiem w kolejności chronologicznej na postawione pytania. Najpierw pani poseł Pawłowicz pytała o relacje pomiędzy naszym projektem a zapisami konstytucji, tak więc wyjaśniam, co następuje. Jeśli chodzi o kwestię tajności wyborów, to jest to jakieś kompletne nieporozumienie, czym innym jest bowiem finansowanie partii politycznych, a czym innym jest akt wyborczy. W związku z tym nie ma tu żadnego związku. Jeśli chodzi o problem ujawniania preferencji politycznych, to rzeczywiście prawo do zachowania prywatności tych poglądów jest zapisane w konstytucji, ale wyjaśnię tu dwie rzeczy. Otóż, po pierwsze, jeśli nasz projekt wejdzie w życie, to każda osoba będzie mogła wskazać partię polityczną, na rzecz której będzie chciała przekazać 0,5% ze swojego PIT. Będzie mogła, nie będzie musiała. W związku z tym osoba, która nie będzie chciała wskazać żadnej partii politycznej, nie będzie musiała tych preferencji ujawniać urzędowi skarbowemu. Po drugie, chciałbym zwrócić uwagę na to, że w polskiej debacie publicznej ostatnio coraz częściej mówi się o finansowaniu Kościoła poprzez odpis z podatku. Zatem i hierarchia kościelna, i ostatnio premier Tusk podnosił taki postulat. A przypominam, że konstytucja jednoznacznie definiuje, że również poglądy religijne muszą być chronione, i to, jakie kto ma poglądy religijne, jest kwestią prywatną. Jeśli tam nikt nie dopatruje się naruszania konstytucji, mało tego, jeśli finansowanie Kościoła poprzez odpis podatkowy funkcjonuje w Niemczech, a niemieccy konstytucjonaliści, choć w konstytucji niemieckiej też jest zapisana prywatność poglądów religijnych, nie widzą tu sprzeczności, to te argumenty porównawcze w naszej opinii jednoznacznie dowodzą, że nie ma żadnej sprzeczności pomiędzy proponowanym przez nas mechanizmem odpisu podatkowego a prawem do tajności, do zachowania prywatności co do własnych preferencji politycznych, gwarantowanej przez polską konstytucję. Przechodząc do drugiego pytania, do pytania drugiej z osób, które je zadawały, czyli do pytania pana posła Borkowskiego, wyjaśniam, co następuje. Istotą naszego projektu jest dobrowolność, ˝dobrowolność˝ to jest słowo klucz. Obecnie mamy do czynienia z taką sytuacją, że my wszyscy płacimy podatki i z tych podatków finansowana jest każda partia polityczna. My chcemy z tym raz na zawsze skończyć. Chcemy, żeby każdy obywatel mógł wybrać, czy chce wspierać jakąś partię polityczną, a jeśli tak, to jaką, czy nie chce wspierać żadnej partii politycznej. Z tego powodu proponujemy dobrowolny odpis od podatku w wysokości 0,5% od najniższego wynagrodzenia. To jest pierwsza istotna zmiana, którą proponujemy. Druga ważna kwestia dotyczy stworzenia pewnego systemu zachęt, ażeby ludzie rzeczywiście chcieli zwiększyć swoją partycypację w życiu publicznym i ażeby chcieli finansować partie polityczne. Uważamy, że taki system zachęt jest niezbędny, aby życie publiczne mogło w Polsce dobrze funkcjonować. Po trzecie, chciałbym zwrócić uwagę Wysokiej Izby na to, że tak naprawdę nasz projekt jest niczym innym jak realizacją pomysłu i wyborczej obietnicy Donalda Tuska. Albowiem premier Tusk 25 września 2011 r. był łaskaw powiedzieć: Mamy 1% na rzecz organizacji pożytku publicznego. Warto pomyśleć w przyszłości, czy to nie mogłoby być tak, że obywatel decyduje, czy chce finansować partię i jaką. Jestem pierwszy, który