Mówca: Wiesław Szczepański
Data: 2022-09-14 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu poselskiego Lewicy mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko odnośnie do pilnego rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo pocztowe. Poczta jest najważniejszą polską firmą, która działa na wielu rynkach, ale swoje główne przychody czerpie z podstawowej działalności, którą są listy i rynek pocztowy. Rynek ten generuje dla Poczty prawie 2/3 jej przychodów ze sprzedaży. Łącznie z innymi usługami na rynkach, które mają charakter już zanikający, a więc wypłaty, wpłaty pocztowe, stanowią one ok. 70% przychodów firmy. Patrząc na trendy krajów, zarówno europejskich, jak i światowych należy stwierdzać, że również rynek listowy jest rynkiem powoli zanikającym. W okresie od roku 2007 do 2021 r. wolumen przesyłek listowych spadł na Poczcie o ponad 50 parę procent. W czasie ostatniej pandemii mieliśmy również spadek liczby przesyłek pocztowych o kilkadziesiąt procent. Będąc operatorem powszechnym, Poczta Polska musi utrzymywać blisko 8 tys. placówek pocztowych, filii, agencji, sieć połączeń, logistykę. Na Poczcie pracuje ponad 70 tys. osób, a każda podwyżka płac, nawet o 200 zł, to blisko 300 mln zł w skali kraju. I tu odpowiem mojemu koledze z Platformy Obywatelskiej, bo za czasów Platformy niestety Poczta ponosiła straty. Natomiast, panie pośle, gdybyśmy nie dopłacali, gdybyśmy chcieli, żeby te przesyłki były rentowne, musielibyśmy w tej Poczcie zwolnić co najmniej 30 tys. ludzi. Szacujemy, że dzisiaj blisko 2/3 placówek pocztowych jest nierentownych i są one nierentowne w sposób trwały. Dlaczego? Dlatego że zgodnie z rozporządzeniem i tym, że trzeba świadczyć usługę powszechną, trzeba co najmniej 5 dni w tygodniu dostarczać listy, a placówka pocztowa musi być w każdej gminie lub na kilka tysięcy osób. W związku z tym nawet tam, gdzie ona jest nierentowna, ta placówka musi być dzisiaj utrzymywana przez Pocztę Polską. Dlaczego jest spadek na rynku listowym? Otóż jest on związany przede wszystkim z zastępowaniem korespondencji tradycyjnej elektroniczną wersją. Wejście w życie ustawy o doręczeniach elektronicznych mobilizuje i przyspiesza przechodzenie przesyłek dzisiaj pocztowych na głównie elektroniczne, ale również dostarczenie, a głównie w tej sferze działa sfera publiczna, która należy dzisiaj do głównych klientów Poczty Polskiej. Obecnie obowiązujące przepisy Prawa pocztowego przewidują możliwość udzielenia operatorowi świadczącemu usługę powszechną, czyli operatorowi wyznaczanemu, a przypomnę, że od roku 2016 do 2025 r. obowiązki te pełni Poczta Polska, rekompensaty w przypadku, gdy świadczenie tych usług w danym roku przynosi straty. W obowiązującym dziś prawie obowiązuje mieszany mechanizm finansowania, w ramach korelacji rekompensata powinna być dzisiaj finansowana przede wszystkim z udziałów operatorów pocztowych, którzy świadczą usługi powszechne, a dopiero gdy te udziały nie wystarczają, dopłaca budżet. Oznacza to, że Poczta Polska, która dzisiaj świadczy usługi operatora powszechnego, w roku 2013 musiała sama po prostu sobie dopłacić 88%, czyli 84 mln zł, a do dziś z pozostałych operatorów nie ściągnięto 10 mln zł, w związku z tym ta kwota po prostu do Poczty nie trafiła. Jednocześnie trzeba powiedzieć wprost, że to oznacza, że Poczta sama musiałaby sobie dopłacać do kosztu własnego, co jest w ogóle absurdem, a właściwie po pierwsze, musiałaby gromadzić środki finansowe, a potem je po prostu sobie wpłacać. Przedmiotowy projekt ustawy przenosi na budżet państwa finansowanie straty powstałej w wyniku świadczenia usługi powszechnej doręczenia przesyłek listowych i paczek na terenie kraju przede wszystkim na budżet. Ponadto w przedmiotowej nowelizacji wprowadza się możliwość udzielania pełnomocnictwa pocztowego przez Internet, niejako wychodząc naprzeciwko cyfryzacji usług pocztowych. Istnieć będzie możliwość pobierania przez nadawcę elektronicznego potwierdzenia nadawania przesyłki rejestrowej ze strony internetowej Poczty Polskiej czy też możliwość skrócenia okresu przetrzymywania przesyłek niedoręczonych z 24 do 12 miesięcy. Co to po prostu oznacza? Oznacza to przede wszystkim zmniejszenie kosztów, które dzisiaj ponosili operatorzy, trzymając po prostu te przesyłki, które nie zostały w pełni doręczone. Jednocześnie chciałbym powiedzieć, że Poczta Polska dzisiaj jako narodowy operator musi realizować wszystkie obowiązki, które z nich wynikają. Rząd szacuje w tej ustawie, że w latach 2022-2030 będą występować potencjalne dotacje dla Poczty Polskiej w przypadku, kiedy poniesie ona stratę. Choć mamy obawy, czy rzeczywiście w roku 2023 uda się wypłacić (Dzwonek) środki finansowe za rok 2022, jeśli taka strata będzie ponoszona. Mój klub będzie głosował za przyjęciem tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)