Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2012-04-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko dotyczące poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Ordynacja podatkowa. Projekt zmierza do zmiany art. 50 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 155 ustawy Ordynacja podatkowa. Celem wnioskodawców projektu ustawy, jak uzasadniają, jest wprowadzenie rozwiązań, które miałyby zapewnić racjonalne korzystanie przez organy administracji publicznej i organy podatkowe z instytucji wzywania do osobistego stawiennictwa przed organem w ramach prowadzonego postępowania. Projekt ustawy proponuje również częściowe ujednolicenie przepisów dotyczących wezwań zarówno w K.p.a., jak i Ordynacji podatkowej. Propozycje zmian zawarte w projekcie zasługują na uznanie, zmierzają bowiem we właściwym kierunku - wprowadzenia dodatkowych ułatwień dla obywateli. Proponowane jednak zmiany w naszej ocenie są zbyt delikatne, aby mogły we właściwy sposób uporządkować proces tego postępowania. Zarówno w K.p.a., jak i Ordynacji podatkowej podkreślono, słusznie, że instytucja wezwania strony może mieć miejsce, ˝jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy˝ przez organ administracji publicznej lub organ podatkowy. I ten zapis w zasadzie nie budzi zastrzeżeń. Jest istotnie przesłanką bardziej precyzyjną określenia ˝niezbędności dla wyjaśnienia stanu faktycznego˝. Projekt eksponuje wprawdzie, ale niezbyt wyraźnie, złożenie wyjaśnień, zeznań lub dokonanie określonej czynności na piśmie. Już Krajowa Izba Gospodarcza w swojej opinii o projekcie zauważa potrzebę zwiększenia czytelności tej normy prawnej, proponując zmianę redakcyjną polegającą na tym, aby sformułowanie ˝na piśmie˝ przenieść do początkowej części przepisów, kładąc tym samym nacisk na pisemne złożenie wyjaśnień, zeznań lub dokonanie określonej czynności. Biorąc pod uwagę, że projekt nie przewiduje stosowania w proponowanych zmianach formy aktów wykonawczych, należałoby również zastosować w projekcie ustawy bardziej wyrazisty i zdecydowany zapis dotyczący zasad, którymi miałby kierować się organ administracji publicznej czy podatkowej jako strona w prowadzonym postępowaniu. To organ, oczekując na pisemne wyjaśnienie strony, winien być zobligowany zapisem w ustawie do sprecyzowania na piśmie konkretnych pytań, wątpliwości czy uwag, na które ma odpowiedzieć druga strona postępowania, czyli mówiąc wprost, obywatel. Zapis ten ograniczy w sposób zdecydowany dowolność interpretacyjną obu stron postępowania i uszczegółowi prowadzoną korespondencję z obywatelem. Na uwagę zasługuje również zapis odnoszący się do stawiennictwa osobistego lub przez pełnomocnika. Projekt wprowadza obowiązek rozważenia faktycznej konieczności wezwania, czyli uzasadnienia tej czynności. Wprowadzenie tego obowiązku uzasadnienia stawiennictwa pozwoli na pogłębioną analizę sytuacji i bardziej wnikliwe podejście do zagadnienia. Chodzi tu o określenie rzeczywistej konieczności narażania uczestników postępowania na uciążliwości związane z obowiązkiem osobistego stawiennictwa. W przypadku ustawy Ordynacja podatkowa projekt zmiany ustawy zaznacza również, że ˝organ obowiązany jest dołożyć starań, aby zadośćuczynienie wezwaniu nie było uciążliwe˝, a także uzupełnia i proponuje rozwiązanie w razie niemożności stawiennictwa w określonych sytuacjach, co też oczywiście zasługuje na uznanie. Kończąc, pragnę jeszcze raz podkreślić potrzebę uzupełnienia projektu ustawy o dodatkową regulację - ustawowe zobowiązanie organu prowadzącego postępowanie do stosowania pisemnej, bardzo konkretnej (Dzwonek), uszczegółowionej formy podnoszenia sprawy, w której w konsekwencji wypowiedzieć się ma obywatel. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego rekomenduję projekt ustawy do dalszych prac w komisjach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)