Mówca: Mariusz Krystian
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym, druk nr 2063, oraz sprawozdania Komisji Infrastruktury, druk nr 2073. Projekt ten ma w teorii ułatwiać kontynuowanie inwestycji, gdy pojawią się nieprzewidziane okoliczności, w praktyce widzimy jednak legislację pisaną pod awarię, pod presją, bez realnych gwarancji dla ludzi. W uzasadnieniu wprost przywołuje się doświadczenia z budowy tunelu średnicowego w Łodzi. A co dostają mieszkańcy? W wielu miejscach - tylko możliwość, że inwestor może, a nie musi, pokryć koszty najmu lokalu zamiennego, nie obowiązek, nie prawo podmiotowe, nie jasny standard pomocy. Co więcej, nawet minister infrastruktury sygnalizował problemy interpretacyjne i potrzebę umieszczenia w projekcie przepisów przejściowych, a generalny dyrektor ochrony środowiska krytycznie ocenił wydłużenie życia decyzji środowiskowej dla tuneli z 10 do 20 lat. To jest proszenie się o konflikt z realiami środowiskowymi i społecznymi po dekadzie czy po dwóch dekadach. Niepokoi również możliwość zmiany decyzji o lokalizacji linii kolejowej przez samorządy. Zbyt wiele wcześniej mieliśmy sytuacji, w których inwestycje rządowe były wprost zwalczane przez samorządy z przyczyn politycznych. To było sabotowanie przez politycznie zaangażowane samorządy. Taki zapis w wielu przypadkach może wprost sparaliżować proces inwestycyjny. Dodatkowo brzmienie art. 9yba może doprowadzić do bankructwa wielu, zwłaszcza małych, firm, którym wojewoda zajmie rzecz ruchomą w celu prowadzenia prac. Opozycja składała w komisji konkretne propozycje zabezpieczające obywateli: odszkodowanie po 3 miesiącach, brak możliwości korzystania z lokalu, mechanizmy wykupu po długotrwałych szkodach, rekompensaty dla instytucji i przedsiębiorców, a jednak zostały one wnioskami mniejszości, ponieważ nie zyskały niestety poparcia w komisji. Trzeba też tu opowiedzieć o Łodzi, bo tamta ustawa to nie jest teoria, tylko to jest życie ludzi. W Łodzi tunel średnicowy od miesięcy jest symbolem państwa, które lekceważy obywatela. Maszyna drążąca utknęła pod zabudową przy al. 1 Maja po katastrofie budowlanej. W związku z kolejnymi problemami prace były wstrzymywane, a ludzie zostali wyrzuceni z domów i do dziś żyją w niepewności. 61 mieszkańców trzech kamienic podpisało list otwarty do premiera Donalda Tuska, prosząc o interwencję, o gwarancję odszkodowań i program wykupu. Media opisywały, że część z nich od wielu miesięcy nie może wrócić do mieszkań i mieszka w hotelach. I co? Cisza. Państwo pod rządami Donalda Tuska nie znalazło nawet elementarnej przyzwoitości, żeby tym ludziom odpowiedzieć. To nie są jakieś tam statystyki. To są rodziny, seniorzy, dzieci. Chodzi o całe ich życie - teraz tak naprawdę życie na walizkach albo spakowane do kartonów. Na dodatek rząd i podległe mu instytucje nie potrafią mówić jednym głosem o terminach. Z wypowiedzi np. pana wiceministra Piotra Malepszaka wynika, że realny finał to rok 2029, a w przestrzeni publicznej ten termin już bywa podawany jako najnowszy, ale jeszcze wciąż niepewny. Padają też deklaracje o wznowieniu drążenia w styczniu 2026 r. Do tej pory mieszkańcy słyszeli zbyt dużo deklaracji, a zbyt rzadko spotykają się z faktami. Do tego jeszcze pieniądze: koszty rosną, a spór inwestora z wykonawcą trwa. Szanowni Państwo! Ta ustawa zamiast pomóc może zostać użyta jako zasłona dymna. Wydłużamy ważność decyzji środowiskowych do 20 lat, uelastyczniamy procedury, dajemy wojewodzie narzędzia do szybkiego podejmowania decyzji, ale w centrum tego wszystkiego nadal nie ma człowieka, jego bezpieczeństwa i jego majątku. Wysoka Izbo! Łódź nie potrzebuje PR i ustawy pisanej na kolanie. Łódź potrzebuje twardych, obowiązkowych gwarancji lokali, odszkodowań i wykupu, jawnego harmonogramu i odpowiedzialności za personalne błędy, realnego nadzoru nad inwestycją, zanim kolejne kamienice staną się zakładnikami kolejnych terminów. Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość uzależnia poparcie projektu ustawy od przyjęcia naszych poprawek. Poprawki te naprawiają nowelizację i powodują, że istnieje realna szansa na pomoc mieszkańcom Łodzi. Dziękuję bardzo.