Mówca: Sprawozdawca Jan Krzysztof Ardanowski
Data: 2016-06-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zawarte w druku nr 606, o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o jednostkach doradztwa rolniczego, druk nr 572. Marszałek Sejmu, zgodnie z regulaminem Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 7 czerwca 2016 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi do pierwszego czytania. Komisja przeprowadziła pierwsze czytanie i rozpatrzyła projekt ustawy na posiedzeniu 9 czerwca 2016 r. W czasie długiej i ciekawej dyskusji były podniesione sprawy nie tylko podległości doradztwa rolniczego, ale również jego efektywności, potrzeby wzmocnienia jako ważnego elementu transferu wiedzy z nauk rolniczych do rolników. Wiedza jest jednym z ważniejszych elementów wpływających na konkurencyjność polskiego rolnictwa i publiczny system doradztwa rolniczego ma transfer wiedzy na odpowiednim poziomie zapewnić. Dyskutowaliśmy również nad realizacją oczekiwań rolników zgłaszanych wobec publicznego doradztwa rolniczego - niejednego, przecież na rynku istnieje doradztwo komercyjne, doradztwo firm handlowych, jest szereg innych instytucji, które doradzają rolnikom, ale doradztwo publiczne powinno cieszyć się największym zaufaniem, powinno być tym doradztwem, które w sposób absolutnie obiektywny dostarcza rolnikom wiedzę niezbędną do efektywnego prowadzenia gospodarstw. Dyskutowaliśmy również nad niestety bardzo erodowanym systemem kontroli społecznej, nad doradztwem rolniczym, uspołecznieniem procesu doradztwa rolniczego, mechanizmem, który na początku lat 90. był rozpoczęty przez ówczesnego ministra rolnictwa pana Gabriela Janowskiego, który niestety w kolejnych latach, za kolejnych rządów, uległ, jak powiedziałem, erozji. W sytuacji podporządkowania wojewódzkich ośrodków doradztwa rolniczego samorządowi województwa, marszałkowi, zarządowi województwa, sejmikowi właściwie rola rady społecznej złożonej z przedstawicieli różnych partnerów społecznych i instytucji staje się rolą fasadową, kadłubową, mówiąc wprost: dekoracyjną. Były stawiane zarzuty, że ten projekt poselski jest próbą upolitycznienia doradztwa rolniczego, bo - jak to oponenci tego projektu zgłaszali - chodzi przede wszystkim o wymianę dyrektorów. (Głos z sali: Zawłaszczenie.) Chcę państwu przypomnieć - myślę, że posłowie z komisji rolnictwa zapoznali się z projektem - że art. 3 tej ustawy mówi wprost, że kadencje dotychczasowych dyrektorów ośrodków doradztwa rolniczego są liczone według dotychczasowych przepisów, więc tu nie chodzi o jakąś natychmiastową wymianę dyrektorów, bo gdyby to było głównym zamysłem i celem tej ustawy, to taki zapis w ustawie zapewne by się znalazł. Ja nie sądzę, żeby wszyscy ci, którzy mają odpowiednie doświadczenie, wiedzę i kompetencje w zarządzaniu doradztwem, mogli obawiać się tej ustawy. Przejdzie to po prostu w gestię ministerstwa rolnictwa, ponieważ ten projekt w swojej zasadniczej treści zakłada przesunięcie odpowiedzialności za ośrodki doradztwa rolniczego z władzy wojewódzkiej, samorządowej na ministra rolnictwa. Ja chcę przypomnieć, że w Polsce mamy horyzontalną politykę rolną, za którą odpowiada rząd, a w szczególności w ramach odpowiednich ustaw minister rolnictwa. To ministra rolnictwa obwiniamy, to ministra rolnictwa rozliczamy, to od ministra rolnictwa oczekujemy podjęcia jakichś działań, które mają rozwiązywać problemy rolnicze, nie od marszałków województw, nie od samorządów wojewódzkich. Oczywiście różnice w rolnictwie w Polsce są związane również z poszczególnymi regionami, ze specyfiką tych regionów, ale nie ma żadnego powodu, żadnego przeciwwskazania, żeby władze samorządowe zarówno wojewódzkie, dysponujące przecież ogromnymi pieniędzmi na rozwój regionalny, przede wszystkim w ramach polityki spójności, jak i samorządowe innych szczebli wspierały swoje ośrodki doradztwa rolniczego, tak określając środki, jak i ukierunkowując je na specyficzne dla danego regionu problemy. Niezależnie od tego odpowiedzialność za sprawy rolnictwa ponosi minister rolnictwa i rozwoju wsi. Ze zdziwieniem przyjmowaliśmy decyzję z 2010 r., decyzję ówczesnego ministra rolnictwa pana Marka Sawickiego, który oddał ośrodki doradztwa rolniczego samorządom województw, pozbywając się jednego z najważniejszych narzędzi oddziaływania, wpływania na politykę wsi, informowania rolników o ważnych, wynikających choćby z polityki Unii Europejskiej działaniach, pozbywając się armii, która była niezbędna. My chcemy ten problem wyeliminować, poprawić sytuację, przywracając władztwo ministra rolnictwa nad ośrodkami doradztwa rolniczego. Jestem przekonany, że jest to działanie korzystne dla polskiego rolnictwa, jednocześnie stabilizujące politykę w ośrodkach doradztwa rolniczego, uniezależniające funkcjonowanie tych ośrodków od doraźnych gier politycznych na szczeblu regionalnym i lokalnym. Dlatego komisja rolnictwa po przeprowadzeniu pierwszego czytania i rozpatrzeniu tego projektu, jak już wspomniałem, w dniu 9 czerwca wnosi, by Wysoki Sejm raczył uchwalić załączony projekt ustawy. Serdecznie dziękuję.