Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2015-01-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przedstawię stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa zawartego w druku nr 3032. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie za dalszym procedowaniem nad tym projektem w komisjach sejmowych, gdyż chodzi o realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego i nie ma możliwości, aby ten projekt odrzucić. Natomiast mam dwie tezy zasadnicze: oczywiście uchylanie się od opodatkowania jest sprawą złą, ale również tworzenie nieprecyzyjnego prawa jest rzeczą złą, a ten projekt takie prawo tworzy, ewentualnie utrzymuje zasady tego nieprecyzyjnego prawa, stoi w zasadniczej sprzeczności z tym - o czym mówiliśmy tutaj godzinę czy półtorej temu - aby prawo podatkowe było bardziej przyjazne podatnikom i prostsze. Trybunał Konstytucyjny dał ustawodawcy pod rozwagę zasadność kompleksowego uregulowania instytucji uchylania się od opodatkowania w odrębnym rozdziale lub nawet odrębnym akcie normatywnym. Faktycznie to zostało wykonane i mamy dodatkowy rozdział poświęcony uchylaniu się od opodatkowania. Niemniej sformułowania tam zawarte są bardzo często niejasne i nieprecyzyjne. Za chwileczkę będę o tym mówił. Trybunał Konstytucyjny wskazał również na potrzebę jednoznacznego uregulowania zagadnienia zbiegu instytucji podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych oraz instytucji środków karnych orzekanych w postępowaniu karnoskarbowym, w celu wykluczenia możliwości tego, co nazywamy popularnie podwójnym karaniem. Mam świadomość, że Trybunał Konstytucyjny również stwierdził, iż nie ma sprzeczności pomiędzy stawką 75-procentową, którą można wymierzyć w przypadku podatku od dochodów ze źródeł nieujawnionych, i art. 54 Kodeksu karnego skarbowego, gdzie przewiduje się odpowiedzialność karną za przestępstwo skarbowe albo wykroczenie skarbowe podatnika. Niemniej w odczuciu społecznym, w odczuciu podatnika - zresztą sam pan minister użył określenia: stawka sankcyjna - stawka w wysokości 75% jest już formą kary, a sankcje na podstawie Kodeksu karnego skarbowego są jakby drugą karą. Zresztą Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę na możliwość zróżnicowania stawek podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu w zależności od wysokości zatajonego dochodu, zauważając, że im mniejsza jest to kwota, tym mniejsza szkodliwość społeczna zachowania podatnika i większe prawdopodobieństwo nieświadomego charakteru naruszenia prawa podatkowego oraz większe ryzyko omyłki organów podatkowych. Niemniej państwo nie uznaliście za stosowne zastosować się do tej uwagi Trybunału Konstytucyjnego poprzez wprowadzenie, jak to charakteryzujecie w uzasadnieniu, swoistej skali podatkowej dla różnej wagi naruszeń podatkowych czy wręcz wprowadzenia kwoty wolnej, o której twierdzicie państwo, że mogłaby być odczytana jako akceptacja ukrywania przychodów do określonej wysokości. Jest to sprawa dyskusyjna, dlatego że - jak zostało tu powiedziane poprzednio - jest różnica pomiędzy ukrywaniem ogromnych dochodów a kazusem złodzieja, który, jak to kiedyś słyszeliśmy, kradnie batonik w supermarkecie i staje przed sądem. Tak samo tutaj za ukrywanie dochodu rzędu kilkudziesięciu złotych obowiązują te same sankcje jak w przypadku zatajonych milionów. Przechodzę do krótkiego omówienia dodanego rozdziału 5a. Piszecie w nim państwo, że przychodami nieznajdującymi pokrycia w ujawnionych źródłach będą przychody ze źródła ujawnionego przez podatnika, ale w nieprawidłowej wysokości, nie ma jednak żadnego doszczegółowienia, co to znaczy nieprawidłowa wysokość. Powołujecie się państwo na przykład fryzjera, który bez zatrudniania pracowników w zakładzie czynnym dwa razy w tygodniu po pięć godzin dziennie osiąga przychody w wysokości 200 tys. zł tygodniowo, pokazując, że są to ewidentnie kwoty niemożliwe do osiągnięcia w takiej sytuacji i przy takim stanie zatrudnienia. Nie ma jednak żadnego doprecyzowania, w którym momencie uznacie państwo, że te dochody są podane w nieprawidłowej wysokości, decyzja pozostaje po stronie urzędu, po stronie kontrolującego. Rozumiem, że intencją Trybunału Konstytucyjnego było, aby te niejasne sformułowania doprecyzować. Podobnie jest w dalszej części, gdzie piszecie państwo, że jeżeli podatnik nie będzie dysponował dowodami potwierdzającymi przychody, opodatkowane lub nieopodatkowane, którymi pokrył wydatek, a w odniesieniu do tych przychodów nastąpiło przedawnienie zobowiązania, to nie będzie wymagane ich udowodnienie, wystarczające będzie uprawdopodobnienie. Mamy tu uproszczoną formę uprawdopodobnienia. (Dzwonek) Jest tu ten sam błąd, to znaczy użyte jest sformułowanie niedookreślone, nie wiadomo dokładnie, co to znaczy uprawdopodobnienie. Również tutaj urzędnik skarbowy będzie decydował o tym, czy wydatek został uprawdopodobniony, czy nie, dlatego że nie będzie mógł się odwołać bezpośrednio do ustawy. Myślę, że ta ustawa literalnie realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego, natomiast jeżeli chodzi o intencje - trybunał, jak to odczytuję, sugerował, aby tworzone prawo było bardziej przejrzyste, prostsze - ten wyrok nie został wykonany. Oczywiście powtarzam, nie chodzi o dawanie furtki dla nieuczciwych podatników, bo wszyscy jesteśmy przeciwko temu. Dziękuję. (Oklaski)