Mówca: Edukacji Narodowej Anna Zalewska
Data: 2017-09-28 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować państwu projekt ustawy przyjęty na posiedzeniu Rady Ministrów, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. To projekt, proszę państwa, który od bardzo wielu miesięcy był wypracowywany przez zespół powołany w listopadzie ub.r. przy ministrze edukacji, który składał się z ekspertów ministerstwa edukacji, przedstawicieli samorządów i związków zawodowych. Jednocześnie był to efekt spotkań ekspertów ministerstwa edukacji z ekspertami samorządowymi, którzy zajmują się finansowaniem oświaty, jak również badań Instytutu Badań Edukacyjnych i raportów Najwyższej Izby Kontroli. Nie ukrywam, że ta ustawa miała mieć dużo szerszy zasięg i były tam projektowane dużo głębsze zmiany, mianowicie chcieliśmy, aby zupełnie inaczej wyglądała subwencja oświatowa. Ta, która jest, jest nieczytelna, niesprawiedliwa, archaiczna, trudno się ją liczy. Chcieliśmy przede wszystkim uzależnić tę subwencję oświatową od oddziału, a nie tylko od uczniów, ale na prośbę samorządowców odłożyliśmy to, zakończyliśmy pewien etap i będziemy wracać pod koniec listopada do dalszej analizy właśnie takiego traktowania subwencji oświatowej, tak żeby na 2019 r. zaproponować rozwiązania, na które będzie zgoda samorządu, związków zawodowych i ministerstwa edukacji. W związku z tym, proszę państwa, że podjęliśmy taką decyzję, umówiliśmy się również z parlamentem, że na koniec kadencji rozstaniemy się z ustawą o systemie oświaty, więc konsekwentnie wyciągamy poszczególne elementy, tak aby powstawały ustawy dedykowane bardzo konkretnym komponentom, które są w systemie edukacji. Stąd ograniczyliśmy się, proszę państwa, do tego, na co od bardzo wielu lat czekały samorządy, tzn. do uszczelnienia, uporządkowania dotacji. W ustawie mamy cztery dotacje: dotację podręcznikową, dotację przedszkolną, dotację stypendialną, jak my to nazywamy, i oczywiście dotację dla niepublicznych placówek albo publicznych prowadzonych przez inne organy niż samorząd. Jeżeli chodzi o dotację podręcznikową, to oczywiście jest to też efekt tego, że samorządy, dyrektorzy, nauczyciele skarżą się, że ona jest bardzo zbiurokratyzowana, a bardzo potrzebna, bo wszystkie dzieci od I klasy szkoły podstawowej do ostatniej przekształcanych gimnazjów otrzymują podręczniki za darmo. To jest duża kwota w dotacji, duża kwota w budżecie. Ale takie zbiurokratyzowanie nie pozwalało na elastyczność w wybieraniu poszczególnych podręczników. Jednocześnie wiele organizacji i stowarzyszeń podkreślało, że może to być pretekst do tego, żeby podejrzewać nauczycieli, że wspierają jakiś lobbing poszczególnych wydawnictw, szczególnie wtedy gdy okazywało się, że wybierając z jakiegoś wydawnictwa np. podręcznik do matematyki, tak naprawdę wybierają cały pakiet, bo było to wygodniejsze w rozliczeniu. W związku z tym na prośbę samorządów zrobiliśmy takie zapisy, które mówią o tym, że oto jest kwota na szkołę, dyrektor w dowolny sposób tą kwotą dysponuje. Tam, gdzie trzeba zapłacić więcej za podręczniki, zapłaci, tam, gdzie może negocjować i obniżyć cenę, będzie mógł to zrobić. Rozliczy całość tej dotacji. Jednocześnie zmieniliśmy to, że na obsługę rozliczenia tej dotacji będzie przeznaczony 1% nie od wydatkowanej kwoty, tylko od dotacji. Myślę, że to też jest interesujące dla dyrektorów, bo rzeczywiście wiele mają pracy związanej z rozliczeniem dotacji. Kolejna, proszę państwa, to dotacja przedszkolna. Tutaj był duży kłopot, było wiele nieporozumień pomiędzy gminami, gminy dyskutowały, kto ma zapłacić dotację czy wypłacić dotację za przedszkole, które