Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2012-04-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zacznę od tego, ponieważ padło wiele bardzo trafnych spostrzeżeń, że rozporządzenie w sprawie ˝Zasad techniki prawodawczej˝ mówi, iż jeżeli regulujemy ten sam akt prawny albo pewien wycinek prawa, powinniśmy stosować te same zasady. Tu widzę pewną niekonsekwencję. Otóż jeżeli chodzi o kwestię regulacji w K.p.a., to przepis dzieli się na dwa punkty: 1 i 2. Ten sam przepis regulowany w Ordynacji podatkowej zawarty jest w paragrafie, nie dzieli się go na punkty. A zatem jest tu pewna niekonsekwencja. Gdybyśmy brali pod uwagę zapisy rozporządzenia w sprawie ˝Zasad techniki prawodawczej˝, to projektodawca jest poniekąd niekonsekwentny. Ale mniejsza o to, bo myślę, że nad tym można popracować z punktu widzenia zasad techniki prawodawczej w komisji. To, co istotne i na co warto zwrócić uwagę, to sprawa daleko idącego odejścia - co tak naprawdę przewidziane jest nie tylko w K.p.a., ale i w Ordynacji podatkowej - od zasady bezpośredniości. Jeżeli tak dalece odchodzimy od zasady bezpośredniości, ponieważ wprowadzamy formy pierwszeństwa zasady pisemności - na co zwrócił uwagę mój szacowny przedmówca - m.in. formę elektroniczną, to musimy zdawać sobie sprawę z dalej idącej konsekwencji takiego stanu rzeczy. Otóż jeżeli wnioskodawca chce być konsekwentny w swoim postępowaniu, to musi zwrócić uwagę na kolejny zapis, mianowicie zapis art. 54 K.p.a. i analogiczny zapis ustawy Ordynacja podatkowa. Pozwolę sobie zacytować art. 54 pkt 4: w wezwaniu - a tu przecież mówimy o wezwaniu - musimy wskazać, czy stawia się osobiście, przez pełnomocnika, czy też może złożyć wyjaśnienia na piśmie. W związku z tym, jeżeli miałby stawić się osobiście, to w wezwaniu powinno być zawarte - w myśl idei, którą przedstawia wnioskodawca - uzasadnienie. Uzasadnienie to powinno być zawarte w wezwaniu. A więc trzeba byłoby wskazać, dlaczego ustnie lub przez pełnomocnika, a nie na piśmie. Jeżeli chcemy być konsekwentni, musimy zmienić również art. 54. Co więcej, jeżeli dotychczasowa regulacja pozostawiała organowi w takiej formie uznania administracyjnego rozstrzygnięcie, w jakiej formule chce to czynić, to obecna regulacja wyprzedza formę pisemną, i to w formie fizycznej, pisemnej czy elektronicznej przed formą ustną, czy osobiście, czy przez pełnomocnika. W związku z tym trzeba jasno powiedzieć: całkowicie odchodzimy od zasady bezpośredniości. I tu pojawia się kolejny problem, na który warto zwrócić uwagę. Otóż, proszę państwa, w toku postępowania administracyjnego, tak jak w toku każdego postępowania, strony mają prawo zadawać pytania, chociażby świadkom. W związku z tym jak rozwiążemy tę kwestię? Będzie to forma pisemna, czy strona będzie miała prawo ustosunkować się do złożonych zeznań, co spowoduje pewne wydłużenie postępowania? W toku postępowania strona bezpośrednio i organ administracyjny - przecież to jest kwestia oceny wiarygodności chociażby świadka - ma szanse konfrontować, jeżeli tak to mogę określić, składane przez niego zeznania i zadawać mu pytania. Może to też czynić organ administracyjny, pogłębiając swoją wiedzę na temat ustaleń faktycznych, a mając na uwadze przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, musimy mieć świadomość, że to na organie ciąży obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. To jest niezwykle istotna kwestia. A więc jak tę kwestię rozwiązać? Pojawia się kolejny element, na który chciałbym zwrócić uwagę: rzekomo nie można kwestionować formy ustnej zamiast formy pisemnej. Otóż nieprawda, bo przecież jeżeli ktoś nie stawi się na wezwanie, czy to strona, przepraszam, świadek, bo to nie dotyczy strony, czy pełnomocnik, kwestia dotyczy głównie świadka, ukarania go grzywną, o czym stanowi art. 88. I właśnie w postępowaniu dotyczącym żalenia się na postanowienie w przedmiocie ukarania grzywną świadek może kwestionować zasadność - podkreślam, kwestionować zasadność - wezwania go do osobistego stawiennictwa i złożenia zeznań, mówiąc, że nie było takiej potrzeby, co także może powodować przedłużenie postępowania, a w krańcowych przypadkach obstrukcję w toku toczącego się postępowania administracyjnego. Warto zwrócić na to uwagę i warto zbadać i rozstrzygnąć te kwestie, bo w istocie rzeczy na samą kwestię wezwania nie przysługuje jako takie zażalenie, ale niestawiennictwo powoduje ukaranie grzywną, na które przysługuje zażalenie. I świadek może kwestionować: przecież nie było takiej potrzeby. Musimy być bardzo ostrożni w przypadku takich regulacji, żeby nie powodować przedłużania się postępowania, a w niektórych przypadkach wręcz obstrukcji. Oczywiście mamy też jako klub Solidarna Polska (Dzwonek) świadomość, że różnica w regulacjach dotyczących chociażby Ordynacji podatkowej i K.p.a. jest kompletnie nieuzasadniona. Dotyczy to właśnie tych kwestii, które porusza wnioskodawca, a mianowicie kwestii uciążliwości w powstępowaniu, czyli takiego wzywania, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było zbyt skomplikowane, zbyt trudne, zbyt uciążliwe. To jest jedna sprawa. Oczywiście zapis z art. 155 § 2: ˝jeżeli pozwalają na to okoliczności, w jakich znajduje się ta osoba˝, jest ze wszech miar zasadny. W związku z tym że należy nad tą kwestią popracować, szczególnie w kontekście formy elektronicznego składania zeznań czy wyjaśnień, klub Solidarna Polska uważa, że należy tę niewielką nowelizację skierować do komisji po to, ażeby tam przeanalizować, w wąskim gronie, wszelkie aspekty i pojawiające się w tej materii wątpliwości. Dziękuję uprzejmie.