Mówca: Józef Brynkus
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3412. Projekt ustawy pokazuje zaniedbania legislacyjne wnioskodawców, którzy przedstawiają kolejne wersje ustawy o odpadach, bo okazuje się, że o czymś wcześniej zapomnieli lub coś przeoczyli. Sprawa jest o tyle śmieszna i zarazem poważna, że przecież jest to projekt rządowy. Wydawać by się mogło, że w resorcie środowiska pracują fachowcy, którzy są w stanie przewidzieć konsekwencje wprowadzanych rozwiązań prawnych albo ich brak. 20 poprawek, które mają być wprowadzone do tej ustawy, dowodzi tego, że tych fachowców nie ma. Tymczasem w związku z praktyką i legislacją odnoszącą się do gospodarki odpadami rodzi się wiele wątpliwości. Niektóre z nich dotyczą absurdalnych przepisów, choćby takich, które nakazują umiejscowienie monitoringu nie do końca uwzględniającego specyfikę danych odpadów. Skarżą się na to chociażby tacy przedsiębiorcy, których trudno podejrzewać o działalność niezgodną z prawem, np. Grupa Azoty. Najgorsze w tym wszystkim jest jednak to, że nadal nie zostały zakończone śledztwa w sprawie masowo wręcz palących się składowisk różnego typu odpadów, np. w Trzebini i Zgierzu. Polskie służby śledcze działają opieszale. Czy jest tak dlatego, że w tego typu przypadki zamieszane są osoby z dawnego postesbeckiego układu, miejscowi samorządowcy albo też osoby z międzynarodowych kręgów przestępczych? Co więcej, prowadzą śledztwa w kierunku pozyskania informacji o osobach, np. dziennikarzach obywatelskich, ujawniających tego typu informacje, a nie treści przedstawionych przez nie informacji. Tak jest np. w odniesieniu do dziennikarzy portalu Pressmania.pl, którzy zajęli się płonącym składowiskiem odpadów w Zgierzu. Sprawa jest bardzo poważna. W wyniku palenia się na wolnym powietrzu odpadów do atmosfery przedostają się rakotwórcze węglowodory. Według szacunków ludzi związanych z ochroną środowiska pożar wysypiska w Zgierzu mógł uwolnić do atmosfery aż 10 razy więcej dioksyn, węglowodorów alifatycznych i aromatycznych niż wszystkie stare piece w krakowskich mieszkaniach łącznie przez 25 lat. Tym powinni się zająć ekolodzy. Powinni zorganizować pikiety przed składowiskiem albo też budynkami organów prowadzących śledztwo w tej sprawie. To jest realna skala zagrożenia. Palenie wysypisk powoduje wzrost zachorowalności na raka. Tymczasem śledztwa prowadzone są lokalnie. Prowadzący je nie są w stanie dojrzeć, gdzie jest ośmiornica, gdzie ta ośmiornica ma głowę. Obcinają tylko pojawiające się od czasu do czasu macki. Spalanie dowodów oznacza również co najmniej utrudnienie dotyczące ustalenia producenta śmieci czy w ogóle uniemożliwienie tego. Wszystkie znaki na niebie wskazują, że fala płonących składowisk może się powtórzyć. Świadczy o tym ostatnia seria płonących mniejszych składowisk odpadów. Pojawiają się też inne zagrożenia. Składowiska są mniejsze, bardziej rozproszone, by niewiele osób mogło się nimi zainteresować. W przypadku zainteresowania się tym, że składowisko płonie, jak np. w Wadowicach, chodzi o miejscową fabrykę tektury, jednostki samorządu terytorialnego utrudniają, i to nawet posłom, pozyskanie informacji o składowisku odpadów. Dlaczego? Czy w procesie udzielania pozwolenia nie przestrzegano przepisów, czy też składowisko ma znacznie większą pojemność niż wynika to z pozwolenia i nikt nad nim nie sprawuje nadzoru? Inny przykład to składowisko w Pyszącej, gmina Śrem, które od czerwca 2017 r. do lutego 2019 r. płonęło aż siedem razy. Rzeczą charakterystyczną jest to, że na przełomie 2018 r. i 2019 r. takich przypadków było aż pięć, jakby ktoś celowo puszczał w powietrze ślady swojej działalności. W skali ogólnopolskiej takie jednodniowe czy dwudniowe pożary może nie robią wrażenia, ale w skali lokalnej stanowi to ogromny problem dla środowiska, zwłaszcza że ze skutkami ekologicznymi tych pożarów nie mogą sobie poradzić lokalne władze samorządowe bez pomocy Ministerstwa Środowiska. Oczywiście takich przykładów mógłbym przedstawić znacznie więcej. Najgorsze jest to, że wcześniej Platforma Obywatelska stworzyła warunki do zrobienia z Polski składowiska śmieci, a obecnie PiS nie pozwala tego bałaganu posprzątać, choćby blokując na posiedzeniu komisji ochrony środowiska możliwość przeanalizowania prac Inspekcji Ochrony Środowiska w tym zakresie. W odniesieniu do procedowanej nowelizacji ustawy chciałbym powiedzieć, że poprzemy tę ustawę po zapoznaniu się z proponowanymi poprawkami, jeżeli będą one zgodne z naszym stanowiskiem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)