Mówca: Sławomir Jan Piechota
Data: 2018-11-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Punktem wyjścia i istotą tej ustawy jest cel wyrażony w preambule, cel, do którego odniosła się tak dobitnie pani poseł Kornelia Wróblewska. Temu celowi i tej intencji wyrażonej w preambule powinny być podporządkowane wszystkie szczegółowe rozwiązania. Jak już wspomniałem, komisja postanowiła, by temu projektowi nadać tryb możliwie szybki. Utwierdziła nas w tym przekonaniu informacja, że Rada Ministrów pracuje nad projektem dotyczącym tych samych kwestii. Dlatego byliśmy przekonani, że kiedy te projekty spotkają się w ramach wspólnego rozpatrywania, będzie miejsce i czas, żeby szczegółowo przeanalizować, na ile z którego projektu czerpać, by ostateczny efekt był jak najpełniejszy. Jak już wspominałem, niestety tak się nie stało i stąd też, można powiedzieć, dzisiejsze wskazywane wątpliwości dotyczące tego projektu komisyjnego. Natomiast to nie oznacza, że zaproponowane tu rozwiązania nie mogą być w przyszłości wdrożone. Nie ma wprawdzie w moim przekonaniu regulaminowej możliwości, by te projekty dzisiaj połączyć, bo skoro odbyło się pierwsze czytanie projektu rządowego, skoro dzisiaj mamy drugie czytanie, oznacza to, że tamten projekt jest na zupełnie innym etapie i nie da się dzisiaj wspólnie ich rozpatrywać, choćby dlatego że dzisiaj będzie drugie czytanie i tylko te poprawki, które zostaną zgłoszone w drugim czytaniu, mogą być jeszcze uwzględnione w projekcie rządowym, natomiast nie wyklucza to możliwości, by pewne rozwiązania z tego projektu społecznego Związku Powstańców Warszawskich oraz Fundacji Pamięci o Bohaterach Powstania Warszawskiego wprowadzić do projektu rządowego na etapie prac Senatu, i do tego dzisiaj jeszcze gorąco namawiam. To jest proceduralnie oczywiste, możliwe. Natomiast gdyby tak się nie stało, to nic nie stoi na przeszkodzie, żeby po ostatecznym uchwaleniu tej ustawy rozważyć w przyszłości jej modyfikację. (Poseł Michał Szczerba: Zgłaszamy poprawki.) Pan poseł Szczerba mówi, że są poprawki, będą zgłaszane w drugim czytaniu i, jak rozumiem, one też odniosą się do tego projektu społecznego. A zatem jest możliwość, żeby te propozycje społeczne uwzględnić w pracach nad tym projektem, który najpewniej zostanie uchwalony, bardzo możliwe, że jeszcze na tym posiedzeniu Sejmu. Padały pytania dotyczące szczegółowych kwestii, np. na ile będą uwzględnieni uczestnicy poznańskiego Czerwca 1956 r. W moim przekonaniu ten projekt społeczny, który komisja podjęła, stwarza takie możliwości. Jeżeli są wątpliwości, to one powinny być rozstrzygnięte przy określaniu, jaki krąg osób zostanie ujęty w owej bazie tworzonej w IPN-ie, a więc bazie miejsc spoczynku bohaterów narodowych. Tam powinno to zostać jednoznacznie rozstrzygnięte. Projekt społeczny ma jeszcze tę wyjątkową wartość, że w moim przekonaniu tworzy warunki do ochrony miejsc spoczynku ludzi o różnych światopoglądach i o różnych przekonaniach politycznych, tak jak różni byli ludzie, którzy angażowali się w sprawę dla nich najważniejszą, w sprawę Polski, i tak jak to widać w kręgu ojców niepodległości, od lewicy do prawicy i na odwrót, od Ignacego Daszyńskiego, Ignacego Paderewskiego przez Józefa Piłsudskiego, Wincentego Witosa po Romana Dmowskiego i wielu innych, którzy podjęli najwyższe ryzyko, by działać i walczyć dla odzyskania przez Polskę niepodległości, tak jak to też widać w tragicznych losach powstańców warszawskich, wtedy w przytłaczającej większości bardzo młodych ludzi, którzy to swoje młode życie zaryzykowali, oddali - oddali dla Polski. I myślę, że ważne jest to, by w tym ostatecznym kształcie tej ustawy ten cel łączenia i budowy fundamentów wspólnoty został jak najpełniej uwzględniony. Myślę też, że dobrze będzie temu służyło to proste rozwiązanie, takie techniczne, które jest też zaproponowane w projekcie społecznym, aby po okresie 2 lat obowiązywania tej ustawy prezes Instytutu Pamięci Narodowej przedłożył Sejmowi informację, jak tak ustawa jest realizowana, na ile wprowadzone rozwiązania są wystarczające, czy ludzie, zwłaszcza ludzie najbardziej tym zainteresowani, najbardziej w to zaangażowani, zgłaszają wątpliwości, propozycje dalszych modyfikacji. Bardzo dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek)