PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Małgorzata Pępek
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Niestety nadal się zdarza, że podróżni wciąż nie mogą odzyskać pieniędzy za odwołane imprezy turystyczne, ponieważ obecne przepisy pozwalają organizatorom na unikanie zwrotów miesiącami przez zasłanianie się niejasną interpretacją prawa. W tym kontekście projekt Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki to bardzo udana próba ukrócenia tej praktyki. W mojej ocenie wprowadzenie art. 47a pozwoli raz na zawsze ustalić, że w sytuacjach kryzysowych turysta ma prawo do szybkiego i pełnego zwrotu gotówki, bez konieczności czekania na dobrą wolę organizatora czy akceptację narzucanych voucherów. Aby jednak te zapisy nie pozostały jedynie teorią, musimy mieć pewność co do ich realnej egzekwowalności. Dlatego proszę o odpowiedź (Dzwonek) na pytanie, czy proponowane przepisy przewidują konsekwencje prawne lub finansowe organizatorów, którzy po wejściu w życie nowych przepisów nadal będą zwlekać z dokonaniem zwrotu środków w ustawowym terminie, mimo jednoznacznego żądania podróżnego. Dziękuję.
Mówca: Bożena Lisowska
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Projekt ustawy dotyka fundamentalnej kwestii zaufania na rynku turystycznym. Jego celem jest umożliwienie zastąpienia zwrotu wpłat voucherem w sytuacji wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W praktyce oznacza to, że pieniądze klienta na rok, a potencjalnie nawet na 2 lata zostają w firmie turystycznej, oczywiście jeżeli klient wyrazi zgodę. To rozwiązanie daje organizatorom turystyki oddech finansowy i chroni ich płynność, co jest zrozumiałe. Patrzę na ten projekt z perspektywy Polski Wschodniej, z której pochodzę. Tam wiele film to bardzo małe biura podróży. Dla nich konieczność zwrotu wszystkich wpłat po odwołaniu wyjazdu często jest wyrokiem. Dlatego to dobry projekt, który chroni (Dzwonek) zarówno operatora, organizatora, jak i klientów. (Oklaski)
Mówca: Lidia Czechak
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Mam dwa pytania odnośnie do tego projektu ustawy. Projekt ustawy przewiduje możliwość zastąpienia zwrotu środków voucherem ważnym przez 2 lata, ale wyłącznie za zgodą podróżnego. W jaki sposób proponowane rozwiązanie ma jednocześnie chronić interes klientów biur podróży oraz stabilność finansową polskich organizatorów turystyki? Uzasadnienie projektu odwołuje się do doświadczeń z okresu pandemii COVID-19 oraz obecnego kryzysu na Bliskim Wschodzie. Czy projektodawca analizował, w jaki sposób wprowadzenie voucherów może ograniczyć ryzyko niewypłacalności małych i średnich biur podróży oraz utraty miejsc pracy w branży turystycznej? Dziękuję.
Mówca: Wioletta Maria Kulpa
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sytuacje nadzwyczajne wymagają szybkich reakcji legislacyjnych, ale nie mogą prowadzić do ograniczenia praw konsumentów pod pretekstem ochrony branży turystycznej. Państwo powinno znaleźć równowagę między wsparciem przedsiębiorców a realną ochroną obywateli, którzy często wydali oszczędności na rodzinny wypoczynek. Czy proponowany mechanizm voucherowy będzie w pełni dobrowolny dla podróżnego z zachowaniem bezwarunkowego prawa do zwrotu środków w ustawowym terminie? Czy też w praktyce stanie się narzędziem przymusowego kredytowania organizatorów turystyki przez klientów? Jakie konkretne gwarancje finansowe przewidziano na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki w okresie nawet 2 lat obowiązywania vouchera, aby podróżny nie został bez pieniędzy i bez możliwości realizacji tego wyjazdu? Dziękuję bardzo.
