Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2014-09-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2734. Rządowy projekt ustawy zawarty w druku nr 2734, zmieniający zapisy ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw, dotyczy uregulowania kwestii związanych z przeprowadzaniem krótkiej sprzedaży instrumentów finansowych niebędących własnością sprzedającego. Konieczność wprowadzenia zmian związana jest bezpośrednio z dostosowaniem przepisów krajowych do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 236/212 z 14 marca 2012 r. w sprawie krótkiej sprzedaży i wybranych aspektów dotyczących swapów ryzyka kredytowego. W projekcie znalazły się przepisy wdrażające rozporządzenie nr 648/2012 w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji. Mechanizm ten jest obecnie wykorzystywany przez inwestorów do zarabiania na spadkach cen papierów wartościowych. Funkcjonuje to w ten sposób, że inwestor przewiduje spadek cen danego instrumentu finansowego i jeśli jego przewidywania się sprawdzą, uzyskuje zysk będący różnicą pomiędzy uzyskaną kwotą sprzedaży a kwotą zakupu przez niego papieru wartościowego. Nowelizowana ustawa zawiera już wiele przepisów i definicji, o których mowa we wdrażanych rozporządzeniach unijnych, jednakże ich treść nie do końca jest tożsama i zgodna z treścią zawartą w przepisach polskich. Dlatego też wprowadza się zmiany polegające na ujednoliceniu terminologii, z uwzględnieniem definicji zarówno istniejących już w polskim prawodawstwie, jak i występujących w prawie unijnym. Omawiany projekt uwzględnia zmiany przepisów ustaw regulujących kwestie transakcji przenoszenia ryzyka kredytowego związanego z długiem państwowym. Dodatkowo planowane jest wzmocnienie przejrzystości rynku instrumentów pochodnych oraz wzmocnienie nad nim nadzoru. Takim elementem wzmocnienia rynku będzie uregulowanie kwestii funkcjonowania podmiotów infrastruktury rynku kapitałowego, czyli kontrahentów centralnych, a także repozytoriów transakcji zajmujących się zbieraniem i przetwarzaniem danych rynku instrumentów pochodnych. Wdrożenie rozporządzenia pozwoli ograniczyć ryzyka systemowe związane z funkcjonowaniem rynku instrumentów pochodnych. Za nieprzestrzeganie nowych przepisów w zakresie niewykonania lub nienależytego wykonania określonych obowiązków, a także za naruszenie nakazów lub ograniczeń rozporządzenia będzie możliwość nakładania kar. W tych sytuacjach w projekcie ustawy przewiduje się kary pieniężne w wysokości do 500 tys. zł, 1 mln zł lub dziesięciokrotności wysokości osiąganych korzyści majątkowych. Dodatkowo w sytuacji niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków określonych przepisami dotyczącymi instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym będzie możliwość nałożenia kary do wysokości 10% przychodu wykazanego w ostatnim sprawozdaniu finansowym, z tym że nie może to być więcej niż 10 mln zł. I właśnie kwestia wysokości kar budzi nasze wątpliwości. Sprawa ta powinna zostać lepiej przedyskutowana, skonsultowana i uzgodniona w toku dalszych prac w komisji. W związku z proponowanymi w projekcie ustawy zmianami na Komisję Nadzoru Finansowego nałożone zostaną nowe obowiązki związane z nadzorowaniem funkcjonowania nowych przepisów. Do nadzoru dotyczącego sprzedaży krótkiej zaliczyć trzeba gromadzenie danych dotyczących pozycji krótkich netto akcji, długu państwowego i swapów ryzyka kredytowego. KNF będzie również uprawniona do ewentualnego nakładania ograniczeń czy zakazów dotyczących transakcji sprzedaży krótkiej, jeżeli będzie zagrożona stabilność finansowa. Komisja Nadzoru Finansowego nowe zadania powinna realizować za pomocą posiadanych już zasobów finansowych oraz kadrowych. Dla budżetu państwa nie są przewidywane żadne dodatkowe koszty związane z wdrożeniem nowych przepisów, a ewentualne przychody na dzień dzisiejszy są niezwykle trudne do oszacowania ze względu na brak w obecnym prawodawstwie uregulowania omawianych kwestii. W projektowanej ustawie zapisano bardzo krótki, bo tylko 14-dniowy, okres vacatio legis, co projektodawcy uzasadniają pilnością zastosowania nowych przepisów po wejściu w życie omawianego rozporządzenia. Wyjątek dotyczy jedynie wydłużenia okresu vacatio legis do 6 miesięcy dla przepisów art. 73 ust. 7 i 8, związanych z potrzebą dostosowania systemów informatycznych firm inwestycyjnych do nowych obowiązków. (Dzwonek) Tak jak napisali w uzasadnieniu wnioskodawcy, wejście w życie nowych przepisów powinno przynieść pozytywny skutek w postaci uporządkowania kolejnego segmentu rynku instrumentów finansowych, co powinno wpłynąć pozytywnie na konkurencyjność gospodarki i przedsiębiorstw. Klub Poselski Twój Ruch nie ma zastrzeżeń do zapisów tego projektu poza sprawą wysokości kar i jest za skierowaniem tego projektu do komisji, tak aby ewentualne niejasności czy kwestie sporne mogły być wyjaśnione na poziomie komisji. Dziękuję bardzo.