Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-10-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Wolni i Solidarni przedstawiam stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego, druk nr 880. W uzasadnieniu projektu wnioskodawcy podkreślają, że pozycja sędziego Trybunału Konstytucyjnego różni się od pozycji sędziów sądów powszechnych, administracyjnych czy Sądu Najwyższego. Zgadzając się z tą tezą, Koło Poselskie Wolni i Solidarni stoi na stanowisku, że niezbędne jest precyzyjne określenie praw, obowiązków, stosunku służbowego oraz zasad odpowiedzialności sędziów Trybunału Konstytucyjnego w formie odrębnej ustawy. Nie spodziewam się, że obecny prezes trybunału pan prof. Andrzej Rzepliński zastosuje się chociażby do art. 3 ust. 3 projektu ustawy odnośnie do dopuszczenia do orzekania trzech sędziów bezpodstawnie niedopuszczanych przez niego do orzekania, którzy złożyli ślubowanie przed prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej, zwłaszcza że pan prezes Rzepliński pomimo wielokrotnego podkreślania, że sędziowie Trybunału Konstytucyjnego podlegają bezpośrednio Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stosuje tylko wybrane przepisy, konsekwentnie pomijając np. art. 197. W takim przekonaniu utwierdzają mnie także ujawnione w tym tygodniu przez jeden z portali internetowych maile kierownictwa Trybunału Konstytucyjnego z okresu od 20 kwietnia do 1 czerwca 2015 r., które wskazują jednoznacznie, że sędziowie trybunału mieli pełną świadomość jeszcze przed wejściem w życie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym autorstwa koalicji PO-PSL, że jest ona, cytuję: psuciem państwa oraz że prezentuje, cytuję: mentalność z ˝Samych swoich˝. W szczególności mowa tu o poprawce, która przyczyniła się do obsadzenia na zapas miejsc w Trybunale Konstytucyjnym kandydatami Platformy Obywatelskiej. Projekt ustawy stanowi realizację zaleceń raportu zespołu ekspertów ds. Trybunału Konstytucyjnego, powołanego przez marszałka Sejmu. Przyjęcie tej ustawy spowoduje ustabilizowanie sytuacji wokół trybunału, tak aby mógł on funkcjonować bez przeszkód w pełnym składzie. Prace legislacyjne w tej sprawie należy podjąć niezwłocznie, jeszcze przed zakończeniem kadencji obecnego prezesa Trybunału Konstytucyjnego. Jeśli po wejściu w życie procedowanej ustawy prezes trybunału nadal nie będzie przestrzegał przepisów prawa, to zgodnie z przepisami dyscyplinarnymi będzie mógł nawet zostać złożony z urzędu. Podnoszę tę okoliczność, gdyż sędzia Trybunału Konstytucyjnego, a tym bardziej jego prezes, zgodnie z tym, co mówili o sobie sami sędziowie na Nadzwyczajnym Kongresie Sędziów Polskich, że są, cytuję: zupełnie nadzwyczajną kastą ludzi i, cytuję: solą tej ziemi, powinien świecić przykładem w zakresie postawy etycznej i przestrzegania przepisów prawa. Chciałbym zwrócić uwagę na wybrane przepisy projektu ustawy, które moim zdaniem wymagają zmiany. Po pierwsze, w art. 12 ust. 1 możemy przeczytać, że zawiadomienie o popełnieniu przez sędziego trybunału przewinienia, o którym mowa w art. 10 ust. 1, do prezesa trybunału mogą złożyć sędzia trybunału, grupa sędziów trybunału oraz prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek prokuratora generalnego. Biorąc pod uwagę wnioskowanie z mniejszego na większe, bezcelowe wydaje się wymienianie jako odrębnego podmiotu uprawnionego do składania zawiadomienia grupy sędziów trybunału, skoro uprawnienie to przyznano każdemu sędziemu z osobna. Po drugie, w art. 33 ust. 1 nastąpiło powtórzenie treści przepisu art. 29 ust. 1. Z wyjątkiem stwierdzenia, cytuję: oraz musi dochować godności statusu sędziego trybunału w stanie spoczynku, obydwa przepisy w zasadzie niczym się nie różnią. Ponadto sposób ułożenia przepisów w rozdziale poświęconym sędziom w stanie spoczynku wydaje się chaotyczny. Należy dopracować zgłoszone propozycje, w tym rozważyć ponownie kwestię wysokości uposażenia sędziów i przewidywanej w projekcie zgody prezesa trybunału na podjęcie dodatkowego zatrudnienia, bowiem sędzia Trybunału Konstytucyjnego powinien być w pełni oddany swojej pracy orzeczniczej i odrzucić wszelkie inne zajęcia, które mogłyby odwrócić jego uwagę i skupienie od należytego pełnienia służby dla narodu w ramach wykonywania władzy sądowniczej. Koło Poselskie Wolni i Solidarni wnosi o skierowanie projektu ustawy do komisji w celu prowadzenia dalszych prac legislacyjnych. Dziękuję bardzo.