Mówca: Jarosław Górczyński
Data: 2014-02-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo Ministrowie! Pragnę w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego zabrać głos w sprawie rządowego projektu ustawy o ratyfikacji poprawek do Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, sporządzonego w Rzymie dnia 17 lipca 1998 r., przyjętych podczas konferencji rewizyjnej w Kampali. Międzynarodowy Trybunał Karny jest pierwszym stałym organem sądowym powołanym do ścigania najpoważniejszych naruszeń prawa humanitarnego. W odróżnieniu od istniejących międzynarodowych trybunałów ad hoc, powołanych w celu osądzenia zbrodni popełnionych w byłej Jugosławii i Rwandzie, jest sądem o jurysdykcji uniwersalnej, nieograniczonej lokalnie czy regionalnie. Trybunał, działając w oparciu o zasadę komplementarności, stanowi jedynie uzupełnienie krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości i władny jest wykonywać swoją jurysdykcję wyłącznie w razie niezdolności lub braku woli państwa do działania. Trybunał jest instytucją stałą i jest on władny wykonywać jurysdykcję wobec osób, które dopuściły się najpoważniejszych zbrodni wagi międzynarodowej, a mowa tu o zbrodni ludobójstwa, zbrodniach przeciwko ludzkości, zbrodniach wojennych oraz zbrodni agresji. Wysoka Izbo! Współczesny świat jest przepełniony ciągłymi wojnami, konfliktami czy protestami państw, a przecież każdy z nas głęboko odczuwa tęsknotę za spokojem, pewnością siebie i bezpieczeństwem. Należy przy tym pamiętać, iż nie da się oddzielić zależności przyczynowo-skutkowej pomiędzy sprawiedliwością a pokojem. Dlatego tak ważne jest podejmowanie wszelkich działań mających na celu dobro i szacunek dla człowieka, jednocześnie przestrzegając zasad humanitaryzmu i bezpieczeństwa oraz respektując zasady prawa. Szanowni Państwo! Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego został przyjęty 17 lipca 1998 r., zaś Polska ratyfikowała go 9 października 2001 r. Wymagające ratyfikacji poprawki przyjęte przez społeczność międzynarodową na spotkaniu w Kampali rozszerzają definicję zbrodni wojennych popełnionych podczas konfliktów niemających charakteru międzynarodowego i środków walki zakazanych w takich konfliktach. Poprawki wprowadzają też definicję zbrodni agresji i warunki jej obowiązywania. W przypadku definicji zbrodni agresji związanie się poprawką jest naturalną konsekwencją ratyfikacji pierwotnego tekstu Rzymskiego Statutu MTK, który w swoim art. 5 ust. 2 planował późniejsze przyjęcie tej definicji. Jest to ważne w kontekście trwającego drugiego cyklu Powszechnego Okresowego Przeglądu Praw Człowieka ONZ. Część rekomendacji skierowanych do Polski przez inne państwa członkowskie ONZ wiązała się właśnie z ratyfikacją poprawek z Kampali dotyczących zbrodni agresji. Wreszcie ratyfikacja poprawki przez Polskę przyczyni się do szybszego uzyskania wymaganego przez art. 15 bis i art. 15 ter statutu progu 30 ratyfikacji, a tym samym potencjalnie do przyspieszenia wykonywania jurysdykcji MTK w zakresie zbrodni agresji. Wysoka Izbo! Przedmiotowa umowa jest kolejnym ważnym krokiem w zakresie pogłębiania i intensyfikacji wzajemnej współpracy, wzmocnienia (Dzwonek) wizerunku Polski na arenie międzynarodowej jako państwa aktywnie dążącego do zwalczania najpoważniejszych zbrodni wagi międzynarodowej. Im szybciej nastąpi usankcjonowanie poprawek, tym efekt ten będzie silniejszy. Dlatego Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera ratyfikację tego dokumentu. Dziękuję. (Oklaski)