Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2024-02-21 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Lewicy przedstawić stanowisko dotyczące realizacji ustawy o Polskim Bonie Turystycznym. Tak, rzeczywiście, jak mówiła moja przedmówczyni, ten bon pojawił się w ramach kampanii prezydenckiej. Warto przypomnieć, że był to projekt prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Po pierwsze, w czasie pracy nad tą ustawą reprezentujący wówczas klub poseł Dariusz Wieczorek, obecnie minister nauki, mówił, że to dobrze, że mamy kampanię prezydencką, bo pojawił się ten projekt ustawy. Po drugie, klub Lewicy przy wszystkich późniejszych nowelizacjach konsekwentnie domagał się tego, aby prawo do Polskiego Bonu Turystycznego mieli emeryci i renciści. Myślę, że to była kolejna grupa osób, którą mogliśmy m.in. dzięki temu instrumentowi wydostać z domów w czasie pandemii. To byłby bardzo istotny aspekt społeczny. Tak się nie stało. Ze strony rządzących nie było gotowości, aby rozszerzyć funkcjonowanie tej ustawy o tę grupę osób. Samą ustawę, realizowaną przez Polską Organizację Turystyczną i system informatyczny ZUS-u, generalnie trzeba ocenić jako rozwiązanie pozytywne. Stąd nasz klub wówczas głosował za przyjęciem tej ustawy. Dzisiaj, biorąc pod uwagę jej efekty, mówimy, że warto było podjąć ten wysiłek. Po pierwsze, branża turystyczna w czasie pandemii była w bardzo trudnej sytuacji. Byliśmy informowani, że każdego tygodnia następują upadłości lub zagrożenia upadłością, brakiem płynności finansowej. Nie wszystkie instrumenty, które wówczas funkcjonowały, docierały do przedsiębiorstw, czy inaczej, były adresowane do tej branży. Stąd to rozwiązanie wspomogło branżę turystyczną. Po drugie, rozwiązanie, które uprawniało podmioty do korzystania z bonu turystycznego... Na te podmioty nałożono obowiązek wpisania się do rejestru PUE ZUS weryfikowanego przez Polską Organizację Turystyczną. Spowodowało to ograniczenie szarej strefy. Ludzie, którzy prowadzili biznes zgodnie z prawem, legalnie, wreszcie poczuli, że inni, którzy chcą korzystać z tego instrumentu, z bonu turystycznego, muszą czynić to samo. Był to ważny element ograniczenia szarej strefy. Po trzecie, co wynika z badań przedstawionych w tym sprawozdaniu, 25% osób, które korzystały z tego bonu, po raz pierwszy wyjechało na zorganizowaną imprezę turystyczną. To bardzo ważny instrument dotyczący statusu polskich rodzin, zwłaszcza rodzin wielodzietnych czy rodzin z dziećmi z niepełnosprawnościami. W ustawie rzeczywiście przewidywano bon w wysokości 1000 zł dla dzieci z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. Sam fakt, że 220 tys. takich dzieci skorzystało z tej formy - nie tylko z własnego, rodzinnego wyjazdu, ale także z ewentualnego dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego - był ważnym aspektem, jeśli chodzi o to wyciąganie w czasie pandemii osób do środowiska wspólnego, środowiska społecznego. Co mówią respondenci? Podają dwa przykłady trudniejsze według nich w realizacji. To rejestracja i forma płatności. To jedyne kwestie, w przypadku których respondenci w ponad 50% uważają, że można to było uczynić inaczej. Niemniej jednak ponad 80% wykorzystanych bonów, które zostały uruchomione w sieci, świadczy o tym, że system się sprawdził. Polska Organizacja Turystyczna również odegrała swoją rolę. Chciałem serdecznie podziękować właśnie Polskiej Organizacji Turystycznej, ale także pracownikom Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wszystkim tym, którzy wspomagali osoby uprawnione do korzystania z bonu turystycznego. Z mapy województw, które korzystały z bonu turystycznego, nie wynika nic nowego: Małopolska dominuje, a na końcu jest Lubuskie. Ta rozpiętość, jeśli chodzi o zainwestowanie, wynosi od prawie 700 mln do 20 mln. Ale to były decyzje samych zainteresowanych osób. Wszyscy ci, którzy w danych regionach odpowiadają za promocję turystyki, za kreowanie wizerunku, jak myślę, mogą z tego wyciągać określone wnioski, zastanowić się, jakich instrumentów używać, aby zachęcać tego typu turystów, również z rodzinami, do korzystania ze swojej bazy turystycznej - biorąc pod uwagę doświadczenia dotyczące bonu turystycznego. Ponad 3170 mln zł trafiło do prawie 28 tys. przedsiębiorców. Jak mówiłem, to ważny element poprawy płynności. Co ważne, te usługi były łączone. Na tej usłudze korzystali przewoźnicy i inne formy, ale także pojedyncze kwatery. Na pewnym etapie prac uznaliśmy organizacje pożytku publicznego za podmioty realizujące zadania, które można opłacić za pomocą bonu. To bardzo dobrze, chociażby dlatego, że w ten sposób miały one prawo do organizacji kolonii, obozów sportowych i innych przedsięwzięć. W ten sposób organizacje pożytku publicznego po spełnieniu kryteriów przewidzianych w ustawie, czyli też wpisaniu się do odpowiedniego rejestru, mogły to realizować czy korzystać z tego instrumentu wsparcia. Część organizacji pozarządowych, pożytku publicznego, jak PTTK czy inne organizacje, posiada własną bazę turystyczną. W ten sposób nie zostały wykluczone, a mogły uczestniczyć w pozyskiwaniu turystów, którzy płacili za pośrednictwem Polskiego Bonu Turystycznego. Klub Lewicy pozytywnie ocenia wdrożenie tej ustawy i myślę, panie ministrze, że gdyby zaszła potrzeba rozważania dotyczącego aktywizacji seniorów, co prawda nie u nas, nie w sporcie i turystyce... Ale w turystyce też mamy element turystyki społecznej, o którą środowisko zabiega, żeby stała się częścią administracji rządowej w ustawie o działach administracji rządowej, żeby tam było wpisane, że tym działem jest turystyka, w tym turystyka społeczna. To też jest forma aktywizacji fizycznej seniorów, udział w tej turystyce, turystyce społecznej. I może kolejny program pilotażowy, ale węższy, adresowany właśnie do seniorów, mógłby być kolejnym elementem aktywizacji seniorów, prowadzonym tym razem przez pełnomocnika do spraw seniorów przy wsparciu i doświadczeniu wynikającym z tej ustawy. Dziękuję uprzejmie.