Mówca: Robert Kropiwnicki
Data: 2013-04-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Projekt przedstawiony przez komisję sprawiedliwości w druku nr 1129 został złożony z inicjatywy obywatelskiej, jako projekt obywatelski w bardzo ważnej, ustrojowej sprawie - w sprawie szeroko dyskutowanej, dotyczącej ustroju sądów. W pierwszym czytaniu w trakcie dyskusji nad tym projektem mówiłem, że musimy poczekać na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego - byliśmy w trakcie rozpatrywania tego przez trybunał - żeby trybunał wypowiedział się, czy minister może w drodze rozporządzenia określać właściwości sądów. Budziło to wątpliwości, był spór w doktrynie. Zresztą myślę, że ta dyskusja będzie się dalej toczyć, ale trybunał jednoznacznie rozstrzygnął, że ustrój sądów - w sensie lokalizacji - może być ustalany przez ministra w trybie rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie powiedział, że ustrój w rozumieniu konstytucji należy rozumieć nie jako lokalizację, ale jako hierarchię. To jest kluczowe pojęcie, które zdefiniował Trybunał Konstytucyjny, że inaczej niż wnioskodawcy, inaczej niż kluby polityczne, które zaangażowały się w obronę tego projektu obywatelskiego, należy rozumieć pojęcie ˝ustrój˝, że jest to hierarchia, czyli że sąd rejonowy, sąd okręgowy, sądy apelacyjne, a nie jest to lokalizacja sądów w poszczególnych miejscowościach. W moim odczuciu należy przyznać rację Trybunałowi Konstytucyjnemu, że w momencie kiedy zbyt sztywno coś uregulujemy ustawą, to może to być przeciwskuteczne, będzie rodziło więcej problemów, niż rozwiązywało spraw. Mamy też w tym momencie jasny stan prawny, dlatego powinniśmy zachować umiar. Niestety projekt, który jest zawarty w druku nr 1129, nie jest projektem kompromisowym, podobnie jak rozporządzenie ministra, które likwidowało 79 sądów. Naprawdę uważam, że należy się poważnie nad tym zastanowić i żadna ze stron - ani ministerstwo, ani kluby związane z projektem obywatelskim - nie powinna iść w stronę rozwiązania siłowego. To jest naprawdę najgorsza z możliwych sytuacji, kiedy politycy w rozwiązaniu siłowym będą decydować o trzeciej władzy, o władzy sądowniczej. Nie powinniśmy sprowadzać kwestii sądów do debaty czysto politycznej, polityczno-matematycznej, czyli do tego, kto ma dzisiaj większość na sali. To rzeczywiście będzie skutkowało konfliktami w środowisku i problemami w sądownictwie. (Poseł Andrzej Dera: I kto to mówi.) Powinniśmy się nad tym zastanowić. Zachęcam zarówno pana ministra, jak i tych, którzy uważają, że to powinno być uregulowane w ustawie, do poszukiwania kompromisów, do dyskusji nad tym, żeby wypracować najlepsze rozwiązania. Jest kilka pomysłów, które Komisja Sprawiedliwości niestety konsekwentnie odrzucała. Należy nad tym ubolewać, ale może to nie zamknie drogi do dalszych dyskusji nad tą materią, która musi być bardzo dobrze i delikatnie ustalona, tak aby uzyskała akceptację środowiska sędziowskiego, Krajowej Rady Sądownictwa, Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Wysokiej Izby. Dlatego z pewnym bólem stwierdzamy, że ten projekt jest nie do przyjęcia. On ma szereg wad, chociażby samo przywrócenie 79 sądów, bo ten projekt nie mówi, w jaki sposób przywrócić sędziów do tych 79 sądów. (Poseł Piotr Zgorzelski: Za chwilę zgłosimy poprawkę.) To, że nie jest powiedziane, kto będzie robił nabór do tych sądów, jest bardzo istotnym elementem. (Poseł Piotr Zgorzelski: A jak to będzie, to jak zagłosujecie?) Będziemy o tym myśleć, jak ten projekt będzie, bo rzeczywiście nie było takiego projektu. Dzisiaj tą ustawą przywracamy 79 sądów, ale nie przywracamy sędziów, bo ci sędziowie są teraz w innych sądach. Co z tym zrobić? To jest naprawdę duży kłopot. (Poseł Piotr Zgorzelski: Zaraz to przywrócimy.) Zupełnie niepotrzebnie będziemy kotłować się w tej sądowej rewolucji. Apeluję o rozsądek, o poszukiwanie rozwiązań. Jak będą poprawki, będziemy myśleć i zastanawiać się. Myślę, że mamy jeszcze dwa tygodnie do głosowania. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie głosował przeciwko projektowi w tym stanie, zawartemu w druku nr 1129. Dziękuję bardzo.