Mówca: Zofia Czernow
Data: 2014-05-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1406 i 2323). Celem rządowego przedłożenia jest wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z października 2010 r. W wyroku tym trybunał orzekł o niezgodności z konstytucją przepisów regulujących odpowiedzialność zawodową członków poszczególnych grup zawodowych. Niezgodność dotyczy art. 65 ust. 1 konstytucji, który brzmi: ˝Każdemu zapewnia się wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy˝, w związku z art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej w następującym brzmieniu: ˝Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego (...). Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw˝. Niezgodność z wymienionymi przepisami konstytucji dotyczy sformułowań: ˝bez prawa ubiegania się o ponowny wpis˝ w ustawie o radcach prawnych, Prawo o adwokaturze, ˝bez prawa ubiegania się o ponowne uzyskanie prawa wykonywania zawodu lekarza weterynarii˝ w ustawie o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych, a także: ˝pomija zasady zatarcia wpisu o ukaraniu karą dyscyplinarną skreślenia z listy członków izby˝. Rozpatrując oskarżone regulacje, trybunał uznał, że są one niezgodne z konstytucją, a zwłaszcza naruszają zasadę proporcjonalności i są nadmiernie rygorystyczne. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kara pozbawienia prawa wykonywania zawodu w ramach danego samorządu zawodowego pociąga za sobą skreślenie z listy prowadzonej przez ten samorząd, bez prawa ubiegania się o ponowny wpis. Podkreślić należy, że kara dyscyplinarna w postaci dożywotniego pozbawienia prawa wykonywania zawodu może zostać orzeczona z różnych powodów, w tym w przypadku niskiego stopnia szkodliwości czynu. Przepisy nie określają katalogu czynów, za które może zostać orzeczona taka kara. Obecne regulacje także nie przewidują mechanizmu przywracania do zawodu osób ukaranych przez samorządy zawodowe. Rządowy projekt ustawy zakłada przywrócenie osobie skreślonej z listy danego samorządu zawodowego prawa ubiegania się o ponowny wpis na listę członków samorządu oraz daje możliwość uzyskania ponownego prawa wykonywania zawodu. Wprowadza ponadto instytucję zatarcia orzeczenia w stosunku do kar dyscyplinarnych. Podkreślić należy, że rządowy projekt obejmuje szerszy zakres przedmiotowy, aniżeli wynika to z wyroku trybunału, albowiem podobne rozwiązania również występują w ustawach dotyczących innych grup zawodowych. Projekt wprowadza zmiany w następujących ustawach: w Prawie o adwokaturze, ustawie o radcach prawnych, ustawie o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych, Prawie o notariacie, ustawie o izbach aptekarskich, ustawie o komornikach sądowych i egzekucji, ustawie o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, ustawie o rzecznikach patentowych oraz ustawie o diagnostyce laboratoryjnej. Charakter zmian w wymienionych ustawach przewiduje analogiczne lub bardzo zbliżone rozwiązania w zależności od rodzaju i specyfiki zawodu. Projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze oraz niektórych innych ustaw realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego, a także obejmuje swoim zakresem inne zawody, które objęte są podobną regulacją. Wychodzi on naprzeciw oczekiwaniom samorządów zawodowych i ich członków. Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska popiera proponowane rozwiązania i będzie głosować za ich uchwaleniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)