Mówca: Jacek Protasiewicz
Data: 2021-02-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Projekt zmiany ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu oraz niektórych innych ustaw, który właśnie omawiamy, jest kolejnym składanym przez rząd projektem będącym efektem zmiany prawa unijnego. Chodzi zwłaszcza o dyrektywę Parlamentu Unii Europejskiej i Rady z 30 listopada 2018 r. Jest to dyrektywa w sprawie zabezpieczenia wykorzystywania systemu finansowego do prania brudnych pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Bezpośrednią przyczyną dokonania zmian w tej regulacji była analiza przepływów finansowych pozwalających na sfinansowanie zamachów terrorystycznych, które miały miejsce kilka lat temu we Francji oraz w Belgii, a także informacje ujawnione przez międzynarodowe śledztwo dziennikarskie w sprawie tzw. Panama Papers. Oczywistym celem zaproponowanych przez Unię Europejską zmian było zapewnienie większej przejrzystości przepływów finansowych, a dzięki temu zwiększenie skuteczności wykrywania środków pochodzących z działalności przestępczej, zwłaszcza środków służących finansowaniu akcji terrorystycznych. Co zatem proponuje Unia Europejska? Po pierwsze, doprecyzowanie przepisów dotyczących działań podejmowanych przez podmioty gospodarcze mające relacje z państwami wysokiego ryzyka spoza Unii Europejskiej, po drugie, poprawę wykonywania transakcji podejmowanych przy użyciu walut wirtualnych, po trzecie, ograniczenie używania anonimowych instrumentów przedpłaconych, po czwarte, zapewnienie organom ścigania szybkiego dostępu do informacji o posiadaczach rachunków bankowych oraz płatniczych oraz, po piąte, zwiększenie jawności w obszarze informacji o beneficjentach rzeczywistych podmiotów o charakterze korporacyjnym oraz porozumień prawniczych. Jak natomiast te zalecenia, a w zasadzie polecenia - Unia Europejska w tej sprawie jest bardzo stanowcza - chce realizować polski rząd w proponowanej zmianie ustawy? Przede wszystkim rząd proponuje rozszerzyć listę tzw. instytucji obowiązanych, a więc podmiotów prywatnych, które zobowiązane są do współpracy z organami państwowymi w zakresie typowania transakcji podejrzanych i informowania o nich generalnego inspektora informacji finansowych. Zatem w świetle nowelizowanej ustawy do aktualnej listy dojdą również przedsiębiorcy prowadzący działalność polegającą na obrocie lub pośrednictwie w obrocie dziełami sztuki, podmiotami kolekcjonerskimi oraz antykami, jeśli dokonują transakcji równej lub przekraczającej równowartość 10 tys. euro, i nie musi to być jednorazowa transakcja, może to być kilka transakcji, które tworzą wrażenie, iż są ze sobą powiązane. Ponadto nowelizacja rozszerza zakres statystyk gromadzonych przez generalnego inspektora informacji finansowej. Nowa ustawa uszczegóławia także zasady bezpieczeństwa finansowego, zwłaszcza przedsiębiorców, tych, którzy są wciągnięci na listę instytucji obowiązanych, w relacjach z państwami, z podmiotami, z partnerami z państw trzecich, spoza Unii Europejskiej, zwłaszcza z państw wysokiego ryzyka. Ustawa, ta nowelizacja nakazuje także rejestrowanie podmiotów świadczących usługi wymiany walut wirtualnych oraz dostawców kont waluty wirtualnej, a także przewiduje - to już bardziej dotyczy nas wszystkich tutaj zgromadzonych na sali - obowiązek publikacji i aktualizacji wyboru stanowisk i funkcji publicznych, które kwalifikuje się jako eksponowane stanowiska polityczne. Zakres nowych regulacji jest bardzo szeroki, albowiem odwołuje się... Aczkolwiek oddziałuje nie tylko na nowe podmioty gospodarcze, ale również, tak jak już mówiłem, zwłaszcza przedsiębiorstwa zajmujące się obrotem i pośrednictwem w obrocie dziełami sztuki, antykami i przedmiotami kolekcjonerskimi. W zasadzie obejmuje aż ok. 650 instytucji finansowych, w tym banki, instytucje kredytowe, jak również spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. W trakcie prac komisyjnych w pierwszym czytaniu zostały zgłoszone poprawki polegające na zapewnieniu generalnemu inspektorowi informacji finansowej dostępu do systemu centralnej informacji o rachunkach bankowych oraz rachunkach prowadzonych w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych i naszym zdaniem te poprawki są do zaakceptowania, dlatego klub Koalicji Polskiej będzie popierał przedłożony projekt i jest gotowy do dalszych prac nad jego sfinalizowaniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)