Mówca: Marek Krząkała
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Gdy słucha się wystąpienia pana ministra czy wcześniej mojego przedmówcy z Prawa i Sprawiedliwości, nasuwa się gorzka refleksja, że ubiegły rok w polityce zagranicznej był rokiem straconym. Można się częściowo zgodzić z panem ministrem, jeżeli chodzi o definicję zagrożeń, ale to nie był rok, w którym Polska wzmocniłaby swoją pozycję i wizerunek w świecie. Było zupełnie odwrotnie. Sukcesywnie traciliśmy wiarygodność i dobrą markę. A odnosząc się do relacji polsko-niemieckich, pomijając ostatnią wizytę kanclerz Angeli Merkel, pomimo wielu spotkań, o których wspomniał pan minister, politycznie był to co najmniej rok niewykorzystanych szans. Zaraz to uzasadnię, bo jedna jaskółka wiosny nie czyni. Na szczęście gospodarka i wymiar społeczny mają się dobrze. 12 miesięcy temu zapraszał pan, panie ministrze, Komisję Wenecką, ale i niemieckich polityków, by przyjechali do Polski i przekonali się, że stan naszej demokracji nie jest taki zły. Kilka dni temu pani kanclerz skorzystała z okazji i przypomniała o solidarności, o tym, jak ważne są wolne media, pluralizm i przestrzeganie prawa. To były główne aspekty podkreślane w zachodnich mediach jako konkluzja ostatniej wizyty. O rewizji traktatów nikt w Europie, może poza Orbánem, nie chce w ogóle słyszeć. W ogóle rozpoczęcie naszych relacji jako minister spraw zagranicznych miał pan fatalne. Niemcy jako sąsiad i partner zostały wymienione w exposé dopiero w 50 minucie. Zaraz potem na dywanik został wezwany niemiecki ambasador, który miał się tłumaczyć z wypowiedzi europejskich polityków, bo ośmielili się oni zwrócić uwagę, że w Polsce odchodzimy od praworządności i trójpodziału władzy. Pominę nieszczęsne wypowiedzi w trakcie udzielanych wywiadów i niefortunne sformułowania, które na Zachodzie wprawiały opinię publiczną w osłupienie. Powiem tak, panie ministrze, językiem dyplomacji pan nie grzeszy, a to na pewno nie ułatwia panu pracy jako ministrowi spraw zagranicznych. W ubiegłym roku mieliśmy okazje świętować 25. rocznicę podpisania traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy. Długo nie wiedział pan minister, jak się do tego zabrać. W czasie otwarcia roku jubileuszowego na forum polsko-niemieckim pana odpowiednik Frank-Walter Steinmeier mówił o tym, co nas łączy, i zachęcał do współpracy, życzył panu odwagi. Pan z kolei, panie ministrze, wolał wyliczać różnice i podkreślać to, co nas dzieli, a jednocześnie doprowadza pan do wygaszania obrad okrągłego stołu, który do tej pory był narzędziem rozwiązywania bilateralnych problemów. Proszę powiedzieć dlaczego. Czy w trosce o interesy Polonii rozszerzono granice Opola, by ograniczyć prawa mniejszości niemieckiej? Na tym ma polegać ten konstruktywny dialog? W czerwcu Bundestag przyjął obszerną uchwałę w rocznicę podpisania traktatu. Polsce nie spodobało się jedno zdanie, wyrażające zatroskanie o stan naszej demokracji. Dlatego nie wystarczyło dobrej woli, by uchwalić w Sejmie podobną, chociaż półstronicową uchwałę. Nie ma też pan, panie ministrze, dobrej ręki do dyplomatów. Źle został dobrany kandydat na ambasadora w Niemczech, który znalazł się na 11. miejscu niechlubnej listy najbardziej kłopotliwych mieszkańców Berlina. Ale na szczęście po Brexicie, wyborach w USA przyszedł czas na refleksję, a może bardziej wobec zagrożeń płynących ze Wschodu, i próbuje pan wrócić do sprawdzonych sojuszników. To się panu chwali. Ale szansa bliższej i bardziej intensywnej współpracy w ramach Trójkąta Weimarskiego również nie została wykorzystana. Może z winy Francuzów, jak pan wczoraj powiedział, może przez caracale, ale może bardziej wynika to z faktu, że Trójkąt kojarzył się panu ministrowi ze spolegliwością, a przecież Polska wreszcie musi wstać z kolan. Proszę powiedzieć, czy te sformułowania nie wynikają raczej z kompleksów i niskiej samooceny, to ciągłe podkreślanie podmiotowości, to krytykowanie Unii. Przecież nierówności społeczne wynikają z niedoskonałości kapitalizmu, a nie z faktu większej integracji. A przecież wiemy, że zmian traktatowych poza prezesem, i może Orbánem, nikt w Europie nie chce. Poza tym przy zmianie traktatu obowiązuje zasada jednomyślności, a my póki co formułujemy inną zasadę, zasadę elastycznej solidarności, czyli wspomnianego przez pana narodowego egoizmu, którego konsekwencje w dłuższej perspektywie obrócą się przeciwko nam. Jeśli chcemy uniknąć marginalizacji i wrócić do głównego kręgu decyzyjnego, jeśli chcemy wzmocnić Polskę, tak jak pan powiedział, by była silna i bezpieczna, by uniknąć powstania twardego jądra czy unii różnych prędkości, wróćmy do sprawdzonych, a nie iluzorycznych sojuszników, bez uprzedzeń, panie ministrze, i kompleksów. Zacznijmy w imię współodpowiedzialności za losy Europy współpracować na poważnie z Niemcami, nie tylko w sferze gospodarczej, ale przede wszystkim politycznej, bo wtedy Europa nie będzie niemiecka, za to Niemcy będą bardziej europejskie, a na tym wszystkim powinno nam bardzo zależeć. Dziękuję. (Oklaski)