znajdowało się na terenie jednej gminy, a organem prowadzącym czy też organem, który decydował o sieci, była inna gmina. Porządkujemy sytuację, tzn. nie będzie ta dotacja uzależniona od położenia placówki, tylko od organu prowadzącego i rejestrującego. Jeżeli chodzi, proszę państwa, o dotację stypendialną, to rzeczywiście wszyscy z dużym wstydem, myślę, z przykrością na to patrzyliśmy, kiedy niektóre gminy zwracały do budżetu państwa stypendia socjalne. Powód był brutalnie prosty, mianowicie fakt, że w każdej gminie, bez względu na dochody tejże gminy, musiała nastąpić partycypacja w wysokości 20%, żeby wypłacić stypendium socjalne. Powodowało to, że wiele gmin zwyczajnie się w to nie angażowało. Szkoda tych pieniędzy, szkoda przede wszystkim dzieci, którym zwyczajnie te stypendia się należą. W związku z tym podjęliśmy decyzję - też na prośbę samorządowców - że ta dotacja będzie uzależniona od zamożności gminy. Tam, gdzie gmina będzie biedniejsza - państwo mają w uzasadnieniu pokazany i w ustawie określony algorytm - będzie ona mogła zaproponować proporcjonalnie mniejszy wkład. Myślę, że to jest dla dobra dzieci i też dla naszego komfortu, że nie będziemy ze wstydem przyznawać, że m.in. takie dotacje wracają do budżetu państwa. Jeżeli chodzi, proszę państwa, o dotacje dotyczące niepublicznych placówek czy też publicznych prowadzonych przez inne podmioty niż samorząd, jest sporo zmian. One są wszystkie wypełnieniem potrzeb samorządowców, od takich bardzo kłopotliwych, które powodowały wiele konfliktów, również procesów sądowych. Rezygnujemy z definicji ˝rodzaju szkoły˝, bo tak naprawdę nikt nie wiedział, co znaczy ˝rodzaj szkoły˝, i dotacje były naliczane w różny sposób. W tej chwili uzależniamy to tylko i wyłącznie od subwencji, ale oczywiście powiększonej o określony wskaźnik. W tych szkołach, proszę państwa, również kończą się umowy śmieciowe. Nauczyciel będzie zatrudniony zgodnie z Kodeksem pracy. Trudno zaproponować Kartę Nauczyciela, bo związkowcy też apelowali o takie rozwiązania, natomiast nie możemy doprowadzić do takiej sytuacji, że tylko po to samorząd rezygnuje z prowadzenia szkoły, żeby nauczyciele zarabiali tylko minimalne wynagrodzenie, mając 40-godzinny tydzień pracy. Uznajemy, że w XXI w. jest to po prostu niedopuszczalne, w dodatku w latach, które nam się zapowiadają, latach pracownika, a nie pracodawcy. Jednocześnie wyraźnie mówimy tym podmiotom, które prowadzą czy są innymi organami prowadzącymi dla szkół, przedszkoli, jak również dla form policealnych, że są w systemie informacji oświatowej, tzn. będą rozliczane tylko te, które na dzień 30 września po prostu uczciwie w systemie podadzą, ilu mają uczniów, ilu zatrudniają nauczycieli. Zresztą dajemy też dużo swobody samorządowcom, którzy wreszcie będą mogli w różnych momentach kontrolować, w jaki sposób realizowana jest ta dotacja, szczególnie - jak państwo dobrze wiedzą - w policealnych szkołach dla dorosłych czy też w placówkach przedszkolnych, gdzie okazywało się, że 30 września jest bardzo duża liczba słuchaczy lub też przedszkolaków, a w maju np. nie było przystępujących do egzaminu maturalnego czy też do egzaminu zawodowego. W związku z tym mówimy jednoznacznie, że będziemy te dotacje dzielić. Pierwsza transza będzie wtedy, kiedy zarejestrują się w systemie informacji oświatowej, gdzie będzie informacja o tym, w jaki sposób uczęszczają - szczególnie w szkołach policealnych dla dorosłych - słuchacze; musi to być co najmniej 50%. Później uzależniamy dotacje od zdawalności. Nie może być tak, proszę państwa, że z subwencji oświatowej i z różnych innych miejsc wydajemy ponad 9 mld