Mówca: Anna Maria Żukowska (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1264. Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy, po zapoznaniu się z treścią rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1264, oraz sprawozdaniem Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, przedstawia następujące stanowisko. Projektowane zmiany zmierzają do dalszej informatyzacji postępowania karnego, wykroczeniowego oraz międzynarodowej współpracy sądowej. Ich zasadniczym celem jest stworzenie podstaw prawnych do składania wybranych pism procesowych za pośrednictwem portalu informacyjnego, który do tej pory wykorzystywany był głównie do doręczeń. Zmiany te należy ocenić pozytywnie, jako krok w stronę unowocześnienia, usprawnienia i odformalizowania postępowania karnego przy zachowaniu gwarancji procesowych. Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy w szczególności popiera rozwiązania, które: - wprowadzają możliwość składania określonych pism procesowych za pośrednictwem portalu informacyjnego, w tym środków odwoławczych, wniosków o uzasadnienie wyroku oraz dalszych pism procesowych w toku postępowania - co umożliwi stronom, zwłaszcza profesjonalnym uczestnikom postępowania, sprawne i szybkie działanie procesowe bez konieczności fizycznego kontaktu z sądem, - ustanawiają jasną i jednoznaczną podstawę prawną do doręczania orzeczeń i zarządzeń sądowych w formie elektronicznej przez umieszczenie ich w portalu informacyjnym, co znacząco usprawni funkcjonowanie sekretariatów sądowych i ograniczy koszty operacyjne wymiaru sprawiedliwości, - przewidują możliwość elektronicznych doręczeń pism także stronom postępowania - po uprzednim wyrażeniu przez nie zgody, przy czym składanie oświadczenia o wyborze takiego sposobu doręczenia jak i rezygnacja z niego możliwe będą za pomocą podpisu elektronicznego, co pozwala utrzymać wysoki standard ochrony danych i pewności obrotu prawnego, - doprecyzowują skutki procesowe związane z elektronicznym doręczeniem poprzez wskazanie konkretnego momentu uznania pisma za skutecznie doręczone, co ma istotne znaczenie z punktu widzenia biegu terminów procesowych i eliminowania wątpliwości interpretacyjnych, - zapewniają zgodność przepisów krajowych z postanowieniami zawartych umów międzynarodowych, zwłaszcza w zakresie przekazywania orzeczeń do wykonania między sądami krajowymi a organami państw obcych, z jednoczesnym wzmocnieniem roli sądów jako samodzielnych uczestników postępowań międzynarodowych, z możliwością fakultatywnego udziału ministra sprawiedliwości, - przewidują mechanizmy umożliwiające ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów związanych z deportacją osób ściganych lub zobowiązanych do powrotu do kraju, co zamyka istniejącą lukę prawną i odpowiada realiom praktyki międzynarodowej współpracy organów ścigania. Zwracamy ponadto uwagę, że projekt ustawy zakłada etapowe wdrażanie rozwiązań technicznych, zróżnicowane vacatio legis oraz upoważnienie ministra sprawiedliwości do wydania odpowiednich rozporządzeń. Takie podejście świadczy o rozsądnej ocenie możliwości systemowych, jakie aktualnie istnieją w sądach, i pozwala na płynne wdrożenie zmian w praktyce. Klub Lewicy konsekwentnie wspiera działania na rzecz cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości, pod warunkiem że nie naruszają one konstytucyjnych praw stron, w szczególności prawa do obrony oraz prawa do rzetelnego procesu. Przepisy proponowane w niniejszej ustawie realizują te założenia. Nie zgłaszamy istotnych zastrzeżeń do przyjętego przez komisję kształtu projektu. Poprawki komisji miały charakter doprecyzowujący i nie wpływały na istotę rozwiązań, co oceniamy pozytywnie. Uwzględniając powyższe, Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy popiera dalsze procedowanie nad projektem ustawy w brzmieniu zaproponowanym przez Komisję Nadzwyczajną i opowiada się za skierowaniem go do drugiego czytania.