Mówca: Krzysztof Jurgiel
Data: 2013-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Przynajmniej pani marszałek mnie rozumie. Zwiększenie finansowania opieki zdrowotnej, likwidacja NFZ i powrót do finansowania służby zdrowia z budżetu państwa, powrót medycyny szkolnej do jednostek oświatowych, zwiększenie w systemie roli lekarzy rodzinnych, szczególnie na wsi, zwiększenie działań prozdrowotnych, profilaktycznych, prewencyjnych, utworzenie sieci szpitali z uwzględnieniem ważnej roli szpitali powiatowych, które powinny leczyć mieszkańców wsi blisko miejsca zamieszkania - bardzo proszę, żeby jednak pan minister w ramach prac rządu postarał się o te zmiany. Następna sprawa jeszcze w tym obszarze to jest zabezpieczenie emerytalne rolników i ich rodzin. Pan Donald Tusk powiedział podczas exposé: Chcę podkreślić, że uporządkowanie kwestii rachunkowości rolnej umożliwi zbudowanie nowoczesnego systemu ubezpieczeń społecznych rolników, co będzie w konsekwencji umożliwiało odejście od KRUS, ale bez tego wstępnego procesu pozostanie pustym hasłem. Dlatego musimy zacząć od procesów przygotowawczych. I tutaj pytanie do pana ministra: Czy jest już jakieś ostateczne stanowisko rządu w tym zakresie, czy ciągle czekacie na okazję, żeby to zrobić, być może w innym układzie koalicyjnym? (Głos z sali: Z nami chyba nie chce.) (Głos z sali: Ale z kim?) Jeśli chodzi o zabezpieczenie emerytalno-rentowe, następuje tutaj w ciągu sześciu lat brak poprawy w zabezpieczeniu społecznym rolników i ich rodzin obejmującym świadczenia emerytalne oraz z tytułu choroby i wypadków przy pracy. Nie nastąpiła poprawa w zabezpieczeniu społecznym rolników i ich rodzin. Nie zmienił się system zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia z tytułu choroby i wypadków przy pracy. Świadczenia z tego tytułu dla rolników utrzymują się na niskim poziomie, na przykład 10 zł za jeden dzień chorobowy. Reforma rolniczego systemu ubezpieczeń ograniczyła się do tej pory do powołania międzyresortowego zespołu do spraw reformy ubezpieczenia społecznego rolników. Jeśli chodzi o KRUS, to nie został uporządkowany system ubezpieczeń, chociaż koalicja to zapowiadała. Jak mówiłem, zespół, który powstał, ma przedstawić założenia w zakresie ubezpieczenia społecznego rolników. Dlatego mam pytanie do pana ministra: Jakie ostatecznie będą działania, jeśli chodzi o KRUS? Czy będą zmiany w tej kadencji? Prawo i Sprawiedliwość stanowczo sprzeciwia się pomysłom likwidacji KRUS, uznaje, że ten system wymaga jedynie wzmocnienia i wparcia. Niedopuszczalne jest kreowanie przez koalicję PO-PSL sporu wokół emerytur rolniczych i podsycanie konfliktu miasto - wieś. KRUS powinien pozostać podstawą systemu ubezpieczeń rolniczych jako najtańsza forma realizacji zadań państwa w tym zakresie. Jest to szansa dla rolników. A więc czwarty obszar, szanowni państwo, skończyłem. Jak widać, w polityce społecznej specjalnie pan minister się nie popisuje, wprowadza podatek dochodowy. Obszar piąty: Instytucje, administracja... (Głos z sali: Ile będzie obszarów?) (Głos z sali: Aż osiem obszarów.) Ale te są cienkie, te już są cienkie. Tak. (Wesołość na sali) Szanowni państwo, ważny rozdział: Instytucje, administracja, programowanie i finansowanie. Pierwsza sprawa, jak funkcjonuje administracja publiczna, rolna oraz instytucje i organizacje działające na rzecz rolnictwa i obszarów wiejskich. Zacznę od cytatów czy też materiałów