Mówca: Sprawozdawca Henryk Kowalczyk
Data: 2019-11-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Sejm na pierwszym posiedzeniu w dniu 19 listopada 2019 r. skierował rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku akcyzowym z druku nr 15 do Komisji Finansów Publicznych w celu rozpatrzenia. Komisja Finansów Publicznych rozpatrzyła projekt na posiedzeniu w dniu 20 listopada. W czasie dyskusji wniesiono jedną poprawkę do projektu, a mianowicie po pkt 7 dodano pkt 8 i uzupełniono katalog towarów objętych podatkiem akcyzowym o płyny do papierosów elektronicznych, dla których stawka wynosi 55 gr za każdy mililitr. Cały projekt rządowy przewiduje podniesienie akcyzy o ok. 10% na wszelkie wyroby akcyzowe. Przypomnę, że ostatnia podwyżka akcyzy była w 2014 r. i była to podwyżka o 15%. W trakcie dyskusji oczywiście najwięcej uwagi poświęcono celowości podnoszenia podatku akcyzowego, temu, czy ma to być tylko cel fiskalny, czy przede wszystkim powinno się zwrócić uwagę na cel profilaktyczny. W posiedzeniu komisji uczestniczyli przedstawiciele Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, przedstawiciel Narodowego Kongresu Trzeźwości pan prof. Krzysztof Wojcieszek, wiele innych osób, i zwracali uwagę na potencjalną skuteczność lub nieskuteczność takiego poziomu podniesienia akcyzy w celach profilaktycznych. Dyskusja była prowadzona w sposób rzeczowy. Komisja doszła do wniosku, że to jest początek dyskusji o programach profilaktyki, a komisja finansów powinna zająć się tym tematem dokładniej, oczywiście w porozumieniu z Komisją Zdrowia, jako że tam profilaktyka jest umiejscowiona i tam kierowane są środki finansowe przeznaczone na profilaktykę dotyczącą uzależnień. Stąd takie kierunkowe wskazanie wynikające z dyskusji na temat podatku akcyzowego. W czasie posiedzenia wysłuchano również przedstawicieli branży spirytusowej, tytoniowej czy producentów piwa, którzy jak zwykle mówili, że każda podwyżka akcyzy może zrujnować rynek i grozi szarą strefą. Jeżeli weźmiemy pod uwagę poziom cen w związku z tą akcyzą, poziom cen wyrobów alkoholowych, tych, które są obecnie czy nawet potencjalnie po podwyżce akcyzy, i poziom cen w stosunku do siły nabywczej ludności w 2014 r., to i tak ten poziom cen jest dużo, dużo niższy niż w 2014 r. Przykładowo za płacę minimalną w 2014 r. można było kupić ok. 100 półlitrowych butelek wódki, a po podniesieniu akcyzy za płacę minimalną w 2020 r. będzie można kupić ponad 140 butelek wódki... (Poseł Henryka Krzywonos-Strycharska: Ha, ciekawe.) ...a więc tak naprawdę ta akcyza nawet nie nadąża za siłą nabywczą pieniądza. Oczywiście była dyskusja na temat potencjalnego podniesienia poziomu akcyzy, jednak pozostawiono tę decyzję jako temat do wspólnej dyskusji z Komisją Zdrowia, aby również realizować cel profilaktyczny i przeznaczać środki finansowe na profilaktykę alkoholową. Należy brać pod uwagę nie tylko wpływy budżetowe pochodzące bezpośrednio z akcyzy, które zdaniem wielu dyskutantów są drugorzędne, ale także skutki finansowe nadużywania alkoholu oraz leczenia chorób związanych ze spożywaniem alkoholu oraz tytoniu. W związku z tym komisja po przyjęciu tej jednej poprawki proponuje, aby przedłożona ustawa została przyjęta i wnosi o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu Komisji Finansów Publicznych w druku nr 24. Dziękuję bardzo. (Oklaski)