Mówca: Henryk Kowalczyk
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jako że sprawa deficytu i długu publicznego jest taką sprawą, która ciągle się przewija, nawiążę do wypowiedzi pani poseł. Myślę, że warto pamiętać o tym, iż dług publiczny za rządów Prawa i Sprawiedliwości, który pani wypomniała, wzrastał średnio o 24 mld zł rocznie, a za waszych rządów - średnio o 100 mld zł rocznie. To jest ta skala, którą trzeba porównywać (Oklaski), mimo że jeszcze w tym czasie, oprócz tego długu, zadłużaliście i zadłużyliście Krajowy Funduszu Drogowy, podobno już na ponad 40 mld zł, że przejedliście kilkanaście miliardów złotych z Funduszu Rezerwy Demograficznej. Gdyby to wszystko zsumować, to rzeczywiście skala porównania jest ogromna. Oczywiście chwalenie się wychodzeniem z procedury nadmiernego zadłużenia jest w tym momencie nie na miejscu, bo to właśnie za czasów rządu Prawa i Sprawiedliwości my wyprowadziliśmy Polskę z procedury nadmiernego zadłużenia, a wy z powrotem ją tam wepchnęliście właśnie przez swoją politykę gospodarczą. (Oklaski) Miałem powiedzieć kilka słów na temat budżetu środków europejskich, bo rzeczywiście ten budżet, jeśli chodzi o realizację, wygląda najgorzej, a myślę, że jest to niezwykle istotne, bo 70% realizacji według planu to jest bardzo mało, to jest 20 mld niespożytych pieniędzy, które powinny wpłynąć do Polski, powinny pobudzić gospodarkę, być może spowodować jeszcze większe wpływy podatkowe. A więc na tyle jest zaniedbań. Oczywiście to jest i w dochodach, i w wydatkach funduszu środków europejskich, ale przekłada się również na niezrealizowanie słynnej rezerwy, poz. 8, na współfinansowanie projektów z funduszy europejskich. Zawsze, za każdym razem, kiedy wprowadzamy, próbujemy wprowadzać poprawki, wskazując jako źródło finansowania właśnie tę rezerwę, jesteśmy odsądzani od czci i wiary i uważani za jakichś nieuków, destruktorów budżetu itd. Wiele razy to słyszałem. Mówimy, że jeszcze nigdy temu rządowi nie udało się wykorzystać tej rezerwy. (Poruszenie na sali) No, w 90% to niewiele. Jak było w tym wypadku? Oczywiście identycznie. Rezerwa pierwotna: 7800 mln zł, wykonanie: 5280 mln zł, a więc 2,5 mld zł z tej rezerwy mogliśmy z czystym sumieniem przeznaczyć na inne wydatki. Zresztą historia była taka sama, jeśli chodzi o projekt budżetu na 2012 r. Jestem przekonany, że przy waszych talentach znów ta rezerwa nie będzie wykorzystana, bo fundusze europejskie wykorzystywane są tak, jak są wykorzystywane, tyle tylko że to, iż teraz nie wykorzystujemy tych funduszy, to jest niewielka strata, bo one przechodzą na następne lata, czyli możemy mieć nadzieję, że ten limit w wysokości ponad 60 mld euro zostanie jeszcze wykorzystany, ale tylko możemy mieć nadzieję, bo jeśli corocznie opóźnienie w stosunku do harmonogramu będzie wynosiło 30%, to naprawdę mam obawy o to, czy ten limit wykorzystamy. Przyjrzałem się na przykład, jak wykorzystywane są pieniądze na wspólną politykę rolną. Jeżeli chodzi o dopłaty bezpośrednie, to jest w porządku, wprowadzony jest system, funkcjonujący już prawie 10 lat, jest to realizowane, płatności idą, ale już z Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich jest zupełnie inaczej. Oczywiście, wykorzystywane są środki finansowe na działania, które są kontynuacją działań z poprzednich lat, a więc na renty strukturalne, programy: młody rolnik, modernizacja gospodarstw, ale już z czymś nowym to jest dużo gorzej. Jeśli chodzi o działania, które miały pobudzać przedsiębiorczość, to na przykład na działanie: Zróżnicowanie w kierunku działalności nierolniczej, czyli dotyczące dodatkowych źródeł dochodu dla rolników, był limit w wysokości 1,5 mld zł, a wykonanie to 500 mln, czyli 1/3, a lat, przypominam, zostało już niewiele. Ze względu na czas nie będę wszystkich działań analizował, ale taki najbardziej już chyba drastyczny przykład to jest