Mówca: Wiesław Szczepański
Data: 2021-05-20 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu koalicyjnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec omawianego dzisiaj projektu zawartego w drukach nr 1070 i 1176. W dniu wczorajszym Komisja Infrastruktury rozpatrzyła ten projekt i przyjęła kilka poprawek, oczywiście poprawek koalicji rządzącej. Projekt ten dotyczy wprowadzenia instrumentów mających na celu podtrzymanie funkcjonowania rynku najmu i złagodzenie skutków ograniczeń administracyjnych spowodowanych epidemią COVID-19 dla sektora mieszkaniowego. Projekt dobry, choć, powiedzmy, poparty czy oparty na lewicowych działaniach w mieście Poznaniu. Ale jest to projekt, który nie rozwiązuje problemu budowy tanich mieszkań. Ta ustawa nie spowoduje wybudowania ani jednego mieszkania. Ten projekt wychodzi naprzeciw właścicielom mieszkań, którzy mają dwa lub trzy mieszkania, a którzy boją się dzisiaj wynająć swoje mieszkanie z uwagi na obowiązujące przepisy w zakresie chronienia lokatorów. Z drugiej strony to możliwość wynajmu tych mieszkań przez osoby, które nie mają możliwości kupna własnego mieszkania, ze społecznej agencji najmu po cenie rynkowej lub cenie z dopłatą, którą określi gmina w obowiązujących przepisach. Patrząc na uzasadnienie ustawy, cały ciężar utrzymania SAN-u spadnie na podmioty je prowadzące, a właściwie na gminy, bo kwota 200-500 tys. zł w pierwszym czy drugim roku będzie mogła dotyczyć ok. 40, 50, 80 mieszkań dla 2,5 tys. gmin. To po prostu, panie ministrze, kpina, kiedy państwo taką niewielką kwotę chcecie przeznaczyć na ten system. Ale trzeba powiedzieć wprost, że rząd Prawa i Sprawiedliwości nie potrafi budować mieszkań. Jeśli popatrzymy na to, co się dzieje, to, po pierwsze, mamy sytuację, że w ostatnich latach dział budownictwa przerzucany jest z jednego resortu do drugiego. Krajowy Zasób Nieruchomości dotychczas nie skorzystał z żadnego prawa pierwokupu, a jego pracownicy odpisują tysiącami na pisma od notariuszy, że nie korzystają z prawa pierwokupu. Dziś Polska boryka się z deficytem ilościowym i jakościowym mieszkań. Brakuje 1,9 mln mieszkań, 5,3 mln Polaków mieszka w mieszkaniach będących w złym stanie technicznym i przeludnionych. Zajmujemy dopiero 24. miejsce w Unii Europejskiej pod względem powierzchni użytkowej i liczby na osobę. Cena 1 m 2 w Unii Europejskiej kształtuje się na poziomie trzech, czterech średnich wynagrodzeń. U nas to 0,7-0,8. Mieszkania na wynajem to 1,5% wszystkich mieszkań, a rząd cieszy się, że w roku ubiegłym oddał do użytku 222 tys. mieszkań, z czego, panie ministrze, 98,2% to mieszkania oddane przez deweloperów i osoby indywidualne. Tylko 1,8% to mieszkania na wynajem, a więc ok. 1,5 tys. mieszkań wybudowanych przez spółdzielnie, a 2,6 tys. przez gminy lokatorskie, społeczne czy zakładowe. Więc te mieszkania to niestety nie zasługa rządu. W Nowym Ładzie, wydaje się, że państwo wracacie do rozwiązań tzw. MDM-ów. Proponujecie dopłatę osobom, które nie mają zdolności kredytowej, a na pozostałą część te osoby będą musiały zaciągnąć kredyt w banku. Jak bank będzie traktował osobę, która nie ma zdolności kredytowej? Oczywiście da jej większe oprocentowanie albo większą prowizję, więc nie jest to żadna pomoc. My oczekujemy, że będzie to pomoc osobom, które nie mają zdolności kredytowej, poprzez mieszkania na wynajem. Szanowny Panie Ministrze! Panie Marszałku! Chciałem złożyć jedną poprawkę do tej ustawy. Otóż nie wiemy, dlaczego rząd nie chce, aby tym samym zajmowały się spółdzielnie mieszkaniowe. Spółdzielnie mające ponad 100-letnie tradycje, zarządzające olbrzymim, bo ponadtrzymilionowym zasobem mieszkań, które w wielu przypadkach mają nawet większą możliwość i umiejętność zarządzania mieszkaniami niż gminy. A więc proponujemy, aby taka poprawka tam się znalazła, dlatego że jeżeli dajemy taką szansę fundacjom, stowarzyszeniom, które - w przypadku, kiedy będzie dzisiaj możliwość niepłacenia czynszu - będą miały katastrofalną sytuację, jak poradzić sobie z płatnościami na rzecz wynajmującego i jak poradzić sobie z brakiem środków od tego najemcy. Spółdzielnia przy zarządzaniu kilkoma tysiącami mieszkań z takim problemem sobie po prostu poradzi. W związku z tym składamy tę przedmiotową poprawkę i, jak już mówiłem, zagłosujemy za tą ustawą, choć nie jest to ustawa panaceum, która ma rozwiązać problem polskiego budownictwa mieszkaniowego. Dziękuję bardzo.