Mówca: Zdrowia Konstanty Radziwiłł
Data: 2016-03-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani Minister! Szanowni Państwo! Przede wszystkim bardzo dziękuję za generalnie pozytywne odniesienie się wszystkich mówców, przedstawicieli wszystkich klubów do projektu. To bardzo ważne, ponieważ, tak jak mówiłem, sytuacja wymaga nie tylko dobrej pracy, ale również szybkiego działania. Bezpośrednio odpowiadając na całą listę uwag zgłoszonych przez panią poseł Gelert, chciałbym powiedzieć, że właśnie z tego powodu, że po prostu ścigamy się z czasem, który bije, jeśli chodzi o działania Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, gdzie skarga już została wniesiona, zdecydowaliśmy się w Ministerstwie Zdrowia, i to zdanie podzieliła Rada Ministrów, że to nie może być generalna przebudowa całego systemu, bo po prostu na to nie ma czasu. W związku z tym analizujemy różne sprawy, które były właśnie przedmiotem pytania czy w zasadzie refleksji pani poseł Gelert, jeśli chodzi o różne rzeczy. Nie wchodząc już w szczegóły, chciałbym przytoczyć choćby jedną kwestię, jaką jest możliwość przetaczania krwi przez ratowników medycznych. To jest sprawa kontrowersyjna. Ona wymaga zastanowienia się, wymaga refleksji, dyskusji i z całą pewnością nie jest na tyle oczywista, żeby można było to wprowadzić. Nie chcę przesądzać, czy tak czy nie, ale po prostu to nie jest moment na to, żeby szybko rozwiązywać te sprawy, a tu po prostu musimy działać szybko. Jeszcze jedna rzecz, też szczegółowa, jeżeli chodzi właśnie o rozważania pani poseł, czy instytut hematologii czy też minister zdrowia ma być placówką wiodącą. Myśmy zdecydowali o tym, rzeczywiście to jest coś, co jest zawarte w tym projekcie, że właśnie ze względu na to, o czym powiedziała m.in. pani poseł Zwiercan, żeby służba krwi była publiczną służbą, a nie czymś, o czym nie do końca wiadomo, w jakim jest miejscu. W związku z tym wiodąca rola w całym systemie została przyznana ministrowi zdrowia, a nie innym instytucjom. Chciałbym jednak bardzo mocno zwrócić również uwagę na to, że ta ustawa, mimo że być może nie załatwia wszystkich problemów publicznej służby krwi, to jednak znacznie podnosi poziom jakości, a przez to bezpieczeństwa obrotu krwią i przede wszystkim bezpieczeństwa dawców i biorców. Wydaje się, że już ten krok, mimo że prawdopodobnie trzeba będzie pomyśleć o innych, ale to nie musi być zrobione natychmiast, jest już znaczącym krokiem. Bo tak jak mówiłem, mimo że generalnie służba krwi w Polsce działa nieźle, to oparte jest to na regulacjach, które mają charakter taki, można powiedzieć, roboczy. Natomiast tutaj chodzi o to, żeby spełnić nie tylko wymagania unijne, bo nie chodzi tu o to, żeby bezmyślnie wypełnić to, co jest w przepisach unijnych, ale po prostu to, co w sposób systemowy gwarantuje jakość i bezpieczeństwo. Jeżeli chodzi o uwagi pani poseł Zwiercan dotyczące tego, czy publiczna służba krwi jest rzeczywiście służbą, to chciałbym powiedzieć tak, że można mieć pewne wątpliwości co do tego, czy tych pieniędzy, tego obrotu pieniędzmi powinno być tyle, chodzi o te cenniki i to wszystko. Ale zwracam uwagę, że ten system jest dzisiaj tak skonstruowany i my go nie wywracamy do góry nogami. Jest skonstruowany tak, że do RCKiK-ów jest kierowana dotacja w sumie 80 mln zł z budżetu państwa, natomiast reszta tych środków pochodzi... Tam pacjenci nie płacą, to nie są komercyjne przedsięwzięcia w tym sensie, natomiast te rozliczenia finansowe następują między placówkami opieki zdrowotnej. Tak się składa, że językiem