Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2018-06-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić opinię dotyczącą sprawozdania ministra spraw wewnętrznych i administracji z realizacji w 2017 r. ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Na początku odbędę jazdę obowiązkową, a potem pozwolę sobie na troszeczkę uwag, ponieważ nawet te suche dane pokazują, jak wiele błędów zostało popełnionych chociażby w stanowieniu pewnych ustaw przez większość parlamentarną. W 2016 r. rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził obostrzenia w obrocie ziemią rolną na terenie Rzeczypospolitej, ograniczając możliwość sprzedaży gruntów rolnych wiejskich oraz leżących w granicach administracyjnych miast, które - jak wielokrotnie podkreślano i o czym alarmowano - nie wpłyną w sposób zasadniczy na kupno polskich gruntów przez cudzoziemców, za to w sposób drastyczny uniemożliwią obywatelom polskim obrót prywatnymi gruntami rolnymi, jeśli chodzi zarówno o ich sprzedaż, jak i o kupno. Dzisiaj omawiamy sprawozdanie przygotowane przez ministra spraw wewnętrznych i administracji dotyczące m.in. właśnie tej kwestii oraz tego, w jaki sposób kształtowało się nabywanie ziemi przez cudzoziemców w 2017 r. Tego nie da się rozłączyć z tą nieszczęsną, fatalną ustawą, która została wprowadzona wcześniej. W sprawozdaniu ministra zawarto informacje, iż w roku 2017 wpłynęły łącznie 532 wnioski o udzielenie zezwolenia na nabycie nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach będących właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości położonych na terenie Polski. Liczba ta objęła 502 wnioski dotyczące nieruchomości, pozostałe 30 wniosków dotyczyło zaś udziałów i akcji. Ministerstwo wydało 323 zezwolenia, 13 decyzji odmownych oraz 272 postanowienia, m.in. o zawieszeniu i podjęciu zawieszonego postępowania. W 2017 r. cudzoziemcy uzyskali łącznie 224 zezwolenia na nabycie nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 22,9 ha, w tym osoby prawne otrzymały 2 zezwolenia na nabycie nieruchomości o łącznej powierzchni 0,19 ha nieruchomości, a osoby fizyczne otrzymały 222 zezwolenia na nabycie nieruchomości o łącznej powierzchni 22,71 ha. Dla przypomnienia powiem, że w 2016 r. dane te kształtowały się następująco. Łączna liczba wniosków o zezwolenie na nabycie nieruchomości oraz udziałów i akcji w spółkach to 486, co przy 532 wnioskach w 2017 r. daje wzrost o 46 wniosków w 2017 r. Wniosków dotyczących nieruchomości było 478, co przy 502 wnioskach w 2017 r. daje wzrost o 24 wnioski. Wnioski dotyczące udziałów i akcji - 8, co przy 30 wnioskach w 2017 r. daje wzrost o 27 wniosków. Zezwolenia - 356 przy 323 w 2017 r., a odmów było 35 przy 13 w 2017 r., co daje minimalny spadek. W 2016 r. cudzoziemcy uzyskali łącznie 251 zezwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych o łącznej powierzchni 79,81 ha, a w 2017 r. 224 zezwolenia na nabycie nieruchomości o łącznej powierzchni 22,9 ha, w tym osoby prawne otrzymały w 2016 r. 18 zezwoleń na łączną powierzchnię 47,7 ha, a w 2017 r. były udzielone 2 takie zezwolenia na nabycie nieruchomości o powierzchni 0,19 ha, zaś osoby fizyczne otrzymały 233 zezwolenia na nabycie nieruchomości o łącznej powierzchni 32,1 ha w 2016 r. i 222 zezwolenia na nabycie nieruchomości o powierzchni 22,71 ha w roku kolejnym. Podobnie jak w sprawozdaniu za 2016 r., tak również w sprawozdaniu za 2017 r. zawarto informację, że po porównaniu danych za ostatnie 5 lat stwierdza się, że zarówno liczba wydanych pozwoleń na nabycie nieruchomości gruntowych przez cudzoziemców, jak i powierzchnia nieruchomości objętych zezwoleniami zmniejszyły się w sposób znaczący. To jest bardzo ciekawe stwierdzenie, ponieważ z tych danych nie wynika żaden spadek, a już na pewno nie znaczący. Być może ministerstwo ma inne pojęcie znaczącego spadku, ale jest to dość dziwne. O ile można jeszcze zgodzić się z taką tezą, że co do powierzchni, to ona minimalnie zmniejszyła się, przy czym to nie jest tendencja, którą państwo wywołaliście swoją ustawą, bo ta tendencja była widoczna już wcześniej... Ten spadek wynika prawdopodobnie w ogóle z braku zainteresowania tego typu nieruchomościami na terenie Polski. Pewnie możemy do tego dołożyć bardzo wiele różnych przyczyn: być może właśnie brak