Mówca: Andrzej Orzechowski
Data: 2011-12-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Debata nad budżetem powinna być w moim przekonaniu debatą merytoryczną, można powiedzieć, prawie zero-jedynkową, ale z żalem stwierdzam, że pojawia się dosyć dużo sprzeczności, szczególnie w głosach opozycji. Chociażby dla przykładu podam, że z prawej strony w pierwszych wystąpieniach padł np. zarzut, że budżet jest antyspołeczny. Z lewej strony z kolei padł zarzut, że budżet nie jest sprawiedliwy. Rozumiem to tak, że należałoby zwiększyć wydatki, szczególnie o charakterze społecznym, czyli zwiększyć deficyt. Jeśli tak, to z lewej strony padł też taki zarzut, że jest bardzo dużo wydatków na obsługę zadłużenia. A więc można z jednej strony uderzyć w rząd, że budżet ma za mało wydatków, a z drugiej strony - że są za duże wydatki na obsługę zadłużenia. A więc to jest pierwszy paradoks czy pierwsza sprzeczność. Druga: padł argument zarówno z prawej, jak i z lewej strony, że budżet ma mało instrumentów progospodarczych, mało instrumentów subwencyjnych. To dlaczego piszą w prasie, że rok 2001 kończy się rekordową liczbą inwestycji zagranicznych w Polsce, a jedna z firm doradczych w swoim raporcie ocenia, że Polska jest liderem w Unii Europejskiej pod względem aktywności biznesowej wśród wszystkich państw Unii Europejskiej? Gdyby nie było warunków do rozwoju gospodarki, to czy byłaby taka rekordowa liczba inwestycji i czy byłby taki ranking? Kolejna sprawa. Padały tutaj argumenty, że występuje dosyć duże, poważne zamiatanie pod dywan. Można było nawet odnieść wrażenie, że finanse publiczne prawie w całości są już pod dywanem. A z drugiej strony padają takie oto argumenty, że jest naruszany Fundusz Pracy, że jest naruszany Fundusz Rezerwy Demograficznej. A więc co? To nie jest pod dywanem? Wadą polskiego systemu finansów publicznych jest także właśnie jego funduszowość. To nie jest tak, że Fundusz Pracy czy Fundusz Rezerwy Demograficznej są poza sektorem finansów publicznych. To też są środki publiczne i powinny być traktowane na równi ze środkami budżetowymi. I jeszcze jedna kwestia. Padł tutaj taki zarzut, że jest zbyt duży plan wydatków np. IPN. Myślę, że to jest raczej zła wola, bo nie ignorancja. Przecież wiadomo, że plan finansowy IPN przygotowała sama ta instytucja, a rząd miał obowiązek dołączyć to do budżetu. Naszą rolą jest natomiast pracować nad budżetami, nad planami finansowymi także takich instytucji, które samodzielnie przygotowują swoje plany finansowe. Chciałbym ten budżet na rok 2012 najlapidarniej określić, że jest to budżet dobrego gospodarza. Rozmawiamy co prawda o planie finansowym jednorocznym, na 2012 r., ale nie możemy tego dokumentu traktować w oderwaniu od planowania wieloletniego i przyjętych założeń stabilizacji finansów. Wyzwaniem dla Polski jest powstrzymanie narastania długu publicznego i notorycznego uchwalania i realizacji budżetów deficytowych. Stabilność finansowa państwa w długim okresie wymaga równoważenia dochodów i wydatków budżetowych. Od wielu lat w Polsce, ale jeszcze w większym wymiarze w krajach europejskich, także w Stanach Zjednoczonych, nie respektowało się tej podstawowej zasady. Z roku na rok akceptowano coraz większe deficyty, coraz większe koszty obsługi zadłużenia i lawinowo wręcz narastający dług. Nie mogło to trwać w nieskończoność i w całej Europie głowią się, co z tym zrobić. I stało się. Kryzys finansowy został wywołany głównie lekkomyślnością finansową kolejnych władz, nadmiernie rozbudowanymi przywilejami. W Polsce stosunkowo wcześnie, bo już w 2009 r., rząd i parlament zreflektowały się, że nie tędy droga. Bo co to oznacza? Oznacza to choćby to, że jeśli dochody budżetu państwa wyniosą w 2012 r. 293 mld zł, to potrzeby pożyczkowe brutto wyniosą 185 mld zł, a więc więcej o 30 mld niż w roku 2011. Ten drugi obrót budżetowy to nie jest efekt polityki jednorocznej. To jest efekt wieloletniej polityki finansowej i wieloletniego zadłużania się przez dziesiątki lat. Polski rząd przyjął ambitny cel obniżenia deficytu sektora finansów publicznych z 7,8% w 2010 r. do 5,6% w 2011 r., a następnie do 2,9% w przyszłym roku. Wydaje mi się, że jest to naprawdę budżet dobrego gospodarza. Dziękuję bardzo. (Oklaski)