Mówca: Jagna Marczułajtis-Walczak
Data: 2021-10-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Od wielu lat osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunowie walczą nie o profity, ale o niezależne i godne życie na podstawowym poziomie. Największym wyzwaniem jest niewątpliwie opieka nad tymi, którzy jej potrzebują. Dotyczy to zarówno dzieci, jak i dorosłych. W połowie lat 90. rodzicom niepełnosprawnych dzieci przysługiwało jedynie świadczenie wcześniejszej emerytury. W 2003 r. Sejm uchwalił ustawę o świadczeniach rodzinnych. Wprowadzono świadczenie pielęgnacyjne dla rodziców, którzy rezygnują z pracy w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W ustawie wskazano, że świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury. W konsekwencji powstał dualizm świadczeń, który do 2014 r. nie był rażący, ponieważ wcześniejsza emerytura i świadczenie pielęgnacyjne pozostawały na zbliżonym poziomie. W 2014 r. po protestach wprowadziliśmy zmiany, dzięki którym to świadczenie pielęgnacyjne zostało powiązane ze wzrostem najniższego wynagrodzenia, co spowodowało jego zwiększenie i coroczną waloryzację. Niestety osoby pobierające wcześniejsze emerytury znalazły się w pułapce, nie mogąc zrzec się emerytury. W dalszym czasie należało zrobić dwa kroki: wyrównać wcześniejsze emerytury oraz wyrównać wysokość świadczeń dla opiekunów osób, które nabyły niepełnosprawność po 18. roku życia. W tej sprawie zapadł nawet wyrok Trybunału Konstytucyjnego, o który sami wnioskowaliście, K 38/13, prowadzący do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami, a Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wskazał, że wykonanie ww. wyroku wymaga podjęcia niezbędnych oraz niezwłocznych działań ustawodawczych prowadzących do przywrócenia równego traktowania opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych. W 2017 r. zapadł kolejny wyrok, SK 2/17, uprawniający do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku osób na rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. To już było wtedy w waszych rękach. W budżecie na 2015 r. PO zostawiła 650 mln na wykonanie wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz gotowy projekt ustawy w RCL. Od 6 lat nic z tym nie zrobiliście. Upominaliśmy się o to wiele razy, przy każdej możliwej okazji. Najwyższy czas na to, aby wyrównać te świadczenia. Projekt ustawy wykonujący te dwa wyroki Trybunału Konstytucyjnego w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej złożyłam w marcu tego roku do laski marszałkowskiej i do dziś nawet nie nadano numeru druku temu projektowi ustawy. Dziś procedujemy nad projektem ustawy dotyczącej wyłącznie wcześniejszych emerytur. A co z innymi? Ile jeszcze te osoby będą czekać na równe traktowanie zgodnie z Konstytucją RP? Przyjmujemy z zadowoleniem każdą inicjatywę, bo każde wsparcie finansowe opiekunów jest wyczekiwane i potrzebne, ale nie możemy zapominać, że projekty ustaw leżą w Sejmie i powinny być rozpatrzone łącznie i wyrównać te świadczenia wszystkim, a nie wybiórczo. Ta ustawa jest procedowana w jakimś szalonym trybie i pośpiechu, a mieliście przecież na to 6 lat czasu. Ale mimo wszystko dobrze, że się tym zajmujemy. Te osoby na to długo czekały i należy im się równe traktowanie. Poprzemy ten projekt, bo chcemy wyrównania jak najszybciej. Te pieniądze im się naprawdę należą. Dziś świadczenie pielęgnacyjne to 1971 zł, a emerytury EWK to kwota ok. 1200-1400 zł brutto. Ale żeby emerytury EWK były wyrównane do świadczenia pielęgnacyjnego sprawiedliwie, to winny być wyliczane na podstawie pobieranej kwoty emerytury netto, a nie brutto. A zatem w imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej składam poprawkę, która spowoduje prawdziwe wyrównanie. (Oklaski)