Mówca: Sportu i Turystyki Witold Bańka
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Na samym początku chciałbym bardzo podziękować wszystkim państwu za konsensus i zgodę, że ustawa o zwalczaniu dopingu w sporcie jest niezwykle potrzebna i że wszyscy z państwa zgadzacie się z tym, że to jest niezwykle ważny projekt legislacyjny, niezwykle ważne rozwiązanie, które należy wprowadzić. Za to serdecznie wszystkim państwu chciałbym podziękować. Na sporą część tych pytań i państwa uwag odpowiedziałem w trakcie wystąpienia, przedstawiając założenia tego projektu. Ale także, szanowni państwo, sporo państwa propozycji, sporo państwa uwag nie wymaga zmian legislacyjnych, tylko sporo tych rozwiązań, które były tutaj proponowane, jesteśmy w stanie uwzględnić na etapie już praktycznego funkcjonowania agencji. Jeśli chodzi o proces legislacyjny, to przypominam, że cały proces tworzenia tego projektu odbywał się przy konsultacji i ścisłej współpracy z najwyższym organem zajmującym się walką z dopingiem na świecie, czyli ze Światową Agencją Antydopingową, i sporo tych rozwiązań, które tutaj proponujemy, jest też wzorowanych właśnie na tych rozwiązaniach, które funkcjonują w praktyce, choćby w amerykańskiej czy w brytyjskiej agencji antydopingowej, które uchodzą za te najlepsze na świecie. Ale jestem przekonany, że nasza agencja już niebawem dołączy do tego grona, bo te sygnały, które też otrzymujemy, i te opinie na temat tego projektu, na temat tej propozycji są niezwykle pozytywne. Miałem przyjemność na posiedzeniu Rady Europy ministrów sportu w Budapeszcie przedstawiać tę naszą propozycję, to nasze rozwiązanie i spotkało się ono z bardzo dużym uznaniem ze strony moich koleżanek i kolegów z całej Europy. Szanowni Państwo! Przede wszystkim doping nie ma barw narodowych - też trzeba o tym wyraźnie powiedzieć. Skutki wprowadzenia tej ustawy, tych rozwiązań mogą być następujące. Z jednej strony możemy zauważyć, będziemy mogli zauważyć np. spadek liczby przypadków dopingu, czyli z jednej strony będziemy się cieszyć, bo okaże się, że te rozwiązania, te propozycje doprowadziły do sytuacji, w której mniej sportowców decyduje się nas oszukiwać, ale z drugiej strony może się okazać, że tych przypadków będzie jeszcze więcej wykrywanych, i też dobrze, bo to świadczy o tym, że te rozwiązania legislacyjne są skuteczne, skutecznie eliminują oszustów ze sportu, a nam na tym zależy, nam nie zależy na tym, żeby zamiatać sprawy pod dywan, tylko żeby tych ludzi, którzy nas, kibiców, ludzi, którzy kochają sport, oszukują, eliminować ze sportu. Jeśli chodzi o kwestię, którą tu bardzo szeroko państwo poruszaliście, czyli działań edukacyjnych, to ta propozycja i działania edukacyjne będą oczywiście podejmowane przez Polską Agencję Antydopingową, ale one teraz są realizowane przez komisję do zwalczania dopingu. Są prowadzone regularne kampanie wśród sportowców, informujące o zagrożeniach, jakie niesie ze sobą doping. Od dłuższego czasu funkcjonuje również infolinia dla sportowców, czynna 24 godziny na dobę, tam sportowcy mogą skontaktować się z komisją i dostaną szereg informacji związanych choćby z tym, jakich środków medycznych mogą używać. Tak samo jeśli chodzi o tzw. pogotowie antydopingowe, skutecznie funkcjonuje. Jest także baza leków i tam też sportowcy mogą sprawdzić, jakie środki są zakazane i jakich nie mogą stosować. Trzeba wziąć też pod uwagę, szanowni państwo, że bycie człowiekiem sportu, bycie sportowcem to także ogromna odpowiedzialność i nie jesteśmy w stanie sportowców z tej odpowiedzialności całkowicie zwolnić. Niestety sportowcy muszą zdawać sobie sprawę, że muszą brać odpowiedzialność za to, jakie środki spożywcze spożywają, jakich używają suplementów, jakich odżywek i jakie leki biorą. Dzisiaj, myślę, ta świadomość jest wśród sportowców coraz większa i muszą zachować daleko idącą ostrożność w tym względzie, czujność, ale przede wszystkim profesjonalizm, bo sportowcy powinni być profesjonalistami i powinni zwracać na to uwagę. Szanowni państwo, tak jak przestępstw z życia codziennego nie jesteśmy w stanie wyeliminować, tak dopingu ze sportu nie wyeliminujemy też w 100%. Nie łudźmy się, zawsze znajdzie się ktoś, kto będzie chciał nas oszukać, ale głównym założeniem tej ustawy jest, żeby tych ludzi, tych sportowców było jak najmniej i aby te przypadki, aby tych ludzi eliminować ze świata sportu. Proszę państwa, należy też wspomnieć o tym, że jeśli chodzi o nasze laboratorium i te działania, które podejmujemy, mamy jeden z najwyższych wskaźników wykrywalności środków dopingujących w Europie, na poziomie 1,7%, i to też świadczy o skuteczności działania kontrolerów. Jeśli chodzi o