Mówca: Artur Bramora
Data: 2014-03-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! W odpowiedzi na sugestie mojego przedmówcy nie będę się wdawał w polemiki dotyczące tego, czy sześciolatki powinny pójść do szkoły, czy nie, bo uważam, że tutaj każde zdanie rozsądne będzie mówiło jedno i stanowiło jedno, dlatego ustosunkuję się tylko do punktu, z którym mamy w tym momencie do czynienia. W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec informacji ministra edukacji o stanie przygotowań organów prowadzących do objęcia obowiązkiem szkolnym dzieci 6-letnich, druk sejmowy nr 1825, oraz do sprawozdania Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży w powyższej sprawie, druk sejmowy nr 1897. W obszernym, wielostronicowym opracowaniu Ministerstwo Edukacji Narodowej przekazuje bieżącą informację na temat stopnia przygotowania placówek edukacyjnych do objęcia obowiązkiem szkolnym dzieci 6-letnich. Zgodnie z założeniami reformy od roku szkolnego 2014/2015 obowiązkiem szkolnym zostaną objęte wszystkie dzieci 7-letnie oraz 6-letnie urodzone w pierwszym półroczu 2008 r., natomiast w roku szkolnym 2015/2016 do I klasy pójdzie druga połowa rocznika 2008. Obowiązkiem szkolnym zostaną objęte również wszystkie sześciolatki urodzone w 2009 r. Zważywszy na powyższe, materiał ministerialny należy poddać wnikliwej analizie, aby po jej dokonaniu realnie ocenić stan przygotowania szkół do przyjęcia najmłodszych dzieci. Informacja została przygotowana w oparciu o wyniki kontroli stopnia przygotowania placówek edukacyjnych przeprowadzonej przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, Najwyższą Izbę Kontroli, Główny Inspektorat Sanitarny i rzecznika praw dziecka. Ponadto autorzy raportu odnieśli się do raportu Stowarzyszenia i Fundacji Rzecznik Praw Rodziców, omówiono wyniki badań dotyczących zmian w systemie edukacji przeprowadzonych przez Centrum Badania Opinii Społecznej. Przeanalizowano ponadto badanie ˝Test umiejętności na starcie szkolnym˝ zrealizowane przez Instytut Badań Edukacyjnych. Ponadto w raporcie szeroko opisano działanie Ministerstwa Edukacji Narodowej wspierające obniżenie wieku szkolnego. Ponadto podano szczegółowe informacje dotyczące nakładów finansowych z budżetu państwa poniesionych w związku z przygotowaniem placówek szkolnych do przyjęcia sześciolatków, a także informacje o wysokości wsparcia finansowego wprowadzanej zmiany pochodzącego ze środków unijnych. W tej części raportu czytamy, że w latach 2009-2012 z budżetu państwa na zadania związane z prowadzeniem szkół podstawowych przekazano kwotę 1953,2 mln zł, z czego 1448 mln w części oświatowej subwencji ogólnej w związku z edukacją szkolną dzieci 6-letnich, 163,3 mln na bieżące remonty budynków szkół podstawowych, 48,9 mln na wyposażenie szkół w sprzęt i pomoce dydaktyczne, 293 mln na budowę i modernizację szkolnych placów zabaw i doposażenie szkół w ramach programu ˝Radosna szkoła˝, 831,5 mln ze środków unijnych na bezpośrednie wsparcie szkół i organów prowadzących, 328,8 mln na projekty systemowe niepolegające na przekazaniu w sposób bezpośredni wsparcia finansowego do organów prowadzących. Tu na moment się zatrzymam - każdy z nas powinien sobie w swoim sumieniu odpowiedzieć na pytanie, czy to są małe środki zaangażowane w stworzenie właściwych warunków sześciolatkom, czy nie. Odpowiedź nasuwa się sama. W raporcie przygotowanym przez ministerstwo edukacji po przeprowadzeniu ewaluacji wyników kontroli dokonano analizy skutków wcześniejszego rozpoczęcia edukacji przez dzieci, z którą nie sposób się nie zgodzić. W raporcie czytamy, że wcześniejsze rozpoczęcie edukacji w szkole skutkuje szybszym rozwojem emocjonalnym dziecka, stanowi podstawę do uzyskania lepszych wyników w nauce w przyszłości, korzystnie wpływa na rozwijanie umiejętności samodzielnego uczenia się, generuje szybszą integrację ze środowiskiem rówieśniczym, ma realny wpływ na zrównoważenie poziomu wiedzy w stosunku do rówieśników. Należy zaznaczyć, że w większości krajów obowiązek szkolny realizują dzieci 6-letnie. W niektórych krajach, np. w Holandii, edukację w szkole dzieci rozpoczynają w wieku lat czterech, w Anglii czy Irlandii w wieku lat pięciu, a w ostatnich latach Słowenia i Norwegia obniżyły wiek szkolny do 6. roku życia. Świadczy to o tym, że obniżenie wieku szkolnego w Polsce jak najbardziej wpisuje się w trendy europejskie i ma głębokie uzasadnienie merytoryczne. Należy przy tym zaznaczyć, że obowiązujące regulacje prawne w tym zakresie umożliwiają dziecku odstąpienie od obowiązku szkolnego w uzasadnionych przypadkach. Wszyscy panowie posłowie i panie posłanki wiecie, o czym mówię. W opracowaniu ministerialnym przekazano szczegółowe informacje dotyczące stopnia przygotowania zawodowego nauczycieli do przyjęcia sześciolatków w związku z przeprowadzaną reformą. Po dokonaniu oceny bazy dydaktycznej, którą aktualnie dysponujemy, w oparciu o statystyki demograficzne dokonano oceny obecnej sytuacji - z konkluzją, że jest to właściwy moment, aby wprowadzić do systemu edukacji dzieci 6-letnie. Według mojej oceny należy, oprócz tego wszystkiego, o czym tutaj dziś mówimy, uświadomić sobie jeszcze jedną rzecz. Często, o tym z kolei wiemy ze środków masowego przekazu, z mediów, to szkoła jest bezpieczniejsza od domu rodzinnego, mimo że może nie we wszystkich szkołach jest dziś ciepła woda. Takich przypadków incydentalnych nie wyeliminujemy nigdy, zawsze będzie grupa placówek, które będą wymagały tego, żeby w sposób szczególny je potraktować. Wydaje mi się, że usamodzielnienie dzieci, co wiąże się z wcześniejszym rozpoczęciem edukacji, ma dużo lepszy wpływ na ich rozwój i na ich bezpieczeństwo niż stan obecny, kiedy słyszymy ze środków masowego przekazu o patologiach, które dokonują się w domu rodzinnym. Nie mnie tutaj oceniać, z jakiego powodu tak się dzieje, ale takie są fakty. Według naszej oceny analizowana informacja została przygotowana wnikliwie i daje realny obraz przygotowania placówek edukacyjnych do nowych zadań w związku z wprowadzaną reformą. W związku z powyższym Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego przyjmuje informację ministra edukacji narodowej, podzielając stanowisko komisji edukacji zawarte w druku sejmowym nr 1879 w powyższej sprawie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)