Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! W opinii Solidarnej Polski polityka prorodzinna dzisiaj, w XXI w., jest elementem kluczowym dla przyszłości naszego kraju. Wynika to z oczywistych względów. Oczywiście to demografia będzie decydowała o tym, jak będzie wyglądać przyszłość nie tylko Polski, ale też Europy i świata. To jest kluczowe rozwiązanie. W opinii Solidarnej Polski rodzina powinna znaleźć się pod szczególną opieką. Dlatego też, proszę państwa, Solidarna Polska opracowała kompleksowy projekt pt. ˝Pomóżmy rodzinie˝. Z jednej strony szkoda, że pan premier Donald Tusk tak późno zreflektował się w tym zakresie, ale z drugiej strony cieszę się, że pan premier chce skorzystać z propozycji Solidarnej Polski, choć chce to zrobić niekoniecznie w pełni. Zachęcamy pana premiera Donalda Tuska do tego, żeby dogłębnie zapoznał się z propozycjami Solidarnej Polski, które zostały już przełożone na projekt ustawy. Ten projekt jest dobry dla Polski, dla polskiej rodziny. Proszę państwa, wspomnę tylko, że jedno z kluczowych rozwiązań, o których mówimy, stanowi powszechny system ubezpieczeń czy świadczeń rodzinnych. Nie chodzi tu jednak, jak proponuje Platforma Obywatelska, o wzrost o 8 zł w przypadku świadczeń, zasiłków rodzinnych z pierwszej grupy wiekowej. Proponujemy rozsądne rozwiązania w granicach do 300 zł, jeżeli chodzi właśnie o zasiłek rodzinny, realne wsparcie rodziny. Oczywiście istotne są tu też bezpłatne żłobki i przedszkola, bo, jak państwo wiecie, stanowi to klucz do tego, aby można było zarówno realizować się zawodowo, jak i rodzić, wychowywać dzieci. Odnosi się to również, o czym mówimy, do wydłużenia urlopów macierzyńskich i zabezpieczenia miejsc pracy dla Polek, matek, ale też i dla ojców. Proszę państwa, takie są niektóre z kluczowych założeń naszego programu, którego emanacją - podkreślam, że chodzi o tytuł ˝Pomóżmy rodzinie˝ - jest właśnie projekt zawarty w druku nr 1175. O tym, dlaczego demografia jest tak kluczowa i istotna, powiem za chwilę. Otóż wszyscy mamy świadomość, że poziom przyrostu demograficznego w Polsce jest naprawdę bardzo niski. Wśród 222 krajów jesteśmy na 209. miejscu. To jest katastrofa. Poziom przyrostu naturalnego w Polsce wynosi 1,31. Jednocześnie Polki w Wielkiej Brytanii rodzą, przyrost demograficzny wynosi tam 2,3-2,5% na kobietę. Czyżby Polki w Wielkiej Brytanii były bardziej atrakcyjne niż Polki w Polsce? Nie. Tam kwestia polityki prorodzinnej stała się kluczowym elementem polityki państwa. Dlatego Polki w Wielkiej Brytanii rodzą więcej dzieci niż Pakistanki, które do tej pory były tam kobietami najbardziej płodnymi. Podam państwu przykłady tego, jakie może powodować to skutki dla Polski. Otóż wedle ustaleń zaprezentowanych na kongresie demograficznym, który odbył się w ubiegłym roku 22 i 23 listopada, do 2014 r. z 38 mln pozostanie nas w Polsce 32 mln. Ubędzie 9 mln osób w wieku produkcyjnym. Te dane, proszę państwa, jeżeli chodzi o założenia polityki ludnościowej, pochodzą z roku 2012. Te informacje są katastrofalne zarówno dla nas jako Polaków, jak i dla polskiej gospodarki, ekonomii. Żeby państwu to uświadomić i pokazać, w czym jest rzecz, odwołam się do danych dotyczących i Europy, i świata. Otóż, proszę państwa, Société Générale stwierdził, że w Japonii, kraju o gigantycznym rozwoju gospodarczym, ubytek populacji w wieku produkcyjnym spowoduje spadek produkcji na jedną osobę o 21% PKB do roku 2050. PKB na głowę Japończyka spadnie o prawie 1/5. Będzie to stanowiło załamanie gospodarki japońskiej. Podam jeszcze dobry przykład, który pokazuje, jak polityka ludnościowa może wpływać na kwestie rozwoju gospodarczego, wzrostu gospodarczego. Korea Południowa, proszę państwa, w 1960 r. miała 25 mln ludności. Przez ten okres bardzo