Mówca: Krystyna Szumilas
Data: 2014-09-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Omawiany dzisiaj projekt zmiany ustawy o finansach publicznych to następny krok w kierunku konsolidacji zarządzania płynnością. Prowadzi on do obniżenia potrzeb pożyczkowych państwa, co w oczywisty sposób wpłynie na efektywniejsze zarządzanie pieniędzmi i obniżenie długu publicznego, może mieć również korzystny wpływ na budżety samorządów terytorialnych, jeżeli zdecydują się one na zastosowanie proponowanych rozwiązań. Nie spowoduje on również uszczerbku w finansach instytucji, które będą podlegały jego regulacjom, nie będzie miał negatywnego wpływu na gospodarkę i system bankowy. Z tych też powodów klub Platformy Obywatelskiej poprze ten projekt. W projekcie proponuje się, aby obowiązkiem lokowania wolnych środków finansowych na rachunkach ministra finansów objąć dodatkowo instytucje gospodarki budżetowej, państwowe instytucje kultury, Państwową Akademię Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne. Nowy obowiązek obejmie też samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, dla których podmiotem tworzącym jest minister, centralny organ administracji rządowej, wojewoda lub uczelnia medyczna, oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Na rachunkach bankowych resortu finansów prowadzonych przez Bank Gospodarstwa Krajowego mają być też przechowywane pieniądze przyjęte do depozytu sądowego. Warto na początku przypomnieć uwarunkowania leżące u podstaw proponowanych zmian. Otóż, z jednej strony, część pieniędzy, którymi dysponują instytucje publiczne, nie jest wykorzystywana na ich bieżącą działalność, lecz lokowana przede wszystkim w bankach, z drugiej strony, budżet państwa, aby przekazać pieniądze tym instytucjom, musi korzystać z kredytów, których oprocentowanie z definicji jest większe niż oprocentowanie uzyskiwane przez instytucje lokujące środki. Warto również przypomnieć, że na koniec 2012 r. instytucje, o których mówimy w tym projekcie, miały lokaty w wysokości 3,5 mld zł. Stąd też według ostrożnych rachunków ministra finansów w 2015 r. potrzeby pożyczkowe budżetu państwa z tytułu wprowadzenia tych rozwiązań mogą obniżyć się o około 4,5 mld zł, a docelowo - o około 5,5 mld zł, co w oczywisty sposób wpłynie na lepsze zarządzanie finansami państwa i płynnością budżetu państwa, co według szacunków ministerstwa pozwoli obniżyć dług publiczny o ok. 0,2% w relacji do PKB. Warto również podkreślić, że te rozwiązania nie odbierają instytucjom, które będą podlegać obowiązkowi lokowania wolnych środków na kontach ministra finansów, ani swobody, ani elastyczności lokowania, jedynie ograniczają katalog instrumentów, w których możliwe będzie ich lokowanie. Nadal to jednostka będzie swobodnie decydować o tym, czy lokować środki i na jaki okres. Po upływie terminu środki wraz z oprocentowaniem będą zwracane na rachunek jednostki. Środki przyjmowane przez ministra finansów w depozyt będą oprocentowane, tak jak w bankach komercyjnych, w oparciu o stawki ryczałtowe. Podstawowa obsługa bankowa będzie prowadzona przez Bank Gospodarstwa Krajowego nieodpłatnie - mówię tutaj o prowadzeniu rachunków, przelewach krajowych i zagranicznych - co również powinno przynieść oszczędności instytucjom, które obowiązkowi lokowania środków, wolnych środków w Ministerstwie Finansów będą podlegać. Proponowane rozwiązania nie są rozwiązaniami nowymi, zostały już przetestowane, mówiąc kolokwialnie. Pierwszymi instytucjami, które zostały zobowiązane do lokowania wolnych środków na rachunkach ministra finansów już od 2010 r., są Narodowy Fundusz Zdrowia, agencje wykonawcze oraz niektóre państwowe osoby prawne, a państwowe fundusze celowe zobowiązano do oddawania w zarządzanie wolnych funduszy stanowiących aktywa finansowe Skarbu Państwa. Z tego tytułu również według szacunków ministra finansów w latach 2011-2013 właśnie na skutek konsolidacji zarządzania płynnością długu publicznego, zarządzania płynnością środkami finansowymi dług publiczny uległ obniżeniu o ok. 25,1 mld zł. Bez uwzględnienia efektu oszczędności na kosztach obsługi długu. (Dzwonek) Jeszcze tylko jedno zdanie. Warto podkreślić, że proponowane rozwiązania mogą również wpłynąć korzystnie na budżety jednostek samorządóu terytorialnego. Jeżeli one zdecydują się stosować to rozwiązanie w stosunku do podległych im SPZOZ-ów, a SPZOZ-y lokowały w bankach komercyjnych kwoty ok. 1180 mln zł, chodzi tu również o instytucje kultury i samorządowe osoby prawne, to też może to wpłynąć na obniżenie długu jednostek samorządu terytorialnego. Ważne pytanie: Jak proponowane rozwiązanie wpłynie na gospodarkę oraz przedsiębiorstwa? Niewątpliwie zmniejszą się lokaty bankowe, to jest kwota ok. 4700 mln zł, jednak zważywszy na to, iż banki na koniec 2013 r. dysponowały depozytami na łączną kwotę 978 mld zł, można dostrzec, że ten uszczerbek nie będzie duży, nie będzie znaczący, a przecież środki, które będą konsolidowane przez ministra finansów, będą również wpływały na gospodarkę, nie będą przetrzymywane na kontach Ministerstwa Finansów. Z tych też powodów, tak jak powiedziałam, klub Platformy Obywatelskiej poprze to rozwiązanie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)