Mówca: Jarosław Sachajko
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W jaki sposób podróżny będzie informowany, że ma prawo odmówić przyjęcia vouchera i żądać zwrotu pieniędzy, jeżeli przepisy dają mu taką możliwość? Dlaczego projekt zabezpiecza jedynie nominalną wartość wpłaconych środków, a nie uwzględnia inflacji ani wzrostu cen imprez turystycznych? Co stanie się w sytuacji, gdy po roku podobna impreza turystyczna będzie droższa niż wartość vouchera? Czy klient będzie musiał dopłacić różnicę z własnej kieszeni? Czy zabezpieczenie finansowe organizatora turystyki będzie wystarczające, jeżeli w czasie kryzysu vouchery obejmują dużą liczbę klientów i wysokie kwoty wpłat? Dziękuję.
Mówca: Andrzej Gut-Mostowy
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! To rozwiązanie zostało zaproponowane w związku z kryzysem i wojną na Bliskim Wschodzie i ruchem turystycznym, który został całkowicie lub częściowo zablokowany. Mam w tym kontekście pytanie: Czy ilość problemów biur podróży, liczba przypadków niewypłacalności organizatorów turystyki w związku z tym kryzysem w ostatnich tygodniach, miesiącach zdecydowanie się zwiększa? Czy można w tej chwili oszacować, czy ten kryzys spowoduje większą liczbę przypadków niewypłacalności organizatorów turystyki na koniec roku, niż było średnio w latach ubiegłych? Na razie proszę oczywiście o szacunki. Wiemy, że jeszcze nie ma precyzyjnych danych, ale chciałbym, żebyśmy wiedzieli, czy rynek turystyczny, czy organizatorzy turystyki dalej mają mechanizmy, które potrafią ich skutecznie zabezpieczyć przy tego typu kryzysach.
Mówca: Paweł Papke
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Oczywiście też mam pytania raczej statystyczne. Czy na podstawie danych przekazanych przez branżę turystyczną mogą państwo wskazać, jakiej liczby odwołanych lub zagrożonych odwołaniem imprez turystycznych dotyczą obecne zakłócenia na Bliskim Wschodzie oraz ilu podróżnych realnie mogłoby skorzystać z rozwiązania voucherowego w najbliższych miesiącach? I kolejne dopytanie: Czy wnioskodawcy lub ministerstwo dysponują danymi lub szacunkami, jaki odsetek klientów może obecnie skorzystać z voucherów i w jaki sposób takie rozwiązanie wpłynie na obciążenia Turystycznego Funduszu Pomocowego oraz jego zdolność sprawnego zabezpieczenia wypłat w sytuacjach kryzysowych? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Chciałbym zapytać o liczbę osób, turystów, którzy ze względu na te zawirowania wojenne na Bliskim Wschodzie po ogłoszeniu wspólnego komunikatu ministra sportu i turystyki oraz ministra finansów dotyczącego uruchomienia Turystycznego Funduszu Zwrotów skorzystali z tego, i o to, ile wpłynęło wniosków, ewentualnie na jaką kwotę, jaki jest obecnie stan finansów Turystycznego Funduszu Zwrotów i jaką kwotę do tej pory wypłacono w tym roku z tego funduszu. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Krzysztof Grabczuk
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Turystyka może i powinna być silną częścią naszej gospodarki. Rzeczywiście Polska jest atrakcyjna turystycznie, ale również bardzo wielu naszych, polskich turystów wyjeżdża poza granice naszego kraju. A zatem musimy zabezpieczyć interesy tych, którzy wyjeżdżają, jak również organizatorów turystyki. Sytuacja międzynarodowa jest niepewna, trudna do przewidzenia, dlatego tym bardziej sytuacje nadzwyczajne wymagają nadzwyczajnych rozwiązań. Cieszę się, panie ministrze, i dziękuję za ten projekt ustawy, ponieważ jest on nam wszystkim dzisiaj potrzebny, jest bardzo potrzebny i Polakom, i polskiej gospodarce. Ja, panie ministrze, upomnę się o Polskę Wschodnią, o województwo lubelskie, ale nie tylko, ponieważ mamy tam bardzo trudną sytuację związaną z wojną za naszą wschodnią granicą. Wiadomo, że dużo mniej turystów (Dzwonek) przyjeżdża, dlatego prosiłbym, żebyśmy mogli to troszeczkę przyspieszyć, by ten bon turystyczny, bez względu na to, jak on miałby się nazywać, trafił również do naszych województw. Bardzo dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Marcin Skonieczka
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Uzasadnieniem powstania projektu tej ustawy był kryzys, była wojna na Bliskim Wschodzie i sytuacja w branży turystycznej. Już były pytania o to, ale chciałbym doprecyzować. Panie ministrze, czy ministerstwo ma dane szacunkowe, ile imprez, ile wyjazdów turystycznych zostało odwołanych w związku z konfliktem na Bliskim Wschodzie i jaka może być szacowana wartość tych odwołanych wyjazdów? Dziękuję bardzo.
Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Jeszcze raz serdecznie dziękuję przedstawicielom wszystkich klubów. Okazuje się, że jeśli pracę podejmuje się w komisji w duchu dialogu, porozumienia, ale też szukania ważnych rozwiązań dla określonej sytuacji, to można dojść do końcowego porozumienia, czyli projektu ustawy. Mam nadzieję - ze względu na sam fakt, że w drugim czytaniu nie mamy poprawek - że będziemy mogli spokojnie jutro w głosowaniu przyjąć to rozwiązanie, a Senat bez zwłoki również rozpatrzy ten projekt. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Uprzejmie dziękuję wszystkim klubom za wsparcie tejże nowelizacji i stronie rządowej za współpracę przy niej. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Anna Gembicka (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Procedujemy nad projektem, który ma wprowadzić możliwość oferowania podróżnym voucherów w sytuacji odwołania imprez turystycznych z powodu nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności, w tym obecnego kryzysu związanego z wojną w Iranie i sytuacją na Bliskim Wschodzie. Chciałabym zapytać przede wszystkim o skalę problemu. Ilu obywateli polskich zostało dotkniętych zakłóceniami w ruchu turystycznym po wybuchu wojny w Iranie? Ile osób wymagało ewakuacji albo wsparcia w powrocie do kraju? Ile imprez turystycznych zostało odwołanych, przerwanych albo przełożonych? Jakich kierunków dotyczy to najczęściej: Iranu, Izraela, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Omanu, Arabii Saudyjskiej czy innych państw regionu? Proszę również o informację, jaka jest wartość roszczeń podróżnych i ile wniosków złożono już do Turystycznego Funduszu Pomocowego. W uzasadnieniu pojawia się kwota 34 mln zł. Czy to dane aktualne, czy skala jest już większa? Kolejna kwestia to ochrona konsumenta. Czy podróżny będzie miał rzeczywiście pełną swobodę wyboru między zwrotem pieniędzy, wypłatą z funduszu a voucherem? Jak państwo zagwarantują, że voucher nie będzie na klientach wymuszany przez biura podróży pod presją kryzysu? Pytam także o bezpieczeństwo środków. Co się stanie, jeżeli organizator turystyki stanie się niewypłacalny już po przyjęciu przez klienta vouchera? Czy podróżny będzie miał taką samą ochronę jak przy zwykłej umowie turystycznej? I wreszcie: Czy rząd ma szerszy plan reagowania na podobne kryzysy, czy po raz kolejny działamy dopiero wtedy, gdy problem już uderzył w obywateli i przedsiębiorców?