z gazet. Przede wszystkim afery. Afera korupcyjna w ARiMR: Przy okazji informatyzacji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - to jest z prasy, szanowni państwo - w podległej ministrowi rolnictwa instytucji realizowany miał być projekt informatyczny o wartości 850 mln zł. (Poseł Artur Dunin: O tym już pan mówił.) Ówczesny szef ARiMR odmówił, wiedział, że kontrakt nie jest korzystny dla agencji. Po tym, jak odmówił podpisania strategii IT, zaczęły się zabiegi o jego odwołanie. Odszedł z pracy, a nieakceptowany przez niego program jest realizowany. Kontrakty były tak formułowane, że początkowo względnie niewielka wartość zlecenia była następnie pompowana przez dodawanie kolejnych aneksów. Poza tym zapisywano w nich gigantyczne kary dla państwa, gdyby zdecydowało się taką umowę zerwać. Afera taśmowa: Rezygnacja ministra rolnictwa jest pokłosiem ujawnionej przez media rozmowy szefa kółek rolniczych i byłego prezesa Agencji Rynku Rolnego, w której była mowa m.in. o sytuacji w Agencji Rynku Rolnego oraz nieprawidłowościach, do jakich miało dojść w spółkach rolniczych z udziałem działaczy PSL. Traktowanie państwowej firmy jako prywatnego folwarku, wyprowadzanie z niej funduszy, informacje o układach towarzyskich w urzędach - takie sprawy poruszali w rozmowie były szef Agencji Rynku Rolnego i polityk PSL. Tusk przyjął dymisję Marka Sawickiego i na tym skończyła się rola poprzedniego ministra. W tym kontekście padają stwierdzenia, że wpływ na decyzję o odwołaniu podjętą przez pana ministra miał Andrzej Śmietanko, dyrektor generalny w państwowej spółce Elewarr zajmującej się handlem zbożem. Oni są tam zaprzyjaźnieni towarzysko, myślę, że biznesowo i w każdym obszarze - opisuje relację minister. Tego są dwie strony, nie będę tego czytał, ale ważne jest, jaki list skierowali, kierują, bo to nie jest tylko jeden list, rolnicy do mnie, ale też do innych posłów. Jest to apel o pilną interwencję. Sytuacja, w jakiej się znaleźliśmy w wyniku działań dyrektora oddziału, zastępcy dyrektora oraz pracowników im podległych, dotyczących kontroli na miejscu, prowadzi do zniszczenia naszych rodzin, gospodarstw rolnych, w szczególności narusza naszą godność i zaniża wartość bycia Polakiem. To jest z tego roku, panie ministrze, już za pana rządów. Osoby powyżej wymieniane w sposób niezgodny z prawem wykorzystują swoje stanowiska do działania nakierowanego na niszczenie ludzi poprzez wydawanie decyzji sprzecznych z definicją K.p.a. i zasadą budowania zaufania obywatela do organu państwowego. Niektórzy z uczestników programu ˝Ułatwianie startu młodym rolnikom˝ w wyniku działań dyrektora są już osobami uczęszczającymi na terapię z udziałem psychologa, a taką osobą jest pan... tutaj nie będę czytał. Są też pisma kierowane do pana, panie ministrze. To daje całokształt i opisuje funkcjonowanie administracji pod rządami tej koalicji. Następna sprawa, która jest ważna i która też wymaga wyjaśnienia. Nie ma pana premiera. Pan premier w 2009 r. otrzymał list od stowarzyszenia poszkodowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zostało to skierowane też do odpowiednich organów. Z tej informacji wynika, że w resorcie utworzono specjalną komórkę opłacaną ze środków agencji, której zadaniem była ochrona pracowników agencji, którzy złamali prawo, oraz prowadzenie polityki kadrowej eliminującej pracowników popierających opozycję. Pytanie do pana premiera: Czy mógłby