Mówca: Wiesław Szczepański
Data: 2021-04-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie nasze stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw. W dniu wczorajszym Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych prawie jednogłośnie rozpatrzyła w pierwszym czytaniu ten projekt i prawie jednogłośnie rekomendowała Wysokiej Izbie jego przyjęcie. Zgodnie z ustawą do dowodów osobistych wprowadzona zostanie kolejna cecha biometryczna: odciski palców. Na dowodach osobistych znów pojawią się podpisy ich właścicieli. Nowe przepisy mają wejść w życie 2 sierpnia br. i dostosowują polskie prawo do aktualnych regulacji unijnych, a konkretnie rozporządzenia Unii Europejskiej i Rady Europy z 2019 r. z dnia 20 czerwca w sprawie zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii Europejskiej i dokumentów pobytowych wydanych obywatelom Unii i członkom ich rodzin korzystającym z prawa do swobodnego przemieszczania się. Celem rozporządzenia jest ograniczenie ryzyka fałszowania dokumentów oraz przestępstw przeciwko wiarygodności dokumentów przez usunięcie istniejących znacznych różnic w poziomie zabezpieczeń krajowych dokumentów służących do korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się. Rozporządzenie to nakłada na państwa Unii Europejskiej nowe obowiązki dotyczące niezbędnych zabezpieczeń w dokumentach tożsamości, w tym m.in. obowiązek wprowadzenia do dowodów osobistych drugiej cechy biometrycznej, tj. odcisków palców. Chodzi również o konieczność dostosowania dowodu osobistego do specyfikacji i minimalnych norm bezpieczeństwa. Odciski palców będą pobierane przy składaniu wniosku o wydanie dowodu osobistego w gminie. Ustawa określa również maksymalny okres przechowywania odcisków palców w Rejestrze Dowodów Osobistych, tj. do dnia odbioru dowodu osobistego, nie dłużej niż do 90 dni od dnia wydania, tj. personalizacji dowodu. Jeśli nie będzie możliwe od ubiegającego się o dowód osobisty pobranie jego odcisków, np. z powodu choroby, to dowód osobisty będzie ważny tylko przez 12 miesięcy. Brak odcisków będzie także dopuszczalny w przypadku dowodów dla dzieci do 12 lat. Wraca również na dowodzie osobistym, jak już mówiłem, podpis właściciela dokumentu. Zmiany w ustawie dotyczą również terminów ważności dowodów osobistych. W przypadku dowodów osobistych dzieci do 12. roku życia dowód będzie ważny przez okres 5 lat. Dla osób po ukończeniu 12. roku życia będzie to standardowo okres 10 lat. Z uwagi na fakt, iż od osoby ubiegającej się o dowód osobisty będą pobierane odciski palców, wniosek o wydanie dowodu osobistego osoby powyżej 12. roku życia będzie można składać tylko osobiście w gminie. Wymagać to będzie również przeszkolenia pracowników gminy i wyposażenia urzędów w urządzenia do pobierania odcisków palców. Dotychczasowe dowody osobiste zachowują ważność w zależności od daty ich wydania i zostaną wymienione do roku 2030. W związku ze zwiększonymi wydatkami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz gmin rząd planuje dodatkowo kilkaset milionów złotych rozłożonych na 10 lat celem realizacji tego zadania. Rząd zapewniał również podczas posiedzenia komisji, że już od początku czerwca będzie gotowy - on i gminy - do realizacji tego zadania. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W trakcie pierwszego czytania mój klub na posiedzeniu komisji zgłosił poprawkę polegającą na tym, aby dowód osobisty wydany osobie, która ukończyła 70 lat życia, był ważny bezterminowo od daty jego wydania. Zapis ten jest zgodny z sugestią znajdującą się w art. 4 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z 2019 r. Ponieważ ta poprawka nie uzyskała większości, zgłosiliśmy ją jako wniosek mniejszości. Zwracam się do pana ministra i do, jak widzę, obecnej tutaj pani dyrektor, o to, abyście państwo jeszcze raz to przeanalizowali i wyrazili zgodę na przyjęcie tego rozwiązania. Mój klub zagłosuje za uchwaleniem tej ustawy. Panie marszałku, zaoszczędziłem minutę. (Oklaski)