Mówca: Małgorzata Kidawa-Błońska
Data: 2017-03-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo proszę o spokój na sali, dobrze? Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Mariusz Gajda: I teraz te sytuacje... Przecież wszyscy państwo wiecie - jeżeli nie wiecie, to nie powiem, że mówicie prawdę - że wszystko się odbywało oczywiście zgodnie z prawem, ale według pewnych kluczy. Jak to wyglądało? Wyglądało to w ten sposób, że się ustalało listę zadań priorytetowych pod poszczególne samorządy, ustalało się, potem przechodził wniosek. Doskonale wiem, jak to funkcjonowało, podawałem przykłady, m.in. na komisji wspólnej rządu i samorządu pan prezydent Jacek Karnowski, prezydent Sopotu, poprosił o pewien przykład. Podałem mu przykład najdroższej kanalizacji na plaży w Sopocie. I na to pieniądze dostał, a nie otrzyma pieniędzy uboga gmina na kanalizację. (Poseł Zbigniew Ajchler: Ale to za PiS-u tak było.) Proszę nie przerywać. Przepraszam bardzo, panie pośle. Pan prezydent Jacek Karnowski jest prezydentem z Platformy Obywatelskiej i zarząd był z Platformy Obywatelskiej. I tutaj o co nam też chodzi przy okazji tej ustawy? Chodzi nam o lepsze skoordynowanie działań w zakresie ochrony środowiska. Nie jest prawdą, że wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej zrobiły tak wiele dla zwalczania smogu. Czy ten smog to powstał naprawdę tylko, był tylko w tym roku? (Poseł Anna Paluch: Rok temu się zaczął smog.) Być może dlatego, że rząd PiS-u przyszedł, to się pojawił smog, i dlatego, że nie finansował, przestał finansować... (Wesołość na sali, oklaski) Chyba dlatego pojawił się smog. Przecież eliminacja smogu to jest działanie wieloletnie. I co zrobiły te wojewódzkie fundusze przez wiele lat, przez poprzednich 8 lat? Mówiłem o przykładach. To zachodniopomorski piękny projekt ˝Prosument˝. Proszę bardzo: eliminacja zasilania węglowego. Wkładam 50 tys. zł i mi fundusz daje drugie 50 tys. zł. Kogo na to stać? (Poseł Gabriela Lenartowicz: Ale to jest program narodowego funduszu.) Kogo na to stać? Czy rodzinę z pięciorgiem dzieci na to stać? I takie były, proszę państwa, programy w wojewódzkich funduszach. (Poseł Gabriela Lenartowicz: To jest narodowego funduszu - ˝Prosument˝.) W wojewódzkich funduszach były tego typu programy oczywiście wspierane przez ówczesny zarząd Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Nam chodzi o to, żeby zrobić efektywne programy, spójne programy, m.in. w zakresie zwalczania smogu. Oczywiście tutaj wszyscy państwo mówią o panu Misiewiczu, że Misiewicze. Ja bym na miejscu - taka moja dygresja - pana Misiewicza opatentował swoje nazwisko i kazał płacić sobie złotówkę dziennie. I wtedy może państwo by mniej tego nazwiska używali. (Wesołość na sali) Albo Pisiewicze. Proszę państwa, nam chodzi rzeczywiście o sprawne funkcjonowanie tych funduszy. Te fundusze nie zmienią zakresu swojego działania ani swojej roli. Nie zmienią. Natomiast mam nadzieję, że pieniądze będą wydawane bardziej efektywnie. Odbyła się m.in. debata na posiedzeniu komisji wspólnej rządu i samorządu, jestem jej członkiem, i zauważyłem jedną rzecz: oczywiście marszałkowie województw są przeciwni z wiadomych względów, przeciwni są też na ogół w większości prezydenci dużych miast. Natomiast już przedstawiciele gmin, przedstawiciele małych miasteczek przyjmują to z wielką radością. Naprawdę. Poza niektórymi wyjątkami. A dlaczego? (Poseł Gabriela Lenartowicz: Jest sprawozdanie.) Bo mówią: nareszcie będziemy mieli szansę na to, żeby dostać dotacje niezależnie od koloru politycznego naszej gminy. Tutaj jeden pan mówił - bodajże chyba pan poseł - o tym, że w Poznaniu mają taką stertę gadżetów. Czy powinni mieć stertę gadżetów? Według mnie to nie. (Poseł Zbigniew Ajchler: Uznanie za dobrą robotę.) A właśnie, uznanie, bo pieniądze były przyznane uznaniowo. Jeżeli pieniądze byłyby przyznawane normalnie, w sposób normalny, to przecież... Czy pan poseł daje panu marszałkowi w dowód wdzięczności za swoje wynagrodzenie jakieś upominki? (Oklaski) (Poseł Zbigniew Ajchler: Za dobrą robotę się daje.) Przecież to są naprawdę niebywałe sprawy. Widziałem w siedzibach funduszy, tam, gdzie byłem, rzeczywiście kolejki wójtów, którzy się zapisywali i dosłownie na klęczkach błagali, żeby przyznać im środki. Musimy te patologiczne