Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Zmiana ustawy, która dotyczy dwóch ustaw, mianowicie ustawy - Prawo energetyczne oraz ustawy o OZE, prowadzi do usunięcia niektórych przepisów, które są związane z obligiem handlu energią na giełdzie towarowej. Rzeczywiście tryb zgłoszenia projektu jest ekspresowy, projektu, który był oczekiwany, jak mówiono wcześniej, wskazywali na to moi poprzednicy, ale pomińmy to. W każdym razie obowiązek dotyczy wytwórców energii elektrycznej z węgla, z gazu z tego powodu, jak jest to zapisane w uzasadnieniu, że dalsze stosowanie obliga giełdowego mogłoby stanowić istotny czynnik ograniczający efektywne funkcjonowanie przedsiębiorstw lub grup przedsiębiorstw energetycznych. Po trzecie, w komentarzach reprezentantów z rządu, jak również koalicji rządowej słyszeliśmy, że zasadne jest zniesienie obliga, bowiem obniży to ceny rynkowe, słyszeliśmy to również w tej debacie, dla odbiorców energii elektrycznej, bowiem umożliwi tymże odbiorcom końcowym uzyskanie dostępu do tańszej energii elektrycznej, którą producenci energii mogą oferować w drodze dwustronnych kontraktów. Przy czym ta decyzja nie usuwa wszystkich zagrożeń, które wynikają z umów dwustronnych i ewentualnie z braku transparentności przy ich zawieraniu czy ewentualnie wymuszania z uprzywilejowanej pozycji, o czym jeszcze za chwilę powiem. Po czwarte, odnosząc się do ryzyka wzrostu cen energii elektrycznej, po likwidacji obliga giełdowego należy wskazać na to, co również czytamy w uzasadnieniu. Tam bowiem jest stwierdzenie, że giełdowa cena energii elektrycznej jest co do zasady wyznaczana jako cena krańcowa. Wśród ofert sprzedaży są również oferty z ceną niższą niż cena krańcowa. Aby jednak uniknąć pokusy nadmiernego wzrostu cen energii elektrycznej i manipulacji na rynku hurtowym energii, zwiększa się odpowiedzialność finansową i karną przedsiębiorców produkujących energię. Zatem likwidacja obliga giełdowego nie zlikwiduje wszystkich ryzyk związanych z tym, że może dochodzić do manipulacji na rynku czy ewentualnie nieuzasadnionego wzrostu cen energii elektrycznej. Po piąte, ustawa o likwidacji obliga w obrocie według deklaracji rządu - słyszeliśmy to również w wypowiedziach, w debacie nad tą ustawą, o której poprzednio tutaj, w Wysokiej Izbie, dyskutowaliśmy, o rekompensatach czy obniżeniu cen energii - ma pierwszeństwo przed ustawą o zamrożeniu cen dla gospodarstw domowych i części również gospodarcze. Czy wszyscy uczestnicy rynku popierają likwidację obligo? Można powiedzieć, zwracając uwagę na to, co mówi m.in. Towarowa Giełda Energii - jest ona zainteresowana tym, aby taka opinia towarzyszyła temu projektowi - że likwidacja obligo będzie niekorzystna dla hurtowych odbiorców energii, że obniży transparentność nabycia i transparentnej ceny, obniży konkurencyjność na rynku krajowym i międzynarodowym, a ponadto likwiduje nadzór prezesa Urzędu Regulacji Energii nad rynkiem energii. Natomiast w drugiej opinii - Urzędu Regulacji Energii - stwierdza się, że likwidacja obliga giełdowego nie doprowadzi do obrony przed zawyżaniem cen przez dostawców energii, ponieważ na polskim rynku mamy de facto do czynienia z oligopolem. Mamy trzy duże grupy, które dostarczają energię i zawierają w swoim portfolio nie tylko wytwarzanie, ale spółki również spółki dystrybucyjne i samych odbiorców. Jedynie Tauron i Energa mają niewystarczające moce produkcyjne. Na koniec przypomnienie tego, co również tutaj było powiedziane: 9 listopada 2018 r. w tejże Wysokiej Izbie podnieśliśmy obligo, aby nie 30%, ale całe 100% energii elektrycznej wytwarzanej przez producentów podlegało obrotowi na rynkach hurtowych. Uzasadnienie było takie, że ograniczy to ewentualne wzrosty cen energii na rynkach hurtowych. Proszę państwa, co się zmieniło przez 4 lata? W tej chwili z tym samym uzasadnieniem przychodzimy w sprawie likwidację obowiązku obrotu giełdowego i z tym mamy niestety (Dzwonek) duży problem. Dziękuję bardzo.