Mówca: Monika Rosa
Data: 2019-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałkini! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Te raporty po raz kolejny uświadamiają nam, z jakimi wyzwaniami musimy się zmierzyć. Nasze społeczeństwo się starzeje. Naszą odpowiedzią jak zawsze jest przyznanie racji, pokiwanie głową, wzruszenie ramionami i takie bezrefleksyjne przyjęcie tego do wiadomości. Natomiast to nie może być bezrefleksyjne. Te raporty i ta debata muszą w jakiś sposób wpłynąć na kształt wszystkich polityk publicznych, by zbudować system wsparcia dla osób starszych. Chodzi o to, żeby osoba starsza mogła jak najdłużej w komforcie i zdrowiu przebywać w swoim miejscu zamieszkania. Chodzi o deinstytucjonalizację, czyli odchodzenie od wielkich placówek na rzecz opieki w środowisku zamieszkania. Przed nami bardzo trudy czas, czas transformacji demograficznej i czas pracy nad przestrzeganiem praw i godności osób w godnym wieku. Po pierwsze, polityka emerytalna. Bezpieczeństwo ekonomiczne dla emerytów musi być zapewnione, a nie jest. Jak już wspominano, 220 tys. osób pobiera najniższą emeryturę, która nie jest nawet minimum socjalnym. Odrzucono projekt ustawy o emeryturze bez podatku. Coraz więcej osób będzie przechodziło na emeryturę, coraz więcej kobiet, i te emerytury będą coraz niższe. Jaki jest plan, aby to bezpieczeństwo ekonomiczne osób w godnym wieku zapewnić? Kwestia druga, czyli aktywizacja zawodowa. Jaki jest plan, żeby osoby, które odchodzą na emeryturę, zechciały dalej pracować? Szczególnie jest to pytanie o osoby mieszkające na terenach wiejskich, także o osoby, które w swoim czasie pracowały w PGR-ach. Jaka jest ich sytuacja? Jaki jest pomysł na ich aktywizację i zaopiekowanie się nimi? Kwestia kolejna, czyli opieka zdrowotna. Sieć szpitali nie uwzględniła oddziałów geriatrycznych, to jest także kwestia rehabilitacji. Opieka medyczna nad seniorami nie jest wystarczająca. Osoby w wieku zaawansowanym potrzebują opieki lekarza geriatry i współpracującego z nim zespołu geriatrycznego. Leczenie się osoby starszej u kilku specjalistów jednocześnie, bez możliwości całościowego spojrzenia na pacjenta, na jego schorzenia, może zmniejszyć skuteczność terapii. Chciałam także spytać pana ministra, czy macie przeprowadzoną ocenę programu tzw. bezpłatnych leków dla seniorów. Jak oni oceniają ten program? Jakie wnioski po 2 latach funkcjonowania możecie państwo wyciągnąć, w jaki sposób go zmienić? Ile osób przeciętnie korzysta z takiego programu? Kolejny punkt to opiekunowie osób starszych. Ponad 2 mln Polek i Polaków opiekuje się starszymi lub niepełnosprawnymi członkami rodziny. Państwo o tych opiekunach nie pamięta, poza zasiłkami dla niektórych z nich. Nie organizuje opieki wyręczającej, szkoleń, nie zapewnia opieki psychologicznej, nie pomaga w godzeniu tej trudnej opieki z pracą. Osoby, które decydują się na opiekę nad starszym członkiem rodziny, podejmują się zadania niezwykle trudnego, i to bez żadnego przygotowania. Jest to opieka, która wymaga fizycznego i psychicznego zaangażowania, wiąże się z koniecznością ograniczenia pracy zawodowej albo rezygnacji z niej. Potrzebujemy kompleksowych działań. Takie uregulowania są np. w Wielkiej Brytanii - w Care Act z 2014 r. definiuje się pojęcie opiekuna faktycznie niosącego pomoc bliskim oraz wskazuje na obowiązki władz lokalnych dotyczące udzielania im wsparcia. Nieprawidłowości w placówkach opiekuńczych. Chciałam spytać pana ministra, w jaki sposób dbać o bezpieczeństwo osób przewlekle chorych starszych lub z niepełnosprawnościami, które muszą mieszkać w placówkach opiekuńczych. Wiemy doskonale, iż mimo kontroli i kar finansowych nie maleje liczba placówek działających niezgodnie z prawem, gdzie dochodzi lub może dochodzić do nadużyć. Czy planowane są jakiekolwiek zmiany, kontrole tego stanu rzeczy? Przypadki takiego nieludzkiego traktowania pensjonariuszy, które zagrażały ich zdrowiu i życiu, niejednokrotnie było opisywane także medialnie, ale nie tylko w wypadkach medialnych musimy się na tych osobach skupiać. Opieka w środowisku zamieszkania. Z badań NIK wynika, że usługi opiekuńcze dla seniorów w miejscu zamieszkania nie są powszechnie dostępną formą, nie są ustandaryzowane. Zapewnienie właściwej opieki w środowisku może mieć decydujące znaczenie dla jakości życia osoby w godnym wieku. Sieć placówek dziennej opieki seniora musi być w jego otoczeniu. Musi się włączyć w opiekę nad taką osobą nie tylko rodzina, ale także społeczność lokalna, także samorząd. Senior musi mieć dostęp do dopasowanych, indywidualnych usług opiekuńczych świadczonych w miejscu zamieszkania. Musi mieć pomoc w prowadzeniu gospodarstwa domowego, chodzi o posiłki, o to, żeby miał dostęp do opiekuna, o rozwój wolontariatu, o kontakt z drugim człowiekiem, ale także o zapewnienie, a właściwie o likwidację barier architektonicznych, mówimy tutaj o tzw. więźniach czwartego piętra. Musimy udoskonalać politykę wobec osób starszych. Jest to konieczne ze względu na stan polskiego społeczeństwa. Kwestie zdrowotne, emerytalne, system finansowania, adekwatne warunki mieszkaniowe, usługi wsparcia w miejscu zamieszkania (Dzwonek), integracja społeczna - to są bardzo ważne wyzwania. (Oklaski)