Mówca: Sprawiedliwości Marek Biernacki
Data: 2013-07-23 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam dzisiaj przyjemność przestawić projekt ustawy o ułatwieniu dostępu do wykonywania niektórych zawodów regulowanych, zwanej w debacie publicznej drugą transzą deregulacji. Projekt ustawy stanowi drugi etap prowadzonego przez rząd procesu deregulacji dostępu do zawodów. Pierwsza ustawa deregulacyjna została w dniu 9 lipca 2013 r. podpisana przez pana prezydenta i dzisiaj opublikowana. Warto przypomnieć, że prace nad ustawą deregulacyjną wszczął minister Gowin, pomagał mu m.in. minister Barszcz. Projekt trzeciej ustawy deregulacyjnej, obejmujący 104 zawody, został 20 czerwca 2013 r. skierowany do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych. Zgodnie z przyjętym harmonogramem powinien on trafić pod obrady Wysokiej Izby jesienią br. Projekt, który prezentuję dziś, dereguluje 91 zawodów, nowelizuje 21 ustaw, obejmuje grupy zawodowe liczące ponad 200 tys. osób i był konsultowany z blisko 400 podmiotami. W prace nad drugą transzą poza ministrem sprawiedliwości jako koordynatorem zaangażowani byli również ministrowie finansów, nauki i szkolnictwa wyższego oraz transportu, budownictwa i gospodarki morskiej. Działania Ministerstwa Sprawiedliwości w obszarze deregulacji dostępu do zawodów nie zakończą się na tych trzech wspomnianych ustawach. Opracowaliśmy długofalową strategię dalszych prac związanych z tym zagadnieniem. Będę chciał to państwu przedstawić tak, żebyśmy też wiedzieli, jakie są plany ministerstwa i jakie są zobowiązania ministerstwa w stosunku do Wysokiej Izby. W tym zakresie należy wskazać przede wszystkim na ewaluację efektów - ex post - ustaw deregulacyjnych, do przeprowadzenia której zobowiązane jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Ma ona służyć dokonaniu po pewnym okresie funkcjonowania nowych przepisów oceny, czy zakładane cele ustawy zostały zrealizowane. Drugim ważnym obszarem jest wykorzystanie doświadczeń zgromadzonych podczas dotychczasowych prac. Wskazują one na brak jakichkolwiek standardów w zakresie regulacji dostępu do zawodów. Zidentyfikowane w tym obszarze problemy to przede wszystkim: podwójne egzaminowanie, podwójny nadzór nad przedsiębiorcą i pracownikiem tego przedsiębiorcy, implementacja praw Unii Europejskiej z wprowadzeniem dodatkowych wymogów - w przypadku uzyskiwania uprawnień do wykonywania zawodów harmonizowanych na poziomie Unii Europejskiej standardem powinna być implementacja prawa unijnego na poziomie podstawowym - oraz udział w pracach prowadzonych na forum Unii Europejskiej dotyczących regulacji zawodów. Wśród 13 inicjatyw Komisji Europejskiej na lata 2013-2014 określonych przez Komitet do Spraw Europejskich Rady Ministrów jako priorytetowa dla Polski wskazana została inicjatywa ˝Dostęp do zawodów regulowanych˝. Inicjatywa przewiduje przegląd i wzajemną ocenę zasadności regulacji dostępu do zawodów w państwach członkowskich, efektem których powinno być usunięcie zbędnych barier w dostępie do zawodów. Ministerstwo Sprawiedliwości aktywnie uczestniczyło w projekcie i ze względu na doświadczenia zgromadzone w trakcie prac nad regulacją zawodów uzasadniony jest dalszy udział we wspomnianym projekcie. Trzecim działaniem, jakie ministerstwo planuje podjąć w ramach deregulacji dostępu do zawodów, jest uruchomienie systemu sondażowych konsultacji on-line, który został opracowany przez pracowników Departamentu Strategii i Deregulacji Ministerstwa Sprawiedliwości. Ma on na celu identyfikację zbędnych barier regulacyjnych utrudniających dostęp do wykonywania poszczególnych zawodów. Rozwiązanie to oparte jest na aktywizacji społeczeństwa obywatelskiego i zmierza do pozyskania informacji o problematycznych regulacjach bezpośrednio od osób, których one dotykają. Deregulacja jest elementem szeroko rozumianych gospodarczych projektów Ministerstwa Sprawiedliwości. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawię pokrótce w punktach najbliższe plany strategiczne ministerstwa, ponieważ deregulacja dostępu do zawodów, na którą składają się trzy ustawy i opisany przed chwilą plan, jest elementem większego pakietu projektów gospodarczych wprowadzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Po pierwsze, chodzi o założenie prawa restrukturyzacyjnego, o tzw. politykę drugiej szansy. Projekt ten opiera się na prostym założeniu, że postępowania restrukturyzacyjne i upadłościowe są procedurami ekonomicznymi, a nie tylko prawnymi. W celu ochrony wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa zakłada się wprowadzenie czterech procedur restrukturyzacyjnych oraz szeregu usprawnień procesowych. Mam nadzieję, że projekt ten będzie niedługo gotowy i zostanie przedłożony Wysokiej Izbie w ciągu kilku miesięcy. Mam też nadzieję, że będzie to w tym roku. Jak podkreślam, ma to być całkowite odwrócenie aktualnie funkcjonującego prawa upadłościowego, ma to być prawo restrukturyzacyjne. Naszym dogmatem, taką wartością przewodnią, która przyświeca temu projektowi, jest polityka drugiej szansy. Po drugie, zmiana Kodeksu spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Projekt, który w dniu 17 lipca 2013 r. został