Mówca: Katarzyna Stachowicz
Data: 2015-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Komisji Gospodarki przedłożyć sprawozdanie o przedstawionym przez prezesa Rady Ministrów dokumencie ˝Informacja o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Stan na 31 grudnia 2014 r.˝, druk nr 3458. Specjalna strefa ekonomiczna to wyodrębniona administracyjnie część terytorium Polski, gdzie przedsiębiorcy realizujący nowe inwestycje mogą korzystać z pomocy regionalnej w formie zwolnienia od podatku dochodowego dochodu uzyskanego z działalności określonej w zezwoleniu. W Polsce istnieje 14 specjalnych stref ekonomicznych, tj.: kamiennogórska, katowicka, kostrzyńsko-słubicka, krakowska, legnicka, łódzka, mielecka, pomorska, słupska, starachowicka, suwalska, tarnobrzeska, wałbrzyska oraz warmińsko-mazurska. Na mocy ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych w brzmieniu obowiązującym w 2014 r. łączny obszar stref nie mógł przekroczyć 20 tys. ha. Na koniec 2014 r. powierzchnia wszystkich stref wynosiła ponad 18,1 tys. ha. Strefy będą funkcjonować do końca 2026 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych statusem strefy w 2014 r. mogły być obejmowane grunty stanowiące własność zarządzającego, Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, tzw. grunty publiczne. Od 2009 r. generalne kryteria włączania gruntów do takich stref określa ˝Koncepcja rozwoju specjalnych stref ekonomicznych˝ przyjęta przez Radę Ministrów w styczniu 2009 r. W stosunku do roku 2013 łączna powierzchnia stref wzrosła o blisko 1930 ha w wyniku włączenia do nich 2125 ha i wyłączenia z nich 194 ha oraz korekty obszaru zmniejszającej powierzchnię stref o blisko 0,07 ha, dokonanej w związku z nowymi pomiarami geodezyjnymi. W 2014 r. zmianie uległy granice wszystkich 14 specjalnych stref ekonomicznych. Wśród terenów włączonych do stref w 2014 r. grunty prywatne stanowiły blisko 31,3%. Na obszarze o powierzchni 659 ha ma być zrealizowanych 41 nowych projektów inwestycyjnych, w tym 22 spełniające kryterium stopy bezrobocia, 18 - kryterium innowacyjności oraz 1 - kryterium sektora usług IT. Niespełna 5,3 ha zostało włączonych do stref w celu pełnej realizacji rozpoczętych już na ich terenie inwestycji zgodnie z tzw. kryterium niezbędności obszaru. Pozostałe tereny, które w 2014 r. uzyskały status specjalnej strefy ekonomicznej, o powierzchni 1460 ha, stanowiły grunty publiczne. W 2014 r. w największym stopniu zwiększony został obszar strefy pomorskiej, o 35%, a następnie wałbrzyskiej i katowickiej odpowiednio o 19% i 17%. W przypadku jednej strefy, słupskiej, powierzchnia gruntów uległa niewielkiemu zmniejszeniu w stosunku do 2013 r., o 0,9%. Na koniec 2014 r. łączny obszar specjalnych stref ekonomicznych był zagospodarowany w ponad 61%. Największym stopniem zagospodarowania terenów charakteryzowała się strefa łódzka - 75%, zaś najmniejszym legnicka - 26,1%. Oceniając efekty ekonomiczne funkcjonowania poszczególnych stref, należy mieć na uwadze to, że w dużym stopniu są one determinowane położeniem geograficznym ich obszarów i związanym z tym poziomem rozwoju infrastruktury oraz dostępnością wykwalifikowanej kadry. W roku 2014 wydanych zostało 436 zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnych stref ekonomicznych, co stanowiło 21% ogółu ważnych zezwoleń. W porównaniu z 2013 r. liczba udzielonych zezwoleń wzrosła o 72,3%. W 2014 r. najwięcej zezwoleń uzyskali przedsiębiorcy w strefach: wałbrzyskiej - 64, katowickiej - 58, krakowskiej - 44, mieleckiej - 42 i tarnobrzeskiej - 39. Na pięć wymienionych stref przypadło blisko 56,7% zezwoleń wydanych w 2014 r. Od początku funkcjonowania stref do końca 2014 r. przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą na podstawie zezwolenia ponieśli nakłady inwestycyjne w wysokości prawie 102 mld zł. W stosunku do roku 2013 wartość inwestycji wzrosła o ponad 8,8 mld zł, tj. o 9,5%. Tempo jej wzrostu było więc wyższe o 1 punkt procentowy w porównaniu z relacją z lat 2013 i 2012. Tak jak w latach ubiegłych, największy udział w skumulowanej wartości inwestycji miały strefy katowicka, wałbrzyska, łódzka, natomiast najmniejszy, na poziomie 1,4% - strefa słupska. Z kolei najwyższą dynamikę inwestycji w 2014 r. odnotowano w strefie krakowskiej, w której nakłady inwestycyjne wzrosły o 20,2%. Relatywnie wysokim wzrostem inwestycji charakteryzowały