Mówca: Piotr Chmielowski
Data: 2015-02-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania z wykonania ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Dzisiaj procedujemy dwa sprawozdania z wykonania tej ustawy - za lata 2011 i 2012. Widzę, że przysłuchuje się nam duże grono słuchaczy. Chciałbym wszystkich poinformować, szczególnie puste ławy i państwa, którzy tego słuchacie, że dzisiaj powinniśmy tu oceniać sprawozdanie z wykonania tej ustawy za rok 2014. Czemu? Bo jest luty, tak? (Oklaski) W ten sposób pracuje rząd. Będziemy dyskutować o pewnej archeologii ustawowej, o tym, co tak naprawdę rozpoczęto przed rozpoczęciem tej kadencji Sejmu. Czyli cofamy się do tego, co robili posłowie w poprzedniej kadencji. Wtedy nie byłem posłem. Mówię w tej chwili o roku 2011. Jak ten dokument jest skonstruowany? Otóż jest skonstruowany w ten sposób, że już na samym początku zawiera coś, co nazywamy celami strategicznymi. Uwaga, mamy cel strategiczny nr 1, cel strategiczny nr 2, aż do ósmego. Pod tymi celami strategicznymi znajdują się tzw. cele cząstkowe, czyli strategie, i pełny, bardzo precyzyjny, jak się domniemuje, zgodny z rzeczywistością opis różnych przypadków, tzn. począwszy od spożycia, aż do podania bardzo dokładnej liczby kontrolowanych kierowców. Na przykład zanotowałem sobie, żeby powiedzieć coś konkretnego, że skontrolowano trzeźwość 7 383 915 kierowców. A więc to jest sprawozdanie, które ma nam wszystkim, i posłom, i społeczeństwu, dać wiedzę o tym, w jaki sposób rząd walczy z alkoholizmem czy w jaki sposób walczył z alkoholizmem 4 lata wcześniej. Następna sprawa - nie podaje się dwóch najważniejszych rzeczy w tym sprawozdaniu, w moim odczuciu najistotniejszych. Nie zaczyna się od podania, ile rząd pobrał pieniędzy z podatku akcyzowego i ile tak naprawdę pobrał pieniędzy ze sprzedaży alkoholu obłożonego VAT-em, a to są wskaźniki, które pokazują, ile naprawdę rząd zarobił. Pomijam podatki dochodowe tych instytucji, które to sprzedają. Natomiast jeśli chodzi o wyliczenie kosztów nadużywania alkoholu - nie wiem jak to nazwać, ale tzw. kulturalne picie czy picie, powiedzmy, jednego piwa do obiadu to nie jest alkoholizm, to nie jest szkodliwe, my mamy szkody tam, gdzie ten alkoholizm tak naprawdę występuje w sposób ciągły, trwały, czyli tam, gdzie ludzie się upijają - te koszty rząd podaje. Nie możemy ich jednak, kosztów z tych dwóch sprawozdań, odnieść do kwot, które rząd pobrał z tych dwóch podatków, które wymieniłem. Cóż się dzieje, jeżeli chodzi o statystyki? Otóż i w jednym, i w drugim dokumencie są takie same wykresy, tylko w tym późniejszym, za 2012 r., wykres jest uzupełniony o dodatkowe dane z tego roku. Okazuje się, że spożycie alkoholu w przeliczeniu na czysty spirytus spada w tym okresie. Akurat interesuję się tym tematem w ramach działalności naszego klubu, monitoruję to, co się dzieje, m.in. w Komisji Zdrowia i doskonale wiem, że w następnych latach, czyli, jak rozumiem, może w następnej kadencji, gdy będziemy dyskutować o roku 2013 czy 2014, będziemy mówić o tym, że teraz spożycie w przeliczeniu na czysty spirytus spada, po prostu jest mniejsze. Mniejsze, ale legalnego alkoholu, pani minister, ze względu na to, że jest prowadzona polityka tzw. wysokiej ceny za alkohol. A więc ci, którzy są uzależnieni, zajęli się zapewne wytwarzaniem, legalnie bądź nielegalnie, alkoholu. Dalej, my, posłowie, byliśmy zawsze informowani, że walczy się czy działa w tym kierunku, żeby nie konsumować tzw. alkoholi