Mówca: Tomasz Piotr Nowak
Data: 2015-01-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia stanowiska Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wobec sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw energetyki i surowców energetycznych o rządowym projekcie ustawy o odnawialnych źródłach energii, druki nr 2604 i 3006. Sprawozdanie powstało w wyniku prac podkomisji i komisji. Projekt ustawy jest realizacją polityki Unii Europejskiej w zakresie pakietu 3 x 20. Jako kraj zostaliśmy zobowiązani do osiągnięcia w 2020 r. co najmniej 15%, jeżeli chodzi o udział energii z OZE w zużyciu energii finalnej brutto. Przedkładany projekt ustawy powstał w konsekwencji przyjętych wcześniej dokumentów rządowych, tj. ˝Polityki energetycznej Polski do 2030 r.˝ oraz ˝Krajowego planu działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych˝. Fundamentalne pytanie, które zadał sobie rząd, przygotowując projekt ustawy o OZE, dotyczy filozofii, jeżeli chodzi o uzyskanie zakładanego efektu. Chodzi o to, czy kontynuować dotychczasowy system wsparcia, który jest oparty na świadectwach pochodzenia, ze wszystkimi doświadczanymi, również w tym roku, konsekwencjami, czy też szukać zupełnie nowego i tańszego rozwiązania, które zoptymalizuje koszty i spowoduje, że efektywność nie będzie tylko efektywnością uzyskanego procentowego celu, ale oprócz minimalizacji kosztów wymuszać będzie efektywność technologiczną. W odpowiedzi na tak postawione pytanie rząd udzielił wsparcia producentom OZE. Jest ono dedykowane tym, którzy wygrają przetargi, aukcje. Chodzi także o ułatwienia związane z powstawaniem energetyki prosumenckiej opartej o lokalne zasoby. OZE muszą być wspierane, dopóki nie osiągną rynkowej dojrzałości. Do tego czasu będą generowały koszty, które pokrywają końcowi odbiorcy, czyli my wszyscy. Wprowadzając nowy aukcyjny system wyłaniania najbardziej efektywnych instalacji, rząd musi zachować jednak prawa nabyte, czyli równolegle stosować dotychczasowy system wsparcia. Chodzi o to, aby sukcesywnie go wycofywać, wprowadzając nowy system. W projekcie zaproponowano scenariusz zmierzający do optymalizacji kosztów systemu wsparcia. Chodzi o zrobienie tego w sposób dwukierunkowy. Założono, po pierwsze, iż konieczna jest modyfikacja mechanizmu świadectw pochodzenia, aby ograniczyć koszty wsparcia dla istniejących wytwórców energii elektrycznej, nie ingerując przy tym w nabyte przez nich prawa. Elementem optymalizacji dla istniejących instalacji OZE będzie ograniczenie pomocy dla instalacji tzw. spalania wielopaliwowego oraz dużej energetyki wodnej - powyżej 5 MW, zamrożenie opłaty zastępczej oraz ograniczenie okresu wsparcia do 15 lat. Dodatkowo zostanie wprowadzona możliwość wybrania przez istniejących wytwórców OZE nowego mechanizmu wsparcia. Chodzi o formułę stałej ceny, która jest wyznaczana w ramach aukcji. Zmiana systemu wsparcia będzie obejmowała redukcję ryzyka związanego z partycypacją w systemie świadectw pochodzenia na rzecz otrzymania niższej, ale stałej taryfy, która będzie przysługiwała do końca 15-letniego okresu wsparcia. Drugi kierunek zmian wiąże się z zachętą do budowy nowych OZE za pomocą systemu stałej ceny gwarantowanej obowiązującej przez 15 lat, wyznaczonej w ramach mechanizmu aukcyjnego. Wsparcie dla wytwórców energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w instalacjach OZE o mocy zainstalowanej powyżej 0,5 MW będzie przysługiwało w formule premii na pokrycie różnicy pomiędzy kosztem wytworzenia energii elektrycznej i rynkowej ceny energii na rynku konkurencyjnym. Wysokość wsparcia będzie ustalana indywidualnie dla każdej instalacji odnawialnego źródła energii w formie aukcji. System rozdzielania wsparcia ma na celu osiągnięcie zakładanego rozwoju energetyki odnawialnej przy najniższym możliwym obciążeniu odbiorców energii. Energia elektryczna wytwarzana przez wytwórców energii elektrycznej w instalacjach odnawialnych źródeł o mocy zainstalowanej do 0,5 MW będzie objęta obowiązkiem zakupu przez tzw. sprzedawców zobowiązanych. W celu zachowania proporcjonalności pomiędzy rozwojem dużych i niewielkich instalacji planuje się podział na aukcje dla obiektów o mocy zainstalowanej do 1 MW oraz obiektów