Mówca: Witold Pahl
Data: 2013-10-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska przedstawiam stanowisko mojego klubu w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1647. Na początek - podstawową zasadą, jeśli chodzi o funkcjonowanie organów władzy publicznej, jest zasada legalizmu, a więc to, że wszystkie organy państwa działają na podstawie prawa i w granicach prawa. O co tutaj chodzi? Odnieśmy się do tych kompetencji, które przysługują Najwyższej Izbie Kontroli, a są określone w art. 202 czy 203 konstytucji, są one wykazane bardzo szczegółowo. Gdybyśmy szukali jakiejś podstawy do wydania ustawy, spójrzmy na art. 207 konstytucji, który zezwala na legislację w trybie podjęcia ustawy tylko i wyłącznie w zakresie trybu funkcjonowania Najwyższej Izby Kontroli oraz jej struktury wewnętrznej. Brak jest zatem jakiejkolwiek podstawy konstytucyjnej, aby w trybie ustawy zwykłej dać Najwyższej Izbie Kontroli dodatkowe kompetencje poza tymi, które są określone w konstytucji. To jest zasada legalizmu i zasada systemowa, ustrojowa, która ogranicza możliwość pozytywnej oceny tego projektu. Szczególnie tu, w Warszawie, mówi się tak: Cyryl jak Cyryl, ale te metody. I rzeczywiście chodzi o metodę, bo cel jest słuszny - cel mówi o tym, aby poprawić bezpieczeństwo wewnętrzne, zwiększyć porządek publiczny. Przypominam jednak, że te elementy zastrzeżone są, w oparciu o art. 146 konstytucji, dla wyłącznych uprawnień Rady Ministrów. Ale załóżmy, że chcemy poprawić skuteczność Najwyższej Izby Kontroli - stworzymy taką oto sytuację, że organ konstytucyjny, jakim jest Najwyższa Izba Kontroli, podległy z mocy konstytucji tylko i wyłącznie władzy ustawodawczej, znajdzie się nagle w sytuacji podległości wobec prokuratury. Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, a równocześnie uwzględniając przepisy rozporządzenia ministra sprawiedliwości z 2003 r., które daje podstawę do wskazania wykazu organów, które mają prawo do wszczynania śledztw, dochodzeń, wnoszenia aktów oskarżenia, pozycjonowanie Najwyższej Izby Kontroli byłoby na poziomie równorzędnym z Policją. Tworzyłoby to sytuację nie do przyjęcia z punktu widzenia ustrojowego, w której organ kontrolny, konstytucyjny, podlegałby władzy wykonawczej. Jest to niedopuszczalne z punktu widzenia konstytucji. A więc te elementy ustrojowe, konstytucyjne, uniemożliwiają pozytywną ocenę przedłożonego projektu. Stąd mój apel o to, aby zastanowić się nad rozważeniem tego rodzaju inicjatywy poprzez zmianę ustawy o najwyższej randze, jaką jest konstytucja. I kończąc - słyszeliśmy w wystąpieniu pana przewodniczącego Dery taki zarzut, że rzeczywiście praca Najwyższej Izby Kontroli idzie na marne. Pragnę przypomnieć, że Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach przyjęła już pozycjonowanie NIK na zasadzie równorzędnej z pokrzywdzonym i NIK ma już dzisiaj, czy niebawem wejdą w życie dotyczące tego przepisy, uprawnienia do zaskarżania postanowień o odmowie wszczęcia postępowania. A więc istnieją instrumenty prawne, w oparciu o procedurę Kodeksu postępowania karnego, w ramach których można zrealizować cel określony przez projektodawców. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wnoszę o odrzucenie tego projektu. Dziękuję bardzo.