Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2013-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Swoje wystąpienie chcę zacząć od przypomnienia słów, jakie padły w komunikacie Rządowego Centrum Legislacji w marcu tego roku. Cytuję: Brak jest szczególnego uzasadnienia dla ustanowienia ochrony prawnokarnej urzędu prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i innych konstytucyjnych organów państwa. Trudno bowiem wskazać na inne, poza symbolicznym, uzasadnienie takiej ochrony. Projektowana regulacja w tym zakresie jest niezbędna i konieczna, zwłaszcza z perspektywy współczesnych poglądów na demokrację. Przypomnę też, że obecny Kodeks karny zawiera osobne przepisy przewidujące karę do 3 lat pozbawienia wolności, podkreślam: do 3 lat pozbawienia wolności dla tego, kto publicznie znieważa prezydenta RP - tu oczywiście mowa o art. 135 § 2 Kodeksu karnego - oraz karę grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2 dla tego, kto publicznie znieważa lub poniża konstytucyjny organ RP. To zawarte jest, tak jak już była mowa, w art. 226 § 3 K.k. Co się zatem stało, że rząd wycofał się z pierwotnie przygotowanego projektu? Otóż szef Rządowego Centrum Legislacji poinformował ponad miesiąc temu, że Rada Ministrów nie zrezygnowała z sankcji za znieważenie prezydenta RP, a stało się to w wyniku konsultacji z udziałem instytucji państwowych i pozarządowych, m.in. właśnie Kancelarii Prezydenta RP. Jak zatem oceniać następujące zdanie zawarte w uzasadnieniu procedowanego właśnie projektu, znów zacytuję: Powodem przedmiotowej regulacji jest brak uzasadnienia dla utrzymania szczególnej ochrony prawnokarnej przysługującej konstytucyjnym organom państwa z mocy art. 226 § 3 Kodeksu karnego. I dalej: Powszechny staje się pogląd, że organy demokratycznego państwa podlegają kontroli społecznej, co immanentnie wiąże się także z możliwością ich krytyki. Uzasadnienie powołuje się też na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który stwierdził, że polityk musi wykazać wyższy stopień tolerancji, szczególnie gdy składa oświadczenie narażone na krytykę. Wysoka Izbo! Posłowie Sojuszu Lewicy Demokratycznej bardzo szanują obecnego prezydenta, poprzednich prezydentów, będą szanować też wszystkich przyszłych prezydentów. Mam nadzieję, że będzie to wreszcie kobieta, bo mamy zdecydowany deficyt, jeśli chodzi o obecność kobiet na najwyższych stanowiskach w państwie. (Poseł Józef Zych: Daj Boże. Amen.) To oczywiście tak na marginesie. Podobnie jak Helsińska Fundacja Praw Człowieka krytycznie oceniamy pozostawienie ochrony karnej prezydenta przed znieważeniem, szczególnie na takim, jaki jest dziś, poziomie, czyli do 3 lat pozbawienia wolności. Przypomnę, że większość takich spraw jest umarzana ze względu na znikomość społecznej szkodliwości czynu, że wspomnę głośną sprawę autora strony AntyKomor.pl. Notabene za obrazę prezydenta w niedemokratycznej przecież Białorusi można wymierzyć karę do 2 lat, a nie tak, jak u nas, do 3 lat pozbawienia wolności. (Oklaski) Pani prof. Ewa Łętowska, dla mnie autorytet, stwierdziła: Nie tędy droga. Specjalna ochrona dla wysokich urzędników, z prezydentem Rzeczypospolitej, powinna być zniesiona, gdyż obrażanie czy zniesławienie prezydenta ma tę samą wartość, co obrażenie wójta. Oczywiście nie wszyscy muszą zgadzać się z taką opinią, którą wyraziła pani prof. Łętowska, ale generalnie na pewno stwarza to pewne pole do dyskusji. W związku z tym mam wielką nadzieję, że wrócimy niebawem do tego tematu. Dzisiaj nasz klub wyraża takie stanowisko, że chce, tak jak pozostałe kluby, procedować nad przedstawionym projektem, bo jest to pierwszy krok do zmiany nieżyciowych, nieproporcjonalnych do wyrządzonej szkody przepisów. Będziemy oczywiście głosować za skierowaniem projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo. (Oklaski)