Mówca: Teresa Hoppe (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2013-02-07 (Sejm RP, kadencja 7)

W styczniu 2013 r. minęło 50 lat od wydania pierwszego numeru miesięcznika ˝Pomerania˝. Pomorze to region szczycący się przeszło stuletnią, niezwykle bogatą historią czasopiśmiennictwa i wielością wydawanych tytułów. Najważniejsze z nich, wydawane w drugiej połowie XIX i pierwszej połowie XX wieku, to: ˝Skórb Kaszebskosłovjnskje móve˝, ˝Gryf˝, ˝Gryf Kaszubski˝, ˝Gazeta Gdańska˝ wraz z kaszubskim dodatkiem ˝Drużba˝, ˝Zrzësz Kaszëbskô˝, ˝Gazeta Pomorska˝, ˝Klëka˝, ˝Słowo Pomorskie˝ wraz z kaszubskim dodatkiem ˝Mestwin˝ oraz ˝Teka Pomorska˝. W czasach PRL-u aktywność i działalność niezależnej prasy była znacząco ograniczana przez władze. W 1956 r. na fali odwilży październikowej powstało Zrzeszenie Kaszubskie, które w 1957 r. zapoczątkowało wydawanie dwutygodnika ˝Kaszëbë˝. Ukazywał się on do 1961 r., ciesząc się sporym zainteresowaniem czytelników na Kaszubach. Po jego likwidacji powstała spora luka, którą próbowano uzupełnić. W 1963 r. ówczesne władze odrzuciły wniosek Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego złożony w sprawie wydawania czasopisma regionalnego. Nie mając takiej możliwości, Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie zapoczątkowało wydawanie ˝Biuletynu Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego˝. Pierwsze trzy numery redagowała dziennikarka Izabella Trojanowska. Po niej redakcję przejął Wojciech Kiedrowski, który w ciągu następnych 20 lat nadał pismu profil, przekształcając je z nieregularnie wydawanego biuletynu w systematycznie ukazujący się miesięcznik, którego nazwę przemianowano w 1970 r. na ˝Pomeranię˝. Przez lata dotykała ona szerokiej tematyki związanej z Kaszubami oraz Pomorzem. Na jej łamach publikowały setki dziennikarzy, naukowców oraz regionalistów, przybliżając artykuły z wielu dziedzin, tj. historii, etnografii, językoznawstwa, literatury, archeologii, socjologii i wielu innych. Pismo odnosiło się nie tylko do czasów minionych, ale także do większości problemów teraźniejszych na Pomorzu, czyniąc to w sposób odważny. Przez 50 lat wniosło spory wkład w kształtowanie się nowoczesnej pomorskiej myśli regionalnej, kształtując kolejne pokolenia Pomorzan. Na początku lat 80. ubiegłego wieku ˝Pomerania˝ stała się enklawą wolności, publikując wiele odważnych artykułów wbrew woli ówczesnej władzy. Za niepokorność trzeba było płacić. Po wprowadzeniu stanu wojennego w 1981 r. wydawanie ˝Pomeranii˝ decyzją władz zostało zawieszone. Kolejny numer ukazał się dopiero w 1983 r. W tym czasie redakcja ˝Pomeranii˝ była oazą dla wielu pomorskich dziennikarzy pozbawionych prawa wykonywania zawodu, m.in. Edmunda Szczesiaka i Zbigniewa Gacha. ˝Pomerania˝ wraz z ˝Gwiazdą Morza˝ były w ówczesnych latach jedynymi pismami w Trójmieście zaznaczającymi na swych łamach ingerencję cenzury. W 1987 r. ˝Pomerania˝ jako jedyna opublikowała własną relację z pielgrzymki Jana Pawła II na Pomorzu, inne redakcje zamieściły jedynie informacje za rządową agencją PAP. Ten okres to największa popularność ˝Pomeranii˝ wśród czytelników, hamowana ograniczeniami druku, przydziałów papieru i wieloma szykanami. W tych warunkach redakcja miesięcznika starała się nieustannie kreować wzory nowoczesnego regionalizmu. Na jej łamach promowano idee samorządności obywatelskiej i odpowiedzialności za losy małej ojczyzny. Przedstawiano też niezafałszowaną historię Pomorza Gdańskiego. Poza działalnością wydawniczą redakcja pisma zapoczątkowała w tym okresie szereg inicjatyw kontynuowanych do dziś - przyznawanie nagród dla osób i instytucji działających na rzecz Kaszub i Pomorza Ormuzdowa Skra oraz organizację corocznych spływów kajakowych śladami Remusa propagujących epopeję kaszubską ˝Życie i przygody Remusa˝. W końcu lat 80. redaktorem naczelnym pisma został Edmund Szczesiak, kontynuując drogę wytyczoną przez Wojciecha Kiedrowskiego. Od 1989 r. obowiązki redaktora naczelnego pełnili kolejno: Stanisław Pestka, Cezary Obracht-Prondzyński, Edmund Szczesiak, Artur Jabłoński, Iwona Joć, ponownie Edmund Szczesiak, a obecnie Dariusz Majkowski. Przez kolejne lata zmieniała się ˝Pomerania˝, jej szata graficzna, wprowadzano atrakcyjne dla czytelników dodatki: turystyczne, przyrodnicze oraz muzyczne w postaci płyt. Każdy z redaktorów naczelnych pozostawił swój ślad, przez lata nie zmieniało się tylko jedno - główną tematyką czasopisma były zawsze Kaszuby i Pomorze. Ważnym aspektem w ˝Pomeranii˝ był i jest język kaszubski. Od początku istnienia tego pisma część tekstów publikowano w tym języku. Od kilku lat ˝Pomerania˝ wzbogaciła się o dodatek kaszubskojęzyczny ˝Najô ?czba˝, niezwykle przydatny w nauczaniu języka kaszubskiego w szkołach podstawowych. Od dwóch lat czasopismo stało się pismem dwujęzycznym polsko-kaszubskim. Blisko połowa tekstów ukazuje się w języku kaszubskim. Dzięki współpracy z Bałtycką Biblioteką Cyfrową ze Słupska bogate archiwum ˝Pomeranii˝ jest dostępne od 2012 r. w sieci. W 2013 r. redakcja i kolegium redakcyjne ˝Pomeranii˝ przygotowało sporo uroczystości i innych inicjatyw związanych z jubileuszem. Pierwsza odsłona tych działań nastąpi w końcu lutego podczas wręczenia Skier Ormuzdowych za 2012 r.