Mówca: Zbigniew Sosnowski
Data: 2025-10-15 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Regulacja, nad którą dzisiaj się pochylamy, jedynie z pozoru może mieć charakter techniczno-organizacyjny lub też służyć wdrożeniu, implementacji rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady. Już po wstępnej analizie tego dokumentu z całą odpowiedzialnością należy stwierdzić, że wbrew pozorom jest inaczej. Procedowane zmiany w istocie ustanawiają kryteria i mechanizmy ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca. Omawiana nowelizacja reguluje także tryb występowania o porównanie danych cudzoziemców z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego, co znalazło odzwierciedlenie w znowelizowanym rozporządzeniu (UE) nr 1077/2011, na mocy którego ustanowiona została Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. Doprecyzowaniu ulega także funkcjonowanie i użytkowanie Systemu Informacyjnego Schengen w dziedzinie odpraw granicznych oraz zmiany konwencji wykonawczej do układu z Schengen. W tym miejscu godzi się podnieść kwestię uregulowania obowiązków leżących po stronie podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Cudzoziemiec ubiegający się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji lub zezwolenia na pobyt czasowy w celu mobilności długoterminowej posiadacza Niebieskiej Karty UE będzie bezwzględnie obowiązany do złożenia bardzo szczegółowych i potwierdzonych informacji, co z wysokim prawdopodobieństwem wyeliminuje nadużycia oraz pozwoli zweryfikować wiarygodność zarówno celu, jak i przedkładanych dokumentów. Nowelizowane przepisy regulują kwestie, a także sytuacje, w których od cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy pobiera się odciski linii papilarnych, a także wzór podpisu, lecz tutaj przewidziane są nieliczne wyjątki. Omawiana regulacja przewiduje także sytuację składania wniosku o udzielenie cudzoziemcowi przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej zezwolenia na pobyt czasowy w przypadku rodziny rozdzielonej, lecz i ta kwestia podlega rygorystycznym regulacjom dotyczącym chociażby szczegółowych informacji, zwłaszcza wynikających z orzeczeń sądowych. Szczególne zadania nałożone zostają na ministra właściwego do spraw informatyzacji w celu umożliwienia złożenia przez obywatela Ukrainy wniosku o wydanie karty pobytu w postaci elektronicznej, z wykorzystaniem usługi on-line, w systemie teleinformatycznym prowadzonym przez szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, ale także ta kwestia podlega rygorystycznym regulacjom. Istotnym zmianom podlegać będzie także ustawa z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji. Na szczególną uwagę zasługuje fakt uregulowania kwestii zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Omawiana na tej sali regulacja uszczegóławia kwestię zależności otrzymania pewnych świadczeń, w tym o charakterze pieniężnym lub medycznym, od spełnienia określonych warunków oraz rygorystycznie traktuje kwestie tzw. turystyki medycznej lub pobierania przez cudzoziemca świadczeń pieniężnych w momencie nieprzebywania na terytorium naszego kraju. Nowelizacji ulegają także niektóre przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Panie i Panowie Posłowie! Z uwagi na fakt, że omawiana dzisiaj na tej sali materia ma charakter zarówno poważny, jak i niezmiernie złożony, ograniczyłem się do zaprezentowania Wysokiej Izbie kwestii najistotniejszych, jednocześnie (Dzwonek) nierozerwalnie łączących pomoc cudzoziemcom z tym, co najistotniejsze - interesem państwa polskiego i bezpieczeństwem naszych obywateli. Wierząc, że temu właśnie celowi służyć będzie omawiana regulacja, Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe opowie się za przyjęciem sprawozdania Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych z druku nr 1775. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)