Mówca: Sprawozdawca Katarzyna Kierzek-Koperska
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych i Komisji do Spraw Deregulacji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przedmiot tego projektu ustawy dotyczy zgłoszenia darowizny bądź spadku przez członków pierwszej grupy podatkowej, czyli członków najbliższej rodziny. Do tej pory mieliśmy sytuację, w której, żeby skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku właśnie w przypadku tej pierwszej grupy, podatnik musiał złożyć oświadczenie na formularzu SD-Z2, w którym podawał wartość tego spadku lub darowizny - bardziej darowizny, bo spadek rządzi się troszeczkę innymi prawami, jeśli chodzi o kwestię dokumentacyjną - i wtedy korzystał z tego zwolnienia. Często jednak bywało tak, co podatnicy często zgłaszali, że przekraczali termin 6 miesięcy z różnych powodów, chociażby z powodu przeoczenia, z przyczyn od siebie niezależnych. Wówczas nie szło tego terminu przywrócić. Chcemy w tym momencie, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom podatników, ale też po to, żeby przywrócić jakąś taką elementarną sprawiedliwość i zasadę zaufania do organów podatkowych, stworzyć pewien mechanizm, który pozwala na przywrócenie tego terminu 6-miesięcznego. W związku z tym nowelizacja dodaje art. 4c, który umożliwia przywrócenie terminu zgłoszenia nabycia majątku, obejmuje nabycie zarówno w drodze darowizny, jak i w drodze dziedziczenia, pozwala urzędowi skarbowemu uznać, że zgłoszenie dokonane po terminie zachowuje skutki zwolnienia, jeśli podatnik uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, np. z powodu choroby, błędnego pouczenia. Tak jak powiedziałam, to przywraca taką elementarną zasadę zaufania do organów państwa. Dodatkowo też, co jest ważne, projekt doprecyzowuje termin zgłoszenia spadku lub darowizny dla spraw już rozpoczętych, a nie zakończonych. Nowe zasady powstania obowiązku podatkowego znajdą zastosowanie tylko dla tej grupy rozpoczętych spraw, w przypadku których jedno z poniższych zdarzeń nastąpi po dniu wejścia w życie nowelizacji. Może to być uprawomocnienie się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, zarejestrowanie aktu poświadczenia dziedziczenia przez notariusza, wydanie europejskiego poświadczenia spadkowego lub wydanie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku przez inny niż sąd organ państwa obcego. Mówiłam też podczas pierwszego czytania tego projektu, że dobrze by było, gdybyśmy w następnym kroku poszli jeszcze dalej, czyli scyfryzowali, zdigitalizowali tę czynność, dlatego że część kwestii dotyczących dziedziczenia bądź darowizny już dziś jest w ręku organów państwowych bądź notariuszy. W związku z tym dobrze by było stworzyć wspólny rejestr, który pozwoli na pobieranie tych informacji przez organ podatkowy bez konieczności dodatkowego zgłoszenia. Rozumiem, że na podstawie przepisów, które dzisiaj mamy, nie jesteśmy w stanie zrobić takiej operacji. W związku z tym ja to tylko zgłaszam jako ewentualny krok na przyszłość, który mógłby stworzyć podatnikom taką ewentualność. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Dziękuję za uwagę i oddaję głos klubom.