Mówca: Joanna Augustynowska
Data: 2016-10-04 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Nowoczesna z zadowoleniem przyjmuje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Proponowana zmiana umożliwia uzyskanie zasiłku dla bezrobotnych lub świadczenia przedemerytalnego dla opiekunów, którzy utracili ten status w związku ze śmiercią podopiecznych, przy spełnieniu ustawowych warunków dotyczących przede wszystkim okresu sprawowania opieki. Zachowane zostaje zróżnicowane dla kobiet i mężczyzn warunków nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego i właściwie to serce się raduje, że akurat w tej sprawie rząd był łaskaw w uzasadnieniu projektu uznać, więcej, powołać się na dorobek orzeczniczy Trybunału Konstytucyjnego. Cieszy, że biorą państwo też te orzeczenia pod uwagę. Każdy, kto bliżej zetknął się z trudnym tematem opieki nad osobą z niepełnosprawnością, zdaje sobie, szanowni państwo, sprawę, jak ciężka i odpowiedzialna jest to praca, porównywalna do innych zawodów, do innych wyrzeczeń, do różnych innych obciążeń, jednak niewspółmiernie opłacalna w porównaniu z innymi zawodami na rynku pracy. Traktowanie jej analogicznie do zatrudnienia w zakresie możliwości nabycia prawa do zasiłku lub świadczenia przedemerytalnego w przypadku utraty prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku opiekuńczego czy zasiłku dla opiekuna jest moralnie słuszne. Państwo powinno wziąć na siebie ciężar pomocy ludziom, w przypadku których na wiele, wiele lat aktywność zawodowa jest po prostu wyłączona celem sprawowania opieki nad osobami z niepełnosprawnością. Z oczywistych względów powrót takich osób na rynek pracy, szczególnie w wieku przedemerytalnym, jest znacznie utrudniony lub właściwie praktycznie niemożliwy. Mówimy też przecież o zmianie, która dotknie niemal ćwierć miliona osób, o zmianie, której koszt w perspektywie dekady szacowany jest na prawie miliard złotych. Cieszy to, że rząd bierze pod uwagę wydatki z Funduszu Pracy, co demonstruje - szkoda, że tak selektywnie - w uzasadnieniu akurat tego projektu. Raport z konsultacji czyta się jednak z dużym niepokojem. Nie chodzi nawet o to, że odpowiedzi na pytania konsultowanych podmiotów są w dużej mierze jednobrzmiące. Bardziej martwi mnie to, jak często rozsądne propozycje partnerów społecznych są odrzucane, ponieważ nie dysponujemy danymi potrzebnymi do oceny finansowych skutków ich wprowadzania. To jest po prostu niedopuszczalne. Jak chcecie państwo kierować całymi systemami rozwiązań i stymulować je, jeżeli nie możecie w żaden sposób tego zmierzyć, ocenić ani policzyć? Podzielam również niektóre obawy wyrażone w opiniach podmiotów konsultujących projekt. Czy nie doprowadzimy w tej sytuacji do dyskryminacji osób, które status opiekuna utraciły w wyniku zdarzeń innych niż śmierć podopiecznego? Czy konsekwencją zmiany ustawy nie będzie zbytnie zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które znalazły się z różnych niezawinionych przez siebie powodów w bardzo podobnej sytuacji życiowej? Mimo tych wątpliwości uznaję, że częściowa zmiana przepisów w omawianej materii jest lepsza od zachowania status quo, dlatego Nowoczesna będzie głosować za przyjęciem tej ustawy. Niemniej jednak zwracam się z prośbą do ministerstwa o uwzględnienie tych wątpliwości w dalszych pracach ministerstwa związanych z tym tematem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)