Mówca: Piotr Górnikiewicz
Data: 2025-12-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Polska 2050 mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim, druk nr 1888. Szanowni Państwo! Ciężko poważnie traktować projekt, którego uzasadnienie już w trzecim zdaniu jest oparte na insynuacjach i fałszywym strachu. Projekt w swoim uzasadnieniu sugeruje, że jego wprowadzenie jest konieczne ze względu na rzekomą wzrastającą przestępczość cudzoziemców. Taka argumentacja jest nie tylko szkodliwa społecznie, ale przede wszystkim nieprawdziwa w świetle statystyk. Dane Policji wskazują na to, że ogólna liczba przestępstw w Polsce spadła w ostatnich latach z poziomu 841 tys. w roku 2021 do 791 tys. w roku 2024. Dodatkowo udział cudzoziemców w przestępczości utrzymuje się na stabilnym, relatywnie niskim poziomie, bo w 2023 r. było to 17 294 przestępstwa, a w 2024 - 16 437 przestępstw, czyli o 857 przestępstw mniej. Projekt wprowadza głębokie zmiany, które uczynią polskie prawo obywatelskie jednym z najbardziej restrykcyjnych w Unii Europejskiej. Po pierwsze, mamy do czynienia z drastycznym wydłużeniem okresu pobytu. Okres oczekiwania na uznanie za obywatela polskiego dla najczęstszych przypadków naturalizacji wydłuża się z 3 do 10 lat. W niektórych kategoriach, jak długi legalny pobyt, okres ten wynosi aż 15 lat. To jest działanie sprzeczne z aktualną wiedzą o migracjach. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji jasno wskazuje, że podczas gdy wnioskodawcy widzą obywatelstwo jako nagrodę, badania dowodzą, iż działa ono jako katalizator integracji. Oddalenie perspektywy obywatelstwa w czasie pogorszy i spowolni proces integracji społecznej, sprzyjając marginalizacji, a nie większej spójności. Po drugie, nowe bariery kwalifikacyjne. Podniesienie progu językowego z B1 do C1 jest wymogiem bardzo wysokim. Wprowadzenie nowego, obowiązkowego, państwowego egzaminu obywatelskiego jest dodatkowym obciążającym formalizmem. Jak wskazuje Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, te wymogi mogą zniechęcić do naturalizacji nawet wysoko wykwalifikowanych specjalistów i generować niepotrzebne koszty administracyjne. Po trzecie, mamy do czynienia z zapisem niebezpiecznym. Wymóg przedstawiania informacji o niekaralności z kraju pochodzenia stwarza realne ryzyko wykluczenia z procesu naturalizacji uchodźców politycznych. Osoby ścigane przez reżimy niedemokratyczne za działalność prodemokratyczną są często oskarżane o pospolite przestępstwa. Polska nie może zamykać drogi do stabilizacji osobom, które uciekły przed prześladowaniem. Co ważne, projekt wbrew deklaracjom nie wspiera stabilizacji gospodarczej, lecz może przynieść Polsce realne straty ekonomiczne. Polski rynek pracy jest silnie uzależniony od cudzoziemców, szczególnie w branżach o chronicznych niedoborach kadrowych. Zaostrzenie warunków i podniesienie progu językowego może zmniejszyć atrakcyjność Polski dla wysoko wykwalifikowanych pracowników, zwiększając prawdopodobieństwo ich wyjazdu do innych państw Unii Europejskiej. W efekcie odpływ siły roboczej może pogłębić deficyt pracowników, co może wywołać wzrost kosztów pracy i przyczynić się do zwiększenia presji inflacyjnej. Ponadto oddalenie perspektywy od obywatelstwa ograniczy skłonność cudzoziemców do podejmowania długoterminowych inwestycji, w tym zakupu nieruchomości i otwierania większych firm. Projekt, utrzymując część cudzoziemców w większym ryzyku migracyjnym, może prowadzić do spadku dynamiki konsumpcji prywatnej, a w dłuższej perspektywie do spowolnienia wzrostu PKB i osłabienia konkurencyjności Polski. Dlatego, szanowni państwo, klub Polska 2050 poprze wniosek o odrzucenie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o obywatelstwie polskim, ponieważ jest to projekt, który opiera się na fałszywych przesłankach, i co najistotniejsze, jest sprzeczny z interesem polskiej gospodarki i celami integracyjnymi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)