Mówca: Piotr Zgorzelski
Data: 2012-05-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W ˝Koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju 2030˝ prezentowane jest inne niż dotychczas podejście do obszarów wiejskich. Wiele z nich położonych w bezpośrednim sąsiedztwie dynamicznie rozwijających się miast traci znaczną część swoich tradycyjnych funkcji związanych z rolnictwem, stając się przede wszystkim zespołami osiedli mieszkaniowych. Koncepcja, widząc w nich integralną część obszaru funkcjonalnego miasta, wskazuje na zależność jakości życia mieszkańców głównych miast i obszarów je otaczających od spójnego zagospodarowania przestrzeni, która jednocześnie jest cenną częścią środowiska przyrodniczego. Silna presja urbanizacyjna sprawia, że rozwijanie powiązań komunikacyjnych, sieci usług publicznych i kooperacji gospodarczej w obrębie obszaru funkcjonalnego wokół dużego miasta powinny podlegać kontroli planistycznej umożliwiającej zachowanie wartości charakterystycznych dla obszarów wiejskich: walorów krajobrazowych i kulturowych oraz tkanki społeczności lokalnej. To do takich obszarów odnoszą się działania celu 1. koncepcji wskazującego kierunki rozwoju spójnej sieci miast głównych. Do pozostałych obszarów wiejskich i małych miast i obsługujących odnosi się cel 2. Realizacja zaproponowanych w dokumencie kierunków działań powinna poprawić integrację przestrzenną i funkcjonalną obszarów wiejskich, wzmocnić więzi społeczne i stworzyć warunki do powstawania pozarolniczych źródeł dochodu, rozszerzyć oferty lokalnych rynków pracy przy wykorzystaniu istniejącego potencjału rozwoju. Dlatego w koncepcji proponuje się usuwanie tzw. barier komunikacyjnych zmniejszających mobilność zawodową i przestrzenną: rozwój infrastruktury transportu i łączności, poprawę transportu zbiorowego, utrzymanie standardów czasowych komunikacji umożliwiających pracę w ośrodkach lokalnych i regionalnych bez zmiany miejsca osiedlenia oraz dogodny dostęp do edukacji i usług publicznych. Dodatkowym argumentem jest tu zdolność do powstrzymywania procesów depopulacyjnych obejmujących znaczną część obszarów wiejskich, w tym Polski wschodniej, zależna od wysokiej jakości przestrzeni. Realizacja wskazanych kierunków działań powinna przyczynić się do rozwoju miast powiatowych i pozostałych miast o znaczeniu lokalnym, poprawy jakości i dostępności świadczonych tam usług publicznych. Z treści KPZK 2030 wynika, że powinny zostać zachowane najlepsze tradycyjne wzorce zabudowy wsi, a zagospodarowanie przestrzenne podlegające kontroli ma służyć zapobieganiu nadmiernemu rozproszeniu siedlisk i tworzeniu zwartych skupisk ludności, co zmniejszy energochłonność tworzonych struktur służących do transportu osób i dóbr oraz zapewnienia takich usług komunalnych, jak gospodarka odpadami, oczyszczanie ścieków, doprowadzenie wody. Działania zapisane w celu 5. skoncentrowanym na bezpieczeństwie energetycznym i zmniejszaniu ryzyka związanego z nasilaniem się naturalnych zagrożeń, takich jak: powodzie, ruchy masowe ziemi, osuwiska czy susze, powinny stymulować politykę energetyczną gmin i umożliwiać wykorzystanie lokalnie dostępnych źródeł energii odnawialnej do produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Wysoka jakość środowiska przyrodniczego, charakterystyczne krajobrazy lasów i upraw rolnych i związane z tym dziedzictwo kulturowe to trudny potencjał rozwoju, wymagający zapobiegania jego utracie. Ten temat jest rozwijany szerzej w celu 4. poświęconym organizacji przestrzennej tego, co obecnie zaczynamy nazywać zieloną infrastrukturą, czyli sieci przyrodniczych, ochronie krajobrazu kulturowego i utrzymaniu wysokiej jakości pozostałych zasobów rozwojowych środowiska przyrodniczego. Procesy koncentracji własności i restrukturyzacji w rolnictwie zwiększą atrakcyjność inwestycyjną terenów wiejskich, ale też mogą być przyczyną utraty dotychczasowych funkcji pełnionych przez niektóre z obszarów oraz powodować w procesie rozwoju przestrzeni konflikt funkcji z ochroną potencjału przyrodniczego, krajobrazowego, kulturowego stanowiącego jedną z szans rozwojowych. (Dzwonek) Wprowadzając planowanie funkcjonalne, KPZK 2030 obszarom ochrony gleb o najwyższej przydatności do celów produkcji roślinnej przypisała znaczenie makroregionalne. Ochrona roślinnej rolniczej przestrzeni produkcyjnej wynika także z wymogu ochrony funkcji towarzyszących produkcji żywności, takich jak: zachowanie zależnych od ekstensywnego rolnictwa walorów przyrodniczych, tradycyjnego krajobrazu rolniczego lub utrzymania trwałych użytków zielonych dla przeciwdziałania skutkom zmian klimatycznych. Wobec powyższego Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie głosował za przyjęciem ˝Koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju 2030˝. (Oklaski) (Poseł Krzysztof Jurgiel: Ale błąd!)