Mówca: Mariusz Witczak
Data: 2014-05-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Platformy Obywatelskiej ocenia ten projekt jednoznacznie negatywnie. Nie wnikam tutaj w intencje. Zakładam, że są one dobre. Nie o intencjach będziemy mówili, tylko o projekcie, który został tutaj przedstawiony i częściowo zaprezentowany Wysokiej Izbie przez wnioskodawcę. Chcę jasno powiedzieć, że projekt nie rozwiązuje żadnego problemu. Gdyby zostały wprowadzone zapisy prawne, które zostały nam przedstawione, to rodziłyby różne konsekwencje prawne, które są nieuregulowane i nieopisane. Za chwilę będę o nich mówił. Mnóstwo jest takich lakonicznych stwierdzeń, które potem implikują inne kwestie prawne, na które oczywiście zgodzić się nie możemy. Chcę od razu powiedzieć, że w obecnym Kodeksie wyborczym zapisy, które regulują kwestie powołania obwodowych komisji wyborczych, funkcjonowania mężów zaufania, są absolutnie wystarczające i rozwiązują zauważone przez ustawodawcę problemy. Panie pośle, jestem zdziwiony, od razu odniosę się tutaj do wnioskodawcy, że jakiś mąż zaufania nie został dopuszczony w jakiejś komisji do czynności arytmetycznych, do porównania, do sprawdzenia. Oczywiście jest to niedopuszczalne. Mąż zaufania ma takie uprawnienia. Teoretycznie jeżeli komisja tego nie zrobiła, to złamała prawo. Mąż zaufania na każdym etapie prac komisji może obserwować wybory, wprowadzać zapisy, uwagi do protokołu. Nie ma żadnego problemu. Ale pozwólcie państwo, żeby uporządkować te dyskusje, że odniosę się do kilku aspektów prawnych i merytorycznych, które zawarte są w projekcie ustawy. Po pierwsze, propozycja utworzenia oddzielnego rozdziału, który dotyczyłby mężów zaufania, jest niefunkcjonalna. Te przepisy, które są dzisiaj ulokowane w Kodeksie wyborczym, są ulokowane w sposób jasny i klarowny i kompetencja męża zaufania jest dopisana jako paragraf przepisu regulującego daną czynność komisji wyborczej. Z tego punktu widzenia jest to bardziej czytelne niż tworzenie oddzielnego rozdziału odnoszącego się do męża zaufania, rozdziału, który miałby sugerować, że mąż zaufania ma mieć jakieś superuprawnienia, jest jakimś nadzwyczajnym podmiotem w konstrukcji prac komisji wyborczych i badania czy nadzorowania legalności prowadzenia wyborów w Polsce. To jest absolutnie zbędna kwestia. Proszę pamiętać o tym - tu już wchodzę w kwestie prawne - że jeżeli chodzi o każdego członka komisji obwodowej, to, po pierwsze, ta rekrutacja odbywa się w drodze demokratycznej. Jak najbardziej jest społeczna, polityczna kontrola nad przebiegiem wyborów, ponieważ uprawnionymi do zgłaszania swoich przedstawicieli do komisji wyborczych są komitety wyborcze i one to robią. Każdy komitet wyborczy może zgłosić swoich przedstawicieli. Jest potem oczywiście losowanie, konstruowanie komisji, ale jest jedna bardzo ważna kwestia: członek komisji wyborczej w świetle Kodeksu wyborczego ma kompetencje i odpowiedzialność taką jak funkcjonariusz publiczny, staje się funkcjonariuszem publicznym. Mąż zaufania - nie. Nie ma potrzeby budowania jakiegoś superrozdziału i jakiejś rozdętej aparatury dla męża zaufania, bo on nie ma takiej odpowiedzialności. Odpowiedzialność prawną, bardzo konkretną, ma członek komisji wyborczej. Krytycznie należy również ocenić, szanowni państwo, sam sposób zgłaszania kandydatów na mężów zaufania drogą elektroniczną czy faksem w komisjach tworzonych za granicą, w konsulatach. Oczywiście faks czy zgłoszenie - trochę tego nie rozumiem - nie gwarantuje wiarygodności treści, natomiast wprowadza zamieszanie, a podkreślam, że dzisiaj również w konsulatach na normalnych zasadach mogą pojawić się mężowie zaufania, którzy wcześniej odpowiednio się uwiarygodnią i zarejestrują. Nie ma w tym wypadku żadnego problemu, który miałby być w taki sposób rozwiązywany. Kolejna kwestia, drodzy państwo, Wysoka Izbo, o której mówił pan poseł wnioskodawca, dotyczy dania mężom zaufania możliwości rejestrowania czynności komisji za pomocą urządzeń, które rejestrują obraz i dźwięk. Proponowana regulacja jest jak najbardziej lakoniczna i rodzi ryzyko naruszenia wielu uprawnień osób trzecich, ponieważ, po pierwsze, wnioskodawcy nie precyzują, kto byłby dysponentem przedmiotowych nagrań oraz jak długo byłyby one przechowywane. Projekt nie reguluje kwestii uzyskania zgody osób nagrywanych na rejestrację ich wizerunku oraz kwestii przetwarzania i ewentualnego rozpowszechniania dźwięku i wizerunków tych osób. (Dzwonek) Już będę kończył. Rodzi to mnóstwo kwestii nierozwiązanych. Penalizowanie, szanowny panie pośle, wynoszenia kart wyborczych było już wielokrotnie analizowane w Sejmie i w Senacie. Trzeba pamiętać o tym, że głosowanie jest przywilejem, a nie obowiązkiem. Proszę pamiętać, że wprowadzenie tego zapisu nie rozwiązuje żadnego problemu, ponieważ nie jesteśmy w stanie weryfikować, czy ktoś wynosi karty, czy nie, bo trzeba byłoby rewidować obywatela, który przychodzi na wybory, i sprawdzać, czy wynosi kartę wyborczą, czy nie. Trzeba byłoby dokładnie patrzeć mu na ręce, czy wrzuca kartę wyborczą do urny wyborczej, a być może jeszcze, jak głosował. To jest zapis - teoretycznie, gdyby go wprowadzić - sztuczny i nie rozwiązuje żadnego problemu. Natomiast proszę pamiętać, że sprzedawanie głosów, bo chyba o to chodzi, jest penalizowane. Oczywiście jest to przestępstwo ścigane z Kodeksu karnego i jeżeli ktoś uzyska takie informacje albo będzie uprawiał taki proceder, to będzie ścigany z Kodeksu karnego. Nie ma tu żadnego problemu.