Mówca: Marcin Józefaciuk (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Stanowisko Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Dzisiejszy projekt dotyczy bardzo konkretnego problemu, z którym mierzą się dziś tysiące podróżnych oraz przedsiębiorców turystycznych po wybuchu konfliktu zbrojnego w Iranie i destabilizacji sytuacji na Bliskim Wschodzie. Odwołane loty, niepewność wyjazdów, nagłe zmiany planów. Ludzie, którzy wydali często oszczędności życia na rodzinne wakacje, i przedsiębiorcy turystyczni, którzy z dnia na dzień znaleźli się pod ogromną presją finansową. Projekt zakłada możliwość zaoferowania podróżnemu vouchera zamiast natychmiastowego zwrotu pieniędzy za imprezę turystyczną, która nie mogła się odbyć z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Trzeba przyznać, że sam kierunek zmian jest rozsądny, bo doświadczenia z okresu pandemii COVID-19 pokazały, że dla wielu podróżnych ważniejsze od natychmiastowego zwrotu pieniędzy było po prostu bezpieczne przełożenie wyjazdu na późniejszy termin. Dobrze również, że projekt zachowuje dobrowolność takiego rozwiązania. To podróżny ma zdecydować, czy chce przyjąć voucher, czy woli skorzystać z klasycznego zwrotu środków. To bardzo ważne, bo państwo nie może przerzucać całego ryzyka kryzysów międzynarodowych wyłącznie na obywatela. Pozytywnie należy ocenić także utrzymanie ochrony środków wpłaconych przez klientów w ramach zabezpieczeń finansowych organizatora turystyki. Dzięki temu podróżny nie zostaje bez żadnej ochrony prawnej tylko dlatego, że zgodził się na zmianę terminu wyjazdu. Jednocześnie trzeba bardzo uważać, żeby mechanizm nadzwyczajny nie stał się w przyszłości sposobem na odsuwanie problemów finansowych części przedsiębiorców kosztem klientów, zwłaszcza że w praktyce człowiek, który wpłacił kilka albo kilkanaście tysięcy złotych za wakacje rodzinne, często nie jest w równej pozycji negocjacyjnej wobec dużego organizatora turystyki. Presja ekonomiczna bywa bardzo silna. Dlatego dobrowolność przyjęcia vouchera musi być realna, a nie wyłącznie formalna. Warto też pamiętać, że sytuacja każdego podróżnego jest inna. Jedni rzeczywiście będą chcieli przełożyć wyjazd na później, ale inni mogą po prostu potrzebować zwrotu pieniędzy, bo zmieniła się ich sytuacja finansowa, zdrowotna albo rodzinna. Państwo musi widzieć obie strony tego problemu, bo celem tej ustawy powinno być nie tylko ratowanie płynności finansowej branży turystycznej, lecz także utrzymanie zaufania obywateli do całego rynku usług turystycznych.
Mówca: Mariusz Krystian (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania 1. Z jakich względów w art. 47a ust. 1 procedowanego projektu wprowadza się konstrukcję, zgodnie z którą złożone już przez podróżnego oświadczenie o odstąpieniu od umowy w trybie art. 47 ust. 4 staje się bezskuteczne wskutek następczej zgody na przyjęcie vouchera, oraz czy projektodawca rozważył zgodność tego rozwiązania z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2302, która w art. 12 gwarantuje podróżnemu prawo do pełnego zwrotu wpłat w przypadku nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności? 2. Czym uzasadnione jest powiązanie zastosowania nowego art. 47a wyłącznie z okolicznościami uznanymi na podstawie art. 15kc ust. 14 i 14a ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych ze zwalczaniem COVID-19 oraz czy projektodawca przedstawił dane wskazujące, ilu konkretnie podróżnych i jakich kwot wpłat dotyczy retroaktywne stosowanie tego mechanizmu w roku 2026? 3. Jakie zabezpieczenia interesów podróżnego przewidziano w procedowanym projekcie na wypadek niewypłacalności organizatora turystyki w okresie ważności vouchera, biorąc pod uwagę, że w art. 47a ust. 3 odwołano się wyłącznie do zabezpieczenia finansowego obowiązującego w dniu zawarcia pierwotnej umowy, a nie do zabezpieczenia aktualnego w momencie ewentualnej realizacji vouchera, który może obowiązywać nawet 2 lata po odstąpieniu od umowy? 4. Z czego wynika przyjęcie w art. 47a ust. 1 zdaniu drugim rozwiązania, zgodnie z którym przedłużenie ważności vouchera o kolejny rok wymaga zgody obu stron, w tym organizatora turystyki, oraz w jaki sposób w procedowanym projekcie zagwarantowano, że podróżny nie zostanie postawiony przed wyborem między utratą środków a akceptacją niekorzystnych warunków przedłużenia, w sytuacji gdy w ciągu pierwszego roku nie zdoła wykorzystać vouchera?
