Mówca: Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marek Gróbarczyk
Data: 2019-04-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Premierze! Szanowni Państwo! Prawo i Sprawiedliwość szło do wyborów z hasłem odbudowy przemysłu stoczniowego, gospodarki morskiej, całej branży, która po wielu latach znajdowała się w fatalnej sytuacji. To obiecaliśmy wyborcom i nasze działania mają wprost powiązanie z programem, który jest realizowany. Tym głównym założeniem było na nowo powołanie Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, ze szczególnym uwzględnieniem właśnie tej drugiej części, żeglugi śródlądowej, która po tylu latach w zasadzie przestała istnieć w Polsce. To ministerstwo, trzeba przypomnieć, już istniało w 2007 r., jednak decyzją m.in. pana posła Aziewicza zostało zlikwidowane. Proszę Państwa! Nie będę rozwodził się nad niektórymi, przede wszystkim niektórymi zarzutami, które są dość kuriozalne i wprost, można powiedzieć, nieprawdziwe. Chciałbym tylko przytoczyć parę argumentów z naszej działalności, przede wszystkim tych, które są dla nas najważniejsze. To przede wszystkim polityka związana z rozwojem portów. 40 mld przychodów do budżetu stanowi ok. 10% całego PKB, a to jest ponad 50% więcej niż za rządów Platformy i PSL-u. (Oklaski) Porty, które przeładowały w tym roku ponad 100 mln ton, to jednoznaczny sygnał na funkcjonowanie tej gospodarki i kierunek, w jakim musi się rozwijać. 1200 mln zł wyasygnowanych na rzecz pogłębienia toru wodnego Szczecin - Świnoujście. Przypomnę tylko, że za państwa czasów o tym torze dyskutowano i pan premier Tusk prosił o argumenty, że jest to potrzebne. Jest to potrzebne i to po prostu będzie zrobione. Ponad 7 mln na przebudowę falochronu północnego w Porcie Gdańsk to kolejny element związany z rozbudową portów. Prawie 900 mln zł na - jak już wcześniej wspomniano - potrzebny, konieczny przekop Mierzei Wiślanej, który również będzie zrobiony. 200 mln na budowę nowego terminala promowego w porcie w Gdyni, obrotnicy. Przebudowa torów kolejowych to z kolei element rozwoju portu w Gdyni. I prawie 200 mln na przebudowę portu w Ustce. To port całkowicie pozostawiony przez państwo, a stanowiący niezwykle istotny element właśnie w tej gospodarce rybackiej. Zarzucacie mi państwo, że nie ma inwestycji w portach, a przecież port centralny, port zewnętrzny czy port kontenerowy, terminal kontenerowy w Świnoujściu, które za chwilę będą realizowane na podstawie tego samego wniosku, są wskazywane jako inwestycje niepotrzebne. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Skandal.) Czyli całkowite pomieszanie, a przede wszystkim poplątanie w zakresie państwa argumentacji. (Poseł Joachim Brudziński: W Hamburgu jest.) Z jednej strony zarzucacie, że rozwijamy port, a z drugiej strony chcecie hamować ten rozwój. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: W Hamburgu jest i w Berlinie...) Proszę państwa, kolejny element to oczywiście zarzuty personalne. Wspaniali menadżerowie, o których państwo mówiliście, i zła dobra zmiana. Ta zła dobra zmiana wypracowała czterokrotnie większy zysk w portach i zwiększyła te przeładunki do 100 mln t. To chyba najważniejszy argument na to, jacy ludzie zostali przyjęci do pracy. Ale trzeba też przypomnieć, proszę państwa, o sytuacji polskich armatorów. Przede wszystkim chodzi o Polską Żeglugę Bałtycką, która była przez państwo przeznaczona do prywatyzacji. Były bodaj trzy próby prywatyzacji. Ostateczna kwota, na jaką zostało to wycenione, to 30 mln zł. Dzisiaj to przedsiębiorstwo jest warte ok. 600 mln zł i ma ogromne perspektywy rozwojowe. (Oklaski) (Poseł Joachim Brudziński: Za to ten wniosek.) PŻM, Polską Żeglugę Morską, polskie przedsiębiorstwo żeglugowe, najważniejszego polskiego armatora odziedziczyliśmy po państwie z stratą wynoszącą 700 mln zł. Państwa dyrektor sam zrezygnował z tej funkcji, a rada pracownicza podała