by się za tym opowiedział. W związku z tymi słowami chciałbym zwrócić uwagę na taką sprawę. Otóż, mam nadzieję, że tym razem Platforma, która już dwukrotnie głosowała za odrzuceniem w pierwszym czytaniu naszego projektu, będącego niczym innym jak realizacją wyborczej obietnicy Donalda Tuska, tym razem zagłosuje za tym, ażeby ten projekt skierować do prac w komisji. Polityka polega na realizacji wyborczych obietnic, a nie na wymigiwaniu się od ich realizowania. Jeżeli chodzi o drugą część pytania pana posła Borkowskiego, czyli o różnicę pomiędzy naszym projektem a innymi projektami zgłoszonymi przez pozostałe partie polityczne, to rozpocznę od deklaracji, że Twój Ruch jest za tym, żeby wszystkie projekty skierować do dalszych prac w komisjach. I tak zagłosujemy z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że uważamy, iż nikt w Polsce nie może wiarygodnie twierdzić, że jest za reformą systemu finansowania partii politycznych, i jednocześnie głosować za odrzuceniem jakiegokolwiek projektu, który ma to reformować, w pierwszym czytaniu. Nieważne, czy chodzi o dzień dzisiejszy, czy o to, co było pół roku temu albo rok temu, kiedy Platforma była przeciwko, za odrzuceniem już w pierwszym czytaniu naszego projektu. Ktoś, kto w ten sposób postępuje, jest naszym zdaniem po prostu niewiarygodny. Po drugie uważamy, że demokracja polega na tym, żeby rozmawiać, dyskutować, a nie na tym, żeby wyrzucać do kosza po pierwszym czytaniu projekty obywatelskie, czy też żeby namawiać do bojkotu referendum. W związku z tym wszystkie cztery projekty poprzemy na tym etapie. Wreszcie na koniec - to już jest ostatnia moja uwaga - chciałbym zwrócić Wysokiej Izbie uwagę, że pomimo iż jesteśmy za skierowaniem tych wszystkich czterech projektów do dalszych prac w komisjach, to uważamy, że pozostałe projekty obarczone są poważnymi wadami. W szczególności, jeżeli chodzi o projekt Platformy Obywatelskiej, to jest tak, że gdy zlikwidujemy całkowicie finansowanie partii z budżetu, wtedy w związku z ogromną nierównowagą, jaką obecnie mamy, co polega na tym, że niektóre partie wzięły kilkaset milionów złotych w ostatnich latach z budżetu, a inne partie nie wzięły albo nic, albo prawie nic - zwracam na to uwagę - bez stworzenia dodatkowego systemu zachęt i bodźców w zakresie finansowania partii politycznych będziemy mieli do czynienia z zaburzeniem pewnej naturalnej konkurencji, jeżeli chodzi o partie polityczne. Oczywiście innym rozwiązaniem byłby powrót do punktu zero, gdyby te partie, które wzięły pieniądze, zrzekły się ich i zwróciły je, to co innego, ale skoro nie zamierzają się ich zrzec, to trzeba w jakiś sposób stworzyć system zachęt, żeby ludzie byli gotowi finansować te partie, jeżeli chcemy zlikwidować finansowanie w postaci obecnej. W związku z tym, kończąc swoje wystąpienie, podkreślam, że Twój Ruch wyciąga rękę i jesteśmy gotowi do kompromisu i do pracy w komisjach, do pracy w atmosferze merytorycznej, a jeżeli Platforma będzie się upierała przy swoim projekcie, jeżeli nie będzie gotowa do kompromisu, to już dzisiaj deklarujemy, że w trzecim czytaniu takiego projektu, jaki zgłosiła Platforma, jeśli on w takiej postaci wyjdzie z komisji, nie poprzemy. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski) (Poseł Krystyna Pawłowicz: Nie powołuj się na Kościół. Nie ma ustawy.)