szybko się rozwijała. Dzisiaj Korea Południowa ma 51 mln ludności. Dlatego jako Solidarna Polska chcielibyśmy zwrócić uwagę na to, że polityka demograficzna dla rozwoju kraju, stabilnego wzrostu gospodarczego i przyszłości Polski jest kluczowym elementem. Nie ulega to najmniejszej wątpliwości. Nie chodzi tu o budowę dróg i mostów, które są ważne, ale nie najważniejsze. Najistotniejsza jest tu demografia. Mosty i drogi też muszą być, ale chodzi o to, żeby miał nimi kto jeździć, a może się okazać, że nie będzie komu po nich podróżować. Chciałbym zwrócić uwagę na wypowiedź pani prof. Ireny Kotowskiej, demografa z SGH, która mówi w ten sposób: Kiedy wydajemy na drogi i mosty, to mówimy, że chodzi o inwestycje, a kiedy inwestujemy w politykę rodzinną, to mówimy, że chodzi o wydatki. To nieprawda. Właśnie wydatki na polskie rodziny stanowią najlepsze, perspektywiczne inwestycje, odnoszące się do przyszłości. Dają Polsce szanse na rozwój w najbliższych latach. Proszę państwa, przechodząc do kwestii projektu, który zaproponowała Solidarna Polska, chciałbym powiedzieć, iż uważamy, że okres urlopu macierzyńskiego w dzisiaj obowiązującym stanie prawnym jest zbyt krótki. Cieszę się, że wiele formacji politycznych to zrozumiało. Cieszę się szczególnie, że zrozumiała to Platforma Obywatelska i że pojął to pan premier Donald Tusk. Byliśmy pierwszą formacją polityczną, która zajęła się tą kwestią, bo ten projekt złożyliśmy już w listopadzie 2012 r., zauważając istotę, clou problemu. Cóż proponujemy, proszę państwa? Urlop macierzyński w tym podstawowym wymiarze ma wynosić 52 tygodnie. W przypadku porodów mnogich, jeżeli chodzi o urodzenie dwójki dzieci - 63 tygodnie, trojga dzieci - 65 tygodni, czworga dzieci - 67 tygodni, a jeżeli urodzi się pięcioro i więcej dzieci - 69 tygodni. Podobna, analogiczna sytuacja będzie w przypadku przyjęcia i wystąpienia z wnioskiem do sądu o adopcję dziecka. Analogiczne rozwiązania będą od 52 tygodni do 69 tygodni, w zależności od tego, ile będzie wniosków, ile dzieci zostanie przyjętych na wychowanie przez daną osobę. Co istotne, proszę państwa, i na co szczególnie zwracamy uwagę: otóż uważamy, wbrew temu, co proponuje Platforma Obywatelska... Mam tu zastrzeżenia do pana premiera, że niezbyt dokładnie przeczytał projekt czy propozycję Solidarnej Polski, aby w całym okresie zasiłku macierzyńskiego wysokość tego zasiłku wynosiła 100% podstawy wymiaru. Dlaczego? Z prostego powodu, proszę państwa. To, o czym mówiłem: demografia i warunki ekonomiczne. Dlaczego? Otóż podam państwu odpowiedź. Wedle badań Homo Homini... (Głos z sali: Niewiarygodne.) ...proszę państwa, 68% respondentów uważa, że zdecydowałoby się na kolejne dziecko, gdyby nie warunki ekonomiczne, czyli kluczem jest niestety sytuacja materialna. Warunki ekonomiczne polskich rodzin powodują, że rodziny nie decydują się na dzieci. Dlatego uważamy, że 100% podstawy wymiaru jest ze wszech miar uzasadnione. Co więcej, proszę państwa, bo wszyscy mówią o kosztach, podkreślam, to nie są koszty, to jest doskonała inwestycja. Co więcej, proszę państwa, dlaczego taki aspekt wedle naszej opinii jest istotny i dlaczego uważamy, że 100% podstawy wymiaru jest ze wszech miar uzasadnione? Odpowiedź jest bardzo prosta. Proszę państwa, według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych wychowanie dziecka do 20. roku życia kosztuje 200 tys. zł. Proszę państwa, czyli te pieniądze, które daje państwo, to jest kropla w morzu potrzeb. Mówimy o zasiłku macierzyńskim. Ale te pieniądze przecież wielokrotnie wracają do budżetu w postaci chociażby podatków. Notabene podatek na ubranka dziecięce pan premier Donald Tusk podwyższył w ubiegłym roku do 23%. Takie są niestety fakty. W innych krajach, chociażby w Wielkiej Brytanii, nie