Mówca: Joanna Frydrych
Data: 2017-03-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw zawartej w druku nr 1306. Jak czytamy w uzasadnieniu, rządowy projekt ustawy ma na celu realizację procesu zwiększenia funkcjonalności optymalizacji systemu poboru danin publicznych z korzyścią dla obywateli i przedsiębiorców. Niektóre zmiany wprowadzane przedmiotową ustawą są potrzebne, niektóre zaś wymagają szczegółowego omówienia i dopracowania w celu uniknięcia chaosu oraz dodatkowego obciążenia przedsiębiorców i pracowników Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Projekt zakłada wprowadzenie indywidualnych rachunków składkowych dla płatników składek, na które dokonywana będzie jedna wpłata na wszystkie należności, do których poboru zobowiązany jest ZUS. Obecnie płatnicy składek za dany okres rozliczeniowy dokonują wpłat na trzy lub cztery rachunki centralne. Po zmianie ustawy każdy płatnik będzie dokonywał jednej wpłaty na nadany przez ZUS każdemu płatnikowi składek indywidualny rachunek składkowy, który będzie również służył identyfikacji płatnika składek. W świetle obowiązujących przepisów identyfikatorami płatnika składek przy sporządzaniu przelewów są NIP, REGON i PESEL. Wnioskodawca projektowanej ustawy powołuje się na to, że w roku 2016 Zakład Ubezpieczeń Społecznych otrzymał blisko 281 tys. wpłat niezidentyfikowanych, wobec których na bieżąco podejmuje postępowania wyjaśniające. Dodam, że w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych funkcjonuje Interaktywny Płatnik Plus. Pozwala on na weryfikowanie dokumentów rozliczeniowych i danych płatnika w centralnej bazie Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przed ich wysyłką. Pozwala on również na generowanie dokumentów płatniczych zgodnie z danymi identyfikacyjnymi płatnika zapisanymi na koncie w ZUS. Skalę problemu ilości niezidentyfikowanych wpłat należy ocenić na podstawie statystyki z wcześniejszych lat, tj. sprzed uruchomienia programu IPP. Należy również wziąć pod uwagę koszt modyfikacji systemów informatycznych ZUS na dostosowanie ich do wdrożenia tejże zmiany. Zakład Ubezpieczeń Społecznych szacuje ten koszt na kwotę do 10 mln zł. Nasuwa się pytanie, czy zaangażowane środki finansowe będą adekwatne do korzyści płynącej z tejże zmiany. Jaka jest gwarancja, że liczba wpłat niezidentyfikowanych będzie zdecydowanie mniejsza? Czy wnioskodawca posiada dane, na podstawie których decyduje się na wdrożenie tej kosztownej zmiany? Wnioskodawca omawianego projektu przewiduje konieczność wydania nowego rozporządzenia dotyczącego kolejności i sposobu zaliczania wpłat dokonywanych na rachunek składkowy na należności FUS oraz inne należności, do których poboru zobowiązany jest ZUS. Nastąpi zmiana algorytmu rozliczania wpłat, która polegać będzie na rozliczaniu ich, począwszy od najstarszych należności. Taki sposób rozliczania ograniczy przedawnienia należności z tytułu składek. Obecnie płatnik składek ma możliwość oznaczenia wpłat do miesiąca, za który należne są składki. Zapowiadana zmiana spowoduje ograniczenie możliwości opłacania składek za okres zgodnie z dyspozycją płatnika składek. Proponowana zmiana przyniesie negatywne skutki dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacających składki na własne ubezpieczenie społeczne, w tym dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, których udział w strukturze płatników składek jest największy, bo stanowią ok. 60% wszystkich płatników. Obecnie osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, podlegająca dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu, posiadająca zaległości w opłacaniu składek za wcześniejsze okresy, ale opłacająca składki za bieżące okresy terminowo i w pełnej wysokości w przypadku choroby czy macierzyństwa, jest uprawniona do wypłaty świadczeń krótkoterminowych z ubezpieczenia chorobowego. Zapowiadana zmiana pozbawi taką osobę prawa do wypłaty tych świadczeń. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Omawiany projekt ustawy nasuwa jeszcze wiele pytań, dlatego Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska wnioskuje o skierowanie projektu do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Dziękuję bardzo. (Oklaski)