zł na kształcenie zawodowe i rezygnujemy z tej odpowiedzialności. Jednak pilnujemy jakości, pilnujemy tego, żeby kończyło się to egzaminem i wejściem na rynek pracy. Jednocześnie to, co podnosili samorządowcy: tutaj również to zrobiliśmy. Mianowicie w wypadku przedszkola i w wypadku form policealnych dla dorosłych będzie można wziąć dotację tylko raz, tzn. na jednego słuchacza i na jedno dziecko. Sporo było takich sytuacji, gdy jedno dziecko było podstawą do naliczenia dotacji dla trzech, czterech podmiotów. Tak samo w wypadku szkół policealnych dla dorosłych. To tak w największym skrócie, proszę państwa, to streszczenie tych zapisów związanych z dotacją. Jeżeli chodzi o elementy Karty Nauczyciela, które się tam znalazły, to te zapisy, które są w ustawie, są oczywiście wynikiem kompromisu, dlatego że chyba po raz pierwszy pracowaliśmy w takim zespole, gdzie samorząd też spotkał się ze związkowcami. W związku z tym musieliśmy ucierać różnego rodzaju poglądy. Zakończyliśmy też pewien etap. To nie jest tak, że zakończyliśmy prace tego zespołu. To był moment, gdy dalsze dyskusje były związane już m.in. z innym liczeniem subwencji oświatowej, i zapadła decyzja, że ten etap mamy za sobą, możemy to przekładać już na projekt ustawy. Przypominam, 30 kwietnia w ministerstwie edukacji odbyła się 1,5-godzinna konferencja prasowa, na której skrupulatnie zdawaliśmy relację, podsumowując prace tego zespołu. Jednocześnie, proszę państwa, myślę, że z tej mównicy - i będę to powtarzała na każdym kroku, dlatego że słowa nieprawdy żyją już swoim własnym życiem - padły niepokojące nauczycieli informacje, że oto nie ma Karty Nauczyciela. Proszę odczytać, proszę państwa, protokoły posiedzeń zespołów, na których oczywiście samorządowcy podnoszą od zawsze tę kwestię, że chcieliby rezygnacji z Karty Nauczyciela. Jestem orędowniczką Karty Nauczyciela i właśnie tłumaczę samorządowcom, jak ona jest istotna. Ale oczywiście przyjęliśmy, że sporo trzeba w tej karcie zmienić - na tyle, na ile udało nam się to wydyskutować i spotkać się w pół drogi. Myślę, że zmiany są bardzo dobre. Zacznijmy od tego, że kończy się niesprawiedliwość przy zatrudnianiu pedagogów, psychologów, logopedów i nauczycieli wspomagających. Po pierwsze, mamy stałe pensum, tj. 22 godziny pracy z dzieckiem, bo przypominam państwu, jak dziesiątkowane były informacje o tym, że pedagog w jednej szkole ma pensum 35 godzin, a w drugiej - właśnie 22. To niesprawiedliwość i nie uzależniajmy czy nie pozwalajmy na dowolność, niech to będą 22 godziny. Jednocześnie - bo to będziemy państwu proponować w roku 2018, po to żeby projekt ustawy pojawił się w 2019 r. - jesteśmy przy wielu badaniach i wielu pilotażach dotyczących edukacji włączającej. W związku z tym nie wyobrażamy sobie, żeby przy okazji dotykania Karty Nauczyciela, pracy nad Kartą Nauczyciela nie zadbać wprost i jednoznacznie o nauczyciela wspomagającego. To nie może być osoba z przypadku, to nie może być asystent, który jest zatrudniony w innym wymiarze niż nauczyciel prowadzący zajęcia. Nauczyciel wspomagający, proszę państwa... W systemie, w którym musimy się cierpliwie nauczyć edukacji włączającej, nauczyć dzieci edukacji włączającej, nauczyć nauczycieli edukacji włączającej, to będzie jedna z podstawowych form doskonalenia zawodowego nauczycieli: edukacja włączająca. Musieliśmy wyraźnie zdefiniować nauczyciela wspomagającego. Jego pensum to, proszę państwa, 20 godzin. Jednocześnie uznaliśmy, również przy zgodzie związkowców i samorządowców, że dyrektor i wicedyrektor nie będą mieli dowolnej liczby nadgodzin. Dlatego że funkcja szkoły jest funkcją bardzo