Mówca: Zbigniew Kuźmiuk
Data: 2012-05-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Mam przyjemność zabrania głosu w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość w debacie nad sprawozdaniem o rządowym projekcie ustawy o ratyfikacji zmian zakresu obowiązywania umowy o utworzeniu Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, sporządzonej w Paryżu w dniu 29 maja 1990 r. Zmiana zakresu tej umowy polega na tym, aby umożliwić Europejskiemu Bankowi Odbudowy i Rozwoju prowadzenie operacji finansowych w krajach południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, a także wykorzystywanie funduszy specjalnych EBOR w krajach odbiorcach i potencjalnych krajach odbiorcach. Najważniejszymi krajami z tego obszaru są wymieniane już tutaj Egipt, Libia, Tunezja czy Jordania. Otóż, szanowni państwo, nie mówimy w tej debacie o jakiejś niewielkiej zmianie orientacji Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, tylko mówimy o fundamentalnym przeniesieniu ciężaru wsparcia w inny obszar niż dotychczas. Proszę państwa, dla porządku przypomnę, że Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju zaczął funkcjonować w 1991 r. i był stworzony tylko i wyłącznie w celu wsparcia krajów Europy Środkowo-Wschodniej, w tym także krajów postradzieckich i krajów po byłej Jugosławii. W tym celu został stworzony ten bank. Co więcej, w uzasadnieniu tego projektu znajduje się zdanie, że przeniesienie tego ciężaru gatunkowego nie będzie miało wpływu na wsparcie dotychczasowych beneficjentów - krajów, o których mówiłem, krajów Europy Środkowo-Wschodniej. Można by przyjąć to zdanie z dobrą wiarą, tyle tylko, że rzeczywistość, z którą mamy do czynienia, temu uzasadnieniu zdecydowanie przeczy. Otóż o ile wsparcie EBOR-u dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej w roku 2011 wynosiło mniej więcej 1,5 mld euro, w tym dla Polski 0,9 mld euro, to już w roku 2012 wsparcie to zmniejszyło się dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej do 1 mld, a dla Polski do 0,6 mld. Oczywiście mam różne zdanie na temat różnych rodzajów tego wsparcia, szczególnie krytyczne w odniesieniu do uczestnictwa Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju w prywatyzacjach polskich, ale to nie czas i miejsce, żeby mówić o efektywności instrumentów, których używa EBOR. Proszę państwa, mówimy o zmianie fundamentalnej. Uzasadnienie tej zmiany jest zwyczajnie nieprawdziwe. Te dane, które przed chwilą zacytowałem, wyraźnie o tym świadczą. Szanowni Państwo! Jest jeszcze jeden wątek, który wypada przy tej okazji poruszyć. Otóż jeżeli dobrze pamiętam, jednym z sukcesów prezydencji polskiej, prezydencji w Unii Europejskiej, o którym mówiono przy okazji rozliczenia się z tej prezydencji, była zapowiedź utworzenia specjalnego funduszu, który miał wspierać właśnie kraje południa, basenu Morza Śródziemnego, a więc te kraje, w których dokonały się swoiste przemiany demokratyczne, rewolucje, miały miejsce konflikty zbrojne. Zachodzi konieczność odbudowy zniszczonej gospodarki tych krajów, a także wsparcia ich rozwoju. Rozumiem zasadę solidaryzmu i uznawałem ten ponoć sukces polskiej prezydencji właśnie za pójście w tę stronę. Wydawało się, że ten zapowiedziany fundusz zostanie utworzony z zupełnie innych środków, a tu nagle się dowiadujemy, że tego funduszu nie ma albo przynajmniej nic nie wiemy o jego funkcjonowaniu, natomiast EBOR ma przenieść ciężar swojego zaangażowania z krajów Europy Środkowo-Wschodniej właśnie w basen Morza Śródziemnego. Ze zdziwieniem więc odbieram entuzjazm rządu dla tego projektu, ze zdziwieniem w tej sytuacji odbieram to głosowanie pana prezesa Marka Belki jako przedstawiciela Polski, bo rzeczywiście osłabia to szanse polskich beneficjentów na pozyskiwanie środków pochodzących z tego banku. Szanowni Państwo! Można powiedzieć tak: bank funkcjonuje od roku 1991 (Dzwonek), mamy rok 2012 - już kończę, panie marszałku, zmierzam do konkluzji - jest to kilkanaście lat funkcjonowania tego banku, w związku z tym być może dla krajów Europy Środkowo-Wschodniej to wystarczy. Otóż my ciągle stoimy przed olbrzymimi wyzwaniami, chociażby wynikającymi z paktu klimatycznego. Mam tutaj na myśli potrzeby energetyki, potrzeby inwestycyjne. Niestety być może będzie tak, że tego wsparcia ze strony EBOR-u już nie będzie, bo zwyczajnie zabraknie środków. Dodam tylko, że ten bank dysponuje kwotami, łącznie z gwarancjami, rzędu 4-5 mld euro, a więc nie są to jakieś olbrzymie pieniądze. Konkluzja. W związku z tym, panie marszałku, Wysoka Izbo, klub Prawa i Sprawiedliwości nie poprze tego projektu ustawy, bo naszym zdaniem rząd wprowadza Wysoką Izbę w tej sprawie zdecydowanie w błąd. Dziękuję bardzo.