tych rozliczeń rzeczywiście są pieniądze i to jest oparte na cenach. Ja jednak chciałbym zwrócić uwagę na to - i dziękuję za uwagę dotyczącą tego, czy w ogóle to pytanie - ile w systemie ochrony zdrowia powinno być rynku i komercji, a ile służby i misji. Podzielam w pełni taką uwagę. Chciałbym zwrócić uwagę, że regionalne centra krwiodawstwa i krwiolecznictwa mają status samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej i wprawdzie nasi poprzednicy przymierzali się tu i ówdzie to tego, żeby przekształcić je w spółki prawa handlowego, ale my na pewno tego robić nie będziemy. Chodzi o to, żeby zachować właśnie publiczność tej służby, zdecydowanie. Chciałbym również powiedzieć, że jeśli chodzi o system e-krew - tutaj pani poseł Zwiercan przytoczyła przykład chorego, który potrzebuje rzadkiej grupy krwi - to właśnie ten system e-krew, w którym będą wszyscy dawcy w całej Polsce, umożliwia to, żeby nawet choremu na Podkarpaciu zapewnić krew od dawcy, który jest np. w Zachodniopomorskiem, prawda. Dzisiaj rzeczywiście robi się to troszkę po omacku, telefonami, jakoś to się załatwia, natomiast system e-krew powinien to znacznie ułatwić i przyspieszyć możliwość otrzymania rzadkiej grupy krwi od dawcy. Bo nawet jeśli krwi nie ma w zasobach, to jest dawca, którego dane, również dane dotyczące jego grupy krwi, rzadkiej grupy krwi, są w systemie, i można go po prostu poprosić w trybie nagłym, awaryjnym o oddanie krwi dla konkretnego biorcy, który czeka na tę krew, pilnie jej potrzebuje. Polska jest na tyle niedużym obszarowo krajem, że można to zrobić w ciągu naprawdę bardzo krótkiego czasu. Panu posłowi Suchoniowi chciałbym bardzo serdecznie podziękować za zwrócenie uwagi na to, co jest istotą tego projektu, mianowicie właśnie jakość i bezpieczeństwo. To jest to, na czym się koncentrujemy. Te przepisy mogą na pozór wydawać się takie trochę skomplikowane, trochę biurokratyczne, ale właśnie o to chodzi i dziękuję za zwrócenie na to uwagi. Co do wątpliwości odnośnie do systemu e-krew, czy to nie będzie kolejna porażka informatyczna polskiego państwa, cóż, rzeczywiście trudno to zagwarantować, ale muszę powiedzieć, że mamy jako państwo coraz więcej doświadczeń w tym zakresie, i jednak mam nadzieję, że m.in. to, o co pan apeluje, tzn. współpraca z ministrem cyfryzacji, również w tym zakresie, która już się odbywa, bo projektujemy to rozwiązanie, zapewni, że to nie będzie puszczone, że tak powiem, na jakieś takie niedoświadczone tory i z dużym ryzykiem porażki. Chciałbym również zwrócić uwagę - wcześniej pani poseł Zwiercan mówiła o tym, że istnieje konieczność zabezpieczenia, żeby tylko profesjonaliści medyczni mieli dostęp do danych dawców i biorców - że Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia jest administratorem systemu, ale nadzoruje to wszystko minister zdrowia. I oczywiście te wymagania są spełnione, tak jak we wszystkich przedsięwzięciach, które w zakresie dostępu do danych - to jest konieczne przy sprawowaniu nadzoru - wykonuje minister zdrowia. Tak że jeszcze raz bardzo dziękuję z jednej strony za życzliwość, a z drugiej za konstruktywne podejście do sprawy, bo wydaje się, że projekt jest niekontrowersyjny. Jest to naprawdę duża praca, za którą chciałbym przy okazji podziękować również pani minister Głowali z Ministerstwa Zdrowia, a także innym służbom, również Narodowemu Centrum Krwi i innym osobom, które brały udział w tym przedsięwzięciu. Naprawdę robimy duży krok do przodu, co nie znaczy, że następne nie są konieczne. Dziękuję bardzo. (Oklaski)