odpowiedzialną - od edukacji, wychowania, po bezpieczeństwo - dyrektor i wicedyrektor mają być do dyspozycji rodziców, uczniów i nauczycieli. W związku z tym ich pensum będzie wynosiło tyle, ile to wynika np. z tego, jakiego przedmiotu uczą. To będzie maksymalna liczba. Np. polonista maksymalnie będzie mógł mieć 5 godzin, to będzie jego pensum. Nadgodziny, proszę państwa, są dla nauczycieli. Przypominam sobie, że kiedy byłam wicedyrektorem i nauczyciel chorował, to ja zastępowałam nauczyciela, nie wpisując tego jako zastępstwa czy jako nadgodzin. Myślę, że powinniśmy do takiej formuły odpowiedzialności dyrektora i wicedyrektora wrócić. Dyskusja też była, proszę państwa, m.in. o zajęciach terapeutycznych. Przypominam, znowu jest tutaj dowolność: 60 minut, 45 minut. Nie, 45 minut dla każdego, dla każdej z tych form. Chodzi i o sprawiedliwość, i zwyczajnie o ułożenie planu, i o to, żeby rzeczywiście dyrektor miał swobodę w dobieraniu tego rodzaju zajęć. Zapomniałam powiedzieć - jako że jestem przy kwestii dyrektorów - że jeśli chodzi o niepubliczne placówki, to w ustawie jest uregulowana sprawa tzw. kominówki, tzn. dyrektor nie będzie mógł zarabiać dowolnych kwot. Niestety bardzo często było tak, że dyrektor niepublicznej placówki zarabiał od 20 tys. zł do 50 tys. zł. Tak, to są bardzo konkretne dane. Teraz będzie to poziom dwuipółkrotności tego, co jest w ramach systemu. To są publiczne pieniądze. W przypadku dotacji mamy prawo w taki sposób na to popatrzeć i w taki sposób dyscyplinować, kiedy samorządy z publicznych pieniędzy dotują tego rodzaju placówki. Jednocześnie uregulowaliśmy ostatecznie, proszę państwa, kwestię opieki nad dzieckiem, dlatego że - jak państwo dobrze wiedzą - brak jednoznaczności przepisów powodował, że 2 dni opieki nad dzieckiem w wieku do 14. roku życia zamieniał się na 48 godzin i nauczyciele wybierali dowolne godziny, kompletnie dezorganizując pracę szkoły. Są to po prostu 2 dni i koniec. Trzeba to w taki sposób definiować, już nie ma możliwości jakiejkolwiek interpretacji. Oczywiście doprowadziliśmy też, proszę państwa, do takiej sytuacji - i jest to zapisane w Karcie Nauczyciela - że obniżamy pensum w zależności od tego, jak jest skrócony czas pracy nauczyciela niepełnosprawnego. To też jest edukacja włączająca. Rezygnujemy pomału z asystenta nauczyciela, ta formuła niestety się nie sprawdziła. Dyrektorzy mieli po prostu kłopot z tym, żeby zwyczajnie asystenta zatrudnić. Chcemy mieć w karcie dobrze nazwany każdy zawód każdego nauczyciela. Jednocześnie dokonaliśmy, proszę państwa, rzeczy, na którą bardzo liczą pracodawcy i dyrektorzy szkół zawodowych, tam, gdzie martwimy się o to, że trzeba szykować dodatkowe miejsca pracy. Przypominam, że przy przekształceniu zadbaliśmy o 10 tys. w ciągu 2 lat. W wypadku szkoły zawodowej mamy do czynienia z sytuacją, w której mamy kłopot ze znalezieniem nauczyciela. Stąd pomysł uruchomienia korpusu fachowców. Kuratorzy za moment rozpoczną rekrutację. To po prostu emerytowani nauczyciele szkół zawodowych, którzy będą wspierali szkoły i pracodawców, ale jednocześnie w Karcie Nauczyciela uwalniamy, proszę państwa, bo taka jest konieczność rynku pracy, pensje nauczyciela zawodu. Będzie on mógł zarabiać dowolne pieniądze - uwaga - za moment poza kartą wprowadzimy takie przepisy, zgodnie z którymi do jego pensji będzie mógł się dokładać pracodawca, po to żeby wesprzeć nauczyciela, który kształci w zawodzie potrzebnym w określonej branży. Zadbaliśmy również o tzw. nauczyciela polonijnego. Proszę państwa, system edukacji obejmuje szkoły nie tylko w Polsce, ale i na całym świecie. Od bardzo wielu lat nauczyciele, którzy