Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2020-11-18 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy jest zawarty w druku nr 723, a sprawozdanie komisji - w druku nr 728. Przypominam, że 29 października skierowano do wymienionych komisji, czyli ochrony środowiska oraz samorządu terytorialnego, rzeczony projekt. 3 listopada odbyło się pierwsze czytanie w tych dwóch komisjach, a następnie - praca po pierwszym czytaniu, w wyniku czego połączone komisje przedstawiają sprawozdanie z druku nr 728. Wysoka Izbo! W gospodarce odpadami w Polsce od lat są wdrażane zasady postępowania, zgodnie z którymi należy przede wszystkim zapobiegać powstawaniu odpadów przez rozsądne planowanie aktywności w różnych dziedzinach. W dalszej kolejności należy przygotowywać odpady do ponownego użycia, dokonywać ich odzysku i recyklingu, odzyskiwać energię w procesie ich spalania, a w ostateczności je składować. Podstawowym aktem prawnym jest tutaj dyrektywa odpadowa 2008/98 wdrożona ustawą o odpadach z 14 grudnia 2012 r. Wysoka Izbo! Gospodarka odpadami, dla której prawidłowego prowadzenia konieczna jest współpraca wielu podmiotów: samorządów gminnych i wojewódzkich, firm działających w zakresie odbioru i przetwarzania odpadów, producentów odpadów, wymaga wprowadzania zmian do systemu i reagowania na pojawiające się problemy. Od 2 lat słyszymy o rosnących kosztach funkcjonowania gminnych systemów gospodarowania odpadami komunalnymi, a także o trudnościach z osiąganiem ustawowo nałożonych na gminy poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych. Gminy od lat sygnalizują również problemy z dostępem do instalacji przetwarzających odpady komunalne, w tym do spalarni odpadów. Art. 1 omawianego projektu zawiera zmiany do ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wprowadza się przepis umożliwiający obliczenie poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2020 w odniesieniu do czterech frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, a nie w odniesieniu do wszystkich odpadów komunalnych. Jest to sposób najkorzystniejszy, jeden z czterech sposobów dopuszczonych przez prawo Unii Europejskiej. Jest to taki sposób, w jaki obliczano ten poziom do roku 2019 i w latach wcześniejszych. Dotychczasowy zapis w ustawie dotyczący roku 2020 z pewnością był nadregulacją prawa krajowego w stosunku do prawa Unii Europejskiej. Zmiana umożliwi gminom osiągnięcie wymaganych poziomów, 50% wagowo, a zatem Inspekcja Ochrony Środowiska nie będzie musiała nakładać kar w skali kraju szacowanych na 900 mln zł. Obliczanie poziomów recyklingu w odniesieniu do wszystkich odpadów komunalnych będzie stosowane od roku 2021. W art. 1 w zmianie 1. określa się także poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na lata: 2025 - 55%, 2030 - 60%, 2035 i następne - 65% wagowo. Dla lat 2021-2024, 2026-2029 i 2031-2034 poziomy te zgodnie z zapisem projektu zawartego w sprawozdaniu połączonych komisji z druku nr 728 mają zostać określone w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw klimatu. W toku prac połączonych komisji legislatorzy zgłosili moim zdaniem słuszną uwagę, że ta sama materia nie powinna być regulowana z jednej strony ustawą, dla lat 2025-2030 i 2035, a w pozostałych przypadkach rozporządzeniem. Kwestią niebudzącą wątpliwości jest natomiast określenie w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw klimatu sposobu obliczania tych poziomów i warunki zaliczania odpadów do odpadów przygotowanych do ponownego użycia. Pozostałe zmiany w art. 1 są konsekwencją legislacyjną omówionych powyżej zapisów. Art. 2 zawiera zmiany do ustawy o odpadach. Usuwa się z tej ustawy art. 35b i art. 35c wprowadzone uchwalonym w grudniu 2014 r. senackim projektem z druku nr 2769. Przepis art. 35b określa limit 30-procentowego udziału termicznie przekształconych odpadów komunalnych i pochodzących z przekształcania odpadów komunalnych w stosunku do całkowitej masy wytworzonych odpadów komunalnych. Przepis art. 35c dotyczy z kolei listy instalacji przeznaczonych (Dzwonek) do termicznego przekształcania odpadów... Pani marszałek, bardzo proszę jeszcze o chwilę...