Mówca: Sprawozdawca Grażyna Ciemniak
Data: 2015-05-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz ustawy o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r. Sprawozdanie zawarte jest w druku nr 3360. Rządowy projekt ustawy z druku nr 3292 wpłynął do Sejmu 26 marca 2015 r. Marszałek Sejmu skierował go 8 kwietnia do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki. Komisje na wspólnym posiedzeniu w dniu 23 kwietnia 2015 r. przeprowadziły pierwsze czytanie i rozpatrzyły szczegółowo projekt ustawy, który przewiduje zmiany wynikające z doświadczeń ze stosowania instrumentu pomocy małym i średnim przedsiębiorcom poszkodowanym w wyniku powodzi. W projekcie zaproponowane są zmiany w ustawie z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, które mają na celu: po pierwsze, doprecyzowanie kwestii związanych z podstawą ustalenia wysokości udzielanej przez fundusz pożyczkowy pożyczki; kwota pożyczki będzie określana na podstawie oszacowania poniesionych szkód, po drugie, wprowadzenie możliwości dokonywania zmian dotyczących ponoszonych wydatków oraz sposobu postępowania w tym zakresie; możliwe będzie dokonywanie zmian w przeznaczeniu środków finansowych uzyskanych w ramach pożyczki; z rozwiązania tego przedsiębiorca będzie mógł skorzystać za zgodą funduszu pożyczkowego; przesunięcia będą mogły być dokonywane jedynie w ramach szkód określonych w dokumentacji dotyczącej udzielenia pożyczki, po trzecie, dookreślenie statusu funduszu pożyczkowego oraz wydawanego przez niego rozstrzygnięcia odnośnie do wykorzystania udzielonej pożyczki; fundusz pożyczkowy działać będzie jako organ pierwszej instancji, a do wydawanego przez ten fundusz rozstrzygnięcia w formie decyzji będą stosowane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego; w sytuacji gdy część pożyczki została wykorzystana prawidłowo, fundusz pożyczkowy może w części umarzać udzieloną pożyczkę, a w części odmawiać jej umorzenia, jednak decyzja odmawiająca umorzenia powinna określać kwotę zobowiązania przedsiębiorcy, na którą składa się kwota nieumorzonej pożyczki oraz należne w dniu wydania decyzji odsetki ustawowe, jeśli są naliczane; wydawana przez fundusz pożyczkowy decyzja nakłada na przedsiębiorcę obowiązek zapłaty określonej w niej kwoty zobowiązania i stanowi podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, gdy przedsiębiorca nie wywiąże się z tego zobowiązania. W projekcie ustawy przewiduje się zwolnienie przedsiębiorcy z kosztów finansowych wynikających z naliczenia odsetek ustawowych w czasie postępowania odwoławczego. Za okres od dnia wniesienia odwołania przez przedsiębiorcę od decyzji funduszu pożyczkowego do dnia uprawomocnienia się wydanego rozstrzygnięcia nie będą naliczane odsetki ustawowe. W projekcie ustawy jednoznacznie wskazuje się obowiązek zwracania przez przedsiębiorców niewykorzystanej kwoty pożyczki i sposób postępowania. Na przedsiębiorcę nakłada się obowiązek, aby do rozliczenia pożyczki dołączał potwierdzenie dokonania zwrotu niewykorzystanej kwoty pożyczki. Niedokonanie zwrotu niewykorzystanej kwoty pożyczki sankcjonowane będzie naliczaniem odsetek ustawowych od kwoty pożyczki. W projekcie ustawy doprecyzowuje się również kwestię dokonywania spłaty lub zwrotu pożyczki. Fundusz pożyczkowy i przedsiębiorca będą mogli na zasadach umownych kształtować harmonogram spłat pożyczki, z zachowaniem trzyletniego okresu spłaty, jednak nieprzedstawienie rozliczenia pożyczki lub jej części skutkować będzie obowiązkiem jej zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. W odniesieniu do przedsiębiorców, którzy nie są w stanie regulować należności wynikających z decyzji w sprawie umorzenia pożyczki, określono w projekcie ustawy sposób postępowania wobec nich funduszy pożyczkowych. Zmiana ta ma na celu wprowadzenie możliwości umarzania należności przedsiębiorców, od których faktycznie nie będzie można ich odzyskać, a dotyczy to takich przypadków, jak śmierć, przewlekła choroba, zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, trudna sytuacja finansowa, brak możliwości skontaktowania się z przedsiębiorcą oraz przeprowadzenia kontroli wykorzystania pożyczki. Decyzję w sprawie umorzenia podejmować będzie fundusz pożyczkowy samodzielnie, jednak w przypadku kwot przekraczających 5 tys. zł - za zgodą ministra właściwego do spraw gospodarki. W projekcie ustawy reguluje się także zagadnienia dotyczące przedawnienia zabezpieczenia oraz wygaśnięcia zobowiązań przedsiębiorców. Stosowane będą odpowiednio przepisy ustawy Ordynacja podatkowa. Projekt ustawy reguluje także kwestie postępowania z przedsiębiorcami, którzy nie regulują należności wynikających z udzielenia im pożyczki, do których nie stosuje się przepisów dotyczących możliwości umorzenia należności. Właściwą drogą dochodzenia należności przez fundusze pożyczkowe będzie postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W projekcie ustawy wprowadza się również konieczność uzupełnienia oświadczeń składanych przez fundusz pożyczkowy o oświadczenia o niedziałaniu w celu osiągnięcia zysku lub przeznaczenia zysku na cele statutowe oraz że fundusz pożyczkowy nie poniósł straty w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok ogłoszenia konkursu. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Doświadczenia z funkcjonowania przepisów ustawy z dnia 12 sierpnia 2010 r. o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r. pokazują, że tu też potrzebne są zmiany. Projekt ustawy ma na celu również: określenie postępowania przez fundusze pożyczkowe z przedsiębiorcami, którzy nie są w stanie uregulować należności wynikających z decyzji w sprawie umorzenia pożyczki; uregulowanie zagadnień takich jak przedawnienie, zabezpieczenie oraz wygaśnięcie zobowiązań przedsiębiorców; uregulowanie kwestii postępowania z przedsiębiorcami, którzy nie regulują należności wynikających z udzielenia im pożyczki i do których nie stosuje się przepisów dotyczących umorzenia należności. Te regulacje, te zmiany wprowadzone w obydwu ustawach pozwolą funduszom pożyczkowym na zakończenie umów z pożyczkobiorcami, którzy stali się trwale niezdolni do prowadzenia działalności gospodarczej i nie dysponują majątkiem, z którego można byłoby dochodzić należności. Pozwoli to również na rozliczenie przez fundusze pożyczkowe dotacji otrzymanej od ministra do spraw gospodarki. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Podczas prac nad projektem ustawy posłowie zwrócili uwagę na wysokość dotychczas udzielonej pomocy i kwotę zwrotu pożyczek. Na podstawie ustawy z dnia 12 sierpnia 2010 r. o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi udzielono 1849 pożyczek na kwotę 74 504 tys. zł. W przypadku 206 pożyczek pojawiły się trudności z odzyskaniem należności. Dotyczy to kwoty ok. 1309 tys. zł. Na podstawie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi udzielono 61 pożyczek na kwotę prawie 1690 tys. zł, na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 2012 r. Wszystkie pożyczki zostały rozliczone. Z kolei na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 2013 r. udzielono 113 pożyczek na kwotę 3030 tys. zł. Te pożyczki nie są jeszcze rozliczone. Do projektu zawartego w druku nr 3292 komisje wprowadziły poprawki, które doprecyzowują zapisy ustawy, oraz poprawki legislacyjne i redakcyjne uwzględniające uwagi Biura Legislacyjnego. Chcę w tym miejscu wskazać na dwie sprawy. Jedna to doprecyzowanie zapisu w zmianie 4. projektu ustawy, dotyczącego art. 46. Po ust. 2 dodaje się ust. 2a, który otrzymuje brzmienie: ˝W uzasadnionych przypadkach, na wniosek przedsiębiorcy oraz za zgodą funduszu pożyczkowego, dopuszczalne jest dokonywanie zmian pomiędzy wydatkami finansowanymi ze środków otrzymanej pożyczki˝. Druga sprawa. Zrezygnowano ze sztywnej regulacji terminu wejścia w życie ustawy wskazanego na 1 czerwca 2015 r. i wprowadzono w art. 8 projektu zapis stanowiący, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Mimo dynamicznego procedowania nad projektem ustawy termin 1 czerwca 2015 r. byłby nieadekwatny do całego toku postępowania ustawodawczego, bo Senat ma 30 dni na odniesienie się do ustawy, a może również wnieść poprawki. Komisje uznały, że wskazanie terminu 14 dni, który jest odpowiedni dla zachowania zasad demokratycznego państwa prawa oraz zgodny z przepisami o ogłaszaniu aktów prawnych, jest wystarczające dla zachowania vacatio legis w przypadku tej ustawy. Komisje przyjęły jeszcze poprawki doprecyzowujące zapisy ustawy i poprawki legislacyjne: w art. 1 w zmianie 5. lit. a-e, w zmianie 6. w ust. 1, w zmianie 7. w ust. 1, w zmianie 8. w lit. a, w zmianie 9. w ust. 1 i w zmianie 11. w ust. 2, a także w art. 2 w zmianach 1. i 2. w art. 4 w ust. 1 i w art. 6 w ust. 1. Są to drobne korekty legislacyjne i redakcyjne. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Gospodarki wnoszę o uchwalenie projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz ustawy o wspieraniu przedsiębiorców dotkniętych skutkami powodzi z 2010 r., załączonego w sprawozdaniu w druku nr 3360. Chcę podkreślić, że pomoc przedsiębiorcom w usuwaniu skutków powodzi pozwoli na utrzymanie ich działalności i utrzymanie zatrudnienia. Dziękuję bardzo za uwagę. (Oklaski)