Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2016-05-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Celem omawianej ustawy faktycznie miało być dostosowanie ustawodawstwa polskiego do przepisów Unii Europejskiej, implementuje ona bowiem dwie dyrektywy unijne do polskiego systemu prawnego. Pierwsza zmienia zasady gwarantowania przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny wypłacalności depozytów w Polsce i ma zwiększyć bezpieczeństwo klientów posiadających oszczędności, druga zaś określa ramy i zasady prowadzonych przez BFG działań naprawczych i przymusowej restrukturyzacji w instytucjach finansowych w Polsce. Niestety, tak jak już była mowa tu, na mównicy, w trakcie prac nad tą ustawą dbałość PiS o interes bliskiego Prawu i Sprawiedliwości środowiska SKOK-ów znacznie zniekształciła pierwotny cel tej ustawy, zwłaszcza jeżeli chodzi o uprzywilejowaną pozycję SKOK-ów. W trakcie prac w komisji faktycznie najwięcej dyskusji skupiło się wokół wątku, czy nowa ustawa o BFG powinna obejmować spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, czy też nie. Jeden z wariantów bardzo mocno forsowanych przy udziale szefa podkomisji pana posła Szewczaka przez lata związanego ze SKOK-ami zakładał znaczne osłabienie kontroli Komisji Nadzoru Finansowego właśnie nad tą grupą instytucji. Dlaczego ten wątek jest tak istotny? Przypomnijmy, że jeszcze 3 lata temu depozyty w SKOK-ach nie były objęte kontrolą KNF i wypłatą gwarantowanych depozytów. W tym czasie w razie upadku którejś z kas klienci zostaliby po prostu bez grosza - i to trzeba powiedzieć wprost. Na szczęście w 2013 r. przy sprzeciwie Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość SKOK-i zostały włączone w nadzór KNF-u, a depozyty klientów objęto gwarancjami. Politycy i osoby broniące w tym czasie SKOK-ów nie chcieli prawdopodobnie, by ich niespójność i widmo niewypłacalności zostały publicznie odkryte. Kiedy KNF objął SKOK-i nadzorem, z miejsca wyrzucił większość menadżerów zarządzających kasami, zarzucając im niekompetencje i błędy w funkcjonowaniu tych instytucji. W samym 2013 r. w 40 na 55 kas wprowadzono programy naprawcze, a w dwóch zarządy komisaryczne. Dwa SKOK-i upadły w 2014 r. - Wspólnota i Wołomin okazały się kompletnie niewypłacalne. Klienci otrzymali z powrotem swoje depozyty tylko i wyłącznie dzięki temu, że SKOK-i w 2013 r. zostały objęte Bankowym Funduszem Gwarancyjnym, czyli gdyby parlament posłuchał zdania Prawa i Sprawiedliwości, klienci, tak jak w aferze Amber Gold, zostaliby po prostu bez pieniędzy. (Poseł Izabela Leszczyna: Tylko tu było ich sześć razy więcej.) Likwidacji i przejęcia przez banki doczekały się SKOK-i, w których pieniądze - 5,5 mld zł - trzymało blisko 450 tys. członków. Zgodnie z raportem finansowym Narodowego Banku Polskiego sytuacja sektora SKOK pozostaje trudna i wymaga wzmożenia procesów naprawczych i restrukturyzacyjnych, a Prawo i Sprawiedliwość ponownie się temu sprzeciwia. Na koniec kwietnia bieżącego roku działalność prowadziły 43 SKOK-i, w tym dwa przy udziale zarządu komisarycznego. 36 kas jest objętych obowiązkami opracowania i zrealizowania programów naprawczych. Dotychczas KNF zaakceptował programy naprawcze w zaledwie 10 z nich. Co gorsza, tylko w pięciu z nich realizacja programów przebiega zgodnie z przyjętymi założeniami. KNF nadal prowadzi postępowania administracyjne w sprawie ustanowienia zarządu komisarycznego w aż 17 kasach, włącznie z Kasą Krajową. Jak czytamy w opinii KNF złożonej przy okazji tej ustawy, z uwagi na praktycznie wyczerpanie środków funduszu stabilizacyjnego na prowadzenie działań naprawczych w sektorze SKOK KNF bada dalszą możliwość prowadzenia działań naprawczych z udziałem banków. W tej sytuacji, o której mówiłam, poprawki złożone przez przedstawiciela Kasy Krajowej, które - przypomnę - miały wyłączyć SKOK-i z omawianej ustawy i postawić je w pozycji uprzywilejowanej, traktujemy jako bezczelność i arogancję. Zaś do przedstawicieli Prawa i Sprawiedliwości apelujemy, by na dalszym etapie prac nad ustawą uwzględnić tragiczną sytuację w sektorze. Pamiętajmy, że w rzeczywistości środki gromadzone w funduszu gwarancyjnym to pieniądze, na które zrzucają się wszyscy klienci banków i instytucji finansowych. Koszty nieudolności i nieodpowiedzialności niektórych wspomnianych instytucji finansowych ponoszą po prostu Polacy. (Dzwonek) Należy też rozpatrzyć ponownie możliwość, by składki BFG stanowiły dla instytucji finansowych koszt uzyskania przychodów. Wyłączenie tych opłat z kosztów sprawi, że Polacy po prostu zapłacą więcej.