Mówca: Dariusz Wieczorek
Data: 2025-11-07 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Lewicy w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. To bardzo poważna sprawa. To bezpieczeństwo energetyczne Polski. To kwestie dotyczące rozwoju przemysłu w Polsce, kwestie cen energii. To jest ustawa, która rzeczywiście dzisiaj stara się patrzeć w przyszłość i stara się w sposób łagodny, rozsądny, mądry przeprowadzić transformację energetyczną. Lewica zawsze zwraca uwagę na jedną rzecz: najważniejszy jest człowiek. W związku z tym wiemy - to dzisiaj trzeba sobie uczciwie powiedzieć - że kopalnie w Polsce muszą być likwidowane. (Poseł Roman Fritz: Dlaczego?) Co do tego nie ma żadnej wątpliwości, bo prawda jest taka, że co roku dopłacamy 9-10 mld zł do funkcjonowania górnictwa. (Głos z sali: To nieprawda.) Nie przez przypadek jesteśmy jedynym krajem, w którym w takiej liczbie funkcjonują kopalnie węgla kamiennego. (Poseł Roman Fritz: To nie jest powód.) Kraje europejskie dużo wcześniej wyciągnęły bardzo proste wnioski, że energia z węgla będzie energią bardzo drogą. (Głos z sali: Są kopalnie, które...) Do tego dochodzi jedna rzecz, bo tutaj państwo mówicie, że tak, możemy dopłacać. Jeszcze raz chcę powiedzieć: myślmy przede wszystkim o ludziach i o pracownikach, o tych, którzy codziennie zjeżdżają pod ziemię i narażają swoje życie. Pytanie jest, po co to w ogóle robić, skoro energię możemy dzisiaj produkować z innych źródeł, skoro możemy dzisiaj inwestować w energię atomową, w SMR-y, skoro możemy dzisiaj budować farmy wiatrowe, farmy fotowoltaiczne. To są rzeczy, które dzisiaj robi cała Europa. Rozpoczęliście ten proces w poprzednich dwóch kadencjach, bo rozpoczęliście, zlikwidowaliście 14 kopalń... (Poseł Grzegorz Matusiak: Nieprawda! Kopacz.) ...w związku z czym prawda jest taka, że rozpoczęliście tę transformację. Problem polega tylko na tym, że byliście państwo niekonsekwentni, i dzisiaj trzeba uczciwie powiedzieć, dlaczego wszyscy z tego powodu cierpimy, również pracownicy polskiego górnictwa: bo byliście niekonsekwentni w kontekście takim, że dostaliście 100 mld zł wpływów budżetowych, jeżeli chodzi o świadectwa ETS, które powinny być przekazane właśnie na transformację energetyczną, a nie przekazaliście tych środków finansowych na transformację energetyczną. Dzisiaj bylibyśmy już dużo dalej, jeżeli chodzi o cały ten proces, niż jesteśmy teraz. W związku z tym dzisiaj ten projekt ustawy wychodzi naprzeciw tym oczekiwaniom. Jest umowa społeczna z 2021 r. Przecież to wy podpisywaliście tę umowę społeczną i ustaliliście, że likwidujemy wszystkie kopalnie do 2049 r. (Poseł Grzegorz Matusiak: Ale ona tego nie zakłada.) Przestańmy już dzisiaj mówić o tym, że nagle coś się zmienia. Nie, po prostu jest to kwestia mądrej, rozsądnej realizacji zapisów tej umowy. W tym projekcie ustawy oprócz tych wszystkich szczegółów, oprócz ujednolicenia odpraw górniczych, oprócz kwestii dotyczących urlopów górniczych, kwestii dotyczących odszkodowań jest, myślę, bardzo istotna kwestia i chyba najważniejsza w tym wszystkim, a mianowicie te zmiany dopuszczają rzecz najważniejszą: zakłady górnicze będą mogły być likwidowane przez obecnych właścicieli, czyli przez podmioty, które są właścicielami tych kopalń. Do tej pory trzeba było te kopalnie przekazywać do spółki restrukturyzacji kopalń i to był ewidentny błąd. Prawda jest taka, że restrukturyzację lepiej przeprowadza się w wielkim koncernie, bo można znaleźć nowe miejsce pracy czy przekwalifikować pracowników. Można też prowadzić wiele działań inwestycyjnych, można w miejscu tych likwidowanych kopalń wprowadzić nowe inwestycje i tych ludzi, którzy dzisiaj ciężko pracują pod ziemią, wykorzystywać do innych zadań i do realizowania innych inwestycji. Wiemy, że to jest bardzo duży problem społeczny. (Dzwonek) Lewica będzie wspierać ten projekt ustawy, bo jesteśmy za tym, żeby prowadzić transformację energetyczną, ale z poszanowaniem praw pracowniczych. Dziękuję bardzo.