Mówca: Krzysztof Tchórzewski
Data: 2025-07-10 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko odnośnie do poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Podstawowe argumenty uzasadnienia wskazane przez grupę zgłaszających posłów to nowelizacja Kodeksu spółek handlowych, która wprowadziła do polskiego systemu prawnego podział spółki przez wyodrębnienie. Szybko okazało się, że zmianie tej muszą towarzyszyć zmiany innych ustaw, które obecnie utrudniają lub nawet uniemożliwiają przeprowadzenie podziału części spółek. Proponowane zmiany Prawa energetycznego mają dokonać procesu usuwania tych luk prawnych, tak aby proces podziału spółki obrotu energią elektryczną lub gazem przez wyodrębnienie stał się możliwy. Są także do wyjaśnienia w dalszych pracach inne mankamenty. Po pierwsze, na spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną w związku z podziałem przechodzą zezwolenia, koncesje oraz ulgi, które są przyznawane spółce dzielonej, a ustawa przesądza, że sprzedawcą rezerwowym zawsze będzie spółka nabywająca, co ewidentnie będzie wstrzymywało te procesy. Po drugie, plan podziału, do którego odwołują się wnioskodawcy w art. 1 projektu, ma ściśle ustaloną treść w art. 534 Kodeksu spółek handlowych i dotyczy spraw takich jak wymiana udziałów lub akcji, prawa osobistego wspólników, dokładny opis i podział składników majątkowych oraz zezwoleń, koncesji i ulg. Nie zawiera natomiast spisu obowiązków realizowanych przez dany podmiot. To powoduje, że odwołanie się do planu podziału jest puste. W związku z tym, że ekspertów w tych dziedzinach jest niewielu, wprowadzenie tej ustawy może być dla ciągłości dostaw i koniecznego przyrostu mocy wytwórczych niebezpieczne. Po trzecie, projekt zakłada, że w przypadku podziału spółki funkcje sprzedawcy z urzędu, zobowiązanego lub rezerwowego, przechodzą automatycznie na nowy podmiot podany w planie podziału, który przejmuje linię biznesową związaną z obrotem energią elektryczną i może odziedziczyć funkcję sprzedawcy z urzędu lub zobowiązanego - bez przetargu urzędu regulacji i bez oceny jego doświadczenia na rynku krajowym, co jest niebezpieczne. Projekt dostosowuje prawo Polski do prawa Unii Europejskiej w zakresie restrukturyzacji transgranicznych i neutralności podatkowej w podziale przez wyodrębnienie. To oznacza, że inwestor zagraniczny, np. z Niemiec, Francji lub inny, posiadający polską spółkę córkę, może przeprowadzić podział funkcjonalny w grupie i uzyskać dostęp do rynku polskiego jako formalnie polski podmiot, który jednak operuje kapitałem i kierownicą spoza Polski. Choć projekt nie zawiera przepisów otwierających rynki zagraniczne firmom, to automatyczne przejmowanie funkcji sprzedawcy bez weryfikacji URE może być zagrożeniem dla przejrzystości rynku, a nawet furtką dla ekspansji zagranicznych grup kapitałowych bez pełnej kontroli regulatora, czyli URE. Nie widać także ciśnienia rynku na odchodzenie od obecnie rozumianego przez uczestników modelu funkcjonowania. To stawia pod znakiem zapytania potrzebę proponowanych rozwiązań. Nie twierdzę, że propozycje są podyktowane jakimiś ukrytymi zamiarami, ale na pewno wymagają eksperckiej analizy dotyczącej zagrożeń i sposobu ich eliminacji. Dla wyjaśnienia tych wątpliwości zgłaszam formalny wniosek o skierowanie projektu do Komisji ds. Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych celem przeanalizowania go z udziałem ekspertów wskazanych przez Urząd Regulacji Energetyki odnośnie do wyżej wymienionych możliwości zagrożeń i sposobu ich ewentualnego usunięcia. Dziękuję.