Mówca: Bartosz Józwiak
Data: 2017-04-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Kukiz’15 w sprawie projektu ustawy o restytucji dóbr kultury, który stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z 2014 r. Dotychczas kwestia restytucji nie została w zasadzie uregulowana w prawie polskim, co z uwagi na olbrzymie straty, jakie Polska poniosła w sferze dziedzictwa kulturowego w ostatnim wieku, minionym wieku, jest gorszącym zaniedbaniem. Polska jest jednym z krajów Europy najbardziej zagrożonych przestępczością przeciwko dziedzictwu kulturowemu, a my w zasadzie do dzisiaj nie posiadaliśmy czy nie posiadamy spójnego systemu ochrony tego dziedzictwa. Proponowany projekt porządkuje w zasadzie proces restytucji, nie tylko zabytków, włącza także w sferę ochronną muzealia, materiały archiwalne i biblioteczne, co jest pozytywną zmianą, porównując do dotychczasowego stanu prawnego. Zwiększa się tym samym bezpieczeństwo prawne wartościowych przedmiotów, a także poszczególne służby otrzymują nowe narzędzia prawne, żeby to bezpieczeństwo zapewniać. Miejmy nadzieję, że usprawniona procedura będzie efektywniejsza, jeśli chodzi o odzyskiwanie straconych dóbr kultury, np. wobec niektórych krajów, takich jak Austria czy Niemcy, gdzie nie wyglądało to specjalnie różowo, oraz że dołożymy jeszcze większych starań w celu odzyskania naszych cennych przedmiotów z terenów państw Europy Wschodniej, nie tylko zresztą tych wywiezionych najpierw przez zaborcę, później przez najeźdźcę bolszewickiego, ale chociażby tych polskich archiwów, które dzisiaj nie do końca są zwracane Polsce przez stronę ukraińską, a jeżeli Ukraina aspiruje do miana państwa europejskiego, powinna tę sprawę rozwiązać. Przedstawiony projekt ustawy reguluje także szereg innych istotnych kwestii, takich jak zwrot kosztów związanych z procesem restytucyjnym, a to są koszty dosyć wysokie, możemy tak szacować, czy też odpowiednie gospodarowanie odzyskanymi dobrami. Chodzi tutaj oczywiście o czynności jeszcze w czasie procesu, np. przekazanie dobra do wyspecjalizowanej instytucji. Cieszy nas to, że przedłożony projekt jest projektem rządowym, z oceną skutków regulacji, z przeprowadzonymi konsultacjami społecznymi, z projektami rozporządzeń do tej ustawy. Właściwie tak powinno wyglądać dobrze stanowione prawo i to jest taki bardzo pozytywny przykład. Jest to dobra ustawa, dobrze przygotowana, niewzbudzająca szeregu kontrowersji, jak niektóre inne, i nie jest ona obciążona różnego rodzaju błędami merytorycznymi czy językowymi. Dzięki temu praca np. na etapie komisji czy podkomisji przebiegała bardzo sprawnie i kierunek tych zmian został poparty przez wszystkie kluby bez zastrzeżeń. Od siebie mogę dodać, że mam nadzieję, że jest to pewien proces, który w tej chwili reguluje kwestię restytucji na poziomie międzynarodowym na szerszym poziomie, natomiast że będzie to również sygnał do tego, żebyśmy zajęli się tak naprawdę elementem restytucji, bo to też jest ta kwestia, w stosunku do tego, co po II wojnie światowej zostało zrabowane obywatelom polskim zamieszkującym Polskę, a w konsekwencji również do kwestii tzw. reprywatyzacji, ale w pewnym sensie również restytucji dóbr kultury, ponieważ one również w jakiś sposób zostały pozyskane z naruszeniem prawa własności. Klub Kukiz’15 popiera przedłożony projekt zmian. Jest to dobra zmiana w celu ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego. Oczywiście będziemy głosowali za tym projektem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)