Mówca: Sprawozdawca Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-06-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki przedstawić Wysokiemu Sejmowi sprawozdanie o komisyjnym projekcie uchwały w sprawie uczczenia 80-lecia działalności Ludowych Zespołów Sportowych. Inicjatywa uchwałodawcza zrodziła się we współpracy ze środowiskiem ludowych zespołów sportowych na posiedzeniu komisji. Chciałbym w tym miejscu podziękować środowisku Krajowego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych za to, że wspólnie z członkami komisji kultury fizycznej i sportu w czasie debaty wypracowali ten projekt. Ten projekt został skierowany do laski marszałkowskiej. Następnie pan marszałek skierował go ponownie do naszej komisji do pierwszego czytania. Pierwsze czytanie odbyło się w komisji ponownie i dziś mamy sprawozdanie zawarte w druku nr 2637. Myślę, że w czasie debaty będzie okazja do pokazania dorobku ludowych zespołów sportowych. Pierwszy LZS powstał w marcu 1946 r. w Czarnowąsach, obecnie to jest dzielnica Opola, a inicjatorem koła był Antoni Janik. Właśnie w I połowie 1946 r. powstawało najwięcej ogniw w Polsce, w tym w Wielkopolsce. W czerwcu powstało 29 takich ogniw ludowych zespołów sportowych. Wysoka Izbo! Pozwolę sobie przedstawić tekst uchwały, bo on ma również charakter uroczysty. Jest wyrazem naszego szacunku i podziękowania dla kilku pokoleń działaczy ludowych zespołów sportowych. ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia 80-lecia Ludowych Zespołów Sportowych W 2026 roku przypada 80. rocznica powstania Ludowych Zespołów Sportowych - jednego z największych i najważniejszych ruchów społeczno-sportowych w historii Polski. Utworzone w 1946 roku Ludowe Zespoły Sportowe, od początku swojej działalności jako LZS, a od 1952 roku jako Zrzeszenie LZS, pełniły szczególną rolę w upowszechnianiu kultury fizycznej i tworzeniu warunków do aktywności sportowej dzieci, młodzieży oraz mieszkańców terenów wiejskich i małych miejscowości. Powstanie LZS było odpowiedzią na potrzebę odbudowy życia społecznego i sportowego po zniszczeniach II wojny światowej. W trudnych realiach powojennej Polski Ludowe Zespoły Sportowe stały się przestrzenią integracji lokalnych społeczności, wychowania młodego pokolenia oraz budowania więzi opartych na współpracy, solidarności i aktywności obywatelskiej. Zajęcia sportowe organizowane przez LZS często były dla dzieci i młodzieży ze środowisk wiejskich pierwszą i jedyną okazją do uczestniczenia w zorganizowanej aktywności fizycznej i rywalizacji sportowej. Na przestrzeni ośmiu minionych dekad Ludowe Zespoły Sportowe odegrały ogromną rolę w rozwoju polskiego sportu powszechnego i wyczynowego. W klubach zrzeszonych w strukturach LZS swoje kariery rozpoczynało wielu wybitnych reprezentantów Polski, późniejszych mistrzów kraju, medalistów mistrzostw świata i Europy oraz uczestników i medalistów igrzysk olimpijskich. Działalność LZS przyczyniła się do odkrywania i rozwijania talentów sportowych w miejscach oddalonych od dużych ośrodków miejskich, a tysiącom młodych ludzi dała szansę rozwoju, edukacji i realizacji sportowych marzeń. Zrzeszenie Ludowe Zespoły Sportowe od lat organizuje zawody, turnieje, mistrzostwa i wydarzenia sportowe o zasięgu lokalnym, wojewódzkim i ogólnopolskim, integrując kolejne pokolenia uczestników. Istotnymi elementami działalności LZS są także pielęgnowanie tradycji sportowych, promocja zdrowego stylu życia oraz budowanie poczucia odpowiedzialności za lokalną wspólnotę. Historia Ludowych Zespołów Sportowych to również historia społecznego zaangażowania dziesiątek tysięcy działaczy, trenerów, nauczycieli, instruktorów i wolontariuszy, którzy przez dekady poświęcali swój czas i energię na rzecz rozwoju sportu w małych miejscowościach i na terenach wiejskich. Dzięki ich pracy Zrzeszenie LZS stało się trwałym elementem polskiego życia społecznego i sportowego. Dorobek Ludowych Zespołów Sportowych stanowi ważną część historii polskiego sportu i aktywności obywatelskiej. Jubileusz 80-lecia działalności jest okazją do wyrażenia wdzięczności wszystkim osobom współtworzącym ruch LZS oraz podkreślenia jego znaczenia dla rozwoju kultury fizycznej, wychowania młodzieży i integracji społecznej. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej oddaje hołd pokoleniom działaczy, trenerów, zawodników i społeczników związanych z Ludowymi Zespołami Sportowymi, doceniając ich pracę oraz wkład w rozwój polskiego sportu, wychowanie młodzieży i budowę silnych lokalnych wspólnot˝. To jest tekst przygotowany właśnie po pierwszym czytaniu, zawarty w sprawozdaniu na dzisiejsze obrady. Centralne uroczystości jubileuszu 80-lecia Ludowych Zespołów Sportowych organizowane przez Krajowe Zrzeszenie LZS odbędą się w najbliższy piątek. Wysoki Sejm właśnie od rana będzie podejmował decyzję. W tej sprawie również będziemy głosować. Z tej okazji pan marszałek Włodzimierz Czarzasty przygotował stosowny list do organizatorów tego wydarzenia, z którego pozwolę sobie zacytować przy tej okazji dwa zdania: Z okazji 80-lecia Krajowego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych pragnę przekazać wyrazy uznania zawodnikom, trenerom i działaczom. Przez pokolenia kształtowali oni talenty, promowali aktywność fizyczną i budowali więzi społeczne w swych małych ojczyznach, dając tysiącom młodych ludzi szansę na realizację pasji. Wysiłek i trud włożone w realizację tych przedsięwzięć na przestrzeni 8 dekad są wręcz nieocenione. Przyjmijcie za to z serca płynące podziękowania. Życzę, by kolejne lata działalności przyniosły sukcesy i rozwój młodych talentów, a nam, kibicom, dały wiele powodów do dumy i radości. Koniec cytatu z listu pana marszałka do uczestników tychże uroczystości. Panie i Panowie! Proszę o przyjęcie uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia 80-lecia ludowych zespołów sportowych. Dziękuję bardzo.