Mówca: Henryk Kowalczyk
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zmiana ustawy o finansach publicznych, oczywiście w tym najważniejszym zapisie dotyczącym obniżenia progów ostrożnościowych, jest potrzebna. Jest to zresztą konsekwencja deklarowanej przez rząd zmiany, która wynika z przejęcia aktywów otwartych funduszy emerytalnych. Obniżenie o 7 punktów procentowych jest dość ostrożnym zachowaniem, zostawiającym jeszcze margines na zwiększenie zadłużenia, dlatego że tak naprawdę środki finansowe przejęte z otwartych funduszy emerytalnych praktycznie powodują obniżenie, już realnie, długu publicznego o ok. 9%. Trzeba jeszcze pamiętać o tym, że jest to tylko połowa środków. Na pewno znaczna część środków finansowych przepłynie z otwartych funduszy emerytalnych do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w momencie, w którym ludzie skorzystają z prawa wyboru pomiędzy otwartymi funduszami emerytalnymi a ZUS-em. Z dotychczasowych zachowań i deklaracji wynika, że z tego prawa wyboru, czyli z możliwości przeniesienia do ZUS-u, na pewno skorzysta bardzo duża liczba osób, stąd te 7 punktów procentowych, jeśli chodzi o obniżenie progów ostrożnościowych, to wydaje się mało. Niech jednak, powiedzmy, będzie to pierwszy dobry krok, byleby to nie był krok, który otwiera furtkę do dalszego zadłużania. Sprawa druga, oczywiście niebudząca wątpliwości, to upoważnienie dotyczące zmian w zakresie placówek zagranicznych. Natomiast co do sprawy kolejnej, co do kwestii budżetów jednostek samorządu terytorialnego, już w czasie posiedzeń i prac komisji zgłaszałem uwagi, że jest to dość kosmetyczna zmiana, dlatego że tak naprawdę nie dyscyplinuje ona samorządów, nie zobowiązuje do zachowania dyscypliny finansów publicznych i do stawiania barier chroniących przed nadmiernym zadłużaniem. Otóż ona tak naprawdę tylko formalnie to porządkuje. W momencie, w którym jednostka samorządu terytorialnego nie ustali budżetu zgodnego z zasadami, jeśli zrobi program naprawczy, który zostanie odrzucony przez regionalną izbę obrachunkową, regionalna izba obrachunkowa ten budżet za jednostkę samorządu terytorialnego ułoży. Ja jednak poszedłbym dalej. Oczywiście wymaga to znacznie większych zmian, ale jeśli jednostki samorządu terytorialnego absolutnie nie radzą sobie z finansami, nie potrafią zrobić programu naprawczego, zadłużają się ponad miarę, to ustawa powinna przewidywać wprowadzenie w takim momencie zarządu komisarycznego. Apeluję do rządu, aby przygotował taki projekt. Wymagałoby to znacznie większego rozszerzenia, a nie tylko zmiany w ustawie o finansach publicznych. Wymagałoby to również zmiany w ustawach o samorządzie terytorialnym, o finansowaniu jednostek samorządu terytorialnego itd., ale jest to krok, który powinniśmy uczynić. Natomiast, jak gdyby przy okazji tej ustawy, jest wprowadzana pod hasłem porządkowania finansów rzecz dość niewinna, chodzi mianowicie o Fundusz Rezerwy Demograficznej. To porządkowanie ma polegać na daniu absolutnie wolnej ręki w zarządzaniu środkami z Funduszu Rezerwy Demograficznej i, tak to określę, przejadaniu ich. Fundusz Rezerwy Demograficznej, który został utworzony w 2002 r., miał zapewnić bezpieczeństwo emerytalne w momencie, w którym liczba emerytów, czyli pobierających składki, będzie większa niż liczba płacących składki, czyli pracujących. Miało się to stać w latach 20. XXI wieku. Jednak już ten rząd, czekając tylko na twardy próg ustawowy, od 2010 r. zaczął bardzo ochoczo korzystać z tych pieniędzy. Już w 2010 r. było to 7,5 mld, i tak kolejno przez następne lata. Do tej pory, gdyby policzyć to, co zaplanowano na rok 2014, już ponad 19 mld zł wyjęto z Funduszu Rezerwy Demograficznej, a nie są to jeszcze czasy, które w pełni uzasadniałyby korzystanie z tej rezerwy. Przestał być to już fundusz stabilizujący, który miał dawać bezpieczeństwo (Dzwonek), a trochę zrobiła się z tego kasa zapomogowo-pożyczkowa rządu Tuska - jak jest źle, to z Funduszu Rezerwy Demograficznej można się zasilić. Dlatego naszym zdaniem absolutnie nieuzasadnione jest ułatwianie procedury korzystania z tego funduszu. W tym momencie składam w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość poprawkę, która blokowałaby ułatwienie korzystania z Funduszu Rezerwy Demograficznej. Dziękuję bardzo.