Mówca: Dariusz Joński
Data: 2012-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej wobec sprawozdania Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych do projektu ustawy o zmianie ustawy o przejęciu przez Państwo dóbr martwej ręki, poręczeniu proboszczom gospodarstw rolnych i utworzeniu Funduszu Kościelnego oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 395. Komisja rekomenduje odrzucenie projektu ustawy autorstwa naszego klubu, ale również projektu klubu Ruchu Palikota. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej opowiada się przeciw rekomendacji komisji i uważa, że nad wyżej wymienionymi projektami należy podjąć dalsze prace. Otóż, szanowni państwo, czas skończyć z płaceniem na emerytury duchownych z pieniędzy podatników, często wiernych, którzy dzisiaj sami mają problemy z zapłatą składek, żeby była jasność. Kiedy słuchałem pani poseł z Platformy Obywatelskiej, to zastanawiałem się, co się zmieniło przez kilka miesięcy, kiedy z tej mównicy premier Donald Tusk podczas exposé mówił między innymi o likwidacji Funduszu Kościelnego. Dlaczego państwo nie chcecie tego zlikwidować w tej chwili, macie gotowy projekt, przygotowaliśmy go, wsłuchując się w słowa premiera Donalda Tuska. Teraz okazuje się, że państwo mówicie: nie było odpowiednich konsultacji. To zadaję dzisiaj pytanie: Czy były odpowiednie konsultacje, kiedy trzeba było podnosić podatek VAT o 1%, poszukując 6 mld? Czy były odpowiednie konsultacje, kiedy proponowaliście państwo podatek miedziowy i próbowaliście to przegłosować w ciągu dwóch tygodni? Czy w końcu były prawdziwe konsultacje w sprawie wydłużenia wieku emerytalnego, gdzie większość w Polsce, a nie mniejszość, nie chce tego, panie pośle? Pan mówił przed momentem, że mniejszość nie może narzucać woli większości. Państwo to robicie, tak było z emeryturami. Tutaj konsultacje są nieistotne, można to przegłosować w ciągu pięciu miesięcy. Ale Fundusz Kościelny, a więc 90 mln na duchowych, o nie, tutaj już państwa zgody nie ma, bo mówicie, że to jest atak na Kościół. Jaki to jest atak na Kościół? Dlaczego duchowni mają mieć dodatkowe 90 mln zł na składki zdrowotne? Dlaczego tak ma być? Dlaczego mają być równi i równiejsi: duchowni tak, a wierni już nie. A wiernych dzisiaj na to nie stać. Była mowa o sekretarzu Episkopatu Polski. Zacytuję słowa biskupa Polaka: ˝Konferencja Episkopatu Polski kieruje się wolą dialogu ze stroną rządową odnośnie do Funduszu Kościelnego i sytuacji ekonomicznej Kościoła. Dostrzega potrzebę stworzenia nowoczesnego modelu, nawiązującego do wzorców wypracowanych w różnych państwach europejskich. Powinno się to dokonać poprzez wypełnienie zapisów konkordatu, w których strony zobowiązuje się do regulacji spraw finansowych instytucji kościelnych w drodze dialogu˝. Tak powiedział między innymi sekretarz, a przewodniczący konferencji arcybiskup Józef Michalik mówi w ten sposób: ˝Nie jest to sprawa przywileju. Dodam, że fundusz dotyczy dóbr zabranych Kościołowi. Obowiązkiem moralnym jest dochodzenie tego, co zostało zabrane czy też skradzione˝. To zadaję pytanie, dlaczego Kościół nie wszedł na drogę sądową? A może Kościołowi nie zależało, żeby sprawdzić, bo by się okazało, że dostał więcej niż mu zabrano? Dlaczego żaden z hierarchów tego nie zrobił? Poza tym pierwotnie na Fundusz Kościelny miały się składać pieniądze pochodzące wyłącznie z dochodów od nieruchomości. Jednak później podpisano umowę konkordatową i odtąd Fundusz Kościelny finansowany jest wyłącznie z budżetu. Szanowni państwo, 2 mln zł w 1990 r., ale w latach 2001, 2002 - już prawie 100 mln, w 2011 r. - blisko 90 mln zł. Zaczynało się od 2 mln, jest 90 mln. Można by zadać pytanie: Na co idą te konkretne pieniądze? Otóż w głównej mierze, jak powiedziałem, na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne duchownych, czyli na to, na co wiernych często nie stać, na odbudowę, remonty i konserwację obiektów sakralnych o wartości zabytkowej, czyli na to, na co księża zbierają do tzw. skarbonek w kościele, i na wspomaganie kościelnej działalności charytatywnej. Czyli najpierw Kościół dostaje od państwa, a później rozdaje to biednym. Pytanie: czy to Kościół powinien robić, bo jeśli mamy z pieniędzy publicznych dawać Kościołowi, to róbmy to bez pośrednika, po prostu bez Kościoła, albo niech Kościół potrafi zbierać, jak to jest w innych krajach. Jak to jest w końcu możliwe, że tak wspierana przez państwo instytucja, zarabiająca dodatkowo gigantyczne pieniądze na pogrzebach, ślubach, chrzcinach i darowiznach, ma czelność i śmiałość prosić wiernych o datki na tacę? Wiernych, którzy odmawiają sobie dzisiaj niemal wszystkiego, nie kupują leków, brakuje im często na żywność, często ubierają się w lumpeksach, ich się dzisiaj obciąża i mówi im się, że trzeba płacić na Fundusz Kościelny. Sojusz Lewicy Demokratycznej mówi jasno o likwidacji Funduszu Kościelnego. Mówimy: sprawdzam, Platformie Obywatelskiej, która nie wiemy dlaczego przeciąga tę dyskusję w nieskończoność. Ktoś dzisiaj zapytał mnie: dlaczego składamy, skoro premier powiedział, pewnie kolejnej obietnicy nie dotrzyma, ale być może zaraz wróci do tego tematu. Otóż składamy, dlatego że przed momentem, w tym tygodniu, na pierwszym posiedzeniu rządu była debata na temat założeń budżetowych na 2013 r. Jeśli teraz tego nie zrobimy, to w 2013 r. te pieniądze zostaną wpisane. Uważamy, że ich nie powinno już być. Brakuje oczywiście opublikowanych danych o obecnej powierzchni gruntów, była tutaj o tym mowa, rolnych należących do Kościoła i innych związków wyznaniowych, chociaż Główny Urząd Statystyczny powinien dysponować takimi danymi na podstawie spisów rolnych. W publicystyce powtarza się 160 tys. ha. Zatem przejęcie przez państwo dóbr martwej ręki zostało zniwelowane, tym samym upadł sens utrzymywania Funduszu Kościelnego. Poseł z Prawa i Sprawiedliwości mówił o uzasadnieniu, jakie Sojusz Lewicy Demokratycznej dołączył do projektu ustawy, w którym wymienia, na co Kościół jeszcze dostaje. Chciałbym zwrócić uwagę, że oczywiście oprócz jednostek samorządu terytorialnego, które przekazują pieniądze, i to niemałe, na Kościół, są jeszcze przedsiębiorstwa państwowe. Świetnym przykładem jest znowu KGHM. Raz, że podatek trzeba było ustalić i uchwalić, żeby pobierać pieniądze, to jeszcze KGHM przekazuje pieniądze na polski Kościół. Pełne wyliczenie wszystkich rodzajów dotacji bezpośrednich jest niemal niemożliwe, ponieważ część z nich, wszyscy państwo to wiecie, to pomoc w utrzymaniu i remontach zabytków, duszpasterstwo wojskowe, policyjne, BOR, Straż Graniczna, straż pożarna, duszpasterstwo więzienne, szpitalne, celne, finansowanie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Poseł z PiS-u mówi: przecież to się należy. W 2010 r. Katolicki Uniwersytet Lubelski w Lublinie dostał 134 mln zł. Proszę mi znaleźć drugi uniwersytet w kraju, który dostaje 134 mln zł, bo ja nie znalazłem. Panie pośle, niech pan przyjdzie i niech pan powie. Dostają po 10, po 15 mln, ale 134... (Głos z sali: A gdzie pan studiował?) Proszę pytać Palikota. Papieski Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie - 20 mln, Wyższa Szkoła Filozoficzno-Pedagogiczna - 11 mln itd., itd. Tych chrześcijańskich, katolickich szkół, uniwersytetów jest mnóstwo i to są przecież ogromne pieniądze. W tym trzeba również uwzględnić pensje dla ok. 15 tys. katechetów, wypłacane z budżetu państwa. Pośrednią formą dotowania są ulgi podatkowe, celne oraz opłaty sądowe. A więc są to ogromne środki finansowe. W kontekście propozycji Wspólnej Komisji Rządu i Episkopatu, aby to był odpis podatkowy, jest propozycja, aby każdy mógł odpisać 0,3%. Otóż doskonale zdajemy sobie sprawę, że odpis tego podatku, który oczywiście byłby jawny, transparentny, zmusiłby wielu do płacenia, bo w innym przypadku nie byłoby chrztu, nie byłoby wesela, nie byłoby ślubu, nie byłoby bierzmowania, nie byłoby innych rzeczy, ci ludzie musieliby to wpłacać. Okazałoby się, że zamiast 90 mln, tak jak jest teraz w przypadku Funduszu Kościelnego, Kościół po prostu dostawałby dużo większe pieniądze i co do tego jesteśmy przekonani. Ale jesteśmy zaniepokojeni, że coraz częściej pojawia się cyfra nawet 1% zamiast 3/10. Już nawet Platforma Obywatelska chce przystać na propozycję prawie 1%. Otóż Sojusz Lewicy Demokratycznej mówi wyraźnie: likwidacja Funduszu Kościelnego i nic w zamian, nic w zamian. Jeśli premier chce dotrzymać słowa, tego, co powiedział podczas exposé, niech to po prostu zrobi. W kontekście porównawczym należy wspomnieć, iż w związku ze światowym kryzysem ekonomicznym, o którym tak często tutaj przecież mówimy, socjalistyczny rząd Grecji, PASOK, kierowany przez Papandreu, jeszcze w 2010 r. podjął decyzję o opodatkowaniu nieruchomości tamtejszej Cerkwi prawosławnej, podkreślam: prawosławnej, które do tej pory nie były objęte tą daniną publiczną. Kierowany w latach 2009-2010 przez Fischera rząd Republiki Czeskiej podjął decyzję o odłożeniu na bliżej nieokreślony czas negocjacji z czeską konferencją episkopatu Kościoła rzymskokatolickiego (Dzwonek) na temat odszkodowań za przejętą przez państwo własność kościelną. Jeśli mamy szukać oszczędności, jeśli tutaj podejmowane są decyzje proponowane przez Platformę i PSL dotyczące zaglądania do kieszeni tych najuboższych, bo podniesienie VAT-u przede wszystkim ich dotyczy, wydłużenie wieku emerytalnego przede wszystkim dotyczy tych, którzy nie znajdą pracy po 60. roku życia, to również szukajmy tam, gdzie te pieniądze są. Powinni oddać ci, którzy otrzymują te pieniądze niezgodnie z prawem. Mówię: niezgodnie z prawem, dlatego że nie powinno być w Polsce równych i równiejszych. Dziękuję. (Głos z sali: Na razie zgodnie z prawem.)