Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2013-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacji dotyczącego zmian Kodeksu pracy, które dotyczą wydłużenia urlopu macierzyńskiego i utworzenia nowego urlopu rodzicielskiego. Trudno nie wrócić do tego, co powiedziałem w czasie mojego pierwszego wystąpienia, że nie byłoby potrzeby spotykania się dzisiaj na nadzwyczajnym posiedzeniu Sejmu, gdyby rząd, gdyby Wysoka Izba od razu przyjęła propozycje Prawa i Sprawiedliwości, aby projektem objąć wszystkie dzieci urodzone w 2013 r., również dzieci urodzone w I kwartale. Rząd po wielu miesiącach dyskutowania i udzielania różnych odpowiedzi, że nie ma takiej możliwości, ostatecznie przyjął w swoim projekcie podobne rozwiązanie, tak że można powiedzieć, że projekt rządowy i projekt Prawa i Sprawiedliwości są tożsame, jeśli chodzi o kwestię dotyczącą tego, żeby wszystkie dzieci urodzone w 2013 r. były objęte przepisami tej nowelizacji. Trudno również zgodzić się z moim przedmówcą, że mieliśmy okazję w komisji dyskutować nad propozycją, jako że termin 17 czerwca, który obliguje nas do przyjęcia tej ustawy, jest tak krótki, że tej dyskusji tak naprawdę nie było. Co do tej dyskusji, można tylko również przypomnieć, że nawet minister z Kancelarii Prezydenta próbowała zaproponować poprawki poprawiające projekt, jednak ze względu na czas tej merytorycznej dyskusji nie było. A warto było rozpatrzyć choćby jedną z propozycji, aby wydłużyć wykorzystanie urlopu rodzicielskiego do 4. roku życia dziecka. Tak że tutaj tej dyskusji nie było i nawet ta poprawka, o której mówił mój przedmówca, że w ciągu 18 miesięcy wrócimy do tematu, tych spraw nie rozwiązuje. W trakcie prac komisji zgłaszałem również poprawkę dotyczącą terminów. Ta ustawa jest oparta na takich rozwiązaniach, gdzie terminy są niesłychanie ważne. Jeżeli matka nie podejmie decyzji w odpowiednim czasie - bardzo krótkim czasie, bo tutaj proponuje się 7-dniowe terminy - to może spowodować, że nie skorzysta z tej możliwości. I jeżeli np. w ciągu 7 dni po uchwaleniu ustawy matka nie podejmie decyzji o dodatkowym urlopie macierzyńskim, to wtedy nie będzie mogła skorzystać z urlopu rodzicielskiego. Dosyć łatwo można sobie wyobrazić taką sytuację, że mając tę przerwę, w 8. dniu matka zwraca się do pracodawcy o możliwość skorzystania z dodatkowego urlopu macierzyńskiego, a pracodawca, zgodnie z prawem, odmawia, bo nie ma takiej możliwości. Myślę, że w tym przypadku moja poprawka, która polegała na tym, by ten okres wydłużyć przynajmniej do 14 dni, była dobrym rozwiązaniem. Jednak ten projekt powinien zawierać również więcej elastycznych form, aby matki czy ojcowie mogli bardziej elastycznie z tej możliwości skorzystać. To nie zostało przyjęte i warto jeszcze raz się nad tym pochylić. Zgłaszałem też poprawkę dotyczącą urlopów wychowawczych w przypadku urodzenia dzieci z ciąż mnogich, czyli bliźniąt. Proponowałem tutaj, aby była możliwość wydłużenia czasu korzystania z urlopu wychowawczego do 5. roku życia dzieci, wychodząc z założenia, że jeżeli wprowadzamy takie rozwiązania, to każdy z rodziców musi mieć możliwość skorzystania w pełni z tego urlopu. Zgodnie z dzisiejszymi przepisami, jeżeli matka urodzi bliźnięta, to nie będzie mogła w pełni wykorzystać urlopu wychowawczego. Równolegle w ramach prac w Sejmie toczą się debaty nad zmianą w Kodeksie pracy i mam nadzieję, że ta zmiana w odniesieniu do propozycji, która jest w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, zostanie uwzględniona. Ta dyskusja, którą prowadzimy i która się w tej chwili toczy też w mediach, dotycząca polityki rodzinnej i wydłużenia urlopów macierzyńskich, jest jak najbardziej na miejscu. To już było powiedziane, ale trzeba jeszcze raz przypomnieć, że jesteśmy na 212 miejscu, jeśli chodzi o wskaźnik dzietności na 220 państw świata, tak że problem jest olbrzymi. Problem demografii jest kluczową sprawą do rozwiązania w naszym kraju. Oczywiście, że ten krok, który również popieramy jako Prawo i Sprawiedliwość, jest w dobrym kierunku, ale to jest mały kroczek, jeśli mówimy o polityce prorodzinnej. To muszą być szerokie zmiany, pomagające polskiej rodzinie, i to przygotowane na wiele lat. Nie można tylko skupić się na jednej kadencji, trzeba przygotować program na całe pokolenia. Warto też przypomnieć, że z takim programem Prawo i Sprawiedliwość już wyszło w ubiegłym roku. Pakiet ˝Teraz rodzina˝, który zaproponowaliśmy w ubiegłym roku, jest odpowiedzią na niż demograficzny, ale też chodzi o wsparcie polskiej rodziny, jak