Mówca: Krzysztof Jurgiel
Data: 2013-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie premierze, dzisiaj mamy już prawie listopad, niech pan powie... (Poseł Teresa Piotrowska: Tego się nie da słuchać.) Panie premierze, skoro pan mówi o niepowadze, nie będę tego komentował. Jest pan premierem, nie wypada posłowi. Natomiast chciałbym, żeby pan dzisiaj wysłuchał tego. Być może przy ocenie ministra, nie wiem którego już, w listopadzie panu się to przyda. Te materiały będą w sprawozdaniu. Pan zapyta, czy to prawda, czy nieprawda. (Oklaski) Pierwsza sprawa, panie premierze, scalanie gruntów jako jedna z czynności, na którą Prawo i Sprawiedliwość przewidziało w ramach działania 2 mld euro. Niestety przez te sześć lat środki te właściwie nie są wykorzystywane. Poprawa rozłogu jest jedną z czynności, która umożliwia lepsze, bardziej ekonomiczne zarządzanie gospodarstwem. Panie premierze - mamy dzisiaj listopad, 1 stycznia przed nami i nowa perspektywa - jakie krajowe instrumenty wsparcia po 2013 r. przewiduje rząd dla naszych rolników, bo do dnia dzisiejszego nie mamy takiej informacji? Rząd w tym zakresie nie przedstawił listy instrumentów, które chce uzyskać. A ponadto, przypomnę, że rząd nie przedstawił w ogóle programu rolnego dla polskiego rolnictwa, bo my, jako parlamentarzyści, izby rolnicze czy inne instytucje zajmujące się rolnictwem nie mamy takiego programu, w którym rząd by przedstawił wykaz zadań i działań w poszczególnych obszarach, w poszczególnych działach administracji rządowej, dlatego być może te wystąpienia są takie nieskoordynowane. Staramy się to monitorować, chociaż przyznam, że dostęp do informacji, do danych GUS-owskich, szczególnie po zmianie prezesa GUS-u, jest uciążliwy. Następna sprawa - tu już teraz będę mówił sprawami - sprawa wprowadzania instrumentów zarządzania ryzykiem. Przez sześć lat minister rolnictwa prawie na każdym posiedzeniu komisji zapowiadał, że po 2013 r. na instrumenty zarządzania ryzykiem, chodzi o ustawę o ubezpieczeniach upraw i roślin, będą pieniądze. Niestety okazuje się, że nie. Przypomnę, że obecnie istnieje możliwość dokonywania ubezpieczeń upraw i zwierząt z 50-procentowymi dopłatami do składek ubezpieczeniowych, jednak ograniczenia w składkach, które funkcjonują, praktycznie uczyniły tę ustawę martwą. Powstaje pytanie: Co pan premier w tym zakresie robi, skoro ustawa jest martwa? Obecnie składka nie może być wyższa niż 3,5% wartości ubezpieczenia dla większości upraw - dla niektórych, takich jak rzepak, rośliny strączkowe, chmiel, tytoń, krzewy i drzewa owocowe, truskawki, 5% - oraz 0,5% dla zwierząt. Zakłady ubezpieczeniowe proponują rolnikom składki w wysokości ok. 10%, są one zbyt wysokie, aby możliwe było dofinansowanie. Obecne rozwiązanie przewiduje również dotację dla ubezpieczonych zakładów w wysokości 60% poniesionych nadpłat z tytułu odszkodowań spowodowanych przez suszę. Zbyt mała kwota reasekuracji powoduje, że zakłady ubezpieczeniowe nadmiernie podnoszą składkę, przez co rolnicy tracą prawo do uzyskania dopłat. Tym sposobem ubezpieczenia nie funkcjonują, a jeżeli już, to tylko w niewielkim zakresie szkód, na przykład w przypadku gradobicia - wtedy składka schodzi poniżej 3,5% i formalnie rolnik spełnia ustawowy obowiązek ubezpieczenia. Od wielu lat, panie premierze, posłowie Prawa i Sprawiedliwości apelują o zmianę ustawy, aby była realna dla rolników i zakładów ubezpieczeń. Poprzedni minister składał obietnice bez pokrycia przez pięć lat. W tej sytuacji Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość złożył w kwietniu 2009 r. swój projekt zmiany ustawy o ubezpieczeniach upraw, który przewidywał zwiększenie limitu składki z 3,5% do 6%, wraz z możliwością podniesienia do 9% oraz zwiększenia poziomu reasekuracji dla zakładów ubezpieczeniowych. Niestety koalicja - wszyscy posłowie PO i PSL - odrzuciła ten projekt. Równocześnie rząd ustami ministra rolnictwa w 2009 r. deklarował, że trwają prace nad rządowym projektem, został on przedłożony do rozpatrzenia przez komitet Rady Ministrów. Następnie słyszeliśmy kolejne obietnice. 2 września 2009 r.: ˝Ministerstwo rolnictwa przygotowuje ustawę o ubezpieczeniach upraw rolnych, nowe rozwiązania wejdą w życie w 2012 r.˝, 19 marca 2012 r.: ˝Za kilka miesięcy projekt zmian w sprawie ubezpieczeń˝, 8 sierpnia 2012 r., obecny minister rolnictwa: ˝Prace nad projektem o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt są zaawansowanie˝. Powstaje pytanie: Czy tamten projekt został wyrzucony? 10 lipca 2013 r. pan minister mówi, że w projekcie PROW 2014-2020 na razie nie znalazło się działanie: Zarządzanie ryzykiem. Poprzednio minister zapowiadał, że w ramach tego działania będzie możliwe dofinansowanie upraw rolnych. Inne wypowiedzi, 8 sierpnia 2012 r. - to są te zapowiedzi niezrealizowane, przypomnę, że poza nieudanymi negocjacjami jest druga sprawa, sprawa realizacji zadań bieżących, tych, które pan minister przedstawił podczas prezentacji planu swoich działań, jednym z nich była właśnie ustawa o ubezpieczeniu upraw i zwierząt - takie były zapowiedzi: ˝Resort rolnictwa proponuje pakietowe ubezpieczenia w rolnictwie. Prace nad projektem noweli ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt są zaawansowane - poinformował na środowej konferencji prasowej minister rolnictwa˝. To jest ponad rok temu. ˝Zakłada on zawieranie umów pakietowych obejmujących co najmniej trzy ryzyka. Nowelizacja jest bardzo oczekiwana przez rolników, bo klęski w rolnictwie występują niemal każdego dnia. Trzeba stworzyć system, w którym ubezpieczenia rolne będą finansowane ze składek rolników i środków budżetu państwa - mówił Kalemba. Jak zaznaczył, chodzi m.in. o podniesienie niektórych stawek i o więcej gwarancji ze strony państwa. Jego zdaniem dobrym rozwiązaniem jest ubezpieczenie wszystkich upraw. Dodał, że resort będzie dążyć do tego, by ubezpieczenia rolne były powszechne. Wiceminister rolnictwa Kazimierz Plocke, który nadzoruje prace nad tym projektem, poinformował podczas konferencji prasowej, że prace te są zaawansowane i jeszcze w tym roku Sejm może uchwalić zmianę ustawy, aby mogła obowiązywać od 1 stycznia 2013 r.