Mówca: Zdzisław Gawlik
Data: 2016-05-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Pozwolicie państwo, że nie utrzymam się w konwencji swojego poprzednika... (Poseł Marek Suski: Pewnie, prawda w oczy kole.) ...bo mam nadzieję, że w środę skończyło się spotkanie na ten temat, ale polecam, panie ministrze, lekturę raportów giełdowych pewnych spółek za 2008 r. Wtedy pan zobaczy, jak wynagradzano w latach 2005-2007. Również są to interesujące wielkości. W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej chciałem przedstawić nasze stanowisko wobec ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Pan minister Dawid Jackiewicz, prezentując ustawę, wskazał, że zagwarantuje ona sprawiedliwe i jednolite zasady wynagradzania. Proponowane przepisy w zamyśle ministra zakładają całkowitą zmianę filozofii kształtowania wysokości wynagrodzeń, opartej, jak pan minister wspomniał, o cztery filary. Oczywiście można mieć wątpliwość, czy z tak dalece idącymi zmianami tej filozofii wynagradzania w tej ustawie mamy do czynienia. Projektowana ustawa wyróżnia pewne grupy spółek, dla których przedmiotowy akt prawny jest właściwy, wyznaczając dla każdej grupy określony poziom wynagrodzenia będący efektem przypisania spółki wedle określonych parametrów, o których pan minister mówił. Równocześnie jednak, oczywiście nie kwestionując w tym zakresie potrzeby, ustawa ta wprowadza możliwość odstąpienia od sztywnych reguł wynagradzania w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli przemawiają za tym wyjątkowe okoliczności dotyczące spółki lub rynku, po drugie, dla spółek publicznych dopuszcza się możliwość ustalenia wynagrodzenia w oparciu o porównanie wynagrodzenia z wysokościami wynagrodzeń członków organów zarządzających spółek publicznych o podobnej skali lub o podobnym przedmiocie działania. Mamy tu do czynienia z benchmarkiem, czyli mówiąc o tym, że mamy jakiś CAP, w zasadzie powielamy pewną formułę, która jest zawarta w ustawie kominowej, że mieliśmy CAP na poziomie sześciu wynagrodzeń i mamy dwie furtki stworzone dla innych, którzy będą wynagradzani według pewnego innego standardu. Te kwestie dotyczą w części wynagrodzenia tzw. stałego. Jeżeli chodzi o część zmienną, również można mieć wątpliwości, nie wdając się w szczegóły, przynajmniej co do dwóch kwestii. Mamy do czynienia z podziałem spółek na dwie grupy - poziom wynagradzania zmiennego w jednej grupie spółek do 50%, a dla innych - 100%, dla tzw. spółek realizujących misję publiczną. Oczywiście rodzi się pytanie, biorąc pod uwagę, jak jest ona zdefiniowana: Jaka to jest skala spółek? Pytanie: Za co w tych spółkach będziemy tak naprawdę premiować osoby zarządzające tymi spółkami i jaki jest powód, jaka jest przyczyna, że różnicujemy dwie grupy spółek, robimy zarządców lepszych i gorszych? O premii w tych spółkach, tzw. misyjnych, nie będzie decydowała ocena efektywności zarządzania czy wzrost wartości aktywów, które są zarządzane przez takie osoby, ale będzie decydowała uznaniowość. Być może warto w tym zakresie pochylić się nad innym modelem wynagradzania, żeby w spółkach skarbowych wynagradzano za rezultat, a nie jedynie za staranność. Staranność jest również oceniana, przykład: ustawa z 1993 r. o narodowych funduszach inwestycyjnych. (Poseł Marek Suski: Mogliście to wprowadzić. Był pan ministrem. Teraz się pan mądrzy?) Dyskusja w tle, która się pojawiała, jest istotna. Projekt obejmuje również kwestię wynagrodzenia likwidatorów. Nie dyskutując o szczegółach, czy nie warto zastanowić się nad tym, żeby likwidator był wynagradzany za rezultat, za skutek swojego działania? Bo dzisiaj w tej strukturze w interesie likwidatora jest, żeby ta likwidacja trwała. Mam wrażenie, że w interesie projektodawców jest uczynienie - z wypowiedzi pana ministra tak wynika - żeby wynagrodzenie w spółce było jedynym wynagrodzeniem, jakie członek zarządu otrzymuje. Jeżeli chodzi o spółki podporządkowane, zależne, tak to jest, lecz proszę zauważyć, że w tej ustawie znajduje się furtka polegająca na tym, że: jeżeli członek organu zarządzającego zamierza uczestniczyć w innych organach, wystarczy, że taki zamiar jedynie zgłosi. Oczywiście mamy dzisiaj do czynienia z tego typu sytuacją, że są pewni menedżerowie, którzy znajdują się w różnych spółkach, w sektorze paliwowym, w sektorze finansowym, nie powiem, powątpiewając w ich wątpliwości, być może są potrzebni, ale być może należy wprowadzić tę regułę, zasadę wynagradzania, żeby byli oni wynagradzani tylko w jednym podmiocie. W ustawie rozpatruje się również kwestię tzw. świadczeń dodatkowych. Być może, korzystając z różnych wzorów, np. francuskich, należy się pochylić nad tym, żeby przygotować przepisy wykonawcze, które określą standard usługi dodatkowej, jakiej może spodziewać się członek zarządu. Wtedy nie będzie dyskusji o samochodach, kolorach itd. Jednym z filarów, na jakich opiera się ustawa, jest zasada jawności. Szkoda tylko - mam takie wrażenie po lekturze tej ustawy - że nie mówimy tutaj o wielkości wynagrodzeń, tylko mówimy o pewnych zasadach czy projektach uchwał, które byłyby publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej. Jawność powinna być jawnością bez ograniczeń. W ustawie podejmuje się również kwestie możliwości wprowadzenia zakazu konkurencji, świadczenie z tytułu zakazu konkurencji, nie dyskutując (Dzwonek), jak dalekie ono powinno być, nie może być jednak źródłem rekompensaty dla członka zarządu, dlatego że kiedyś w spółce pracował. Zakaz konkurencji powinien być traktowany jako narzędzie w rękach spółki i w każdym momencie należy przyznać spółce prawo wypowiedzenia zakazu konkurencji, jeżeli okaże się, że taki ktoś tej spółce nie był przydatny i w żadnym razie nie posiada takich informacji, kwalifikacji, które mogły być na rynku przydatne. I na koniec jedna kwestia. Rozmawiając o treści ustawy, pracując nad nią, należy zastanowić się nad jej budową i treścią. Ta ustawa zawiera wiele sformułowań, zwrotów tzw. oznajmujących: projekt uchwały zawiera postanowienia, projekt ustawy przewiduje postanowienia, umowa zawiera obowiązek. Uważam, że nie jest to najlepszy sposób budowania aktu prawnego. W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wnoszę o przekazanie tej ustawy do dalszych prac sejmowych. Dziękuję bardzo.