Mówca: Gabriela Masłowska
Data: 2021-07-22 (Sejm RP, kadencja 9)

Łączne nakłady na ochronę zdrowia ze środków publicznych w 2020 r. wyniosły 116,5 mld zł, co stanowiło 5,5% PKB, i były one wyższe o 8,7 mld zł od wartości referencyjnej wymaganej przez wspomnianą ustawę, która powinna wynosić 5,3% PKB. Były to także nakłady wyższe o prawie 14 mld zł od nakładów na ochronę zdrowia w 2019 r. Proszę państwa, obecny rząd Prawa i Sprawiedliwości, obecne kierownictwo resortu z ogromną determinacją traktuje nakłady na ochronę zdrowia jako priorytet, i to mimo często trudnej sytuacji gospodarczej. Szczególna dynamika wzrostu datuje się od roku 2016. I tak w latach 2011-2015 - tak, lubimy te porównania, pani poseł, bo są to czasy waszych nieudolnych rządów - wzrost nakładów na ochronę zdrowia w tej waszej pięciolatce był o 14%, o 9,5 mld zł. (Głos z sali: Zgony teraz.) W latach 2016-2020 jest to wzrost o 44%, czyli 30,5 mld zł. (Oklaski) (Głos z sali: O proszę. Brawo!) (Głos z sali: NFZ.) Czy państwo potraficie te liczby odczytywać? Szczególnie podkreślam te dane, ponieważ bardzo często w debacie publicznej wmawia się Polakom, że nakłady na ochronę zdrowia są niewystarczające, i podnosi się lament. My mamy świadomość wielu zadań i potrzeb, które jeszcze przed nami stoją, np. w zakresie psychoterapii, w zakresie opieki długoterminowej, monitorowania leków, szkodliwości działania leków itd. Ale postęp, jaki w tej dziedzinie został zrobiony, jest po prostu wielki, jest niebywały, nieporównywalny z żadnym innym okresem. Tego nie da się zakłamać i zakrzyczeć, co państwo próbujecie robić. Zresztą już przyzwyczailiśmy się do tego, że posługujecie się kłamstwem, rzucacie kłamstwem prosto w oczy i publicznie go używacie. Ale liczby i dane są faktem i tego nie da się zakłamać. Proszę państwa, jeśli do tych 116,5 mld zł dodamy jeszcze w roku 2020 nakłady na ochronę zdrowia z Funduszu Przeciwdziałania COVID-19, który wynosił ponad 10 mld zł, to proszę policzyć, ile wyniosły te nakłady. Zdecydowanie ponad 120 mld zł. W 2015 r. za waszych rządów roczne nakłady na ochronę zdrowia to 79 mld zł. Proszę porównać: 79 mld rocznych nakładów na ochronę zdrowia do 116 mld w 2020 r. Myślę, że na ten temat nie ma już sensu dalej dyskutować. Dochody w części 46 były zrealizowane z nadwyżką o 18% większą, niż planowano. Ile wynosiły wydatki? Wydatki na ochronę zdrowia w części 46 były na poziomie 6,4 mld zł, czyli o 26,5% niższe niż w 2019 r. Ale proszę państwa, to trzeba wyjaśnić, bo zaraz będzie podnoszony ten argument, że spadły wydatki budżetowe do dyspozycji ministra zdrowia na ochronę zdrowia. W poprzednim roku, w 2019, na dotację podmiotową dla NFZ przeznaczono 2700 mln, które to środki zostały wykorzystane w 2020 r. A więc 6,5 mld zł trzeba powiększyć o faktyczne środki, które zostały przeznaczone na ochronę zdrowia, 2700 mln, i w związku z tym nie ma spadku w stosunku do poprzedniego roku w tej części 46, a nawet odnotowano wzrost. Proszę państwa, jeśli chodzi o to, na co zostały przeznaczone wydatki, to wiadomo, że głównie na ochronę zdrowia. Największa pozycja, prawie 2 mld zł, to tzw. pozostała działalność. Mamy takie wydatki jak 500 mln zł na zakup sprzętu, 230 mln zł na zakup szczepionek, na świadczenia na COVID, które potem zostały przeniesione do funduszu COVID, i inne. Oczywiście jeśli chodzi o pozostałe pozycje, szpitale kliniczne, świadczenia wysokospecjalistyczne, ratownictwo medyczne, publiczna służba krwi, to tak jak zwykle budżet był zrealizowany prawie w całości, w 99%, i obejmował wydatki zaplanowane. Kolejna pozycja: szkolnictwo wyższe i nauka. Tutaj główną pozycją będzie działalność dydaktyczna i badawcza uczelni, pomoc materialna dla studentów i doktorantów, a także pomoc dla podmiotów funkcjonujących w obszarze nauki i szkolnictwa wyższego. Nie wchodząc w szczegóły, jeśli chodzi np. o wykorzystanie środków europejskich, bo także to miało tutaj miejsce, chcę podkreślić, że mimo tak trudnej sytuacji w roku poprzednim poza tymi tradycyjnymi wydatkami w części 46 - ochrona zdrowia pojawiły się nowe pozycje. Kierownictwo resortu miało odwagę podjąć pewne nowe inicjatywy mimo trudnej sytuacji gospodarczej. Z tych wydatków 6600 mln zł utworzono Fundusz Medyczny i w 2020 r. na ten cel przeznaczono 200 mln zł. Mówiła pani przed chwilą, że Fundusz Medyczny miał być, a nie ma. Właśnie taka jest prawda płynąca z ust opozycji. W roku 2020 na ten cel... (Poseł Krystyna Skowrońska: Miało być 2 