˝ - jest październik 2013 r., żadna z tych zapowiedzi nie została zrealizowana. Panowie ministrowie, jak długo jeszcze zamierzacie... (Głos z sali: Państwo. Dwie panie są.) To Panie Premierze! (Wesołość na sali) (Głos z sali: Jak żyć?) Jak długo jeszcze zamierzacie okłamywać rolników? (Wesołość na sali, oklaski) 21 sierpnia 2012 r.: ˝Kalemba za powszechnym ubezpieczeniem w rolnictwie. Przygotowany przez resort projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw zakłada zawieranie umów pakietowych obejmujących co najmniej trzy ryzyka˝. Wreszcie 19 września 2012 r.: ˝W 2013 r. nie będzie zmian zasad ubezpieczeń rolnych. Rada Ministrów nie zgodziła się na zwiększenie dofinansowania z budżetu dopłat do ubezpieczeń upraw i zwierząt gospodarskich, dlatego nie będzie zmiany ustawy - poinformował w czwartek minister rolnictwa. Ministerstwo przygotowało projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt, w którym jest możliwość zwierania tzw. umów pakietowych. Takie rozwiązanie wymagało jednak wyłożenia z budżetu dodatkowych 120 mln zł, na co rząd się nie zgodził˝. Pytanie do pana premiera: Czy ta ustawa będzie wprowadzona w życie, bo ona jest naprawdę potrzebna polskim rolnikom? Ministrowie są zestresowani, bo jeżdżą, obiecują, a pan nie pozwala tego wprowadzić. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Bardzo nieładnie.) Rok 2013 był kolejnym rokiem, kiedy w Polsce miały miejsce klęski żywiołowe, powódź, gradobicia, huragany i nawałnice. (Poseł Ewa Żmuda-Trzebiatowska: Za gradobicie odpowiedzialny jest też premier?) (Głos z sali: Konferencje prasowe PiS.) (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Nie, za ubezpieczenia.) I znów mamy do czynienia z sytuacją, kiedy władze publiczne, a szczególnie rząd uchylają się od udzielenia szybkiej i skutecznej pomocy wielkim grupom poszkodowanych obywateli naszego państwa. Zjawisk nadzwyczajnych, wywołanych przez siły natury żaden obywatel nie jest w stanie przewidzieć. Dotknięci kataklizmem przeżywają wielkie nieszczęście, tracą często dobytek całego życia, warsztat pracy, a co za tym idzie, możliwość utrzymania rodziny. Jednym z głównych, nadrzędnych zadań zorganizowanego państwa jest przecież zapewnienie bezpieczeństwa i niesienie pomocy swoim obywatelom. O ile służby reagowania bezpośredniego w sytuacji klęski żywiołowej, głównie straże pożarne, zarówno zawodowe, jak i ochotnicze, w usuwaniu bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia wywiązują się należycie ze swoich obowiązków, to władze publiczne wojewódzkie i centralne, rząd, ministerstwa działają opieszale, a często dopuszczają się zaniechań swoich obowiązków względem poszkodowanych obywateli. Jak należy rozumieć zachowanie wojewody największego województwa w Polsce, który kilka dni po katastrofalnym w skutkach gradobiciu na dużej części swojego województwa w wywiadzie stwierdza, że poszkodowani usuną powstałe szkody z własnych zasobów. Nasuwa się pytanie, jak pan wojewoda obliczył te zasoby i jak traktuje swoje obowiązki. Zniszczeniu w tym województwie uległo kilkanaście tysięcy hektarów upraw, a także kilka tysięcy budynków gospodarczych i mieszkalnych. Minister rolnictwa w rządzie pana Donalda Tuska w wywiadach zapowiada i obiecuje pomoc, a w rzeczywistości poszkodowani rolnicy, mieszkańcy wsi nie otrzymują pomocy. Minister rolnictwa pytany wielokrotnie na posiedzeniach sejmowej komisji rolnictwa i rozwoju wsi, a także w związku z kierowanymi interpelacjami do niego odpowiada ciągle: buduję program pomocy, a w rzeczywistości taki program praktycznie nie funkcjonuje. Szacuje się, że w całej Polsce w roku bieżącym zalaniu, podtopieniu, zniszczeniu przez grad uległo około 1 mln ha upraw rolnych i kilkanaście tysięcy budynków. O wątpliwej powadze i znaczeniu wypowiadanych słów przez ministra niech zaświadczy fakt, że do chwili obecnej zostało zrealizowanych prawie 400 wniosków poszkodowanych rolników na odbudowę potencjału produkcji rolnej złożonych rok temu. Według informacji z gmin, nowych wniosków o pomoc jest już kilkanaście tysięcy. Nie trudno przewidzieć, jaki jest finał załatwiania tych wniosków, skoro te z ubiegłego roku jeszcze czekają na realizację. Trzeba sobie postawić pytanie: Co rząd chce osiągnąć takimi zachowaniami wobec obywateli? Dlaczego rząd Donalda Tuska nie uczy się od innych krajów Unii Europejskiej, przecież jesteśmy członkami Unii? A oto przykład dobrego zachowania innych rządów wobec obywateli. W roku bieżącym w Niemczech, Austrii i w Czechach wystąpiła klęska powodzi. Rządy tych państw natychmiast ogłosiły stan klęski żywiołowej i uruchomiły duże środki pieniężne na pomoc poszkodowanym obywatelom, a także w ekspresowym tempie wystąpiły do Komisji Europejskiej o duże środki pomocowe z budżetu Unii Europejskiej na usuwanie szkód w ich państwach. Według informacji, które do nas docierają, taka pomoc jest przyznana. Dlaczego w Polsce rząd Donalda Tuska ze swoimi wojewodami stanu klęski żywiołowej nie ogłaszali, a przecież doświadczaliśmy w naszym państwie ogromnych szkód w wyniku kataklizmów, powodzi, gradobicia, nawałnic chociażby w roku 2010, 2011, 2013. Czy jest to poważne traktowanie przez polski rząd swoich obywateli? Należy stwierdzić, że nie. Prezydent Lech Kaczyński, kierując się troską o obywateli, którzy padają ofiarą klęsk żywiołowych, zaproponował rozwiązania, aby temu zapobiec. Skierował w 2008 r. do Sejmu prezydencki projekt ustawy o utworzeniu funduszu pomocy ofiar klęsk żywiołowych. Rządząca koalicja PO-PSL, a także rząd Donalda Tuska odrzucili możliwość utworzenia funduszu pomocy ofiarom klęsk żywiołowych, zaproponowanego przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego, i odrzucili projekt ustawy. Dzisiaj, kiedy na rządzie ciąży obowiązek udzielania pomocy poszkodowanym, słyszymy, że brakuje pieniędzy. Nie znajdujemy usprawiedliwienia na takie tłumaczenia rządu i stwierdzamy, że rząd Donalda Tuska nie dba o swoich obywateli. Następna sprawa - dopłaty do paliwa rolniczego. Ministrowie reprezentujący Polskie Stronnictwo Ludowe od początku obiecywali, że będzie całkowity zwrot akcyzy zawartej w paliwie. Jej wysokość, zgodnie z prawem, wynosi około 1,4 zł. Widzimy, że ta obietnica nadal nie jest realizowana, ponadto, wychodząc naprzeciw środowiskom rolniczym, zgłosiliśmy projekt ustawy zmieniającej ustawę o zwrocie akcyzy, gdzie zaproponowaliśmy, aby stawka oleju napędowego na hektar wynosiła nie 86 l, a 112 l. Niestety, rząd to rozwiązanie postulowane przez środowiska rolnicze odrzucił. Pytanie do pana premiera, może do ministra finansów, bo trzyma całą kasę w naszym państwie: Czy będzie zwiększony zwrot, czyli udział akcyzy w paliwie rolniczym do tych 1,40? Następna sprawa - praktyki monopolistyczne ze strony wielkich sieci handlowych i koncernów produkcyjnych. I tutaj ten bardzo istotny problem dotyczy