Mówca: Krzysztof Paszyk (tekst niewygłoszony)
Data: 2017-11-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawić nasze stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1814 i 1883). Celem projektu jest rozwiązanie problemu związanego z pokrywaniem kosztów postępowania w sprawach o wykroczenia w toku czynności wyjaśniających przeprowadzanych przez organ podległy władzom jednostki samorządu terytorialnego. Wydatki ponoszone w toku czynności wyjaśniających mają być na mocy proponowanej regulacji tymczasowo regulowane przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, a następnie rozliczane stosowanie do odpowiedzialności za wynik postępowania. Projekt wprowadza regułę, że jeżeli czynności wyjaśniające w sprawach o wykroczenia prowadzić będzie straż gminna bądź straż miejska, to zwrot wydatków będzie następował z budżetu gminy. Jeśli zaś czynności te prowadzić będzie Policja lub inna służba państwowa, to zwrot wydatków na rzecz świadków pochodzić będzie z budżetu państwa. Wydatkowane środki wrócą odpowiednio do budżetu gminy lub Skarbu Państwa po zakończeniu postępowania przez sąd. Zostanie nimi obciążona ryczałtowo osoba skazana za popełnienie wykroczenia. Do rozliczenia wydatków w orzeczeniu kończącym postępowanie przyjęto więc, że wydatki ponoszone przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego będą miały charakter ryczałtowy - ryczałt nie obejmie kosztów powołania biegłych oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów bądź radców prawnych. Do tej pory skazany ponosił tylko koszty postępowania sądowego. Jedynie w razie umorzenia postępowania lub uniewinnienia obwinionego koszty postępowania ponosić będzie Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. W sytuacji więc umorzenia postępowania czy uniewinnienia obwinionego koszty postępowania będzie ponosić Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Natomiast od skazanego zasądzane będą zryczałtowane wydatki i pozostałe należności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Wysokość zryczałtowanych wydatków postępowania w sprawach o wykroczenia ponoszonych w toku czynności wyjaśniających oraz w toku postępowania sądowego ma określić minister sprawiedliwości w odpowiednim rozporządzeniu. Wysoka Izbo! Na podstawie obecnych przepisów trudno jednoznacznie wskazać, kto jest zobowiązany do uregulowania omawianego rodzaju wydatków: Skarb Państwa czy np. straż miejska będąca jednostką organizacyjną gminy. Straż gminna (miejska) jest jednostką organizacyjną gminy, natomiast gmina posiada osobowość prawną, w związku z czym jej budżet jest odrębny od budżetu Skarbu Państwa. Obecnie wątpliwości interpretacyjne powodują, że niejednokrotnie prawo świadka, biegłego, tłumacza, specjalisty do wypłaty przyznanych im należności za udział w czynnościach wyjaśniających w sprawach o wykroczenia prowadzonych przez straż gminną nie jest realizowane. Rozwiązanie tego problemu jest konieczne ze względu na zapewnienie właściwej realizacji prawa świadka, biegłego, tłumacza, specjalisty do wypłaty przyznanych im należności za udział w czynnościach wyjaśniających w sprawach o wykroczenia prowadzonych przez straż gminną (miejską). Proponowana regulacja zlikwiduje niejasność interpretacyjną i zapewni świadkom należne wynagrodzenie również, gdy stroną sprawy jest instytucja samorządowa. Właściwe wydaje się, by w przypadku takich instytucji w kosztach postępowań sądowych partycypowały jednostki samorządu terytorialnego. Odtąd wprowadzony zostanie jasny podział: jeśli czynności wyjaśniające prowadzić będzie Policja, to zwrot wydatków nastąpi z budżetu państwa, a jeśli czynności wyjaśniające prowadzić będzie straż gminna lub straż miejska, to zwrot wydatków nastąpi z budżetu gminy.