Mówca: Romuald Garczewski
Data: 2015-04-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Chciałbym przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego wobec rządowego projektu ustawy o administracji podatkowej z projektami aktów wykonawczych. Administracja podatkowa w Polsce przechodzi proces zmian, których celem jest usprawnienie funkcjonowania organów podatkowych, wzmocnienie struktury obsługujących te organy jednostek oraz wdrożenie formy interakcji z podatnikami akcentującej funkcje usługowe, ukierunkowane na ułatwienie podatnikowi rzetelnego i prawidłowego wypełniania obowiązków przewidzianych w przepisach prawa podatkowego. Konieczność usprawnienia i wzmocnienia struktury organizacyjnej administracji podatkowej oprócz tego, że taka była rekomendacja Unii Europejskiej dla Polski, wynika także z realizowanego w resorcie finansów programu e-Podatki, w ramach którego opracowany został nowoczesny system informatyczny i nowe formy komunikacji z podatnikiem. W pierwszym etapie usprawnienia i poprawy funkcjonowania administracji podatkowej ministerstwo podjęło działania mające na celu wzmocnienie organizacyjne izb i urzędów poprzez przygotowanie tych jednostek do wdrożenia konsolidacji. W tym celu wdrożono z dniem 1 kwietnia 2014 r. zarządzenie ministra. Drugim etapem działań było stworzenie prawnych warunków wzmocnienia organizacyjnego administracji podatkowej poprzez zmianę ustawy o urzędach i izbach skarbowych. Ta ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. weszła w życie z dniem 1 kwietnia. Przewiduje ona m.in. skonsolidowanie na poziomie województwa procesów pomocniczych realizowanych w izbach i urzędach skarbowych, przekształcenie izby i podległych urzędów skarbowych w jednostkę budżetową stanowiącą urząd w rozumieniu ustawy o służbie cywilnej, wzrost efektywności wykorzystania zasobów kadrowych urzędów skarbowych i izb skarbowych, co dokonuje się obecnie. Projekt ustawy o administracji podatkowej przewiduje wprowadzenie regulacji prawnych w zakresie określenia zadań oraz organizacji administracji podatkowej, wprowadzenia systemu obsługi i wsparcia podatnika, regulacji dotyczących pracowników administracji podatkowej oraz zasad naboru na niektóre stanowiska urzędnicze w administracji podatkowej. Wdrożenie rozwiązań przewidzianych w projekcie ustawy da możliwość w maksymalnym stopniu orientacji na podatnika poprzez stworzenie systemu obsługi i wsparcia podatnika, co w konsekwencji wpłynie na poprawę jakości usług świadczonych przez administrację podatkową oraz wzmocni jej rolę usługową. Proponowane w projekcie ustawy o administracji podatkowej organy i jednostki administracji podatkowej stanowią kontynuację obecnej struktury organizacyjnej określonej w ustawie o urzędach i izbach skarbowych, z wyjątkiem dyrektora Biura Krajowej Informacji Podatkowej, który będzie nowym organem administracji podatkowej. Dyrektor ten będzie organem podatkowym właściwym w sprawach dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego, działającym na mocy nowelizowanych przez ustawę o administracji podatkowej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Zasadniczym celem projektowanych zmian w zakresie wyznaczania naczelników urzędów skarbowych do obsługi niektórych kategorii podatników i płatników jest zidentyfikowanie podmiotów dokonujących skomplikowanych operacji gospodarczych oraz wprowadzenie zmian legislacyjnych, w wyniku których wyspecjalizowane urzędy skarbowe będą miały we właściwości obsługę jedynie tych podmiotów. Kryterium przedmiotowym kwalifikującym danego podatnika do objęcia właściwością przez Krajowy Wyspecjalizowany Urząd Skarbowy jest osiągnięcie przychodu netto w rozumieniu przepisów o rachunkowości ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 50 mln euro. Natomiast w przypadku pozostałych 19 wyspecjalizowanych urzędów skarbowych zasadne jest obniżenie warunku kwotowego, to jest przychodu netto w rozumieniu przepisów, o co najmniej 5 mln euro. Zgodnie z przepisem włączenie z dniem 1 stycznia 2016 r., w przypadku braku sprawozdań finansowych, nastąpi na podstawie danych wynikających ze złożonych przez podatnika deklaracji podatkowych za rok 2014. W Polsce funkcjonuje 20 wyspecjalizowanych urzędów skarbowych rozmieszczonych we wszystkich miastach wojewódzkich, z wyjątkiem województw