Mówca: Jarosław Górczyński
Data: 2013-08-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego pragnę zabrać głos w sprawie przedstawionej przez ministra spraw zagranicznych informacji dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie styczeń-czerwiec 2013 r. Na początku zaznaczę, że głównym wyzwaniem, z jakim musiała się zmierzyć prezydencja irlandzka, było zintensyfikowanie wysiłków na rzecz wyjścia z kryzysu. Aktywność Polski w pierwszym półroczu 2013 r. wiązała się w znacznym stopniu z trzema głównymi obszarami priorytetowymi, tj.: 1) zapewnienie stabilności w obliczu kryzysu ekonomiczno-finansowego: budowa unii bankowej, III cykl Semestru Europejskiego, reforma Unii Gospodarczo-Walutowej; 2) inwestycje w zrównoważony wzrost i zatrudnienie: jednolity rynek cyfrowy, zatrudnienie młodzieży, inteligentny i zrównoważony wzrost. Ważnym elementem wspierającym inwestycje we wzrost gospodarczy będzie porozumienie w sprawie Wieloletnich Ram Finansowych Unii Europejskiej na lata 2014-2020; 3) Europa w świecie: działania na rzecz pokoju, demokracji i dobrobytu na świecie, negocjacje w sprawie bilateralnych umów handlowych Unii Europejskiej z kluczowymi państwami trzecimi, w szczególności z USA. Polska szczególną wagę przywiązywała do działań w obszarze inwestowania w miejsca pracy oraz rozwój. Czynnie uczestniczyła w pracach nad przyszłym kształtem polityk, programów oraz instrumentów korzystających ze wsparcia budżetu unijnego. Dotyczyło to kluczowych negocjacji w sprawie pakietu legislacyjnego dla polityki spójności oraz rozporządzeń z zakresu wspólnej polityki rolnej, ale także programów wspierających badania i innowacje, przedsiębiorczość, jak również rozwój infrastruktury. Rezultaty pracy w wyżej wymienionych obszarach są pozytywne z punktu widzenia interesów Polski, dla której z jednej strony ważne pozostaje nadrobienie zaległości rozwojowych, a z drugiej wspieranie konkurencyjności i budowa nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy. Zaangażowanie Polski było skierowane na realizację kluczowych kwestii dotyczących negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych 2014-2020 oraz wiążących się z nimi aktów prawnych, które będą określać przyszły kształt i zakres najważniejszych polityk i programów Unii Europejskiej. Kluczowy priorytet Polski to zagwarantowanie pozytywnego wyniku negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych, możliwości zapewnienia odpowiedniej wysokości środków, które będą przeznaczone na główne cele rozwojowe Polski, oraz ustalenie podstawowych zasad ich wydatkowania. Celem prezydencji irlandzkiej w obszarze pakietu legislacyjnego dla polityki spójności i przepisów wspólnych dla EFSI na okres 2014-2020 było przyjęcie brakujących stanowisk Rady oraz kontynuacja i zakończenie negocjacji między Radą a Parlamentem Europejskim do końca czerwca 2013 r. W ogólnym rozliczeniu minionego półrocza należy odnotować istotne postępy w negocjacjach, ale prezydencji irlandzkiej nie udało się w pełni zrealizować zakładanego planu i w rezultacie zadanie zakończenia negocjacji z Parlamentem Europejskim będzie należało do prezydencji litewskiej. Należy tutaj zaznaczyć, że postanowienia Rady Europejskiej w zakresie polityki spójności, które zostały utrzymane w toku negocjacji z Parlamentem Europejskim, realizują wiele postulatów Polski: utrzymanie obecnych przepisów w zakresie kwalifikowalności VAT, zasada automatycznego anulowania zobowiązań w formule n+3, korzystne przepisy dotyczące alokacji dla woj. mazowieckiego jako regionu opuszczającego kategorię regionów najbiedniejszych, utrzymanie do końca 2016 r. kopert narodowych w tej części alokacji Funduszu Spójności, która zostanie przesunięta do instrumentu ˝Łącząc Europę˝, utworzenie nowego instrumentu Inicjatywa na rzecz Zatrudnienia Młodzieży, z którego będą mogły skorzystać również niektóre polskie regiony, utrzymanie 