Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Cymański
Data: 2015-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoki Sejmie! Przypadł mi w udziale zaszczyt zaprezentowania sprawozdania - sprawozdania do druku nr 67, ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na 2016 r. W trakcie posiedzenia komisji w pierwszych słowach pani minister - tak dzisiaj tu umęczona pani minister Hanna Majszczyk - omówiła syntetycznie zapisy całej ustawy, koncentrując się na głównych zagadnieniach, które w niej zostały ujęte. Przywołam je: przede wszystkim rozwiązania związane z planowaniem wydatków na doskonalenie zawodowe nauczycieli, odpisy na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, również zapis o niestosowaniu funduszu dotyczącego biopaliw - gruba sprawa, ale to jest temat, który jest przesuwany corocznie i tutaj nie mamy niczego wyjątkowego, następnie zasady finansowania staży lekarskich i pielęgniarskich z Funduszu Pracy - sprawa kontrowersyjna, ale takie są realia i w naszej propozycji podtrzymana jest właśnie ta praktyka finansowania, co znalazło odbicie w debacie, która się toczyła w komisji finansów, i wreszcie zapis o zobowiązaniu samorządu do wydatkowania pełnych kwot subwencji przeznaczonej dla młodzieży i dzieci specjalnej troski. I tak, przechodząc do omówienia przebiegu dyskusji i sprawozdania Wysokiej Izbie przebiegu tej debaty, po kolei ustosunkuję się do poszczególnych aspektów. Jeżeli chodzi o sprawę dotyczącą środków na szczyt NATO-wski w Warszawie, było tutaj pytanie pani poseł Skowrońskiej, zresztą najbardziej aktywnej z całej opozycji - pani poseł chyba zadawała więcej pytań, niż cała opozycja łącznie biorąc. Chwalić to trzeba, bo aktywności nigdy nie za dużo. Mianowicie było pytanie: Jakie - i ile konkretnie - pieniądze będą przeznaczone w propozycjach budżetowych na organizację tego szczytu? W odpowiedzi pani minister powiedziała, że to będzie kwota 156 mln zł. To już 60 mln z tej kwoty zostało wyasygnowane. Jeżeli chodzi o art. 13 ustawy, zastrzeżenia dotyczące negatywnej opinii Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego co do ograniczenia samorządu, braku elastyczności, to tutaj chcę powiedzieć - dotyczy to kwestii wywiązywania się samorządów lokalnych, terytorialnych z wydatkowania środków zabezpieczonych w pieniądzach na oświatę, na dzieci szczególnej troski - że tu była bardzo żywa dyskusja, wiele osób zabrało w tej dyskusji głos. Najbardziej mocny i pierwszy był głos zastępcy dyrektora Biura Związku Powiatów Polskich pana Grzegorza Kubalskiego, który w imieniu samorządowców bardzo negatywnie się ustosunkował do całego projektu ustawy, warunkując pozytywną opinię dla tego projektu od spełnienia oczekiwań samorządów. Samorządy chciałyby, żeby, mówiąc wprost, dano im wolną rękę, ponieważ są to pieniądze znaczone, przeznaczone na bardzo konkretny, precyzyjny, szlachetny cel, natomiast w praktyce samorządowej, o czym mówił właśnie pan Kubalski, samorządy cienko, za przeproszeniem, przędą. Wydatki na budżety - o tym wiem, bo też mam kontakt z samorządem - przekraczają środki, które idą z budżetu państwa, wykonanie jest od 90, 80, a nawet mniej - te środki zabezpieczają taką pulę - i samorządy w ten właśnie sposób to traktują: mają tytuł moralny i jeżeli nie są w stanie tych wszystkich środków wydatkować, to one idą do jednej puli. Tu się wywiązała bardzo ciekawa dyskusja. W imieniu dzieci, rodziców, a więc tej strony społecznej, tej strony po drugiej stronie barykady, zabrała głos pani Agnieszka Niedźwiedzka w imieniu stowarzyszenia ˝Nie-Grzeczne Dzieci˝ - stowarzyszenia pomocy dzieciom z ukrytymi niepełnosprawnościami - i przedstawiła te argumenty bardzo mocno, zdecydowanie, jak się okazało, w konsekwencji przekonując komisję finansów do przyjęcia stanowiska po linii społecznej, po linii rodziców. Mówiąc wprost, w tej debacie wykazano, że to, że w praktyce zdarzają się sytuacje wyjątkowe, że samorządy nie wykorzystują tych pieniędzy, nie może być przesądzającym argumentem - tak argumentował przedstawiciel samorządu