również o to, aby w polskich rodzinach rodziło się więcej dzieci. Przytoczę tylko kilka propozycji, które są zawarte w pakiecie ˝Teraz rodzina˝. To m.in. wsparcie dla rodzin w postaci ulg podatkowych. Proponujemy wprowadzenie progresywnej ulgi dla dzieci. Na każde kolejne dziecko ulga jest większa, pierwsze dziecko - 1 tys. zł, drugie - 2 tys. itd. Ulga na każde dziecko byłaby o 1 tys. zł wyższa. Proponujemy też wprowadzenie możliwości odliczenia ulgi od składki ubezpieczenia społecznego, co umożliwi skorzystanie z ulgi Polakom o niższych dochodach. Mając na celu przede wszystkim poprawienie sytuacji rodzin, które decydują się na wychowanie większej liczby dzieci niż jedno, przygotowane rozwiązania wprowadzają możliwość wzrostu kwoty zwracanego podatku na każde kolejne wychowywane dziecko. Proponujemy też wprowadzenie możliwości nieograniczonego czasowo prawa do rozliczania zwrotu podatku przez rodziny, których sytuacja ekonomiczna sprawia, że już teraz nie mają możliwości pełnego skorzystania z prawa do odliczenia podatku. Cała filozofia, którą przedstawiamy, ma wychodzić z takiego prostego założenia, żeby z ulg podatkowych mogli korzystać wszyscy rodzice, szczególnie z rodzin wielodzietnych. Dzisiaj jest tak, że niestety osoby, które mają większą liczbę dzieci, jeśli mają niskie dochody, nie są w stanie skorzystać z tej propozycji. Warto tutaj przypomnieć również o naszych propozycjach dotyczących opłacania przez państwo składek na ubezpieczenia społeczne dla rodziców przebywających na urlopach wychowawczych. Proponujemy również wprowadzenie bonu rodzinnego, czyli dofinansowania dla rodzin z budżetu państwa kosztów żłobka i przedszkoli dla dzieci. Chcielibyśmy, aby wartość bonu wynosiła 300 zł na każde dziecko miesięcznie, bez względu na to, czy chodzi o podmiot publiczny czy niepubliczny. Proponujemy wprowadzenie karty rodziny wielodzietnej, czyli tego, co już jest wprowadzane w części miast, ale chcielibyśmy, żeby to było zapisane również w projektach ustaw. Oczywiście bardzo ważną sprawą, o której mówimy, w związku z którą zgłaszaliśmy już projekty ustaw, jest stawka zerowa VAT na ubranka dziecięce. W tej chwili toczy się w Unii Europejskiej dyskusja dotycząca nowej dyrektywy w sprawie zerowego VAT-u na ubranka dziecięce. I tutaj nasz kraj, nasz rząd musi wykazać maksimum staranności, aby wprowadzić takie rozwiązania. Przypomnę, że stawka zerowa na ubranka dziecięce obowiązuje w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Dzisiaj kluczowe jest, aby również u nas w tej sprawie było wyraźne stanowisko polskiego rządu, aby stawka na ubranka dziecięce wynosiła 0%. Proponujemy gabinety lekarskie, stomatologiczne w szkołach, dopłaty do edukacji dzieci poprzez ulgę podręcznikową. Warto jeszcze przypomnieć, niestety odrzucony, Narodowy Program Zatrudnienia, który przedstawialiśmy w ubiegłym tygodniu. Wtedy również zgłaszaliśmy propozycje dotyczące stypendiów edukacyjnych, jak również pracy dla młodych, ulg w podatkach oraz wsparcia dla pracodawców. Kolejną ważną sprawą, którą mamy w pakiecie ˝Teraz rodzina˝, jest sprawa własnego mieszkania i powrotu do programu ˝Rodzina na swoim˝. Jeżeli nie wprowadzimy rozwiązań w systemach podatkowych, w systemach dopłaty do własnych mieszkań, to nie ma szans na to, żebyśmy poprawili sytuację polskich rodzin. To tylko kilka przykładów z naszego programu ˝Teraz rodzina˝, które państwu przedstawiam przy okazji tej debaty. Tak jak powiedziałem, zmiany idą w dobrym kierunku, ale trzeba też powiedzieć, że te zmiany obejmują matki, które mają etaty, które są zatrudnione lub które prowadzą działalność gospodarczą, opłacają dobrowolnie składkę na fundusz chorobowy, bo z tego są płacone składki. Jeżeli ktoś nie płaci, po prostu z tego nie skorzysta. Co najmniej połowa osób, szczególnie dzieci na wsi, z tego nie skorzysta, bo nie opłaca składek. Nie obejmuje to również tych, które są ubezpieczone w KRUS. Dlatego zmiany idą w dobrym kierunku, ale są absolutnie niewystarczające. To jest pierwszy krok w dobrym kierunku. Warto nad tymi propozycjami, o których mówiłem i które zgłasza klub Prawo i Sprawiedliwość, dotyczącymi programu ˝Teraz rodzina˝ pochylić się i przeprowadzić poważną debatę na temat sytuacji polskich rodzin. Klub Prawo i Sprawiedliwość oczywiście będzie popierał zmiany przedstawione w sprawozdaniu. One są tożsame ze zmianami w naszym projekcie, który złożyliśmy w styczniu tego roku, i dotyczą wydłużenia urlopów macierzyńskich oraz stworzenia urlopu rodzicielskiego. Dziękuję bardzo. (Oklaski)