nierównowagi między uczestnikami łańcucha produktów żywnościowych. Problemem tu jest występowanie bardzo silne, w sensie ekonomicznym, pośredników i dystrybutorów, i bardzo słabych ekonomicznie rolników, a także niektórych producentów żywności. Konieczne są pilne działania w kierunki eliminacji dysproporcji między innymi poprzez wsparcie tworzenia grup producenckich, upowszechnianie umów kontraktacyjnych, a także zmianę prawa. W 2010 r. w styczniu pan premier powołał międzyresortowy zespół do badania właśnie kształtowania się cen od pola do stołu. Zespół został powołany z przedstawicieli różnych resortów. Jego szefem został przedstawiciel resortu rolnictwa. Były szumne zapowiedzi, propaganda, że pan minister, poprzedni, będzie chodzi po straganach i sprawdzał ceny, nawet miało do tego dojść, okazuje się jednak, że wyników prac zespołu ani rozwiązań nie ma. Pytanie jest takie: Jaki jest stan prac tego zespołu i czy rzeczywiście są przygotowane jakieś rozwiązania? Tu jest duże zaniedbanie. Następna sprawa - gospodarka zasobami wodnymi na obszarach wiejskich poprzez wspieranie budowy i modernizacji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych oraz podstawowych, a także zwiększających retencję wodną. Tutaj mamy ogromne zaniedbania, pamiętamy powódź, pamiętamy zmianę decyzji rządu Prawa i Sprawiedliwości w zakresie listy inwestycji przeciwpowodziowych, gdzie zaawansowane, opracowane inwestycje pozmieniano, a także brak działań resortu rolnictwa w zakresie realizacji melioracji wodnych, pomimo że w ramach środków wspólnej polityki rolnej 400 mln euro zostało na ten cel przeznaczonych. W ostatnim czasie sprawa niby ruszyła, chyba w styczniu tego roku pan minister powołał zespół, który ma opracować narodowy program odbudowy melioracji, zbiorników retencji wodnej. Z informacji, jakie mamy, okazało się, że zespół zebrał się raz i praktycznie nic dalej się nie dzieje. Tak że apeluję o to, aby przyspieszyć działania, bo naprawdę gospodarka zasobami wodnymi na obszarach wiejskich wymaga prawdziwego gospodarza. Proszę bardzo o informację na temat stanu prac nad tym narodowym programem melioracji, bo to była obietnica też pana ministra Kalemby. Nie ujednolicono pojęcia dochodu gospodarstwa rolnego, to było też planowane przez resort, do tej pory nie mamy w tym zakresie informacji. To wszystko ma wpływ, szanowni państwo, na konkurencyjność rolnictwa. Następna sprawa - system czy formy opłat opodatkowania rolnictwa. Pan premier 18 listopada mówił: Ponieważ rolnictwo mimo swojej specyfiki, którą szanujemy, jest także formą działalności gospodarczej, od 2013 r. dla gospodarstw rolnych zaczniemy wprowadzać rachunkowość, a następnie opodatkowanie dochodów na zasadach ogólnych. Rozpoczniemy od największych gospodarstw stopniowo, ewolucyjnie rozszerzając te zasady na mniejsze. Chcę też podkreślić, że w Unii Europejskiej w tej chwili kończą się prace nad przepisami, które tak czy inaczej dla wszystkich, którzy korzystają z dopłat, będą wprowadzały obowiązek rachunkowości. A więc Unia Europejska zmierza także w kierunku rygorów, które najprawdopodobniej będą obowiązywały wszystkich rolników, mówię o wprowadzaniu rachunkowości. Mam założenia do wprowadzenia podatku dochodowego od rolników, jakie otrzymaliśmy od ministra rolnictwa. Trafiły one następnie do ministra finansów. Pragnę skrótowo poinformować o najistotniejszych założeniach, jakie znalazły się w tym dokumencie. Ponieważ przygotował to resort rolnictwa, a jak wynika z dokumentów, przedstawił potem ministrowi finansów, pytam, czy te założenia są aktualne i kiedy rząd ma ten podatek dochodowy wprowadzić. Założenia są takie, że podatek dochodowy obejmie wszystkie gospodarstwa rolne od 5 ha w górę. Każdy rolnik będzie musiał na takich samych zasadach jak obecnie obowiązują przedsiębiorców zarejestrować swoje gospodarstwo. W związku z tym każdy rolnik będzie musiał prowadzić księgowość. Podatek dochodowy będzie naliczany w taki sam sposób jak dla przedsiębiorców, to znaczy na zasadach ogólnych, co będzie łączyło się z prowadzeniem księgi podatkowej dotyczącej ryczałtu lub podatku liniowego, z prowadzeniem pełnej księgowości. Naszym zdaniem wynikiem tych działań będą konsekwencje finansowe. Co prawda w swoim wystąpieniu z 18 listopada pan premier zapowiadał zniesienie podatku rolnego, ale jednak w omawianym dokumencie, który otrzymałem, minister rolnictwa nic o tym nie wspomina. Może się skończy na tym, że podatek rolny pozostanie nadal. Podatek rolny jest dochodem własnym, więc jego zniesienie nie jest proste, gdyż państwo musiałoby zrekompensować ubytki z tego powodu w dochodach gmin. Zagrożeniem jest wprowadzenie księgowości w każdej formie w większości gospodarstw, co kończy się dodatkowym obciążeniem finansowym związanym ze zlecaniem czynności na zewnątrz. Dopłaty bezpośrednie mają być uznane za przychód, więc też mają być opodatkowane. Jak zapowiedział pan premier w swoim exposé, jest to pierwszy krok zmian w podejściu do rolnictwa i wsi. Te działania mają doprowadzić do objęcia rolników powszechnym ubezpieczeniem społecznym, a więc odejściem od KRUS. Dzisiaj najniższa składka ZUS dla przedsiębiorców wynosi około 1000 zł miesięcznie. Proszę sobie porównać dzisiejszą składkę na KRUS i jakie to przyniesie konsekwencje nie tylko finansowe dla rolników. Wszystko zmierza ku temu, aby coraz większe połacie ziemi uprawnej leżały ugorem, a w dalszej konsekwencji doprowadzenie do powszechnego wyzbycia się przez rolników swojej ziemi. Te plany godzą w samowystarczalność żywieniową narodu, czyli w fundament niezawisłości państwa polskiego. Pan minister po objęciu funkcji 13 sierpnia w wywiadzie mówił: Podatek dochodowy dla rolników - od 2014 r. rolnicy będą płacić podatek dochodowy. Projekt ustawy w tej sprawie został już uzgodniony z resortem finansów - mówił nowy minister rolnictwa Stanisław Kalemba. 