Mówca: Gabriela Masłowska
Data: 2015-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Wysoka Izbo! W dniach 27 i 28 maja miał miejsce wyjazd delegacji polskiego Ministerstwa Obrony Narodowej do Narwiku wraz z przedstawicielami grupy parlamentarnej polsko-norweskiej w liczbie pięciu posłów. Celem wyjazdu był udział w uroczystych obchodach 75. rocznicy bitwy o Narwik. Narwik jest jednym z wielu miejsc na mapie świata, gdzie Polacy walczyli o wolność naszą i waszą z hitlerowskim najeźdźcą, gdzie przelewali krew i składali ofiarę życia. Bitwa o port Narwik między siłami niemieckimi a aliantami rozegrała się między 9 kwietnia a 8 czerwca 1940 r. Po klęsce wrześniowej pierwsze zwycięstwo aliantów miało miejsce właśnie w bitwie o Narwik. Zdobycie portu w Narwiku miało ważne znaczenie ze względu na linię kolejową ze szwedzkiej Kiruny, którą III Rzesza sprowadzała 1/3 rudy żelaza ze Szwecji na potrzeby niemieckiego przemysłu zbrojeniowego. Miało to także znaczenie dla zapewnienia sobie przez Niemcy swobodnego wyjścia na Atlantyk, a także możliwości zakładania w Norwegii baz dla lotnictwa niemieckiego. Brygada polska, licząca niespełna 5 tys. żołnierzy, stanowiła 1/3 wszystkich sił lądowych aliantów. Po bitwie osłaniała załadowanie wojsk korpusu ekspedycyjnego na okręty. Jako jedna z ostatnich odbiła od brzegów Norwegii, udając się w drogę powrotną do Francji. Od 9 do 14 kwietnia 1940 r. na wodach w rejonie Narwiku toczyły się bitwy morskie, w wyniku których zniszczona została niemiecka flota. W walce uczestniczyły polskie niszczyciele ˝Błyskawica˝, ˝Burza˝, ˝Grom˝, wchodzące w skład floty brytyjskiej. Patrolowały one fiordy i ostrzeliwały pozycje niemieckie. Ponadto jako transportowce wykorzystywane były polskie statki ˝Chrobry˝, ˝Batory˝ i ˝Sobieski˝. ˝Grom˝ został zatopiony w czasie ataku lotniczego, który miał miejsce 4 maja. Bomby trafiły w śródokręcie i okręt zatonął w ciągu 2 minut. Zginął jeden oficer i 58 polskich marynarzy, a uratowało się 18 oficerów i 160 marynarzy. Część tych sił, w tym polskie okręty, została odwołana z norweskiego teatru działań, kiedy 10 maja Niemcy podjęli wielką ofensywę na zachód Europy, w celu obrony Francji i zachodu Europy. Straty polskie w tym rejonie wyniosły 59 marynarzy z zatopionego ˝Gromu˝. Jeśli chodzi o oddziały lądowe, poległo 97 żołnierzy, 189 odniosło obrażenia, a 21 zostało uznanych za zaginionych. Na polskim odcinku działań straty niemieckie wyniosły 190 osób, w tym 60 jeńców. Wysoka Izbo! Uroczystości związane z uczczeniem 75. rocznicy tych wydarzeń odbyły się z udziałem księcia, władz Narwiku, kombatantów, w tym także Polaka, który uczestniczył w walce o Narwik, a który został przywieziony z Wielkiej Brytanii, gdzie mieszka, oraz ministra obrony narodowej Norwegii. Towarzyszyło tym uroczystościom odegranie hymnów państwowych Francji, Polski, Wielkiej Brytanii, Norwegii, wręczenie medali pamiątkowych kombatantom, złożenie wieńców pod pomnikiem francuskim i norweskim na Placu Weterana oraz pod pomnikami francuskim, brytyjskim, niemieckim, norweskim i polskim na cmentarzu miejskim w Narwiku przez polskiego ministra kultury i dziedzictwa narodowego oraz podsekretarza stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej, a także grupę parlamentarzystów. Uroczystość uświetniała brygada strzelców z Polski oraz przedstawiciele naszego wojska. W uroczystościach także brała udział Polonia, za co tą drogą dziękuję. Udział w uroczystościach oraz w ich organizowaniu wzięła również Polka, pani Elżbieta Borgsö, która mieszka w Norwegii, w Narwiku konkretnie, od 1978 r. i która samotnie przez wiele, wiele lat opiekowała się grobami, gdzie są pochowani żołnierze polscy walczący o Narwik, pokrywając koszty tej opieki z własnych środków. Jest to osoba, której Polacy bardzo dużo zawdzięczają, zarówno ci z wcześniejszej emigracji, jak i ci ze współczesnej emigracji. Tą drogą (Dzwonek) z polskiego Sejmu pani Elżbiecie Borgsö, którą tam poznałam, składam wyrazy szczególnego, gorącego podziękowania za taką postawę nacechowaną ogromnym patriotyzmem i ogromną życzliwością. Pani marszałek, jedno zdanie muszę dopowiedzieć. Z ubolewaniem stwierdzam, że nie dane nam było, polskiej delegacji, uczestniczyć we wszystkich uroczystościach. Tak na przykład w pierwszym dniu miało miejsce wrzucanie wieńców do morza w miejscu zatopienia okrętów, m.in. polskiego okrętu, a także w uroczystości typowo polskiej, na cmentarzu H?kvik, co nie podniosłoby kosztów tej delegacji. Nie mogliśmy także wziąć udziału nazajutrz w objeździe okolic Narwiku dla upamiętnienia wszystkich miejsc, gdzie są pochowani Polacy. Wymagało to tylko po prostu zwyczajnie lepszej, przemyślanej organizacji wizyty przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Mam nadzieję, że Ministerstwo Obrony Narodowej wyciągnie wnioski z tej wizyty. W sytuacji, kiedy na obecnej międzynarodowej scenie politycznej Polska jest często lekceważona, jest często osamotniona, mogę powiedzieć, traktowana jako kraj nacjonalistów itd., uważam, że obchodzenie tego typu uroczystości jest bardzo ważne, bo podkreśla nasz wkład, a także naszą godność narodową. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)