atrakcyjności inwestowania w Polsce, brak atrakcyjności prowadzenia tutaj działalności gospodarczej, co zresztą pogłębi się, bo za chwileczkę Czesi i Słowacy będą przejmowali w ogóle większość polskiej działalności gospodarczej, naszych rodzimych przedsiębiorców, ponieważ państwo tak, a nie inaczej prowadzicie politykę gospodarczą. Tak naprawdę ta tendencja jest dużo bardziej długofalowa i trudno powiedzieć, że jej przyczyną w jakikolwiek sposób są ustawy, które państwo wprowadziliście. Już nie będę tu wymieniał tych wszystkich szczegółowych danych, o ile ten spadek nastąpił. W każdym razie w przypadku liczby wydawanych zezwoleń informacja ta wydaje się co najmniej na wyrost, ponieważ w 2012 r. było 318 pozwoleń, w 2013 r. - 252 pozwolenia, w 2014 r. - 271 pozwoleń, w 2015 r. - 335 pozwoleń, w 2016 r. - 251 pozwoleń, w 2017 r. - 224 pozwolenia. Ja tu żadnego znaczącego spadku nie dostrzegam, ale być może nie do końca wiem, jaka jest definicja znaczącego spadku w kategoriach ministerialnych. Należy przy tym zwrócić uwagę tak naprawdę na dwie istotne rzeczy, na dwie rosnące. Pierwszą jest wyraźna dominacja podmiotów ukraińskich, bo one rzeczywiście się pojawiają. Jest to pewien element, który powinniśmy również brać pod uwagę. Łączna ilość zezwoleń na nabycie nieruchomości w 2017 r. w tym przypadku to 134 nieruchomości o łącznej powierzchni 14,02 ha. Nie chcę mówić, że to jest złe, tylko powinniśmy też na to zwrócić uwagę, ponieważ istnieje pewne przesunięcie w nabywaniu tych nieruchomości z tej, powiedzmy, puli podmiotów Europy Zachodniej w kierunku podmiotów ukraińskich. Druga rzecz to wzrost zainteresowania lokalami użytkowymi i mieszkalnymi w tym sektorze połączony z prawie dwukrotnym wzrostem ich powierzchni nabywanej. Jest to efekt tego, że tak naprawdę tracimy polskich pracowników, którzy emigrują na Zachód, a musimy ratować się emigracją ze Wschodu. To nie jest rzecz, która jest pozytywna dla rządu, ponieważ to nadal nie zatrzymuje tendencji, w przypadku której od lat walczyliśmy, żeby ją zatrzymać, tylko nadal tkwimy w tym samym procesie, który miał miejsce. Tak że z tych danych również możemy wywnioskować pewną porażkę rządu w kwestii zatrzymania polskich obywateli na terenie Polski. Sprawozdanie ministra za 2017 r., podobnie zresztą dotyczy to sprawozdania za 2016 r., poza informacją o znaczącym spadku wydawanych zezwoleń na przestrzeni ostatnich 5 lat wraz z przytoczonymi danymi liczbowymi - tak jak mówiłem, nie do końca to się w ten sposób kształtuje - nie przytacza jednak szerszych danych dotyczących łącznej liczby wniosków, które pokazałyby skalę oraz kształtowanie się na przestrzeni ostatnich lat zainteresowania podmiotów obcych czy podmiotów zagranicznych nabywaniem nieruchomości na terenie naszego kraju. Przywoływane w sprawozdaniu dane z roku 2017 potwierdzają naszym zdaniem fakt, iż problem zakupu ziemi oraz szczególnie nieruchomości w Polsce praktycznie nie istnieje. Tak naprawdę państwa ustawa, tak restrykcyjna, dotknęła tylko i wyłącznie obywateli Polski. Bartosz Józwiak, poseł, nie może kupić ziemi w Polsce, ale wszyscy obcokrajowcy mogą kupić tę ziemię. Świetnie państwo to osiągnęliście. Ja jestem obywatelem drugiej kategorii, którego konstytucja nie do końca dotyczy. Ale to są już problemy, które akurat nie dotyczą ministrów, którzy tutaj są. Przydałby się minister Jurgiel, minister Babalski, ale pewnie dalej snują swoje maoistowskie teorie dotyczące polskiego rolnictwa i nie mają czasu, żeby się tu pojawić. Szanowni Państwo! Zastanowimy się w klubie, czy przyjąć to sprawozdanie, ponieważ mamy jeszcze jeden problem. Otóż państwo rzeczywiście wprowadziliście bardzo restrykcyjną ustawę, która być może jest dobra z punktu widzenia statystyki z zeszłego roku, natomiast niestety nie potraficie skorzystać z tych danych. Dane, które były przedstawione na posiedzeniu komisji, były danymi niepełnymi, co w pewnym sensie jednak powoduje pewną śmieszność w odniesieniu do ministerstwa. Bo jeśli ktoś przychodzi i przedstawia na posiedzeniu komisji niepełne dane, to nie jest to do końca poważne. W tej sytuacji my naprawdę nie wiemy, czy jesteśmy w stanie oddać głos za przyjęciem sprawozdania, które nie do końca jest dla nas wiarygodne. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)