Mówca: Paweł Grabowski
Data: 2016-02-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Przewodniczący! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie przedłożonej uchwały w sprawie ustanowienia roku 2016 Rokiem Solidarności Polsko-Węgierskiej. Przyjaźń polsko-węgierska jest zjawiskiem unikatowym, którego z trudem szukać w relacjach między narodami Europy. Wywodzimy się z różnych grup etnicznych, różna jest nasza historia, a mimo to tak wiele nas łączy. Łączy nas przede wszystkim wzajemny szacunek przejawiający się zarówno w życiu codziennym, jak i w chwilach próby, których w naszej historii było bardzo wiele. Tu warto wspomnieć o wspólnym udzielaniu schronienia przez królów węgierskich i polskich w czasie wczesnego średniowiecza, ale również o unii personalnej, kiedy to po śmierci Kazimierza Wielkiego Ludwik Andegaweński wstąpił na tron polski, skupiając się jednak głównie na interesach węgierskich, a interesy polskie przesuwając na drugi plan. To ważne, by o tym mówić, by mówić o całej historii, unikając półprawd, bowiem właśnie przez wzajemny szacunek i poszanowanie prawdy jesteśmy w stanie razem z naszymi braćmi Węgrami widzieć naszą historię taką, jaka była naprawdę, bez fałszu i zakłamania. Historia naszych narodów zawiera również karty smutne, pisane krwią i przesiąknięte łzami. Mowa tu o czasach, gdy Węgier i Polski nie było na mapie, gdy dostając się pod jarzmo silniejszych wówczas sąsiadów, narody zarówno węgierski, jak i polski podejmowały walkę o niepodległość, walkę o przetrwanie. W tych trudnych chwilach próby wiedzieliśmy jednak, że możemy liczyć na naszych węgierskich braci, podobnie jak oni mogli liczyć na nas. W tym miejscu jednak, aby zadość się stało prawdzie, wspomnieć należy, że i w tych trudnych chwilach próby nie zawsze mieliśmy wspólny interes, czego przykładem może być konflikt między dualistyczną a trialistyczną koncepcją cesarstwa habsburskiego. Różne, a czasem wręcz sprzeczne interesy nie zachwiały jednak naszą przyjaźnią, co może jedynie świadczyć o jej wyjątkowym charakterze. Po I wojnie światowej Węgry, mimo iż bardzo osłabione, nie zawahały się udzielić pomocy Polsce w wojnie polsko-bolszewickiej, którą rozstrzygnął cud nad Wisłą. Warto zatem pamiętać, że zwycięstwo Polaków nad bolszewikami to efekt m.in. wsparcia, jakiego Węgry udzieliły Polsce w tym trudnym okresie. Warto o tym pamiętać, tym bardziej że był to czas, gdy celem Polski było utrzymanie nowego status quo po I wojnie światowej, a celem Węgier było jego obalenie i przełamanie haniebnego dla naszych braci Węgrów dyktatu z Trianon. Okresem bodajże największej próby dla przyjaźni polsko-węgierskiej, jak również okresem, w którym ta przyjaźń została najdobitniej podkreślona, jest czas II wojny światowej. Ówczesne Węgry, mimo iż będące w koalicji z III Rzeszą, nie zwróciły się przeciw Polsce ani nawet od niej nie odwróciły. I tu znamienne są słowa wypowiedziane przez ówczesnego premiera Węgier pana Pála Telekiego, który powiedział, że ze strony Węgier jest sprawą honoru narodowego nie brać udziału w jakiejkolwiek akcji zbrojnej przeciw Polsce, a które to słowa przypomniał ze łzami w oczach jeden z budapesztańskich przewodników turystycznych podczas mojej wizyty na Węgrzech w roku 2012. Po okresie II wojny światowej nastał czas demokracji ludowych, czas niedoli zarówno dla narodu węgierskiego, jak i polskiego. Czas, w którym miały miejsce wydarzenia, które dziś upamiętniamy. Wypadki czerwcowe w 1956 r. były ważnym sygnałem zarówno dla ówczesnej komunistycznej władzy, jak i dla pozostałych narodów zniewolonych demokracją ludową. Na ten sygnał wysłany przez naród polski odpowiedział naród węgierski, powstając kilka miesięcy później, w październiku 1956 r. Bohaterski zryw Węgrów był zatem przejawem nie tylko pragnienia wolności, ale również wzajemnej solidarności, na którą Polacy odpowiedzieli masową akcją oddolnej pomocy kierowanej do naszych braci Węgrów. Wydarzenia z 1956 r. dowiodły, po raz kolejny zresztą, że Polacy i Węgrzy mogą na siebie liczyć, i do dnia dzisiejszego w tej kwestii, jak wiemy, nic się nie zmieniło. Dziękuję. (Oklaski)