Mówca: Środowiska Henryk Kowalczyk
Data: 2019-07-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Premierze! Szanowni Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Wniosek, który jest składany na podstawie kłamliwych doniesień pewnej gazety, właściwie mógłby nie zasługiwać na uwagę. Ale skoro już jest, to warto, myślę, podyskutować w sposób merytoryczny o środowisku i o tym, co rząd Prawa i Sprawiedliwości dla środowiska uczynił, a co uczyniła poprzednia koalicja rządowa. (Oklaski) Wszak program ˝Czyste powietrze˝, od którego zaczęliśmy dyskusję, to była reakcja m.in. na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wskazujący, że w latach 2008-2015, a to dokładnie lata waszych rządów, Polska naruszała normy czystości powietrza, mało tego, nic w tym kierunku nie robiła. (Głos z sali: Wstyd!) My rzeczywiście wzięliśmy się za ten problem. (Oklaski) (Głos z sali: Wstyd i hańba!) Również Najwyższa Izba Kontroli bardzo wyraźnie wskazuje, że w latach 2007-2015... (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Mówimy o ostatnich 4 latach.) ...nie podejmowano wystarczających działań w celu ochrony powietrza. Były co prawda pojedyncze, rozproszone działania samorządów, jak NIK stwierdziła, chaotyczne, nieskoordynowane, nieprzynoszące żadnych efektów. Dlatego też rzeczywiście zabraliśmy się za rozwiązanie tego problemu w sposób kompleksowy, skoordynowany, przemyślany, z pełnym zapleczem finansowym. Oczywiście program, który został uruchomiony, już przynosi pewne efekty. Na obecną chwilę złożono 67 tys. wniosków na kwotę 1,5 mld, to prawie 30 tys. decyzji itd. To już było mówione, nie będę tego powtarzał. Dla porównania może, ponieważ chwaliliście się na posiedzeniu komisji swoimi programami, podobnymi, też przeznaczonymi dla osób indywidualnych, program ˝Kawka˝ dotyczący wymiany pieców. Przez 2 lata to był program, w którym daliście dofinansowanie 8 tys. podmiotów. Program ˝Prosument˝, który krytykujecie, że nie promujemy energii odnawialnej, wy w tym programie dofinansowaliście 6400 podmiotów, a w obecnej chwili już jest ponad 65 tys. prosumentów, za czasów rządu Prawa i Sprawiedliwości. (Oklaski) 10 razy więcej. (Głos z sali: Brawo!) Podobnie z programem ˝Czyste powietrze˝, a więc przez te nasze 2, 3 lata zrobiliśmy 10 razy więcej dla czystego powietrza niż wy przez 8 lat. (Głos z sali: Brawo!) Oczywiście program ˝Czyste powietrze˝ jest programem rozwojowym. Stąd uruchamiamy następny kanał dystrybucji, można powiedzieć, wypłacania, czyli współdziałamy z gminami. W obecnej chwili gminy na ochotnika już podpisały ponad 300 porozumień, kolejnych 300 gmin jest już gotowych wspierać ten program. Na pewno ten program przyniesie efekty, ale też musimy o tym pamiętać, że jeśli byłoby w jednym roku nagle 400 tys. wniosków, to by się okazało, że ceny skoczyłyby 2, 3 razy, a więc musi być stopniowe rozpędzanie tego programu i taki jest m.in. cel. Ale nie tylko program ˝Czyste powietrze˝ jest wyrazem naszej troski o zdrowie Polaków i o czyste powietrze. To m.in. rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził normy na kotły na paliwo stałe. Wy tego nie zrobiliście. To m.in. rząd Prawa i Sprawiedliwości wprowadził wymagania jakościowe dotyczące paliw stałych. Wy tego nie robiliście. To m.in. ten rząd uchwalił ustawę o programach ochrony powietrza. To m.in. ten rząd gwarantuje finansowanie zarówno programu ˝Czyste powietrze˝, jak i finansowanie energii odnawialnej. Energii odnawialnej, która jest finansowana w różnym zakresie, zarówno w zakresie wsparcia ciepłownictwa powiatowego, aby przestały istnieć małe kotłownie, jak i w zakresie energii z OZE dla przedsiębiorców, taki program zostaje uruchomiony, o skali dla was niewyobrażalnej, 4 mld zł, pożyczki i dotacje. Program ˝Agroenergia˝, a więc przeznaczenie dotacji dla rolników, którzy mają dobre warunki, mogą instalować ogniwa fotowoltaiczne. Program, który realizujemy, to geotermia, a więc wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii, najczystszych, można powiedzieć. (Poseł Paulina Hennig-Kloska: Rydzyka.) To są te elementy, które wskazują na rzeczywistą troskę rządu Prawa i Sprawiedliwości o czyste powietrze, o środowisko. Natomiast za waszych czasów, faktycznie, może i mówiono, tylko że nic nie zrobiono. Natomiast jeśli chodzi o kolor, że zastaliśmy Polskę zieloną, faktycznie, Polska zielona odeszła w roku 2015 i mam nadzieję, że Polska zielona w zakresie koloru partyjnego wracać już nie będzie. (Oklaski) Bo ta Polska zielona zapomniała o rolnikach, zapomniała o tym, że rolnicy też potrzebują wsparcia w dziedzinie ochrony środowiska. (Poseł Anna Paluch: Zielona od koniczynek.) To, które my wprowadzamy, to jest m.in. wapnowanie gleb, to jest usuwanie odpadów porolniczych, folii porolniczych, które z tych zapasów rolnikom zostały. To jest wsparcie samorządów w zakresie zaopatrzenia w wodę, usuwania ścieków. To jest to konkretne wsparcie dla programów rolniczych. O tym ta zielona Polska nie pamiętała, niestety, przez ostatnich wiele lat. Szanowni Państwo! Padło jeszcze wiele uwag dotyczących odpadów, więc może kilka słów prawdy o odpadach. (Poseł Adam Szłapka: Ile ton dziennie przyjechało?) Tak, bardzo chętnie powiem, ile ton. Już odpowiadam, tak, bardzo chętnie odpowiadam. W roku ubiegłym sprowadzono do Polski 443 tys. t surowców wtórnych... (Głos z sali: Ha, ha, ha.) ...bo nie wiem, czy państwo wiecie, ale w ubiegłym roku wprowadziliśmy ustawą zakaz sprowadzania odpadów komunalnych i ten zakaz funkcjonuje, a nawet próby, jakie się pojawiały, przywożenia odpadów komunalnych z innych krajów, zostały zakończone skutecznym zwrotem do tych krajów. (Oklaski) (Poseł Anna Paluch: Brawo.) Zwróciliśmy 5 tys. t odpadów do innych krajów. A ile wy zwróciliście tych odpadów komunalnych do innych krajów? (Poseł Anna Paluch: Zero. 1 mln t sprowadzili.) (Głos z sali: Wszystkie.) Ja nie słyszałem, żeby jakikolwiek odpad wrócił. A jeśli chodzi o ilości, to myślę, że warto pamiętać, że za waszych czasów przeciętnie rocznie sprowadzano - rok 2009, 2010, 2011 - ponad 1 mln t odpadów rocznie. I nie wiem, czy były to surowce wtórne, bo wówczas nie było zakazu sprowadzania odpadów komunalnych, a więc duże prawdopodobieństwo jest, że w tym były również odpady komunalne. Tak więc jeśli mówimy o sprowadzaniu, imporcie odpadów, to proszę porównać... (Poseł Anna Paluch: Skandal.) ...wasz ponad 1 mln t rocznie z naszymi 440 tys. t, i to na pewno surowców wtórnych, a nie odpadów komunalnych. (Poseł Anna Paluch: Skandal. Kłamczuchy.) I to jest ta prawda, która jakoś nie chce do was dotrzeć. (Oklaski) Padły też zarzuty o to, że sprowadzany jest węgiel z Rosji. O, przepraszam, ale