Mówca: Krzysztof Paszyk
Data: 2019-02-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie Senatorze! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Polskiego Stronnictwa Ludowego - Unii Europejskich Demokratów chciałbym przedstawić nasze stanowisko w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego z druku opatrzonego numerem 3193. Projektowana ustawa o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego ma na celu dostosowanie systemu prawa do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 16 maja 2018 r. stwierdzającego niezgodność art. 56 § 3 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego z konstytucją Rzeczypospolitej. Wyrok trybunału podważył konstytucyjność normy prawnej zamykającej zainteresowanemu podmiotowi prawo do zaskarżenia decyzji procesowej w przedmiocie jego statusu w postępowaniu karnym jako oskarżyciela posiłkowego. Trybunał stwierdził, że choć wyłączenie zaskarżalności postanowień wydawanych na podstawie art. 56 § 2 k.p.k. może być uznane za przydatne do osiągnięcia efektywności, sprawności i szybkości procesu karnego, a więc wartości współtworzących przesłankę porządku publicznego z art. 31 konstytucji, to jednak nie spełnia ono przesłanki konieczności. Dokonywana przez sąd karny na podstawie art. 56 § 2 k.p.k. niezaskarżalna na mocy art. 56 § 3 k.p.k. ingerencja w prawo oskarżyciela posiłkowego ubocznego do udziału w postępowaniu sądowym ma charakter pełny i definitywny. Oskarżyciel posiłkowy uboczny wskutek rozstrzygnięcia sądu nie może brać udziału w postępowaniu karnym przed sądem, traci status oskarżyciela posiłkowego ubocznego i wszystkie wiążące się z nim uprawnienia. Ryzyko bezpodstawnego pozbawienia oskarżyciela posiłkowego ubocznego udziału w procesie karnym, zwiększane przez niezaskarżalność postanowienia w tym podmiocie, nie jest równoważone jakimkolwiek innym mechanizmem. Uzyskanie i utrzymanie przez pokrzywdzonego pozycji strony jurysdykcyjnego postępowania karnego ma zaś z pespektywy przysługujących mu z tego tytułu uprawnień fundamentalne znaczenie. Tym samym pozbawienie pokrzywdzonego prawa do zaskarżenia postanowienia sądu odbierającego mu status oskarżyciela posiłkowego ubocznego, jak również status pokrzywdzonego, co automatycznie powoduje utratę statusu oskarżyciela posiłkowego ubocznego, istotnie ogranicza ochronę jego praw i interesów w procesie karnym. Proponowana nowelizacja jednoznacznie przesądza, że każde orzeczenie wydane przez sąd w trybie art. 56 podlega zaskarżeniu, a więc bez względu na to, czy dotyczy ono oskarżyciela posiłkowego subsydialnego, czy ubocznego. Wysoka Izbo! Prawo do działania w charakterze oskarżyciela posiłkowego ubocznego nie może być prawem fasadowym, iluzorycznym, a takowym się staje, jeżeli pokrzywdzony działający w charakterze oskarżyciela posiłkowego pozbawiony jest możliwości złożenia zażalenia na postanowienie sądu w przedmiocie wyłączenia go z udziału w postanowieniu. Niezaskarżalne postanowienie sądu ingeruje bowiem bezpośrednio w interesy pokrzywdzonego poprzez nieodwracalne w skutkach pozbawienie go statusu strony w postępowaniu karnym. W związku z powyższym proponowana nowelizacja Kodeksu postępowania karnego zasługuje na dalsze procedowanie w komisjach i za tym też opowiada się Klub Poselski PSL-UED. Dziękuję bardzo. (Oklaski)