Mówca: Marzena Dorota Wróbel
Data: 2012-02-29 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Solidarna Polska wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Nie będę tutaj bardzo odkrywcza. My również uważamy, że subwencja oświatowa jest zbyt niska. Do ustawy budżetowej złożyliśmy stosowną poprawkę dotyczącą jej zwiększenia o 900 mln zł. Oczywiście została ona odrzucona. Natomiast jeżeli chodzi o ten konkretny projekt, to podzielam stanowisko pana posła Kłosowskiego. Mylą się wszyscy ci, którzy uważają, że projekt ten oznacza jakiekolwiek zwiększenie środków na edukację. To jest po prostu przerzucanie pieniędzy z jednej kieszeni do drugiej kosztem ogólnej subwencji oświatowej. Wydzielona jest ta rezerwa z części oświatowej subwencji ogólnej. To nie są środki dodatkowe, tylko po prostu o kwotę, o którą zwiększy się tę rezerwę, zmniejszy się subwencję ogólną. Podzielam także obawy dotyczące zastąpienia mechanizmu ustalania wysokości subwencji ogólnej, który jest mechanizmem w miarę obiektywnym, mechanizmem opartym na uznaniowości, bo de facto zwiększenie tej rezerwy oznacza zamianę mechanizmu opisanego w rozporządzeniu na uznaniowość. I także będę zadawała rządowi pytania dotyczące zasad przydziału tej rezerwy, bo to prawda, że jest ona przeznaczona na pokrycie kosztów wzrostu zadań szkolnych i pozaszkolnych związanych ze zwiększeniem liczby uczniów, pomoc jednostkom samorządu terytorialnego w remontach obiektów oświatowych, zdarzenia losowe, wyposażenie w sprzęt szkolny i pomoce dydaktyczne. Wszystko to jest prawda. Tylko ja pytam, czy nie jest przypadkiem tak, że są równi i równiejsi, jeśli chodzi o przydział tych środków. Tak jak powiedziałam, tu nie ma jednolitego mechanizmu, to są środki nadzwyczajne, przyznawane w szczególnych sytuacjach. Chciałabym wiedzieć, jakie kryteria są tu stosowane. Chciałabym również wiedzieć, które samorządy w poprzednich latach, zwłaszcza w 2011 r., otrzymały pieniądze z tej rezerwy. Czy były w tej grupie także samorządy, w których nie rządzi Platforma Obywatelska i PSL? W szczególności chodzi mi o duże miasta, np. Radom, bo w Radomiu rządzi Prawo i Sprawiedliwość. Ciekawi mnie to, czy jednostki oświatowe z tego akurat samorządu otrzymywały takie środki. Jeśli idzie o opinie dotyczące tego projektu aktu prawnego, to one są, powiedziałabym, zróżnicowane, ale przeważają opinie negatywne, można powiedzieć, wręcz druzgocące. Mam przed sobą stanowisko województwa warmińsko-mazurskiego, oto jego fragment: W ocenie władz województwa warmińsko-mazurskiego inicjatywa ta stanowi wyraz bardzo egoistycznego podejścia do idei zmniejszenia dysproporcji w rozwoju gospodarczym i społecznym regionów i podważa zasady solidarności i zrównoważonego rozwoju. Równie druzgocąca jest opinia województwa pomorskiego, też przywołam fragment: W ocenie Departamentu Finansów przedstawiony projekt zmian jest niecelowy i niespójny z prowadzoną stabilną polityką oświatową. Proponowana zmiana ustawy z dnia 12 stycznia 2012 r. nie zawiera informacji o przewidywanych kosztach dodatkowych zadań gmin i powiatów, ponadto nie wskazano źródła finansowania wyższego poziomu rezerwy części oświatowej w 2012 r., a dodatkowo wyższy jej poziom w latach następnych skutkowałby niższymi kwotami subwencji dla pozostałych j.s.t. Równie krytyczne są uwagi z województwa lubelskiego: Pula środków w wyniku tej ustawy będzie o 20% niższa niż dotychczas. (Dzwonek) Środki nie będą przeznaczone dla wszystkich biedniejszych gmin, ale dla tych, które wygrają konkurs (uznaniowość). Priorytety są bardzo ograniczone (bezpieczeństwo, klęski żywiołowe itp.). Dotychczas te zadania miały odrębne źródło w budżecie państwa. Dochód z dotacji celowej jest niepewny, subwencja była obowiązkowa po spełnieniu warunków. Województwa, które krytykują ten projekt, wskazują na uznaniowość i brak obiektywności. W związku z tym ja również zadaję ministerstwu pytanie, jak te środki były dzielone wcześniej i - co jest niezwykle istotne - jakie jest stanowisko Związku Miast Polskich. W uzasadnieniu państwo się odnoszą do opinii Związku Powiatów Polskich, do opinii Związku Gmin Wiejskich, a ja pytam, jakie jest w tej materii stanowisko dużych miast, bo w tej chwili fala likwidacji szkół w ogromnym stopniu objęła duże miasta. Dziękuję bardzo.