chcielibyście, żeby Polacy marzli, dlatego że zamknęliście kopalnie, to skąd ma być węgiel, jak nie z Rosji? (Oklaski) (Głos z sali: Ooo.) (Głos z sali: Kłamstwo. To jest po prostu kłamstwo.) Zamknęliście kopalnie, wobec tego import węgla z Rosji za waszych czasów był i oczywiście jest. Jest malejący i mam nadzieję, że on zniknie całkowicie, ale niestety przez to, że zamknęliście kopalnie, trzeba to uzupełniać. (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Kłamstwo i skandal.) To jest więc ta różnica, ale za waszych czasów sprowadzany był węgiel najgorszej jakości, natomiast my, wprowadzając normy jakościowe paliw stałych, mamy pewność, że ten węgiel jest wysoce energetyczny i dobrej jakości. (Gwar na sali, dzwonek) Ja wiem, że są krzyki, prawda boli, dlatego te krzyki się pojawiają... (Poseł Anna Paluch: Oj, boli, boli.) (Głos z sali: A ludzie umierają.) ...ale niestety trzeba się uderzyć we własną pierś, jeśli formułuje się tego typu zarzuty. Jeśli chodzi o gospodarkę odpadami, jeśli jeszcze wolno wrócić do tego tematu, to oczywiście zastaliśmy po was góry śmieci, nawet próbowaliśmy zinwentaryzować te góry śmieci, i co się okazało? Że po inwentaryzacji z poprzednich lat mamy zlokalizowanych ponad 350 nielegalnych składowisk, które się pojawiły i na których były gromadzone odpady w waszych latach - 3,5 mln t. (Poseł Dorota Niedziela: Przypłynęły...) (Głos z sali: Hańba.) Oczywiście jesteśmy gotowi pomagać samorządom w uprzątnięciu tych śmieci, a więc sprzątamy po was odpady, sprzątamy po was, mamy program ˝Czyste powietrze˝, to po was właśnie to sprzątanie robimy, więc takie są fakty. (Głos z sali: Milion ton.) (Poseł Adam Szłapka: Ale się nie podpala...) (Poseł Jerzy Meysztowicz: A podpalacie?) Jeśli chodzi o podpalanie, to rzeczywiście pożary wysypisk były za waszych czasów, za naszych, ale wprowadzone rozwiązania prawne w ubiegłym roku spowodowały, że tych pożarów odpadów już po roku funkcjonowania ustawy odpadowej jest o ponad połowę mniej niż w latach poprzednich. To są fakty, więc proszę na to spojrzeć. Oczywiście te śmieci, które wy zgromadziliście, jeszcze cudownie nie zniknęły, musimy je posprzątać, to się zgadza... (Głos z sali: Brawo.) Warunki prawne dla nowych składowisk odpadów są takie, że już na nowych składowiskach nie ma pożarów, jest pełna gwarancja zagospodarowania tych odpadów. Wy nie chcieliście uporządkowania gospodarki odpadami, a wnioskuję o tym dlatego, że nie wprowadziliście bazy danych odpadowych. To jest niezwykle istotne narzędzie dla uporządkowania gospodarki odpadami. Faktycznie od 2012 r. tylko przekładaliście terminy realizacji tego zadania. Myśmy to zrobili w tym roku siłami Instytutu Ochrony Środowiska, własnymi siłami zbudowaliśmy bazę gospodarki odpadami, która zafunkcjonuje od 1 stycznia 2020 r., i wtedy będzie dopiero pełna kontrola nad gospodarką odpadami. Trzeba było najpierw zbudować, zlikwidować zaległości, które niestety po was pozostały. Jeśli chodzi o inne działania w zakresie ochrony środowiska, to przecież nic innego jak brak monitoringu, brak nadzoru, warunki kontroli Inspekcji Ochrony Środowiska, które były dla przestępców, dla mafii... No bo jak można określić te warunki, zgodnie z którymi inspektor ochrony środowiska musiał z 7-dniowym wyprzedzeniem informować kontrolowanego, że zamierza