20 sierpnia 2012 r.: Trwają prace nad podatkiem dochodowym w rolnictwie. I to są wypowiedzi, które potwierdzają, że jest wola koalicjantów, żeby ten podatek wprowadzić. Dlatego pytanie do pana ministra, bo dzisiaj przede wszystkim dyskutujemy o jego działalności: Dlaczego pan popiera i promuje podatek dochodowy, który oznacza sprowadzenie na rolników aparatu skarbowego i w konsekwencji - tanią ziemię z licytacji? Pan minister dobrze wie, czym w praktyce grozi podatek dochodowy dla rolników. Będzie to, co z wieloma przedsiębiorcami. Urzędowi skarbowemu po pięciu latach przypomni się, że rolnik coś źle wypełnił, zapomniał, nie dopłacił, ma kilka tysięcy zaległości. Przyjdzie komornik i zanim rolnik się zorientuje, całe gospodarstwo mu zabiorą. Tak się dzieje z przedsiębiorcami, tak się dzieje z rolnikami, a po wprowadzeniu podatku dochodowego stanie się to powszechne. I może o to właśnie temu rządowi chodzi, żeby była tania chłopska ziemia z licytacji, rolnik jej nie kupi, ale spekulant zagraniczny albo z Marszałkowskiej bardzo chętnie. Jak minister z Polskiego Stronnictwa Ludowego może w ogóle myśleć o wprowadzeniu tego podatku przy dzisiejszym stanie państwa i stanie polskiej wsi? Proszę o odpowiedź, panie ministrze, na to pytanie. Sprawa następna, dotycząca konkurencyjności, to jest bezpieczeństwo żywności i jej jakości oraz ukierunkowanie produkcji, dublowanie kompetencji inspekcji, a jednocześnie brak należytej ochrony rynku żywności w Polsce. Pan minister chwali polską żywność, to objaw pewnego rodzaju patriotyzmu mówić dobrze o polskiej żywności. Ja też chwalę polską żywność, ale głównie podziwiam producentów tej żywności za to, że są w stanie pokonać bariery i poddawać się reżimowi kontroli różnego rodzaju inspekcji, które walcząc o kompetencje i idące w ślad za tym pieniądze z budżetu, wyruszają dzielnie w teren. Panie ministrze, proszę odpowiedzieć, w jakim celu rolnik sprzedający zboże do podmiotu skupowego musi się rejestrować w powiatowej inspekcji weterynarii, a jego małżonka, urządzając w swoim gospodarstwie kuchnię dla agroturystów i mając wodę z wodociągu, jest zmuszona do badania tejże wody przez wyspecjalizowane służby inspekcji sanitarnych? Realizacja tych dwóch mechanizmów biurokratycznych kosztuje 200 zł i wynika tylko i wyłącznie z bałaganu, jaki panuje w inspekcjach nadzoru nad żywnością. Wcześniej mówiłem, że pan premier w 2007 r. obiecał wprowadzenie, bo tam było pięć obietnic, jedną z nich było wprowadzenie jednolitego zintegrowanego systemu kontroli bezpieczeństwa jakości żywności na wszystkich etapach produkcji poprzez powołanie polskiej inspekcji bezpieczeństwa żywności. Po tylu latach mamy bałagan, wymienię tylko kilka afer, a jest ich pełno. Styczeń 2013 r. - afera z zatrutym mlekiem w proszku, tu jest to wszystko opisane, już nie będę państwa zanudzał, afera mięsna w Białej Rawskiej, następna, dodawanie przeterminowanego mięsa do wyrobów wędliniarskich w zakładach Viola, afera z zatrutą lekami hormonalnymi polską koniną - kwiecień 2013 r., toksyczny popcorn - kwiecień 2013 r., afera solna, afera maślana, afera taśmowa - nie, to dotyczy administracji, afera jajeczna, ogórkowa, w rybołówstwie, w ministerstwie rolnictwa, ale to też dotyczy administracji, afera słoiczkowa itd., można by długo wymieniać te afery. Panie premierze, pytanie: Kiedy wreszcie po sześciu latach obietnic powstanie ta jedna inspekcja, która będzie zajmowała się bezpieczeństwem i jakością żywności i nie będzie powtarzania się kompetencji; kiedy to zostanie uregulowane? Następna sprawa to ograniczenia w zakresie tuczu wielkoprzemysłowego trzody chlewnej, drobiu i bydła. Tutaj żadnych działań nie podejmowano, grozi to środowisku, grozi to też monopolizacją rynku, te przepisy były i zostały. Prośba, panie premierze, żeby pan, żeby pana służby tym się zajęły. Następny ważny obszar to sprawa wspierania rozwoju produkcji ekologicznej. Wysoka Izbo! Polska należy do krajów, gdzie wzrasta liczba gospodarstw ekologicznych. W roku 2003 mieliśmy 2286 gospodarstw ekologicznych, a w 2012 r. - już prawie 26 tys., co stanowi więcej niż jedenastokrotny wzrost. Wzrasta również powierzchnia upraw użytkowanych zgodnie z przepisami o rolnictwie ekologicznym. Obecnie powierzchnia ta wynosi 660 tys. ha. Możliwości produkcji ekologicznej w naszym kraju są olbrzymie. Wynika to z czystości środowiska glebowego, wzrastającej świadomości ekologicznej konsumentów poszukujących żywności, a także bogatej tradycji gospodarstw rolniczych i zróżnicowanego krajobrazu. Polscy rolnicy w swoich gospodarstwach produkują zdrową, wysokiej jakości żywność. Zaletami rolnictwa ekologicznego są przede wszystkim: możliwość utrzymania i rozwoju modelu gospodarstw rolnych, przyrost dochodów gospodarstw rolnych, dywersyfikacja dochodów, przejęcie marży handlowej przez rolników, odporność ekologicznego modelu produkcji rolniczej na światowe wahania cen surowców i produktów, w tym szczególnie na monopolistyczne i protekcjonistyczne zachowania w korporacji oraz niektórych państw, suwerenność i bezpieczeństwo żywnościowe w wymiarze regionalnym i krajowym, olbrzymie możliwości eksportu certyfikowanych produktów, najwyższej jakości produkty rolnicze, wolne od pozostałości pestycydów, wolne od GMO i wielu innych, groźnych dla zdrowia konsumentów pozostałości, współpraca producentów i przetwórców, a także konsumentów. Ale obecnie rolnictwo ekologiczne napotyka wiele zagrożeń i to już pod rządami i tego ministra, i poprzedniego: brak absolutnego zakazu wykorzystywania GMO w rolnictwie i przetwórstwie żywności, brak ustaleń dotyczących dopłat do rolnictwa ekologicznego, zbyt wysokie koszty certyfikacji produktów ekologicznych, brak działań rządu zmierzających do umożliwienia bezpośredniej sprzedaży produktów rolniczych, co jest aktualnie jedną z najsilniejszych barier rozwoju rolnictwa ekologicznego, brak pomocy ze strony państwa dla organizacji rynków zbytu dla produktów ekologicznych (jest tutaj potrzebny intensywny marketing), biurokratyczne i formalne bariery hamujące rozwój rolnictwa ekologicznego, brak głębszej współpracy pomiędzy producentami a konsumentami. Obszary wiejskie i polskie rolnictwo, panie premierze, potrzebują pozytywnych rozwiązań. Takie rozwiązania są w programie Prawa i Sprawiedliwości, możecie skorzystać. Na potwierdzenie tego, o czym mówię - grupa rolników ekologicznych napisała do komisji, oceniając roczną pracę pana ministra: W okresie tego roku działania ministerstwa rolnictwa budzą niepokój wśród rolników ekologicznych. Zaczęło się od zmiany w marcu rozporządzenia w sprawie wstrzymania naboru na ekologiczne uprawy sadownicze. Rolnicy ekologiczni, którzy nie wiedzieli jesienią 2012 r., że minister rolnictwa zmieni rozporządzenie w marcu 2013 r., i posadzili krzewy lub drzewa, w tej chwili są wzywani do agencji w celu złożenia wyjaśnień i ARiMR grozi im sankcjami w postaci zwrotu dopłat do powierzchni, na których założono te plantacje. Również w podobnej sytuacji znajdują się rolnicy, którzy już po zmianie rozporządzenia wiosną 2013 r. założyli ekologiczne uprawy sadownicze, oprócz tego, że nie dostaną