Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2012-11-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawiam stanowisko wobec prezydenckiego projektu ustawy o nasiennictwie, projektu, który, jak widzimy, wywołuje ogromne kontrowersje, ale który w zasadniczej swojej części reguluje wiele bardzo ważnych kwestii - na co oczekują polscy rolnicy, polscy hodowcy, ci, którzy obracają materiałem siewnym, wprowadzają go do obrotu - takich jak chociażby rejestracja odmian, w tym odmian regionalnych i amatorskich, ocena materiału siewnego, upoważnienia i akredytacje, w tym dla laboratoriów, dla analityków nasiennych, dla kwalifikatorów, obrót materiałem siewnym, opłaty z tytułu oceny materiału, opłaty sankcyjne, import materiału siewnego, kontrola materiału siewnego. Ostatnim rozdziałem w ustawie są przepisy karne. W zasadniczej części ta ustawa jest implementacją do polskiego prawa przepisów w tym zakresie, które w ostatnim czasie zostały zmienione przez instytucje europejskie. To było przedmiotem znacznej części dyskusji zarówno na posiedzeniach podkomisji, jak i komisji rolnictwa. Natomiast drugą zasadniczą część - trudno powiedzieć, jaki był procentowy jej udział w debacie - stanowiła dyskusja ideologiczna, dyskusja, która chyba miała na celu, i słusznie, zadbanie o bezpieczeństwo konsumentów, tych, którzy w Europie, w tym w Polsce, spożywają żywność, którzy mogą mieć dostęp do żywności niekoniecznie dobrze wpływającej na ich zdrowie, jak i zatroszczenie się o polskiego rolnika, aby on był konkurencyjny w zakresie zarówno rynku europejskiego, unijnego rynku, jak i rynku światowego. Niestety, bardzo często w tej dyskusji te sprawy były mylone, a nie zawsze - i o tym musimy powiedzieć - interesy konsumenta są tożsame z interesami rolnika. Ale o tym za chwilę. Zasadnicza część tej dyskusji dotyczyła - i to potwierdza dzisiejsza debata w sprawie roślin genetycznie modyfikowanych - dopuszczenia zarówno do konsumpcji tych roślin - myślę tu o paszach, a niedawno przecież w tej Izbie dyskutowaliśmy o przedłużeniu okresu używania pasz zawierających soję genetycznie modyfikowaną, tak aby nasze rolnictwo było konkurencyjne - jak i ich uprawy. To w zasadzie była główna tematyka dotycząca GMO -możliwość ewentualnej uprawy roślin genetycznie modyfikowanych albo zabronienia ich uprawy w Polsce. Ja i mój klub jesteśmy zdania, jak większość moich przedmówców czy wszyscy, którzy do tej pory mówili, że nie ma dzisiaj potrzeby, ale i przyzwolenia, aby Polska była krajem, w którym będziemy uprawiać rośliny genetycznie modyfikowane. Ale warto w tym miejscu zwrócić uwagę na kilka zjawisk, które obserwujemy nie tylko w naszym kraju, ale i w Europie. Spójrzmy na zagadnienia związane z soją genetycznie modyfikowaną. Jesteśmy jej przeciwnikami, wszyscy to mówiliśmy, ale zobaczmy, co robi świat, co robią niektóre kraje. Przeciętny udział soi genetycznie modyfikowanej w strukturze zasiewów soi i produkcji ziarna sojowego dzisiaj się zwiększa. W ciągu minionych kilku lat odsetek soi genetycznie modyfikowanej nie chcę powiedzieć, drastycznie, choć może to by było właściwe słowo, ale dynamicznie rośnie i jest to rzeczywiście zjawisko niepokojące. Takie kraje, jak Brazylia, Argentyna i inne kraje Ameryki Południowej, ale także inne kraje na świecie, chociażby Chiny czy inne kraje Azji, Indie, broniły się - mówię o azjatyckich - przed uprawą soi genetycznie modyfikowanej, a dzisiaj niestety temu ulegają. Natomiast kraje Ameryki Południowej, także Stany Zjednoczone prowadzą zdecydowaną ekspansję. Tam produkcja soi dynamicznie czy drastycznie, bo to by było lepsze słowo, rośnie. Mówiąc o bezpieczeństwie w zakresie roślin GMO, a o tym jeszcze powiem później, warto się zastanowić nad ogólnym systemem bezpieczeństwa żywności w Europie z punktu widzenia bezpieczeństwa konsumenta. Wielokrotnie o tym mówimy: na rolników europejskich, w tym na rolników polskich, nakładane są przez Unię Europejską, czyli przez ten organizm, który kieruje tymi rolnikami, coraz większe obowiązki w zakresie produkowania żywności bezpiecznej. I nie mówię tu tylko o GMO, ale chociażby o środkach ochrony roślin. Jesteśmy akurat w trakcie procedowania ustawy o środkach ochrony roślin, wiemy, co w tej sprawie dzieje się w parlamencie i w innych instytucjach europejskich - zawęża się możliwości stosowania. A popatrzmy, jak to się odbywa w innych krajach i jak Unia Europejska powinna się bronić, a nie broni się przed importem - akurat nie będę mówił o roślinach genetycznie modyfikowanych, tylko o innych roślinach, które dość swobodnie wpływają w obszar celny Unii Europejskiej, a co do jakości i bezpieczeństwa których możemy mieć zastrzeżenia. Zapisałem tu sobie dwa produkty, jakimi są, proszę się nie śmiać, np. banany, które produkujemy co prawda w Europie, ale w dużej części, co najmniej w 90% importujemy z Ameryki Południowej - mimo że Europa ma w tym zakresie normy bezpieczeństwa dosyć mocno wyśrubowane, to jednak importuje