Mówca: Sprawozdawca Małgorzata Pępek
Data: 2026-04-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku z uregulowaniem funkcjonowania lotnictwa służb porządku publicznego, druk nr 2395. Zgodnie z regulaminem Sejmu marszałek Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 27 marca 2026 r. powyższy projekt do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych celem jego rozpatrzenia w pierwszym czytaniu. Komisja podczas posiedzenia w dniu 14 kwietnia 2026 r. przeprowadziła szczegółowe prace nad projektem, analizując zarówno całość proponowanych zmian, jak i zgłoszone uwagi oraz poprawki, w tym również uwagi Biura Legislacyjnego. Przedmiotowy projekt ustawy ma charakter kompleksowy i systemowy. Jego głównym celem jest uregulowanie oraz uporządkowanie zasad funkcjonowania lotnictwa wykorzystywanego przez służby porządku publicznego, w szczególności Policję oraz Straż Graniczną. Dotychczasowe regulacje w tym zakresie były w dużej mierze rozproszone, oparte na przepisach ogólnych oraz aktach wewnętrznych poszczególnych formacji, co powodowało potrzebę ich doprecyzowania i ujednolicenia. Projekt wprowadza zmiany przede wszystkim w ustawie o Policji, w ustawie o Straży Granicznej oraz w Prawie lotniczym. Zakres tych zmian obejmuje zarówno kwestie organizacyjne, jak i operacyjne związane z funkcjonowaniem lotnictwa służbowego. W pierwszej kolejności projekt porządkuje strukturę i zasady działania lotnictwa Policji i Straży Granicznej. Doprecyzowane zostają kompetencje komendantów głównych w zakresie zarządzania lotnictwem oraz organizacji jednostek lotniczych. Ustawodawca przyjął założenie, że znaczna część szczegółowych rozwiązań powinna być określona w drodze aktów wewnętrznych, w szczególności zarządzeń komendantów, ze względu na ich techniczny i operacyjny charakter oraz konieczność elastycznego dostosowania do zmieniających się warunków służby i rodzaju wykorzystywanego sprzętu. Istotną część regulacji stanowią przepisy dotyczące personelu lotniczego. Projekt doprecyzowuje pojęcia odnoszące się do członków personelu lotniczego, członków załóg oraz ukompletowania kadrowego jednostek lotniczych. W toku prac komisji zwracano uwagę na konieczność zachowania spójności terminologicznej oraz na to, że część używanych pojęć funkcjonuje już w praktyce lotniczej i dokumentacji technicznej, co uzasadnia ich pozostawienie w proponowanym brzmieniu. Procedowana regulacja obejmuje również zagadnienia związane ze szkoleniami oraz z badaniami lotniczo-lekarskimi. Doprecyzowano, że obowiązki te odnoszą się jedynie do określonych specjalności lotniczych, co ma na celu uniknięcie nadmiernego rozszerzania wymogów na cały personel przy jednoczesnym zachowaniu standardów bezpieczeństwa operacji lotniczych. Kolejnym istotnym elementem projektu jest uporządkowanie przepisów dotyczących rejestrów oraz dokumentacji statków powietrznych wykorzystywanych przez służby. Ustawa reguluje zasady prowadzenia rejestrów statków powietrznych Policji i Straży Granicznej, a także rejestrów lotnisk i lądowisk wykorzystywanych przez te formacje. Określone zostały również zasady wpisów do rejestrów, ich zmiany oraz wykreśleń z rejestrów, a także kwestie związane ze świadectwami rejestracji. Jednocześnie szczegółowe wzory dokumentów oraz formularzy pozostawiono do określenia w przepisach wykonawczych, co pozwala na ich bieżące dostosowanie do potrzeb operacyjnych. Projekt zawiera również regulacje dotyczące bezzałogowych statków powietrznych wykorzystywanych przez służby. Wprowadzono rozwiązania porządkujące ich status prawny, w tym wyłączenie z obowiązku rejestracji tych bezzałogowych statków powietrznych, które są przeznaczone do celowego zniszczenia w trakcie użycia operacyjnego. Rozwiązanie to wynika ze specyfiki tego rodzaju sprzętu i jego zastosowania w działaniach służbowych. Istotnym obszarem regulacji są także przepisy dotyczące procedur operacyjnych oraz utrzymania zdatności do lotu statków powietrznych. Projekt doprecyzowuje zasady w tym zakresie, pozostawiając jednocześnie szczegółowe rozwiązania w aktach wykonawczych i wewnętrznych, co wynika z ich silnie technicznego i zmiennego charakteru. Duże znaczenie mają również przepisy przejściowe, które mają zapewnić ciągłość funkcjonowania lotnictwa Policji i Straży Granicznej. W szczególności przewidziano zachowanie ważności dotychczas wydanych licencji, uprawnień oraz upoważnień do czasu wejścia w życie nowych regulacji wykonawczych. Dzięki temu zostaje zapewniona nieprzerwana możliwość realizacji zadań przez personel lotniczy obu formacji. W toku prac komisji rozpatrzono poprawki, które miały charakter legislacyjny, redakcyjny i ujednolicający. Ich celem było przede wszystkim uporządkowanie nazewnictwa poprzez konsekwentne wprowadzenie określeń: lotnictwo Policji oraz lotnictwo Straży Granicznej, doprecyzowanie przepisów dotyczących personelu lotniczego i prowadzonych wykazów, w tym jednoznaczne wskazanie kompetencji komendanta głównego Policji oraz komendanta głównego Straży Granicznej w tym zakresie, a także uściślenie przesłanek przywracania licencji oraz zawieszania uprawnień poprzez zastępowanie nieprecyzyjnych sformułowań bardziej jednoznacznymi. Poprawki objęły również kwestie badań lotniczo-lekarskich, wskazując ich stosowanie wyłącznie do określeń specjalności lotniczych, doprecyzowały przepisy dotyczące dokumentacji, egzaminów oraz zasad zawieszania i odnawiania świadectw zdatności do lotu. Istotne zmiany wprowadzono także w przepisach Prawa lotniczego, w tym wyłączenie z rejestru bezzałogowych statków przeznaczonych do zniszczenia w trakcie działań operacyjnych oraz doprecyzowanie upoważnień dotyczących wzorów rejestrów, wniosków i świadectw. Uporządkowano również przepisy przejściowe, by zapewnić ich spójność i czytelność. W trakcie dyskusji podkreślono również, że wiele rozwiązań zawartych w projekcie ma charakter techniczno-operacyjny i z tego względu ich szczegółowe uregulowanie na poziomie ustawowym byłoby niecelowe. Z tego powodu przyjęto koncepcję szerokiego oparcia się na aktach wykonawczych oraz zarządzeniach właściwych organów. W wyniku głosowania przeprowadzonego na posiedzeniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. komisja przyjęła projekt ustawy wraz z poprawkami. Wynik głosowania był następujący: 17 głosów za, 0 - przeciw, 1 wstrzymujący się przy obecności 18 członków komisji. Tym samym Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych wnosi o uchwalenie przedmiotowego projektu ustawy w brzmieniu załączonym do sprawozdania. Dziękuję. (Oklaski)