Mówca: Karolina Pawliczak
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Transport kolejowy jest drugą obok transportu samochodowego gałęzią transportu lądowego, a kwestia bezpieczeństwa jest jednym z najistotniejszych z zagadnień. W najbliższej przyszłości kolej stanie przed istotnymi wyzwaniami. Wdrożenie Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym spowoduje istotne zmiany w pracy maszynistów i dyżurnych ruchu, a automatyzacja pracy kolei nabiera tempa, co powoduje potrzebę szkolenia w zakresie nowych umiejętności. Projekt ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym ma zatem na celu wprowadzenie państwowych egzaminów na stanowisko maszynisty. Nie wiem doprawdy, dlaczego tak długo to trwało, że maszyniści, jako jedyna grupa zawodowa spośród osób odpowiedzialnych za prowadzenie pojazdów, nie byli dotąd objęci egzaminem państwowym. Nowe rozwiązanie pozwoli w obiektywny sposób ocenić zarówno umiejętności, jak i jakość szkolenia kandydatów na maszynistów. Ustawa wprowadza bardzo ważny system monitorowania maszynistów w zakresie ich kompetencji zawodowych. Wprowadzenie egzaminów państwowych na to stanowisko jest jednym z elementów kompleksowego działania prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej prezesem UTK, zmierzającego do zapewnienia bezpiecznego i konkurencyjnego rynku transportu kolejowego w Polsce. Wprowadzone rozwiązania są efektem szczegółowych analiz przepisów Unii Europejskiej. Projekt ustawy zakłada również stworzenie centralnego rejestru maszynistów, gromadzącego w jednym miejscu spójne i wiarygodne dane, rozproszone dotychczas w różnych bazach danych. Wprowadza przepisy umożliwiające dostęp do danych pracownika zgromadzonych w rejestrze. Gromadzenie i wymiana tych informacji między podmiotami odpowiedzialnymi za zapewnienie bezpieczeństwa transportu kolejowego jest środkiem niezbędnym i proporcjonalnym, służącym do zagwarantowania skutecznego zarządzania ujawnionymi zagrożeniami dotyczącymi personelu, jakim są maszyniści i prowadzący pojazdy kolejowe. To właśnie brak możliwości wymiany między przewoźnikami kolejowymi i zarządcami infrastruktury informacji o personelu wykonującym krytyczne dla bezpieczeństwa czynności stanowi zagrożenie bezpieczeństwa systemu kolejowego, np. poprzez dopuszczenie do pracy osób przemęczonych albo niespełniających innych wymagań. Jak zatem widać, wiele tych zmian wprowadza korzystne rozwiązania dla bezpieczeństwa transportu kolejowego w naszym kraju, jednakże projekt ten - i warto tutaj o tym wspomnieć - nie zawiera niezwykle istotnej, wręcz fundamentalnej kwestii, mającej bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu kolejowego, jakim jest centralny rejestr czasu pracy. Nie ma dziś realnych narzędzi do kontroli czasu pracy maszynistów, a Kodeks pracy niestety w pełni tego nie zabezpiecza. Utworzenie centralnego systemu zarządzania czasem pracy maszynistów i usprawnienie systemu szkolenia maszynistów byłoby spójnym, dobrym krokiem w stronę sprawnego zarządzania zasobami ludzkimi. Ze względu na wagę proponowanych zmian projekt powinien być również przedmiotem prac Zespołu ds. Polityki Gospodarczej i Rynku Pracy, jednakże zabrakło, jak widać, na to czasu. Również organizacje związkowe, które zwróciły się do nas w tej sprawie, zwróciły się do Urzędu Transportu Kolejowego o pilne przywrócenie właściwego trybu konsultacyjnego przez Radę Dialogu Społecznego z uwzględnieniem ustawowych terminów na opiniowanie tak ważnych projektów ustaw i umożliwienie RDS przedstawienia stanowiska, które będzie brane pod uwagę w pracach legislacyjnych. Z uwagi na powyższe w imieniu klubu Lewicy składam poprawkę do niniejszego projektu, która taki rejestr czasu pracy zagwarantuje. Dziękuję bardzo.