Mówca: Stanisław Kalemba
Data: 2012-03-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego w zakresie sprawozdania Rady Ministrów o pomocy publicznej udzielanej w sektorze rolnictwa i rybołówstwa w Polsce w roku 2010 wraz ze stanowiskiem Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Sprawozdanie zostało przygotowane na podstawie ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którą minister rolnictwa opracowuje i przedstawia Radzie Ministrów sprawozdanie monitorujące pomoc publiczną w roku poprzednim, a w szczególności wielkość, formę i przeznaczenie pomocy publicznej, a także ocenę skutków udzielonej pomocy w sferze konkurencji. Podmiotami udzielającymi pomocy publicznej są: ministrowie, prezesi agencji, prezes narodowego funduszu ochrony środowiska, prezesi wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, prezes ZUS, prezes KRUS, dyrektorzy izb skarbowych i celnych, marszałkowie województw, wojewodowie, starostowie, wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast. Pomoc publiczna stanowi wszelką pomoc przyznawaną przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca konkurencję lub grozi jej zakłóceniem poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów i jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między państwami członkowskimi, z zastrzeżeniem innych postanowień przewidzianych w traktatach. Pomoc publiczna w rolnictwie i rybołówstwie była udzielana w następujących formach: dotacji, ulg i zwolnień podatkowych, pożyczek i kredytów udzielanych na preferencyjnych warunkach, poręczeń i gwarancji na preferencyjnych warunkach, dopłat do oprocentowania kredytów bankowych, zaniechania poboru podatku, odroczenia terminów zapłaty, rozłożenia na raty podatku, umorzenia lub zaniechania poboru należności albo odroczenia, zbycia lub oddania do korzystania mienia będącego własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego na warunkach preferencyjnych. Komisja Europejska wyróżnia cztery kategorie pomocy: kategoria A to pomoc przekazywana w całości beneficjentowi, a więc dotacje, refundacje, zwolnienia z podatku, opłat publicznych, zaniechanie poboru podatku, umorzenie podatku i odsetek, oddanie mienia do korzystania, zbycie mienia na warunkach preferencyjnych, kategoria B to pomoc w formie udziału kapitałowego, np. wniesienie kapitału do spółki, kategoria C to preferencyjne pożyczki i dopłaty do oprocentowania kredytów, kategoria D obejmuje poręczenia i gwarancje kredytowe. Pomoc ta udzielana była na podstawie ustaw, rozporządzeń Rady Ministrów, rozporządzenia ministra rolnictwa i rozwoju wsi, uchwał Rady Ministrów. W 2010 r. w sektorze rolnictwa udzielono pomocy de minimis w wysokości około 28 mln euro, co stanowi 23,6% limitu pomocy dla Polski na okres 3 lat podatkowych wynoszącego około 119 mln euro. Łącznie w ramach pomocy de minimis w rolnictwie w okresie lat podatkowych 2009-2010 i do połowy 2011 r. wykorzystano około 57 mln euro, co stanowiło niecałe 50% limitu skumulowanej kwoty pomocy określonej dla sektora rolnictwa w Polsce - widać, że tutaj jeszcze mamy niemałe rezerwy. Poza pomocą de minimis w 2010 r. udzielono pomocy publicznej w sektorze rolnictwa w wysokości około 811 mln zł w formie środków budżetowych, około 283 mln zł w formie zobowiązań i około 1,5 mld zł w formie wydatków. W ramach kategorii A, a więc głównie dotacji, udzielono pomocy na kwotę około 2 mld zł. W tym mieści się pomoc ministra rolnictwa na kwotę około 362 mln zł. Z tej kwoty na postęp biologiczny w produkcji zwierzęcej przeznaczono około 100 mln zł, zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt - około 164 mln zł, dopłaty do ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt około 97 mln zł. Pan prezes agencji nieruchomości rolnych udzielił pomocy w wysokości około 609 tys. zł w związku ze szkodami spowodowanymi przez klęski. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa udzielił pomocy na kwotę około 813 mln zł, w tym na linie kredytowe w przetwórstwie rolno-spożywczym - około 34 mln zł, na inwestycje w rolnictwie - około 61 mln zł, na kredyt na zakup gruntów rolnych - około 101 mln zł, na urządzenie gospodarstw rolnych przez młodych rolników, czyli tych w wieku do 40 lat - około 291 mln zł, na dopłatę do kredytów klęskowych - około 69 mln zł. Dalej mamy bardzo wysoką kwotę na modernizację przemysłu utylizacyjnego, utylizację padłych zwierząt - 65 mln zł, na pomoc dla rodzin rolniczych w razie klęski, powodzi, huraganu - około 113 mln zł, pomoc społeczną dla rodzin rolniczych, straty klęskowe - około 100 mln zł. Ponadto samorząd terytorialny udzielił pomocy publicznej w wysokości około 616 mln zł na zwrot części akcyzy zawartej w cenie oleju napędowego. Chodzi o tzw. paliwo rolnicze. Trzeba powiedzieć, że i na paliwo rolnicze, na co rolnicy oczekują, jeszcze mamy pewną rezerwę, aczkolwiek w tym roku zwiększyliśmy kwotę na to w budżecie. W ramach kategorii C mamy 645 mln zł, w tym zwolnienia od podatku od nieruchomości na wsi to kwota 632 mln zł, a dotyczy to całej wsi, nie tylko rolnictwa. I w kategorii D: gwarancje i poręczenia, mamy 201 863 zł, czyli nie taką dużą kwotę. Jeżeli chodzi o rybołówstwo, to w tym dziale w 2010 r. udzielono pomocy de minimis w wysokości około 126 tys. euro, co stanowi - i jest to faktycznie mały procent - 0,60% limitu skumulowanej kwoty pomocy de minimis dla Polski. Jeżeli chodzi o limit trzyletni w wysokości 21 mln euro, to w ciągu trzech lat 2009-2011 z tego limitu wykorzystano 306,5 tys. euro, co stanowi 1,45% skumulowanej kwoty pomocy dla tego sektora. Należy postawić pytania: Dlaczego tak mało? Czy wykorzystano dla tego sektora możliwości, jeżeli chodzi o wysokość pomocy dla rybołówstwa? Tu można mieć zastrzeżenia co do tego, czy były możliwości i czy je wykorzystano. Ale też w pozycji: pomoc publiczna dla rolnictwa mamy uwzględnioną pomoc publiczną do lasów, która w zasadzie bezpośrednio rolnictwa nie dotyczy, a wynosi około 111 mln zł i jest udzielana przez narodowy fundusz ochrony środowiska. Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego opowiada się za przyjęciem sprawozdania Rady Ministrów o pomocy publicznej udzielanej rolnictwu i rybołówstwu w roku 2010. Pewna grupa posłów funkcjonowała w Sejmie w roku 2010, a dużej części tej znaczącej pomocy udzielano na wniosek czy w odpowiedzi na dezyderaty sejmowej komisji rolnictwa na te bardzo ważne cele, o których mówiliśmy, aczkolwiek wiemy, że rolnictwo i rybołówstwo są w stanie wchłonąć większe środki, jeżeli chodzi o pomoc publiczną, i o ich zwiększenie powinniśmy zabiegać. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)