Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2023-03-07 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie i Panowie Posłowie! Pragnę przedstawić sprawozdanie w sprawie rządowego projektu ustawy o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia. Pragnę podkreślić, iż celem tej regulacji jest wdrożenie szeregu międzynarodowych aktów prawnych zarówno Unii Europejskiej, jak i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Lista tych dokumentów jest zawarta w uzasadnieniu projektu ustawy, tak że nie będę ich ponownie tutaj odczytywał. Natomiast chciałbym, po drugie, zwrócić uwagę na to, iż projekt w sposób bardzo racjonalny, systemowy porządkuje zagadnienia związane z homologacją pojazdów, ich wyposażenia i części poprzez przeniesienie z obowiązującej ustawy - Prawo o ruchu drogowym całego rozdziału: Homologacja i dostosowanie go w tej nowej, omawianej dzisiaj w Wysokiej Izbie ustawie do wymagań zawartych w przepisach międzynarodowych. W projekcie, który jest rozpatrywany w Sejmie, wyznaczono dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego jako organ, który udziela homologacji, sprawuje nadzór nad rynkiem oraz we właściwy sposób prowadzi bazę danych w ramach elektronicznych świadectw zgodności, które wydają producenci pojazdów. Kolejna kwestia regulowana w ustawie to kwestia procedury homologacji pojazdów, przedmiotu wyposażenia lub części, montażu dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu oraz określenia zasad postępowania dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego oraz służb technicznych związanych z tymi procedurami. Projekt ustawy zawiera także przepisy o charakterze proceduralnym, związanym z wydawaniem, zmianą, cofaniem, zawieszaniem świadectw homologacji albo dokumentów równoważnych tym świadectwom, jak np. indywidualne dopuszczenie pojazdu, bądź też o charakterze technicznym, wskazującym wymagania obowiązujące w procesie wprowadzania nowych pojazdów oraz przedmiotów ich wyposażenia lub części na rynek w Polsce. W wyniku dostosowania krajowych regulacji do przepisów międzynarodowych w obszarze procedur homologacyjnych polscy producenci będą mieli możliwość wprowadzenia na rynek każdego państwa Unii Europejskiej nowego pojazdu, przedmiotu wyposażenia lub części bez potrzeby uzyskiwania dodatkowych dokumentów. Konsekwencją tego będzie zniesienie barier dla przepływu polskich towarów na rynku unijnym, w szczególności pojazdów i części motoryzacyjnych, a warto zwrócić uwagę na to, iż Polska jest również znaczącym producentem, eksporterem szeregu części dla przemysłu motoryzacyjnego. Harmonizacja na gruncie krajowego prawa wymogów dotyczących dokumentów technicznych z regulacjami Unii Europejskiej czy Organizacji Narodów Zjednoczonych w odniesieniu do konstrukcji nowych pojazdów oraz ich przedmiotów wyposażenia lub części przyczyni się do poprawy bezpieczeństwa pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym w wyniku wyposażenia tychże pojazdów w dodatkowe systemy w zakresie wspierania kierowców oraz niechronionych uczestników dróg. Tak na marginesie warto tutaj przywołać choćby statystyki dotyczące poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego z ostatnich kilku lat - spadek kosztów społecznych wypadków w Polsce z 56 mld zł w 2018 r. do 39 mld zł w roku 2021, zapewne również spadek tych kosztów w minionym 2022 r. Warto również przy okazji tego aktu prawnego zaznaczyć, że Polska dzięki staraniom rządu i parlamentu, za sprawą nowelizacji, które zostały przyjęte w ostatnich latach, doprowadziła do spadku liczby rannych, zabitych o mniej więcej trzydzieści kilka procent. Po raz pierwszy liczba zabitych w wypadkach spadła poniżej 2 tys. w roku 2022. To jest uwaga na marginesie tej dyskusji, bardzo takiej, można powiedzieć, hermetycznej, technicznej, ale mówimy o polityce konkretu, która przyczynia się w konsekwencji do tego, że na polskich drogach pojazdy zarówno poruszają się w sposób bezpieczniejszy, jak i wyposażone są w dodatkowe elementy, które lepiej chronią kierowców i innych uczestników ruchu. Kolejna kwestia jest związana z tym, że przepisy tej nowelizacji przyczyniają się również do poprawy jakości powietrza i ograniczenia szkodliwego wpływu zanieczyszczeń pochodzących z transportu drogowego poprzez sukcesywne udoskonalanie procedur badań homologacyjnych, które są odniesione do emisji zanieczyszczeń w nowych pojazdach, przy uwzględnieniu nowych kierunków rozwoju, np. elektromobilności, jak również możliwości rynkowych, zarówno od strony technologicznej, po stronie producentów pojazdów, jak i od strony ekonomicznej, która uwzględnia możliwości finansowe obywateli danego kraju. Na skutek wejścia w życie ustawy zaczną obowiązywać procedury krajowej homologacji typu pojazdu oraz krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu dla pojazdów kategorii S, czyli maszyn ciągniętych za pojazdem rolniczym, co jest szczególnie ważne dla sektora rolnictwa w Polsce. Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Projekt ustawy zachowuje i doprecyzowuje przewidzianą obecnie w ustawie - Prawo o ruchu drogowym procedurę homologacji sposobu montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdów do zasilania gazem oraz wprowadza alternatywną możliwość uzyskania świadectwa homologacji dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu na zgodność z regulaminem ONZ nr 115. Dodatkowo projekt wprowadza możliwość uzyskania homologacji dodatkowej instalacji zasilania gazem pojazdu w odniesieniu do ciągników rolniczych, zgodnie z postulatami branży działającej w tym zakresie. W związku z wyznaczeniem w Polsce organu nadzoru rynku zgodnie z przepisami unijnymi wzmocni się współpraca z organami tych państw członkowskich oraz producentami pojazdów celem sprawnej eliminacji z rynku europejskiego pojazdów i ich wyposażenia, w których zostały stwierdzone nieprawidłowości zagrażające bezpieczeństwu, ochronie zdrowia i środowiska. Wysoki Sejmie! Szanowni Państwo! Jako poseł sprawozdawca chciałbym podkreślić, iż regulacja - projekt rządowy - omawiana w Komisji Infrastruktury uzyskała pełne poparcie klubów parlamentarnych. Tym bardziej cenię sobie, że mogę tutaj wskazać, iż Komisja Infrastruktury rekomenduje poparcie przedmiotowej ustawy i wnosi, aby Wysoki Sejm przyjął sprawozdanie komisji, którego mam zaszczyt być sprawozdawcą. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)