się również strefy pomorska i łódzka, w których wyniósł on 15,3%. Inwestorzy działający na terenie stref na koniec 2014 r. zatrudniali blisko 296 tys. osób, z czego 72,4% stanowiły nowe miejsca pracy, to jest utworzone przez przedsiębiorców w wyniku realizacji nowych inwestycji po dniu uzyskania zezwolenia. W 2014 r. liczba miejsc pracy ogółem wzrosła w stosunku do roku 2013 o blisko 28,9 tys., tj. o 10,8%. Wzrost ten był wyższy niż w roku poprzednim o 3 punkty procentowe. Z kolei liczba nowych miejsc pracy zwiększyła się o 9,1%, przewyższając wzrost odnotowany w 2013 r. Najwyższą dynamikę w zakresie utworzonych nowych miejsc pracy osiągnęły również dwie z wcześniej wymienionych stref, to jest krakowska i kamiennogórska. Łączne nakłady inwestycyjne 15 największych inwestorów na koniec 2014 r. wyniosły blisko 24,3 mld zł, co stanowiło 23,8% całkowitej wartości inwestycji zrealizowanych w strefach. Tak jak w latach poprzednich, największy udział w łącznych nakładach inwestycyjnych miał sektor motoryzacyjny, tj. 26%, drugie miejsce zajęli producenci wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych z udziałem sięgającym 10%, trzecie - producenci wyrobów z pozostałych mineralnych surowców niemetalicznych, których udział w inwestycjach wyniósł 8,7%. Według informacji przekazanej przez Ministerstwo Finansów łączna wartość zwolnień podatkowych przedsiębiorców i spółek zarządzających strefami do końca 2013 r. wyniosła blisko 14 633 mln zł. W związku z tym, że wartość zwolnienia dla samych spółek zarządzających od początku funkcjonowania stref do końca 2013 r. była równa 214 mln zł, to łączna wielkość pomocy publicznej udzielonej przedsiębiorcom działającym w strefach wyniosła 14 418 mln. Kwota ta stanowi 15,48% nakładów inwestycyjnych poniesionych przez przedsiębiorców do końca 2013 r. Zgodnie z art. 8 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych do zadań zarządzającego należy prowadzenie działań zmierzających do rozwoju działalności gospodarczej prowadzonej na terenie strefy. Uznając wagę tego zadania, ustawodawca w art. 25 ust. 2 ustawy dopuścił możliwość zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych dochodów zarządzającego w części wydatkowanej na cele rozwoju strefy. Rada Ministrów w rozporządzeniach ustanawiających strefy umożliwiła wszystkim spółkom zarządzającym skorzystanie z tego przywileju. Główne działania zarządzających to budowa infrastruktury i promowanie stref. Znaczące przedsięwzięcia w zakresie infrastruktury z reguły podejmowane są wspólnie z samorządami lokalnymi i gestorami mediów. Łączne nakłady na budowę infrastruktury na terenie specjalnych stref ekonomicznych, które zostały poniesione od początku ich funkcjonowania do końca 2014 r., wyniosły 3,6 mld zł. Rok 2014 był kolejnym pomyślnym rokiem dla rozwoju specjalnych stref ekonomicznych. Świadczy o tym nie tylko znaczący wzrost liczby udzielonych przedsiębiorcom zezwoleń na działalność w strefach, ale również rozszerzenie powierzchni stref oraz wzrost dynamiki inwestycji i nowych miejsc pracy. W 2014 r. przyrost powierzchni stref, który wyniósł przeszło 1,9 tys. ha, był ponadpięciokrotnie większy niż w 2013 r. Było to drugie co do wielkości rozszerzenie granic stref w rozpatrywanym okresie. Największy wzrost ich powierzchni, o ok. 2,8 tys. ha, miał miejsce w 2007 r. i było wówczas wynikiem zwiększenia w 2006 r. łącznego limitu ich obszaru z 8 do 12 tys. ha. Rok 2014 był kolejnym rokiem, w którym zwiększeniu uległa dynamika inwestycji. Wprawdzie nie osiągnęła ona jeszcze poziomu z lat 2005-2009, kiedy to odnotowano harmonijny wzrost nakładów inwestycyjnych, wynoszący ok. 10 mld zł rocznie, ale w porównaniu z latami 2010-2012 sytuacja uległa poprawie. W 2013 r. inwestycje zwiększyły się o ponad 7,3 mld zł. Tempo ich wzrostu było wyższe o 0,8 punktu procentowego w porównaniu z relacją z lat 2012-2011. Z kolei w 2014 r. wzrost inwestycji wyniósł 8,8 mld zł i był wyższy o 1 punkt procentowy w stosunku do roku 2013. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Komisja Gospodarki zapoznała się z przedstawionym przez Radę Ministrów dokumentem ˝Informacja o realizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych. Stan na 31 grudnia 2014 r.˝ i po debacie na posiedzeniu w dniu 11 czerwca br. wnosi o jego przyjęcie przez Wysoką Izbę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)