dopłat do tych upraw, również są wzywani do zwrotu dopłat od początku obowiązywania w ich gospodarstwach planu rolnośrodowiskowego. Rolnicy ci zapowiadają wytoczenie procesów sądowych przeciwko agencji, do czego ich zachęcamy, ponieważ z posiadanych przez nas informacji wynika, że wygrają. Jako stowarzyszenie rolników produkujących ekologiczną żywność domagamy się wprowadzenia podobnych regulacji, jakie obowiązują rolników ekologicznych w krajach starej Unii Europejskiej, gdzie zarówno prawo, jak i dopłaty sprzyjają tej produkcji. W obliczu licznych nieprawidłowości, z jakimi się spotykamy, jedyną nadzieją na obronę naszych interesów pozostaje już teraz chyba Komisja Europejska, do której będziemy wnosić skargę na tworzone w Polsce zapisy prawne regulujące zasady przyznawania dopłat i prowadzenia produkcji w gospodarstwach ekologicznych. Sprawa kosztów produkcji i gospodarki narodowej. Zakłady azotowe, które powinny wspierać rozwój rolnictwa, przyjęły - oczywiście rząd tam ma większość - taką politykę, że prowadzą do maksymalizacji zysków. Skutek jest taki, że ceny nawozów bardzo wzrastają, a przecież nie taka powinna być polityka rządu. Następna sprawa to jest zapewnienie przestrzegania od 1 stycznia zasad integrowanej ochrony roślin. Okazuje się, że integrowanej ochrony roślin - mechanizmu, który będzie obowiązywał w całym kraju od 1 stycznia 2014 r. jako obligatoryjny dla wszystkich rolników - można uczyć się na kursie e-learningowym i uczestnicząc w jednym dniu praktycznym - to oferta dla doradców. Rozmawiałem o tym z rolnikami, to jest po prostu nie do przyjęcia. A dla rolników - poradnik metodyczny, niestety jeszcze niedostępny dla zainteresowanych. To jest już chyba, panie ministrze, jakiś żart. Nie wzmocniono procesów integracji poziomej i pionowej na rynku rolnym. Nie upowszechniono stosowania wieloletnich umów kontraktacyjnych na rynku rolnym. Ważna sprawa, może nawet w tym obszarze na dzień dzisiejszy najważniejsza, było też pytanie w sprawach bieżących - sprawa wspierania działalności innowacyjnej oraz badawczo-rozwojowej na rzecz rolnictwa i rozwoju regionalnego, jakie są przyczyny, bo niestety są, ograniczenia wdrażania innowacji naukowo-technicznych w sektorze rolno-spożywczym. W trakcie realizacji polityki spójności w latach 2007-2013 finansowano projekty... (Poseł Magdalena Kochan podaje posłowi Krzysztofowi Jurgielowi szklankę wody) (Poseł Magdalena Kochan: Bardzo proszę, panie pośle, bardzo proszę.) Dziękuję. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) ...deklarujące wytwarzanie innowacji... (Poseł Cezary Olejniczak: Jeszcze schabowego.) ...i sposoby ich wdrażania do przestrzeni gospodarczej. Projekty te realizowano w konsorcjach, zwykle instytucje naukowo-badawcze były wnioskodawcami, a podmioty gospodarcze partnerami. W innym układzie podmioty gospodarcze składały projekty, a instytucje naukowe występowały w roli partnera. Naukowcy związani z rolnictwem, a także z innych dziedzin kierowali wyniki swych badań do wykorzystania w rolnictwie, opracowywali innowacyjne rozwiązania. Naukowcy realizowali wiele projektów, w ramach których deklarowali opracowanie innowacji. Innowacje te miały być wdrożone między innymi w rolnictwie i przemyśle rolno-spożywczym. Jakie są wnioski? Poziom innowacyjności w Polsce spada. Nie wypracowano istotnych innowacji dla rozwoju i konkurencyjności gospodarki i rolnictwa. Raport przedstawiony przez Komisję Europejską w marcu br. pokazuje, jak tracimy swoją pozycję na rynku z roku na rok i obecnie spadliśmy już do ostatniej grupy, tzw. słabych innowatorów. Są cztery grupy, przypomnę, jesteśmy już w czwartej, jeszcze została piąta, którą chyba utworzą. Wyprzedzamy jedynie Bułgarię, Rumunię i Łotwę. Po wdrożeniu funduszy na innowacje wskaźnik innowacji zamiast rosnąć, niepokojąco maleje, a za tym idzie konkurencyjność polskiej gospodarki. Państwo zamiast monitorować celowość wydatkowania funduszy na innowacje, wolało realizować tzw. projekty bezpieczne, łatwe do rozliczenia. Nie osiągnięto zakładanych wskaźników, przede wszystkim co do liczby zgłoszeń patentowych. W analizie przedstawionej w raporcie ˝Konkurencyjna Polska˝ podano szczegółowo wielkości spadków wskaźnika innowacyjności. Tutaj widzimy, że w Polsce spadł o dwie pozycje, macie to państwo. Wynik wykorzystania funduszy unijnych spowodował odwrotny skutek. To są, szanowni państwo, bardzo ważne wnioski dla rolnictwa i gospodarki rolno-żywnościowej. Instytucje nadzorujące wydatkowanie funduszy unijnych nie dostrzegły niepokojącego zjawiska obniżenia poziomu innowacyjności i w porę nie reagowały poprzez zwracanie bacznej uwagi na wartości wytwarzanych innowacji. Realizowanie tzw. bezpiecznych projektów doprowadziło do obecnej sytuacji, a w perspektywie 2014-2020 Polska nie może pozwolić sobie na popełnianie takich błędów. Przy systematycznym procesie obniżania poziomu innowacyjności po zakończeniu 2020 r. polska gospodarka i polskie rolnictwo będą musiały radzić sobie bez wsparcia unijnego. Niewypracowanie bazy z innowacyjnymi rozwiązaniami, nieprzygotowanie rolnictwa do innowacyjnego rozwoju doprowadzi do utraty i tak słabej pozycji konkurencyjnej Polski. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: Nieczytelne to jest.) Właśnie, tablica jest za mała. (Głos z sali: Powiększymy.) Firmy zachodnie, szanowni państwo, inwestują w działalność badawczo-rozwojową. Sedno problemu tkwi w rozróżnieniu trzech rodzajów działania państwa. Ma to być albo umożliwianie, albo wspieranie, albo zapewnianie. Działania państwa przede wszystkim powinny polegać na umożliwianiu i to dla niektórych byłoby zapewne wystarczające. Konieczne jednak są działania drugiego rodzaju, a w określonych przypadkach także trzeciego. Nie wystarczy jedynie usuwać barier dla rozwoju przedsiębiorstw i pozwalać im rosnąć. Trzeba również wspomagać ich zdolność konkurowania, czyli prowadzić nową politykę przemysłową względem wszystkich podmiotów gospodarczych, w tym szczególnie rolnych. Tu, szanowni państwo, nie widać, ale ten drugi kolorowy słupek to jest Polska, gdzie odsetek przedsiębiorstw, które wdrożyły innowację, spadł z 28 do 16%, a w tym czasie w innych państwach wzrastał, w Niemczech od 60 do 80%. Jak możemy dogonić Europę? To po prostu było marnowanie pieniędzy. Powyższe działania są sprzeczne z podstawowym aspektem innowacyjności, a więc aspektem społecznym - że nauka ma służyć społeczeństwu i badania dotyczące wdrożeń w rolnictwie powinny być testowane w przestrzeni