Mówca: Arkadiusz Myrcha
Data: 2018-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wbrew deklaracjom projektodawców celem opiniowanego projektu nie jest wyłącznie wprowadzenie zmian o charakterze doprecyzowującym - takim zdaniem wstępnym rozpoczyna się opinia prawna sporządzona przez panią prof. Gersdorf, pierwszą prezes Sądu Najwyższego, o projekcie ustawy nowelizującym ustawę o Sądzie Najwyższym. I choć wydawało się, że ustawa przygotowana przez pana prezydenta, następnie zmieniana jeszcze w Sejmie przez posłów Prawa i Sprawiedliwości nie może być gorsza, jeszcze bardziej destrukcyjna, to ten projekt ustawy właśnie udowadnia, że może być. I choć to jest krótki tekst, to i tak zawiera szereg wad konstytucyjnych, proceduralnych, odnoszących się do samej materii funkcjonowania Sądu Najwyższego. Zaczynając od kwestii proceduralnych, art. 37 regulaminu Sejmu określa katalog projektów ustaw, których pierwsze czytanie z uwagi na ich rangę i znaczenie musi odbyć się na posiedzeniu Sejmu, a nie, jak w przypadku pozostałych ustaw, wyłącznie na posiedzeniu właściwej komisji sejmowej. Nie ma tu jakiejś fakultatywności czy pola uznania dla Prezydium lub marszałka Sejmu. Sprawa jest naprawdę zero-jedynkowa. W tym katalogu literalnie wymienia się projekty regulujące ustrój i właściwość władz publicznych, a do tych bezsprzecznie zalicza się Sąd Najwyższy, który przecież znajduje zakotwiczenie wprost w przepisach konstytucji. Zresztą ta zasada nigdy nie budziła wątpliwości i wszystkie ustawy o Sądzie Najwyższym miały swoje pierwsze czytanie na sali plenarnej. Natomiast ten projekt ustawy mocno ingeruje w funkcjonowanie Sądu Najwyższego. Do tych naruszeń prawa niestety już trochę się przyzwyczailiśmy. Ale wracając do pierwszego czytania, na wczorajszym posiedzeniu komisji zapytaliśmy pana przewodniczącego o podstawę prawną takiego procedowania. Dostaliśmy pełną i wyczerpującą wszelkie argumenty odpowiedź: bo pan marszałek tak zadecydował. Czyli mamy w Sejmie tak naprawdę regulamin Sejmu i mamy lex Kuchciński, który bazuje wyłącznie na jednej zasadzie: działanie bez żadnego trybu. I tak właśnie w XXI w. w kraju będącym członkiem Unii Europejskiej bez właściwego trybu nowelizuje się ustawę o Sądzie Najwyższym. Ale skoro w Polsce z Trybunału Konstytucyjnego rządzący zrobili atrapę, to kontrola musi odbywać się w debacie publicznej. Dlatego tak ważne jest, abyśmy każdego dnia mówili o wszystkich działaniach partii rządzącej naruszających wprost konstytucję. Tak też jest w przypadku tej ustawy, bo po pierwsze, posłowie Prawa i Sprawiedliwości proponują wprowadzenie nowej, nieznanej konstytucji ani żadnym innym aktom polskiego porządku prawnego instytucji, a mianowicie sędziego pełniącego obowiązki pierwszego prezesa Sądu Najwyższego. Jak wszyscy doskonale wiedzą, ustawa o Sądzie Najwyższym przygotowana przez pana prezydenta Andrzeja Dudę zakłada wygaszenie kadencji pani prof. Gersdorf, będącej pierwszą prezes Sądu Najwyższego, jeszcze przed upływem jej gwarantowanej konstytucją 6-letniej kadencji. Widząc zatem, że pojawi się wakat na tak ważnym stanowisku, bezprawnie, ale się pojawi, szuka się możliwości zapewnienia sobie wpływu, obsadzenia tego niezwykle ważnego urzędu. Prezydent, będący przecież przedstawicielem władzy wykonawczej, według tego projektu będzie jednoosobowo, bez konieczności konsultacji, wskazywał osobę, która będzie pełniła funkcję pierwszego prezesa Sądu Najwyższego, i to nie tylko na okres tygodnia bądź dwóch, ale też na okres nawet do 12 miesięcy. A dlaczego? Proszę zwrócić uwagę, otóż wyboru nowego pierwszego prezesa Sądu Najwyższego będzie można dokonać, jeżeli zostanie obsadzone 100% miejsc sędziowskich, czyli w Sądzie Najwyższym będzie orzekać 110 sędziów. Jeżeli będzie ich 108 bądź 109, to Sąd Najwyższy nie będzie mógł mieć legalnie wybranego pierwszego prezesa, a o wyborach na wolne miejsca sędziowskie będzie decydować nie kto inny, jak prezydent Andrzej Duda. Czyli dopóki pan prezydent nie zadba o pełną obsadę sędziowską w Sądzie Najwyższym, będzie mógł jednoosobowo decydować, kto będzie kierował najważniejszym sądem w Polsce. Za niezgodną z konstytucją należy także uznać propozycję zapewnienia całkowitej autonomii finansowej prezesowi nowej Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego, która będzie zbrojnym ramieniem Zbigniewa Ziobry do karania nieposłusznych sędziów lub prawników. Skoro bowiem jest to izba do zadań specjalnych, to tą ustawą będzie otrzymywała także uprawnienia o charakterze specjalnym. Zarzutów co do tej ustawy jest niestety dużo więcej, ale czas wystąpienia jest ograniczony. W związku z tym, pani marszałek, Wysoka Izbo, w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska składam wniosek o odrzuceniu tego projektu ustawy w całości w drugim czytaniu, a jeżeli ten wniosek nie zostanie uwzględniony, składamy poprawki (Dzwonek), które mają na celu poprawienie tego drakońskiego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.