Mówca: Stefan Romecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2016-10-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoki Sejmie! W maju 1945 r. ucichły odgłosy pól bitewnych i rozpoczęła się odbudowa zniszczonego wojną kraju. Dziś ten okres kojarzony jest przede wszystkim z odbudową Warszawy, niewielu jednak pamięta, że przed Polską stanęło wówczas zadanie o wiele trudniejsze niż heroiczne dzieło podniesienia z gruzów milionowego miasta. Jedną trzecią nowego państwa polskiego stanowiły ziemie poniemieckie, które wbrew powszechnym dziś przekonaniom nie były krainą mlekiem i miodem płynącą. Zniszczone i ograbione miasta, puste budynki po zdemontowanych i wywiezionych w głąb kraju Sowietów fabrykach, nasypy kolejowe pozbawione torów, wsie bez jednej sztuki inwentarza, ograbione domostwa. Przed zniszczoną, wykrwawioną i wyczerpaną wojną Polską stanęło niewyobrażalne, tytaniczne dzieło zasiedlenia tej ziemi, odbudowy oraz złączenia z odradzającą się ojczyzną. Bardzo szybko, dzięki niespożytej energii i determinacji Polaków, żarliwemu patriotyzmowi i ofiarności, ta nieznana nikomu ziemia, terra incognita, stała się terra integrata, ziemią zjednoczoną z ojczyzną. Ten niemal zapomniany dziś epizod naszej historii jest najchwalebniejszym, najszczytniejszym przejawem siły pobudzonego do czynu ducha polskiego. Historyczną i chwalebną rolę odegrał w tym dziele polski Kościół. Obecność kapłana w transportach repatriacyjnych ze Wschodu bardzo często była warunkiem zgody na osiedlenie się na Ziemiach Odzyskanych. Przyjeżdżały całe wsie, z proboszczem na czele, który przewodził swej owczarni i był dla ludzi ostoją porządku w krainie bezprawia i nieokrzepłych jeszcze struktur władzy. Obecność kapłana dawała poczucie bezpieczeństwa, łagodziła poczucie tymczasowości, jaką odczuwało prawie 5 mln Polaków przesiedlonych na te tereny w pierwszych 3 powojennych latach. Naprędce otwierane kościoły i kaplice stawały się pierwszymi instytucjami polskimi, a pierwsze msze święte - pierwszymi przejawami życia polskiego i spotkaniami polskiej zbiorowości. Natychmiast, bo już w sierpniu 1945 r., kard. August Hlond, na mocy specjalnych pełnomocnictw papieża Piusa XII, przystąpił energicznie do tworzenia administracji kościelnej na Ziemiach Odzyskanych. Brakuje słów i odniesień, żeby ukazać wielkość i doniosłość podjętego wówczas przez polski Kościół dzieła. Jednym z pierwszych przybyłych na te tereny był ks. Jan Zieja, legendarny kapłan, postać niezwykła, promieniująca ewangelicznym dobrem i prawdziwie chrześcijańską postawą. Właśnie w tych dniach w stolicy, m.in. w kościele Sióstr Wizytek, odbywają się pięknie zorganizowane rocznicowe uroczystości z okazji 25-lecia jego śmierci. Patronat honorowy objął kard. Kazimierz Nycz. Ksiądz Jan Zieja już w maju 1945 r. przybył do Słupska na Pomorzu. Był jednak tutaj obecny już znacznie wcześniej, przez pół roku, od listopada 1944 r. Z polecenia władz Armii Krajowej przemierzał te tereny - od Prus Wschodnich do Pomorza niemieckiego - jako robotnik. W Słupsku rozwinął imponującą działalność duszpasterską i społeczną. Zorganizował Uniwersytet Ludowy w Orzechowie Morskim, dom matki i dziecka, bibliotekę, kuchnię dla ubogich oraz, co niezwykłe, pierwszy w Polsce i przez długie lata jedyny pomnik powstania warszawskiego - Polska dziękuje swoim dzieciom - wzniesiony w 1948 r. i istniejący do dzisiaj. Ksiądz Jan Zieja przeżył cały niemal wiek XX, był świadkiem najważniejszych wydarzeń tego wyjątkowego stulecia. Świetlisty meteor, takiej użyto kiedyś metafory, jeden z tych, które rozświetlają niebo nad światem i przywracają wiarę w dobro. Ewangeliczne ubóstwo łączył z żarliwym wyznawaniem Chrystusa. Kapelan wojny 1920 r., wojny obronnej w 1939 r., powstania warszawskiego, Komendy Głównej AK, Szarych Szeregów, pułku Baszta. Zaprzysięgał w konspiracji takich ludzi jak rotmistrz Witold Pilecki, spowiadał, a później odprawiał msze pogrzebowe za takich bohaterów jak Janek Bytnar ˝Rudy˝, Aleksy Dawidowski ˝Alek˝, Tadeusz Zawadzki ˝Zośka˝. Współpracował z Radą Pomocy Żydom ˝Żegota˝, dostarczając katolickie metryki chrztu konieczne do zmiany tożsamości ukrywających się ludzi. Twórca sierpnia - miesiąca trzeźwości, opartego na idei wykorzystania kapitału duchowego powstania warszawskiego do walki z powojenną plagą pijaństwa, która - jak mówił - po 5 latach wojny bez gestapo i obozów czyniła ogromne spustoszenie w społeczeństwie. W 1976 r. znalazł się w gronie 14 sygnatariuszy założycielskiego apelu Komitetu Obrony Robotników. Dziś, w czasach ostrych podziałów politycznych, warto przypomnieć fenomen KOR, pracy dla biednych i krzywdzonych ponad politycznymi podziałami. KOR gromadził osoby o różnych rodowodach politycznych, a dzisiejsi polityczni adwersarze niemal zgodnie przyznają, że ks. Jan Zieja był wielkim autorytetem moralnym, wnoszącym w te środowiska głos człowieka mądrego i prawego. Ewangeliczne przesłanie docierało nawet do osób niewierzących. Wysoko Izbo! Poczytuję sobie za wielki zaszczyt, że w polskim Sejmie mogę przypomnieć mniej znane rozdziały chwalebnej historii naszej ojczyzny, wyrazić wdzięczność polskiemu Kościołowi oraz oddać cześć wielkiej i pięknej postaci ks. Jana Ziei. Dziękuję za uwagę. Przebieg posiedzenia