Mówca: Finansów Jan Vincent-Rostowski
Data: 2011-12-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku. Z przyjemnością zanotowałem, że szczególnie pan poseł Palikot, ale także pani poseł Szydło, odnosili się do ogólnej strategii rządu. Ja też do ogólnej strategii rządu odnosiłem się w moim wystąpieniu, bo przewidywałem, i słusznie, że debata będzie o ogólnej strategii rządu, panie marszałku. I nie uważam za stosowne, żeby marszałek pouczał ministrów, co mogą mówić z tej trybuny, a czego mówić nie mogą. (Oklaski) Porozmawiajmy poważnie o strategii finansowej i ekonomicznej rządu, bo to, co jest w samym budżecie, jest dla każdego posła dostępne, także na stronach internetowych, ale także w skrzynkach pocztowych. Wobec tego odniosę się do poważnych, nareszcie jakiś poważnych uwag, pana posła Palikota. Po pierwsze, oczywiście, pan poseł Palikot dobrze wie, że budżet składa się z poszczególnych pozycji wydatkowych i te pozycje wydatkowe muszą być szczegółowo opisane. (Głos z sali: Niemożliwe.) (Głos z sali: Naprawdę?) Im więcej ich jest, tym więcej jest tego papieru, panie pośle. Na tym polega państwo prawa, że rząd nie kwalifikuje, nie opisuje po prostu jakąś ogólną kwotę pieniędzy, którą chciałby wydać na różne dobre rzeczy, a potem powie dokładnie, ile i na jaki cel wyda. Wydaje mi się więc, że mimo iż wskazanie na tę ilość papieru było takie ujmujące, to było niespecjalnie trafione. Jeśli chodzi o kwestię dochodów podatkowych, to niestety muszę panu przewodniczącemu powiedzieć, że PKB nie jest bazą podatkową, nie jest bazą dla poszczególnych podatków. Są różne bazy dla poszczególnych podatków. Jest inna baza dla VAT-u - spożycie, a także inwestycje - inna baza dla akcyzy, inna baza także dla PIT-u i jeszcze inna baza dla CIT-u. Może zatrzymam się na CIT, bo CIT jest najbardziej jaskrawym przykładem, dlaczego dochody podatkowe mogą rosnąć inaczej niż PKB. W tym roku dochody z CIT-u wzrosną, i to zobaczycie 31 grudnia, za chwilę, więc tutaj nie ma i nie może być żadnej intencji ukrywania rzeczywistości. W tym roku dochody z CIT-u wzrosną o 17%, mimo że nominalne PKB wzrosło mniej więcej o te same 6,5 czy 7%, które przewidujemy na przyszły rok. Dlaczego? Dlatego że baza CIT-u to są zyski spółek. I dlaczego przewidujemy dalszy wzrost w przyszłym roku? Dlatego że straty poniesione przez bardzo dużą część naszych spółek w 2009 r., w głębi kryzysu, mogą być odpisywane maksymalnie w 50% w każdym z dwóch następnych lat. Gigantyczna większość tych odpisów strat akonto zysków następnych lat będzie dokończona już w 2011 r. i dlatego przewidujemy dalszy wzrost CIT-u w przyszłym roku. Jeśli chodzi, ogólnie rzecz biorąc, o dochody podatkowe, to mogę powiedzieć, że Komisja Europejska, która bardzo szczegółowo bada nasze prognozy - bardziej szczegółowo niż pan poseł, chyba pan to przyzna - przewiduje, że dochody podatkowe będą wyższe niż te, które zakładaliśmy. My uważamy, że Komisja w tym zakresie trochę zbyt optymistycznie podchodzi do sprawy. I jeszcze dwa dodatkowe elementy, oczywiście ważne. Kwestia reform. Reformy strukturalne zostały zakreślone w exposé pana premiera i będziemy kolejno w następnych miesiącach przedstawiali ustawy, które te reformy wcielą w życie. Jak mówiłem, nasza strategia składa się tak naprawdę z trzech elementów. Reformy średnio- i długookresowe, czyli reformy strukturalne, takie jak podwyższenie wieku emerytalnego czy stopniowe usunięcie przywilejów emerytalnych, wzmocnią w średnim i długim okresie stabilność i równowagę polskich finansów publicznych. W bardzo krótkim okresie zapewniliśmy płynność na przyszły rok, a w takim bardziej średnio krótkim, można powiedzieć, budżecie na przyszły rok dzięki podwyżkom składki rentowej i podwyższeniu dywidend, które pobieramy od spółek Skarbu Państwa, możemy zapewnić stabilność czy