Mówca: Marian Cycoń (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-07-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Oświadczenie na temat walorów Sądeckiego Parku Etnograficznego Szanowna Pani Marszałek! Szanowne Panie Posłanki! Szanowni Panowie Posłowie! Piękno ziemi sądeckiej od lat przyciąga nie tylko turystów, ale coraz częściej także producentów filmowych. Przed kilkunastoma dniami rozpoczęła się współfinansowana przez Narodowy Instytut Audiowizualny i Telewizję Polską produkcja spektaklu telewizyjnego ˝Rewizor˝ w reżyserii Jerzego Stuhra i z jego udziałem w roli tytułowej. Trwają przygotowania do realizacji zdjęć w Starym Sączu, Miasteczku Galicyjskim, Nowym Sączu i Barcicach. W ostatnich latach zwłaszcza Miasteczko Galicyjskie i Sądecki Park Etnograficzny przyciągają znakomitych reżyserów, którzy wypowiadają się z wielkim uznaniem o sądeckich pejzażach i doskonałym zapleczu, jakie stanowi Sądecki Park Etnograficzny. Przed sześcioma laty na terenie sądeckiego skansenu i w Miasteczku Galicyjskim powstawały zdjęcia do wielu scen z filmu Agnieszki Holland ˝Janosik - prawdziwa historia˝, nieco wcześniej Jerzy Bogajewicz gościł w Sądeckim Parku Etnograficznym, gdzie pod jego kierownictwem powstawał głośny film ˝Boże skrawki˝, w którym niezapomniane kreacje tworzyli znani hollywoodzcy artyści. Warto o tym powiedzieć, ponieważ Sądecki Park Etnograficzny jest drugim po sanockim polskim skansenem pod względem wielkości. Niewątpliwie jest jednym z najpiękniej usytuowanych na łagodnych wzgórzach otaczających Kotlinę Sądecką. Jest też jednym z najlepiej utrzymanych tego typu zespołem obiektów w naszym kraju. W przyszłym roku będziemy obchodzić 40-lecie udostępnienia Sądeckiego Parku Etnograficznego zwiedzającym, a także 10-lecie przedstawienia koncepcji i planów budowy Miasteczka Galicyjskiego. W roku bieżącym mija 45 lat od momentu rozpoczęcia budowy Sądeckiego Parku Etnograficznego. Park etnograficzny, dążąc do możliwie najwierniejszego odtworzenia dawnej wsi sądeckiej, stara się zaprezentować budownictwo, życie codzienne i inne aspekty wszystkich grup ludności tworzących kulturę Sądecczyzny, pojmowanej jako całość geograficzna, historyczna, gospodarcza i kulturowa. Projekt układu przestrzennego parku, modyfikowany w szczegółach, uwzględnia podział terenu ekspozycyjnego położonego na 20 ha na cztery główne sektory, prezentujące budownictwo poszczególnych grup etnograficznych. Poza tym w centralnym punkcie wiejskiej zabudowy usytuowano dwór szlachecki wraz z aleją dojazdową i parkiem dworskim oraz położonym w jego sąsiedztwie zespołem gospodarczym. Nad strumieniem, w północnej części parku, posadowiony będzie zespół obiektów tradycyjnego przemysłu ludowego, napędzany siłą wody - tartak, młyn, folusz. Obecnie trwają prace przy przygotowywaniu terenu pod nową ekspozycję. Niemal wszystkie obiekty w Sądeckim Parku Etnograficznym są oryginalne, były rozebrane w macierzystej wsi, przeniesione, zakonserwowane i na nowo zmontowane w skansenie. W jednym tylko przypadku, z powodu wcześniejszego zniszczenia oryginalnego obiektu, wykonano rekonstrukcję zabytkowej stajni według uprzednio zrobionej inwentaryzacji. Sądecki Park Etnograficzny prezentuje tradycyjną kulturę ludową Sądecczyzny w całym jej bogactwie, uwzględniając zróżnicowanie przestrzenne, majątkowe, społeczne i zawodowe wsi sądeckiej. Uzupełnieniem ekspozycji są organizowane w sezonie letnim pokazy tradycyjnych rzemiosł i artystycznej twórczości wiejskiej. Sądecki Park Etnograficzny jest tak zaprojektowany, aby jak najwierniej przypominał krajobraz dawnej wsi sądeckiej. Pięknem urzeka bogato wyposażona w oryginalne sprzęty szkoła powszechna z Nowego Rybia, która przenosi zwiedzających w czasy przedwojennej oświaty. W sezonie letnim na terenie skansenu systematycznie organizowane są imprezy folklorystyczne o różnej tematyce, prezentujące tradycyjne zajęcia gospodarcze, dawne rękodzieło i rzemiosło, obrzędowość doroczną i rodzinną, śpiew, muzykę i taniec wszystkich grup etnograficznych, folklor mniejszości narodowych, a także sąsiednich krajów. Ewenementem dla tego typu obiektów jest rozmieszczenie na terenie parku trzech zabytkowych świątyń, reprezentujących trzy różne religie chrześcijańskie. W kościele rzymskokatolickim, przeniesionym tutaj z Łososiny Dolnej, w sezonie letnim nadal odbywają się niedzielne nabożeństwa. Inicjatorką powstania Sądeckiego Parku Etnograficznego w końcu lat sześćdziesiątych była dr Hanna Pieńkowska - ówczesny wojewódzki konserwator zabytków w Krakowie. Założenia projektowe parku opracował w części architektonicznej mgr inż. Wojciech Szczygieł, w części etnograficznej mgr Tadeusz Szczepanek. Autorką koncepcji skansenu jako ekspozycji typu: muzeum wieś jest mgr Maria Brylak-Załuska, a pierwszym realizatorem, długoletnim kierownikiem skansenu i późniejszym opiekunem z racji pełnienia funkcji wojewódzkiego konserwatora zabytków - mgr inż. arch. Zygmunt Lewczuk. Niewątpliwie warto w rozpoczynającym się właśnie sezonie wakacyjnym przyjechać do Nowego Sącza i zwiedzić jeden z największych i najpiękniejszych polskich parków etnograficznych.