Mówca: Sprawozdawca Jarosław Pięta
Data: 2013-12-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach przedstawić stanowisko dotyczące projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks postępowania karnego oraz ustawy Prawo o ruchu drogowym. Projektodawcy zaproponowali zmianę trzech artykułów Kodeksu postępowania karnego, tj.: art. 203 § 2, art. 270 § 1 i art. 284 § 2, oraz art. 137 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Aktualnie obowiązujący art. 203 § 2 Kodeksu postępowania karnego stanowi, że o potrzebie obserwacji w zakładzie leczniczym orzeka sąd, określając miejsce i czas trwania obserwacji. W postępowaniu przygotowawczym sąd orzeka na wniosek prokuratora. Art. 270 § 1 K.p.k. stanowi, że o przepadku przedmiotu poręczenia lub ściągnięciu sumy poręczenia orzeka z urzędu sąd, przed którym postępowanie się toczy, a w postępowaniu przygotowawczym na wniosek prokuratora - sąd właściwy do rozpoznania sprawy. W art. 284 K.p.k. projektodawcy zaproponowali dodanie nowej jednostki redakcyjnej określonej jako § 1a: Na postanowienie sądu okręgowego w przedmiocie wydania listu żelaznego przysługuje zażalenie. Natomiast obowiązujący w chwili obecnej art. 137 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowi, że postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadkach określonych w art. 135 ust. 1 pkt 1 itd., wydaje w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawa jazdy prokurator bądź sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Projektodawcy wskazali w swoim uzasadnieniu, że komentowana regulacja ma na celu wyeliminowanie z systemu prawnego wadliwych regulacji, które bez uzasadnienia ograniczają możliwość zaskarżenia, głównie przez prokuratora i podejrzanego, istotnych rozstrzygnięć sądowych. W skrócie można by ująć to tak, że wspólnym ich elementem jest rozszerzenie zakresu zaskarżenia wskazanych decyzji. Większość członków komisja nie uznała tych argumentów odnośnie do art. 203 § 2, art. 270 § 1 oraz art. 137 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Komisja podniosła, że wprowadzenie szerokiej możliwości zaskarżenia decyzji procesowych w każdej sprawie doprowadziłoby do naruszenia zarówno celów postępowania karnego, jak i interesu pokrzywdzonego, generując podstawy do obstrukcji procesowej, a tym samym prowadząc do przewlekłości postępowania. Uznano również, że nie można tracić z pola widzenia art. 447 § 3 Kodeksu postępowania karnego, zgodnie z którym w apelacji można podnieść zarzuty, które nie stanowiły lub nie mogły stanowić przedmiotu zażalenia. Podmiot uprawniony, zgodnie z art. 444 K.p.k., do złożenia apelacji może powołać w niej zarzuty w tych kwestiach incydentalnych, które nie mogły być podniesione w zażaleniu, gdyż było ono niedopuszczalne. Reasumując, komisja uznała, iż proponowane zmiany nie wynikają z konieczności dostosowania stanu normatywnego do przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazane zmiany mają charakter wybiórczy, przy czym dotyczą spraw, które uznaje się w postępowaniu za incydentalne. Wbrew twierdzeniu projektodawców decyzje, w stosunku do których przewidziano możliwość zażalenia, mogą podlegać kontroli. Podstawy prawne wskazywałem przed chwilą. Uznano również za niezasadne stwierdzenie, że zmiany wynikają z konieczności dostosowania przepisów do standardów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie wskazano w tym zakresie żadnych danych statystycznych. Poseł Bartosz Kownacki wniósł o odrzucenie projektu w całości, niemniej jednak komisja uznała, że warto pochylić się nad art. 284 § 2 przy uwzględnieniu przede wszystkim kwestii społecznych i dotyczących wolności osobistej. Stwierdzić należy, że poglądy w tym zakresie były, są czy pozostają w dalszym ciągu zróżnicowane. Niemniej jednak propozycja odnosząca się do listu żelaznego z uwagi na brak równości stron w postępowaniu zyskała poparcie większości członków komisji. Po zmianach zaproponowanych przez Biuro Legislacyjne w imieniu Komisji Nadzwyczajnej wnoszę o uchwalenie zmiany art. 284 § 2 w brzmieniu zaproponowanym przez Komisję Nadzwyczajną do spraw zmian w kodyfikacjach. Dziękuję bardzo. (Oklaski)