skierowany do konsultacji społecznych i uzgodnień międzyresortowych, zakłada ułatwienie podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej przez Internet. W trybie S24 będzie można złożyć nie tylko spółkę z o.o., ale także spółkę jawną i komandytową. Wprowadza się nowy rodzaj tzw. bezkapitałowej spółki z o.o., co da możliwość rozpoczęcia działalności bez wnoszenia wymaganych obecnie przy zakładaniu spółki z o.o. 5 tys. zł. Zarząd spółki będzie ponosił większą odpowiedzialność za jej płynność finansową. Zaletą spółki bezkapitałowej jest też możliwość szybkiego jej dokapitalizowania i ewentualnej restrukturyzacji. W dniu 18 czerwca 2013 r. Rada Ministrów przyjęła dwa projekty przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości. Projekt założeń do ustawy o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw opiera się na zagwarantowaniu wszystkim przedsiębiorcom szybkiej i sprawnej procedury rejestracji działalności gospodarczej. Przedsiębiorca, składając tylko jeden wniosek do KRS, w bardzo szybkim czasie będzie mógł rozpocząć działalność gospodarczą. NIP będzie nadawany automatycznie wraz z rejestracją spółki w KRS. Kolejny projekt to zmiany w Kodeksie postępowania cywilnego, ustawie o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustawach. Projekt stanowi kolejny etap usprawnienia procesu obrotu nieruchomościami. Nowa regulacja zakłada nałożenie na notariusza oraz komornika obowiązku, a być może i prawa składania elektronicznych wniosków o wpis do księgi wieczystej. W praktyce oznacza to, że zamiast wypełniania szeregu formularzy i wysyłki tych dokumentów w formie papierowej pocztą notariusz po podpisaniu umowy sprzedaży nieruchomości w bardzo krótkim czasie poinformuje sąd o transakcji przez Internet. Dodatkowo fakt rejestracji wniosku w systemie internetowym zwiększa bezpieczeństwo obrotu nieruchomościami. Informacja o transakcji i wzmianka będzie się pojawiała w bazie ksiąg wieczystych w Internecie niemal w czasie rzeczywistym. Ponadto Rada Ministrów 21 maja br. przyjęła przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości następujące projekty: projekt ustawy o zmianie ustawy o wydawaniu Monitora Sądowego i Gospodarczego, który ma na celu zniesienie ciążącego na przedsiębiorcy obowiązku przechowywania numerów Monitora Sądowego i Gospodarczego, w których zamieszczone są ogłoszenia dotyczące tego przedsiębiorcy, oraz projekt założeń projektu ustawy o prawach konsumentów i o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz innych ustaw, który stanowi transpozycję dyrektywy europejskiej i zagwarantuje konsumentom szeroki dostęp do informacji w związku z zawieraniem umów. Konsument uzyska dłuższy niż do tej pory, 14-dniowy zamiast 10-dniowego, okres do namysłu przy umowach zawieranych poza lokalem i na odległość, czyli okres, w którym będzie mógł odstąpić od umowy bez podania przyczyny. Bardzo istotne jest też, że ten system będzie bardzo zbliżony do systemów obowiązujących w państwach Unii Europejskiej, a może nawet taki sam. To też będzie bardzo istotny element w naszym obrocie gospodarczym. Cały ten system, który państwu przedstawiłem, cały pakiet projektów ustaw, które są realizowane w ministerstwie oddzielnie, wydawałoby się, nie stanowi pewnej filozofii. Tu jednak razem z całymi transzami deregulacyjnymi mamy pewną filozofię, którą chcemy realizować. Chcemy usprawnić funkcjonowanie podmiotów gospodarczych, dać Polakom większą szansę skuteczniejszego działania na wolnym rynku. Nie mówiłem jeszcze o tym, że trwają prace komisji kodyfikacyjnej nad zmianą K.p.c. czy Kodeksu cywilnego. Tam też jest cały pakiet spraw gospodarczych, m.in. nowa definicja dokumentu, która ma usprawnić jego funkcjonowanie w obrocie. Tak jak podkreślam, na razie gestorem tego projektu jest jeszcze Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego, dlatego też nie przedstawiam państwu tego harmonogramu. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zanim poproszę pana ministra Stanisława Chmielewskiego, który będzie prowadził w imieniu ministerstwa projekt drugiej transzy deregulacyjnej, o szczegółowe przedstawienie rozwiązań zawartych w projekcie tej ustawy, chciałbym złożyć serdeczne podziękowania wszystkim zaangażowanym w prace nad tą ustawą, w szczególności panu premierowi Jackowi Rostowskiemu, pani minister Barbarze Kudryckiej, której pracownicy byli bardzo aktywni i wspierali pracowników ministerstwa w najbardziej trudnych sytuacjach, panu ministrowi Sławomirowi Nowakowi wraz z wszystkimi wiceministrami, a także licznym urzędnikom zaangażowanym w trudny proces otwierania dostępu do zawodów. Szczególne podziękowania chciałbym złożyć mojemu poprzednikowi panu ministrowi Jarosławowi Gowinowi, który rozpoczął prace nad prezentowanym projektem. Mam nadzieję, że projekt ten, podobnie jak pierwsza ustawa deregulacyjna, będzie przykładem zgodnej i sprawnej współpracy rządu i opozycji w komisji prowadzonej przez posła Adama Szejnfelda. Wierzę, że cel, jakim jest ułatwienie startu w zawodowe życie młodym ludziom, skłoni nas do szybkiego przyjęcia proponowanych przeze mnie dzisiaj rozwiązań. Panie marszałku, prosiłbym jeszcze o udzielenie głosu panu ministrowi.