Mówca: Bożena Borys-Szopa
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o związkach zawodowych oraz niektórych innych ustaw, druki nr 1933 i 2420. Proponowane zmiany mają w szczególności na celu wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 czerwca 2015 r. o sygn. akt K 1/13. W uzasadnieniu tego wyroku trybunał wskazał, że wolność zrzeszania się w związkach zawodowych, o której mowa w art. 59 ust. 1 konstytucji, przysługuje każdemu pracownikowi w rozumieniu konstytucyjnym, a pracownik jako podmiot wolności zrzeszania się w związkach zawodowych nie może być identyfikowany wyłącznie przez pryzmat rodzaju stosunku prawnego łączącego go z pracodawcą. W obecnym stanie prawnym prawo tworzenia i wstępowania do związków zawodowych nie przysługuje w tak szerokim zakresie. Przysługuje ono głównie pracownikom w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Traktaty międzynarodowe traktują wolność zrzeszania się osób w organizacjach zakładanych w celach obrony praw i reprezentowania interesów zawodowych, ekonomicznych i socjalnych jako fundamentalne prawo człowieka. Ludzie aktywni zawodowo zrzeszają się w związkach zawodowych w celu obrony swoich interesów. Dla osiągnięcia, utrzymania i pomnożenia uprawnień związkowych oraz interesów zawodowych, ekonomicznych, socjalnych, a także częściowo politycznych organizują akcje protestacyjne - strajki. W związku z powyższym w polskim systemie prawnym należy zapewnić takie rozwiązania prawne, aby wolność zrzeszania obejmowała wszystkich zatrudnionych, nie tylko pracowników w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Ten cel w pełni realizuje procedowany projekt ustawy. Głównym zamierzeniem nowelizacji jest bowiem umożliwienie tworzenia związków zawodowych i wstępowania do nich w szczególności osobom samozatrudnionym oraz osobom, których podstawą zarobkowania są umowy cywilnoprawne, takie jak: umowa zlecenia, umowa o świadczeniu usług czy umowa o dzieło. Ma temu służyć zaproponowana definicja pojęcia osoby wykonującej pracę zarobkową, zgodnie z którą za osobę wykonującą pracę zarobkową uznaje się pracownika lub osobę świadczącą pracę za wynagrodzeniem na innej podstawie niż stosunek pracy, jeżeli nie zatrudnia do tego rodzaju pracy innych osób, niezależnie od podstawy zatrudnienia, oraz ma takie interesy zawodowe związane z wykonywaniem pracy, które mogą być grupowo chronione. Chodzi tu w szczególności o podkreślenie trzech elementów wyznaczających ramy prawne pojęcia pracownika jako podmiotu konstytucyjnej wolności zrzeszania się w związku zawodowym. Projekt ustawy przewiduje również wprowadzenie odpowiednich mechanizmów ochronnych gwarantujących związkowcom niezależność od pracodawców, autonomię i swobodę w działaniu. Jest to bezpośrednią konsekwencją rozszerzenia zakresu podmiotowego prawa tworzenia związków zawodowych i wstępowania do nich. Trudno sobie bowiem wyobrazić skuteczne realizowanie przez związki zawodowe ich funkcji bez przyznania im stosownych uprawnień. Pragnę podkreślić, że zaproponowane w tym projekcie rozwiązania zostały wypracowane przy współpracy partnerów społecznych, przede wszystkim w ramach Zespołu problemowego ds. prawa pracy Rady Dialogu Społecznego. Ponadto przedstawiciele zarówno związków zawodowych, jak i organizacji pracodawców licznie uczestniczyli w posiedzeniach Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Reasumując, w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stwierdzam, że projektowana ustawa słusznie dokonuje istotnego rozszerzenia prawa tworzenia związków zawodowych i wstępowania do nich, zwłaszcza na osoby zatrudnione w ramach umów cywilnoprawnych. Niepracownicze kategorie osób wykonujących pracę zarobkową zasługują bowiem na wzmocnienie ich statusu także w płaszczyźnie zbiorowego prawa pracy. Sądzę, że przemodelowanie zakresu podmiotowego prawa koalicji będzie niosło za sobą wiele doniosłych społecznie zmian. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość proszę o dalsze procedowanie nad projektem ustawy i stwierdzam, że Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera przedstawiony przez rząd projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)