Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2017-03-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, druk nr 1296. Projekt zakłada nowelizację art. 505 36 ustawy Kodeks postępowania cywilnego odnoszącego się do skutków wniesienia sprzeciwu od nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Według obecnego brzmienia tego przepisu w razie prawidłowego wniesienia sprzeciwu nakaz zapłaty traci moc w całości, a sąd przekazuje sprawę do sądu według właściwości ogólnej. W takim przypadku nie pobiera się opłaty uzupełniającej od pozwu. Takie jest brzmienie tego przepisu. Wnioskodawcy postulują dodanie w omawianym artykule § 2 i § 3, wskutek czego wniesienie sprzeciwu od nakazu zapłaty w tym postępowaniu nie będzie skutkować utratą mocy całego orzeczenia wobec wszystkich pozwanych, w przypadku gdy sprzeciw został wniesiony tylko przez jednego ze współpozwanych lub gdy pozwany wniósł sprzeciw jedynie od części nakazu zapłaty. Wówczas nakaz zapłaty będzie tracił moc odpowiednio tylko w stosunku do tego z pozwanych, który skutecznie wniósł sprzeciw - § 2 - oraz jedynie w stosunku do tej części, co do której sprzeciw został skutecznie wniesiony - § 3. W uzasadnieniu wnioskodawcy argumentują zasadność projektu niezgodnością obecnej regulacji z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołują się przy tym na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 15 stycznia 2015 r., sygn. akt P 7/12. Trybunał wprawdzie w przedmiotowej sprawie umorzył postępowanie ze względu na niedopuszczalność wydania wyroku, w związku z czym nie doszło do uchylenia obowiązującej wówczas treści art. 505 36 § 1 k.p.c., jednakże w uzasadnieniu wyraźnie wskazał na niekonstytucyjność tego przepisu w zakresie, w jakim sprzeciw od nakazu zapłaty wniesiony przez jednego z pozwanych skutkuje uchyleniem nakazu zapłaty w całości, oraz w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości częściowego zaskarżenia nakazu zapłaty, powołując się przy tym na art. 2, art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Ponadto wnioskodawcy powołują się na to, że możliwość wniesienia sprzeciwu co do części nakazu funkcjonuje w tradycyjnej, nieelektronicznej postaci postępowania upominawczego zgodnie z dyspozycją art. 505 § 2 k.p.c. W związku z tym w ich ocenie zasadne jest, aby tożsame rozwiązanie funkcjonowało w elektronicznym postępowaniu upominawczym, gdyż - jak czytamy w uzasadnieniu - obecny stan prawny niejako zmusza pozwanego do kwestionowania całego rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy w pewnym zakresie zgadza się z zasadnością powództwa, a rozwiązanie to jest sprzeczne z zasadą ekonomii procesowej. Koło Poselskie Wolni i Solidarni pozytywnie odnosi się do propozycji zawartych w projekcie, aczkolwiek przy obecnej praktyce w zakresie elektronicznych postępowań upominawczych poddaję pod rozwagę zagrożenie, na jakie w swojej opinii zwraca uwagę Naczelna Rada Adwokacka. Mowa o sytuacjach, w których - cytuję - powód powołał nieprawidłowy adres pozwanego, a pozwany dowiadywał się o tym, że przeciwko niemu wydano nakaz zapłaty, dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, kiedy to komornik kierował już korespondencję na nieprawidłowy adres pozwanego. Problem ten występuje w praktyce dość często. W związku z tym celowe jest zastanowienie się nad tym, jak go rozwiązać na gruncie legislacyjnym. W przeciwieństwie do Naczelnej Rady Adwokackiej - chodzi o jej stanowisko - uważamy jednak, że można go będzie rozwiązać w inny sposób niż poprzez utrzymanie obecnej treści art. 505 36 k.p.c., np. poprzez zmianę przepisów w kierunku ułatwienia uchylania nakazu zapłaty i zawieszania postępowania egzekucyjnego w przypadkach podania przez powoda nieprawidłowego adresu pozwanego oraz przepisów dotyczących obowiązku powiadamiania odpowiednich podmiotów o zmianie miejsca zamieszkania. Jednocześnie trzeba zauważyć, że bardzo trafna jest uwaga zawarta w opinii Sądu Najwyższego, odnosząca się do zasad techniki legislacyjnej, aby w dodanym w art. 505 36 k.p.c. § 2 posługiwać się zwrotem ˝współpozwani˝, tak jak ma to miejsce w przypadku analogicznego przepisu w tradycyjnym postępowaniu upominawczym. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Posłowie Koła Poselskiego Wolni i Solidarni wnoszą (Dzwonek) o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo.