Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2016-11-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie bezpieczeństwa i higieny służby z druku nr 1049. Sprawozdanie komisji zawarte jest w druku nr 1069. Szanowni Państwo! Przedmiotowy projekt ustawy dotyczy dostosowania niektórych przepisów do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt K 18/14, w którym trybunał stwierdził niekonstytucyjność niektórych przepisów w zakresie uregulowania bezpiecznych i higienicznych warunków służby. Zgodnie z sentencją orzeczenia uznano, iż określone przepisy, m.in. ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu czy ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego stoją w sprzeczności z art. 66 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który wskazuje, iż obowiązki pracodawcy oraz sposób realizacji prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy powinny zostać określone w ustawie. Tymczasem w ww. ustawach nie określono prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w szczególności nie sprecyzowano obowiązków pracodawcy, ani sposobu realizacji tego prawa, a ustawodawca wskazał jedynie upoważnienie do wydania innych aktów, które regulowały ww. obszar. Dodatkowo rzecznik praw obywatelskich sformułował wątpliwości dotyczące zgodności niektórych przepisów zarządzenia komendanta głównego Policji z konstytucją i wykonywaną ustawą oraz wymaganiami prawidłowej legislacji. Zgodnie z uzasadnieniem przedstawionym przez wnioskodawców projektowana ustawa, realizując ściśle sentencję wspomnianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, uwzględnia zasadniczą część sformułowanych przez trybunał w uzasadnieniu do tego wyroku wymagań, jakie łącznie powinny spełniać przepisy ustaw normujących bezpieczeństwo i higienę służby. Przechodząc do szczegółów, należy zauważyć m.in., iż w przepisach art. 71a-71c określa się osoby odpowiedzialne za stan bezpieczeństwa, higieny służby w stosunku do podległych pracowników pełniących służbę oraz odbywających szkolenia. W proponowanych przepisach art. 75a-75c ustawy o Straży Granicznej wzmocniono prawo funkcjonariuszy do ochrony ich życia i zdrowia poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków służby. W projektowanym art. 75a określono podmioty odpowiedzialne za stan bezpieczeństwa i higieny służby w poszczególnych jednostkach organizacyjnych Straży Granicznej, a także wskazano podmioty realizujące zadania pracodawcy określone w dziale dziesiątym Kodeksu pracy. Z kolei w art. 75b ust. 2 przyjęto rozwiązanie polegające na wykorzystaniu przepisów powszechnie stosowanych w tym zakresie, zawartych w dziale dziesiątym Kodeksu pracy. Art. 75c ust. 1 nakłada na funkcjonariuszy obowiązek poddania się badaniom okresowym lub kontrolnym. Wskazano również informacje, które mają znajdować się w skierowaniu, oraz uregulowano możliwość odwołania się od orzeczenia lekarskiego, wskazując podmioty, do których następuje odwołanie, a także wprowadzono instytucję kontroli prowadzenia badań. Podobnie jak powyżej, w przypadku ABW, AW, CBA, SKW i SWW przepisy wprost określają osoby odpowiedzialne za zapewnienie funkcjonariuszom bezpiecznych i higienicznych warunków służby i przywołują regulacje działu dziesiątego Kodeksu pracy, z wyłączeniem niektórych przepisów, które są unormowane w obecnym systemie prawnym dotyczącym funkcjonariuszy. Zmierzając do końca, chcę zauważyć przepis dodawany w poszczególnych ustawach, w szczególności w art. 52a, w art. 56a oraz art. 11a. Zezwala on funkcjonariuszom poszczególnych służb na odstąpienie od przestrzegania zasad BHP, jeżeli w czasie wykonywania zadań służbowych, w okolicznościach uzasadnionych wyższą koniecznością, funkcjonariusz stwierdzi, iż istnieje prawdopodobieństwo uratowania zdrowia lub życia ludzkiego lub odwrócenia zagrożenia godzącego w bezpieczeństwo państwa. To jest oczywista konieczność. Szanowni Państwo! Biorąc pod uwagę fakt, iż niniejszy projekt ustawy realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt K 18/14, Klub Poselski Nowoczesna będzie go popierał. Dziękuję bardzo.