Mówca: Wanda Nowicka
Data: 2014-08-27 (Sejm RP, kadencja 7)

Proszę mi ten czas odliczyć, panie marszałku. Od samego początku prac nad tą ustawą rząd próbował ograniczyć Polkom i Polakom dostęp do transgranicznej opieki medycznej, kierując się przede wszystkim interesem Narodowego Funduszu Zdrowia zamiast dobrem pacjentów i pacjentek. Projekt powyższej ustawy wprowadza bowiem limity określające maksymalną kwotę wydatków funduszu w danym roku, co w efekcie może zawiesić prawo pacjentów i pacjentek do leczenia w innych krajach Unii Europejskiej, a to jest niezgodne z dyrektywą i określoną w niej zasadą równego, niezależnego od sytuacji materialnej dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ponadto projektodawca założył, że w przypadku zawieszenia wypłat ze względu na przekroczenie rocznego limitu ich dalsza realizacja nastąpi w roku następnym i tym samym uszczupli budżet na kolejny rok. W efekcie może to doprowadzić do sytuacji, kiedy nie będą wykonywane inne świadczenia, bo środków z budżetu starczy jedynie na pokrycie kosztów świadczeń z lat poprzednich. Pacjent czy pacjentka nie otrzymają również odsetek z tytułu zawieszenia wypłaty kwoty kosztów, jakie ponieśli w związku z leczeniem poza granicami Polski. Tak więc de facto państwo będzie zadłużało się u swoich obywateli bez gwarancji, kiedy zwróci im poniesione koszty leczenia. Przypomnę jedynie, że zgodnie z założeniami dyrektywy pacjent/pacjentka musi za świadczenie zapłacić z własnej kieszeni, a dopiero później państwo zwraca koszty leczenia. Dodatkowo w projekcie ustawy przedstawione są jedynie limity kosztów NFZ na lata 2014-2023, nie podano natomiast metody określania wysokości budżetu na kolejne lata, co budzi poważne wątpliwości. Projekt ustawy nie przewiduje również przejrzystego mechanizmu kosztów, które mają być zwrócone pacjentom, choć dyrektywa transgraniczna zakłada, że pacjenci, żeby dokonać świadomego wyboru dotyczącego leczenia poza granicami swojego państwa, muszą mieć dostęp do wszelkich potrzebnych im informacji, także dotyczących zwrotu kosztów po powrocie do kraju. Powinni też mieć możliwość ich skalkulowania, natomiast na podstawie zapisu projektu ustawy trudno z góry ustalić, ile dane świadczenie będzie kosztowało, a to jest naruszeniem zapisów dyrektywy. Wątpliwości budzi również założenie, że minister zdrowia otrzyma upoważnienie do określenia wykazu świadczeń wymagających wcześniejszego udzielenia zgody na uzyskanie danego świadczenia opieki zdrowotnej w innym państwie Unii Europejskiej. Wprowadzenie takich ograniczeń jest tylko wtedy uzasadnione, gdy dotyczą one w takim samym zakresie polskich pacjentów i pacjentek oraz przyjeżdżających na leczenie do Polski z innych krajów Unii Europejskiej. Pacjenci ci powinni w takim razie zostać objęci podobnymi ograniczeniami implementacji dyrektywy, co pacjenci polscy, bo inaczej będzie to zdecydowana nierówność praw pacjentów polskich leczących się w Polsce oraz pacjentów polskich leczących się za granicą. Pełne wprowadzenie dyrektywy o transgranicznej opiece medycznej dałoby Polsce wiele nowych możliwości. Nie można przecież zakładać, że ruch pacjentów i pacjentek będzie odbywał się tylko w jedną stronę. Nie tylko polscy pacjenci i pacjentki będą wyjeżdżali z kraju na leczenie, ale także obywatele i obywatelki z innych krajów Unii Europejskiej będą do nas przyjeżdżać, dzięki czemu również nasz budżet mógłby, że tak powiem, mieć z tego poważne korzyści. (Dzwonek) Wymaga to oczywiście poprawy ochrony zdrowia w Polsce, by stała się ona atrakcyjna dla pacjentów z innych krajów Unii Europejskiej. Już kończę, panie marszałku.