zachowania wreszcie ukrócić. Oczywiście będziemy kontrolować te nowe rady nadzorcze, będziemy kontrolować nowe zarządy. Jeżeli będą się zdarzały jakiekolwiek nieprawidłowości, będzie możliwość natychmiastowej reakcji. Możliwość. Jeszcze pan poseł Apel pytał, dlaczego do prokuratury się tego nie zgłaszało. Na każdej radzie nadzorczej są prawnicy. Wszystko jest zgodnie z prawem. (Poseł Zbigniew Ajchler: Jezus...) Tam nie ma żadnych... (Głos z sali: Nie ze sprawiedliwością.) ...takich działań nieprawnych. Natomiast co jest? Uznaniowość. Uznaniowość jest gorsza od niektórych rzeczy, bo nie można tej uznaniowości w żaden sposób napiętnować. Można gdzieś wystąpić w prasie, można gdzieś powiedzieć o tym, ale trudno jest w sposób jednoznaczny stwierdzić, czy były tutaj nieprawidłowości typu prokuratorskiego. Raczej nie przypominam sobie, żeby takie były. (Poseł Zbigniew Ajchler: A gdzie ich nie ma? Za was też będzie.) Tak że nie chcę tutaj nikogo w ten sposób oskarżać. Wszystko było zgodnie z prawem. (Głos z sali: To po co zmieniać?) Wszystko było zgodnie z prawem, ale w sposób uznaniowy i w sposób niewłaściwy. Oczywiście tutaj rzeczywiście większość pytań to był zarzut o skok na samorządy. Jeszcze raz podkreślam: to nie jest skok na samorządy. Tym bardziej że nie tylko są samorządy wojewódzkie, proszę zauważyć, podstawą ustroju Rzeczypospolitej są samorządy gminne i one powinny mieć równy dostęp do wszystkich tego typu środków, a niestety równego dostępu nie miały. I nieprawdą jest, że to było w sposób przejrzysty wybierane, wybierani chociażby przedstawiciele organizacji pozarządowych czy też pracodawców. A z kolei uważam, że pracodawców w ogóle nie powinno przy tym być... (Poseł Gabriela Lenartowicz: Tam nie ma pracodawców, panie ministrze.) ...było... pracodawców też... (Poseł Gabriela Lenartowicz: Reprezentanci organizacji gospodarczych.) No to pracodawców. Bo pracodawcy uzyskiwali na posiedzeniach rad nadzorczych informację, którą potem mogli wykorzystać w sposób niezgodny... (Poseł Anna Paluch: Nieuprawniony.) (Poseł Zbigniew Ajchler: Panie ministrze, pan wie, że to był największy sukces zarządzania funduszami.) (Poseł Anna Paluch: Ale, pani marszałek, proszę uspokoić swoich posłów.) Tak że ja... Ale państwo pozwolą, że ja będę prowadziła obrady, i rzeczywiście bardzo proszę o mniejsze emocje na sali. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Mariusz Gajda: Tak że, szanowni państwo, szanowni panie i panowie posłowie, myślę, że ta zmiana doprowadzi do tego, że będziemy mogli efektywnie, w sposób sprawiedliwy finansować zadania w zakresie gospodarki wodnej, przepraszam, ochrony środowiska i gospodarki wodnej, głównie w zakresie ochrony środowiska. Właśnie ta ustawa da nam w tej chwili przejrzystość, bo nie będzie ciała kolegialnego, które wybrało takiego, a nie innego przedstawiciela, nie wiadomo w jaki sposób. Za wybór będzie odpowiedzialny minister, prezes narodowego funduszu, wojewoda i marszałek, i samorząd województwa. I nie będzie tutaj żadnych tego typu działań, że nagle pan X czy pani Y znaleźli się w wojewódzkim funduszu w radzie nadzorczej. Tak samo nie będzie przerostu kadry. W niektórych wojewódzkich funduszach jest pięć osób, w Katowicach, w sumie... (Poseł Zbigniew Ajchler: Ale w niektórych są trzy, w Wielkopolsce są trzy.) A są takie, że są dwie, i to jest dobry przykład, i działają. Jeżeli pomorski czy świętokrzyski mają dwie osoby i działają dość dobrze, dlaczego nie może być tak w innych województwach, ja się pytam. (Poseł Zbigniew Ajchler: Ale wielkopolskie jest pięć razy takie jak świętokrzyskie.) Dobrze, ale... (Poseł Gabriela Lenartowicz: Ale oczywiście, że można, ja jestem za.) Panie pośle... Bardzo proszę o spokój na sali. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska Mariusz Gajda: ...zapraszam pana posła na dyskusję poza salą plenarną... (Poseł Zbigniew Ajchler: Przyjmuję, przyjmuję.) ...bo to nie wypada tutaj. Tak że, podsumowując, mam nadzieję, że odpowiedziałem na większość państwa pytań. Oczywiście nie będę odpowiadał, bo jest trudno dać odpowiedź, na pytanie, na zarzuty typu złodziejstwo itd., tego typu rzeczy czy skok na kasę, bo to nie są zarzuty merytoryczne, tylko to są zarzuty polityczne natury ogólnej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)