Mówca: Maciej Wydrzyński
Data: 2011-12-21 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu w sprawie informacji dla Sejmu i Senatu o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej. Klub Poselski Ruch Palikota z uwagą przyjrzał się działaniom w zakresie realizacji zadań wynikających z przynależności do Unii Europejskiej w okresie prezydencji węgierskiej. Jedną z najważniejszych kwestii zawartych w przedstawionym dokumencie jest zaangażowanie Rzeczypospolitej Polskiej w realizację nowej koncepcji Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, której głównym założeniem jest intensyfikacja pomocy w zamian za zaangażowanie w reformy mające na celu postęp modernizacji i demokratyzacji państw partnerskich. Uzależnienie wsparcia od tempa przemian jest rozwiązaniem trafnym i należy je stosować w negocjacjach z państwami projektu Partnerstwa Wschodniego. Niestety aktywność rządu w sprawie rozwoju tego projektu straciła ostatnio nieco animuszu. Ruch Palikota akcentuje doniosłość wartości spajających Unię Europejską oraz popiera działania w zakresie promocji wolności obywatelskich i gospodarczych, dlatego pragniemy zaakcentować konieczność intensyfikacji działań na rzecz negocjowania umów o wolnym handlu, kompleksowych programów rozwoju instytucjonalnego oraz pilotażowych programów rozwoju regionalnego. Za niewątpliwy sukces należy uznać zakończenie negocjacji akcesyjnych z Chorwacją, co było efektem zintensyfikowania prac podjętych przez prezydencję węgierską, z całą determinacją popieranych przez działania instytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Perspektywa rozszerzenia dotyczy wszystkich państw Bałkanów Zachodnich i niech przykład Chorwacji daje nadzieję na szybkie dokończenie negocjacji akcesyjnych innym państwom tego regionu. To przecież te starania mające na celu rozszerzenie Unii o nowe państwa, pomimo skupienia dużej części krajowych elit politycznych całego kontynentu na problemach wewnętrznych, udowadniają, że idea europejska jest wciąż żywa. W powyższym kontekście brak postępów w negocjacjach akcesyjnych z Turcją budzi rozczarowanie. Turcja jest poważnym partnerem Unii Europejskiej i należy zwiększyć wysiłki w zakresie promowania rozwiązań umożliwiających integrację z Unią Europejską. Z satysfakcją należy przyjąć informacje dotyczące wzrostu wskaźników finansowych w zakresie realizacji programów operacyjnych, mam na myśli pozyskiwanie środków. Wciąż jednak liczba beneficjentów jest stanowczo za mała, a celowość wydatkowania środków budzi wątpliwości. Ruch Palikota pragnie zwrócić uwagę na działania w zakresie poprawy stabilności ekonomicznej Polski. Popieramy rozwiązania mające na celu wspieranie konkurencyjności, w tym zmianę zasad finansowania nauki, poprawę jakości kształcenia, przejrzystość procedur pozyskiwania środków na badania naukowe. Niezmiernie ważną kwestią są zapisy dotyczące ograniczania barier administracyjnych dla przedsiębiorców, likwidacji obowiązku uzyskiwania zezwoleń w rejestrze działalności regulowanej, a nawet deregulacja niektórych form działalności gospodarczej. Zostały one zapisane w ramach Paktu Euro Plus, którego czterema głównymi celami są właśnie poprawa konkurencyjności, wspieranie zatrudnienia, wzmocnienie stabilności finansowej i równowagi finansów publicznych. Konsekwentne wspieranie przez Polskę akcesji Bułgarii i Rumunii do strefy Schengen jest słuszną postawą, którą odnotowujemy z zadowoleniem. Od dawna mówi się o możliwości objęcia przez nasz kraj pozycji lidera wśród państw członków Unii Europejskiej z obszaru Europy Wschodniej. Jednym z działań, które mogą umacniać takie przekonanie, jest konsekwentne sprzyjanie dążeniom do poszerzania integracji wewnątrzeuropejskiej. W dobie ogólnoeuropejskiej debaty nad przyszłością Unii, a także sposobu na pokonanie kryzysu gospodarczego na dalszy plan schodzi problematyka edukacji i młodzieży, a przecież co roku rynek jest zasilany przez kolejnych absolwentów różnych kierunków, którzy muszą odnaleźć się na coraz trudniejszym rynku pracy. Cieszy na pewno udział naszego rządu w dyskusjach i pracach nad wytycznymi dla rozwoju edukacji i mobilności młodzieży. Jednak jeśli spojrzymy na nasze lokalne podwórko, to dobrym posumowaniem jakości i