Mówca: Jan Duda
Data: 2019-06-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu w sprawie rządowego projektu ustawy o znakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania organizmów genetycznie zmodyfikowanych jako wolnych od tych organizmów, druk nr 3262. Przedstawiony przez rząd projekt umożliwiający znakowanie produktów wytworzonych bez wykorzystania organizmów genetycznie zmodyfikowanych wynika z postulatów zgłaszanych przez organizacje społeczne, organizacje konsumenckie oraz część producentów. W świetle dyskusji społecznej dotyczącej GMO, która cyklicznie pojawia się z każdą inicjatywą ustawodawczą w tym obszarze, nasilają się też apele, aby przy zakupie produktów żywnościowych dać konsumentom prawo wyboru ze względu na informacje, czy w danym produkcie występuje modyfikacja genetyczna i czy w procesie wytwarzania produktów były wykorzystywane GMO. Jest to podyktowane utrzymującą się wciąż niepewnością i obawami co do długofalowego wpływu genetycznych modyfikacji na zdrowie ludzi. Organizacje pozarządowe regularnie przeprowadzają badanie opinii publicznej oraz kampanie, w wyniku których uzyskuje się wyniki wskazujące, że 65% Polaków opowiada się za wprowadzeniem zakazu upraw GMO. Do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w październiku 2017 r. wpłynęło ponad 1 tys. apeli w sprawie wprowadzenia jednego znaku ˝wolne od GMO˝, który wskazywałby, w jaki sposób i z jakich składników powstała dostępna dla konsumentów żywność. Mając na uwadze to, że konsumenci domagają się znakowania produktów wolnych od GMO, a także wzmocnienie działań rządowych, które umożliwią zwiększenie krajowej produkcji białka roślinnego na cele paszowe, i markę polskiej żywności, został opracowany projekt ustawy, który będzie regulował zasady oznakowania produktów jako wolnych od GMO. Produkty, które miałyby zostać objęte systemem takiego oznakowania, to jedno- i wieloskładnikowe produkty pochodzenia roślinnego, które mają odpowiedniki modyfikowane genetycznie dopuszczane do obrotu na rynku Unii Europejskiej. Chodzi tu o kukurydzę, rzepak, soję, burak cukrowy, które nie są modyfikowane genetycznie, tylko stanowią konwencjonalne odpowiedniki produktów genetycznie zmodyfikowanych. Kolejną grupą są produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, mleko, jaja, ser. Pochodzą one od zwierząt lub ze zwierząt karmionych paszami bez GMO. Przykładem mogą być takie produkty, które powstały w produkcji zwierzęcej wykorzystującej np. niezmodyfikowane genetycznie białko roślinne rodzimej produkcji. Niniejsze uwarunkowania były podstawą utworzenia oznakowania ˝wolne od GMO˝, które już od blisko 10 lat wykorzystuje kilka państw Unii Europejskiej. Inicjatywa rządu polskiego jest w tym zakresie zbieżna z działaniami tych państw. Żywność pochodzenia zwierzęcego będzie mogła być oznakowana jako wolna od GMO, jeżeli będzie pochodzić od zwierząt lub ze zwierząt karmionych w okresie karencji poprzedzającej jej pozyskanie paszami wolnymi od GMO i proces żywienia tych zwierząt będzie udokumentowany. W przypadku żywności pochodzenia zwierzęcego dopuszcza się oznakowanie ˝wolne od GMO˝ żywności nieprzetworzonej, np. mięso, tusze, jaja, mleko, jak również żywności przetworzonej, w której znajdują się inne składniki niż produkty pochodzenia zwierzęcego, np. w procesie wytwarzania wędlin często stosowane jest białko sojowe. W przypadku żywności przetworzonej, złożonej również z innych składników, składniki te muszą spełniać wymogi ustawy, aby żywność mogła być znakowana jako wolna od GMO. W projekcie ustawy zostały zaproponowane następujące zasady oznakowania: znak graficzny oraz możliwe towarzyszące mu wyrażenie słowne. Podstawowym oznakowaniem na opakowaniach lub etykietach wszystkich produktów będzie znak graficzny, którego wzór zostanie określony w rozporządzeniu wydanym przez ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz ministra właściwego do spraw rynków rolnych. Może mu towarzyszyć określenie ˝bez GMO˝ w przypadku produktów roślinnych lub określenie ˝wyprodukowane bez stosowania GMO˝ na produktach pochodzenia zwierzęcego. Kontrolę przestrzegania przepisów ustawy prowadzić będą Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, Inspekcja Weterynaryjna oraz Inspekcja Handlowa, zgodnie z ich zakresami zadań. Projekt ustawy reguluje sankcje dotyczące uchybień w trakcie wprowadzania na rynek produktów oznakowanych jako wolne od GMO. Po dogłębnej analizie przedstawionego przez rząd projektu ustawy na posiedzeniach komisji oraz po dyskusji klubowej, mając na uwadze absolutne prawo konsumenta do świadomego wyboru, jednocześnie stojąc na stanowisku (Dzwonek), że świadomy wybór jest jedną z wolności człowieka, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość w pełni popiera przedłożony przez rząd projekt ustawy dołączony do sprawozdania z druku nr 3446 i będzie głosował za jego uchwaleniem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)