terytorialnego - aby zmieniać te zasady. Krótko mówiąc, w głosowaniu komisja finansów przyjęła takie stanowisko - i je rekomenduje Wysokiej Izbie - aby podtrzymać zapis o limitowaniu i konieczności przeznaczenia środków na pomoc dla dzieci niepełnosprawnych w wysokości absolutnej. Samorząd może dołożyć, ale pod żadnym rygorem nie ma prawa tych pieniędzy przeznaczać na inną, nawet pozytywną pulę. To są pieniądze przeznaczone dla konkretnej grupy dzieci. Tutaj rodzice, organizacja... Zabrała głos również pani, która reprezentowała stowarzyszenie eksperckie z UKSW, nie pomnę tutaj nazwiska, pani doktor, która przedstawiała konkretne dane. To jest Centrum Badań nad Niepełnosprawnością, pani Katarzyna Roszewska z UKSW z Warszawy. Skrytykowała ona praktyki samorządowe, powiedziała nawet - co chyba warto tu powiedzieć, nie wiem, czy można w to uwierzyć, ale Izba powinna o tym wiedzieć - że samorządowcy szkolą się w strategii realizacji programów oświatowych - ja przyjmuję to z niedowierzaniem, ale takie słowa padły - jak to robić, jak to praktycznie robić, żeby te pieniądze, mówiąc inaczej, skubnąć. To byłoby rzeczywiście bardzo przykre, ale jako sprawozdawca muszę tę informację w obecności uczestników tej debaty przytoczyć, bo to była szeroka, obszerna debata, chyba najbardziej mocna; chyba nawet zdominowała ona przebieg całej debaty w komisji nad tą ustawą. Odnośnie do art. 15 było pytanie pani poseł Skowrońskiej na temat wysokości środków na zabezpieczenie prasowe Światowych Dni Młodzieży. Tutaj była odpowiedź, że na Polską Agencję Prasową i telewizję ogółem przewiduje się wydatkowanie kwoty 18 mln zł. Następny artykuł. Pani poseł pytała o zmianę w planie finansowym zasobu własności Skarbu Państwa, a więc zapisy, które dają możliwość zmniejszenia wpłat do budżetu. Do tego w projekcie jest wymagana zgoda ministra finansów. Co z tymi planami? W odpowiedzi dyrektor departamentu Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi pani Aleksandra Szelągowska poinformowała, że zmiany w tym temacie są dopiero procedowane i na dzisiaj nie ma żadnych propozycji, aby dokonywać korekt w pierwotnym planie. To jest kwota 800 mln zł... (Poseł Krystyna Skowrońska: 810.) Proszę? (Poseł Krystyna Skowrońska: 810.) Chylę czoło, precyzja, poprawia pani sprawozdawcę. Nie 800, tylko 810 mln zł. Tak miałem zapisane. Wreszcie przechodzę do art. 20. Za chwilę już kończę. To był taki mocny moment, chodziło o Fundusz Pracy. Tutaj ze strony pani poseł Skowrońskiej padła krytyka tej naszej propozycji, bo rzeczywiście w naszym projekcie jest to, co było w przeszłości, to fakt, ponieważ sytuacja finansowa w państwie i sytuacja służby zdrowia spowodowała w przeszłości - to jest konsekwentnie utrzymywane do dzisiaj - że wsparcie na bardzo ważny cel, a jest nim szkolenie, staże podyplomowe i rezydentury, dotyczący lekarzy, bo brakuje tych pieniędzy... One są finansowane ze środków Funduszu Pracy. Wiemy, że przeznaczenie tego funduszu jest trochę inne, niemniej są to kwoty znaczące; tutaj są kwoty 800 mln zł, 835 mln zł i następnie jeszcze spore wydatki dotyczące aktywnych form bezrobocia, 835, i 182 mln na rezydentury, i to będzie utrzymane. Na to pytanie otrzymaliśmy odpowiedź ministerstwa, że wydatki i sytuacja budżetu nie pozwalały zmienić tej zasady. Również program przyjęty w tym roku, mówię o 100 tys. nowych miejsc pracy, zmianach dotyczących promocji zatrudnienia, w tej ustawie znalazł się pomysł, aby to sfinansować. To wszystko razem nie dało możliwości wygenerowania środków z budżetu na finansowanie tych celów i podtrzymano zasadę co do Funduszu Pracy. Sięgano do niego w przeszłości niejeden raz. Chcemy tę praktykę zmienić. Daj Boże, żeby to się udało. Ale w tym projekcie tak jest i rzetelnie, myślę, zgodnie ze stanem faktycznym, referuję to Wysokiej Izbie, bo była o tym dyskusja i były na ten temat wyjaśnienia. Reasumując, po dyskusjach, po polemice, w głosowaniu - głosami 27 za, 14 przeciw - komisja finansów rekomenduje Wysokiej Izbie poparcie tego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.