Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2018-01-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami, druk nr 2059. Wysoka Izbo! Przedstawiony przez Senat projekt ustawy zawiera przepisy umożliwiające odstąpienie od wymierzenia kary w sytuacji usprawiedliwionego ze względu na stan wyższej konieczności kierowania pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Jest to również realizacja wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, iż art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w związku z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zakresie, w jakim nie przewiduje sytuacji usprawiedliwiających takie postępowanie, jest niezgodny z art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Projekt przedstawiony przez Senat wypełnia oczywistą lukę w przepisach. W efekcie tej luki osoby np. ratujące zdrowie, ratujące życie, a przekraczające dopuszczalną prędkość w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h podlegały poważnym konsekwencjom w postaci utraty prawa jazdy. Działo się to na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, który określa jedną z podstawowych decyzji administracyjnych o zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z tym przepisem starosta obowiązany jest wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km i oczywiście gdy działo się to na obszarze zabudowanym. Jak przewiduje art. 102 ust. 1c, starosta wydaje decyzję, o której przed chwilą powiedziałem, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, o ile oczywiście ten dokument nie został wcześniej zatrzymany przez policjanta. Jednak jak zostało podniesione w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, brakuje w ustawie wyraźnego wskazania, że osoba prowadząca pojazd na obszarze zabudowanym z prędkością przekraczającą prędkość dopuszczalną o więcej niż 50 km/h nie popełnia czynu zagrożonego sankcją administracyjną w postaci zatrzymania prawa jazdy, jeżeli prowadzi pojazd z taką prędkością w celu ograniczenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem czy zapobieżenia mu, którego to niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a oczywiście dobro poświęcone w postaci bezpieczeństwa na drodze nie przedstawia wartości większej niż dobro ratowane. W prawie administracyjnym, podobnie jak ma to miejsce w prawie karnym i w prawie wykroczeń, powinien być uwzględniany przypadek kolizji dóbr, wartości i interesów usprawiedliwiający niezastosowanie się przez jednostkę do nakazów i zakazów ustanowionych przepisami prawa, których naruszenie jest sankcjonowane przez prawo. I właśnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 października 2016 r. o sygn. akt K 24/15, którego niewielki fragment uzasadnienia pozwoliłem sobie przytoczyć, znajduje odzwierciedlenie w przedstawionym przez Senat projekcie. Przepisy pozwolą na uwzględnienie wyższej konieczności w sytuacji przekroczenia przez kierowcę dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h. Nowe jednostki redakcyjne oznaczone jako ust. 1aa przewidują również zastrzeżenie, że przepis ten będzie miał zastosowanie, jeżeli niebezpieczeństwa nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego. Wysoka Izbo! Biorąc pod uwagę przedstawione przeze mnie stanowisko, należy uznać, iż przedstawiony przez Senat projekt ustawy pozytywnie wpłynie na sytuację obywateli. W związku z tym i w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna wnoszę o przesłanie projektu do dalszych prac w komisji. Dziękuję bardzo.