Mówca: Arkadiusz Mularczyk
Data: 2022-09-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze Spraw Zagranicznych! W pierwszych słowach chciałem serdecznie podziękować Wysokiej Izbie za przyjęcie w dniu wczorajszym niezwykle ważnej uchwały w sprawie dochodzenia przez Polskę zadośćuczynienia za szkody spowodowane przez Niemcy w czasie II wojny światowej. To bardzo ważne, że ponad podziałami politycznymi Wysoka Izba niemal jednogłośnie przyjęła taką uchwałę. Przypomnę, że w tej uchwale polski Sejm wzywa rząd Niemiec do jednoznacznego przyjęcia odpowiedzialności politycznej, historycznej, prawnej, a także ekonomicznej i finansowej za wszystkie skutki rozpętania przez Trzecią Rzeszę II wojny światowej w odniesieniu do Polski i jej obywateli. To bardzo ważna decyzja polskiego Sejmu, bardzo ważny akt, który pokazuje, że polski naród, polskie społeczeństwo, też polska klasa polityczna są zjednoczone wokół tego celu. Przed nami, drodzy państwo, długa droga. Na pewno trudna, ale jestem przekonany, że jeśli będziemy zjednoczeni, osiągniemy sukces. Wysoka Izbo! Do dnia dzisiejszego Rzeczpospolita Polska nie uzyskała kwoty reparacji wojennych przyznanych decyzją wielkich mocarstw w Poczdamie ani tym bardziej odszkodowań adekwatnych do poniesionych strat wojennych i zniszczeń okupacyjnych wynikających z agresji niemieckiej podczas II wojny światowej. Miliony polskich obywateli, naszych rodziców, dziadków, członków naszych rodzin, którzy doznali niewyobrażalnych cierpień fizycznych i psychicznych, a nadto często utracili cały swój dobytek, nie uzyskały nigdy żadnych odszkodowań. Próby dochodzenia indywidualnych roszczeń i odszkodowań przed polskimi sądami oraz sądami niemieckimi zawsze były nieskuteczne. Nie ma też żadnej ścieżki międzynarodowej do dochodzenia roszczeń dla ofiar agresji niemieckiej. Niemcy nie uznają orzeczeń sądowych, które zapadają w innych państwach, w których dopuścili się zbrodni wojennych. Nawet na obecnym etapie rozwoju praw człowieka i rozszerzenia reguł praworządności w Unii Europejskiej, do której i Polska, i Niemcy należą, unikają oni odpowiedzialności odszkodowawczej, kryjąc się za immunitetem jurysdykcyjnym. Nie istnieje niestety w powszechnej świadomości rzetelna wiedza o historii Polski, o sytuacji obywateli polskich, którzy dochodzili przez wiele ostatnich dziesiątek lat w sposób bezskuteczny odszkodowań. Do dzisiaj Niemcy również nie rozliczyły się z działalności rabunkowej, grabieży należących do państwa polskiego, ale też do obywateli polskich dzieł kultury i dzieł sztuki. Trzeba podkreślić ponadto, że zrabowane zostały także zasoby bankowe naszych dziadków, pradziadków, rodziców, z których Niemcy do dzisiaj się nie rozliczyły. Od zakończenia II wojny światowej Niemcy nie poczuwali się i nadal się nie poczuwają do obowiązku zadośćuczynienia Polsce za zbrodnie wojenne. Kwestionują swoją polityczność odpowiedzialność prawną za skutki II wojny światowej, a ich reakcja ogranicza się jedynie do symbolicznych gestów i słów o moralnej odpowiedzialności. Pomimo istnienia takiej możliwości Niemcy unikali i nadal unikają uregulowania tej sprawy w formie umowy bilateralnej. Od czasu zakończenia II wojny światowej skutecznie stosują wobec Polski grę na przemilczenie, przedawnienie i zapomnienie. Należy podkreślić, że do dzisiaj Niemcy nie zawarły z Polską ani traktatu pokojowego, ani jakiejkolwiek innej umowy, która nawet częściowo regulowałaby skutki zakończenia II wojny światowej, a dotyczyła reparacji wojennych, odszkodowań indywidualnych czy też restytucji mienia. O ile w związku z sytuacją międzynarodową po wojnie ani Polska, ani Niemcy nie decydowały o wysokości i jakości czy rodzaju reparacji wojennych i sposobie uregulowania tej sprawy, to po 1989 r. i zjednoczeniu Niemiec sprawa ta powinna być uregulowana w relacjach dwustronnych pomiędzy obydwoma krajami. Państwo polskie bezskutecznie podejmowało liczne próby uregulowania tych kwestii. Obywatele polscy nie otrzymali jednak jakichkolwiek odszkodowań z tytułu dyskryminacyjnego ustawodawstwa Republiki Federalnej Niemiec. Wręcz przeciwnie, należy powiedzieć, że całe ustawodawstwo Republiki Federalnej Niemiec było tak ustawione, aby tego odszkodowania obywatelom polskim nie wypłacać. Społeczność międzynarodowa powinna wiedzieć, jakie były rzeczywiste skutki II wojny światowej dla Polski, jakie poniosła straty, a także jakie reparacje wojenne i odszkodowania otrzymali, a w zasadzie jakich nie otrzymali obywatele polscy od czasu jej zakończenia. Trzeba podkreślić, że dzisiaj Rzeczpospolita Polska i Niemcy są członkami (Dzwonek) wielu organizacji międzynarodowych, których celem jest przestrzeganie praw człowieka, praworządności, demokracji oraz prawa międzynarodowego. W związku z powyższym rządom oraz społeczeństwom obu krajów powinno zależeć na tym, aby kwestie te w sposób konkretny, konsekwentny i całościowy były uregulowane w umowie bilateralnej zawartej przez rządy Polski i Niemiec. Chcę podkreślić, Wysoka Izbo, że nasze działania, które podjęliśmy 1 września: publikacja raportu, w którym zaprezentowaliśmy skalę strat materialnych i niematerialnych oraz demograficznych, ale także wczorajsza uchwała Sejmu, zapoczątkują etap, który doprowadzi nas do zawarcia takiej umowy z rządem Niemiec. Głęboko w to wierzę. Dziękuję jeszcze raz za podjętą w dniu wczorajszym uchwałę i myślę, że ta sprawa powinna nas jak żadna inna zjednoczyć w tym słusznym celu, który powinien być już dawno uregulowany. Bardzo dziękuję, pani marszałek. (Poseł Joanna Borowiak: Tak jest. Brawo!)