twardych. Mówię tutaj o wódce. Otóż co się okazuje? Wódka czy alkohole twarde, te 40-procentowe, mają się dobrze, one są cały czas na poziomie ok. 30-33%, jeśli chodzi o spożycie, czyli to jest mniej więcej 1/3 spożywanego alkoholu. Natomiast w sposób drastyczny spada spożycie wina, czyli alkoholu w jakimś sensie, powiedzmy, bardziej przyjaznego dla zdrowia, a poza tym, zakładam, spożywanego z pewną kulturą. Dlaczego tak się dzieje? Otóż okazuje się, że wino w Polsce należy do najdroższych napojów. Jeżeli popatrzymy na półki sklepowe, to niejednokrotnie wino markowe kosztuje więcej od butelki wódki. To jest polityka, którą częstuje nas rząd od pewnego czasu. A więc co ludzie piją? Piwo. Wzrasta spożycie piwa. Jeżeli chodzi o działania rządu, i tu muszę pochwalić, w kwestii dostępności dla młodzieży, to rzeczywiście ta dostępność jest bardzo mocno ograniczona. Ta dostępność praktycznie dla ludzi, powiedzmy, do 13. roku życia w sensie legalnego nabycia nie istnieje. I to jest prawda, i to jest bardzo duży sukces nas wszystkich, bo rzeczywiście ta ustawa zadziałała prawidłowo w tym kierunku. Oczywiście jak jest już troszkę starsza młodzież, to się kombinuje - są starsi bracia czy siostry, więc to można zrobić, ale programy profilaktyczne przeciwalkoholowe, które działają w szkołach, rzeczywiście odnoszą w mojej ocenie właściwy skutek i nie ma co o tym dyskutować, bo tak po prostu jest. I jeszcze jedna sprawa. Otóż mówi się, że alkohol zabija. To jest prawda, szczególnie jeżeli chodzi o kierowców - dzisiaj była nawet poddana pod głosowanie ustawa dotycząca ich karania. Rzeczywiście, nie ma najmniejszej wątpliwości, że człowiek, który spożył alkohol i następnie siada za kierownicą, stanowi zagrożenie dla siebie i innych, natomiast odnoszę wrażenie, że w tym wypadku istnieje pewnego rodzaju niedowład ze strony takich organów państwa, jak np. Policja. Mieszkam w niewielkim mieście na Śląsku, w Mikołowie. Otóż nasz komendant Policji powiatowej kilka lat temu nabył odległościowe alkomaty, taki alkomat, proszę państwa, codziennie pracuje przez 24 godziny, można powiedzieć, od rana do rana. Patrole zmieniają się mniej więcej co dwie godziny. Był taki dzień, taki przypadek, że kiedy poruszałem się po swoim okręgu wyborczym, w Mikołowie dmuchałem trzy razy. Otóż chcę państwu powiedzieć, że tak przygotowana i tak długo prowadzona akcja doprowadziła do tego, że w Mikołowie nikt nie wpadnie na to, żeby wypić piwo i pojechać autem. Oni już nie łapią mikołowian, bo już wszyscy wiedzą, do tego stopnia, że nawet ludzie z sąsiednich powiatów już też wiedzą, że jeśli przejeżdżają przez nasze miasto, to nie należy pić. Pytanie bardzo proste, kierowane do pani minister, jak również do wszystkich słuchających, brzmi: Kiedy ostatni raz dmuchaliście jako kierowcy do alkomatu? Bo ja, poza Mikołowem, nie pamiętam, żebym w ciągu ostatnich pięciu czy sześciu lat gdzieś dmuchał, gdzie byłaby przeprowadzona jakaś kontrola. A więc to jest metoda, którą trzeba zastosować. Już poza Ministerstwem Zdrowia. Mam nadzieję, że pani minister, pouczona, jak to się mówi, wykaże w tej kwestii inicjatywę. W naszej ocenie, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, jeśli chodzi o działania, które przedstawił rząd w tych sprawozdaniach, a przede wszystkim termin ich przedłożenia, uważamy, że jest to niewystarczające i przy głosowaniu nad tymi dwoma sprawozdaniami, doceniając duży wkład (Dzwonek) rządu w ten problem, wstrzymamy się od głosu. Dziękuję bardzo.