Mówca: Sprawozdawca Tomasz Szymański
Data: 2013-12-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy zawartego w druku nr 1539. Prace nad przedmiotowym projektem przebiegały w sposób następujący: 14 maja br. projekt ustawy wpłynął do laski marszałkowskiej. 9 lipca został on skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu, a 30 sierpnia br. podczas 47. posiedzenia Sejmu odbyło się jego pierwsze czytanie. Również 30 sierpnia odbyło się głosowanie nad wnioskiem o odrzucenie przedmiotowego projektu w pierwszym czytaniu, po czym projekt przekazany został do pracy w Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. 12 września br. Komisja Nadzwyczajna skierowała projekt do pracy w podkomisji stałej do spraw nowelizacji Kodeksu pracy oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. 22 października br. podczas posiedzenia podkomisji przeprowadzona została dyskusja ogólna na temat zawartych w projekcie rozwiązań. 7 listopada br. podkomisja przyjęła sprawozdanie, a 21 listopada Komisja Nadzwyczajna przyjęła projekt z poprawkami. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obecnie obowiązujący zapis art. 151 10 Kodeksu pracy zawiera katalog prac, których wykonywanie dozwolone jest w niedziele i święta. Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy, zawarty w druku nr 1539, zakłada zmianę zapisu tegoż artykułu polegającą na rozszerzeniu przedmiotowego katalogu o wykonywanie prac z wykorzystaniem środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu przepisów o świadczeniu usług drogą elektroniczną na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego lub zagranicznego oddziału lub przedstawicielstwa przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej ze względu na odmienne niż w Polsce dni wolne od pracy u wyżej wymienionych podmiotów. Zdaniem posłów wnioskodawców brak możliwości wykonywania pracy w niedziele i święta na rzecz różnych zagranicznych podmiotów działających na rynku światowym, których obowiązują różne kalendarze świąt i strefy czasowe, świadczy o braku elastyczności oraz braku dostosowania obecnie obowiązujących regulacji prawnych dotyczących prawa pracy w zakresie, o jakim mowa w przedmiotowym artykule, do zmian gospodarczych, które nastąpiły w ostatnich kilkunastu latach, a które w dużym stopniu dotyczą rynku związanego z nowoczesnymi usługami, tzw. usługami biznesowymi. Wnioskodawcy uważają, że proponowana przez nich zmiana, po pierwsze, dostosuje polskie przepisy prawa pracy do zapotrzebowania rynku pracy, swoimi skutkami obejmie pracowników oraz pracodawców, przyczyni się do utrzymania dotychczasowych miejsc pracy - obecnie na rynku pracy związanym z nowoczesnymi usługami zatrudnionych jest około 200 tys. pracowników - stworzy warunki umożliwiające powstawanie nowych miejsc pracy, nie spowoduje negatywnych skutków finansowych dla budżetu państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, może spowodować zaś wzrost wpływów z tytułu podatków oraz składek zdrowotnych i społecznych; i po wtóre, spowoduje zwiększenie siły konkurencyjności polskich firm, zwłaszcza na rynku międzynarodowym. Główne uwagi, które podczas przeprowadzonych konsultacji społecznych wyraziły środowiska opiniujące projekt, dotyczyły tego, że nie ma potrzeby wprowadzania proponowanych zmian, że ze względu na istniejące możliwości zatrudniania pracowników w niedziele i święta, jakie stwarza Kodeks pracy, w ramach systemu pracy zmianowej oraz pracy weekendowej wprowadzenie proponowanych zmian jest niekonieczne. Chodzi też o uprzywilejowanie określonej grupy pracowników. Jak podnoszono w konsultacjach społecznych, wprowadzenie proponowanych zmian uprzywilejowuje w większości podmioty o kapitale zagranicznym świadczące usługi biznesowe w oparciu o centra biznesowe ulokowane na terytorium Polski. Co do niezgodności z zasadami poprawnej legislacji, niejasności i możliwości niejednolitej interpretacji proponowanego przepisu to podczas prac Komisji Nadzwyczajnej oraz powołanej przez nią podkomisji szczegółowo omówione zostały kwestie zasadności wprowadzenia proponowanych zmian, ich poprawności legislacyjnej, ewentualnych pozytywnych i negatywnych skutków ich wprowadzenia oraz uwagi zgłoszone przez środowiska opiniujące projekt. Wynikiem pracy podkomisji jest poprawne pod względem legislacji sformułowanie niejasnych i umożliwiających niejednolitą dotąd interpretację zapisów proponowanej zmiany zawartych w przedłożonym i przyjętym przez Komisję Nadzwyczajną sprawozdaniu, które Komisja Nadzwyczajna przekazała Wysokiej Izbie. Ponadto podczas prac nad projektem podkomisja zwróciła uwagę na bezzasadność niektórych zgłoszonych przez środowiska opiniujące projekt uwag. Mianowicie, po pierwsze, w odniesieniu do uprzywilejowania określonej grupy przedsiębiorców według niej błędem jest podzielenie polskich pracodawców na podmioty o kapitale krajowym i zagranicznym. Przede wszystkim mówimy tutaj o polskich pracodawcach podlegających polskim przepisom, zapewniających miejsca pracy w Polsce. Ponadto należy zwrócić uwagę, że usługi biznesowe o charakterze transgranicznym świadczy w Polsce kilkaset firm z rodzimym kapitałem, które zatrudniają ponad 200 tys. pracowników, a swoje centra usług wspólnych posiada wiele dużych polskich spółek, m.in. Tauron, Poczta Polska. Po drugie, w odniesieniu do braku potrzeby wprowadzenia proponowanych zmian podnoszono, że pracodawca może posiłkować się regulacjami dotyczącymi dozwolonej pracy w niedziele i święta, która jest pracą zmianową lub w ruchu ciągłym, jednak nie zawsze jest to możliwe. Z informacji uzyskanych od Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych, do której zgłaszały się podmioty chcące inwestować w Polsce, wynika, że ze względu na brak rozwiązań zezwalających na świadczenie usług transgranicznych w niedziele i święta bez konieczności wprowadzania pracy zmianowej kilka planowanych w Polsce inwestycji nie doszło do skutku. Potencjalni inwestorzy zdecydowali się ulokować swoje inwestycje w krajach sąsiadujących z Polską, gdzie wprowadzono odpowiednie rozwiązania prawne w tym zakresie. Ponadto warto zauważyć, iż praca w niedziele i święta przy świadczeniu usług transgranicznych dozwolona jest u naszych głównych regionalnych konkurentów w zakresie inwestycji zagranicznych, na Węgrzech, na Słowacji, w Czechach lub Rumunii. Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach pragnie zauważyć również, iż w sektorze usług biznesowych nie przeważają elastyczne formy zatrudnienia. Umowy o pracę stanowią przeszło 90% umów, z czego blisko 70% umów to umowy na czas nieokreślony. I to, co najważniejsze, płace znacznie przekraczają tam średnie wynagrodzenie w Polsce i kształtują się w okolicy 5 tys. zł brutto. Mając na uwadze powyższe, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach, podzielając zdanie co do potrzeby wprowadzenia regulacji prawnych przedłożonych przez posłów wnioskodawców, wnosi, by Wysoki Sejm uchwalił projekt ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy w brzmieniu proponowanym w sprawozdaniu Komisji Nadzwyczajnej, druk nr 1944. Dziękuję bardzo. (Oklaski)