ogólnego podejścia do tej problematyki jest opisana w dokumencie, nad którym procedujemy, forma rozmowy ministrów w trakcie posiedzenia Rady ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury z maja br. Czytamy tam, że była to rozmowa przy lunchu. Tu potrzebne są konkretne działania, które nasz rząd, a szczególnie Ministerstwa Edukacji Narodowej, Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Kultury i Dziedzictwa Narodowego powinny ukierunkować na poziomie europejskim na konkretne działania. Zdania w stylu ˝będą kontynuowane dyskusje nad przyszłością programów˝ nie rokują dobrze w sprawie wprowadzenia konkretnych rozwiązań. Cieszą działania, jakie podejmowane są przez Komisję Europejską w ramach jednolitego rynku wspólnotowego. Stąd wszelkie działania zmierzające do upraszczania przepisów dla przedsiębiorców zasługują na uznanie i wsparcie. Wiąże się to z wpływaniem na deregulację absurdalnych przepisów, jakie funkcjonują na krajowych rynkach w Unii Europejskiej. Należy tutaj zadać wprost pytanie do rządu, jakie działania zostały podjęte bezpośrednio przez nasz kraj w celu wzmocnienia jednolitego rynku i ułatwień w jego funkcjonowaniu. Opisywane w dokumencie działania traktują o inicjatywach i pracach, jakie są podejmowane przez instytucje unijne, a ciekawi nas, jakie propozycje rządu i partii rządzącej zostały zaprezentowane jako autorskie propozycje. To jest w ogóle mankament tego dokumentu, że tytuł mówi o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w danym okresie, a tak naprawdę w 90% jest to wnikliwa analiza prac, jakie toczyły się w ramach samych instytucji unijnych. My jednak mamy dowiedzieć się, jaki jest faktyczny udział naszego kraju i naszego rządu w tych pracach, bo wystarczy przecież wejść na portal informacyjny Unii Europejskiej, by dowiedzieć się o pracach, które są obecnie w toku. My natomiast chcielibyśmy dowiedzieć się o naszej faktycznej roli w pracach wspólnotowych i ich skutkach. Z przykrością stwierdzamy, że wkład Rzeczypospolitej Polskiej w prace Unii Europejskiej w omawianym okresie był niewielki. Oczywiście pomijamy tu okres prezydencji, gdyż sam dokument też nie odnosi się chronologicznie do tego okresu. Nasuwa się taka refleksja, że może rząd ma za duże problemy z bałaganem krajowym i nie chce się, kolokwialnie mówiąc, za bardzo wychylać na forum europejskim, bo nie ma pomysłu na aktywne inspirowanie do zmian. Nawet jeżeli okres naszej prezydencji uznamy za sukces, bo chwali nas opinia międzynarodowa, to zachodzi duże prawdopodobieństwo, że tak często podkreślana przez premiera pozytywna energia, jaką chce wytwarzać wokół swoich działań, przemieni się niebawem, kiedy emocje po naszym szefowaniu w pracach Rady Unii Europejskiej opadną, w negatywną szajbę - też lubianą przez pana premiera - i nadal będziemy tylko słuchać, co Unia robi, a nie co my robimy z Unią i do czego ją nakłaniamy. Podsumowując, cieszy przede wszystkim to, że rząd wie, co się dzieje w ramach działań podejmowanych przez Unię Europejską. Uważamy, że ta dobra energia międzynarodowa powinna dać poważny impuls do aktywnego włączania się w inicjowanie zmian w Europie. Nie chodzi tu jednak tylko o działania zmierzające do tworzenia zespołów konsultacyjnych, dokumentów analitycznych i teoretyzujących, ale dążenie do realnego wpływu na dokonywane zmiany. Panuje bowiem powszechne przekonanie - a na tej sali na pewno wśród wielu parlamentarzystów - że monopol na faktyczne zmiany i wpływ na kierunek zmian mają największe kraje, takie jak Niemcy czy Francja. Może pora jest zatem najlepsza na to, by przypomnieć słowa dwóch premierów, jakie zostały skierowane pod adresem polskich parlamentarzystów na tej sali w różnych odstępach czasu. Obecny wciąż premier nawoływał: Pora tworzyć. A teraz najbardziej adekwatne w kierunku rządu są słowa ekspremiera Marka Belki: Rządzie, do roboty. Omawiany okres charakteryzował brak wizji rządu polskiego w sprawach polityki europejskiej i było to bardzo widoczne. W związku z faktem słabego zaangażowania rządu polskiego w prace Unii Europejskiej w okresie styczeń - czerwiec 2011 r. Klub Poselski Ruch Palikota jest za odrzuceniem informacji dla Sejmu i Senatu o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo. (Oklaski)