Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-07-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowny Panie Ministrze! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni pragnę przedstawić stanowisko w sprawie informacji ministra rolnictwa i rozwoju wsi na temat bieżącej sytuacji na podstawowych rynkach rolnych, uzgodnień Rady Unii Europejskiej do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa dotyczących sytuacji na rynkach rolnych oraz planowanych środków wsparcia oraz programu rozwoju głównych rynków rolnych w Polsce na lata 2016-2020. Na początku chciałbym docenić jakość przygotowanego przez pana ministra rolnictwa dokumentu, w którym kompleksowo przedstawił sytuację na poszczególnych rynkach rolnych: mleka, mięsa, zbóż, rzepaku, cukru, owoców i warzyw, a także tytoniu. Niepokoi jednak proponowanie rozwiązywania większości problemów na rynkach rolnych działaniami interwencjonistycznymi, częstokroć generującymi ogromne koszty, wydatkami ze środków europejskiego podatnika, a co gorsza, tworzącymi kolejne narzędzia dla rozdętej biurokracji unijnej, co zwiększa jej zakres wpływów na politykę państw członkowskich. Wspierając tak mocno działania interwencjonistyczne, nie zawsze działamy w polskim interesie, ale w interesie państw tzw. starej Unii i eurobiurokratów dążących do zwiększenia integracji i mających zamiar stworzenia superpaństwa europejskiego. Takie narzędzia jak tworzenie kwot mlecznych limitujących produkcję mleka należy stosować z rozwagą, po dokładnym rozważeniu wszystkich argumentów za i przeciw. Na szczęście widać pewne otrzeźwienie w Brukseli. Świadczą o tym wspomniane w informacji pana ministra propozycje działań na rynkach rolnych, które zostały przedstawione państwom członkowskim przez Komisję Europejską wespół z Radą w dniu 14 marca br. podczas posiedzenia Rady Unii Europejskiej do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa. Jak czytamy, propozycje te co do zasady są neutralne budżetowo i legislacyjnie, co oznacza, że nie przewidują dodatkowych środków wspierania z budżetu Unii Europejskiej ani zmiany bazowych aktów prawnych. Jeśli mają być zmiany, to właśnie takie, niegenerujące dodatkowych kosztów. Pragnę również wskazać na kilka problemów wskazanych przez ekspertów w zakresie rolnictwa, które pojawiają się lub mogą pojawić się w najbliższym czasie. Po pierwsze, zagrożenie dla rynku zbóż i rzepaku, gdzie można spodziewać się spadku jakości ziarna. Niekorzystnym czynnikiem dla producentów zbóż i rzepaku jest wpływ rynku ukraińskiego. Polska jest pierwszym państwem, do którego wpływa ziarno z Ukrainy. Powstają w naszym kraju duże elewatory wykorzystywane do celów przerzutowych. Istnieją przypadki, że statki, które przypływają do Polski, są szybko ładowane zbożem ukraińskim, a następnie tylko dosypywane jest polskie zboże. Może to spowodować na rynku zbóż sytuację bardzo trudną. Apeluję więc o podjęcie działań protekcjonistycznych, żeby nasze służby dokładnie sprawdzały, jaka ilość zboża wpływa do Polski, jaka jest jego jakość i czy wszystkie transporty są rejestrowane, żeby pod płaszczykiem kontyngentu nie wpływało trzy razy więcej zboża niż kwota kontyngentu Ukrainy. Po drugie, ustalona dla Polski ilość owoców i warzyw, które mogą być wycofane z rynku, jest na zbyt niskim poziomie, co może pogłębić destabilizację na rynku owoców, zwłaszcza jabłek. Polsce zmniejszono limit wycofań z 286 tys. t na 89 tys. t, tj. zmniejszono o 70%, choć program został wdrożony zgodnie z procedurami. Po trzecie, pogłębia się trudna sytuacja hodowców trzody chlewnej. Następuje drastyczny spadek pogłowia, szczególnie macior, stada podstawowego, do najniższego w historii stanu 800 tys. szt. Jest to wynik zarówno niskiej opłacalności produkcji, jak i rozszerzającej się epidemii pomoru afrykańskiego świń - ASF. Działania rządu, a szczególnie sanitarny odstrzał dzików, nosicieli tej choroby, są niewystarczające. Pogłowie dzików wzrasta w sposób drastyczny, ok. sześciokrotny na przestrzeni kilku lat, z ok. 60 tys. sztuk do 400 tys. Plany odstrzału nie uwzględniają faktu, że dziki jako organizmy żywe podlegają prawu reprodukcji i przy obecnych warunkach klimatyczno-środowiskowych - łagodne zimy i bytowanie w monokulturze kukurydzy - z jednej samicy rocznie rodzi się nawet 16 sztuk. W takim tempie rozrodu obecny plan odstrzału nie ograniczy produkcji, ale znacznie go zwiększy. Po czwarte wreszcie, nawet na rynku drobiu, gdzie sytuacja jest względnie najlepsza, istnieje ryzyko głębokiego kryzysu w związku z wycofaniem w perspektywie soi GMO. Obecnie soja jest głównym źródłem białka w hodowli drobiu. Importujemy jej ogromne ilości za kwotę ok. 4 mld zł. Próby zastąpienia jej odmianami krajowymi bez GMO oraz uprawą roślin bobowatych są mało owocne, szczególnie że system dopłat do powierzchni, a nie produkcji tych roślin, nie zdaje egzaminu. Koło Poselskie Wolni i Solidarni (Dzwonek) będzie głosować za przyjęciem przedłożonej informacji ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Dziękuję bardzo.