uczyli w szkołach polskich za granicą, właściwie nie mogli realizować awansu zawodowego, bo nie mogli osiągnąć tej magicznej liczby połowy etatu. W tej chwili to są osoby, które wykonują w dwójnasób, w trójnasób nie tylko swoją pracę, ale i misję, ponoszą odpowiedzialność za kształcenie i budowanie tożsamości. Każdy z tych nauczycieli bez względu na liczbę godzin będzie mógł realizować awans zawodowy. Bywa też tak, że nauczyciel, który wyjeżdża za granicę, uczy w szkole, tak naprawdę dokonując wybitnych rzeczy w kształceniu polskich dzieci za granicą, przyjeżdża do kraju i wraca do szkoły i do systemu jako nauczyciel stażysta. To jest absolutnie niedopuszczalne, środowiska polonijne bardzo o to zabiegały. Jednocześnie mówimy, proszę państwa, o tym, że dokonamy zmian, jeżeli chodzi o awans zawodowy. To jest rzeczywiście najtrudniejszy element. W tej kwestii jest bardzo poważny raport Najwyższej Izby Kontroli i są bardzo poważne badania Instytutu Badań Edukacyjnych. W związku z tym najważniejsze zmiany, proszę państwa, są takie. Musimy liczyć się z tym, proszę państwa, że do systemu edukacji długo nie będą wchodzić młodzi ludzie. Jeszcze po prostu mamy niż demograficzny. W związku z tym kiedy mówimy o kształceniu nauczyciela - rozmawiamy o tym, bo za moment zaproponujemy państwu rozporządzenia dotyczące doskonalenia nauczycieli i cały schemat doskonalenia nauczycieli - stwierdzamy: w tej chwili, drogie uczelnie, skoncentrujcie się na dokształcaniu nauczycieli. Potrzebujemy w systemie - i do 2019 r. to zrobimy - doradców zawodowych, doradców metodycznych, pedagogów, aby zapewnić bezpieczeństwo w szkole, bo w co drugiej szkole jest pedagog. Potrzebujemy doskonalenia z zakresu edukacji włączającej i pracy na podstawie projektów, bo w przestrzeni publicznej, proszę państwa, brakuje tego, co zrobiliśmy w zakresie podstaw programowych. 20% podstaw programowych z każdego przedmiotu i każdy przedmiot należy realizować na podstawie projektu, dlatego że jest to potrzeba wynikająca nie tylko z rewolucji 4.0, ale i ze zwykłego współdziałania i z współodpowiedzialności za powierzone zadanie. W związku z tym postanowiliśmy, proszę państwa, że sami będziemy podejmować w systemie edukacji decyzje co do nauczyciela stażysty po okresie roku i dziewięciu miesięcy. Wydaje się, że okres dziewięciu miesięcy jest za krótki, żeby sprawdzić umiejętności. My nie mówimy o matematyce, o tym, czy ktoś jest świetnym matematykiem, czy ktoś jest świetnym fizykiem albo polonistą. To jest kwestia wtórna. Kwestią podstawową jest to, jak sobie radzisz, szczególnie że do szkoły przychodzą kolejne pokolenia, o czym już w tej chwili nie mówimy. Nie, proszę państwa, do szkoły co roku przychodzi inne pokolenie, inna grupa dzieci, którą to grupę w dodatku musimy uczyć funkcjonowania wśród dzieci ze specjalnymi potrzebami. Żeby było jasne, dziecko zdolne też ma specjalne potrzeby. W związku z tym mówimy o 1 roku i 9 miesiącach i egzaminie, w którym będzie uczestniczył nie tylko dyrektor, ale i przedstawiciel organu prowadzącego - organ prowadzący może zdecydować, że będzie to bardzo określona osoba, którą może nawet zatrudnić, żeby sprawdziła kompetencje nauczyciela - przedstawiciel nadzoru pedagogicznego i przedstawiciel z listy ekspertów. Oczywiście, proszę państwa, będziemy się posiłkować, bo to są wybitni eksperci, którzy pracują przy awansie zawodowym. Zresztą to jest też zwykła kalkulacja, jakby pilnowanie publicznych pieniędzy. Oni będą dopraszani czy będą musieli być przy takim egzaminie. Kolejna rzecz, proszę państwa, to też potwierdzały badania. Ostatnie lata niestety zdemoralizowały