ma tego problemu, dlatego dzietność w Wielkiej Brytanii jest m.in. tak wysoka. Jeżeli patrzymy więc na relacje ponoszonych dzisiaj rzekomych kosztów i wydatków rodziny, to widzimy, że te relacje są niestety niekorzystne dla rodziny. Dlatego uważamy, że wysokość zasiłku macierzyńskiego musi być w tej wartości. Nie możemy go obniżać. To nie jest łaska państwa. To jest dobrze rozumiana i lokowana inwestycja, inwestycja w polską rodzinę. Nawołujemy Platformę Obywatelską i pana premiera: panie premierze, proszę o refleksję i dokładne przeczytanie tego programu - programu Solidarnej Polski dla rodziny. Wtedy przekona się pan, dlaczego proponujemy takie rozwiązania, właśnie 100% podstawy wymiaru, jeżeli chodzi o zasiłek rodzinny. Ale, proszę państwa, to nie jest jedyny problem, który się pojawia. Chcemy też rozwiązań dalej idących. Otóż wiele polskich rodzin, wiele polskich matek podkreśla, że boją się, że jeżeli urodzą dziecko, pójdą na zasiłek macierzyński, potem wychowawczy, to niestety mogą stracić pracę. I tak też, prawdę mówiąc, w wielu przypadkach niestety jest. Znowu powołam się na dane. Proszę państwa, instytut Homo Homini podkreśla, że 57% osób zdecydowałoby się na kolejne dziecko, gdyby nie obawa o utratę pracy. To są niezwykle wymowne dane i na to trzeba zwracać uwagę, bo daje to obraz rzeczywistości. Dlatego też Solidarna Polska w tym kontekście, również w nawiązaniu do naszego programu ˝Pomóżmy rodzinie˝ proponuje, aby w okresie 6 miesięcy - oczywiście w okresie urlopu macierzyńskiego i wychowawczego jest to rzeczą oczywistą, bo dzisiaj są takie regulacje - po powrocie z urlopu macierzyńskiego czy urlopu wychowawczego pracodawca nie mógł rozwiązać lub wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, z wyjątkiem przypadków szczególnych, oczywiście likwidacji lub upadłości czy z winy pracownika. Ten okres 6 miesięcy jest ważnym okresem, dlatego że pracodawca zatrudnia w tym czasie na zastępstwo innego pracownika. On musi się przekonać. Ale dajmy też szansę... On musi się przekonać o przydatności swojego pracownika, który powraca po urlopie wychowawczym czy macierzyńskim. Ale, co istotne, dajmy też szansę matce lub ojcu, aby mogli w tym zakładzie dobrze zafunkcjonować. Gdyby się okazało, że nie może, to żeby miała czas i szansę na znalezienie sobie lepszej, innej pracy, a nie, żeby były sytuacje, w których dzień lub dwa dni po powrocie z urlopu wychowawczego do pracy pracodawca rozwiązuje z pracownikiem umowę o pracę. Prawdziwą przyczyną, proszę państwa, rozwiązania umowy o pracę nie jest to, że pracownik jest niewydajny, ale fakt posiadania dziecka. Przecież proszę zapytać polskie matki. Pierwsze pytanie, jakie pada u pracodawcy, to pytanie do matki czy ojca, czy macie małe dzieci. Wówczas jest to jednym z kluczowych kryteriów doboru pracownika do pracy. Chcemy i wierzymy więc, że to rozwiązanie znajdzie też uznanie w opinii pana premiera Donalda Tuska, Platformy Obywatelskiej, PSL, innych formacji politycznych, Prawa i Sprawiedliwości, Ruchu Palikota, żeby ten okres 6 miesięcy był okresem szczególnie chronionym dla osoby powracającej z zasiłku macierzyńskiego lub wychowawczego. Tu, w tym zakresie, proszę państwa, zmiany Kodeksu pracy proponujemy rozwiązania kompleksowe, ale, co więcej, proszę państwa, mamy świadomość, że dla pracodawcy może to być pewien wydatek. Mając na uwadze interes matki, mając na uwadze interes ojca, mając na uwadze interes państwa, nie negujemy interesu czy zauważamy interes pracodawcy. I proponujemy jakieś, proszę państwa, rozwiązania. Otóż oprócz zmian w Kodeksie pracy proponujemy zmianę w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Na czym miałaby polegać ta zmiana? Otóż proponujemy, że jeżeli pracownik, ojciec czy matka, wróciłby