85-procentowego poziomu dofinansowania unijnego dla regionów słabiej rozwiniętych, Funduszu Spójności, instrumentu ˝Łącząc Europę˝ oraz 80-procentowego dla regionów wychodzących z kategorii najsłabiej rozwiniętych, wprowadzenie do warunkowości makroekonomicznej limitów sankcji z tytułu niespełnienia warunków z zakresu korekty nadmiernego deficytu i nierównowag makroekonomicznych. Polska była aktywnym uczestnikiem dyskusji na temat przyszłości Unii Gospodarczej i Walutowej oraz w sprawie koordynacji ex ante reform krajowych. Główną przesłanką podejmowanych przez Polskę działań było dążenie, żeby projektowane mechanizmy i instrumenty obejmowały wszystkie państwa członkowskie. Polska popiera ideę koordynacji ex ante głównych reform gospodarczych w każdym państwie członkowskim. Ważne, iż w debacie o politycznym kształcie Unii Europejskiej przedstawiciele polskiego rządu w trakcie prezydencji irlandzkiej prezentowali stanowisko zakładające konieczność prowadzenia reform Unii Europejskiej w oparciu o obowiązujący reżim traktatowy, postulowali wzmocnienie roli Komisji Europejskiej i metody wspólnotowej, argumentowali na rzecz zachowania otwartości rozwiązań przyjmowanych w ramach reformy Unii Gospodarczej i Walutowej na państwa zobowiązane do przyjęcia wspólnej waluty i apelowali o uwzględnienie w pracach nad koncepcjami rozwoju Unii Europejskiej również kwestii niezwiązanych bezpośrednio z kryzysem w strefie euro, takich jak polityka rozszerzenia Unii Europejskiej, europejska polityka sąsiedztwa czy wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony. Priorytetem dla Polski jest także jednolity rynek i dalsza integracja. Polska chce likwidacji barier, a także wzmocnienia aktywności w obszarach o największym potencjale wzrostu, takich jak rynek cyfrowy. W czasie prezydencji Irlandii został opublikowany tzw. IV pakiet kolejowy, w którym znajduje się sześć projektów legislacyjnych, które mają na celu realizację jednego europejskiego obszaru kolejowego. Projekt ten daje dalekosiężne możliwości funkcjonowania tej gałęzi transportu w poszczególnych krajach, jak również w całej Unii. Polska wzięła aktywny udział w zapoczątkowanych przez prezydencję irlandzką pracach na pakietem ˝Czysta energia dla transportu˝. Głównymi jego założeniami są ograniczenie zależności sektora transportu od ropy naftowej i zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych. Polska aktywnie uczestniczyła w dyskusjach dotyczących polityki energetycznej. W obszarze polityki rolnej Polska dążyła do zapewniania rozwiązań spójnych z celami i zadaniami stawianymi przed nową strategią rolną, które znacząco przyczynią się do poprawy funkcjonowania sektora rolnego oraz zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich w perspektywie do 2020 r. Podczas prezydencji irlandzkiej Polska brała aktywny udział w pracach nad projektem rozporządzenia dotyczącego płatności bezpośrednich, proponując szereg rozwiązań ważnych z punktu widzenia budowy efektywnego i prostego systemu płatności bezpośrednich. Cieszy fakt, że podejmowane są działania, aby zreformowana wspólna polityka rolna jeszcze bardziej sprzyjała obecności polskiego rolnictwa na rynkach międzynarodowych. Biorąc pod uwagę strategię rybołówstwa, Polska poparła kompromisowy tekst wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wspólnej polityki w tym temacie, którego głównym celem jest zapewnienie rybołówstwu i akwakulturze odpowiednich zrównoważonych warunków gospodarczych, socjalnych i środowiskowych. Polska przywiązuje dużą wagę do swobód wspólnego rynku jako podstawy integracji, aktywnie przeciwdziała inicjatywom dotyczącym swobody świadczenia usług oraz przepływu pracowników na terytorium Unii Europejskiej. Bardzo ważne były prace nad projektem tzw. dyrektywy wdrożeniowej w sprawie delegowania pracowników. Celem tej dyrektywy jest poprawa stosowania i egzekwowania dyrektywy 