Mówca: Jacek Sasin
Data: 2015-09-11 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiając stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość dotyczące senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy Kodeks wyborczy, druk 3682, muszę wyrazić krytyczną opinię mojego klubu dotyczącą tego projektu. (Oklaski) Przede wszystkim przygotowanie projektu nie wynikało z podjęcia inicjatywy w tym zakresie przez wszystkie samorządy, których ta sprawa dotyczy, o czym świadczą załączone do tego projektu negatywne opinie zarówno Związku Powiatów Polskich, jak i władz trzech powiatów, których on dotyczy. Mam na myśli powiaty ciechanowski, pilski i sieradzki. Jak można przeczytać w tych opiniach, u podstaw projektowanych zmian nie leżała inicjatywa oddolna zainteresowanych powiatów. Zwrócono także uwagę na to, że podjęcia prac legislacyjnych nad tym projektem nie poprzedzono szczegółową analizą prawną i finansową. A taka analiza prawna i finansowa miałaby o tyle znaczenie, że - jak wynika z wyliczeń załączonych również do tego projektu - to nie są tylko zyski dla miast, które uzyskałyby prawa powiatu grodzkiego, jak mówił pan senator, ale przede wszystkim są to ogromne straty dla tych powiatów, które pozostaną powiatami ziemskimi. Straty w dochodach tych powiatów będą powodowały zmniejszenie ogółu dochodu powiatów o ponad 10% w powiecie ciechanowski, o ponad 10% w pilskim i o ponad 8% w sieradzkim, a jeśli weźmiemy pod uwagę zmniejszenie dochodów własnych tylko tych powiatów, to te zmiany będą dla nich wręcz katastrofalne, bo prawie 30% w powiecie ciechanowskim, ponad 30% w pilskim i 23,6% w powiecie sieradzkim. Nic dziwnego, że zdaniem Związku Powiatów Polskich ograniczy to potencjał ekonomiczny tych powiatów, zahamuje ich działalność inwestycyjną, a nawet w przypadku prowadzonych już inwestycji spowoduje tak daleko idące trudności, że mogą one doprowadzić do tego, że te inwestycje nie zostaną zakończone. Dodatkowo, jak zwrócono uwagę, na tym etapie tworzenia projektu ustawy nie był on właściwie w ogóle konsultowany z powiatami, mimo że wejście w życie tych rozwiązań będzie miało wpływ nie tylko na mieszkańców miast, które uzyskają prawo powiatu grodzkiego, ale na wszystkich mieszkańców tych powiatów, których to nowe prawo mogłoby dotyczyć. Trzeba dodać, że ważne są tu chyba również stwierdzenia, które padły z tej trybuny, a które znalazły się w dołączonych dokumentach, w opiniach Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji oraz Ministerstwa Finansów. Szczególnie ważna jest opinia ministra finansów, który wskazuje, że te nowo powstałe powiaty ziemskie miałyby właściwie utrudnione samodzielne funkcjonowanie. Minister wskazał zarówno na ryzyko w zakresie spełnienia przez powiaty ziemskie wymogów ustawy o finansach publicznych, jeśli chodzi o wskaźniki zadłużenia i relacje wydatków bieżących do dochodów, jak i na to, że będzie to poważnie utrudniało, a wręcz być może uniemożliwiało realizację zadań publicznych. To samo czytamy w opinii, jak mówiłem, ministra administracji i cyfryzacji, który pisze, że te regulacje niekorzystnie wpłyną na zdolność realizacji przez nowo powstałe powiaty ziemskie zadań publicznych. Projekt ustawy w tym kształcie wydaje się dzisiaj nie do przyjęcia, chodzi o pewne obiektywne spojrzenie na to, jak funkcjonuje administracja powiatowa tych powiatów. Myślę, że powinniśmy podjąć poważną dyskusję raczej o pójściu w odwrotnym kierunku, zastanowić się, czy nie iść w stronę większych zachęt do tego, aby łączyć powiaty ziemskie z grodzkimi, bo dzisiaj obserwujemy trudną sytuację samorządów, szczególnie w tych powiatach, które są tymi, jak to się mówi, obwarzankowymi powiatami w stosunku do miast, dawniej miast wojewódzkich. Ich sytuacja jest dużo trudniejsza niż innych powiatów, ale to jest temat na inną dyskusję. Tak jak powiedziałem, klub Prawa i Sprawiedliwości podchodzi do tego projektu ustawy krytycznie, niemniej nie składamy wniosku o odrzucenie tego projektu ustawy w pierwszym czytaniu. (Dzwonek) Chociaż obawiam się, biorąc pod uwagę to, jak niewiele czasu zostało do zakończenia kadencji Sejmu, że na jakąś poważną pracę i poważne dyskusje, analizy w komisji po prostu nie będzie czasu i ten projekt nie ma szans na to, żeby został poważnie przedyskutowany jeszcze w tej kadencji Sejmu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)