się do dymisji. Dzisiaj komisarz, zarząd komisaryczny, który funkcjonuje w przedsiębiorstwie doprowadził do stabilnej sytuacji w tym przedsiębiorstwie. Za chwilę, w tym roku, to przedsiębiorstwo zacznie osiągać zyski i odzyska możliwości inwestycyjne potrzebne do budowy statków. Proszę państwa, kwestia związana z przekopem Mierzei Wiślanej jest dla mnie zupełnie niezrozumiała. Z jednej strony głosujecie za specustawą, która ma przyspieszyć budowę właśnie kanału przez Mierzeję Wiślaną, a z drugiej strony chcecie mnie za to odwołać. To jest już trudno zrozumieć. Z drugiej strony, proszę państwa, ta inwestycja jest niezwykle ważna. Wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że to jest ostatni akwen morski, który nie ma dostępu do pełnego morza. Stwarzamy tu możliwości rozwojowe dla Polski Wschodniej. Ale warto tu przytoczyć cytat, w zasadzie dwa cytaty, które padły na okoliczność tej inwestycji. Pierwszy: Przekop przez mierzeję jest inicjatywą o charakterze wyłącznie politycznym. Budowa kanału wyrządzi szkody w systemie ekologicznym. I drugi cytat: Budowa przekopu nigdy się nie zwróci, a będzie miała katastrofalny wpływ na środowisko tego regionu. Jedna wypowiedź była wygłoszona przez gubernatora obwodu kaliningradzkiego, a druga - przez jednego z samorządowców województwa pomorskiego. I tu jeszcze raz, proszę państwa, zadajemy pytanie, z kim gracie. Z polskim rządem czy z Moskwą? Należy odpowiedzieć sobie na to pytanie. (Oklaski) (Poseł Joachim Brudziński: Brawo.) Oczywiście przemysł stoczniowy jest dla nas niezwykle ważny. Przemysł stoczniowy czy te stocznie, które po państwie odziedziczyliśmy, przez jednego z państwa specjalistów zostały nazwany stodołami. Powiedział: W stodołach chcą budować statki. W stodołach zaczynamy i będziemy budować te statki krok po kroku, tak aby zajęły takie pozycje, jakie miały przed czasem państwa rządu. Chcemy przywrócić produkcję stali na poziomie 500 tys. t. Dzisiaj to jest ok. 25 tys. t, czyli 20 razy mniej. I mamy do tego solidne podstawy, bo tak wyglądał przemysł stoczniowy w Polsce. Do tego służy ta ustawa, z której może skorzystać każdy, kto chce budować statki. Ten przemysł jest i był niezwykle rozdrobniony, wielomilionowo kapitałowo zadłużony. Stocznia Marynarki Wojennej znajdowała się w rękach syndyka. To odium ciąży na Platformie Obywatelskiej i PSL. Próba zrzucenia tej winy jest niemożliwa, ale odbudowa już jest. Dzisiaj Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, minister, ja jestem za ten przemysł odpowiedzialny. Nie jakiś fundusz z Kataru czy z Kajmanów. Dzisiaj jest za to odpowiedzialny minister i tutaj państwu deklaruję, że ten przemysł zostanie odbudowany. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo.) Pierwszym elementem jest położenie tej stępki, która zaczyna odbudowę przede wszystkim polskich promów. Tych promów potrzeba w Polsce ok. 10, tj. ok. 10-15 lat funkcjonowania stoczni w zupełnie nowej technologii, na bardzo konkurencyjnym rynku, która przede wszystkim jest potrzebna polskim armatorom. Oczywiście można zastosować to rozwiązanie, które państwo preferujecie - kupić tramwaje w Korei Południowej - albo wybudować to w polskich stoczniach. (Głos z sali: Dokładnie.) No więc wybudujemy to w polskich stoczniach. (Oklaski) (Poseł Mirosław Suchoń: ...sprowadzicie z Rosji.) Oczywiście mamy opóźnienie. Sam do siebie mam pretensję o to, że mamy opóźnienie. Dzisiaj rynek wygląda w ten sposób, że większość stoczni ma problemy, jeśli chodzi o funkcjonowanie. Tych błędów popełnialiśmy bardzo dużo i pewnie jeszcze będziemy je popełniać, ale jedno jest dla nas najważniejsze: aby nie zatrzymać się w pół drogi i realizować właśnie ten program odbudowy stoczni, a przede wszystkim - żeby te stocznie po prostu funkcjonowały w sposób rynkowy. One mają ogromne podstawy do tego, aby tak funkcjonować. Stocznia Gryfia w tym roku po raz pierwszy