Mówca: Arkadiusz Czartoryski
Data: 2021-10-13 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Praktycznie mało kto z nas mógł przewidzieć jeszcze kilka czy kilkanaście miesięcy temu, jak będzie wyglądała sytuacja na granicy Polski i Białorusi. Obserwowaliśmy to, co dzieje się na granicy białorusko-litewskiej. Wszystko na to wskazuje, że mamy do czynienia z największym kryzysem na polskiej granicy po 1989 r., największym kryzysem. Jeżeli zwrócimy uwagę na to, co się dzieje w ostatnich 2 miesiącach, nawet nie licząc października, tylko w sierpniu i we wrześniu, jak wynika z informacji, które zostały przekazane przez Straż Graniczną, mieliśmy 8 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy. To jest bardzo dużo. Granica Polski i Białorusi to ponad 400 km, z tego blisko 200 km to granica lądowa i mamy też granicę wzdłuż Bugu. To jest bardzo długi odcinek granicy. Warto przy tej okazji pamiętać, że jeszcze zupełnie niedawno... Ktoś tu z panów zawołał: od tego macie służby. Jeszcze zupełnie niedawno, w czasach Platformy Obywatelskiej, w strategii obrony państwa nie uwzględniano w ogóle zagrożeń na odcinku wschodnim, zwijano Wojsko Polskie, likwidowano koszary, likwidowano jednostki wojskowe, ale też np. zamykano oddziały Straży Granicznej, jak chociażby podkarpacki. Kilka lat temu, w roku 2016, 2017, 2018 i 2019, na szczęście realizowaliśmy program modernizacji służb, gdzie ponownie uwzględniono potrzeby Straży Granicznej - potrzeby pod względem budowy obiektów Straży Granicznej, ale też wyposażenia Straży Granicznej w odpowiedni sprzęt. Zaczęła wracać broń długa, pojawiły się takie środki jak drony, bezzałogowe środki latające, więc sprawdzające naszą granicę, pojawiło się bardzo dużo urządzeń elektronicznych i dzisiaj Straż Graniczna wygląda już zupełnie inaczej niż kilka lat temu. Ale okazuje się, że na tak potężny kryzys trzeba reagować na bieżąco. Przypomnę jeszcze raz: tu chodzi nie tylko o to, że tylko w ostatnim czasie to jest 8-9 tys. prób nielegalnego przekroczenia granicy, ale chodzi też o to, że te osoby, które przekraczają granicę Polski, mają wydatną pomoc ze strony białoruskich służb specjalnych, ze strony białoruskich pograniczników. I to nie jest sytuacja tylko taka, że są to osoby przywożone samolotami na Białoruś, a następnie wskazuje im się, gdzie mogą przekroczyć granicę. Proszę zwrócić uwagę, że te osoby są podwożone na granicę w te miejsca, gdzie w wyniku obserwacji polskiej granicy przez białoruskie służby uznają, że będą to miejsca najbardziej dogodne do przejścia granicy. Wtedy kiedy polskie służby postawiły tę słynną już koncentrinę, czyli takie zabezpieczenia tymczasowe, okazało się, że na wyposażeniu tych ludzi pojawiły się różnego rodzaju narzędzia, jak kładki, drabiny, narzędzia do cięcia metalu. To wszystko oczywiście przecież zostało przekazane przez białoruskie służby. A zatem mamy do czynienia ze zorganizowaną akcją przełamania naszej granicy i musimy na to w sposób odpowiedni reagować. Proszę państwa, słyszałem bardzo wiele głosów podczas debaty dotyczącej tego, co dzieje się na polskiej granicy, dzisiaj też pani poseł Kluzik-Rostkowska o tym mówiła, dlaczego nie korzystamy z pomocy Frontexu, który przecież istnieje. Otóż, proszę państwa, pokusiłem się o sprawdzenie tego, jak wygląda współpraca polskiej Straży Granicznej z Frontexem. Okazuje się, że to nie jest prawda, że nie ma współpracy Straży Granicznej z Frontexem na polskiej granicy. Tylko musimy mieć świadomość, że polska Straż Graniczna to jest prawie 15 tys. funkcjonariuszy, a Frontex to jest 600, dzisiaj może 800 osób, bo to jest ciągle rozwijająca się służba, która reaguje w całej Europie, nie tylko na polskiej, nie tylko na litewskiej czy łotewskiej granicy, ale również na Morzu Śródziemnym, zresztą z różnym skutkiem. Były zatonięcia łodzi na Morzu Śródziemnym i pamiętacie państwo, że Frontex był oskarżany, że do tego dopuścił. Nie chcę tego oceniać, czy tak było faktycznie, czy