pan powiedzieć, jak skończyło się wyjaśnianie tej sprawy? Bo to było oficjalne pismo. Uważam także, że likwidacja patologii w administracji, działalności na obszarach wiejskich nie została przeprowadzona. Być może nastąpiła większa ostrożność w podejmowaniu decyzji i działań. (Poseł Ryszard Zbrzyzny: To już koniec?) Następna sprawa, instytucje rynku rolno-spożywczego. Tutaj naszym zdaniem występuje brak wsparcia sfery instytucjonalnej rynku rolno-spożywczego. W ramach rozwoju systemu instytucji otoczenia rolnictwa oraz infrastruktury nie przygotowano propozycji wsparcia rynków hurtowych i giełd, nie wzmocniono instytucji finansowych umożliwiających rolnikom i przetwórcom uzyskanie dostępu do kapitału zewnętrznego. Nie likwiduje się barier administracyjnych ograniczających rozwój instytucji rynkowych. Rząd nie prowadzi obiektywnej, przyjaznej dla spółdzielczości polityki, poza powołaniem zespołu ds. spółdzielczości nie przedstawił projektu ustawy o spółdzielniach rolniczych zapewniającej stabilność spółdzielniom. Nie zlikwidowano barier formalnoprawnych hamujących tworzenie grup producentów rolnych, nie zapewniono zgodnie z deklaracją żadnej roli izbom rolniczym w reformowaniu rynków hurtowych. Obecnie przygotowywana jest sprzedaż ośmiu giełd, jednak utrudni to, naszym zdaniem, dostęp producentów do instytucji rynkowych zajmujących się artykułami spożywczymi. Jeśli chodzi o organizacje grup producenckich, występuje patologia polegająca na tym, że grupy, które powstają, często powstają tylko po to, żeby po jakimś czasie zlikwidować swoją działalność i żeby podzielić się środkami, które otrzymały w ramach dotacji. Ta patologia powinna być ograniczona, wręcz zlikwidowana. Spółdzielczość na wsi - już o tym mówiłem. Nie ma... (Głos z sali: To wina Kalemby.) Mam nadzieję, że powie, co w tym zakresie zrobił, bo... (Głos z sali: Pójdzie siedzieć, jak nic.) ...niestety prasa o tym nie pisze, tylko o sukcesach negocjacyjnych, o tym nie słychać. Następna sprawa, wspieranie działalności izb rolniczych. Jest wypowiedź pana ministra z 12 listopada: Izby rolnicze powinny mieć większe kompetencje. Izby rolnicze powinny mieć większe uprawnienia, na co zezwalają obowiązujące przepisy. Organizacje te mogłyby się zająć doradztwem rolniczym - uważa minister rolnictwa. To już jest jakieś takie małe kłamstwo. Przypominam, że kiedy głosowaliśmy nad tym, aby doradztwo rolnicze przekazać izbom rolniczym, wszyscy członkowie Polskiego Stronnictwa Ludowego tak głosowali, aby izby rolnicze oddać w ręce Platformy, ponieważ ona w większości wyznacza szefów tych komórek. Pan minister mówił dalej w wywiadzie: Błędem administracji państwowej jest to, że nie odważy się przekazać konkretnych zadań izbom rolniczym, chociaż ustawa na to pozwala - powiedział pan minister. Obecnie doradztwo jest w kompetencjach marszałków województw. Tak że tutaj, panie ministrze, niech się pan wypowie - bo wiem, że trudno będzie, aby to wotum nieufności uzyskało większość - na temat tego, jakie ma pan zamierzenia w stosunku do izb rolniczych, czy rzeczywiście chce pan wzmocnić te instytucje. Następna sprawa, wspieranie uczestnictwa polskich organizacji rolniczych reprezentujących interesy rolników indywidualnych na forum ponadnarodowych organizacji i organów Unii Europejskiej. Przypomnę, że tutaj rząd Prawa i Sprawiedliwości na samym początku umożliwił udział naszych czterech czy pięciu organizacji