rolnej przy czynnym udziale rolników. To rolnicy powinni decydować, czy proponowane rozwiązania są im przydatne czy nie. Rolnicy jako odbiorcy innowacji byli pozbawieni głosu opiniotwórczego i ścisłego kontaktu z naukowcami realizującymi projekty skierowane tematycznie do rolników. Pan minister może powiedzieć, że to nie jest w zakresie jego kompetencji, ale przypominam, że w dziale: rozwój wsi i rozwój przedsiębiorczości jest to jedna z głównych spraw, jeśli chodzi o obszary wiejskie, a rozwój przedsiębiorczości to też rozwój innowacyjności. Następstwem tych zaniedbań był obserwowany zbyt słaby przepływ informacji o innowacjach pomiędzy sektorem naukowo-badawczym a sektorem rolno-spożywczym. Wykluczono współpracę tych sektorów z czynnym udziałem rolników w opracowywaniu i wdrażaniu nowych rozwiązań. W polskim sektorze rolnym, a także na obszarach wiejskich występuje problem niewystarczającego transferu wiedzy, który został pogłębiony w latach 2007-2013. Nie były również wspierane i rozwijane istniejące struktury upowszechniania wiedzy i doradztwa rolniczego oraz współpracy pionowej i poziomej w łańcuchu żywnościowym. Brak transferu wiedzy i innowacji do rolnictwa, na obszary wiejskie, spowodował zapóźnienia w rozwoju wsi, co pogłębiło zapaść rozwojową rolnictwa. W porównaniu z rolnictwem amerykańskim na przykład w sektorze przechowalnictwa jesteśmy o dwa stopnie co do rozwoju technologicznego w tyle. Polscy rolnicy sami wiedzą, jakich rozwiązań potrzebują. Nie podjęto działań w celu wzmacniania powiązań między rolnictwem i leśnictwem a badaniami i innowacją. Uniemożliwiono wykorzystanie wiedzy naukowej w rolnictwie i wykorzystanie potencjału naukowego na potrzeby całego społeczeństwa i wszystkich sektorów gospodarki w celu włączenia rolnictwa do nurtu innowacyjnego. Ten brak działań pogłębił zapaść rozwojową rolnictwa i zapóźnienia technologiczne widoczne w zastosowaniu innowacyjnych produktów, testowaniu i sprawdzaniu ich użyteczności w praktyce rolnej. Nie zrealizowano zagadnień celów przekrojowych polityki rozwoju obszarów wiejskich, jakimi są innowacyjność, środowisko oraz przeciwdziałanie zmianie klimatu i przystosowanie się do nich. Rozwój i specjalizacja rolnictwa oraz leśnictwa jako dziedzin gospodarki wymagają odpowiedniego poziomu szkolenia technicznego i gospodarczego, a także większej zdolności do korzystania z wiedzy, innowacji oraz wymiany, w tym poprzez rozpowszechnianie najlepszych produkcyjnych praktyk rolnych i leśnych oraz z zakresu przetwórstwa rolno-spożywczego z uwzględnieniem aspektów efektywności ekonomicznej lub środowiskowej. W warunkach polskich, z uwagi na generalnie niski poziom wykształcenia ludności na obszarach wiejskich, należało skierować również pomoc szkoleniową w celu rozwoju sektorów rolnictwa i leśnictwa. Następna sprawa jest bardzo ważna, bo to jest specjalny dział administracji rządowej - rynki rolne. To był drugi powód, dla którego postanowiliśmy zgłosić ten wniosek. Oczywiście cały czas monitorujemy działanie resortu, ale w sierpniu doszło do tego, iż pan minister powiedział, że nic zrobić nie może, że wszystko załatwi Unia. Tak dalej być nie może, jak mówią niektórzy posłowie. Dlatego uważamy, że to był i jest powód do tego, aby poważnie potraktować rozwiązania dotyczące rynków rolnych. Unijne rozporządzenia jeszcze nie są zatwierdzone. Trzeba zaproponować rozwiązania, które spowodują, że nie będziemy wygaszali kolejnych rynków. Według Prawa i Sprawiedliwości najważniejszym problemem, jaki stoi do rozwiązania przed rolnikami, ale także przed rządem, jest kwestia dotycząca zbytu produktów rolnych i wahających się cen skupu na przykład trzody chlewnej, bydła, zbóż i innych towarów. Co powoduje tak duże wahania cen i, co za tym idzie, niestabilność finansową polskiej wsi? Na pewno chodzi tu o przyzwolenie rządu na import trzody z innych krajów, takich jak Dania, Niemcy, Holandia, wołowiny z Ameryki Południowej oraz taniego zboża z Ukrainy w poprzednich latach. Jak to się dzieje, że inne kraje starają się wszelkimi sposobami zdobyć rynki zbytu, a nam w Polsce jakoś to nie wychodzi? Rolnicy zapewne odpowiedzieliby: brakuje dobrego gospodarza. Mieliśmy przecież przykłady patologii i afer gospodarczych związanych z PSL, a także w instytucjach okołorządowych, które zakończyły się dymisją poprzedniego ministra rolnictwa. Parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości przeciwdziałali w Sejmie aktywnym dążeniom do uchwalania niekorzystnych ustaw, na przykład wprowadzających możliwość upraw roślin genetycznie modyfikowanych i obrotu nimi. Aby poprawić sytuację na rynku zbytu, należy dokonać zmian w polskim prawie i akcentować w Unii Europejskiej politykę sprzyjającą rozwojowi lokalnych rynków rolnych i lokalnego przetwórstwa rolnego po to, by chronić interesy rolników oraz mniejsze firmy zajmujące się przetwórstwem i handlem na rynku żywnościowym. Właśnie takie firmy i rolnicy przegrywają konkurencję ze stosującymi często nieuczciwe praktyki handlowcami reprezentującymi duże firmy skupowe, koncerny przemysłowe i sieci handlowe. Mówiłem już o tym, powołano zespół do tych spraw. Mam nadzieję, że pan minister, powie, jakie są wyniki prac tego zespołu. Nie stworzono odpowiednich warunków ekonomicznych i prawnych, aby rolnicy mogli przechwycić marżę przetwórczą i handlową oraz by mogli w miarę łatwo sprzedawać swoje produkty bezpośrednio konsumentom, z pominięciem łańcucha pośredników windujących cenę nieraz kilkakrotnie. Dla przykładu w odniesieniu do produktu finalnego, jakim jest chleb, tylko 15% jego końcowej ceny stanowi koszt zboża wyprodukowanego przez rolnika. Obecnie, chcąc być w zgodnie z polskim prawem, przysłowiowy mieszczuch nie może bezpośrednio kupić od rolnika nieprowadzącego zarejestrowanej działalności gospodarczej takich wyrobów jak: mięso surowe, wędliny, pasztet, kasza, mąka, chleb, konfitury, soki, dżem, masło i inne, choćby trochę przetworzone produkty. Dla nikogo nie jest tajemnicą, że taką produkcję i sprzedaż się prowadzi. Za koniecznością zmian w tym obszarze przemawia również to, że przetwory produkuje się za pomocą metod ekologicznych, ale, niestety rolnicy z powodu złego prawa w tym zakresie zmuszeni są działać w szarej strefie. Dlatego Prawo i Sprawiedliwość postuluje wsparcie inicjatywy rolników w zakresie tworzenia przez nich spółdzielni i organizacji producentów nakierowanych na prowadzenie sprzedaży na rynku i za pośrednictwem tzw. sieci krótkich łańcuchów dostaw. (Głos z sali: