Mówca: Andrzej Szejna
Data: 2023-02-08 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W stosunkach między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi brakuje umowy regulującej problematykę współpracy prawnej w sprawach karnych. Dotychczasowa współpraca, która jest prowadzona na podstawie zasady wzajemności i przepisów Kodeksu postępowania karnego jest nieefektywna. W uzasadnieniu do przedłożonego projektu ustawy czytamy, że wynika to z odmiennych wymogów formalnych stawianych wnioskom przez obie strony, w szczególności dotyczy to pieczętowania dokumentów i ich legalizacji przez służbę dyplomatyczną, a także specjalnych wymogów dotyczących poświadczenia tłumaczeń. Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi o współpracy prawnej w sprawach karnych umożliwi polskim sądom i prokuraturom przekazywanie i wykonywanie wniosków o pomoc prawną i ekstradycję oraz przekazywanie osób skazanych bez konieczności odwoływania się do zasady wzajemności i przepisów k.p.k. Istotne jest, że umowa zawiera możliwość korzystania z nowoczesnych form kontaktu pomiędzy stronami, bowiem będą uprawnione do utrzymywania kontaktów bezpośrednich przy użyciu wszelkich środków komunikacji. Z punktu widzenia Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa członkowskiego Rady Europy oraz Unii Europejskiej ważne jest uzyskanie możliwości niewykonania wniosku, jeżeli osobie, której dotyczy wniosek, groziłoby wykonanie kary śmierci. Zgodnie z umową wniosek nie zostanie zrealizowany, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przyjęcia, że wniosek o pomoc prawną albo ekstradycję został sporządzony w celu ścigania, ukarania lub prowadzenia innego postępowania przeciwko osobie z powodu jej rasy, płci, wieku, niepełnosprawności, wyznania, pochodzenia narodowego, etnicznego lub społecznego, majątku, urodzenia lub innego statusu lub z powodu jej poglądów politycznych i innych, gdy przestępstwo, do którego odnosi się wniosek o ekstradycję, jest zagrożone w prawie strony wzywającej karą śmierci i strona nie dostarczy wystarczających gwarancji, że kara taka nie zostanie orzeczona albo jeżeli zostanie orzeczona, to nie zostanie wykonana lub gdy istnieją uzasadnione powody, by sądzić, że osoba, której dotyczy wniosek o wydanie, może zostać poddana na terytorium strony wzywającej torturom, okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo że nie zostanie jej zagwarantowane prawo do obrony w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu. Podstawą dla odmowy wykonania wniosku będzie również, w zależności od celu wniosku, fakt, że wniosek ten dotyczy obywatela strony wezwanej albo osoby korzystającej na jej terytorium z prawa azylu, której przyznano status uchodźcy, oraz fakt, że wniosek dotyczy postępowania w sprawie czynu, w związku z popełnieniem którego sprawca został już prawomocnie skazany, uniewinniony, skorzystał z amnestii lub prawa łaski albo odbył już karę orzeczoną za jego popełnienie. Warte podkreślenia jest, że umowa gwarantuje także odpowiadającą standardom europejskim ochronę danych osobowych na każdym etapie realizacji wniosków, których umowa dotyczy. W związku z powyższym Koalicyjny Klub Poselski Lewicy poprze niniejszą ustawę ratyfikującą. Dziękuję. (Oklaski)