Mówca: Sprawozdawca Halina Szydełko
Data: 2017-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie połączonych Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Finansów Publicznych o obywatelskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1521. Projekt obywatelski wpłynął do Sejmu 28 sierpnia 2015 r., a 19 listopada został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu, które odbyło się 2 grudnia 2015 r. Wówczas projekt skierowany został do trzech komisji. Podczas ich wspólnego posiedzenia w dniu 9 marca 2016 r. projekt skierowano do podkomisji nadzwyczajnej. Odbyła ona trzy posiedzenia. Podczas posiedzenia w dniu 4 kwietnia przyjęto sprawozdanie, które przedstawiono na wspólnym posiedzeniu komisji w dniu 9 maja tego roku. Uzasadniając projekt ustawy, wnioskodawca jako jeden z głównych argumentów wskazał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r., który potwierdził podnoszone od lat twierdzenia środowiska funkcjonariuszy celnych o ich dyskryminacji wyrażającej się w braku objęcia funkcjonariuszy Służby Celnej zaopatrzeniowym systemem emerytalnym właściwym dla pozostałych służb mundurowych. W opinii wnioskodawców Służba Celna jest obecnie jedyną służbą mundurową nieobjętą zaopatrzeniowym systemem emerytalnym, dotyczącym wszystkich służb mundurowych. Zgłoszone do projektu obywatelskiego poprawki co do zasady były konsekwencją rozwiązań zaproponowanych w stanowisku rządu, jak również wynikały z włączenia do systemu zaopatrzeniowego Służby Celno-Skarbowej w związku z uchwaleniem ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej i utworzeniem nowej formacji. Najwięcej zastrzeżeń wzbudziła poprawka zgłoszona do art. 12, która zakłada, że emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w wymienionych służbach, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych, przy czym w przypadku funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkowo ma być wymagane ukończenie 55 lat życia i posiadanie w stażu służby co najmniej 5 lat: przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub służby w Służbie Celno-Skarbowej. Uzasadniając tę zmianę, minister stwierdził, że zakres uprawnień emerytalnych dla funkcjonariuszy Służby Celnej proponowany w obywatelskim projekcie jest zbyt daleko idący, ponieważ wykracza poza zakres wynikający z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym w celu realizacji tego wyroku konieczne jest określenie grupy uprawnionych funkcjonariuszy. Poprawka ta została przyjęta. Pozostałe poprawki strony rządowej dotyczyły: wyłączenia prawa do lokalu mieszkalnego, ponieważ formacja ta nie dysponuje lokalami mieszkalnymi; odstąpienia od przyjęcia zaproponowanej w projekcie obywatelskim poprawki przewidującej ustalanie podstawy wymiaru renty inwalidzkiej dla funkcjonariuszy Służby Celnej w służbie przygotowawczej na zasadach przewidzianych dla funkcjonariuszy w służbie kandydackiej będącej tzw. zastępczą służbą wojskową; przyjęcia, że podstawę wymiaru emerytury stanowić będzie uposażenie funkcjonariusza należne przez okres kolejnych 10 lat kalendarzowych wybranych przez funkcjonariusza; wprowadzenia regulacji, zgodnie z którą funkcjonariusz Służby Celnej lub Służby Celno-Skarbowej, który w dniu zwolnienia ze służby, przekształcenia albo wygaśnięcia stosunku służbowego osiągnął staż służby 15 lat, w tym co najmniej 5 lat przy wykonywaniu tzw. zadań policyjnych, ale nie osiągnął wieku 55 lat, nabywa prawo do emerytury w dniu osiągnięcia tego wieku; przyznania z chwilą osiągnięcia wieku 55 lat życia prawa do emerytury policyjnej funkcjonariuszowi Służby Celno-Skarbowej, który w dniu zwolnienia osiągnął staż służby 25 lat, ale nie osiągnął wieku 55 lat życia, zaś zwolnienie ze służby nastąpiło w związku z łączeniem lub znoszeniem jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw publicznych; przyznania prawa do emerytury policyjnej funkcjonariuszom Służby Celnej lub Służby Celno-Skarbowej, którzy zostali zwolnieni ze służby albo których stosunek służbowy został przekształcony albo wygasł w okresie od dnia 3 marca 2015 r. do dnia wejścia w życie ustawy w przypadku, gdy funkcjonariusze ci we wskazanym okresie spełniali przesłanki nabycia prawa do emerytury w trybie wskazanym w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym służb mundurowych; przyjęcia właściwości organu emerytalnego MSWiA wobec funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej. Część poprawek była konsekwencją przyjęcia, że do uprawnień emerytalnych będzie wliczany jedynie okres służby od dnia 15 września 1999 r., w związku z czym niektóre regulacje stały się bezprzedmiotowe. Podczas posiedzenia połączonych komisji w dniu 9 maja zgłoszono 30 poprawek. W większości dotyczyły one zmiany zakresu podmiotowego ustawy poprzez rozszerzenie kręgu osób uprawnionych do świadczeń z systemu zaopatrzeniowego, zmiany warunków koniecznych do uzyskania emerytury policyjnej, przyjęcia rozwiązań pozwalających na objęcie funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej dezubekizacją, wprowadzenia uregulowań przejściowych w zakresie przyznania funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej świadczenia pieniężnego w wysokości 40% średniego uposażenia funkcjonariusza w celu uniknięcia sytuacji, w której funkcjonariusze pozbawieni byliby środków pieniężnych do czasu uzyskania tzw. emerytury policyjnej, wreszcie zmiany daty wejścia w życie ustawy. Ta data została ustalona na dzień 1 stycznia 2018 r. Przedmiotem dyskusji były również uregulowania dotyczące zaliczania stażu pracy, służby sprzed 15 września 1999 r. do uprawnień emerytalnych z systemu zaopatrzeniowego, ustalenia kręgu funkcjonariuszy uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego w kontekście spełnienia przesłanki realizowania zadań tzw. policyjnych przez funkcjonariuszy, wysokości świadczenia wypłacanego do czasu uzyskania emerytury z systemu zaopatrzeniowego i zabezpieczenia wypłaty świadczeń pieniężnych z budżetu państwa. Komisje przyjęły 21 poprawek, 9 odrzucono. Za przyjęciem sprawozdania głosowało 33 posłów, nikt nie był przeciw, 4 osoby wstrzymały się od głosu. Co istotne, przedstawiciel wnioskodawców, przewodniczący Komitetu Inicjatywy Ustawodawczej zapewnił, że pomimo iż przyjęte poprawki powodują, że ustawa nie spełnia ich oczekiwań w pełni, na tym etapie procedowania nie będą zgłaszać poprawek. Ponadto zaapelował do klubów parlamentarnych, aby również nie zgłaszały poprawek, które spowodują wydłużenie procesu legislacyjnego, i aby tym samym umożliwiły jak najszybsze procedowanie nad tym projektem w Senacie. Ten projekt ustawy był długo oczekiwany przez środowisko funkcjonariuszy Służby Celnej, co podkreślali wnioskodawcy, w związku z czym w imieniu połączonych komisji wnoszę, aby Wysoki Sejm raczył przyjąć projekt wraz z wniesionymi poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)