Mówca: Tomasz Lenz
Data: 2016-01-29 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W swoim wystąpieniu często mówił pan o bezpieczeństwie i sąsiedztwie. Oczywiste, że sprawy te są nierozłączne. To najbliższe sąsiedztwo, szczególnie krajów, z którymi graniczymy, rozumiem jako nasz interes strategiczny. Mimo częstej krytyki ministra Sikorskiego, którą pan uprawiał, dzisiaj deklaruje pan kontynuację Partnerstwa Wschodniego. To się chwali, panie ministrze. Potrafi pan się zreflektować. W nawiązaniu jednak do tego, co pan mówił przed chwilą, po wystąpieniu posła Tyszkiewicza, powiem, panie ministrze, że Partnerstwo Wschodnie się nie skończyło. Przecież sam pan mówi o kontynuacji. Kraje takie jak Ukraina czeka długa droga, zanim będą miały szansę stać się członkami Unii Europejskiej. Ta droga zależy od nich samych, zależy od Ukrainy, od reform i zmian, które przeprowadzi. Majdan pokazał wolę Ukraińców, ale droga jest długa, a Partnerstwo Wschodnie to projekt pośredni do członkostwa, jeśli Ukraińcy wykorzystają swoją szansę. Mówi pan, że Partnerstwo Wschodnie to projekt niemiecki. Faktycznie zgłosili go ministrowie spraw zagranicznych Polski i Szwecji. A gdyby był niemiecki, panie ministrze, czy to znaczy, że byłby zły czy nie do zaakceptowania? Niech pan, panie ministrze, spuści nieco z tonu. Pana poprzednicy potrafili budować dobre relacje z zachodnim sąsiadem, a pan ma z tym wyraźny problem. Mówił pan, że wyznacznikiem pana działań będzie respektowanie praw człowieka w przestrzeni świata demokratycznego. Obyśmy tylko sami, panie ministrze, w tej Izbie nie dawali złego przykładu. Wprowadzenie pełnego ruchu bezwizowego dla Ukraińców, Mołdawian i Gruzinów będzie sukcesem naszej polskiej polityki wschodniej rozpoczętej i realizowanej wcześniej przez ministrów Platformy Obywatelskiej. Wobec Białorusi nasza polityka od lat zmienia się w zależności od tego, od kogo prezydent Łukaszenka w danej chwili chce uzyskać kredyt bądź wsparcie polityczne, aby trwać na swoim stanowisku. Polityka Partnerstwa Wschodniego jest traktowana przez władze Białorusi wyłącznie jako projekt gospodarczy. Mały ruch graniczny pomiędzy Polską a Białorusią zależy już wyłącznie od podpisu prezydenta Łukaszenki, który ma wszystkie dokumenty. Od lat nie złożył tego podpisu. Nie łudźmy się, że zrobi to w najbliższym czasie. Azerbejdżan i Armenia, kraje Partnerstwa Wschodniego, wzajemnie skonfliktowane wojną o Nagorny Karabach i będące pod silnym wpływem Kremla, nie są zainteresowane Partnerstwem Wschodnim i integrowaniem się z Unią Europejską. Ważniejsze są relacje z Białorusią, naszym sąsiadem, ale nasze możliwości są tutaj ograniczone wolą sąsiada. Mówił pan dzisiaj, że pana polityka nie będzie konfliktowa, ale asertywna. To mamy dwa asertywne wobec siebie państwa, panie ministrze. Trochę niebezpiecznie. Na przełom się nie zapowiada. Mam nadzieję, że kropla będzie drążyła skałę. Deklaracja wspierania Ukrainy w jej dążeniu do normalizacji, stabilizacji jest naturalna. W tej sprawie Platforma będzie konsekwentna tak jak przez poprzednie 8 lat. To nasz strategiczny partner, który przechodzi przemiany, tak jak my w latach 90. ubiegłego wieku. Tym bardziej rozumiemy potrzeby Ukrainy. To, co bardzo ważne, to fakt, że dzisiaj Polska i Polacy są najlepiej postrzeganym krajem i narodem na Ukrainie. Wykorzystujmy to. Budujmy trwałe relacje na przyszłość. Na pewno sprzyja temu także podejmowanie przez młodych Ukraińców studiów w Polsce oraz przez obywateli Ukrainy pracy na stanowiskach, na które nie mamy własnych wykwalifikowanych pracowników i specjalistów. Warto uszanować tutaj wrażliwość naszych sąsiadów, bo to nie uchodźcy, jak stwierdziła pani premier Szydło w Brukseli, ale czasowo przebywający w Polsce obywatele Ukrainy. I nie milion, bo to przybliżona liczba wiz wielokrotnego użytku, które wydaliśmy do całej strefy Schengen, co daje możliwość przemieszczania się po całym kontynencie. Trzymajmy się faktów, aby nasi ukraińscy partnerzy nie czuli się dotknięci. Nasze sąsiedztwo to także Grupa Wyszehradzka, choć co prawda okazało się, że Budapeszt okazał się w tej grupie państwem chwilowo najważniejszym. Jarosław Kaczyński chciałby brać przykład z działań premiera Orbana, które Unię Europejską przyprawiają o ból głowy. Mam nadzieję, że to zauroczenie nie będzie długim romansem, a lider PiS-u Jarosław Kaczyński bez premier i ministra spraw zagranicznych nie będzie się już spotykał na knowaniach w przygranicznych pensjonatach. Panie Ministrze! Niech przekona pan swojego lidera, żeby Polska nie była ośmieszana. Skoro mija 25 lat współpracy wyszehradzkiej, to oznacza, że wiele poprzednich rządów z powodzeniem wykorzystywało ten format do budowania dobrych, sąsiedzkich relacji. Nie wypada spotykać się po kątach z jednym z członków Grupy Wyszehradzkiej. Traktujmy poważnie Czechów i Słowaków, spotykajmy się razem. To buduje zaufanie. Jeżeli pan zna to słowo, bo zaufanie stoi w sprzeczności z asertywnością, którą pan deklaruje w ramach swoich działań, zabiegajmy o nasze interesy, ale bądźmy też dobrymi sąsiadami, bo zapewne oczekujemy tego samego od innych. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Joachim Brudziński)