Mówca: Jacek Kwiatkowski
Data: 2013-02-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Ruch Palikota co do obecnie omawianego punktu posiedzenia Sejmu. Na początek podam kilka zasadniczych faktów. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uznaje, że osoby niepełnosprawne, czyli osoby, których sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi mają prawo do niezależnego, samodzielnego i aktywnego życia oraz nie mogą podlegać dyskryminacji. W końcu grudnia 2010 r. niepełnosprawnych zarejestrowanych osób było w powiatowych urzędach pracy 123 499, a w końcu 2011 r. było ich już 124 238. Z porównania lat 2009 i 2010 wynika, że nastąpił wzrost o 3,8%, a w latach 2010-2011 wzrost ten wyniósł 0,6% i cały czas występuje tu tendencja wzrostowa. Oznacza to, że w Polsce mamy ponad 100 tys. osób niepełnosprawnych, które często wymagają natychmiastowej aktywizacji zawodowej znacząco wpływającej na ich stabilność życiową. W informacji rządu, druk nr 742, zawarto wiele danych, ale są to suche dane, które przedstawiają tylko statystyki, które mają się nijak do życia osób niepełnosprawnych. W informacji opisano wiele projektów pomocy osobom niepełnosprawnym, niestety bez istotnych informacji na temat przygotowania dokumentów w celu ich uruchomienia. Należy pamiętać, że osoby te często mają pewne ograniczenia w funkcjonowaniu, a urzędy wymagają wielu różnych dokumentów i osobistego stawiennictwa, co niejednokrotnie stanowi dużą barierę dla tych ludzi. Nie ma analizy celowości tych programów i wyciągniętych wniosków dotyczących ich zasadności. Po przeczytaniu tej informacji, najbardziej przerażony jestem poziomem zatrudnienia osób niepełnosprawnych w administracji publicznej, a w zasadzie - prawie jego kompletnym brakiem. Instytucje administracji publicznej powinny być przykładem i wzorem w zakresie zatrudniania osób niepełnosprawnych. Dzisiaj te instytucje są przykładem tego, jak po macoszemu traktuje się osoby niepełnosprawne. Nie próbuje się uzyskać w zatrudnieniu minimalnego ustawowego wskaźnika, który wynosi 6% w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Instytucje publiczne nie zatrudniają osób niepełnosprawnych, a jednocześnie płacą ogromne kary finansowe do PFRON za brak wymaganego minimum. Tutaj nasuwa się pytanie: Czy te instytucje zachowują się etycznie w stosunku do podatników, płacąc te kary? Dodam, że gdy zapytałem wiele samorządów o stan zatrudnienia osób niepełnosprawnych i płacone kary, otrzymałem odpowiedź: panie pośle, to nie kary - to opłaty. Rząd w swoim sprawozdaniu opisuje toczące się prace nad ratyfikacją konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Wstydem jest, że Polska podpisała tę konwencję w roku 2007 i do 2011 r. jeszcze nie ratyfikowała. Jeszcze większym wstydem, a wręcz hańbą należy nazwać fakt, iż rząd - pomimo wielokrotnych wezwań organizacji działających na rzecz praw człowieka i osób niepełnosprawnych - nie wycofał się ze złożonych do konwencji zastrzeżeń. Zastrzeżenia te, odnoszące się głównie do nadużywanej w naszym kraju instytucji ubezwłasnowolnienia, szczególnie wobec osób niepełnosprawnych intelektualnie, były także wielokrotnie krytykowane przez organizacje osób niepełnosprawnych. Rząd, ociągając się z pełną ratyfikacją konwencji, nie może zostać nazwany rządem respektującym prawa osób niepełnosprawnych. W informacji jest wiele ogólnych i niepełnych danych, z których przytoczę np. te dotyczące warsztatów terapii zajęciowej, których jest w Polsce 667. W 2011 r. było 23 677 uczestników. Brakuje oczywiście opisu, że owe warsztaty mają problemy finansowe, bo brakuje rewaloryzacji stawek i często muszą przez to świadomie rezygnować z określonych rzeczy, przez co spada jakość świadczonych usług. Idąc dalej tym tokiem, przeglądałem tabelę na temat protezowania osób niepełnosprawnych - nie ma wskazania klasy tych produktów, nie wiadomo, czy te produkty są archaiczne, czy nowoczesne. Liczy się ilość, a nie jakość. Rząd w swojej informacji chwali się nowymi przepisami chroniącymi osoby niepełnosprawne przed dyskryminacją. Duży nacisk położono w sprawozdaniu na przepisy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Szkoda, że rząd nie dodał w swoim dokumencie, że tak naprawdę ustawa ta pozostawia osoby niepełnosprawne bez ochrony przed dyskryminacją, zapewniając ochronę przed nierównym traktowaniem jedynie w wąskich dziedzinach związanych z zatrudnieniem. Ze smutkiem należy dodać, że rząd oraz posłowie koalicji PO-PSL nie wzięli pod uwagę głosu organizacji pozarządowych apelujących podczas prac nad ustawą o zapewnienie ochrony przed dyskryminacją osobom niepełnosprawnym we wszystkich dziedzinach życia, m.in. w edukacji, ochronie zdrowia, dostępie do dóbr i usług. Z niezrozumiałych względów ochrona taka na podstawie tej ustawy przysługuje osobom dyskryminowanym z powodu rasy, pochodzenia etnicznego czy narodowości, a osobom niepełnosprawnym już nie. Czy jest to zgodne z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a w szczególności z art. 32, który gwarantuje równe traktowanie i zakaz dyskryminacji z jakichkolwiek przyczyn oraz nie dzieli obywateli na tych, którzy mogą być mniej lub bardziej dyskryminowani? Zdaniem Klubu Poselskiego Ruch Palikota brakuje badań i opisów konkretnych problemów środowiska osób niepełnosprawnych, nie ma przedstawionej sytuacji ekonomicznej osób niepełnosprawnych oraz ich oczekiwań. W informacji nie zawarto opinii organizacji pozarządowych i samorządów, nie mówi się o popełnionych błędach, niezrealizowanych programach oraz programach w trakcie realizacji. Brak tych danych powoduje, że powstaje wiele działań pozorowanych. Klub Ruch Palikota jest za odrzuceniem informacji rządu RP, druk nr 742. Dziękuję. (Oklaski)