Mówca: Zofia Czernow
Data: 2026-03-26 (Sejm RP, kadencja 10)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panowie Ministrowie! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej oraz niektórych innych ustaw, druk nr 2307. Ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej z 5 grudnia 2024 r. obowiązuje już ponad rok. W tym okresie podmioty do tego wyznaczone realizowały bardzo szeroki zakres zadań. Szczególnie należy podkreślić zrealizowanie pełnego zakresu szkoleń dla wszystkich realizatorów zadań wynikających z ustawy. Opracowano i realizowano Program Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej. Na realizację zadań wynikających z ustawy i programu wydatkowano ogromne środki finansowe z budżetu państwa. W wyniku ewaluacji i monitorowania procesu wdrażania ustawy zdiagnozowano obszary wymagające dodatkowych regulacji, doprecyzowania, uzupełnienia przepisów ustawy, a nawet ich zmiany. Wnioski z dokonanej ewaluacji stanowiły podstawę do przygotowania projektu nowelizacji ustawy. Okazało się konieczne dokonanie takich zmian przepisów dotyczących wdrażania Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, aby zarządzanie środkami finansowymi w ramach programu było uproszczone i bardziej elastyczne. Celem nowelizacji ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej jest wprowadzenie zdiagnozowanych uwag i postulatów zgłaszanych przez wojewodów, jednostki samorządu terytorialnego i podmioty ochrony ludności. Przechodząc do konkretów, chcę powiedzieć, że zmiany dotyczą w szczególności doprecyzowania zasad zlecania zadań ochrony ludności podmiotom do tego uprawnionym. Po drugie, wprowadza się możliwość wyznaczania tzw. punktów schronienia. Punkty schronienia są nową kategorią, odrębną od obiektów zbiorowej ochrony. Przepis wprowadza definicję punktu schronienia. Są to miejsca, w których ludność będzie mogła znaleźć tymczasowe bezpieczeństwo w sytuacji zagrożenia, np. podczas nagłych zjawisk pogodowych czy innych niebezpiecznych zdarzeń, jak użycie konwencjonalnych środków rażenia. Punkty schronienia mogą być wyznaczane w miejscach doraźnego schronienia oraz w innych miejscach zapewniających spełnienie funkcji ochronnej. Nie mają one szczegółowych wymagań technicznych ani nie są wyznaczane w drodze aktu administracyjnego. Od początku była o tym mowa. Punkty te wyznacza właściwy komendant powiatowy Państwowej Straży Pożarnej i zawiadamia o tym organ ochrony ludności i właściciela nieruchomości. Zmiany dotyczą doprecyzowania przepisów dotyczących pojemności miejsc doraźnego schronienia, a także ostępstw od niektórych wymogów i warunków technicznych dla obiektów zbiorowej ochrony. Ponadto wprowadza się kompleksową nowelizację przepisów dotyczących kształtu ewidencji obrony cywilnej. Bardzo oczekiwana zmiana dotyczy doprecyzowania, a także istotnej zmiany przepisów dotyczących finansowania ochrony ludności i obrony cywilnej. Wprowadzono zmiany w przepisach finansowych zapewniające większą stabilność finansowania długoterminowych inwestycji zawartych w programie. Nowy mechanizm wzmocnionego finansowania inwestycji wieloletnich pozwoli jednostkom sektora finansów publicznych realizującym zadania wieloletnie na otrzymanie zgody od dysponentów środków budżetowych na zaciąganie zobowiązań na kolejne lata do wysokości limitów określonych w programie. Duże znaczenie dla sprawnej realizacji programu ma możliwość przenoszenia w szerszym zakresie, aniżeli było to dotychczas - przypomnę, że dotychczas były bardzo ograniczone możliwości - środków pomiędzy zadaniami programu. Celem nadrzędnym jest bowiem przyspieszenie realizacji zadań programu, a tym samym szybsze przygotowanie obiektów i miejsc schronienia dla zapewnienia bezpieczeństwa obywateli. Nowe regulacje prawne mają usprawnić realizację zadań wynikających z ustawy, w szczególności w zakresie budowy systemów łączności państwowej, a także budowy lub modernizacji budowli ochronnych oraz pozyskiwania sprzętu służącego ochronie ludności adekwatnie do istniejących zagrożeń. Te zmiany w ustawie o ochronie ludności i obronie cywilnej są oczekiwane, są ważne, pozwolą przyspieszyć realizację zadań. Dlatego klub Koalicji Obywatelskiej popiera projekt i będzie głosował za jego uchwaleniem. Pragnę zakomunikować, że do tego projektu zgłaszam dwie poprawki, które za chwilę przekażę panu marszałkowi. Dziękuję bardzo. (Oklaski)