banany czy np. pomarańcze, które również pochodzą z Ameryki Południowej, a sok pomarańczowy pijemy w ogromnych ilościach. Są one produkowane przy zastosowaniu programów ochrony przed chorobami i szkodnikami tak liberalnych, że w Europie i w Polsce byłoby nie do pomyślenia, aby mogły być zaakceptowane. I to bogate, dobrze wykształcone europejskie społeczeństwo, które teoretycznie bardzo dba o siebie, importuje w ogromnych ilościach te produkty, a gama tych produktów jest dużo szersza, nie zwracając uwagi na to, że przegrywa konkurencyjnie, bo na siebie akurat nakłada obowiązki dużo większe. Popatrzmy w tym kontekście na sprawę roślin genetycznie modyfikowanych i ich udziału w produkcji żywności w Europie. My w Europie, jeszcze wrócę do kwestii środków ochrony roślin, nakładamy na siebie coraz nowsze zobowiązania, wymagamy coraz więcej certyfikatów, sieci super-, hipermarketów wymagają od producentów europejskich certyfikatów, globalgapów, integrowanej produkcji itd., nie dopuszczając do obrotu produktu, który nie spełnia tych wymagań, nie posiada certyfikatów, a swobodnie importujemy z innych części świata produkty wytwarzane bez przestrzegania tych surowych norm. Jak wygląda dzisiaj sprawa Polski i Europy wolnej od GMO? Skupialiśmy się do tej pory tylko na uprawie roślin genetycznie modyfikowanych. Moja i mojego klubu ocena jest taka, że nie ma absolutnie potrzeby ani rynkowej, ani tym bardziej ze względu na bezpieczeństwo społeczeństwa dopuszczania do uprawy tych roślin. Ale czy dzisiaj Europa i Polska jest w stanie się zabezpieczyć przed GMO? Stawiam pytanie retoryczne, bo wszyscy wiemy chyba, że nie jesteśmy w stanie, dlatego że ta soja jest tak powszechnie dostępna, że rolnictwo europejskie bez jej udziału w paszach nie jest w stanie być konkurencyjne, i polskie też. Doszliśmy do tego wniosku kilka tygodni temu. Czy jesteśmy dzisiaj w Polsce w stanie wprowadzić, czy mamy taki system kontrolny - uważam, że nie mamy - aby sprawić, żeby np. mięso drobiowe, które jest bardzo powszechne, którego jemy coraz więcej, było wyprodukowane bez soi genetycznie modyfikowanej? Nie ma takiej możliwości kontroli ani nie ma możliwości, na świecie i w Polsce praktycznie, kupienia takiego mięsa. I jeśli ktoś mówi, że w interesie polskich rolników jest produkowanie mięsa drobiowego bez soi genetycznie modyfikowanej albo tradycyjnymi metodami, to naraża polskich rolników na straty. Podobnie jest w przypadku produkcji mięsa wieprzowego, hodowli bydła opasowego czy nawet produkcji mleka. Każdy z nas ma okazję spotykać się z rolnikami i niech każdy z nas powie, czy spotkał się z rolnikiem, który mówi, że dla konkurencyjności polskiego rolnictwa trzeba wyeliminować soję genetycznie modyfikowaną. Każdy mówi oczywiście: rozwińmy produkcję motylkowych, tak aby zastąpić soję genetycznie modyfikowaną, ale dzisiaj w celu zapewnienia tego, czym się szczycimy, czyli konkurencyjności polskiego rolnictwa, na szczęście dobrego bilansu w wymianie zagranicznej, czyli tego, że więcej sprzedajemy produktów, niż kupujemy, czy możemy to zrobić bez soi genetycznie modyfikowanej? Mówię tu: o zgrozo, bo też ubolewam nad tym, że tak jest. Szanowni państwo, o innych produktach już nie będę mówił. Skupiłem się tylko na produkcji drobiowej. Co do zapisów ustawowych w tym zakresie i stanowiska Polskiego Stronnictwa Ludowego, które wcześniej w pracach podkomisji prezentował minister Kalemba, od jakiegoś czasu prezentowałem ja, a także w kontekście tego, co się dzieje na poziomie europejskim, kiedy jest, można powiedzieć, pewna swoboda w poszczególnych krajach członkowskich w tym zakresie, ale ta swoboda jest w pewnym sensie ograniczana - mówimy tu o tym wyroku, który pan minister Dziekoński i inni ministrowie cytowali na posiedzeniach podkomisji i komisji - my jako Polskie Stronnictwo Ludowe uważamy, że te zapisy, które w tym momencie funkcjonują w sprawozdaniu komisji, które pani poseł tak wnikliwie i fachowo przedstawiła, są wystarczające. Zabezpieczają one przed uprawą roślin genetycznie modyfikowanych w Polsce i wprowadzeniem tych roślin do obrotu, bo dają w tym zakresie uprawnienia Radzie Ministrów, która w drodze rozporządzenia taką decyzję podejmuje. I wydaje mi się, że dzisiaj nie ma woli politycznej w tej Radzie Ministrów, mam nadzieję, że i w następnej także nie będzie, aby takie rośliny uwolnić i aby one mogły być w Polsce uprawiane. Dlatego uważamy, że ten zapis jest wystarczający. Oczywiście z uwagą się przyjrzymy na jutrzejszym posiedzeniu komisji poprawkom, które zostały zgłoszone, aby one były trochę lepszej jakości niż te, które były na posiedzeniu komisji, bo one były co prawda bardzo radykalne, ale bardzo trudne do obronienia na arenie międzynarodowej. Dlatego w tym zakresie będziemy się opowiadali za przyjęciem tego projektu prezydenckiego, który został wypracowany na posiedzeniu najpierw podkomisji, a później komisji sejmowej, będziemy go popierali. Dziękuję bardzo, panie marszałku.