Mówca: Bartosz Kownacki
Data: 2015-03-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prezentując stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, na samym wstępie chciałbym zaznaczyć, iż będziemy głosowali przeciwko niniejszemu projektowi ustawy i że część argumentów, która była podnoszona podczas pierwszego czytania, zachowała aktualność. To prawda, że w wyniku prac podkomisji obrony narodowej i później Komisji Obrony Narodowej zmiany poszły w dobrym kierunku, ale nadal ten projekt ustawy nie jest kompletny i dobrze sprecyzowany. Na samym wstępie chciałbym przedstawić generalną uwagę. Jakiś czas temu reformowaliśmy system dowodzenia Siłami Zbrojnymi w okresie pokoju. Teraz zmieniamy ustawę w zakresie dowodzenia armią w czasie wojny. Rodzi się pytanie, czy tych zmian nie można było skoordynować. Czy w komfortowej sytuacji, kiedy zarówno prezydent, jak i rząd pochodzą z tego samego ugrupowania, nie można było współdziałać, tak aby przygotować kompletne projekty i razem je złożyć, skoro dotyczą zazębiającej się materii, czasem wręcz w jakimś sensie kolidują ze sobą? To pokazuje, że niestety Platforma Obywatelska, ale również pan prezydent nie mają jasnej wizji obrony państwa polskiego, jasnej wizji dowodzenia Siłami Zbrojnymi. Co więcej, złożenie tego projektu i debatowanie nad nim w takim czasie mimo woli nasuwa pytanie, czy nie miał to być pewien element kampanii prezydenckiej, nie miało to być wykazanie, że prezydent jest aktywny również na forum Sejmu i przygotowuje projekty ustaw w ramach, niestety, swojej kampanii prezydenckiej. Część zarzutów, które są stawiane wobec tego projektu ustawy przez opozycję, która go kwestionuje, dotyczy, zdaniem Platformy Obywatelskiej, zmian w konstytucji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mówię również do posłów Platformy Obywatelskiej. My byliśmy gotowi podjąć dyskusję na temat zmiany konstytucji, można było na ten temat rozmawiać. Panie prezydencie... Nie ma pana prezydenta, ale są przedstawiciele pana prezydenta. Jeżeli uważaliście państwo, i zgadzam się z tym, że konstytucja w tym zakresie wymusza dokonanie pewnych zmian, to jeżeli ta konstytucja nie jest doskonała, trzeba było rozmawiać na temat zmian konstytucyjnych. Prawo i Sprawiedliwość, ale podejrzewam, że i inne partie opozycyjne także, było otwarte na dyskusję. Państwo w ogóle nie podjęliście próby, by o tym dyskutować. Odniosę się do kwestii merytorycznych. Pan generał Stanisław Koziej, szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego, w trakcie pierwszego czytania tego projektu mówił, że projekt ma regulować trzy kwestie, już tu wspomniane: czasu wojny, sprecyzowania kompetencji, zadań organów państwa, a także określenia zadań naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych oraz osoby wskazanej na to stanowisko. Niestety mimo pracy w podkomisji te kwestie nie zostały ostatecznie uregulowane. Kwestia definicji czasu wojny - nadal uważamy, że nie jest to definicja legalna i precyzyjna. Nadal niewykorzystane są doświadczenia czy nie są uwzględnione doświadczenia XXI wieku, mam na myśli cyberataki, wojnę hybrydową. Pytanie, co w przypadku realizowania zobowiązań sojuszniczych, jak wtedy należy się zachować. Co więcej, cały czas krzyżują się pojęcia ˝stan wojny˝ i ˝czas wojny˝, co również wynika niestety z postanowień konstytucji. To powoduje, że ten chaos legislacyjny jest gigantyczny. Druga kwestia dotyczy sprecyzowania kompetencji i zadań organów państwa. Co prawda w toku prac podkomisji dokonano tu pewnych zmian, ale państwo zapomnieliście, że jakiś czas temu, mówiłem o tym na wstępie, dokonano innych zmian ustawowych. Tak jak dzisiaj zmieniono kompetencje szefa Sztabu Generalnego, w wyniku prac podkomisji ma być organem pomocniczym, to przecież wcześniej, jakiś czas temu, o czym państwo zapominacie, ograniczono kompetencje szefa Sztabu Generalnego, a więc będzie on organem pomocniczym tylko w ograniczonym zakresie. Nadal pozostaje wątpliwość co do zgodności z konstytucją art. 4a ust. 4b, czyli stwierdzenia, że to prezydent kieruje obroną państwa. Są opinie prawne w tym zakresie wskazujące, że ogólne kierownictwo, zgodnie z art. 146 ust. 4 pkt 8, sprawuje Rada Ministrów. Czy w związku z tym nie ma obawy dotyczącej tego, czy ten projekt jest zgodny z konstytucją? Wreszcie trzecia, najważniejsza kwestia, to sprawa naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych, osoby mianowanej na to stanowisko. Co prawda naczelny dowódca ma brać udział w grach wojennych, w ćwiczeniach strategicznych, w ćwiczeniach obronnych, ale tak naprawdę ograniczone są jego kompetencje, ograniczona jest możliwość użycia Sił Zbrojnych przez naczelnego dowódcę w czasie wojny, o tym przed chwilą mówiła pani poseł. Naszym zdaniem powinien mieć on możliwość dowodzenia całością Sił Zbrojnych. Wiem, że jeśli o to chodzi, też mogą być wątpliwości konstytucyjne, ale tylko takie rozwiązanie dawałoby gwarancję sprawnego i efektywnego działania. Co w sytuacji, kiedy możliwość użycia Sił Zbrojnych będzie każdorazowo uzależniona od decyzji ministra obrony narodowej? Jeszcze jedna kwestia - co w sytuacji, kiedy ten naczelny dowódca Sił Zbrojnych powoływany na próbę nie zostanie naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych, tylko zostanie wyznaczona inna osoba? (Dzwonek) Z tych względów, szanowni państwo, mając świadomość wagi projektu, mając też świadomość złożonej sytuacji międzynarodowej i doceniając konieczność zmian ustawowych, a być może zmian konstytucyjnych, musimy krytycznie podejść do tego projektu i będziemy głosowali przeciw. Dziękuję bardzo. (Oklaski)