Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2025-08-04 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie, która choć dotyczy urzędowych zapisów i procedur, tak naprawdę mówi o jednym z najbardziej intymnych i bolesnych doświadczeń w życiu człowieka: o śmierci bliskiej osoby i godnym pożegnaniu, o tych ostatnich chwilach, w których każdy z nas, niezależnie od tego, gdzie mieszka, na kogo głosuje, kim jest i ile ma na koncie, potrzebuje czegoś bardzo prostego - sprawiedliwości, empatii i wsparcia ze strony państwa. Mówimy o zasiłku pogrzebowym, a dokładniej o potrzebie zmian nieprzystających do współczesności przepisów, które regulują wypłatę tego zasiłku. Zbyt długo temat był odsuwany na boczny tor, zbyt długo rodziny w żałobie były zmuszane do przechodzenia przez labirynt urzędowych procedur, choć często nie wiedziały, co im przysługuje, kiedy, od kogo i na jakich zasadach. Dlatego jako Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe z całym przekonaniem popieramy ten projekt ustawy. To nie jest tylko sucha zmiana legislacyjna. To jest odpowiedź na realne potrzeby społeczne. To jest wyjście naprzeciw potrzebom człowieka w jednym z najtrudniejszych momentów jego życia. Obecnie w ustawie emerytalnej brakuje jasnych, szczególnych regulacji dotyczących trybu rozpatrywania i wypłaty zasiłku pogrzebowego. Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym termin na załatwienie sprawy wynosi 30 dni, liczonych od momentu wyjaśnienia ostatniej niezbędnej okoliczności. W praktyce ZUS często realizuje to szybciej, ale tylko dlatego, że uznał to za swoją dobrą wolę, a nie dlatego, że tego wymaga prawo. Projekt idzie w dobrym kierunku: szybciej, prościej, bezpieczniej. Zawiera całościowy, spójny i potrzebny pakiet zmian. Co najważniejsze, ustalono maksymalny, 14-dniowy termin na wypłatę zasiłku pogrzebowego, bez względu na to, czy wymagana jest decyzja czy nie. Wprowadza się zasadę, że w większości przypadków ZUS nie będzie musiał wydawać decyzji administracyjnej, co przyspieszy i uprości proces. Uregulowano zasady pośrednictwa zakładów pogrzebowych, które często w imieniu rodzin załatwiają formalności, a dotychczas działały w próżni prawnej. Zdefiniowano przypadki, w których decyzja jest jednak wymagana, np. gdy koszty pogrzebu ponosi więcej niż jedna osoba lub więcej niż jeden podmiot albo osoba niebędąca członkiem rodziny. Zmiany przewidują również możliwość wypłaty świadczenia bezpośrednio na rachunek zakładu pogrzebowego, ale tylko za zgodą i na podstawie upoważnienia świadczeniobiorcy. Co istotne, projekt nie generuje znacznych obciążeń finansowych dla budżetu państwa, wręcz przeciwnie, upraszcza procedury, ogranicza biurokrację, a jednocześnie podnosi jakość obsługi obywatela. To są rozwiązania, które Polskie Stronnictwo Ludowe od lat postuluje: systemowe ułatwienia, uproszczenia, ale bez rezygnowania z bezpieczeństwa i transparentności. Ta ustawa to nie tylko modyfikacja przepisów technicznych, to wyraz empatii państwa wobec obywatela w chwili, gdy ten najbardziej tej empatii potrzebuje. I ten projekt właśnie taki jest. Pokazuje, że można uprościć procedury, nie narażając obywatela na chaos. Pokazuje, że można zaufać ludziom, jednocześnie zapewniając kontrolę. Pokazuje, że można poprawić coś, co dotąd działało jakoś, a teraz będzie działało jak należy. Dlatego dziś w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego apeluję do wszystkich państwa ponad politycznymi podziałami o poparcie tej ustawy. Klub Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie popierał projekt ustawy o zmianie zasad wypłaty zasiłku pogrzebowego i apelujemy do wszystkich o jego przyjęcie. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Monika Wielichowska)