Mówca: Jarosław Żaczek
Data: 2012-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu klubu Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks morski oraz ustawy o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Nowelizacja ustawy wynika z konieczności wprowadzenia do polskiego prawa unijnych dyrektyw oraz przepisów wynikających z przyjętych przez Polskę zobowiązań międzynarodowych, w szczególności dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z kwietnia 2009 r. w sprawie ubezpieczenia armatorów od roszczeń morskich. Zgodnie z postanowieniami tej dyrektywy przewidziano obowiązek posiadania ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej dla statków z polską banderą oraz statków obcych wpływających do naszych portów. Ubezpieczenie to ma zapewnić wypłatę odszkodowania w przypadku powstania szkody związanej z eksploatacją statku. Obowiązkowe ubezpieczenia mają działać prewencyjnie, ale powinny także doprowadzić do wyeliminowania z eksploatacji statków niespełniających wymagań, norm bezpieczeństwa, a także zapewnić równe warunki działania podmiotom gospodarczym trudniącym się żeglugą. Nowelizacja ustawy wprowadza również przepisy zawarte w protokole z 1996 r. do Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności za roszczenia morskie, zgodnie z którymi przewiduje się podniesienie limitów odpowiedzialności celem zapewnienia odszkodowań adekwatnych do wyrządzonych szkód. Przepisy te wynikają przede wszystkim z potrzeby określenia granic ryzyka podejmowanego przez ubezpieczycieli statków, szczególnie w przypadku zdarzeń o charakterze katastrofalnym. Jest to szczególnie ważne w przypadku mniejszych firm, prowadzących żeglugę, i umożliwia objęcie ich również ubezpieczeniem zapewniającym odszkodowanie w takich sytuacjach. Protokół z 1996 r. wprowadza podwyższone, w stosunku do konwencji, ograniczenie odpowiedzialności i limity odpowiedzialności za roszczenia morskie. Ustawa dotyczy również rozporządzenia nr 392 z 2009 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpowiedzialności przewoźników pasażerskich na morskich drogach wodnych z tytułu wypadków. Wprowadza się obowiązek posiadania ubezpieczenia lub innego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności. Będzie to gwarancja banku lub innej instytucji finansowej. Obowiązek ten będzie dotyczył przewoźników dokonujących przewozów objętych zakresem rozporządzenia. Takie ubezpieczenie lub zabezpieczenie do limitów określonych w tym rozporządzeniu powinno być potwierdzone certyfikatem wystawionym przez dyrektora urzędu morskiego. Dokument ten powinien być przechowywany na statku. Nowelizacja ustawy Kodeks morski dotyczy także protokołu z 2003 r. do Międzynarodowej konwencji o utworzeniu Międzynarodowego Funduszu Odszkodowań za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami. Projekt tej ustawy zawiera także zmianę art. 101 Kodeksu morskiego, polegającą na dwukrotnym podniesieniu limitów odpowiedzialności dla statków o tonażu mniejszym niż 300 t, czyli pozostających poza zakresem protokołu z 1996 r. Podniesienie tych limitów ma na celu zniesienie dysproporcji pomiędzy granicami odpowiedzialności dla statków objętych protokołem z 1996 r. i statków niepodlegających tym przepisom. Zgodnie z art. 15 konwencji o ograniczeniu odpowiedzialności Polska może regulować szczególnymi przepisami prawa wewnętrznego system ograniczenia odpowiedzialności dla statków właśnie poniżej 300 t. Podwyższenie granic uzasadnione jest faktem, iż nawet, o tym była już mowa, stosunkowo niewielki statek może spowodować szkody o ogromnej skali. Większość państw europejskich, które w prawie krajowym uregulowały granice odpowiedzialności dla statków poniżej 300 t, przy ratyfikacji protokołu dokonała również podwyższenia limitów. Obowiązek posiadania ubezpieczenia przewidziany jest dla statków o polskiej przynależności oraz statków obcych. Ustawa przewiduje również zakaz żeglugi dla statku nieposiadającego poświadczenia takiego ubezpieczenia. To są główne założenia ustawy, dalsze prace nad ustawą powinny odbyć się w Komisji Infrastruktury i taki wniosek w imieniu klubu Solidarna Polska zgłaszam. Dziękuję bardzo.