kwestie związane z obowiązkiem poddawania się kontroli, to taki obowiązek funkcjonuje i on jest obowiązkiem permanentnym, czyli sportowcy generalnie muszą wskazywać przez cały rok miejsce swojego pobytu i muszą być w gotowości w każdej chwili, jeśli pojawi się kontroler, aby poddać się badaniu. Proszę państwa, wiele z tych zapisów, które funkcjonują w ustawie, mówi też o kwestii niezależności, tutaj była podnoszona kwestia niezależności panelu dyscyplinarnego od innych organów agencji. To wynika z ustawy i jest precyzyjnie w ustawie zapisane, mowa o konieczności, o niezależności panelu i osób w nim zasiadających. Jeśli chodzi o kwestię, która tutaj też została poruszona, długości kadencji poszczególnych organów, to ta rozbieżność długości kadencji poszczególnych organów wynika z konieczności rotacji. Nie chcemy, żeby dane zmiany były w konkretnym roku, chcemy, żeby były płynne, jeśli chodzi o kwestię wymiany członków czy to panelu, czy rady agencji, czy kwestię dyrektora, szefa tej agencji. Jeśli chodzi o kwestie związane z budżetem, to jest to ściśle określone w OSR, dlaczego taki jest budżet. Wynika to z różnego rodzaju zadań na przestrzeni kolejnych lat i to ściśle w ramach OSR określiliśmy. Co bardzo ważne, poruszę tu kwestie budżetowe, to nowe rozwiązanie prawne umożliwia pozyskiwanie dodatkowych środków, dodatkowych funduszy dla agencji i to jest ogromna wartość. Dzisiaj niestety takich możliwości nie ma, a są środki czy to Światowej Agencji Antydopingowej, czy środki unijne, czy środki z UNESCO, które agencja śmiało może pozyskiwać na swoje zadania, tym samym także zwiększać budżet i choćby poprzez prowadzenie działalności gospodarczej skuteczniej realizować swoje zadania. Należy też wspomnieć, został tutaj poruszony temat tzw. wyłączeń terapeutycznych, tzw. TUE, sportowcy taką możliwość mają i muszą mieć. Oczywiście znamy przypadki ze świata sportu, że są one nadużywane, ale też w tej walce z dopingiem musimy być racjonalni, żeby nie skrzywdzić czasami sportowców, którzy rzeczywiście są chorzy. To jest bardzo trudny temat, bo jest to pewne pole do nadużyć, ale jestem przekonany, że tutaj ściśle określone rozwiązania te przypadki ograniczą. Tutaj jest duże zadanie kontrolerów i agencji, żeby do tego rodzaju nadużyć nie dochodziło. Jestem przekonany, że będziemy to w stanie, że agencja będzie to w stanie ograniczyć. Jeśli chodzi o wypowiedź pani poseł dotyczącą tego, kiedy rozpoczęliśmy prace legislacyjne nad tą ustawą, to chciałbym przypomnieć, że prace legislacyjne zostały rozpoczęte, projekt, w marcu 2016 r. i nasze działania w żaden sposób nie miały związku z aferą dopingową, którą mieliśmy na igrzyskach olimpijskich w Rio. Chciałbym też pani poseł przypomnieć, że w 2014 r. została wprowadzona nowelizacja ustawy o sporcie, szkodliwa nowelizacja, która tak naprawdę została przez państwa wprowadzona, prowadząca do takiej sytuacji, że nasze przepisy związane z szeroko pojętą walką z dopingiem były niezgodne z przepisami Światowej Agencji Antydopingowej. To właśnie przez to rozwiązanie prawne naszemu laboratorium, naszemu polskiemu sportowi groził ogromny skandal, bo otrzymaliśmy ultimatum od Światowej Agencji Antydopingowej, że jeżeli nie naprawimy tego złego prawa, które państwo wprowadziliście, do 13 sierpnia 2016 r., to 13 sierpnia naszemu laboratorium antydopingowemu odebrano by akredytację i to byłby doprawdy wielki międzynarodowy skandal. Myślę, że podważyłoby to sens funkcjonowania tych naszych rozwiązań i my ten błąd naprawiliśmy. Tutaj akurat wszyscy posłowie i senatorowie tę nowelizację, tę zmianę poparli, ale to była kwestia jeszcze z poprzedniej kadencji, więc ten państwa błąd naprawiliśmy, przy ścisłej współpracy ze Światową Agencją Antydopingową, z WADA, która jakby koordynowała też ten proces legislacyjny, proces konstruowania tego przepisu, tak aby on był zgodny z rozwiązaniami międzynarodowymi. Ustawa o zwalczaniu dopingu, którą proponujemy, i te rozwiązania, które są zawarte w tej ustawie, są rozwiązaniami nowoczesnymi, są rozwiązaniami, które stawiają Polskę naprawdę w czołówce krajów na świecie, jeśli chodzi o kwestie walki z dopingiem, i już dzisiaj możemy się pochwalić tym, że sporo krajów chce się wzorować na tych rozwiązaniach. Dzisiaj my edukujemy Ukrainę, edukujemy przedstawicieli Azerbejdżanu, pojawiają się też inne kraje, które są zainteresowane tym, w jaki sposób konstruowaliśmy tę ustawę, w jaki sposób te nasze rozwiązania będziemy wdrażać i jakie są ich podstawowe założenia. A więc śmiało mogę powiedzieć jako szef resortu sportu i turystyki, że z tego rozwiązania, z tej ustawy, z tych propozycji jesteśmy dumni. Dziękuję bardzo.