Ustaw?) Chodzi mi o sieć krótkich łańcuchów dostaw. Przepraszam, być może niewyraźnie powiedziałem. (Poseł Eugeniusz Kłopotek: Krzysiu, już odwołamy tego Klembę, ale zlituj się nad nami i kończ.) W tej sprawie zgłosiliśmy projekt ustawy o spółdzielniach rolników na wzór przedwojenny, projekt, którego przyjęcie ma zlikwidować nieprawidłowości, które występują w odniesieniu do grup producentów rolnych, gdzie dotacje, których udziela Skarb Państwa, są potem przejmowane przez członków danej grupy w wyniku likwidacji. Stanowi to patologię, którą też, panie premierze, trzeba zlikwidować. Zaletą sprzedaży bezpośredniej jest to, że producent rolny przejmuje marżę i utożsamia się bardziej z klientami. Dla lokalnych konsumentów to dobry interes, bo mogą kupić towar świeży, nieutrwalany chemicznie, pochodzący od znanych im i sprawdzonych producentów. Przechodząc obok straganów, widzimy, jak duże jest zapotrzebowanie na tego rodzaju wyroby wśród społeczności lokalnych. Pewnym paradoksem jest to, że polskie prawo pozwala częstować takimi przetworzonymi wyrobami, ale sprzedawać ich już nie można. Trzeba to zmienić, a jednocześnie wspierać rozwój niewielkich lokalnych targowisk w mniejszych miejscowościach, bo kupując w sklepach, płacimy ogromną marżę licznym pośrednikom. Tutaj trzeba przyznać, że rozpoczęto akcję budowy targowisk. Poprzedni minister skorzystał tutaj z naszych pomysłów, zawarliśmy je w naszym programie, i jednak je realizuje. (Oklaski) Muszą zostać zlikwidowane bariery utrudniające rozwój lokalnych ubojni i przetwórni mięsnych. Nie wzmocniono w tym zakresie polskich placówek dyplomatycznych, nie włączono ich w program promocji naszej zdrowej żywności, a w krajach o chłonnych rynkach nie utworzono stanowisk radców do spraw rolnych. Takie były założenia naszego planu. Niestety, jego realizacja została wstrzymana. Nie ukrócono dzikiego importu, co spowodowało również zmniejszenie wahań cen. Taki import uderza w polskie rolnictwo, a można mu zapobiec poprzez sprawowanie skutecznej kontroli, nadzoru nad obrotem produktów rolno-spożywczych importowanych do Polski przez powołaną do tego inspekcję. Często jakość importu budzi zastrzeżenia, a my się temu biernie przyglądamy. Tymczasem Rosja, jak również - niedawno pokazała to praktyka - Czechy są w tym względzie bezkompromisowe i blokują dostawy polskich warzyw i mięsa bez głębszego uzasadnienia. Przy okazji, panie ministrze, mam prośbę, żeby powiedział pan, jakie są wyniki wizyty w Rosji w związku z kolejnymi zastrzeżeniami do jakości polskiej żywności. Jedno z podstawowych działań służących poprawie zbytu produktów rolnych powinna stanowić - a nie prowadzi się takiej - intensywna i przemyślana promocja, która zapewnia utrzymanie stałego popytu, a na którą rolnik nie ma czasu, bo zajmuje się produkcją. Elementem tej promocji jest reklama, której celem jest poinformowanie klienta o produkcie i jego zaletach. Powinna zajmować się tym w regionie jakaś istniejąca organizacja albo inna powołana w tym celu instytucja. Politycy Prawa i Sprawiedliwości, członkowie komisji rolnictwa, domagali się zmian w sposobie finansowania rolnictwa z funduszu promocji. Aktualnie o środki na promocję mogą ubiegać się tylko organizacje o zasięgu ogólnokrajowym, a my proponowaliśmy, aby mogły je wykorzystać do promocji również organizacje regionalne. Inna możliwość, jeśli chodzi o zagospodarowanie zboża w produkcji żywności i innych surowców, to produkcja biopaliw. Należy wspierać budowę biogazowni, ale jest zapaść w tym obszarze, jak wiemy. Na 500 planowanych wykonano chyba 60. Bardzo proszę, panie ministrze, o wyjaśnienie, dlaczego tak mało. Wysoki Sejmie! Brak decyzji, opóźnienia i zaniedbania w zakresie niezbędnych działań organizacyjnych, prawnych lub finansowych to podstawowe przyczyny, które doprowadziły do destabilizacji na podstawowych i niszowych, ale ważnych dla polskiego rolnictwa rynkach produktów rolnych i żywnościowych. Brak tych działań wynikał z nieodpowiednich regulacji unijnych, ale w dużej mierze wynikało to z zaniedbań na krajowym rynku żywnościowym i wobec producentów rolnych. Wymaga to analizy na poszczególnych rynkach. Wysoka Izbo! Kiedy w 2011 r. GUS opublikował dane wskazujące, że pogłowie trzody chlewnej spadło do 3,5 mln sztuk, czyli do poziomu z 1964 r., z czasów Gomułki, wydawało się, że już gorzej być nie może. Okazuje się jednak, że na zielonej wyspie tego rządu popsuć można prawie wszystko. Dane GUS na koniec marca 2013 r. mówią, że liczba świń, tych na czterech nogach... (Wesołość na sali) (Głos z sali: A ile jeszcze mogą mieć?) (Głos z sali: Warto było czekać.) (Głos z sali: Obudził nas pan.) ...spadła o kolejne 4,8% w stosunku do roku poprzedniego i osiągnęła poziom z czasów Bieruta. W przypadku macior był jeszcze większy spadek, bo aż o 11%, co jest bardzo złym sygnałem, jeśli chodzi o przyszłość hodowli trzody chlewnej w naszym kraju. Kwitnie za to import żywca, który według danych Ministerstwa Finansów tylko w I kwartale wyniósł 1 mln sztuk, czyli o 47% więcej niż rok wcześniej. Obecnie pogłowie trzody chlewnej wynosi około 10 mln sztuk, a gdy wchodziliśmy do Unii Europejskiej, wynosiło prawie 22 mln sztuk. Trzeba zadać pytanie: Czy rządząca od 6 lat koalicja PO-PSL podejmuje jakieś działania, by ratować produkcję polskiej wieprzowiny, która była ozdobą stołów w wielu krajach świata, i wyjść z zaklętego kręgu niemocy? Najczęściej słyszę, że państwo nic nie może, że to producenci są sobie winni, bo nie umieją konkurować z rolnikami z innych krajów. Prawda, szanowni państwo, jest o wiele bardziej złożona. Część problemów w produkcji trzody chlewnej oczywiście wynika z gorszych technologii, uzyskiwania gorszych wyników w hodowli i chowie. Plenność loch i liczba prosiąt odsadzonych od loch, ich zdrowotność, a także wysokie zużycie pasz to m.in. powody gorszej opłacalności. Zwracają na to uwagę naukowcy, np. prof. Zygmunt Pejsak. Czy jednak nie ma żadnych zaniedbań lub celowych działań po stronie państwa? Otóż są, i to wiele, szanowni państwo. Brak na przykład monitoringu importu warchlaków, tuczników i mięsa. Nie ma żadnej reakcji ze strony ministerstwa rolnictwa i podlegających mu służb na sprowadzanie z zagranicy prosiąt chorych, nieprzystosowanych do dalekiego transportu i naszych warunków, co często zgłaszają rolnicy. W 2011 r. Polska uratowała załamujący się po aferze dioksynowej rynek niemiecki, importując setki tysięcy ton wieprzowiny z tego kraju, niszcząc rynek wewnętrzny, dobijając tysiące