doskonalenie zawodowe nauczycieli. To znaczy w tym sensie, że każdemu się wydaje, że może uczyć nauczyciela. W związku z tym większość szkoleń nie trafiała w potrzeby ani szkoły, ani nauczyciela. Różnie to bywało, mamy powszechną wiedzę na ten temat. Zrobiliśmy pierwszy krok już w Prawie oświatowym - wszystkie placówki, które chcą uczyć nauczycieli, muszą przyjść po akredytację, mają na to 2 lata. I rzeczywiście bardzo tego pilnujemy. Zachęcamy ministerstwo nauki do tego, żeby pokazać, które uczelnie będą wiodącymi, jeżeli chodzi o kształcenie i doskonalenie nauczycieli. Jednocześnie zaproponujemy, płacąc nauczycielowi, różnego rodzaju formy doskonalenia, o których już zresztą powiedziałam, gdy mówiłam o tym, że potrzebujemy bardzo określonych szkoleń na bardzo wysokim poziomie. W związku z tym, proszę państwa, żeby też pokazywać tę jakość i pilnować jakości w szkole, w systemie edukacji, powiedzieliśmy: 500+. Żeby było jasne, proszę państwa, ja oczywiście byłam zadziwiona popularnością w ostatnich tygodniach tego rozwiązania, szczególnie że mówiły o tym związki zawodowe, które to wymyśliły. To znaczy myśmy to zrobili w zespole, w którym pracowaliśmy od listopada, i ja o tym powiedziałam 30 kwietnia na konferencji prasowej. Co to jest to 500+? Proszę państwa, ponieważ nie było zgody, żeby szukać jakiejś formuły dodatkowego stopnia awansu, żeby znowu nie prowadzić biurokracji - myślę, że powinniśmy się wspólnie, pewnie nie dzisiaj, przyjrzeć tej biurokracji przy awansie zawodowym - uznaliśmy, że warto zmotywować nauczyciela dodatkiem comiesięcznym do pensji pod warunkiem spełnienia bardzo określonych kryteriów. Związki chyba na jakimś posiedzeniu komisji podnosiły, że projekt tego rozporządzenia nie jest załącznikiem do ustawy. Nie jest, bo on będzie nowelizowany, on nie jest nowy, w związku z tym będą normalne konsultacje ustawowe, przewidziane, będziemy się wypowiadać. I zachęcam, mam nadzieję na dobrą dyskusję, żeby to były namacalne, twarde kryteria, żeby one nam się nie rozpłynęły i żeby rzeczywiście motywować nauczyciela. Mam nadzieję, że nauczyciele do emerytury będą otrzymywać 500 zł dodatku co miesiąc, ale niestety mówimy, że będziemy to weryfikować. To znaczy on nie jest na stałe. Po kolejnych 3 latach przy takim dodatku, jeżeli jakość nie będzie trzymana, ten poziom nie zostanie utrzymany... I będziemy pilnować tego, żeby to wszystko działo się w szkole. Doktoraty z dowolnej dziedziny, czasami hobbystycznie traktowanej przez nauczyciela, kompletnie nas nie interesują. Tylko i wyłącznie doktoraty, które są związane ze środowiskiem, ze szkołą, z edukacją, z dziedziną, którą zajmuje się nauczyciel. Oczywiście w taki sposób, proszę państwa, wydłużył nam się awans zawodowy i wprowadziliśmy ocenę pracy. To jest wynik raportu Najwyższej Izby Kontroli, bezwzględny nacisk rodziców. Jednocześnie też pokazaliśmy, że staramy się wyłapywać najzdolniejszych, tych, którzy dbają o jakość. Awans zawodowy zawsze można skrócić, nawet do 9 lat. To jest zapisane w Karcie Nauczyciela. Normalny rytm został opisany, ale są powody, są przyczyny, są kryteria, które pokazują, w jakich sytuacjach ten awans zawodowy można skrócić. Przed nami pewnie sporo dyskusji. Pozwoliłam sobie tylko na krótkie streszczenie, ale myślę, że dotknęłam najważniejszych elementów, ważnych dla nauczyciela, dla rodziców, dla samorządowców. Mam nadzieję, że tak jak mamy pozytywną opinię komisji wspólnej rządu i samorządu po pracach w komisji, tak po pracach w parlamencie, gdzie mam nadzieję na dobrą, merytoryczną pracę, z satysfakcją będziemy głosować nad tą ustawą. Bardzo dziękuję. (Oklaski)