o mocy zainstalowanej powyżej 1 MW. Zakłada się, że co najmniej jedna czwarta energii elektrycznej powinna zostać wytworzona w instalacjach OZE o łącznej mocy zainstalowanej do 1 MW. Wysoka Izbo! Ustawa sprzyja rozwojowi mikroinstalacji, które przyczynią się do zwiększenia efektywności wykorzystania lokalnych surowców oraz do poprawy bezpieczeństwa energetycznego, panie pośle. Co prawda, duża część przepisów w tym względzie to przeniesione rozwiązania, które wspólnie przygotowaliśmy w małym trójpaku, ale zostały one wzbogacone o nowe rozwiązania. Pierwsze to rozszerzenie stosowania zasady tzw. net meteringu, który będzie działał w okresach półrocznych, a drugie to podniesienie z owych 80% do 100% średniej ceny sprzedaży energii elektrycznej na rynku konkurencyjnym. Propozycja ta została przyjęta ze wskazaniem odnośnika dla tej średniej za poprzedni kwartał. Wysoka Izbo! Na podstawie przyjętych założeń wyliczono - to jest bardzo ważne - iż w przypadku braku wprowadzenia proponowanej w niniejszym projekcie ustawy optymalizacji kosztowej obecny system wsparcia OZE może kosztować od 4,6 mld do 6,2 w 2015 r. oraz od 7,5 do 11,5 w 2020 r. przy wartości skumulowanej wynoszącej 35,50 mld zł w 2020 r. w zależności od przyjętej wartości świadectw pochodzenia. Konfrontacja wyżej wymienionej wartości z kosztami proponowanego systemu aukcyjnego potwierdza prawidłowość przyjętego kierunku zmian. Mechanizm wsparcia dla nowych inwestycji oparty na dopłacie do rynkowej ceny energii spowoduje, iż wzrost jego kosztów będzie łagodzony poprzez rosnące ceny energii na rynku konkurencyjnym. Łączne koszty nowego systemu wsparcia dla OZE będą rosły od 3,7 mld zł w 2015 r. do 4 mld zł w 2020 r. przy skumulowanej wartości w 2020 r. na poziomie 23,5 mld zł. Powyższe oznacza, iż oszczędności z tytułu wprowadzenia nowych rozwiązań kształtować się będą na poziomie od 11,5 do 26,5 mld zł w latach 2015-2020. Inaczej mówiąc, w zależności od przyjętego wariantu oszczędności systemu wsparcia wynosić będą od 6,8 do 19,66 zł za MWh w 2015 r. oraz odpowiednio od 24,4 do 54,6 za MWh w 2020 r. To rozwiązanie spowoduje, że cena energii dla odbiorcy końcowego będzie niższa od tej, którą wymusiłby obecnie obowiązujący system wsparcia. Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W wyniku uchwalenia projektu zgodnie z wypracowanym brzmieniem przedłożonym w sprawozdaniu komisji spełnione zostaną wszystkie postawione przed Polską wymagania odnośnie do zwiększenia wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Jednocześnie zostanie to zrealizowane przy możliwie najniższych kosztach dla całej gospodarki. Racjonalizacja kosztów funkcjonowania systemu wsparcia dla OZE jest w obecnych warunkach koniecznym elementem zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki, niezbędnym dla dalszego jej rozwoju. Poseł sprawozdawca w swoim sprawozdaniu podkreślał, że ustawa jest bardzo obszerna. Pracowaliśmy nad nią wiele miesięcy, wymagała ona pochylenia się nad wieloma wnioskami interesariuszy społecznych, wiele rozwiązań, które były proponowane, zostało w tej ustawie zastosowanych. Jednakże dynamika zmian, które w tej chwili następują również w naszym kraju, i potrzeba doprowadzenia do tego, ażeby konkurencyjność polskiej gospodarki rosła, a nie malała, na co zwracała uwagę w swoim ostatnim wystąpieniu podsumowującym 100 dni rządu pani premier Ewa Kopacz, wskazują również na to, że powinniśmy pochylić się jeszcze nad kilkoma zagadnieniami. W związku z tym chcielibyśmy jako klub Platforma Obywatelska przedłożyć 47 poprawek do projektu ustawy w dwóch kategoriach. Pierwsza kategoria, bardzo istotna, dotyczyć będzie odbiorców energochłonnych. Tutaj będzie chodziło o zwolnienie z opłaty OZE w systemie aukcyjnym i ograniczenie obowiązku wykazania się minimalnym wskaźnikiem intensywności produkcji przy świadectwach pochodzenia. 36 poprawek ma charakter doprecyzowujący, a jedna daje możliwość wprowadzenia instytucji aukcji uzupełniającej. (Dzwonek) Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Klub Platformy Obywatelskiej będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy z druków nr 2604 i 3006. Niniejszym przedkładam zgłoszone przeze mnie poprawki.