Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2018-06-14 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks wyborczy oraz niektórych innych ustaw. Przedłożony projekt ustawy został przedłożony przez Komisję Nadzwyczajną do spraw zmian w kodyfikacjach w celu realizacji postulatów zgłaszanych przez Państwową Komisję Wyborczą. Zaproponowane zmiany służą korekcie, uzupełnieniu lub derogowaniu przepisów wprowadzonych do Kodeksu wyborczego ustawą z dnia 11 stycznia 2018 r. Zgłaszaliśmy wówczas szereg uwag i zastrzeżeń, które jednak nie zostały przez Wysoką Izbę przyjęte. Obecny projekt ustawy częściowo próbuje naprawić braki przyjętej wówczas regulacji. Praktyka dotychczasowego funkcjonowania wprowadzonych na początku roku nowych regulacji prawa wyborczego oraz kwestia zapewnienia ich zgodności z aktami prawa unijnego, w szczególności chodzi o sławne już rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. określane w skrócie jako RODO, niewątpliwie wpływa na konieczność sprawnego procedowania i uchwalenia niniejszej nowelizacji. Jej istota sprowadza się do trzech zasadniczych kwestii. Po pierwsze, nowela zakłada zmiany w zakresie procedury powoływania urzędników wyborczych. Projekt rozszerza katalog osób, które mogą pełnić tę funkcję. Oprócz pracowników urzędów obsługujących organy administracji rządowej i samorządowej lub jednostek im podległych lub przez nie nadzorowanych, urzędnikami wyborczymi będą mogły być także inne osoby mające co najmniej 5-letni staż pracy w tych urzędach lub ich jednostkach. Ponadto w przypadku zagrożenia dotyczącego wykonywania zadań związanych z zapewnieniem sprawnego funkcjonowania obwodowych komisji wyborczych szef Krajowego Biura Wyborczego będzie mógł powierzyć - nie dłużej niż na czas danych wyborów - wykonywanie funkcji urzędnika wyborczego osobie niespełniającej wymagań w zakresie miejsca zamieszkania i miejsca pracy. Wprowadzenie tych przepisów niewątpliwie pozwoli szefowi KBW na większą elastyczność w zakresie powoływania urzędników wyborczych, na których barkach będzie spoczywać ciężar prawidłowego przeprowadzenia procedury wyborczej w poszczególnych gminach. Po drugie, projekt przewiduje skrócenie procedury sądowo-administracyjnej w sprawach skarg na uchwały Państwowej Komisji Wyborczej dotyczących podziału na okręgi wyborcze. Zgodnie z propozycją wnioskodawców skargi te będą rozpatrywane wyłącznie przez Naczelny Sąd Administracyjny w składzie trzech sędziów, a zatem jednoinstancyjnie zamiast dotychczasowych dwóch instancji. Z uwagi na bardzo napięty kalendarz wyborczy priorytetem powinna być szybkość takich postępowań. W związku z tym zmianę należy ocenić pozytywnie. Trzecia istotna zmiana to uchylenie wprowadzonych ustawą z dnia 11 stycznia br. przepisów o transmisji i nagrywaniu przebiegu prac obwodowych komisji wyborczych. Generalny inspektor ochrony danych osobowych w swoim stanowisku z kwietnia br. będącym odpowiedzią na zapytanie Państwowej Komisji Wyborczej jednoznacznie wskazuje, iż nie kwestionując prawa do informacji publicznej wynikającego z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zauważyć należy, że rozwiązania ujęte w Kodeksie wyborczym wymagają dostosowania do przepisów o ochronie danych osobowych, w szczególności rozporządzenia RODO. Wskazuje w konkluzji, że zakres dostosowań oraz ilość i waga ryzyk w praktyce mogą uniemożliwić zgodne z prawem o ochronie danych osobowych przeprowadzenie transmisji podczas wyborów. Cytuję PKW. W tym kontekście, choć jako koło poselskie uważamy za słuszną dla transparentności procesu wyborczego koncepcję transmisji z lokali wyborczych, traktujemy propozycję komisji o uchyleniu przepisów w tym zakresie jako uzasadnioną, jednakże należy do tego tematu powrócić i w spokoju, bez presji związanej z terminem wyborów przygotować przepisy dotyczące transmisji wyborów, które będą zgodne z przepisami rozporządzenia RODO. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Koło Poselskie Wolni i Solidarni wnosi o skierowanie projektu ustawy do dalszych prac legislacyjnych. (Oklaski)