Mówca: Barbara Bubula
Data: 2015-06-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie marszałku, mam za często okazję występować, więc może dlatego trudno przeczytać moje nazwisko, ale bardzo dziękuję za udzielenie mi głosu. Oto opinia Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość o projekcie ustawy o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, zawartym w druku nr 3430. Projekt ten nie jest projektem rządowym, a projektem poselskim złożonym przez posłów Platformy Obywatelskiej. Niestety w związku z tym omawiany projekt ma wszystkie wady podobnych projektów zgłaszanych przez posłów partii rządzącej. Kiedy bowiem ze strony PO pojawiają się podobne wrzutki legislacyjne, chodzi zwykle o doraźną korzyść propagandową i ominięcie ważnego etapu konsultacji społecznych oraz zbadania skutków prawnych, ekonomicznych i gospodarczych dla milionów obywateli. Ustawa ta ma tak wiele luk i błędów, że zasługiwałaby w zasadzie na odrzucenie w pierwszym czytaniu. Mamy tu do czynienia z działaniem wyraźnie zastępczym wobec nieudolności koalicji rządzącej i kierowanych przez nią instytucji w obliczu problemów obywateli z instytucjami finansowymi. Chodzi o to, by na kilka miesięcy przed wyborami zamaskować tę nieudolność działaniami pozornymi. O jakie problemy tu chodzi? Rzeczywiście, obywatele nie mają skutecznej ochrony przed wszechwładzą instytucji finansowych: banków, parabanków, instytucji pożyczkowych. Świadczy o tym dramat wielu tysięcy frankowiczów wciągniętych w pułapkę kredytów hipotecznych. Nie doczekali się oni dotychczas skutecznej pomocy ze strony rządu ani instytucji państwa. Mamy przecież Komisję Nadzoru Finansowego, której szef zarabia dwa razy więcej od premiera i dysponuje rocznym budżetem wynoszącym grubo ponad 200 mln zł. Mamy Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów z rocznymi wydatkami w wysokości ponad 40 mln zł, który powinien działać także w interesie tych ludzi. Jednak odpowiedzią władz jest dalsza ochrona interesów banków, a nie milionów ich klientów. Nadal działa PRL-owska instytucja bankowego tytułu egzekucyjnego, mimo że jest już w tej sprawie korzystne dla milionów klientów banków orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. A co z leżącą od lat odłogiem pomocą dla Polaków będących ofiarami firm pożyczkowych i parabanków? Wiele lat przeleżała w rządzie ustawa o objęciu tych lichwiarskich instytucji jakimkolwiek nadzorem. Czy niniejszy projekt ustawy załatwia ten problem? Oczywiście nie. Co w zamian? W zamian usiłuje się zlikwidować jedyną skutecznie dotychczas działającą instytucję ochrony klientów firm ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych, czyli ubogą, lecz pracowitą i skuteczną instytucję rzecznika ubezpieczonych. Biuro tego rzecznika to koszt wynoszący zaledwie 7 mln zł oraz kilkunastu pracowników. Jak dotąd udziela ono rocznie bezpośredniej pomocy ponad 30 tys. ubezpieczonych. Korzyści wynikające z interwencji rzecznika są doniosłe dla milionów ubezpieczonych. Dzięki temu, że zgodnie z dotychczasową ustawą mógł on składać wnioski do Sądu Najwyższego o ustalenie jednolitej wykładni prawnej przy rozbieżnych orzeczeniach sądów niższej instancji, poszkodowani przez wielkie korporacje ubezpieczeniowe, z reguły będący słabszą stroną w procesach sądowych, mogli uzyskać istotne wsparcie i wiele spraw sądowych udało im się rozstrzygnąć na własną korzyść. Dzięki takim interwencjom udało się na przykład uzyskać tak ważne zmiany w interpretacji przepisów, że po pierwsze, powstał obowiązek dostarczania samochodu zastępczego, po drugie, uwzględnia się zakup części oryginalnych przy naprawie samochodu, po trzecie, bliscy ofiar wypadków samochodowych, którzy do tej pory mieli ograniczane świadczenia ubezpieczeniowe w związku z wypłatą zasiłku pogrzebowego, uzyskali istotną korzyść finansową. Z lektury omawianego projektu wynika, że to ważne dla ubezpieczonych uprawnienie istniejącego do tej pory rzecznika ubezpieczonych zniknie z polskiego porządku prawnego. O co chodzi w tej sprawie? Czy o to, by ograniczyć kontrolę nad wszechwładnymi firmami ubezpieczeniowymi? Dwa drobne z pozoru elementy w tej ustawie świadczą dobitnie, że tak jest. Pierwszym jest omówione powyżej usunięcie ważnej prerogatywy rzecznika, a drugim wielokrotne obniżenie limitu opłat dla krajowych i zagranicznych zakładów ubezpieczeń z dotychczasowych 0,14% od zebranych składek ubezpieczeniowych brutto do 0,03%, czyli niemal pięciokrotnie. To jest czysta korzyść dla firm ubezpieczeniowych. Podobnie jest, jeśli chodzi o otwarte fundusze emerytalne, w wypadku których nastąpiło zmniejszenie z 0,0016% do 0,0015%. Projekt ustawy nie zawiera oceny skutków finansowych proponowanych rozwiązań, brak jest również przepisów przejściowych, ważnych zwłaszcza w kontekście proponowanej likwidacji instytucji rzecznika ubezpieczonych, który prowadzi dziesiątki tysięcy spraw. Warto zauważyć, że posłowie Platformy w proponowanych obciążeniach wyraźnie faworyzują banki, a chcą po raz kolejny dyskryminować spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe. Podczas gdy koszty funkcjonowania nowej instytucji rzecznika finansowego mają obciążyć aktywa bilansowe banków tylko na poziomie 0,0006% z ich sumy bilansowej, poziom obciążenia SKOK-ów jest stukrotnie wyższy. (Dzwonek) Już kończę, panie marszałku. Mamy na szczęście bardzo obszerną opinię do projektu sporządzoną przez rzecznika ubezpieczonych. Dzięki temu, mam nadzieję, w toku prac w komisjach uda się ocalić istnienie tej instytucji i ograniczyć ustawę jedynie do tych podmiotów rynku finansowego, których klienci nie byli dotychczas objęci ochroną specjalnego rzecznika, i to pod warunkiem, że dotyczyć to będzie sprawiedliwie wszystkich podmiotów działających na tym rynku. Jeśli takie zmiany nie zostaną wprowadzone w wyniku wniesienia odpowiednich poprawek, klub Prawa i Sprawiedliwości będzie głosował przeciw temu niedopracowanemu i pełnemu groźnych błędów projektowi. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)