osiągnęła dodatni wynik finansowy. Stocznia Gdańsk została odkupiona od obcego inwestora. Stocznia Marynarki Wojennej została odkupiona od syndyka. To jest dobra wróżba, a przede wszystkim dobry początek, jeśli chodzi o funkcjonowanie tych stoczni. Żegluga śródlądowa. Ten temat jest dla mnie niezwykle trudny, jeśli chodzi o zarzuty, ponieważ kiedy przyszedłem do ministerstwa, do tych zrębów, bo przecież nie było tego ministerstwa, był jeden departament, dwie osoby zajmowały się 3 tys. km dróg wodnych w Polsce. Tyle mamy tych dróg w Polsce, ale tylko 0,7% transportu jest wykonywane drogą wodną, przy nawet 25-45% w Holandii. Tak to wygląda dzisiaj. Proszę państwa, za państwa czasów podjęto decyzję o likwidacji urzędów żeglugi śródlądowej... (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Skandal!) ...bo nie było potrzeby, aby one funkcjonowały. Pierwszym elementem, który założyliśmy, a przede wszystkim zrealizowaliśmy, było przyjęcie konwencji AGN, międzynarodowej konwencji, która z jednej strony dopuszcza nas do europejskiej sieci dróg śródlądowych, a z drugiej strony otwiera możliwości finansowania i uzyskiwania środków z funduszy unijnych. Czy mogliśmy korzystać z tych funduszy? Państwo w swoim wniosku mówicie o ogromnym osiągnięciu pani premier Ewy Kopacz, która podpisała umowę z Niemcami, blokując w ten sposób możliwość korzystania ze środków unijnych. Ta droga wodna ma przypisaną III klasę żeglowności, a więc to wyłącza nas całkowicie z możliwości funkcjonowania żeglugi śródlądowej w oparciu o europejskie drogi wodne. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Skandal!) Ta sytuacja na pewno zostanie rozwiązana. Już podjęliśmy negocjacje ze stroną niemiecką. Dolna Odra już została wpisana do korytarza europejskiego Bałtyk - Morze Północne. Obecnie jest procedowane wpisanie również górnej Odry do tego korytarza. Inwestycje, które zostały przeprowadzone. Od 20 lat budowano stopień wodny w Malczycach z założeniem, że będzie on rozebrany, bo nie rokuje. Ta inwestycja została zakończona. W tym roku rusza elektrownia, która została wybudowana właśnie na tym stopniu wodnym. (Oklaski) Kolejne są budowane w Libiążu, w Ścinawie - to na Odrze. W Siarzewie rozpoczęto budowę na Wiśle. Studium wykonalności, które jest realizowane przez port w Gdańsku, na koniec tego roku przyniesie efekt w postaci studium wykonalności dla całej Odry i połączenia jej poprzez system Dniepru z Morzem Czarnym. Drugi element w przypadku Odry - również będzie to w połowie tego roku zakończone - to studium wykonalności i zbudowanie całego kształtu, jeśli chodzi o inwestycje. Oczywiście nie będę już rozwodził się nad kwestią szkolnictwa, bo mizeria albo likwidowanie szkół, przede wszystkim średnich, w zakresie żeglugi śródlądowej to wielka przepaść, jeśli chodzi o edukację. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Zbrodnia!) Ale udało nam się powołać wcześniej zlikwidowane Technikum Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu. Ono ma już rok. (Oklaski) (Głos z sali: Brawo!) Mamy już pierwszy rocznik i ten rocznik na pewno będzie to kontynuował. Na pewno będą nowe nabory i duże zainteresowanie właśnie tą szkołą. Proszę państwa, ostatni element, który jest mi zarzucany, to Rejs Niepodległości. To chyba najgorsza rzecz, która się może stać. Zresztą nazwaliście państwo statek szkoleniowy, fregatę ˝Dar Młodzieży˝ jachtem. Wszyscy marynarze, którzy studiują w szkołach morskich, na jachtach - takie macie pojęcie - szkolą się i zdobywają kwalifikacje. (Poseł Dorota Arciszewska-Mielewczyk: Ale okręty mylą ze statkami, łodziami.) Ale najgorsza jest (Dzwonek) próba zdyskredytowania tej historii, która rozpoczęła się w 1934 r., bo w tym roku ˝Dar Pomorza˝ jako pierwszy wyruszył, sławiąc Polskę, wpisując ją na mapę świata, pokazując, jak Polska jest silna. Kontynuowaliśmy to w 100. rocznicę odzyskania niepodległości.