nie, ale musimy mieć świadomość, że Frontex jest ciągle budującą się służbą. Ciekawa rzecz: w ubiegłym roku Frontex zorganizował przetarg na organizację szkolenia oficerów Frontexu, skierowany do instytucji straży granicznej w całej Europie. Otóż okazało się, że polska Straż Graniczna przedstawiła najbardziej kompleksową, najbardziej wymagającą ofertę i polska Straż Graniczna wygrała to zamówienie. I to polska Straż Graniczna od września ub.r. zaczęła szkolić oficerów Frontexu w Koszalinie, w Kętrzynie. Oceniono, że jesteśmy najlepiej przygotowani i pod względem obiektów, i pod względem poligonów, ale też przede wszystkim, jeżeli chodzi o naszych specjalistów. I szkolimy Frontex. Zresztą korzystamy też z Frontexu. Nasi oficerowie są oddelegowani do Frontexu. W tej chwili pewnie będzie to około kilkudziesięciu osób. Tylko w roku 2021 189 funkcjonariuszy Straży Granicznej brało udział w różnych operacjach Frontexu. Ta współpraca jest. Na naszej granicy wschodniej z Białorusią pojawił się szef Frontexu, który bardzo wyraźnie powiedział o tym, że ta współpraca istnieje. To nie jest prawda, że nie istnieje współpraca z Frontexem. Frontex bardziej zaangażował się na granicy litewskiej, ale proszę zwrócić uwagę, że siły straży granicznej litewskiej są mniejsze niż naszej straży. Nawet nasza Straż Graniczna też pomagała w tych państwach. Szanowni Państwo! Nie wiem, dlaczego jest taka narracja, że oto polska Straż Graniczna nie współpracuje z Frontexem. Fakty temu, proszę państwa, przeczą. Szanowni Państwo! Okazuje się, że te środki, które do tej pory zostały zastosowane, nie są wystarczające. Te środki nie są wystarczające. Musimy spodziewać się, że tego typu akcji będzie więcej. Dyktatura, jaką jest dyktatura Łukaszenki... Chyba nikt nie ma wątpliwości, że jest to dyktatura, bo widzieliśmy, jak została potraktowana opozycja na Białorusi jeszcze zupełnie niedawno. Wszyscy widzieliśmy, jak Łukaszenka maszerował przez ulice Mińska z kałasznikowem w ręku. To są ludzie nieobliczalni. Dzisiaj to Polska jest tym miejscem, w którym bronimy granicy Unii Europejskiej. Dzisiaj to Polska jest tym miejscem, w którym rozgrywa się najbardziej zajadła wojna hybrydowa, bo tak to trzeba określić, na którą reżim Łukaszenki wydaje spore pieniądze, bo te samoloty przecież przywoziły tych ludzi na naszą granicę. Proszę państwa, oczywiście w dzisiejszych czasach nie możemy mówić o murze w tradycyjnym tego słowa znaczeniu, bo są to przecież najróżniejsze urządzenia, w tym elektroniczne, przede wszystkim elektroniczne, które mają strzec granicy polskiej, ponad 400 km granicy. To nie jest jakiś niewielki kawałek, to jest ponad 400 km granicy, która powinna być skutecznie i szczelnie strzeżona. Od tego, by przejść przez granicę, są, proszę państwa, przejścia graniczne, w których można złożyć wniosek o azyl, w których można złożyć wniosek o ochronę międzynarodową. Nie chodzi o powodowanie sytuacji, w której to ludzie przechodzą przez najróżniejszego rodzaju rzeki, rzeczki czy bagna. To jest też powodowanie zagrożenia dla tych osób. Eskalacja działań ze strony reżimu Łukaszenki narasta i na to powinniśmy wszyscy razem odpowiedzieć. Naprawdę nie oskarżajmy Straży Granicznej, która funkcjonuje w Polsce przez wiele lat, była budowana na przestrzeni lat, o to, że nie jest czuła na ludzką krzywdę. Czy państwo naprawdę uważacie, że oficerowie Straży Granicznej to są jacyś bezduszni ludzie, którzy nie są czuli na ludzką krzywdę? Ale przede wszystkim to są ludzie, którzy muszą wykonywać swoje obowiązki. My jesteśmy tutaj od tego, tak mi się wydaje, w parlamencie, żebyśmy przekazali Straży Granicznej takie instrumenty prawne, żeby Straż Graniczna mogła wykonywać te zadania w sposób skuteczny. Klub Prawo i Sprawiedliwość popiera działania związane z budową zabezpieczeń na granicy państwowej, nowoczesnych zabezpieczeń na granicy państwowej, które pozwolą Straży Granicznej wypełniać swoje obowiązki. Dziękuję bardzo.