do pracodawcy po okresie urlopu macierzyńskiego czy wychowawczego przez okres 12 miesięcy, proszę państwa, tę część składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, które ponosi pracodawca, ponosiłby Skarb Państwa za pośrednictwem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. To nie są, proszę państwa, wielkie wydatki. Jest to też wyciągnięta pomocna dłoń - podkreślam, pomocna dłoń - do pracodawców, którzy oprócz zauważania opieki i troski państwa o matkę, ojca, rodzinę zauważą też troskę państwa o pracodawcę. Panie ministrze, to naprawdę nie są wielkie wydatki, a ta troska będzie dobrze odebrana przez pracodawców. Pracodawcy, widząc, że państwo też troszczy się o ich sytuację materialną, widząc tę wyciągniętą dłoń, z całą pewnością nie będą chcieli zwalniać matek, ojców po okresie powrotu. Zyskamy na tym, szanowni państwo, wszyscy. Wszyscy, bo pracownicy będą zatrudnieni, swoją część składek będą odprowadzać, pracodawca będzie usatysfakcjonowany, a my, Polacy i Polska, będziemy mieli nadzieję na to, że ta katastrofa demograficzna, ten trend bardzo negatywny po prostu się odwróci. Co więcej, że Polki i Polacy nie będą drżeć, wracając do pracy, że pracodawca ich zwolni, bo przecież on będzie miał interes w tym, aby takiego pracownika zatrudnić. Dlatego, patrząc na propozycje, które składa Solidarna Polska, propozycje ustawowe, które są emanacją - kilka projektów, 10 projektów w tej materii zostało już złożonych - naszego programu ˝Pomóżmy rodzinie˝, uważamy, że dla dobra naszego kraju, dla dobra polskiej rodziny przyjęcie zaproponowanych przez Solidarną Polskę rozwiązań jest ze wszech miar uzasadnione. Co więcej, proszę państwa, jest konieczne. Dlaczego jest konieczne? Otóż były czasy, że w Polsce rodziło się nawet 800 tys. dzieci - były takie czasy - potem, w okresie lat 80., rodziło się ok. 700 tys. dzieci, dzisiaj rodzi się nie więcej niż ok. 400 tys. dzieci. To jest dla nas, dla Polski w perspektywie kilkunastoletniej niestety bardzo złe - są bardzo złe notowania, bardzo złe dane, jeżeli chodzi o kwestie dotyczące rozwoju kraju i naszego rozwoju społecznego. W związku z powyższym, jeżeli popatrzymy na ten niezwykle istotny aspekt, to dojdziemy do wniosku, że, tak jak podkreślamy, te pieniążki wydatkowane z budżetu państwa, niewielkie pieniądze w relacji do całego budżetu, będą świetnie ulokowaną inwestycją. I zwracam się do pana premiera, do Platformy Obywatelskiej, o chwilę refleksji. Dobre propozycje Solidarnej Polski, mam nadzieję - powiem więcej, wierzę w to głęboko - znajdą uznanie w koalicji rządzącej, w Platformie Obywatelskiej i w Polskim Stronnictwie Ludowym. I zwracam się też do pana ministra, dlatego że zawsze z taką troską wypowiadał się pan o kwestiach dotyczących polskiej rodziny, polskiej matki: wierzę, panie ministrze, że te propozycje poddane zostaną poważnej debacie, że to ziarno, które zasiałem w pana umyśle, wyda plon stukrotny i te efekty, które chcemy osiągnąć - nie my jako Solidarna Polska, tylko nasz naród - osiągniemy we wspólnej, rozsądnej, racjonalnej debacie, debacie, podkreślam, na argumenty, panie ministrze. I na to liczę. To jest dłoń Solidarnej Polski i polskiego rządu, polskiego parlamentu wyciągnięta do polskich matek. Myślę, panie ministrze, że tej dłoni nie odtrącicie. Mam taką nadzieję. Dlatego bardzo proszę, aby ten projekt został skierowany do komisji celem prowadzenia dalszych prac i dalszej debaty. My jako Solidarna Polska w tej debacie nad wszystkimi projektami z całą pewnością będziemy intensywnie uczestniczyć. Dlaczego? Bo chcemy najlepszych rozwiązań dla polskiej rodziny i najlepszych rozwiązań dla Polski. I takie jest stanowisko w tej materii Solidarnej Polski. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)