Mówca: Sprawozdawca Mariusz Antoni Kamiński
Data: 2013-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Obrony Narodowej przedstawiam sprawozdanie z prac nad ustawą o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Pragnę podkreślić na wstępie, że podkomisja powołana do prac nad tą ustawą, której miałem zaszczyt przewodniczyć, pracowała przez ponad 3 miesiące. Staraliśmy się podejść do tej dużej i ważnej nowelizacji w sposób kompleksowy i dokładnie, punkt po punkcie, zadawać pytania, drążyć temat, zdając sobie sprawę z odpowiedzialności, jaka na nas spoczywa, i z tego, że te przepisy mają duży wpływ na codzienną służbę żołnierzy zawodowych. Do najważniejszych punktów nowelizacji należy przede wszystkim umożliwienie zaszeregowania stanowisk służbowych oficerów młodszych i szeregowych do dwóch stopni wojskowych, a podoficerów do trzech stopni wojskowych. To moim zdaniem jeden z kluczowych punktów tej nowelizacji, bo połączenie zaszeregowania stanowiska służbowego ze stopniem wojskowym to olbrzymi problem, z którym od dawna borykamy się w armii. Mamy nadzieję, że ta zmiana uelastyczni teraz ten proces i dzięki temu te kwestie będą rozwiązane w dużo prostszy sposób. Wreszcie chodzi o wprowadzenie rezerwy kadrowej dla żołnierzy służby kontraktowej. Do tej pory stosowanie tych przepisów było możliwe tylko i wyłącznie w stosunku do żołnierzy służby stałej. To również ma uelastycznić kwestie kadrowe w polskiej armii. Następnie usprawnienie systemu opiniowania żołnierzy zawodowych czy odstąpienie od obligatoryjnego kierowania na komisje lekarskie żołnierzy zawodowych kobiet w ciąży, jeżeli zwolnienie jest dłuższe niż 3 miesiące, a dodatkowo wprowadzenie urlopu ojcowskiego. Wreszcie podwyższenie minimalnych wymagań kwalifikacyjnych dla oficerów młodszych do poziomu magistra lub równorzędnego, czyli powrót do poprzednich, dobrych przepisów - to również zostało przyjęte na posiedzeniu komisji jednogłośnie jako dobra zmiana i ruch w dobrym kierunku, podwyższenie tych wymagań, zwłaszcza w obecnych czasach - czy też zniesienie kadencyjności u podoficerów i wydłużenie najkrótszego okresu trwania kadencji z 18 miesięcy do 2 lat, co również może uelastycznić służbę. Niezależnie od tych zmian, które były przygotowane w projekcie, które obejmowały zakres regulacji, podkomisja, a później komisja wprowadziła kilka innych zmian. Przede wszystkim doprecyzowaliśmy przepisy dotyczące sprawności fizycznej żołnierzy zawodowych, czyli, po pierwsze, poddania w roku kalendarzowym żołnierzy zawodowych rocznemu sprawdzianowi sprawności fizycznej, a po drugie, wyeliminowania zwolnień ze sprawności fizycznej w danym roku kalendarzowym z przyczyn służbowych. Poza tym uzupełniliśmy zawarte w projekcie w art. 87 ust. 6 wytyczne legislacyjne dotyczące gratyfikacji urlopowej czy też uzupełniliśmy przepisy dotyczące pierwszeństwa przyjęcia do szkół podoficerskich szeregowych zawodowych pod warunkiem pełnienia przez nich zawodowej służby wojskowej przez co najmniej 5 lat. Co warto podkreślić, ta poprawka została przyjęta na wniosek i na wyraźną prośbę konwentu dziekanów. Wreszcie dodaliśmy art. 11, regulujący sytuację żołnierzy, którzy po wejściu w życie ustawy mają określoną kadencję lub zawarty kontrakt na okres krótszy niż 2 lata. Podczas prac podkomisji rozwiązano również pewien spór, który był pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej a generalnym