96/71/WE dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. W opinii Polski swoboda świadczenia usług sprzyja konkurencyjności przedsiębiorstw oraz tworzeniu nowych miejsc pracy. Polska wyrażała swoje negatywnie stanowisko wobec proponowanego kształtu dyrektywy oraz podejmowała działania na rzecz poparcia swoich postulatów wśród innych państw. Znaczna część postulatów Parlamentu Europejskiego była zbieżna z interesem Polski. Z tej perspektywy istotne były przede wszystkim dwie kwestie. Pierwsza dotyczyła uzupełnienia środków budżetowych w roku 2013, tak aby zapewnić pokrycie w tym roku wszystkich niezrealizowanych płatności z 2012 r. Parlament Europejski zagroził, iż nie rozpocznie negocjacji w sprawie wieloletnich ram finansowych 2014-2020, dopóki Komisja Europejska nie przedstawi propozycji nowelizacji budżetu Unii Europejskiej na 2013 r., oraz że ich nie zakończy do czasu przyjęcia tej nowelizacji przez Radę i Parlament Europejski. Drugim elementem był postulat zwiększenia elastyczności budżetu, czyli m.in. możliwości przesuwania niewykorzystanych w jednym roku środków na kolejne lata budżetowe. Taka forma elastyczności była korzystna z punktu widzenia beneficjentów budżetu europejskiego, w tym Polski. W zakresie umów dotyczących wzrostu i konkurencyjności Polska podkreślała, że zasadniczym celem kontraktów powinna być poprawa konkurencyjności gospodarek. Polska popierała i nadal popiera działania wzmacniające stabilność sektora finansowego oraz bezpieczeństwo instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zwiększające jego odporność na dekoniunkturę i sprzyjające rozwojowi gospodarczemu. Polska kontynuowała ponadto wsparcie dla procesu liberalizacji wizowej oraz zabiegała o otwieranie unijnych programów na udział państw partnerskich i dalsze wzmocnienie oferty wielostronnej współpracy dla państw partnerskich w ramach Partnerstwa Wschodniego. W trakcie wypracowywania konkluzji Rady dotyczących roli władz lokalnych we współpracy rozwojowej oraz podczas negocjacji w sprawie projektu rozporządzenia dotyczącego instrumentu współpracy rozwojowej Polska szczególnie eksponowała znaczenie demokracji i przekazywania doświadczeń transformacyjnych dla skutecznego i zrównoważonego rozwoju. Polska włączała się w unijne działania mające na celu wsparcie dla transformacji systemu społeczno-politycznego w Egipcie oraz wspierała konsekwentną politykę Unii Europejskiej wobec Syrii. Polska popierała prezydencję irlandzką, która uznała rozszerzenie Unii Europejskiej za jeden ze swoich priorytetów. Godne podkreślenia jest, iż Polska jest jedyną gospodarką w Unii Europejskiej, która odnotowywała wzrost gospodarczy przez wszystkie lata kryzysu, aczkolwiek ostatnie zmiany sytuacji gospodarczej są mniej pozytywne. Dobre wyniki gospodarcze uzyskiwane przez Polskę w okresie kryzysu były konsekwencją adekwatnej polityki makroekonomicznej, silnej bazy przemysłowej oraz konkurencyjnej cenowo siły roboczej. (Dzwonek) Polska wciąż należy do najaktywniejszych państw członkowskich w negocjacjach i wywiera znaczący wpływ na ostateczny kształt stanowisk Rady i wstępnych kompromisów między współpracodawcami. Warto podkreślić, że zaangażowanie Polski podczas negocjacji za poprzednich prezydencji zaprocentowało w ostatnim półroczu podczas negocjacji kompromisów między Radą a Parlamentem Europejskim. Na koniec zaznaczę, iż zbliżająca się nowa unijna siedmiolatka wymusza konstruktywny udział Polski w negocjacjach dotyczących perspektywy budżetowej. To szansa na rozwojowe przyspieszenie i poszukiwanie wspólnych rozwiązań i politycznego porozumienia. Z uwagi na powyższe klub Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera treść przygotowanej przez ministra spraw zagranicznych informacji dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie styczeń-czerwiec 2013 r. i zagłosuje za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)