Mówca: Dorota Niedziela
Data: 2016-10-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2016, druk sejmowy nr 916. Nowelizacja ustawy budżetowej wynika z możliwości wykorzystania zmiany rozporządzenia unijnego, które weszło w życie 8 września 2016 r. Zgodnie z wcześniejszym rozporządzeniem unijnym państwa członkowskie mogły przed 1 grudnia, ale nie przed 16 października wypłacić zaliczki w wysokości do 50% w przypadku płatności bezpośrednich. W związku z trudną sytuacją na rynkach rolnych 8 września Komisja Europejska zdecydowała o odstąpieniu od tej zasady i w tym roku państwa Unii Europejskiej mają możliwość zwiększenia do 70% dopuszczalnej wysokości zaliczek na poczet płatności bezpośrednich. W uzasadnieniu projektu minister wyjaśnia, że zmiana ta umożliwi ministrowi rolnictwa i rozwoju wsi wypłaty w roku bieżącym 70% zaliczek na poczet płatności bezpośrednich dla producentów rolnych za 2016 r. w ramach wspólnej polityki rolnej. Zmiana polega m.in. na zwiększeniu deficytu budżetu środków europejskich o 8971 mln zł, co pozwoli na realizowanie ww. celu. Pierwotnie dochody i wydatki budżetu środków europejskich z tytułu wspólnej polityki rolnej zostały zaplanowane w ustawie budżetowej na rok 2016 w kwocie 26 mld. W uzasadnieniu minister przedstawia, iż ze względu na fakt, że projektowana zmiana dotyczy wyłącznie deficytu środków europejskich, nie ma ona wpływu na deficyt sektora finansów publicznych. Natomiast efektem projektowanej zmiany będzie wzrost długu publicznego maksymalnie o 9 mld. Ostateczna jednak kwota zwiększenia długu będzie zależeć od realizacji procesu finansowania potrzeb pożyczkowych i będącego jego wynikiem poziomu środków zgromadzonych na rachunkach budżetu państwa na koniec 2016 r. Wskazano, że wypłata od 17 października do 30 listopada 2016 r. 70% zaliczek wymaga zaangażowania prawie 10 mld środków europejskich. Dodano również, że z uwagi na niepełne wykonanie zaplanowanych w ustawie budżetowej na 2016 r. dochodów budżetu środków europejskich z tytułu wspólnej polityki rolnej konieczne jest zrealizowanie tych wydatków w ramach deficytu budżetu środków europejskich, który zostaje zwiększony o 8 mld. Zgodnie z regulacjami unijnymi refundacja poniesionych wydatków ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji nastąpi w styczniu 2017 r. i zasili budżet środków europejskich z tytułu wspólnej polityki rolnej. Wypłaty zaliczek w wysokości 70% dopłaty bezpośredniej będą trwały od 17 października do 30 listopada. Zaliczki będą dotyczyły wszystkich 17 rodzajów dopłat bezpośrednich. Na dopłaty bezpośrednie za 2016 r. zaplanowano ponad 14 mld zł. Ubiega się o nie 1355 tys. rolników. Środki te będą pochodziły z Unii Europejskiej. Wypłata dopłat bezpośrednich co roku rozpoczyna się 1 grudnia i trwa do końca czerwca w normalnym trybie. Wypada w tym miejscu dodać, iż jest to tylko przesunięcie w czasie wypłaty należnych rolnikom środków z tytułu dopłat bezpośrednich. Te środki ani się nie zwiększyły, ani nie są pomocą dodatkową. Są to środki, które rolnicy corocznie w tej samej wysokości dostają z budżetu Unii Europejskiej. Jedynie czas ich wypłat się zmienił, co w sytuacji problemów z ich wypłatami w tym roku - przypomnijmy tu problem ARiMR-u, który nie radził sobie z czasowym wypłacaniem tych dopłat - budzi niepokój, czy instytucje odpowiedzialne za te dopłaty poradzą sobie z tym dosyć znacznym przyspieszeniem. Przytoczę tutaj słowa pana premiera, wicepremiera. Z jego wypowiedzi wynika, iż zdecydowaliście się państwo, by pomóc rolnikom, i to jest jak gdyby swego rodzaju ruch księgowy, czysto księgowy, przesunięcie pewnych środków w czasie, ponieważ wypłata tych środków wcześniej będzie zrekompensowana na początku stycznia wpłatą z budżetu Unii Europejskiej. Jak mówił pan premier, gdyby rząd tego nie zrobił, to w normalnym procesie składania wniosków te dopłaty trafiłyby do rolników do kwietnia, a nawet do maja przyszłego roku. Biorąc pod uwagę trudną sytuację w rolnictwie, np. afrykański pomór świń, chcemy wyjść naprzeciw rolnikom - tak twierdził pan wicepremier. Jest to dosyć wątpliwa pomoc, ponieważ jest to pomoc, która już jest zaplanowana przez rolników, to są pieniądze, które rolnicy otrzymują co roku. Rolnicy wiedzą, jak je otrzymują, więc nie wiem, na czym polega ta pomoc. (Dzwonek) Pozostaje pytanie, czy usprawnienie pracy urzędów i ruch księgowy w ustawie budżetowej zasługują na miano pomocy rolnikom, czy jest to po prostu wykorzystanie możliwości poprawy sprawności przekazywania rolnikom przysługujących im pieniędzy.