go skontrolować? Przecież to kuriozum. Myśmy to zlikwidowali, wprowadziliśmy ciągły monitoring. Proszę zapytać mieszkańców Mielca, jak protestowali przeciwko zatruwaniu powietrza przez sąsiadujące firmy. (Poseł Krystyna Skowrońska: Dalej protestują.) Wprowadzenie monitoringu to jest natychmiastowa reakcja, zmiana ustawy, ciągły monitoring. Problemy oczywiście może nie zniknęły całkowicie, ale są zupełnie inne niż za poprzednich czasów. Jeszcze myślę, że warto wspomnieć o tym, że obecnie dzięki nowym ustawom regulującym gospodarkę odpadami, dzięki temu, że Inspekcja Ochrony Środowiska pracuje 24 godziny na dobę, że jest dostępna dla wszystkich mieszkańców, że jest bardzo dobra współpraca pomiędzy Inspekcją Ochrony Środowiska a Policją, strażą pożarną, Służbą Graniczną, można było to stwierdzić, a później zwrócić nielegalnie przywiezione odpady za granicę. Za waszych czasów się to nie zdarzało. Oczywiście mafie śmieciowe funkcjonowały, ale teraz jest wiele aresztowań, postępowań, ten proceder został całkowicie ukrócony. (Poseł Michał Szczerba: Bogatynia.) Podkreślam jeszcze raz: śmieci, które pozostały po waszych czasach, nie zniknęły. To zadanie jest jeszcze przed nami, musimy jeszcze to posprzątać. Może powiem kilka słów na temat Puszczy Białowieskiej, bo tu padło wiele kłamstw. Pragnę wyjaśnić, że Puszcza Białowieska nie jest zagrożona wykreśleniem z listy dziedzictwa UNESCO, jak tu ktoś powiedział. Tak, była misja UNESCO w sierpniu ub.r. Stwierdzono, że puszcza jest należycie chroniona. Ja wiem, że puszczę trzeba chronić przed wami, bo chcecie ją zniszczyć, ale naprawdę ona jest należycie chroniona i komisja UNESCO to stwierdziła. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Komisja UNESCO to stwierdziła, więc proszę nie mówić rzeczy, które są absolutnie nieprawdziwe. Oczywiście dla klimatu zrobiliśmy dużo więcej niż wasze rządy. Takim ukoronowaniem była (Dzwonek) konferencja klimatyczna w Katowicach, na której osiągnęliśmy sukces organizacyjny, negocjacyjny. Nikt tego nie kwestionuje. (Głos z sali: Czas.) Ale też pamiętamy o tym, że ochrona klimatu to redukcja emisji i zwiększanie pochłaniania... (Głos z sali: Kit.) Ja wiem, że wam się to w głowie nie mieści, ale naprawdę rocznie sadzi się 500 mln drzew, naprawdę tak jest. (Oklaski) (Głos z sali: No właśnie.) (Głos z sali: Brawo!) (Głos z sali: No nie mieści nam się.) Jeśli wam się to w głowie nie mieści, to po prostu powinniście to sprawdzić. Wracając do podejścia do spraw klimatu: pani poseł pokazywała ˝Naukę o klimacie˝. Nie wiem, czy pani poseł to czytała, ale ja tę książkę przeczytałem bardzo uważnie, dokładnie, więc radzę przeczytać i nie ferować wyroków, które są absolutnie nieprawdziwe i nic wspólnego z nauką nie mają. Jeśli chodzi o ochronę klimatu, to rzeczywiście jest problem. Staramy się go rozwiązywać. To jest problem globalny, musimy też o tym pamiętać. Nie możemy rozwiązywać go samotnie, musimy go rozwiązywać wspólnie, solidarnie w całej światowej rodzinie, bo niestety emisja dwutlenku węgla nie zna granic. My taką racjonalną politykę ochrony klimatu prowadzimy. Świadczy o tym choćby wsparcie energetyki odnawialnej w ramach wymienionych przeze mnie programów, rozwój energetyki odnawialnej, zwiększenie lesistości i wiele innych działań, które służą ochronie klimatu. Dziękuję bardzo.