Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2023-01-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw, zawartego w druku nr 2897. To wielka przyjemność wypowiadać się na temat tego projektu, tego dobrego projektu przedstawionego przez klub Prawo i Sprawiedliwość. Na początku chciałam bardzo serdecznie podziękować panu przewodniczącemu Markowi Astowi za przedstawienie tego projektu, za to, że reprezentuje wnioskodawców. Ten projekt, tak jak powiedziałam, jest dobrym projektem, tak jak pan wnioskodawca przedstawił, projektem, który ma zwiększyć frekwencję w każdych kolejnych wyborach. Wybory to nie jest pusty slogan. Nie powinno być pustym sloganem nazwanie wyborów świętem demokracji. Najważniejsze zmiany, które w tym projekcie są, to przede wszystkim obowiązek tworzenia komisji we wszystkich miejscowościach zamieszkanych przez minimum 200 osób. Dzisiaj mamy taki obowiązek, jeśli jest to powyżej 500 osób, dopiero kiedy zamieszkuje powyżej 500 osób, jest obowiązek utworzenia komisji. Ta zmiana spowoduje, tak jak pan wnioskodawca przedstawił, zwiększenie liczby lokali o ok. 6 tys. Więc jeżeli będzie więcej lokali wyborczych, te prace powinny być szybsze, powinno przy innych zmianach udać się, aby wyniki wyborcze były szybciej możliwe do poznania. Uważamy, że to bardzo dobre rozwiązanie, bardzo potrzebne rozwiązanie. Jeśli chodzi o inne zmiany, to wyborcy powyżej 60. roku życia po wcześniejszym zgłoszeniu będą mogli liczyć na bezpłatny transport do lokali wyborczych. Transport zorganizuje gmina, a koszty pokryje wojewoda, czyli zwiększone koszty będą nie po stronie samorządów, tylko po stronie państwa. Gminy zorganizują też minimum dwa razy w dniu wyborów bezpłatny transport dla mieszkańców miejscowości i przysiółków, w których zamieszkuje mniej niż 200 osób, a w konsekwencji nie ma w nich zorganizowanych obwodów komisji wyborczych oraz nie ma zorganizowanego transportu zbiorowego. Koszty organizacji transportu pokryje, podobnie jak w poprzednim przypadku, wojewoda. Tak jak pan wnioskodawca mówił, mężowie zaufania po raz pierwszy będą mogli otrzymać diety. Będzie to 50% diety członka komisji, ale też te obowiązki mężów zaufania są mniejsze niż członków komisji, chociaż nie będzie to dieta za odwiedzenie samego lokalu, tylko w ustawie przewidujemy też obowiązki dla męża zaufania, żeby taką dietę uzyskać. Diety zostaną sfinansowane przez Krajowe Biuro Wyborcze. Każdy członek komisji obwodowej oraz mąż zaufania będzie mógł nagrywać przebieg głosowania oraz liczenia głosów, oczywiście z zachowaniem tajności głosowania. Nagrania te będą wyłącznie do wykorzystania przez sądy i organy wyborcze, więc tutaj mamy pełną ochronę, ale wprowadzamy tę możliwość. I to, co było powiedziane i co jest bardzo ważne - każdy głos będzie musiał być obejrzany przez każdego członka komisji wyborczej, czyli tak jak pan wnioskodawca, jak pan przewodniczący Marek Ast mówił, nie będzie liczenia w podgrupach, nie będzie głosów pochowanych, tylko liczenie będzie jawne, transparentne. Mam przyjemność pracować w Zgromadzeniu Parlamentarnym OBWE i niejednokrotnie wyjeżdżałam na obserwacje wyborów do innych krajów. Miałam też okazję obserwować, jak odbywa się to liczenie głosów w wielu krajach. W wielu krajach jest tak, że jeżeli chodzi o podjęcie decyzji dotyczącej tego, czy głos jest ważny, czy jest nieważny, to każdy głos jest pokazywany wszystkim członkom komisji i mężom zaufania. Zapewnia to, że ten głos nie zostanie dołożony na stosik głosów oddanych na innego kandydata, nie będzie ulokowany na kupce głosów oddanych na innego kandydata. Nasz klub to oczywiście popiera, wspiera. Chcemy, aby te zmiany weszły w życie jak najszybciej, aby te nasze wybory były transparentne. Chcemy też zwiększyć frekwencję wyborczą. Przypomnę to hasło, które jest bliskie chyba wszystkim: wybory to święto demokracji. Bardzo dziękuję. (Oklaski)