Mówca: Ireneusz Zyska
Data: 2016-07-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej! 11 lipca 1943 r. ukraińscy nacjonaliści zaatakowali 99 miejscowości na Wołyniu, głównie w powiatach horochowskim, włodzimierskim oraz kowelskim. Napaść miała zorganizowany i masowy charakter. Tego dnia zginęły tysiące naszych rodaków, wśród których były dzieci, kobiety i starcy. Najbardziej przerażający jest fakt, że ofiary ginęły nie tylko od kul z broni palnej, ale były również zabijane narzędziami gospodarskimi: widłami, siekierami i piłami. Nacjonaliści ukraińscy nie cofnęli się nawet przed sprofanowaniem świątyń, napadając na kościoły, w których modlili się wierni. Niedziela została wybrana nieprzypadkowo. Zbrodniarze wiedzieli bowiem, że Polacy pójdą w niedzielę na msze święte. W kolejnych dniach Ukraińska Powstańcza Armia kontynuowała swoją ludobójczą akcję skierowaną przeciwko polskiej ludności cywilnej. Historycy szacują, że tylko w lipcu 1943 r. nacjonaliści ukraińscy napadli na 520 miejscowości, zabijając od 9 do 11 tys. osób. Zginęli tylko dlatego, że byli Polakami. Krwawa niedziela stała się symbolem ludobójstwa dokonanego przez UPA. W istocie była ona kulminacją zbrodni, które rozpoczęły się w momencie wkroczenia na tereny dawnych wschodnich województw Rzeczypospolitej oddziałów niemieckich, a trwały jeszcze długo po zakończeniu II wojny światowej. Udokumentowana liczba ofiar tylko w województwie wołyńskim, lwowskim, stanisławowskim i tarnopolskim wynosi niemalże 90 tys. osób, jednakże historycy szacują, że w rzeczywistości mogło być od 120 tys. do 130 tys. ofiar. Ponadto te straszne wydarzenia objęły też swoim zasięgiem województwa lubelskie i poleskie. Zbrodnie dokonane przez UPA na cywilnej ludności polskiej, a także na obywatelach polskich innych narodowości spełniają wszystkie przesłanki definicji ludobójstwa będącego zbrodnią przeciwko ludzkości mającą na celu wyniszczenie w całości lub w części narodów, grup etnicznych, religijnych lub odmiennych rasowo. Okrucieństwo sprawców tego ludobójstwa nie ma sobie równych w historii świata. Szczególnie wyrafinowane i perwersyjne metody mordercy stosowali wobec najbardziej bezbronnych ofiar: dzieci, kobiet i osób starszych. Udokumentowane są m.in. przypadki zabijania płodów wyjętych przez rozcięcie brzuchów matek, przerzynanie ofiar piłą, rozrywanie ciał przez ciągnięcie za nogi przez konie, a także wielogodzinne tortury doprowadzające ofiary najpierw do obłędu, a wreszcie do śmierci. W tej sytuacji niezrozumiałe jest, dlaczego Sejm Rzeczypospolitej w przededniu 73. rocznicy krwawej niedzieli nie przyjął ustawy o ustanowieniu 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez OUN-UPA na obywatelach polskich Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej. Nawet akt niższej rangi, jakim jest uchwała Sejmu, nie doczekał się podjęcia w tej sprawie. Czołowi politycy partii rządzącej, wypowiadając się w prasie na temat rzezi wołyńskiej, mówią o bratobójczej wojnie. Tak nie wolno mówić nikomu, a zwłaszcza parlamentarzystom. To było ludobójstwo. Polityka przedwojennego wojewody Henryka Józewskiego, który zwiększył liczbę szkół wyłącznie ukraińskojęzycznych z 8 istniejących w roku 1930 do kilkuset oraz popierał rozwój ukraińskich i polsko-ukraińskich organizacji społecznych, poniosła klęskę. Proszę, nie wracajmy do tej polityki. Powinniśmy współpracować i budować porozumienie z Ukraińcami, ale nie z banderowcami, tak jak zbudowaliśmy po wojnie przyjazne stosunki z Niemcami, ale nie z hitlerowcami, którzy zostali osądzeni w Norymberdze. W Niemczech nikomu nie przyjdzie do głowy, żeby stawiać pomniki Hitlerowi. Tak też powinno być w relacjach polsko-ukraińskich. Polska nie może pozwalać na takie akty jak przyjęcie w kwietniu 2015 r. przez ukraiński parlament ustawy oddającej hołd zbrodniarzom z UPA, i to podczas wizyty w Kijowie polskiego prezydenta. To była jawna prowokacja. Straszliwe wojenne doświadczenia Polaków, obywateli II Rzeczypospolitej, w której również ślepo wspierano nacjonalizm ukraiński, a nawet szkolono bojowników, przyszłych, jak się okazało, krwawych rezunów, nie stanowią niestety jak dotąd lekcji historii, z której rządzący chcieliby czerpać mądrość i przezorność w kierowaniu losem narodu. Jak długo przyjdzie jeszcze Polsce i Polakom czekać na ustanowienie dnia 11 lipca świętem narodowym ku czci ofiar ludobójstwa na Wołyniu, które jest symbolem męczeństwa polskich obywateli na Kresach Wschodnich? Proszę o podjęcie tej ustawy w jak najkrótszym czasie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)