rolniczych poprzez dotacje. Niby zostało to przedłużone do końca tego roku, ale z informacji, które są też przesyłane do komisji rolnictwa, wynika, że resort nie panuje nad wypłatami i że są jakieś zatory płatnicze. Proszę pana ministra o wyjaśnienie, dlaczego nie są wypłacane kolejne transze, bo jest to wypłacane za pośrednictwem... Jak rząd to widzi, czy w następnym roku będą podtrzymane dotacje dla tych organizacji reprezentujących interesy rolników i czy w tym zakresie widzi pan jakieś rozwiązania? (Poseł Cezary Olejniczak: Co dalej z Władkiem Serafinem?) Powołanie Agencji Rozwoju Obszarów Wiejskich, pan premier zapowiadał w 2005 r., potem to było powtarzane, jest to też akceptowane czy też wskazywane przez ekspertów, że w Polsce jest potrzebna Agencja Rozwoju Obszarów Wiejskich, która zajęłaby się programowaniem rozwoju obszarów wiejskich na styku administracja rządowa, samorządy województw, bo tutaj takiej jednostki brakuje, ona jest w wielu państwach, zajmuje się kompleksową obsługą programową tego typu działań. Następna sprawa to finansowanie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. Niestety nie widać, ale powiem. Szanowni państwo, wydatki na rolnictwo, rozwój wsi, rynki rolne i rybołówstwo, łącznie z wydatkami na KRUS, w latach 2007-2011, 2012 i 2013 wykazują tendencję malejącą. (Głos z sali: Może zrobimy przerwę?) Tabela jest, nie widać jej, ale powiem, że w 2007 r. procent wydatków z budżetu państwa wynosił 12,57, natomiast w 2013 r. - 8,39, jeszcze przed zmniejszeniem. Natomiast wydatki w stosunku do PKB w 2007 r. było to 2,94, w 2013 r. - 1,60 (Poseł Zbigniew Babalski: 9.) 6. (Poseł Zbigniew Babalski: To są fakty.) To może się pomyliłem o 0,2. (Głos z sali: Proszę powiększyć, bo nie widać.) Pani marszałek, proszę to powiększyć. (Głos z sali: A może na iPada przesłać?) Tylko powiem, bo pan minister będzie potem mówił o tym, że środków jest dużo, bo przyszły środki z Unii Europejskiej, ale tu chodzi o działalność okołorolniczą. Na przykładzie doradztwa rolniczego warto pokazać, że między 2008 r. a 2013 r. zostało obciętych 160 mln (Gwar na sali), czyli ten system doradztwa rolniczego jest obniżany na bezpieczeństwo żywności, na te różne ważne sprawy, bo jeśli chodzi o środki pomocowe, to one są taką transzą, która ma przyspieszyć nasz rozwój, nie jest to transza z polskiego budżetu na finansowanie administracji rolnej. Szanowni państwo, takie systematyczne obniżanie poziomu finansowania polskiego rolnictwa z krajowego budżetu ma wpływ na opłacalność produkcji rolnej, na ochronę rynku krajowego i bezpieczeństwa żywności, a więc nie tylko szkodzi tak niskiej konkurencyjności polskiego rolnictwa i mieszkańcom wsi, ale zagraża też interesom polskiego konsumenta, mówimy o tych aferach z bezpieczeństwem żywności. Polityka czołowych krajów Unii Europejskiej jest zupełnie odmienna. Środkami budżetu krajowego można bowiem wspierać bezpośrednio produkcję rolną, obniżać koszty środków produkcji rolnej oraz zapewniać odpowiedni poziom finansowania instytucji rolnej, ale polski rząd poszedł od 2008 r. inną drogą. Następna sprawa, która jest bardzo ważna, propozycje finansowego wsparcia polityki spójności w Polsce, bo pan minister mówi o tym, że będzie szansa częściowej realizacji zadań. (Poseł Jan Bury: Może 10 minut przerwy?) (Głos z sali: 5 minut.) Szanowni państwo, to jest bardzo poważna sprawa. (Poseł Jan Bury: Zróbmy 10 minut przerwy.)