inspektorem ochrony danych osobowych co do kwestii rezygnacji z całego rozdziału 3 ustawy o ochronie danych osobowych względem żołnierzy zawodowych. Doszliśmy do pewnego konsensusu, wypracowaliśmy na posiedzeniu komisji konsensus, zgodnie z którym nie jest wyłączany cały rozdział 3, ale mogą być przetwarzane dane osobowe zgromadzone w ewidencji wojskowej bez zgody i wiedzy osoby, której one dotyczą, co było zaakceptowane również przez głównego inspektora ochrony danych osobowych. Zresztą to była poprawka zaproponowana przez pana ministra. Należy też podkreślić, że podkomisja nie przyjęła kilku rozwiązań zaproponowanych przez rząd. Do najważniejszych należy wprowadzenie zasady umożliwiającej żołnierzom zawodowym wchodzenie w skład organów spółek kapitałowych wykonujących działalność leczniczą, utworzonych przez ministra obrony narodowej. Doszliśmy do wniosku, że to rozwiązanie trochę za bardzo uchyliłoby drzwi i być może potem byłyby kolejne, kolejne i kolejne roszczenia. Co warto podkreślić, przeciwko wprowadzeniu tego rozwiązania głosowali posłowie wszystkich opcji, bez względu na przynależność do partii politycznych. Wreszcie dodaliśmy ust. 2a w art. 68, nie zgodziliśmy się na wprowadzenie takiego artykułu, który miał przewidywać niewypłacenie należności za zwrot kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem oraz dodatku za rozłąkę i zwrot kosztów przejazdów w przypadkach, w których żołnierz nie spełniłby pewnych wymogów. Co też istotne, dodaliśmy na ostatnim posiedzeniu komisji dwie ważne poprawki. Pierwsza dotyczy awansu za czyny bohaterskie, gdy żołnierz naraża swoje życie, często ma uszczerbek na zdrowiu. Do tej pory przepisy były takie, że awans mógł nastąpić dopiero pośmiertnie. Teraz zmieniamy to i wprowadzamy poprawką mówiącą, iż w określonych przypadkach będzie to możliwe również za życia żołnierza. I wreszcie moim zdaniem bardzo istotna poprawka, dotycząca aż 19 tys. osób, które były w wojsku, a obecnie pozostają poza służbą, które po reformie kilka lat temu, po połączeniu korpusu podoficerów i chorążych mają obecnie nieaktualne stopnie wojskowe. Dotyczy to starszego plutonowego, sierżanta sztabowego, starszego sierżanta sztabowego, młodszego chorążego sztabowego, chorążego sztabowego i starszego chorążego sztabowego. Zgodnie z tą poprawką zostaną oni awansowani o jeden stopień w górę. Dziś, jeżeli chcieliby wrócić do wojska, na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ustawy mogliby mieć stanowisko niższe, co na pewno nie byłoby dla nich satysfakcjonujące. Jednocześnie ta poprawka, ta zmiana w istotny sposób normuje sytuację tych byłych żołnierzy, którzy byli w wojsku, a obecnie mają nieaktualne stopnie wojskowe. Myślę, że to bardzo dobre rozwiązanie, które, co warto podkreślić, nie będzie miało dużego wpływu na budżet Ministerstwa Obrony Narodowej. Sam proces ma zostać przeprowadzony do końca roku. Na zakończenie pragnę podkreślić, dziękując wszystkim tym, którzy uczestniczyli w pracach nad tą ustawą, że ona w żadnym stopniu nie wzbudziła kontrowersji. Prace były niezwykle merytoryczne, pochylaliśmy się nad każdym problemem. Było bardzo wiele pytań, było bardzo wiele odpowiedzi. Rozwiązaliśmy szereg problemów, dochodziliśmy do konsensusu i co ważne, sprawozdanie komisji zostało przyjęte na posiedzeniu Komisji Obrony Narodowej jednomyślnie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)