Mówca: Monika Rosa
Data: 2019-01-30 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przybywa seniorów i seniorek, których emerytura jest tak niska, że nie wystarcza na godne życie, na leki, na rehabilitację, na jedzenie. Szczególnie trudna - i to wszyscy wiemy - jest i będzie sytuacja kobiet. To one otrzymują niższą emeryturę, niższe świadczenia i to one będą otrzymywać niższą emeryturę i świadczenia z różnych powodów: z racji krótszego stażu pracy, z racji urlopów macierzyńskich czy wychowawczych, także z racji tego, że po prostu mniej zarabiają. Już teraz wśród osób, które otrzymują najniższe świadczenie emerytalne, prawie 80-90% stanowią kobiety, a średnia wysokość ich emerytur jest o 1 tys. zł niższa od wysokości emerytur mężczyzn. Proponowany projekt ustawy wprowadza nową formę świadczenia uzupełniającego. Autorzy szacują, że ma objąć ok. 85 tys. emerytek, kobiet, które nie pracowały zawodowo lub nie zdążyły tej emerytury wypracować. Z punktu widzenia ochrony przed ubóstwem pomoc w postaci tego świadczenia wydaje się pomysłem i rozwiązaniem słusznym. Natomiast... Po pierwsze, równość. Ustawa dyskryminuje i narusza prawa ojców. Narusza przede wszystkim art. 33 konstytucji, który mówi o równości kobiet i mężczyzn wobec prawa i w życiu publicznym. Przesądzają państwo o pierwszeństwie kobiety do uzyskania takiego świadczenia. Dlaczego? Przecież także mężczyźni mogli być w sytuacji, w której pozostawali w domu. Na szczęście coraz częściej ten model rodziny ma i będzie miał miejsce także w Polsce. (Poseł Joanna Borowiak: Są w ustawie.) (Poseł Urszula Rusecka: Proszę przeczytać ustawę.) Po drugie, kwestia sprawiedliwości. Ponad 700 tys. kobiet pracowało i jednocześnie wychowywało czwórkę dzieci i więcej. Co z tymi kobietami? Czy jest sprawiedliwe to, że będą otrzymywały takiej samej wysokości świadczenia, jak te kobiety, które z różnych powodów nie mogły podjąć pracy? Czy im także nie należy się jakakolwiek forma świadczenia, dodatku, pomocy, jak to mówi pan minister, uhonorowania tego, że przyczyniły się do wypracowania pewnego kapitału społecznego, do urodzenia, wychowania czwórki i więcej dzieci? Po trzecie, patrząc na rozwiązania ustawowe w perspektywie długoterminowej, chcę powiedzieć, że niestety dają one, szczególnie kobietom, taki sygnał, zgodę na wycofanie się z rynku pracy. Rząd powinien szukać narzędzi do aktywizacji zawodowej obywateli, ułatwiać rodzicom łączenie pracy zawodowej z opieką nad dziećmi poprzez rozbudowaną opiekę instytucjonalną, żłobki, przedszkola, poprzez ułatwienie łączenia pracy na część etatu z wychowaniem dzieci. Opiekunowie osób z niepełnosprawnością. Moje pytanie: Jak wygląda sytuacja osób, które są na tzw. emeryturach EWK? Jak jest z osobami, które musiały zrezygnować z pracy albo całe życie opiekowały się dziećmi z niepełnosprawnością, później dorosłymi z niepełnosprawnością? Czy to uhonorowanie będzie sprawiedliwe także w stosunku do nich? I rzecz ostatnia - model rodziny. I rząd, i prawo powinny promować ideę równości, równego podziału obowiązków zarówno rodzicielskich, domowych, jak i zawodowych między oboje tworzących rodziny, wychowujących dzieci i pracujących partnerów. Powinno się to jasno wskazywać i dawać narzędzia do temu, by równość i zmiana stereotypowego myślenia o tym, że to kobieta musi zostać w domu i wychować dzieci, po prostu zaczęły funkcjonować. Jesteśmy za tym, żeby i kobiety, i mężczyźni zarówno w zakresie prawa, jak i w zakresie myślenia o rodzinie mieli dokładnie takie same prawa, żeby swobodnie mogli podejmować decyzję, które z nich idzie do pracy, czy idą do pracy oboje, czy idzie tylko i wyłącznie jedno z nich. I takie narzędzia trzeba po prostu tworzyć. Proponowane rozwiązanie nie jest systemowe. Jest to kropla w morzu potrzeb, chodzi o niskie świadczenia, niskie emerytury. Nie rozwiązuje problemu, nie daje narzędzi do tego, aby móc swobodnie wybierać, czy pozostanie się w domu, opiekując dziećmi, z pełną świadomością tego, jak będzie wyglądała przyszłość, czy też pójdzie się po prostu do pracy. Stąd pytanie, szanowni państwo: Co dalej? (Oklaski)