Mówca: Infrastruktury i Rozwoju Maria Wasiak
Data: 2015-01-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Problem poruszony przez pana posła jest istotnie bardzo ważny z punktu widzenia naszych interesów gospodarczych. Przedstawię pokrótce działania, które już podjęliśmy. Chcę powiedzieć, że cały czas jesteśmy w trakcie bardzo intensywnych działań, które trwają. Tak że nie wszystkie z nich będą podejmowane w najbliższych dniach. Tak jak pan poseł powiedział, zarysowując to zagadnienie, z dniem 1 stycznia weszły w życie przepisy ustawy, właściwie nie tyle ustawy, ile rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, które są głównym problemem. Są to przepisy wykonawcze do ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę w postaci rozporządzenia dotyczącego obowiązku zgłaszania płacy minimalnej i rozporządzenia dotyczącego obowiązku ewidencjonowania i przechowywania dokumentacji związanej z ustawą o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Te przepisy są różnorakie, bo to są rozporządzenia nie tylko ministra pracy, ale też ministra finansów. Tego typu regulacje dotyczące w ogóle płacy minimalnej nie są w krajach członkowskich niczym nadzwyczajnym i sam fakt podjęcia inicjatywy legislacyjnej przez stronę niemiecką nie budził takich wątpliwości, dopóki nie uzyskaliśmy informacji o sposobie wdrażania tych przepisów, m.in. właśnie przez niejasne sformułowania przepisów wykonawczych, a teraz, od 1 stycznia, również przez praktykę, jaka jest stosowana na bazie tych przepisów. W szczególności przejawia się to tym, że np. już w grudniu mieliśmy sygnały, iż niemieccy spedytorzy żądali od polskich przewoźników drogowych podpisywania oświadczeń o stosowaniu się do wewnętrznych niemieckich przepisów. To już było pewnym ewenementem i praktyką, która budziła niepokój. Wyjaśnienia podmiotów niemieckich, uzyskane m.in. na wniosek ministerstwa infrastruktury, uznaliśmy za niewystarczające do właściwego rozeznania sytuacji, jeśli chodzi o nasze podmioty funkcjonujące czy prowadzące działalność przewozową na terenie Niemiec. Podstawą wątpliwości zgłaszanych przez stronę polską jest niezgodność nowych niemieckich przepisów z regulacjami europejskimi w sprawie dostępu międzynarodowego do usług autokarowych i autobusowych, tj. rozporządzeniem 1073/2009, oraz w sprawie wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, czyli rozporządzeniem 1072/2009. Ogólnie rzecz biorąc - odwoływał się do tego również pan poseł - regulacje te realizują zasadę swobody świadczenia usług w związku z art. 56 i 57 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w sektorze transportu drogowego, czyli dotyczą bardzo podstawowych regulacji Unii Europejskiej, takich fundamentalnych, nie są to jakieś kwestie marginalne. Podjęliśmy działania zarówno dwustronne, jak i na forum Unii Europejskiej. Te instrumenty są bardzo wielorakie i trzeba korzystać z nich wszystkich jednocześnie. Na początku grudnia nasza ambasada w Berlinie zwróciła się formalnie do władz niemieckich o wyjaśnienia dotyczące stosowania tej ustawy, czyli sposobu jej realizacji. Odpowiedzi, które uzyskaliśmy, nie rozwiały naszych wątpliwości, wręcz przeciwnie, ponieważ służby celne potwierdziły obowiązek naliczania wynagrodzenia za pracę kierowców według stawki minimalnej, także dla polskich kierowców ciężarówek i autobusów, jeśli chodzi o tranzyt i jazdę docelową, nie mówiąc już o kabotażu. Powiedzmy, że kabotaż budziłby tutaj najmniej wątpliwości. Dnia 16 grudnia polscy posłowie do Parlamentu Europejskiego wystosowali do Komisji Europejskiej pytanie priorytetowe z prośbą o wyjaśnienie, czy nowe prawo jest zgodne z przepisami unijnymi, a zwłaszcza z zasadami wspólnego rynku oraz dyrektywą o pracownikach delegowanych. Niestety do chwili obecnej zostało to bez odpowiedzi. 19 grudnia polskie MSZ wystosowało via ambasada RFN notę z prośbą o informację. Odpowiedź dostaliśmy dwa dni temu i uznaliśmy, że również nie wyjaśnia ona wątpliwości w takim zakresie, jakiego byśmy oczekiwali. Jeszcze w grudniu zwróciłam się do komisarzy europejskich ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości oraz małych i średnich przedsiębiorstw, ds. transportu oraz ds. zatrudnienia i spraw społecznych z formalnych stanowiskiem podważającym tę regulację z punktu widzenia regulacji europejskich. To uruchomiło pewną procedurę, niemniej jednak z naszego punktu widzenia, tak ją oceniamy, ta procedura, mimo że prowadzona poprawnie z punktu widzenia procedowania przepisów Unii Europejskiej, nie jest wystarczająca w tej sytuacji, w jakiej się znaleźliśmy. Wynika z tego to, że Komisja Europejska prawdopodobnie rozpocznie procedurę, żądając od strony niemieckiej przedstawienia wyjaśnień w sprawie nowych przepisów. Jest to związane z przepisami proceduralnymi Komisji Europejskiej. Mamy też informację, ponieważ skontaktowaliśmy się również z innymi państwami zainteresowanymi tą kwestią, uważającymi tę regulację za niewłaściwą, z innymi państwami członkowskimi, m.in. z Czechami, Słowacją, Węgrami i krajami nadbałtyckimi. W ramach tzw. Grupy Wyszehradzkiej Plus już dzisiaj odbywa się spotkanie robocze w Brukseli celem przygotowania wspólnego stanowiska całej grupy państw w tej sprawie. Podjęłam również decyzję o przeprowadzeniu już bezpośredniej rozmowy z federalnym ministrem transportu i infrastruktury cyfrowej, podczas której chcę w formie bezpośrednich ustaleń podjąć ten temat. Według mojego najlepszego przekonania ta decyzja zawiera wady prawne z punktu widzenia regulacji europejskich, jak również jest bardzo wątpliwa, myślę o jakiejś potencjalnej motywacji inicjatorów tej regulacji w Niemczech (Dzwonek), z punktu widzenia podstawowych interesów ekonomicznych, moim zdaniem również niemieckich, dobrze rozumianego rynku Unii Europejskiej. Chcę jeszcze powiedzieć, jeżeli państwo pozwolą, że mamy kontakty również ze środowiskami przewoźników, od których zbieramy na bieżąco informacje, jak wygląda bieżąca praktyka zachowania się służb niemieckich. Te sygnały, może jeszcze niezbyt liczne, również upoważniają nas do podjęcia jak najbardziej stanowczych i energicznych kroków, żeby wyjaśnić tę sprawę w jak najkrótszym czasie. Dziękuję bardzo.