Mówca: Tadeusz Woźniak
Data: 2012-05-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawienia stanowiska Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 377. Przedłożony Wysokiej Izbie projekt ustawy nie stanowi próby ograniczenia biernego prawa wyborczego funkcjonariuszy samorządowych, jest tylko próbą usunięcia pewnej niekonsekwencji w Kodeksie wyborczym, który wymienia wiele przypadków, w których poseł, senator czy poseł do Parlamentu Europejskiego automatycznie traci swój mandat poselski lub senatorski w wyniku wyboru na określone funkcje lub w wyniku powierzenia mu funkcji, których nie można łączyć z mandatem posła, senatora lub posła do Parlamentu Europejskiego. Znane są przypadki, gdy szczególnie posłowie na Sejm, ale także senatorowie startujący w wyborach samorządowych tracili swój mandat poselski czy senatorski z chwilą wyboru na wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub radnego gminnego czy powiatowego albo radnego sejmiku samorządowego, albo gdy zostali wybrani do organów wykonawczych powiatu lub województwa samorządowego. Inaczej rzecz się ma obecnie, gdy funkcjonariusz samorządowy kandyduje w wyborach parlamentarnych krajowych czy europejskich. Sam wybór na posła, senatora czy posła do Parlamentu Europejskiego nie powoduje utraty mandatu w samorządzie. Mandat ten traci się dopiero po złożeniu ślubowania w odpowiedniej izbie parlamentu. W przypadku nieprzystąpienia do ślubowania lub odmowy złożenia ślubowania funkcjonariusz samorządowy pozostaje na dotychczas zajmowanym stanowisku, a na jego miejsce wchodzi kolejna osoba z największą liczbą głosów na danej liście wyborczej. Stwarza to dość dwuznaczną sytuację, gdy niektóre komitety wyborcze wystawiają jako kandydatów znaczną ilość funkcjonariuszy samorządowych różnych szczebli, którzy nie mają zamiaru objąć funkcji posła, senatora czy posła do Parlamentu Europejskiego, gdyż ich dochody z tytułu pełnienia funkcji w samorządzie często przewyższają dochody, jakie uzyskiwaliby, pełniąc np. mandat poselski. Nie znam przypadku rezygnacji z mandatu senatora, zwłaszcza gdy wybory przeprowadzane są w okręgach jednomandatowych. Nie znam również przypadku rezygnacji z funkcji posła do Parlamentu Europejskiego. Dwukrotnie takie wybory w Polsce się odbyły, a przypadek taki znany mi nie jest. Rola znanego samorządowca na liście wyborczej do Sejmu sprowadza się często jedynie do wzmocnienia tej listy poprzez pozyskanie większej ilości głosów dzięki wykorzystaniu swojej pozycji jako osoby szczególnie znanej w swoim środowisku. Jest to z całą pewnością zachowanie nieetyczne, gdyż wprowadza w błąd wyborców, których traktuje się wówczas przedmiotowo, wykorzystując cynicznie swoją eksponowaną pozycję w organach samorządu bez woli służenia państwu i obywatelom w organie, do którego się kandyduje. Dodatkowo warto zwrócić uwagę na fakt, że funkcjonariusze samorządowi często tak przygotowują kampanie wyborcze do parlamentu, aby maksymalnie wykorzystać pozycję w samorządzie pozwalającą na takie dysponowanie środkami publicznymi, które przyniesie im doraźny sukces bez względu na dalsze konsekwencje i dobro publiczne. I pomimo czasowego zawieszenia właściwego wypełniania funkcji powierzonych w organach samorządu w finale nie obejmują funkcji, do jakich pełnienia zostali wybrani w wyborach parlamentarnych. W historii parlamentaryzmu polskiego po 1989 r. znanych jest co najmniej kilka przypadków wyboru funkcjonariusza samorządowego do organu ustawodawczego i rezygnacji z mandatu parlamentarzysty przed przystąpieniem do ślubowania oraz pozostania na dotychczas zajmowanym stanowisku w samorządzie. Jest to de facto scedowanie swojego mandatu poselskiego czy senatorskiego na inną osobę, i to w majestacie prawa. Klub Parlamentarny Solidarna Polska uważa, że ten stan rzeczy należy zmienić. Funkcjonariusze samorządowi powinni mieć świadomość, że w przypadku wyboru na posła, senatora czy posła do Parlamentu Europejskiego automatycznie stracą swój mandat w samorządzie. Wprowadzenie w życie proponowanych zapisów wyeliminuje z list wyborczych samorządowców niemających zamiaru podjąć pracy w organach ustawodawczych i wprowadzi większą przejrzystość, jeżeli chodzi o kandydatów do parlamentu krajowego i europejskiego. Projekt ustawy jest zasadny, jednak w trakcie dalszych prac trzeba będzie wyeliminować pewne błędy w proponowanym przedłożeniu, np. w art. 3, w którym błędnie wskazano członka zarządu województwa zamiast członka zarządu powiatu, ale na tym etapie błąd ten nie dezawuuje całego projektu. Ponadto uważamy, że uzasadnienie projektu ustawy w sposób wyczerpujący przedstawia intencje wnioskodawców, którymi w tym przypadku podzielamy mimo całych różnic dzielących nas i ugrupowanie przedkładające przedmiotowy projekt. (Oklaski) Pokazujemy w ten sposób, że w przypadku słusznych przedłożeń jesteśmy w stanie je popierać niezależnie od tego, kto je składa. Czynimy to w trosce o interes państwa i lokalnych społeczności, a nie w trosce o partykularne interesy partii czy klubów parlamentarnych. Dlatego też Klub Parlamentarny Solidarna Polska wnosi, aby przedłożony projekt ustawy skierować do dalszego procedowania w Komisji Ustawodawczej i Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Jednocześnie pragnę oznajmić, że Klub Parlamentarny Solidarna Polska będzie głosować przeciw odrzuceniu projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję. (Oklaski)