Mówca: Fryderyk Sylwester Kapinos (tekst niewygłoszony)
Data: 2025-09-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 45. rocznica powstania Niezależnego Zrzeszenia Studentów to bardzo ważne wydarzenie. Przypomina nam o tamtych latach, gdy wiele grup społecznych organizowało się, aby wspólnie walczyć o wolność naszej umiłowanej ojczyzny w trudnych latach komunizmu w Polsce. Moje pokolenie zbudowało NZS. Czas studiów wypełniała nam z jednej strony nauka, a z drugiej działalność patriotyczna. Miłość do naszej ukochanej ojczyzny zaszczepili nam nasi rodzice, a potem również to środowisko, w którym się wychowywaliśmy, nasi przyjaciele, znajomi. To dzięki temu mogliśmy działać, pracować na rzecz wolności Polski. Doskonale pamiętam te wszystkie chwile, akcje, działania, manifestacje, ale również wyjazdy do Mistrzejowic na msze święte za ojczyznę, z których czerpaliśmy siłę, widząc te tłumy, które myślały o naszym kraju tak jak my. Pamiętam strajk na Akademii Rolniczej w przededniu wprowadzenia stanu wojennego, jakby to było wczoraj, a minęło ponad 40 lat. Kto by w tych trudnych czasach pomyślał, że za kilka lat komuna upadnie. Działaliśmy, mając jasny cel, ale jak to się wszystko skończy, nikt nie wiedział. A przecież mieliśmy świadomość ryzyka, wiedzieliśmy, jaką cenę przyszło zapłacić wielu, którzy mieli odwagę przeciwstawić się władzy komunistycznej. Dziś to historia sprzed kilku dekad, wówczas była to codzienność. Po latach miło jest wspominać i spotkać ludzi, z którymi wówczas się działało. Jedną z takich okazji był dzień 10 grudnia 2022 r. Wówczas w auli Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa ˝Nila˝ w Krakowie odbyło się wręczenie medali ˝Niezłomnym w słowie˝. Medal ˝Niezłomnym w słowie˝ przyznawany jest osobom, które w latach 80. XX w., narażając się na represje i uwięzienie, podejmowały działania na rzecz wolności słowa w Polsce. Przyznaje go Kapituła Medalu w składzie: Krzysztof Budziakowski, Krzysztof Bzdyl, prof. Zbigniew Chłap, Leszek Długosz, Tomasz Gąsowski, Stanisław Handzlik, ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Marek Lasota, Adam Macedoński, Wojciech Marchewczyk, Bogusław Sonik, Grzegorz Surdy. Na wspomnianej uroczystości odznaczono osoby studiujące na krakowskich uczelniach w latach 1980-1986, które angażowały się w działania antykomunistyczne, jak również osoby z innych części Polski, które współpracowały z młodymi opozycjonistami m.in z Akademii Rolniczej i Uniwersytetu Jagiellońskiego. W gronie kilkudziesięciu odznaczonych znaleźli się: Beata Chromik, Magdalena Antosiak, Stanisław Świderski, Zygmunt Cichoń, Waldemar Kluska, Tadeusz Klaus, Andrzej Pasternak, Barbara Pierścionek, Stanisław Kagan, ks. Marian Midura, Eugeniusz Kapinos, Piotr Cymerman, Dariusz Paprot, Stanisław Cichoń, Zygmunt Chromik, Jolanta Ligierska, ks. Leon Szot, Bożena Piwowarczyk, Bogdan Oleksy, Andrzej Cyganowski, Roman Dubiel, Marcin Dulian, Grażyna Pleśniarska-Gwizdała, Jan Gwizdała, Ireneusz Gajewski, Dariusz Datczuk, Leopold Bekier, Maciej Śliwa, Marek Kuźniar oraz moja skromna osoba. Pamięć o powstaniu NZS jest zdecydowanie godna kultywowania. Pięknie pokazuje, jak młodzi ludzie, którzy dopiero wchodzili w dorosłe życie, potrafili się zjednoczyć dla wolności ojczyzny. Dziękuję bardzo.