Mówca: Sylwester Tułajew
Data: 2026-03-11 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić opinię odnośnie do sprawozdania połączonych komisji, opinię Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, dotyczącą ustawy z druku nr 2159. Jest to ustawa o zmianie niektórych ustaw w związku z przekazywaniem informacji do europejskiego pojedynczego punktu dostępu. Tak jak wspominałem podczas pierwszego czytania, tak naprawdę projekt nie tworzy nowej polityki krajowej, tylko wdraża pakiet unijnych regulacji. W skrócie można powiedzieć, że Unia Europejska buduje jedną wielką wspólną bazę danych, w której inwestorzy, regulatorzy, instytucje finansowe będą mieli - w intencji tych, którzy przygotowali tę dyrektywę - łatwy maszynowy dostęp do sprawozdań finansowych, raportów, informacji nadzorczych, sankcji, danych o funduszach, bankach, spółkach publicznych. Żeby dostosować i wdrożyć te przepisy, Polska musi właśnie zmienić kilkanaście ustaw, m.in. wskazać, kto zbiera dane, w jakim formacie, z jakimi metadanymi i jak są one przekazywane do ESAP. Ustawa jest bardzo obszerna, bo polega właśnie na zmianie kilkunastu ustaw, ale przede wszystkim jest ogrom uwag, które zostały zgłoszone podczas konsultacji. To pokazuje jedno, że to nie jest prosta sprawa do wprowadzenia, że pojawia się bardzo dużo wątpliwości, bardzo dużo uwag. I tutaj pojawia się również pierwsza wątpliwość, czy ten projekt został należycie przeprocedowany, bo obawy, które są przedstawione właśnie w tym projekcie ustawy, a dokładniej w raporcie do przeprowadzonych konsultacji, to obawy realne, a nie teoretyczne. Przede wszystkim główną obawą są koszty i obciążenia dla mniejszych podmiotów. Tak naprawdę patrząc na rozwiązania, które są zapisane w tym projekcie, łatwo można zauważyć, że jest to de facto uprzywilejowanie dużych graczy, którzy tak naprawdę mają odpowiednie działy IT, którzy mają do tego pracowników, którzy będą mogli bez problemu takie dane przygotować. Nie będzie to dla nich dużym obciążeniem. Ale co z małymi i średnimi przedsiębiorstwami? Co z funduszami, które być może nie podołają? To są realne obawy co do wdrożenia tych zapisów. Również utrata kontroli nad kontekstem danych: dane, które mogą być wyrwane z lokalnego kontekstu i porównywane automatycznie, interpretowane algorytmicznie. Tu jest po prostu również olbrzymie ryzyko i warto te pytania zadać. Ja je zadawałem podczas pierwszego czytania, ale myślę, że dzisiaj również powinny paść pytania systemowe i pytania prawnoustrojowe. Z systemowych: Jakie są szacunkowe koszty wdrożenia tej ustawy dla małych i średnich przedsiębiorstw i funduszy, jak również, czy przewidziano wsparcie techniczne czy okresy przejściowe? To jest niezwykle ważne, biorąc pod uwagę z jednej strony tak delikatną materię, ale z drugiej strony przede wszystkim ogrom zmiany, która została zaproponowana. I czy Polska będzie reagować na zmiany standardów technicznych ESAP? Również problemy, obawy prawnoustrojowe, czyli przede wszystkim, kto odpowiada za błędy danych przekazywanych do ESAP - podmiot, KNF czy może Unia Europejska - jak również, jakie są procedury korekty i usuwania danych. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Tak jak wspomniałem, w rzeczywistości to głębokie przestawienie systemu obiegu informacji finansowych w Polsce, które odbywa się być może... Tak, debatujemy, rozmawiamy, odbywają się konsultacje, ale w mojej ocenie są one niewystarczające. Apelowałbym raz jeszcze do rządu, aby tutaj przedstawić i wyjaśnić wszystkie obawy, o których mówiłem, aby również uspokoić podmioty, które mogą czuć w jakikolwiek sposób zagrożenie wynikające z wdrożenia tych przepisów. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)