Mówca: Ludwik Dorn
Data: 2015-05-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Zwiększenie finansowania potrzeb obronnych o 0,5% jest w obecnej sytuacji pożądane i zrozumiałe, dlatego niezależnie od tego, jakie wnioski mniejszości czy poprawki zostaną zaakceptowane, a jakie zostaną odrzucone, na końcu zagłosuję za przyjęciem tego projektu ustawy. W dalszym toku wywodu chciałbym skupić się na przedstawionym przeze mnie wniosku mniejszości, w którym zawarty jest przepis, że jeżeli umowa o dostawy sprzętu i uzbrojenia przekracza wartość 25 mln euro, to przed zawarciem tej umowy podmiot zawierający umowę, czy to będzie Rada Ministrów, czy minister obrony narodowej, jest zobowiązany do zasięgnięcia opinii Komisji Obrony Narodowej, a w pewnych szczególnych przypadkach także Komisji Gospodarki. Na czym rzecz polega? Pan minister w czasie posiedzenia Komisji Obrony Narodowej mówił, że rząd jest przeciw temu, a może w związku z tym ma tylko wątpliwości, bo to doprowadzi do sytuacji, w której to komisja będzie prowadzić przetargi. Jeżeli spojrzymy na funkcjonowanie procesów politycznych dotyczących dostaw i uzbrojenia, czy to regulowanego przez ustawy, z czym mamy do czynienia w Niemczech, w krajach skandynawskich, w których rola opiniodawcza po prostu jest wpisana w ustawach, czy gdzieś indziej, gdzie nie ma takiego zobowiązania prawnego, to zobaczymy, że na zasadzie zdrowego rozsądku rządy bardzo szczegółowo informują o tym i życzą sobie przedstawienia opinii komisji przed podjęciem decyzji. Osobnym przypadkiem jest Kongres Stanów Zjednoczonych, który nie miesza się do dowodzenia, bo jest to kompetencja prezydenta, ale stwierdza: Sakiewka jest nasza i jeżeli mamy dać pieniądze, to musimy bardzo dokładnie wiedzieć, na co będą one przeznaczone - we wstępnym procesie decydowania mówimy, na co możemy je przeznaczyć, a na co na pewno ich nie przeznaczymy. Komisja Obrony Narodowej i Sejm nie mają tego typu władzy z racji klauzuli zakładającej podział władzy i równowagę władz. Mogą one mieć tylko siłę opiniodawczą, tak jak Bundestag. Jest to potrzebne. Chciałbym zwrócić tutaj uwagę na dwie kwestie. Czemu to służy? Po pierwsze, to służy czy może służyć budowaniu realnego, a nie propagandowego, medialnego porozumienia. Tego rodzaju opinie są wydawane podczas posiedzeń niejawnych, bo jeżeli chcemy poznać ten temat dokładnie, to posiedzenie nie może być jawne. Wszyscy o tej potrzebie, o tym porozumieniu mówią, a generalnie rzecz biorąc, nie ma go. Konflikt, który pojawił się podczas przetargu na śmigłowce, system obrony powietrznej, pokazuje, że nie ma tego porozumienia. W moim przekonaniu, jeśli tego rozwiązania nie wprowadzimy, to go realnie nie będzie. Jest jeszcze druga kwestia. Niech minister, biurokracja resortowa Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych i Sztab Generalny wysilą się, tzn. niech sformułują taką propozycję, która obroni się w czasie bardzo pogłębionej, toczącej się za zamkniętymi drzwiami dyskusji. Odwołam się tu, panie ministrze, do jednego przykładu. Na podstawie tego, co wiem nie tylko od ministerstwa, sądzę, że decyzje, np. jeśli chodzi o przetarg na śmigłowce, realnie są do obronienia. Natomiast zupełnie inaczej jest z postępowaniem przetargowym dotyczącym systemu obrony powietrznej. Uczestniczyłem w takim spotkaniu okrągłego stołu, które odbywało się wedle reguły Chatham House, więc nie mogę wskazać przedstawiciela rządu, który tam był, natomiast zgodnie z regułą Chatham House mogę powiedzieć, co mówił. Otóż mówił on tyle, że rząd po prostu nie wie, co będzie dalej, i nie wie, czym się skończy to postępowanie zarówno jeżeli chodzi o wymagania taktyczno-operacyjne, jak i udział polskiej zbrojeniówki, że generalnie rzecz biorąc, rząd w jakimś sensie, Siły Zbrojne, polska zbrojeniówka, czyli po prostu Polska, są w tej niesłychanie ważnej sprawie jak dziecko we mgle. Otóż skoro tak jest, to wciągnięcie Komisji Obrony Narodowej za zamkniętymi drzwiami, tłumaczenie się rządu z tego, co robi, konfrontacja punktów widzenia naprawdę są niezbędne. Już kończę, panie marszałku. Naprawdę jest czymś zadziwiającym, że rząd podczas spotkania tego okrągłego stołu powiedział, że odrzucił międzyrządowe rokowania równolegle z rządem amerykańskim i z rządem francuskim, bo negocjujemy tylko z rządem amerykańskim, bo mu się wydawało, że nie pogarsza to naszej pozycji negocjacyjnej, a czy to jest prawda, czy nieprawda, to nigdy się nie dowiemy. Zawsze tak można mówić, ale to jest wbrew regułom prowadzenia negocjacji. W związku z tym, jeżeli rząd wie coś, czego my nie wiemy, czyli dlaczego można łamać podstawową regułę, to niech to powie za zamkniętymi drzwiami. Apeluję do rządu o rewizję stanowiska wobec tej poprawki, a do jednego z klubów, którego stanowisko przesądziło o tym, że ta poprawka nie została włączona do posiedzenia komisji, apeluję o zmianę stanowiska w głosowaniu plenarnym, bo jak się mamy lubić, to się możemy lubić, ale jak się mamy nie lubić, to będziemy się nie lubili. Dziękuję. (Poseł Renata Butryn: Oj, to mocne.)