Mówca: Marian Cycoń (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-04-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie na temat konkursu wokalnego im. Ady Sari i powrotu listów artystki do Starego Sącza Szanowna Pani Marszałek! Szanowny Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Rok 2015 jest czasem szczególnym dla środowiska artystycznego, zwłaszcza dla miłośników muzyki klasycznej i poważnej. Oczywiście najważniejszym wydarzeniem bieżącego roku będzie XVII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina, jednak trzeba wspomnieć również o innym prestiżowym wydarzeniu artystycznym - XVI Międzynarodowym Konkursie Sztuki Wokalnej im. Ady Sari. Warto wspomnieć o tym wyjątkowym konkursie teraz, w roku 2015, ponieważ mija właśnie 30 lat od pierwszej edycji artystycznych zmagań młodych, utalentowanych śpiewaków. Zanim jednak krótko przywołam historię konkursu, muszę podzielić się z państwem ważnymi informacjami. Otóż niespełna miesiąc temu do Starego Sącza do miejskiego muzeum powróciły listy Ady Sari. Jak wiadomo, artystka była w latach młodości mocno związana z tym miastem i powrót jej korespondencji jest szczególnym wydarzeniem dla lokalnej społeczności. 418 listów i 71 telegramów, które artystka na początku ubiegłego wieku pisała do swoich rodziców, przez ostatnie 37 lat były przechowywane przez Bogusława Kaczyńskiego, który na ich podstawie tworzył biografię światowej sławy śpiewaczki operowej. Dar osobiście z rąk Bogusława Kaczyńskiego odebrał Andrzej Długosz, prezes Towarzystwa Miłośników Starego Sącza, kustosz starosądeckiego muzeum. Listy te Ada Sari pisała do swoich rodziców mieszkających w Starym Sączu w latach 1907-1927. Pierwszy list został wysłany z Wiednia, gdzie wybitna starosądeczanka wyjechała na studia. Kolejne listy napływały z Mediolanu, Londynu, Paryża, Monachium i Petersburga. W latach 30. ubiegłego wieku rodzice Ady sprzedali dom w Starym Sączu i przeprowadzili się do Krakowa. Listy powędrowały tam razem z nimi. W 1936 r. Ada Sari wróciła do Polski, ale zamieszkała w Warszawie, gdzie przetrwała II wojnę światową. Wraz z mieszkańcami stolicy opuściła ją po powstaniu w 1944 r. i trafiła do obozu w Pruszkowie. Z obozu, z którego praktycznie nie było ucieczki, artystce pomogli wydostać się wielbiciele jej talentu. Ada Sari wróciła do Krakowa, ale już dwa lata później znowu przeprowadziła się do Warszawy. Listy, które przetrwały pożogę wojenną, zabrała razem z sobą. W roku 1977, dziewięć lat po śmierci artystki, za sprawą jej brata listy trafiły do rąk Bogusława Kaczyńskiego. Dokumenty są bardzo cenne, a ich oryginały nie będą wystawiane na widok publiczny. Wyjątkiem będzie tegoroczna Noc Muzeów, kiedy to w starosądeckim Domu na Dołkach będzie wyeksponowana część korespondencji. Tegoroczna edycja międzynarodowego konkursu im. Ady Sari rozpocznie się 9 maja. Na scenach przed jurorami i melomanami wystąpią artyści z wielu państw. Do przesłuchań konkursowych zakwalifikowali się młodzi artyści z Włoch, Niemiec, Ukrainy, Turcji, Chin, Wielkiej Brytanii i oczywiście z Polski. Pierwszą edycję festiwalu i konkursu zorganizowała prof. Helena Łazarska, wykładowca w Katedrze Wokalistyki Akademii Muzycznej w Krakowie i na Uniwersytecie Muzycznym w Wiedniu. Od samego początku, a więc od roku 1985, festiwal odbywa się w Nowym Sączu. W 1991 r. wydarzenie zyskało wymiar międzynarodowy. Konkurs pomyślany został nie tylko jako promocja talentów, ale również jako etap kształcenia i przygotowania młodych śpiewaków do wielkich międzynarodowych występów. Ideą konkursu i festiwalu jest między innymi dążenie do najszerzej pojętego rozwoju młodych śpiewaków, kształtowanie ich jako artystów i poszukiwanie własnej osobowości twórczej. Międzynarodowemu festiwalowi zawsze towarzyszą interesujące wydarzenia: spektakle operowe, koncerty symfoniczne i kameralne z udziałem najwybitniejszych polskich i zagranicznych artystów. Warto przypomnieć, że Ada Sari, a właściwie Jadwiga Schayerówna, urodziła się w roku 1886 w Wadowicach. Niedługo później jej rodzina przeniosła się do Starego Sącza, gdzie jej ojciec został burmistrzem miasta. To właśnie w Starym Sączu przyszła diwa operowa pobierała pierwsze nauki muzyczne, które następnie kontynuowała w szkołach artystycznych w Cieszynie i w Krakowie. W 1905 r. na stałe opuściła Stary Sącz i wyjechała do Wiednia celem dalszego kształcenia artystycznego. Był to początek drogi do światowej sławy artystki, która lata dzieciństwa spędziła w Grodzie Świętej Kingi.