Mówca: Stanisław Szwed
Data: 2012-02-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panie Przewodniczący! Drogie Koleżanki i Koledzy z ˝Solidarności˝ tak licznie dzisiaj zgromadzeni na galerii! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko wobec projektów ustaw o minimalnym wynagrodzeniu za pracę: obywatelskiego i poselskiego. Po raz drugi rozpatrujemy obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, pod którym podpisało się ponad 350 tys. obywateli i którego inicjatorem był Niezależny Samorządny Związek Zawodowy ˝Solidarność˝. Na ręce pana przewodniczącego jeszcze raz składam wyrazy uznania i podziękowania, że w tak ważnej sprawie, nie szczędząc sił i środków, zebrali tak dużą liczbę podpisów. Wszystkim, którzy złożyli podpisy, zarówno członkom związku, jak i sympatykom, w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość serdecznie dziękuję. Mimo że projekt był składany w poprzedniej kadencji Sejmu i nie został poddany pracom w komisji sejmowej - przypomnę, że pierwsze czytanie odbyło się na ostatnim posiedzeniu Sejmu poprzedniej kadencji - to nadal jest w pełni aktualny. Głównym celem ustawy jest stopniowe podwyższanie płacy minimalnej do 50% średniej płacy krajowej, co jest zbieżne z przyjętą przez Polskę strategią lizbońską i wynika z nowelizacji ustawy z 2005 r., która zakładała, że docelowo w Polsce płaca minimalna będzie wynosiła 50% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej. Niestety, do dzisiaj nie zostało to zrealizowane, a były lata, gdy wskaźnik ten nie przekraczał 35%. Dobrze, że w 2007 r. rząd premiera Jarosława Kaczyńskiego podwyższył płacę minimalną o 190 zł, przekraczając magiczną barierę 40% średniej płacy i realizując podpisane wcześniej porozumienie między rządem a NSZZ ˝Solidarność˝. Niestety, premier Donald Tusk, który w 2009 r. w ramach prac nad pakietem działań antykryzysowych zapisał, że przedstawi do końca tegoż roku harmonogram wzrostu minimalnego wynagrodzenia do 50% przeciętnej płacy, obietnicy nie spełnił i do dzisiaj takiego harmonogramu nie ma. Dlatego z uznaniem przyjmuję propozycję zawartą w projekcie, aby wysokość minimalnego wynagrodzenia była zależna od tempa wzrostu gospodarczego. Zaproponowany mechanizm zwiększania automatycznie płacy minimalnej według algorytmu, gdy PKB przekroczy 3%, jest dobrym rozwiązaniem. Jest wzrost PKB - jest wyższa płaca minimalna. Natomiast w przypadku wolniejszego wzrostu gospodarczego, czyli poniżej 3% PKB, stopień wzrostu minimalnego wynagrodzenia byłby ustalany na dotychczasowych zasadach, czyli negocjacji w ramach Komisji Trójstronnej, chociaż z doświadczenia wiemy, że najczęściej to rząd określa wysokość płacy minimalnej. Myślę, że ta propozycja, którą przedstawił dzisiaj komitet obywatelski, jest do zaakceptowania zarówno przez pracodawców, jak i przez stronę rządową. Niestety, w tej sprawie, choć temat jest znany od dawna, nie mamy stanowiska rządu. Mam nadzieję, że dzisiaj pan minister określi, jak rząd odnosi się do tego projektu, tym bardziej że budżet państwa, jak wynika z uzasadnienia do projektu, zyska kilkanaście milionów złotych z tytułu wyższych wpłat na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, fundusz zdrowia czy z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie potwierdzają się również obawy pracodawców, że podniesienie płacy minimalnej spowoduje zwolnienia z pracy. Z badań, które na zlecenie Sejmu przeprowadzała pani prof. Zofia Jacukowicz z Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, wynika, że nie potwierdza się alternatywa: niskie płace albo bezrobocie. Nie stwierdzono zależności pomiędzy wysokością minimalnego wynagrodzenia oraz wysokością przeciętnej płacy a sytuacją na rynku pracy. Obecnie płaca minimalna wynosi 1500 zł brutto, a netto, na rękę, jest to 1111 zł. Dzisiaj stanowi to 41% przeciętnego wynagrodzenia. Jest to ten pułap, od którego powinniśmy systematycznie podnosić płacę minimalną, tak aby w przyszłości nie było pokusy ponownego schodzenia poniżej 40% średniej płacy krajowej. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dość często podnosi się argument, że w Polsce płaca minimalna jest wysoka w stosunku do krajów Unii Europejskiej. W materiałach, które otrzymywał każdy, kto podpisywał się pod projektem, była ulotka, w której znajdowała się informacja o tym, jak wygląda płaca minimalna w krajach Unii Europejskiej. Jak widzimy, w środku tej stawki, może poniżej, jest Polska. Płaca minimalna w naszym kraju wynosi 350 euro, więc jesteśmy wśród państw o niższym poziomie minimalnego wynagrodzenia. Dla porównania w Grecji jest to 860 euro. Nawet zmniejszenie jej w czasie kryzysu o 20%, co zaproponował grecki rząd, nie powoduje drastycznego zmniejszenia dochodów. Jak było uwidocznione w tej ulotce, są też państwa, w których płaca minimalna jest kilkakrotnie wyższa niż u nas. Ważnym problemem, który wiąże się z wysokością płacy minimalnej, jest fakt, że wielu pracownikom, wielu rodzinom, których wysokość dochodów to płaca minimalna, brakuje środków na przeżycie, nie mówiąc już o tak ważnej sprawie wynikającej z Europejskiej Karty Społecznej, jaką jest godziwa płaca. Mimo że Polska ratyfikowała Europejską Kartę Społeczną, do dzisiaj nie podpisała artykułu dotyczącego godziwej płacy. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, odsetek pracowników żyjących w rodzinach, w których poziom wydatków był niższy od minimum egzystencji, wyniósł w 2010 r. 12%. Według danych Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych dotyczących minimum socjalnego w 2010 r. w gospodarstwie pracowniczym dwuosobowym kwota ta wynosiła 1562 zł, a w trzyosobowym - 2379 zł. Widzimy, że pracując i otrzymując płacę minimalną, nie jesteśmy w stanie utrzymać rodziny. Jest to sytuacja nie do zaakceptowania. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Obywatelski projekt zmiany ustawy o płacy minimalnej reguluje stopniowe podwyższanie minimalnego wynagrodzenia do wysokości 50% przeciętnego wynagrodzenia w zależności od tempa wzrostu gospodarczego. Jest to dobra propozycja, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie ją wspierał i jest za skierowaniem projektu do dalszych prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Jeśli chodzi o poselski projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, zawarty w druku nr 119, który zakłada automatyczne podniesienie płacy minimalnej do 45% przeciętnego wynagrodzenia, to jesteśmy za tym, aby również skierować go do dalszych prac w komisji. Dziękuję. (Oklaski)