Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2022-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie sposobu finansowania programów mieszkaniowych, druk nr 2133. Projekt wpłynął do Sejmu 31 marca tego roku, a 7 kwietnia odbyło się jego pierwsze czytanie. Został następnie skierowany do Komisji Infrastruktury. Komisja w dniu 26 kwietnia przeprowadziła szczegółowe prace nad projektem, a ich rezultatem jest przedstawiane tutaj sprawozdanie zawarte w druku nr 2187. Wysoka Izbo! Omawiany projekt ma na celu udrożnienie mechanizmu finansowania programu budownictwa socjalnego i komunalnego obejmującego bezzwrotne wsparcie finansowe z budżetu państwa udzielane przede wszystkim jednostkom samorządu terytorialnego i organizacjom pożytku publicznego na rozwój budownictwa zaspokającego potrzeby osób o niższych dochodach. W ostatnich latach Sejm uchwalił wiele zmian ustaw normujących sferę polityki mieszkaniowej państwa, w tym budownictwa socjalnego i komunalnego. Były to m.in. ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania, ustawa z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa czy ustawa z dnia 16 grudnia 2020 r. o rozliczaniu ceny lokali lub budynków w cenie nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości. Wysoka Izbo! Omawiany projekt wprowadza zmiany do 25 ustaw, począwszy od ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a skończywszy na wspomnianej już ustawie z 16 grudnia 2020 r. o rozliczaniu ceny lokali lub budynków w cenie nieruchomości zbywanych z gminnego zasobu nieruchomości, czyli ustawy lokal za grunt. Oto najważniejsze z tych zmian. Mianowicie w zakresie Funduszu Dopłat następuje korekta reguły wydatkowej, co pozwoli Bankowi Gospodarstwa Krajowego na zawieranie umów z beneficjentami o finansowe wsparcie wyłącznie w ramach limitu wydatków ustalonego na dany rok budżetowy. Będzie następować kwalifikacja wniosków do września konkretnego roku i rozpatrywanie w kolejnym roku wniosków nierozpatrzonych ze względu na wyczerpanie limitu środków. Ponadto nastąpi ustawowe określenie maksymalnej puli środków w ramach łącznego limitu wydatków na program budownictwa socjalnego i komunalnego w taki sposób, żeby zagwarantować pieniądze na kluczowe przedsięwzięcia, tzn. na tworzenie mieszkaniowego zasobu gminy i nowego społecznego zasobu czynszowego. Nastąpi też uelastycznienie umów Banku Gospodarstwa Krajowego z beneficjentami, które będzie pozwalało na wniosek beneficjenta zaktualizować o 10% kwotę wsparcia. Wysoka Izbo! W zakresie rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa doprecyzowuje się przepisy, aby w przypadku niezrealizowania przez społeczną inicjatywę mieszkaniową usługi publicznej zgodnie z umową zawartą z gminą następował zwrot środków do rządowego Funduszu Rozwoju Mieszkalnictwa albo do Funduszu Dopłat, przy czym środki niewykorzystane gmina będzie mogła przeznaczyć na inne przedsięwzięcie z zakresu budownictwa socjalnego i komunalnego. Zasady działania Funduszu Dopłat dostosowuje się także do zmiany horyzontu czasowego obsługiwanych przez ten fundusz programów. Projekt nowelizuje także ustawę o Krajowym Zasobie Nieruchomości, w tym przepisy dotyczące sprawozdawczości finansowej. Ogranicza się liczbę członków rad nadzorczych społecznych inicjatyw mieszkaniowych wskazywanych przez Krajowy Zasób Nieruchomości i doprecyzowuje się przepisy o ich wynagrodzeniu. Umożliwia się przekazywanie gminie przez KZN nieruchomości w celu zbycia jej na zasadach ustawy lokal za grunt. Wprowadza się także obowiązek uzgodnienia z właściwym ministrem uchwały rady gminy określającej zasady zbywania nieruchomości. Chodzi o uchwałę podejmowaną zgodnie z art. 4 ustawy lokal za grunt. Różnica pomiędzy ceną gruntu a ceną lokalu stanowi przychód Krajowego Zasobu Nieruchomości. Ponadto włącza się powiaty w mechanizmy działania ustawy lokal za grunt. Wysoka Izbo! W ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów wprowadza się uprawnienie dla gmin do wydłużenia w drodze uchwały ponad ustawowe 3 miesiące okresu, za który osoby, które ubiegają się o gminny lokal, będą musiały wskazać wysokość własnego dochodu. Chodzi o to, żeby gmina mogła adresować pomoc do osób rzeczywiście jej potrzebujących. Wyspecyfikowanie odnoszące się do wynagrodzeń w dłuższym czasie pozwoli po prostu wyłowić te osoby, które rzeczywiście zarabiają niewiele i które tej pomocy potrzebują. Analogiczne rozwiązanie będzie miało zastosowanie do procedury przyznawania dodatków mieszkaniowych. Wysoka Izbo! W trakcie prac Komisji Infrastruktury wprowadzono do projektu 11 poprawek do art. 4, art. 13 i art. 19, a także poprawkę wprowadzającą zmianę do ustawy 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Chodzi o poprawkę, która przywraca normalne funkcjonowanie zebrań i walnych zgromadzeń spółdzielni mieszkaniowych wraz z konsekwencjami legislacyjnymi tej zmiany w zakresie przepisów przejściowych. Tutaj mam na myśli art. 6, art. 8 i art. 10. Wprowadzono także poprawkę do ustawy z dnia 1 października 2021 r. rozstrzygającą wątpliwości interpretacyjne dotyczące programu ˝Mieszkanie bez wkładu własnego˝, również odpowiednimi przepisami przejściowymi w art. 7, 9 i 11. Komisja odrzuciła poprawkę do art. 20, tzn. do ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o zmianie ustawy o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych itd. Ta poprawka bowiem podwaja limit wydatków z budżetu państwa na zasilenie Funduszu Dopłat. Poprawka ta została zgłoszona przez wnioskodawców jako wniosek mniejszości. Jednak należy zważyć, że w czasie nasilającej się inflacji trzeba się zastanowić nad każdą złotówką wypływającą na rynek. Myślę, że taka refleksja powinna przyświecać też wnioskodawcom tej poprawki. Wysoka Izbo! Komisja Infrastruktury przyjęła całość projektu ustawy 27 głosami za, bez głosów przeciwnych i bez głosów wstrzymujących. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Infrastruktury proszę o uchwalenie ustawy o zmianie niektórych ustaw w zakresie sposobu finansowania programów mieszkaniowych zawartej w sprawozdaniu komisji w druku nr 2187. Dziękuję bardzo.