gospodarstw trzodziarskich. Nic dziwnego, że przedstawiciele niemieckiego przemysłu mięsnego serdecznie dziękowali naszemu ministrowi rolnictwa za wybawienie ich z kłopotu. Kolejna sprawa to wysokie ceny pasz związane m.in. z oparciem ich produkcji na praktycznie jednym źródle białka, czyli importowanej śrucie sojowej, której ceny są horrendalnie wysokie. Przypomnę jednak, że to rząd PO-PSL nie podjął skutecznych działań, by zwiększyć produkcję i wykorzystanie krajowego białka roślinnego i zwierzęcego, co dałoby zarobek polskim rolnikom. Producenci pasz importują rocznie ponad 2,5 mln ton śruty sojowej, za którą polscy rolnicy płacą 4 mld zł. Produkcja rolna w Polsce upada, a producenci amerykańscy i działający w ich imieniu importerzy zacierają ręce. Taka jest polityka rolna pod rządami Polskiego Stronnictwa Ludowego. Specjaliści podnoszą też sprawę niskich umiejętności fachowych polskich rolników. Pytam w takim razie, jakie działania podejmuje rząd w celu zapewnienia odpowiedniego szkolnictwa rolniczego w Polsce, ratowania kolejnych szkół rolniczych upadających ze względu na brak możliwości ich utrzymania przez powiaty. Dlaczego ministerstwo rolnictwa, kierowane przez partię nazywającą się chłopską, zniszczyło praktycznie system publicznego doradztwa rolniczego, które mogło z powodzeniem dostarczać rolnikom wiedzy o postępie w zakresie produkcji chlewnej? Może upadek produkcji wieprzowiny w Polsce jest fragmentem jakiegoś głębokiego kryzysu europejskiego i gdzie indziej jest tak samo? Nic podobnego, szanowni państwo. Nasi konkurenci, Dania, Francja, Hiszpania, w ostatnich latach rozwijają sektor trzody na potęgę, a u nas wszystko upada. Czy te ogromne zaniedbania rządu PO-PSL wynikają z nieudolności, o której śpiewał Młynarski, przywołując różnych działaczy, którzy chodzą po Polsce i patrzą, co by tu jeszcze - nie będę powtarzał - panowie. (Głos z sali: Nawet koledzy cię nie słuchają.) Chodzi też o niszczenie kolejnego ważnego sektora polskiego rolnictwa poprzez ogromny import żywca i mięsa, uzależnienie polskiej produkcji od amerykańskiej soi, brak współpracy z organizacjami branżowymi w zakresie wsparcia szkoleniowego producentów rolnych oraz praktycznie brak instrumentów polityki krajowej, które, podobnie jak w innych krajach, mogłyby poprawić konkurencyjność produkcji. To wynika z dbania o czyjeś interesy. Zanim przedstawię następną sprawę, która na pewno państwa zainteresuje, wymienię jeszcze podstawowe zaniedbania: zlikwidowano możliwość skupu interwencyjnego, co przypominam, bo była o tym mowa, ograniczono instrumenty regulacji rynku w ramach wspólnej polityki rolnej, nie podjęto wiarygodnych działań mających przywrócić równowagę w pogłowiu trzody chlewnej i ograniczono zjawiska prowadzenia nieuczciwych praktyk w skupie mięsa i nieuregulowania zaległych płatności wobec rolników. Dodam jedną rzecz. Rzeczywiście jakieś pół roku temu pan minister powołał kolejny zespół do spraw odbudowy trzody chlewnej, który zbiera się już chyba od roku, nie pamiętam daty, a efektów jego pracy dotychczas nie widać, przynajmniej nie zostały publicznie ogłoszone. Następna sprawa dotyczy rynku cukru. (Głos z sali: Dobrze.) (Głos z sali: Buraki cukrowe.) Jakie są zaniedbania zdaniem Prawa i Sprawiedliwości? (Poseł Artur Dunin: Krzysztof, uważaj, bo strzelisz sobie w stopę.) Po pierwsze, to jest najważniejsze, dobrowolne doprowadzenie do redukcji limitów kwot cukrowych o 366 tys. ton w 2008 r. Przypomnę, że za rządów Prawa i Sprawiedliwości dokonano... Po drugie, dobrowolne i zbędne zamknięcie cukrowni w Łapach, w Lublinie i Brześciu Kujawskim. (Poseł Cezary Olejniczak: W Nowych Ostrowach i Leśmierzu.) Będzie pan miał wystąpienie, panie pośle, to pan... (Głos z sali: Dołoży.) (Poseł Cezary Olejniczak: Dołożyłem.) To oznaczało zaniechanie upraw buraka cukrowego i wzrost bezrobocia w tych regionach wskutek masowych zwolnień, chodzi o organizację skupu, przetwórstwo i plantatorów buraków. Po trzecie, reforma dotycząca cukru, która w 2004 r. w pierwszym etapie była zatwierdzona przez Polskie Stronnictwo Ludowe w ramach negocjacji WTO, doprowadziła do tego, że Polska jest eksporterem netto cukru. (Głos z sali: A wymiana?) Po czwarte, brak realizacji obietnic składanych przez Krajową Spółkę Cukrową i ministra rolnictwa, jeżeli chodzi o uruchomienie tzw. produkcji zastępczej w zamkniętych zakładach, które są praktycznie porzucone przez właścicieli, na przykład bioetanolu, suszu, a także brak reakcji ministra rolnictwa i ministra skarbu na niegospodarne działania Zarządu Krajowej Spółki Cukrowej. Po piąte, dopuszczenie do koncentracji rynku cukru w rękach firm niemieckich po przejęciu przez niemiecką spółkę Pfeifer&Langen brytyjskiej firmy British Sugar Overseas w sierpniu 2009 r., a w konsekwencji utrata kwoty produkcyjnej buraków, chodzi o 150 tys. ton, zwolnienie pracowników i przestawienie cukrowni w Glinojecku na przerób cukru trzcinowego zamiast buraków. Po szóste, destabilizacja rynku cukrowego w 2011 r. i wzrost cen cukru do nieuzasadnionego poziomu w wyniku trwałej utraty kontroli nad rynkiem krajowym, a także brak reakcji ministrów rolnictwa i skarbu na zachowania spekulacyjne, jeżeli chodzi o handel i przetwórstwo cukru. Powiem jeszcze, w punktach, jak doprowadzono do tego, że w 2017 r. i latach następnych może dość do likwidacji w ogóle produkcji cukru w Polsce. Punkt pierwszy, okres przedakcesyjny. Do roku kwotowego 2003-2004 rynek cukru w Polsce był regulowany według zasad krajowych. W Polsce produkowano około 2 mln ton cukru. Punkt drugi, akcesja Polski do Unii Europejskiej, rząd PSL-SLD. Polska, przystępując do Unii Europejskiej - negocjacje prowadził wicepremier Kalinowski - uzyskała kwoty produkcyjne cukru w wysokości 1672 tys. ton, w tym kwota A - 1500 tys. ton i kwota B - 92 tys. ton, zatem o 300 tys. ton mniej od realizowanej produkcji. Wtedy mieliśmy pierwszą redukcję. Punkt trzeci, rozporządzenie UE z września 2005 r., rząd SLD. W 2005 r. Komisja Europejska dokonała redukcji kwot produkcyjnych. Zmniejszono dla Polski kwotę produkcyjną cukru do 1582 tys. ton. Punkt czwarty, następna reforma cukru, 2006 r., rząd PiS. W 2006 r. nastąpiło połączenie kwot A i B w jedną kwotę. Kwota produkcji cukru w roku gospodarczym 2006/2007 wynosiła, proszę zwrócić uwagę, 1672 tys. ton. Jednocześnie w wyniku reformy wszystkim producentom cukru w Polsce zwiększono kwotę o 100 tys. ton. Proszę o 5 minut przerwy. (Głos z sali: 5 minut?) (Głos z sali: Baterie mu się kończą.)