Mówca: Dariusz Matecki (tekst niewygłoszony)
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Pytania Jak projektodawcy zamierzają zniwelować ryzyko naruszenia § 10 zasad techniki prawodawczej, polegające na posłużeniu się wadliwym sformułowaniem ˝rozwiązanie umowy˝ w kontekście jednostronnej czynności odstąpienia od umowy, co w opinii doktryny prawniczej prowadzi do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej podróżnego i organizatora? Jakie mechanizmy kontrolne i ochronne przewidziano dla konsumentów z gospodarstw domowych o niższych dochodach, dla których zamrożenie środków finansowych na okres do 2 lat stanowi barierę ekonomiczną uniemożliwiającą m.in. skorzystanie z usług innych biur podróży? Jakie kroki zostaną podjęte w celu wyeliminowania zjawiska nieformalnego nacisku oraz presji organizacyjnej, jakie według sygnałów ze strony UOKiK mogą wywierać organizatorzy turystyki na klientów, aby ci rezygnowali z prawa do szybkiego zwrotu gotówki na rzecz otrzymania dobrowolnego vouchera?
Mówca: Adam Dziedzic
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu dokonania deregulacji w zakresie energetyki zawartych w druku nr 2578. Projekt ustawy przewiduje zmiany w przepisach dotyczących rynku energii elektrycznej, odnawialnych źródeł energii, kogeneracji oraz funkcjonowania systemu ciepłownictwa. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, jego celem jest uproszczenie regulacji oraz lepsze dostosowanie ich do potrzeb obywateli i przedsiębiorców. Projekt jest efektem pracy rządowego zespołu do spraw deregulacji oraz zespołu do spraw transformacji ciepłownictwa i określenia modelu funkcjonowania rynku ciepła. Jednym z podstawowych rozwiązań jest uproszczenie rachunków za energię elektryczną. Odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwach domowych mają otrzymać przejrzyste i zrozumiałe podsumowanie najważniejszych informacji zawartych na fakturze, obejmujące m.in. łączną kwotę do zapłaty, koszt obrotu energią, koszt dystrybucji oraz okres obowiązywania umowy. Projekt przewiduje również zmianę zasad prowadzenia korespondencji między przedsiębiorstwami energetycznymi a odbiorcami. Podstawową formą komunikacji ma być postać elektryczna, z jednoczesnym zagwarantowaniem możliwości zachowania papierowej formy korespondencji dla odbiorców. W projekcie znalazły się także rozwiązania dotyczące rynku ciepła. Proponuje się m.in. liberalizację rozliczeń za ciepło dostarczone bezpośrednio do odbiorców przemysłowych oraz odstąpienie od części obowiązków koncesyjnych dla źródeł wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby przemysłowych procesów technologicznych. Projekt również reguluje kwestie dotyczące zakupu ciepła z kotłów elektrycznych. Ustawa w proponowanej treści wprowadza również definicję magazynu ciepła lub chłodu oraz rozwiązania związane z elektryfikacją ciepłownictwa. Uregulowano także kwestie dotyczące zasad uznawania ciepła pochodzącego z odnawianych źródeł energii. Wśród proponowanych zmian znajduje się również określenie terminu instalacji układów pomiarowo-rozliczeniowych energii elektrycznej. Operator systemu będzie zobowiązany do instalacji licznika w oznaczonym ściśle terminie od otrzymania informacji o zawarciu umowy. Projekt przewiduje ponadto ograniczenie części obowiązków sprawozdawczych przedsiębiorstw energetycznych, rozwiązania dotyczące wspierania kogeneracji oraz możliwości utrzymywania przez Rządową Agencję Rezerw Strategicznych zapasów obowiązkowych gazu ziemnego również w formule umowy biletowej w roku gazowym 2026-2027. Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe pozytywnie ocena rozwiązania zmierzające do uproszczenia przepisów, zwiększenia przyjrzystości dla odbiorców energii oraz wsparcia transformacji sektora energetycznego i ciepłownicznego. W związku z tym Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierał procedowanie projektu ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Mówca: Witold Tumanowicz
Data: 2026-05-28 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Projekt jest przedstawiany jako deregulacja, ale w praktyce duża część proponowanych rozwiązań ponownie premiuje przede wszystkim sektor OZE. Mamy specjalne mechanizmy dla magazynów energii, preferencje dla ciepła pochodzącego z OZE, ułatwienia dla wybranych inwestycji i kolejne dostosowania praw do unijnej polityki klimatycznej. I tutaj pojawia się zasadnicze pytanie, dlaczego państwo potrafią tworzyć uproszczenia, wyjątki i zachęty dla wybranych technologii, a nie chcą w podobny sposób potraktować polskiej energetyki opartej na paliwach stałych. Gdyby polskie kopalnie, elektrownie i sektor wydobywczy dostały podobne przywileje regulacyjne i uproszczenia, jak dziś sektor OZE, a przynajmniej gdyby znieść obecne utrudnienia wynikające ze szkodliwej polityki klimatycznej, być może wiele zakładów nadal byłoby rentownych, a ceny energii dla Polaków nie rosłyby w takim tempie. Ostatecznie to jest najważniejsze dla obywateli i gospodarki, czy będą mieli tani prąd. Oczywiście w Polsce są też rozwiązania techniczne, które mogą uprościć część procedur czy poprawić komunikację z odbiorcami energii. Problem polega jednak na tym, że nadal nie jest to prawdziwa deregulacja rynku energetycznego, tylko punktowe korekty w systemie, systemie, który coraz bardziej jest obciążony unijną polityką klimatyczną i regulacjami. Polacy chcą to odrzucić. Chciałbym wystosować apel do pana prezydenta, by ponowił wniosek o referendum, tylko tym razem z pytaniem bez tezy, tylko po prostu z konkretem: Czy pan, pani jest za tym, aby wyjść z systemu ETS? Zdaję sobie sprawę, że jest to element polityki unijnej, ale wiele państw Unii Europejskiej coraz częściej narzeka na ten system, że jest on dużym obciążeniem dla gospodarki, że unijna gospodarka jest coraz mniej konkurencyjna, także polska gospodarka, która jest przecież oparta, jeśli chodzi o energetykę, w większości na węglu, bo prawie 60% tej energii pochodzi z węgla. Wszystkie te decyzje są ze szkodą właśnie dla polskich obateli, dla polskiej gospodarki, więc warto byłoby mieć tego typu sygnał od obywateli w postaci konkretnego wyniku referendum, że Polacy nie chcą systemu ETS, aby mieć bardzo silny mandat do negocjacji z Unią Europejską, aby wyjść z tego szkodliwego systemu. Co więcej, wiem, że politycy koalicji rządzącej niejednokrotnie w programach mówili o tym, że ten system ETS, szczególnie ETS 2, który już jest za rogiem, czai się za rogiem, jest szkodliwy. Chcecie go opóźniać, opóźniać jego wejście w życie. Dobrze, że wam się to udaje, naprawdę dobrze, ale może się okazać, że w którymś momencie on jednak wejdzie. Dlatego tym bardziej apeluję o to, abyście się zgodzili na takie referendum, bo mielibyście naprawdę ten mandat do negocjacji w Unii Europejskiej, aby z tego szkodliwego systemu ETS wyjść.