Mówca: Jerzy Jachnik
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt przewiduje dodanie do ustawy z 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 23) w art. 105 po § 2 dodatkowego paragrafu, który miałby uprawniać organ administracji publicznej do umarzania postępowania po upływie 3 lat od dnia wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z powodu śmierci jednej ze stron, jej ustawowego przedstawiciela, śmierci przedstawiciela strony. I tu nasuwa się pierwsze pytanie: Dlaczego po upływie 3 lat, a nie np. 2 lat, po roku czy po 5 latach? Do tego wnioskodawcy proponują w swoim projekcie dodanie: jeżeli nie zagraża to uzasadnionemu interesowi stron lub interesowi społecznemu. Pytanie tylko, jak ten interes strony czy interes społeczny znowu ustalić. W proponowanym projekcie ustawy główną zmianą jest przyznanie organowi administracji publicznej prawa do umorzenia zawieszonego postępowania w przypadku śmierci strony lub utraty przez stronę, jej przedstawiciela ustawowego zdolności do czynności prawnych. Proszę państwa, według projektodawców w obecnym stanie prawnym taka sytuacja powoduje przewlekłość postępowania i niemożność wydania decyzji. Otóż naszym zdaniem może to budzić wątpliwości, szczególnie gdy są trudności z ustaleniem takiego spadkobiercy, bowiem mieszka poza granicami kraju, np. na drugiej półkuli. Projektodawcy w uzasadnieniu wskazują, że warunkiem ograniczającym stosowanie instytucji umorzenia postępowania administracyjnego jest wykazanie przez organ administracji publicznej braku zagrożenia dla uzasadnionego interesu stron lub interesu społecznego. Ocena byłaby każdorazowo dokonywana przez organ administracji publicznej i podlegałaby kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej. Projektodawcy nie dodają jednak, że aby doszło do tej kontroli, decyzję organu musi ktoś zaskarżyć. Nie przekonuje nas również w omawianym projekcie przywoływanie treści art. 182 § 1 k.p.c. oraz art. 130 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Otóż, proszę państwa, pozwolę sobie przytoczyć art. 105 § 1. Co on mówi? Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny - podkreślam - z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Co mówi § 2? Organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Otóż w tych dwóch paragrafach jest skonsumowany § 3. To potwierdza zresztą w pełni dotychczasowe orzecznictwo. Nie ma żadnej potrzeby przeregulowania prawa. Przyznam się uczciwie, że jak czytałem ten projekt, to na początku zgadzałem się z nim, dopóki nie przeczytałem § 1 i 2, bowiem mam nieodparte wrażenie, że ta zmiana proponowana jest pod określoną sprawę. Niestety nie da się budować prawa pod określoną sprawę. Odsyłam do komentarzy i do orzecznictwa w tym zakresie. Ono jest klarowne. Pozwolę sobie tylko przeczytać znowu z komentarza: Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., należy rozpatrywać łącznie z przepisem art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. - w przypadku gdy postępowanie toczy się w sprawie praw lub obowiązków osobistych, które nie przechodzą na następców prawnych, ponieważ są związane z określoną osobą, śmierć strony daje podstawę do umorzenia postępowania. Jeśli zatem któryś sąd czy np. jakiś urząd ciągnie sprawę przez 10 lat, bo boi się wydać decyzji w oparciu o § 1 czy 2, to nie jest powód, żeby zmieniać kodeks. A zatem jako ruch Kukiza będziemy przeciwko kontynuowaniu prac. Dziękuję bardzo.