działanie: Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju - limit to 2800 mln zł, wykorzystano 250 mln. Tak więc to są te proporcje i to są problemy, które się pojawiają. Nawet jeżeli statystycznie wygląda to nieźle ze względu na płatności, które były realizowane w ramach kontynuacji programów z poprzednich lat, które są jak gdyby płatnościami ciągnionymi, to jeśli się przyjrzeć programom, które są wprowadzane od nowa, to wygląda ta sprawa bardzo tragicznie. Skoro już zatrzymałem się na sprawie rolnictwa, to dodam, że rząd Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego wyjątkowo rolnictwa chyba nie lubi, bo corocznie obniża na nie wydatki. I tak, w roku 2010 jeszcze było to 0,82% PKB, ale już w roku 2011 jest to 0,79% PKB, niby niedużo mniej, tylko że jest to blisko 1 mld zł. I dlatego brakuje pieniędzy, chociaż są one wykorzystane w budżecie, tu trzeba przyznać rację - bo skoro jest mało, to jest to wykorzystywane: na paliwo rolnicze, na ubezpieczenia, na postęp biologiczny - ale wszędzie brakuje, wszędzie bieda, wszędzie kryzys, czy to w inspekcjach rolnych, czy to w doradztwie rolniczym, a przecież między innymi pomoc dla rolnictwa w ramach polskiego budżetu, ze źródeł krajowych jest limitowana. To nie jest tak, że możemy sobie dotować rolnictwo, jak nam się podoba, bo jest to limitowana pomoc publiczna. Wszystkie kraje europejskie w ramach pomocy publicznej dla rolnictwa starają się zmieścić w tym limicie, my też się staramy zmieścić, tylko wykorzystaliśmy go w niespełna 50%, a więc naprawdę nie musimy się martwić w tej sytuacji o to, że go przekroczymy. Natomiast przy pokazywaniu, jak są wykorzystane fundusze unijne w rolnictwie, nasuwa się też pewna refleksja, a myślę, że jest to refleksja odnosząca się do całego rządu. Mimo że fundusze są niewykorzystane, to nie przeszkadza to już byłemu ministrowi Sawickiemu reklamować się za ogromne pieniądze, pokazywać, jak to pięknie rolnictwo wykorzystało te środki. Przynajmniej trzeba mieć trochę wstydu i pokory, żeby nie chwalić się tym, co nie zostało wykonane. Może jeszcze jedno słowo na koniec. Przewijała taka myśl co do tego, na jakim świecie my żyjemy: my żyjemy na innym, opozycja na innym, ludzie jeszcze na innym. Rzeczywiście, odnoszę wrażenie, że tak jest. Ostatnio bardzo słynna była sprawa spółki Elewarr, co prawda drobna w skali finansów publicznych państwa czy w skali całego budżetu, ale jakże znamienna, jeżeli chodzi o to, na jakim świecie kto i jak żyje. Mimo że po objęciu zarządzania przez już byłego prezesa i byłego dyrektora pana Śmietanki rentowność tych zakładów spadła i to 10-krotnie, to oczywiście dostaje on premię. Majątek spółki ulega dekapitalizacji, nie wykonuje ona zadań dotyczących przechowywania zboża, ale zwróćmy uwagę, jak wygląda tam średnie wynagrodzenie. Rada nadzorcza: średnio 3800 na miesiąc - z tym że miesiąc w cudzysłowie, bo to raczej 1 dzień pracy w miesiącu - zarząd: średnio na miesiąc 27,5 tys., dyrektorzy: średnio 21 800, pracownicy, nie robotnicy, tylko obsługa centrali: 6380 średnio miesięcznie, a pracownicy na stanowiskach robotniczych: jeszcze w latach 2008, 2009 to było około 3 tys., ale ponieważ statystyka była niedobra i trzeba było jeszcze samemu się nachapać, to obniżono im pensje i teraz to już jest 2500 na miesiąc. Tak więc mamy tu taki świat. Jednak skądże znowu, dla zarządu 27 tys. to zdecydowanie za mało, wobec tego wymyślono jeszcze taką procedurę, że będzie też udział w zysku i że będzie dyrektor, tak że łącznie, tak jak ostatnio zostało to policzone, ten słynny dyrektor zarabiał już ponad 60 tys. miesięcznie. Porównajmy to z wynagrodzeniem na stanowisku robotniczym, 2,5 tys. miesięcznie, i zobaczmy, na jakim świecie kto żyje. Myślę, że państwo żyjecie na tym świecie za 60 czy 30 tys. miesięcznie i nie jesteście w stanie zrozumieć osób, które muszą żyć za 2,5 tys. Dziękuję.