Mówca: Genowefa Tokarska
Data: 2012-02-16 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych. Ustawa reguluje opodatkowanie niektórych instytucji finansowych - podatek od aktywów banków, towarzystw ubezpieczeniowych i funduszy inwestycyjnych działających na terenie naszego kraju. Ustawa niestety ma charakter wybiórczy, pomija niektóre rodzaje instytucji finansowych i w sposób oczywisty narusza tym samym zasadę równości opodatkowania. Już przez ten sam fakt narusza również zasadę rynkowej konkurencyjności i stwarza możliwości omijania przepisów proponowanej ustawy. Proponowana w projekcie ustawy wysokość opodatkowania - 0,39% sumy aktywów - będzie znaczącym obciążeniem dla systemu bankowego w Polsce. Dla większości małych banków spółdzielczych będą to dodatkowe koszty rzędu nawet kilkuset tysięcy złotych rocznie. Celowo przywołuję tutaj instytucję banków spółdzielczych, ponieważ przewidziane zwolnienie z podatku aktywów o wartości nieprzekraczającej 10 mln zł według opinii prezesa Narodowego Banku Polskiego dotyczyłoby w systemie bankowym zaledwie pięciu oddziałów banków zagranicznych i ani jednego banku spółdzielczego. Wszystkie banki spółdzielcze znajdują się bowiem powyżej proponowanego progu. Sądzę, że ustawa wyłącza z opodatkowania jedynie instytucje typu SKOK-i. Proponowany podatek stwarza również sytuację, że w wielu bankach wypracowany przez nie zysk nie wystarcza na pokrycie nowej należności podatkowej. I choć pozornie wydawać by się mogło, że proponowane zwolnienie uchroni małe banki, to nie jest to założenie adekwatne do sytuacji rzeczywistej. Według wstępnej oceny sytuacji małych banków jedynie podniesienie kwoty zwolnienia, jeśli byłoby to możliwe, do wysokości 30 mln zł dałoby szansę na w miarę racjonalną, nieograniczającą działalności banku sytuację. Moją uwagę istotnie skupiam głównie na sytuacji małych banków, ponieważ są to instytucje, które najbardziej sprawdziły się w dobie kryzysu gospodarczego. Ryzyko w trudnych czasach jest oczywiście również duże. W ocenie wielu firm, przedsiębiorstw to małe banki spółdzielcze nie wprowadzały dodatkowych zabezpieczeń, dodatkowych utrudnień i wymogów w celu zabezpieczenia tego ryzyka. Jesteśmy więc po części zobowiązani do ich ochrony i zachowania w systemie finansowym. Projekt ustawy nie daje również gwarancji, że faktycznego ciężaru tego podatku nie poniosą klienci instytucji finansowych poprzez na przykład zwiększenie marży, uzasadnianie podwyżek innymi okolicznościami, a nawet zmniejszanie aktywności kredytowej. W przypadku opodatkowania funduszy inwestycyjnych według projektu ustawy oznacza to bezpośrednio opodatkowanie uczestników tych funduszy, w tym głównie osób fizycznych, i wiąże się ze zmniejszeniem środków zgromadzonych przez samych członków funduszy. Projekt przewiduje również opodatkowanie aktywów krajowych zakładów ubezpieczeń, krajowych zakładów reasekuracji, a także oddziałów zakładów zagranicznych. Podstawę opodatkowania w tym przypadku stanowią lokaty, w tym między innymi lokaty przeznaczone na pokrycie zobowiązań z tytułu zdarzeń ubezpieczeniowych, również zdarzeń losowych, a także lokaty przeznaczone na wypłatę świadczeń z ubezpieczenia na życie, które są kumulowane przez wiele lat. Opodatkowanie tych lokat może prowadzić do niekorzystnych zjawisk obniżania świadczeń w tych ubezpieczeniach. (Dzwonek) Nie analizuję w swoim wystąpieniu łączności tego projektu ustawy z ustawą o podatku VAT, która na ten czas funkcjonuje, a o zasadach wymienności tutaj mówiła moja poprzedniczka. Biorąc pod uwagę bardzo duże braki i uwarunkowania, które niesie ze sobą projekt ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego nie może poprzeć tego projektu. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)