Mówca: Piotr Kowal (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koalicyjnego Klubu Parlamentarnego Lewicy mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec poselskiego projektu uchwały w sprawie 25. rocznicy uchwalenia pierwszej ustawy regulującej funkcjonowanie młodzieżowych rad samorządowych w Polsce, druki nr 2469 i 2496. Pierwszą młodzieżową radą miasta w Polsce była Młodzieżowa Rada Miasta Częstochowy powołana w 1990 r. Jej celem było włączenie młodych ludzi w budowanie samorządności, rozwijanie poczucia odpowiedzialności za wspólnotę lokalną oraz umożliwienie dzieciom i młodzieży realnego wpływu na sprawy, które dotyczą ich życia. Był to bardzo ważny moment dla polskiej demokracji lokalnej, bo po raz pierwszy pokazano tak wyraźnie, że młodzi ludzie nie muszą być tylko obserwatorami życia publicznego, ale mogą być jego aktywną częścią. Młodzieżowe rady od początku miały uczyć dialogu, współpracy i odpowiedzialności. Miały być miejscem, w którym młodzi ludzie uczą się demokracji nie z podręczników, ale poprzez działanie. Decyzja podjęta w Częstochowie ponad 30 lat temu zapoczątkowała nową formę uczestnictwa młodzieży w życiu publicznym, która dziś jest ważnym elementem samorządu terytorialnego w Polsce. Dziś młodzieżowe rady i sejmiki działają na poziomie gmin, miast, powiatów i województw. Rozwijają świadomość obywatelską młodych ludzi, uczą współodpowiedzialności za lokalną społeczność i pokazują, że każdy głos może mieć znaczenie. Obecnie w całej Polsce funkcjonuje ponad 436 takich gremiów. To miejsca, w których młodzi ludzie uczą się samorządności, współpracy i społecznego zaangażowania. Młodzieżowi radni to uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych wybierani przez swoich rówieśników w demokratycznych wyborach organizowanych najczęściej w szkołach. To młodzi ludzie, którzy chcą działać, zgłaszać pomysły i mieć wpływ na swoje otoczenie. Dzięki działalności w młodzieżowych radach uczą się, jak funkcjonuje samorząd, jak rozwiązywać lokalne problemy i jak rozmawiać o sprawach ważnych dla młodego pokolenia. Klub parlamentarny Lewicy podkreśla znaczenie młodzieżowych rad dla rozwoju samorządności lokalnej i społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Chcemy także wyrazić uznanie wszystkim młodzieżowym radnym. Sam jako wiceprzewodniczący Komisji do Spraw Dzieci i Młodzieży oraz poseł z okręgu nr 5, widzę, jak ważną rolę odgrywają młodzieżowe rady. Bardzo dobrze działające przykłady możemy znaleźć chociażby w Wąbrzeźnie, Włocławku czy Toruniu. Te młodzieżowe rady pokazują, że młodzi ludzie naprawdę chcą działać, mają pomysły, energię i poczucie odpowiedzialności za miejsce, w którym żyją. Działalność w młodzieżowych radach to nie tylko przygotowanie do przyszłej aktywności publicznej czy samorządowej. To także nauka współpracy, odpowiedzialności, organizacji pracy i budowania relacji z innymi ludźmi. To doświadczenie, które często zostaje z młodymi ludźmi na całe życie. Dlatego klub parlamentarny Lewicy z uznaniem odnosi się do idei upamiętnienia 25. rocznicy uchwalenia pierwszej ustawy regulującej funkcjonowanie młodzieżowych rad samorządowych w Polsce. Uważamy, że dalsze wzmacnianie udziału młodych ludzi w życiu publicznym powinno być jednym z ważnych elementów budowania nowoczesnego, otwartego i odpowiedzialnego państwa.