mld.) ... przeznaczono 200 mln zł. Są to pieniądze, które zgodnie z celem funduszu mają służyć finansowaniu dostępu do innowacyjnych terapii lekowych, do leczenia za granicą, leczenia chorób cywilizacyjnych itd. Co roku na ten cel, zgodnie z ustawą, będzie przeznaczane nie mniej niż 4 mld zł rocznie z budżetu, z dobrowolnych wpłat i darowizn. Na 31 grudnia wpłynęła kwota 200 mln zł, które to pieniądze zostały wykorzystane w części. Wydatkowano tylko 31,2%, głównie na leczenie poza granicami kraju oraz na leki w ramach programów ratunkowych dostępu do technologii medycznych. Pozostaje 185 mln zł z pewną końcówką do wykorzystania w roku 2021. Dlaczego takie niskie wykorzystanie? Ponieważ środki wpłynęły dopiero w grudniu poprzedniego roku i nie było czasu na wykorzystanie. Nieprawdą więc jest, że miał powstać Fundusz Medyczny, a go nie ma. (Głos z sali: No nie ma.) Po raz pierwszy uruchomiono program Narodowa Strategia Onkologiczna na lata 2020-2030, na który przeznaczono 200 mln zł. Na 2021 r. zaplanowano na ten cel 450 mln zł. Mimo trudnej sytuacji ekonomicznej i społecznej oprócz kontynuowanych 12 wieloletnich inwestycji rozpoczęto nowe programy wieloletnie, jak Centralny Zintegrowany Szpital Kliniczny w Poznaniu, szpital kliniczny i Uniwersytet Medyczny w Szczecinie, rewitalizacja i rozbudowa centrum onkologii - instytutu w Warszawie przekształconego w Narodowy Instytut Onkologii. Wprowadzono refundację leków przysługujących kobietom w ciąży, tzw. program ˝Ciąża+˝. W porównaniu z poprzednimi latami znacznie przyspieszono realizację informatyzacji w ochronie zdrowia, która kulała. Uruchomiono e-skierowania, internetowe konto pacjenta, które jest niezmiernie przydatne, zwłaszcza w tej chwili, kiedy wdrażany jest program ˝Profilaktyka 40+˝. W tym roku funkcjonuje on już w wielu miastach. To program bezpłatnych, szerokich badań diagnostycznych, często na miejscu z diagnozą lekarską. W tej chwili jest on już realizowany w kilku miastach dla osób powyżej 40. roku życia. Proszę państwa, chciałabym zwrócić uwagę na kwestie zastrzeżeń, które się pojawiły, że spadły nakłady na ratownictwo medyczne, co również nie jest prawdą, ponieważ przeznaczone na ten cel środki są w różnych częściach, głównie w budżetach wojewodów, i wzrosły one w tych budżetach. Pojawiło się także zastrzeżenie, że spadły nakłady na świadczenia specjalistyczne. Otóż proszę państwa, część świadczeń wysokospecjalistycznych została włączona do koszyka świadczeń gwarantowanych, ponieważ uznano, że nie są to już świadczenia wysokospecjalistyczne w związku z postępem wiedzy i technologii medycznych i finansowane są jak standardowe procedury medyczne ze środków NFZ-etu. Na koniec: ocena komisji Najwyższej Izby Kontroli do części 46 jest oceną opisową, czyli ani negatywną, ani pozytywną, a główne zastrzeżenia, które Najwyższa Izba Kontroli sformułowała, dotyczą nieprawidłowości w wydatkowaniu niektórych środków budżetowych, np. przy zawieraniu umów czy zakupie sprzętu. Ilość nieprawidłowości szacuje się na ok. 0,45% czy 0,46% wszystkich nakładów na ochronę zdrowia, a więc jest to ułamek. Niemniej jednak jest to dla nas sprawa bardzo poważna, ale chcę zaznaczyć, że część z tych środków - znaczna już, jak twierdzi ministerstwo - została odzyskana, część jest w trakcie odzyskiwania. Część tych wydatków nie musiała być realizowana według procedury zamówień publicznych, bo na to pozwalała ustawa COVID-owa, tak że sprawa nie wygląda aż tak drastycznie, jak państwo przedstawiacie, i musimy poczekać na zakończenie wszystkich postępowań. Sama Najwyższa Izba Kontroli przyznaje, że warunki w jakich przyszło działać, podejmować szybkie decyzje, warunki, które do tej pory nigdy nie istniały, a więc były stosunkowo trudne i niebezpieczne, gdzie była ogromna presja zagrożenia rozszerzaniem się samej epidemii i wszyscy pod tą presją działali, sprzyjały błędom w podejmowaniu decyzji. Przede wszystkim Najwyższa Izba Kontroli zaleciła Ministerstwu Zdrowia przygotowanie odpowiedniej procedury na wypadek przyszłych zdarzeń, żeby takie sytuacje nie miały miejsca. Mam nadzieję, panie ministrze, że Ministerstwo Zdrowia nad taką procedurą rozpocznie czy już rozpoczęło prace, zgodnie z zaleceniami Najwyższej Izby Kontroli. W imieniu Komisji Finansów Publicznych wnoszę o pozytywną ocenę sprawozdania z wykonania budżetu państwa w części 46, mimo zastrzeżeń Najwyższej Izby Kontroli. Myślę, że je w jakimś stopniu wyjaśniłam. Dziękuję bardzo za uwagę.