Mówca: Marzena Okła-Drewnowicz
Data: 2019-02-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska mam zaszczyt przedstawić stanowisko w sprawie ˝Krajowego programu przeciwdziałania przemocy w Rodzinie˝, który został przyjęty przez rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u 29 kwietnia 2014 r. Ma on wieloletnią perspektywę, gdyż zawarte w nim działania mają na celu zmniejszenie zjawiska przemocy w rodzinie. Osiągnięcie tego celu jest procesem wymagającym czasu, zaangażowania wszystkich służb, środowisk, środków finansowych, a także zmiany świadomości społecznej. Generalnie to by się zgadzało. Sprawozdanie to zawiera opis działań realizowanych zgodnie z zapisem programu w czterech głównych obszarach, o których już była mowa: profilaktyka i edukacja społeczna, ochrona osób dotkniętych przemocą i pomoc tym osobom, oddziaływanie na osoby stosujące przemoc w rodzinie, podnoszenie kompetencji służb i przedstawicieli podmiotów realizujących działania z zakresu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Szerzej o tych obszarach będzie mówiła moja koleżanka pani poseł Joanna Augustynowska. Ja natomiast chciałabym powiedzieć o tym, co w tych sprawozdaniach zostało przemilczane. Otóż 1 stycznia 2017 r. Ogólnopolskie Pogotowie dla Ofiar Przemocy w Rodzinie zawiesiło poradnictwo telefoniczne i mailowe dla osób pokrzywdzonych przestępstwem z powodu braku środków finansowych. Numer 22 668 70 00 zamilkł, a działał od 2007 r. Zamilkł, a z jego pomocy korzystało ok. 6 tys. osób. Głównie korzystały osoby spoza Warszawy, osoby starsze, które bezpośrednio nie mogły dotrzeć do ośrodka pomocy osobom pokrzywdzonym przestępstwem. Dlaczego? Dlatego że pieniędzy z funduszu pomocy ofiarom przestępstw i ich rodzinom odmówiło Ministerstwo Sprawiedliwości. Z tego samego funduszu finansowane było Centrum Praw Kobiet, które działa od 25 lat. Ono też nie dostało dofinansowania. Jego oferta w roku 2016 została odrzucona dwukrotnie, bo zdaniem ministerstwa, uwaga, zawęża pomoc tylko do określonej grupy pokrzywdzonych. Tymczasem tak naprawdę ok. 1/3 kobiet w Polsce doznaje różnych form przemocy w swoim życiu. Szanowni Państwo! Statystyki nie zostawiają wątpliwości. Przemoc wobec kobiet, w tym przemoc w rodzinie, jest w Polsce powszechna. Według statystyk policyjnych 93% sprawców to mężczyźni. W niemal 90% ofiarami są kobiety i dzieci. Dlatego tak ważne było przyjęcie konwencji antyprzemocowej. W lutym 2015 r. polski Sejm uchwalił ustawę ratyfikującą, którą w kwietniu podpisał prezydent Bronisław Komorowski. Szliśmy w dobrą stronę, by wspólnie z instytucjami europejskimi walczyć z przemocą w rodzinie. Tymczasem niestety kolejny prezydent, prezydent Andrzej Duda, o konwencji antyprzemocowej powiedział: przede wszystkim nie stosować, polskie prawo jest bardzo dobre. Owszem, przyjęliśmy dobrą ustawę w 2005 r. czy 2010 r., ale to ciągle mało. Najgorsze jest to, że z doniesień medialnych wiemy, że Prawo i Sprawiedliwość chce tak naprawę wycofać się z konwencji antyprzemocowej. Chciałabym dopytać, bo w sprawozdaniu o tym mowy nie ma, czy i na jakim etapie były prace w Ministerstwie Sprawiedliwości, jak również w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jeśli chodzi o kwestię wypowiedzenia tej konwencji. Wiemy natomiast, że w tym drugim ministerstwie, czyli w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, trwały prace nad bardzo skandalicznym projektem, który, po pierwsze, mówił, że jednorazowa przemoc to nie przemoc, że procedura ˝Niebieskiej karty˝, owszem, tak, ale dopiero wtedy, kiedy jest na to zgoda ofiary. Przecież gdybyśmy tak postępowali, to nigdy nie wprowadzilibyśmy np. ścigania gwałtu z urzędu. Tymczasem w 2014 r. wprowadziliśmy taką procedurę, że gwałt ścigany jest z urzędu. I właśnie to nałożyła na nas konwencja antyprzemocowa, po to właśnie jest konwencja. Był to właśnie jeden z wymogów konwencji. Tym samym projekt, o którym tutaj wspomniałam, ten, który ujrzał światło dzienne w końcówce ubiegłego roku, chciał również zlikwidować wszystkie lokalne programy przeciwdziałania przemocy, programy, które nakazaliśmy samorządom wprowadzić obowiązkowo w swoich strategiach. Okazało się, że dla niektórych przedstawicieli rządu, w tym dla samej ówczesnej premier Beaty Szydło, jest to wręcz sytuacja, którą należy pochwalić, bo o samorządowcach z Zakopanego, którzy takiego programu nie chcieli uchwalić, a nawet go nie uchwalili, powiedziała: boście są odważni. Takim sposobem myślenia, owszem, może i zjawisko przemocy wobec przede wszystkim kobiet będzie zlikwidowane, ale tylko i wyłącznie w statystykach i na papierze, bo realnie będzie go tak naprawdę coraz więcej, dlatego że te działania, które w ostatnich miesiącach czy nawet latach zaistniały za rządów Prawa i Sprawiedliwości, pokazują, że w ogóle chodzi o zmianę świadomości myślenia, że to, co dzieje się w domu, to jest w domu, bo zgodnie z dawnym stereotypem i mitem brudy pierze się we własnym domu. I to jest bardzo niepokojące. Dlatego też z pewnością nie będziemy mogli zagłosować za tymi działaniami, które w ciągu ostatnich lat miały miejsce. Dziękuję. (Oklaski)