mazowieckiego, śląskiego i wielkopolskiego, wiadomo, z uwagi na potencjał gospodarczy tych regionów. W skład Biura Krajowej Informacji Podatkowej wchodzą oddziały zlokalizowane w Bielsku-Białej, Będzinie, Lesznie, Piotrkowie Trybunalskim, Płocku i Toruniu. W związku z tym projektem ustawy pojawia się pytanie: Dlaczego taka lokalizacja? Z czego wynika to, że akurat w tych, a nie w innych miejscowościach? Sale obsługi w urzędach skarbowych, które dzisiaj funkcjonują, mają być przekształcone w centra obsługi, które będą zestandaryzowane w skali kraju. Aktualny model obsługi bezpośredniej jest realizowany na rzecz podatników z uwzględnieniem przepisów o właściwości miejscowej i jest on ograniczony do zakresu zadań realizowanych przez administrację podatkową. W centrach obsługi pracownicy administracji podatkowej będą przyjmować m.in. podania i deklaracje, wydawać zaświadczenia wydawane przez naczelnika urzędu skarbowego, udzielać wyjaśnień w zakresie przepisów prawa podatkowego, a także informować o danych kontaktowych właściwych organów do załatwienia indywidualnych spraw podatnika, wraz ze wskazaniem zakresu kompetencji tych organów. Korzystne będą rozwiązania, w ramach których asystent będzie mógł pomagać podatnikowi przez 18 miesięcy od dnia wydania podatnikowi potwierdzenia nadania numeru identyfikacji podatkowej. Asystent podatnika w ramach swoich zadań w pierwszej kolejności będzie zobowiązany do nawiązania kontaktu z podatnikiem, któremu ma udzielić pomocy, z wykorzystaniem dostępnych środków komunikacji. Rolą asystenta będzie także inicjowanie kontaktu z podatnikiem w celu zaoferowania swojej pomocy, a następnie udzielanie w zależności od potrzeb różnego rodzaju informacji o terminach składania deklaracji, płatności podatku, sposobie wypełniania zeznań itd. Udzielana przez asystenta podatnika pomoc nie będzie ograniczać się tylko do spraw dotyczących prawnego wywiązywania się podatnika ze swoich obowiązków podatkowych wobec organów podatkowych. Będzie ona polegać także na udzielaniu podatnikowi ogólnych informacji o rodzajach spraw załatwianych przez inne organy podatkowe i Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tu rodzi się pytanie: Czy nie będą się dublowały zadania ZUS-u, jeśli chodzi o udzielane informacje? Co z nakładami, które zostały już poniesione w ZUS-ie? Chodzi o możliwość dochowywania tych informacji i wypełniania zadań. Organy administracji podatkowej wykonują swoje zadania z wykorzystaniem Centralnego Rejestru Danych Podatkowych prowadzonego w systemie teleinformatycznym, zwanego dalej CRDP. Myślę, że faktycznie może to zwiększyć możliwości, jeśli chodzi o sprawiedliwy pobór należnych podatków, usprawnić to. Dzisiaj nie chodzi o to, ile zostało zaległości z poprzedniego roku, tylko chodzi o system sprawiedliwego poboru podatków i jednolity system w całej Polsce. To może być szansa na to. Wiele dobrego wprowadza ten projekt ustawy, ale powstają też pytania. Zakłada się bowiem, że interpretacje ma przygotowywać biuro informacji podatkowej. Tu zachodzi pytanie. Jest interpretacja, czyli wykładnia, ale jaka będzie ta wykładnia, celowościowa, legalna czy inna? Czy biuro w świetle prawa w ogóle będzie upoważnione do dokonywania wykładni? W jaki sposób? Żeby ten projekt dobrze funkcjonował i pomógł systemowi, ministerstwo musi postarać się zmienić nastawienie przedsiębiorców do aparatu skarbowego, bo to jest najważniejsze. W tej chwili pomimo wielkiej poprawy nadal wielu podatników czuje się pokrzywdzonych przez państwo. A co, jeżeli asystent źle doradzi? Czy przedsiębiorca, który posłuchał się takiego doradcy, będzie odpowiadał przed kontrolą skarbową za ewentualne błędy? Czy odpowiedzialność przejdzie na asystenta? Te ważne pytania, mam nadzieję, będą mogły być rozpatrywane w komisji, bo jeśli będziemy mieli na to więcej czasu, to te wszystkie wątpliwości będą wyjaśnione. Ważne jest też, czy wątpliwości, które się czasami rodzą przy tego typu doradztwie, będą zawsze rozstrzygane na korzyść podatnika. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Reasumując, opowiadam się za kontynuacją prac nad projektem rządowym we właściwej komisji, komisji finansów, i mam nadzieję na szybkie wdrożenie projektu, aby można było kontynuować projekt zmian w całej administracji podatkowej. Dziękuję bardzo.