Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2018-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Kukiz’15 mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania połączonych komisji o nowelizacji ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz niektórych innych ustaw. W ocenie mojej oraz dużej grupy rolników, którzy zatrudniają pracowników sezonowych do pracy w swoich gospodarstwach, jest to projekt bardzo pilny i od dawna oczekiwany. W najbliższym czasie rozpoczną się pierwsze zbiory owoców. Według wyliczeń Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w rolnictwie indywidualnym potrzebnych jest ok. 450-500 tys. pracowników sezonowych. Tych pracowników obecnie brakuje, co jest konsekwencją ubiegłorocznej nowelizacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wdrażającej przepisy tzw. dyrektywy sezonowej. Przyjęcie przez Polskę dyrektywy wymogło na naszym państwie obowiązek wprowadzenia takich samych warunków pracy i płacy dla pracowników zarówno z kraju, czyli z Polski, jak i z zagranicy. Wejście w życie przepisów ustawy od stycznia 2018 r. doprowadziło do zwiększenia biurokracji i ogólnego chaosu informacyjnego. Oprócz skokowego wzrostu kosztów pracy wynikającego z minimalnej stawki godzinowej i pełnego ozusowania pracy doszło do zwiększenia biurokracji oraz zawiłości i niejasności procedury zatrudniania cudzoziemców. Jednocześnie warto zauważyć, że rynek nie zna pustki i z problemów polskich rolników cieszy się konkurencja, która z całą pewnością wykorzystałaby dewastację branży sadowniczej oraz owocowo-warzywnej. Wprowadzenie nowego rodzaju umowy, która byłaby ściśle dedykowana osobom wykonującym pracę przy zbiorach, jest próbą wyjścia naprzeciw oczekiwaniom branży. Nowa formuła zatrudnienia ma w założeniach przynieść korzyści zarówno osobom podejmującym pracę przy zbiorach, jak i rolnikom jako zatrudniającym. Założenia są słuszne, ale szczegółowa analiza przepisów oraz konsultacje z przedstawicielami plantatorów owoców i warzyw nie przekonują mnie, że zakładany cel zostanie osiągnięty. Problemem jest zbyt krótki okres, na jaki będzie można zawrzeć umowę o pomocy przy zbiorach, który wydłużono do 180 dni. Nie przedstawiono żadnego racjonalnego uzasadnienia, dlaczego nie można pozwolić rolnikom na maksymalne zatrudnienie pracownika na okres 270 dni, czyli taki, na jaki pozwala prawodawstwo Unii Europejskiej. Dlaczego rząd polski i politycy PiS-u notorycznie wychodzą przed szereg i nakładają Polakom pętlę na szyję bardziej, niż tego wymaga prawodawstwo Unii Europejskiej. Nikt nie zmusza ani rolników, ani pracowników do zawierania umów na cały okres 270 dni, ale taka możliwość powinna istnieć, tak aby nie wprowadzać dodatkowych utrudnień dla obu stron umowy. Praca w rolnictwie to nie tylko zbiór, sortowanie, przygotowywanie do sprzedaży, ale również różnego rodzaju czynności pielęgnacyjne czy też mające na celu poprawę jakości plonów, czyli praca znacznie dłuższa niż w okresie proponowanych 180 dni. Dlaczego tworzymy nadmierne restrykcje, utrudniamy te kwestie rolnikom, jak również pracownikom sezonowym z zagranicy, komplikujemy prawo? Nie powinniśmy blokować im tego typu umów. Podsumowując, chciałbym zaapelować o ekspresowe tempo prac nad tą ustawą, tak aby jak najszybciej weszła ona w życie. Jest ona potrzebna praktycznie na dniach. Rolnicy chcieliby skorzystać z dobrodziejstw ustawy tu i teraz. Chcieliby również, aby była ona dobra, aby nie trzeba było jej w najbliższym czasie poprawiać. Dlatego przygotowaliśmy poprawkę, o której poparcie proszę posłów i Wysoką Izbę. Co do terminu i apelu pana przewodniczącego Telusa chciałbym zwrócić uwagę, panie przewodniczący, że ta ustawa powinna trafić do Sejmu w styczniu. O tych problemach wiedzieliśmy, kiedy przyjmowaliśmy ustawę w związku z dyrektywą o pracownikach sezonowych. Już wtedy prace powinny być zaawansowane i ta ustawa powinna być w Sejmie, a nie teraz na łapu-capu poprawiamy, przyjmujemy, poprawiamy. A więc bardzo bym prosił i apelował o to, żeby te ustawy trafiały znacznie szybciej, a nie na ostatnią chwilę, bo to zdarza się już kolejny raz. Składam także poprawkę.