Mówca: Mirosław Adam Orliński
Data: 2026-02-25 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe przedstawię nasze stanowisko odnośnie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Rzeczywiście, tak jak tutaj już było powiedziane, ten projekt był omawiany w ramach prac Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Odbyło się także posiedzenie specjalnej podkomisji, gdzie gościliśmy i członków stowarzyszenia absolwentów tej szkoły, i wiele osób zainteresowanych tym tematem, również przedstawicieli Ministerstwa Sprawiedliwości, którzy odpowiadali na pytania. Rzeczywiście ten projekt dotyczy wprowadzenia możliwości zdawania w dodatkowym terminie egzaminów sędziowskich i prokuratorskich dla absolwentów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. W obecnie obowiązującym stanie prawnym w przypadku niezdania egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego aplikantom aplikacji sędziowskiej lub aplikacji prokuratorskiej przysługuje uprawnienie do ponownego przystąpienia do egzaminu, przy czym osoby te mogą skorzystać z tego uprawnienia tylko jeden raz. Analogiczne uprawnienie przysługuje aplikantom, którzy w ogóle nie przystąpili do egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie i jednocześnie nie uzyskali zezwolenia na przystąpienie do egzaminu w terminie późniejszym lub odstąpili bez usprawiedliwienia od egzaminu w czasie jego trwania. Ważne podkreślenia jest to, że projektowany art. 33 ust. 3a ustawy przewiduje, że aplikant aplikacji sędziowskiej, który nie zdał egzaminu sędziowskiego w wyznaczonym terminie, będzie mógł ponownie dwukrotnie przystąpić do egzaminu sędziowskiego. Projektowane przepisy różnicują przy tym okres, w jakim aplikant może ponownie przystąpić do egzaminu. Aplikant, który nie zdał egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego po raz pierwszy, będzie mógł ponownie przystąpić do tego egzaminu w bezpośrednio kolejnym terminie, czyli w terminie, w którym do egzaminu przystąpują aplikanci z kolejnego rocznika. Aplikant, który dwukrotnie nie zdał egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego, będzie mógł przystąpić do egzaminu ponownie niepóźniej niż w ciągu 5 lat od ukończenia aplikacji. Warto zauważyć, że w dyskusji, a także na posiedzeniu Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, ale też na posiedzeniu podkomisji, w tych wszystkich rozmowach uznano, jak się wydaje, iż projekt ustawy, zmiany, które są przygotowane, dotyczące zwiększenia liczby podejść do egzaminu sędziowskiego bądź prokuratorskiego stanowią realizację postulatów aplikantów Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, wychodzą im naprzeciw. To też padło w tej dyskusji. Oczywiście zawsze mogą być tutaj pytania i pomysły, żeby jeszcze zwielokrotnić tę możliwość, ale uważam - tak też uważamy jako Polskie Stronnictwo Ludowe - że rządowy projekt, który jest przygotowany, rzeczywiście uwzględnia pewne okoliczności życiowe, które mogą wystąpić, które mogą powodować właśnie to, że ten dodatkowy termin egzaminu powinien być przyznany. W konsekwencji projekt przewiduje rozwiązania służące realizacji postulatów dotyczących wprowadzenia trzeciego terminu podejścia do egzaminu zawodowego. Jest on jak najbardziej słuszny. Ta trzecia szansa wydaje się potrzebna. Dyskutowaliśmy o tym. Jest to projekt, który naprawdę odpowiada na te oczekiwania. Dobrze, że jest akceptacja tutaj tak naprawdę wszystkich sił politycznych, wszystkich klubów parlamentarnych. Poseł Jabłoński może mniej odniósł się do projektu, bardziej do postulatów na przyszłość, które on by widział, ale ogólnie ten projekt jest jak najbardziej potrzebny, jak najbardziej zasadny i w pełni go popieramy. Dziękuję. (Oklaski)