Mówca: Sprawozdawca Paweł Arndt
Data: 2012-07-25 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Państwo Ministrowie! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! Ustawa o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne nakłada na Radę Ministrów obowiązek przedstawiania corocznie Sejmowi informacji m.in. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa, o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez niektóre osoby prawne i o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach programów rządowych. Również ustawa o finansach publicznych nakazuje podawanie do publicznej wiadomości wykazu udzielanych przez Skarb Państwa gwarancji i poręczeń, wskazując osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, których te poręczenia i gwarancje dotyczą. Ta informacja powinna docierać do Sejmu w tym samym czasie co sprawozdanie z wykonania budżetu państwa. Tak stało się również i w tym roku. Rząd przedłożył stosowną informację, która zawarta jest w druku nr 448. Komisja Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 27 czerwca rozpatrzyła tę informację. Chciałbym teraz przekazać kilka najważniejszych danych ilustrujących sytuację w tej dziedzinie. W 2011 r. Skarb Państwa udzielił 14 gwarancji i poręczeń na łączną kwotę ponad 21 mld zł. Jest to kwota niższa aniżeli w roku 2010. W 2010 r. ta łączna kwota wynosiła ponad 29 mld zł. Limit zawarty w ustawie budżetowej na 2011 r. wynosił 60 mld zł, w związku z tym wykonanie, suma, łączna kwota gwarancji i poręczeń, wyniosło ok. 30% limitu zawartego w ustawie budżetowej. Czego dotyczyły te gwarancje i poręczenia? Przypominam, że było ich 14. Cztery z nich to gwarancje spłaty kredytów zagranicznych na wsparcie ważnych inwestycji realizowanych w naszym kraju. Wszystkie te kredyty zaciągane były w Europejskim Banku Inwestycyjnym. Dwa z nich zaciągało przedsiębiorstwo PKP Polskie Linie Kolejowe SA na modernizację linii kolejowej E65 na odcinku Warszawa - Gdynia, natomiast pozostałe dwa przeznaczone były na realizację polskich autostrad. Kredyty te zaciągał Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego, były to kredyty zagraniczne. Jeśli chodzi natomiast o to, co działo się w kraju, to 7 gwarancji dotyczyło zobowiązań łącznie do kwoty ponad 16 mld zł, wynikających z wyemitowania akcji przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rzecz Krajowego Funduszu Drogowego i to zostało zrealizowane. Trzy poręczenia wypłaty dotyczyły odszkodowania z tytułu zniszczenia, uszkodzenia lub kradzieży niezabezpieczonych eksponatów wystawowych, łącznie do kwoty około 491 mln zł. Potencjalne niewymagalne zobowiązania Skarbu Państwa z tytułu udzielonych poręczeń i gwarancji wynosiły na dzień 31 grudnia 2011 r. ponad 94 mld zł. W 2011 r. Skarb Państwa poniósł wydatki na spłatę gwarantowanych i poręczonych zobowiązań w kwocie - podam dokładną kwotę - 6 628 567 zł, co stanowiło zaledwie 0,8% planu budżetowego. Jest to niewielka, śladowa ilość i można stwierdzić, że gwarancje i poręczenia są bezpieczne. W 2011 r. nastąpił spadek średniego ryzyka portfela udzielonych poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa w stosunku do roku 2010 z 8,1% do 5,6%. Tak jak mówiłem wcześniej, informacja dotyczy nie tylko poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa, ale także poręczeń i gwarancji, które udzielały niektóre osoby prawne objęte ustawą. I właśnie te osoby prawne w 2011 r. udzieliły łącznie 275 poręczeń i gwarancji na łączną kwotę ponad 7,8 mld zł. Jest to kwota dużo wyższa aniżeli ta, która była zrealizowana w roku 2010, a to z uwagi na jeden właściwie fakt, a mianowicie w 2011 r. Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo SA udzieliło gwarancji do łącznej wysokości 1,5 mld euro na zobowiązania spółki zależnej, na finansowanie działalności bieżącej. Jeśli chodzi o gwarancje i poręczenia udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, to w roku 2011 BGK udzielił poręczeń i gwarancji łącznie na kwotę około 95 mln zł, z tego udzielono 5756 poręczeń kredytów studenckich na kwotę ponad 75 mln zł. Po wysłuchaniu informacji dotyczącej poręczeń i gwarancji udzielanych przez ministra finansów na posiedzeniu komisji finansów odbyła się dyskusja. Z pewnością nie była ona tak burzliwa jak dyskusja, która dotyczyła wykonania budżetu w 2011 r. Zgłoszone wątpliwości dotyczyły między innymi tego faktu, że w roku 2011 poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa było mniej aniżeli w roku poprzednim. I tu pojawiła się wątpliwość, czy to jest dobre dla podmiotów gospodarczych. Wysunięto wręcz sugestię, czy nie jest to związane z długiem publicznym, czy nie próbowano ograniczyć w ten sposób długu publicznego w roku 2011, po to chociażby, aby nie przekroczyć kolejnego progu ostrożnościowego. Otóż nie, poręczenia i gwarancje nie są wliczane do długu publicznego, więc tego problemu z pewnością nie było, natomiast jeśli chodzi o zachowanie podmiotów gospodarczych, trzeba jednoznacznie stwierdzić, że powinny one sobie radzić, jeżeli jest to możliwe, bez poręczeń i gwarancji. Poręczenia i gwarancje kosztują, więc nie jest to zbyt korzystne. Jest sporo takich podmiotów, które udzielają kredytów bez poręczeń i gwarancji, również są to podmioty zagraniczne. Jeżeli więc nasi przedsiębiorcy chcą ubiegać się o kredyty, to lepiej byłoby, gdyby właśnie próbowali sięgać po takie kredyty, które nie wymagają poręczeń i gwarancji. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sytuacja w dziedzinie gwarancji i poręczeń jest bezpieczna i stabilna. W imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę, aby Sejm przyjął ˝Informację o poręczeniach i gwarancjach udzielonych w 2011 roku przez Skarb Państwa, niektóre osoby prawne oraz Bank Gospodarstwa Krajowego˝. Bardzo dziękuję. (Oklaski)