Mówca: Zbigniew Ziejewski
Data: 2022-10-06 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unia Europejskich Demokratów, Konserwatyści w sprawie rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących niektórych nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym. Procedowana ustawa określa szczególne rozwiązania w zakresie potwierdzenia stanu prawnego niektórych nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym oraz zadania organów administracji publicznej związane ze wspomnianym potwierdzeniem. Ustawę stosuje się do nieruchomości objętych postępowaniem scaleniowym wszczętym na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów na wniosek właścicieli gospodarstw rolnych lub właścicieli gruntów w danej wsi, w stosunku do których postepowanie scaleniowe nie zostało zakończone i toczą się postępowania cywilne lub administracyjne mające na celu zakończenie postępowania scaleniowego albo przywrócenie stanu sprzed sporządzenia projektu scaleniowego gruntów lub dla których istnieją przeszkody uniemożliwiające odtworzenie stanu sprzed sporządzenia projektu scalenia gruntów. Z dniem wejścia w życie ustawy potwierdza się z mocy prawa stan prawny nieruchomości wykazanych w ewidencji gruntów i budynków oraz ujawnionych w księgach wieczystych. Projektowana ustawa obejmuje zakresem swojej regulacji grunty, w stosunku do których postępowania scaleniowe nie zostały formalnie zakończone, mimo że faktycznie proces scalenia gruntów został przeprowadzony. Ustawa zawiera normy rozwiązujące problem przedłużających się procesów scaleniowych, w których została wydana decyzja zatwierdzająca projekt scalenia, lecz z różnych przyczyn została ona następnie po wielu latach od jej wydania wyeliminowana z obrotu prawnego, np. uchylona przez sąd. Przykładem takiej sytuacji jest postępowanie scaleniowe we wsi Lipnica Wielka. Postępowaniem scaleniowym we wsi Lipnica Wielka objęto bowiem 49 280 działek o średniej powierzchni 9 arów. 70% działek nie miało dostępu do drogi publicznej. W wyniku scalenia liczbę działek ograniczono do 20 431, a średnia powierzchnia działki wzrosła do 21 arów. Łączny obszar scalenia wraz z prywatnymi lasami objął powierzchnię 4536 ha, należącą do 2282 właścicieli. Zgodnie z art. 2 projektowanej ustawy na podstawie decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów oraz operatu scaleniowego zostanie potwierdzony stan nieruchomości, który jest wykazany w ewidencji gruntów i budynków oraz ujawniony w księgach wieczystych. Jeżeli dla którejś z takich nieruchomości nie został wcześniej ujawniony w księgach wieczystych stan prawny wynikający z decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, to decyzja ta będzie stanowić podstawę do ujawnienia tego stanu. Należy zaznaczyć, że powyższe uregulowania nie będą naruszać ewentualnych wpisów dokonanych w księgach wieczystych oraz zmian dokonanych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie innej niż decyzja o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów i operat scaleniowy dotyczący danych nieruchomości. Projektowana ustawa odnosi się bowiem wyłącznie do możliwości potwierdzenia zaistniałego stanu faktycznego, który na przestrzeni lat stanowił podstawę zaistnienia określonych skutków prawnych. Decyzja scaleniowa, o której mowa, zostanie podana do wiadomości publicznej przez jej zamieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu obsługującego wójta właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości przez okres 6 miesięcy. Ponadto wójt będzie uprawniony do wydania, na wniosek właściciela nieruchomości, zaświadczenia potwierdzającego stan prawny nieruchomości. Projektowana ustawa przewiduje, że osobom poszkodowanym wskutek wykonania wskazanej decyzji scaleniowej przysługuje odszkodowanie na zasadach ogólnych, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Rozwiązanie takie zapewnia osobom poszkodowanym możliwość dochodzenia swoich roszczeń, a jednocześnie pozwala na ostateczne zakończenie postępowania scaleniowego na gruncie administracyjnym. Polskie Stronnictwo Ludowe poprze projekt ww. ustawy.