Mówca: Monika Wielichowska
Data: 2021-11-16 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Ustawa okołobudżetowa, zgodnie ze swoją potoczną nazwą, ma umożliwić realizację ustawy budżetowej. Realizowane jest to zasadniczo dwoma głównymi sposobami: albo poprzez mrożenie określonych środków, czyli utrzymywanie ich na określonym poziomie z jakiegoś okresu, w sytuacji gdy przepisy systemowe gwarantują przeliczanie środków np. według wzrostu wynagrodzeń z roku poprzedniego, albo poprzez finansowanie wydatków budżetowych środkami pochodzącymi z określonych funduszy celowych. Rozwiązania w ustawie okołobudżetowej obowiązują tylko w danym roku. Niestety rząd PiS już od kilku lat w ustawie okołobudżetowej praktycznie zawiesza ustawę o finansach publicznych. Przyjrzyjmy się niektórym szczegółowym rozwiązaniom, jakie rząd PiS proponuje w ustawie na rok 2022. Mimo zapewnień o świetnej kondycji budżetu ograniczone zostały środki np. na doskonalenie zawodowe nauczycieli, na doradztwo metodyczne, a także na nagrody, i to w czasie, kiedy szkoły borykają się z nauczaniem zdalnym, nauczaniem hybrydowym, kiedy uczniowie potrzebują wsparcia nauczycieli jak nigdy dotąd. W ustawie rząd zawiesza przepisy, które ograniczają środki na tworzenie rezerw. Uzasadnia to większą elastycznością, a tak naprawdę tworzy mętną wodę poprzez wykluczenie transparentności, bo tej transparentności, jeśli chodzi o wydatkowanie publicznych środków, PiS bardzo nie lubi. Rząd nie wie jeszcze dokładnie, ile publicznych środków wyda i na co, ale robi sobie przestrzeń na samowolę finansową. Właśnie ta samowola w wydatkowaniu publicznych pieniędzy, pieniędzy podatnika jest znakiem rozpoznawczym rządu PiS. W tej ustawie rząd właściwie likwiduje tzw. bezpłatne leki dla seniorów, bo te nieliczne, które były dla nich bezpłatne, mają być finansowane ze wspólnego worka NFZ-etu, czyli ze składki zdrowotnej podatników, w tym seniorów właśnie, której seniorzy już od podatku nie odliczą. Idźmy dalej, słynna Agencja Badań Medycznych. Jak podkreślał ówczesny minister zdrowia, ma ona służyć niekomercyjnym badaniom medycznym. Nie wspomniał jednak, że powstała po to, żeby finansować krewnych i znajomych królika, np. żeby brat finansował brata. Agencja będzie mogła dysponować miliardem złotych, ale uwaga, miliardem z obligacji, bo tym, co ten rząd umie robić najlepiej, jest zadłużanie obywateli na kolejne pokolenia. Fundusze celowe. Nie umiecie inwestować, nie potraficie przeprowadzić żadnej inwestycji od początku do końca, więc fundusze celowe, które mnożą się jak grzyby po deszczu, mają taryfę ulgową. Ich dysponenci mogą finansować nimi zupełnie inne inwestycje niż te, do których zostały powołane. Wtedy najłatwiej oszukiwać - poprzez budowę niejasnych, mętnych przepływów pieniędzy. Pieniądze w funduszach, przypomnę, są poza kontrolą parlamentarną, poza kontrolą opinii publicznej. Od kiedy rządzi PiS, powstało prawie 100 nowych funduszy, agencji, instytutów, do których PiS drukuje obligacje. Dziś ok. 350 mld zł jest poza kontrolą Sejmu, poza kontrolą budżetu. Tak jest też w wypadku Funduszu Szerokopasmowego - czy przypadkiem nie będzie nim zarządzał minister Cieszyński? - czy też CEPiK-u. Jedziemy dalej, minister obrony narodowej w roku 2022 r. będzie mógł właściwie wszystko. Dlaczego? Bo ministra obrony narodowej nie obowiązują prawie żadne reguły budżetowe. Dodatkowo bardzo szeroki strumień pieniędzy na obronę narodową z obligacji, czyli też z długu, został zagwarantowany w innej ustawie. Rząd PiS często chwali się zwiększeniem nakładów na badania, ale nie dodaje, że je też finansuje z długu. Program ˝Inicjatywa doskonałości - uczelnia badawcza˝ w roku 2022 w całości będzie finansowany obligacjami. Podobnie fundusz reprywatyzacyjny, który dostaje już obligacje na obsługę obligacji. Zadłużycie nie tylko nasze dzieci, zadłużycie także nasze wnuki. No i prezydent, prezydent może dowolnie przenosić wydatki na obiekty zabytkowe. Wisienką na torcie jest Narodowy Instytut Wolności, któremu PiS zwiększa limit wydatków, żeby było jeszcze więcej na Bąkiewiczów, chociaż działalność Bąkiewicza ani nie ma nic wspólnego z patriotyzmem, ani nie ma nic wspólnego z wolnością. Z interesem narodowym Polek i Polaków także nie ma nic wspólnego. Kończąc, pani marszałek, Wysoka Izbo, w imieniu Klubu Parlamentarnego Koalicji Obywatelskiej składam poprawki do rządowego projektu ustawy o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej. Chcemy wykreślić z projektu art. 14, art. 15, art. 34, art. 35 oraz art. 61. Dziękuję bardzo. (Oklaski)