równowagę naszych finansów w przyszłym roku bez bolesnego sięgnięcia do kieszeni obywateli, szczególnie tych najbiedniejszych. Nie przypadkiem właśnie sięgamy po dywidendy spółek Skarbu Państwa, nie przypadkiem także podwyższamy składkę rentową, mimo że z bólem, po stronie przedsiębiorców, a nie po stronie pracowników - także dlatego, że uważamy, iż te ruchy w stopniu najmniejszym z możliwych dotkną popytu krajowego czy ograniczą go. Skutek tych działań jest taki - teraz odnoszę się do tego, co pan przewodniczący powiedział o wzroście deficytu i długu w latach poprzednich - że te nasze działania, w opinii Komisji Europejskiej, a na pewno w opinii Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który już wziął je pod uwagę w swoim raporcie, w swoim oświadczeniu, które przedstawił w ubiegły piątek, doprowadzą do ograniczenia deficytu sektora publicznego według MFW do 3,25 punktu procentowego PKB. My uważamy, że to będzie o 0,3 punktu procentowego mniej, że zejdziemy poniżej 3 punktów procentowych, ale jest to gigantyczny spadek w porównaniu z deficytem sektora publicznego, który mieliśmy w 2010 r., a który był na poziomie 7,8% PKB. Jak powiedziałem w wystąpieniu, jest to obniżenie w ciągu tych 2 lat deficytu sektora publicznego o 73 mld zł, i to bez drastycznych cięć i bez drastycznych podwyżek podatków. Niestety jakieś podwyżki musiały być, ale nie są one drastyczne. I myślę, że pan poseł jako osoba, która odkryła u siebie wrażliwość społeczną, powinien doceniać jeden ważny fakt, który my w ławach rządowych i w rządzie doceniamy. Kto cierpi najwięcej na niestabilności? Kto cierpi najwięcej, gdy to, co dzieje się na rynkach finansowych, uderza w wiarygodność państwa? Ci najbiedniejsi. (Głos z sali: Minister finansów.) Nie, na pewno nie minister finansów i oczywiście także nie posłowie, tylko najbiedniejsi ludzie. I na pewno nie związkowcy z Lubina. (Poseł Krystyna Skowrońska: Ani nie przewodniczący Palikot.) Tylko najbiedniejsi. Najbiedniejsi w naszym społeczeństwie. Dlatego chcemy zapewnić i zapewniamy stabilność, i zapewnimy stabilność w przyszłym roku. Jak mówię, to, że możemy tę stabilność osiągnąć i zapewnić, to jest coś, co potwierdza nam Międzynarodowy Fundusz Walutowy, którego przedstawiciele byli tutaj z tygodniową misją i bardzo dokładnie się temu przyglądali. Ale oczywiście wiemy, że sytuacja w Europie jest tak niepewna, że może będziemy musieli później ten budżet dostosować. Myślę, że umiejętność elastycznego i stosownego reagowania jest siłą, a nie słabością. Cieszę się, że pan przewodniczący nie krytykował rządu za to, że tak podchodzi do tych spraw - w odróżnieniu od pani poseł Szydło, która uważa, tak jak zresztą przystoi posłowi Prawa i Sprawiedliwości, że prawo powinno być święte i niezmienialne, a ustawa budżetowa jest prawem, wobec tego powinna obowiązywać przez cały rok. Bardzo przepraszam, ale to jest podejście, które zupełnie abstrahuje od rzeczywistości, od realnych warunków, jakie są dzisiaj w Europie. Teraz dwa słowa o tym, co powiedziała pani poseł Szydło. Co zmieniło się między 30 września, kiedy poprzedni projekt budżetu został przesłany do Wysokiej Izby, a 9 listopada, kiedy ogłosiłem, że będziemy pracowali nad trzema wariantami? (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Wybory.) Nie wybory, tylko referendum, i to w dodatku niedoszłe referendum, w Grecji, które zatrzęsło posadami stabilności strefy euro. My ostrzegaliśmy, że tak może być. Gdy my ostrzegaliśmy, że tak może się stać, państwo oczywiście wyśmiewaliście nasze ostrzeżenia, bo chcieliście przyrzekać ludziom w wyborach dodatkowe 25 mld zł wydatków co roku. Tak, to chcieliście robić. My ostrzegaliśmy, że tak może się stać, ale nie mogliśmy wiedzieć, że tak się stanie. Nie mogliśmy wiedzieć, że upadnie rząd włoski, nie mogliśmy wiedzieć, że upadnie rząd grecki, nie mogliśmy wiedzieć, że aż takie zawieruchy będą miały miejsce w Europie. Premier w Parlamencie Europejskim w lipcu tego roku, na początku prezydencji, ja przy okazji przyjęcia sześciopaku w Parlamencie Europejskim, ostrzegaliśmy, apelowaliśmy o to, aby politycy europejscy opamiętali się i nie pozwolili na to, żeby doszło do takich wstrząsów. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Nie udało się.) Niestety nie udało się. Niemniej jednak w międzyczasie dowiedzieliśmy się także, jak silna jest nasza polska gospodarka mimo wstrząsów, które przecież postępują, czy postępowały, w narastającym tempie i które szczególnie zaostrzyły się w październiku i listopadzie. Mimo to w III kwartale tego roku Polska zanotowała wzrost na poziomie 4,2%. I właśnie do tego odnosiłem się, jak mówiłem w poprzednim wystąpieniu: gdyby nie to, co dzieje się w Europie, projekt budżetu, który dzisiaj przedstawiam, nie zawierałby wzrostu 2,5% ani 4, tylko prawdopodobnie jeszcze wyższy wzrost gospodarczy. Myślę tak: jeżeli jesteście państwo tacy mądrzy, że jesteście w stanie dokładnie przewidzieć skutki tych wstrząsów politycznych dla gospodarki europejskiej i dla gospodarki Polski, to naprawdę muszę przyznać, że takie proroctwo zasługuje na największy podziw. Ale w takim przypadku, jeżeli macie takie możliwości, nie bardzo rozumiem, dlaczego nie jesteście w stanie dokładnie przeczytać tego, co jest zapisane w ustawie budżetowej. Jak patrzyłem na wskaźniki makroekonomiczne, to pan minister Kotecki pokazał mi, że - mimo tego, co powiedziała pani poseł Szydło - nie przewidywaliśmy inflacji na poziomie 3,1% w 2011 r., tylko na poziomie 4,1%. Ale pani poseł Szydło słynie z takich wpadek. To, co miało rosnąć, spada, to, co miało spadać, rośnie. (Poseł Jolanta Szczypińska: Pan daruje sobie.) Kolejna kwestia, która oczywiście jest dużo ważniejsza, to jest pożyczka dla MFW. Panie marszałku, muszę przyznać, że w żaden sposób mi nie przeszkadza to, że pani poseł odnosiła się do tej kwestii, mimo że ta pożyczka w żaden sposób nie jest zawarta w budżecie i nie zależy od decyzji rządowych ani budżetowych, ale jest częścią ogólnej strategii gospodarczej rządu i Narodowego Banku Polskiego. A więc chciałbym jasno i stanowczo tutaj powiedzieć: jeśli pożyczka zostanie udzielona, to zostanie udzielona przez Narodowy Bank Polski Międzynarodowemu Funduszowi Walutowemu, nie żadnemu kraju strefy euro. (Głos z sali: Krajowi.) Międzynarodowy Fundusz Walutowy to jest najbezpieczniejszy kredytobiorca ze wszystkich na świecie. (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Do tej pory.) Ale myślę, że może zastanowilibyśmy się chwileczkę, panie pośle, nad tym, co pan naprawdę myśli na temat tego, co dzieje się z tymi rezerwami. Czy one leżą gdzieś w Narodowym Banku Polskim w formie złota? Jak pan sobie to wyobraża? (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Jak będę zabierał głos, to panu powiem.) To bardzo... A ja panu teraz powiem: są inwestowane w obligacje różnych państw Europy. (Głos z sali: Obligacje greckie.) Nie, na pewno nie w obligacje greckie, ale w obligacje... (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Na szczęście.) Nie, nie na szczęście, tylko dlatego, że mamy sensownego prezesa Narodowego Banku Polskiego. Powiedziałbym tak: teraz jeśli te same rezerwy zostaną przesunięte z inwestycji w obligacje na pożyczkę, która zostanie udzielona w miarę potrzeby i będzie stopniowo pobierana przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy, to bezpieczeństwo w żaden sposób się nie zmniejszy. A jeśli chodzi o rentowność, panie pośle, to pan poseł na pewno wie, że najlepszą rentowność mają dzisiaj obligacje greckie. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Poseł Zbigniew Kuźmiuk: Pan minister prowadzi nas w tę stronę.)