Mówca: Sprawozdawca Elżbieta Apolonia Pierzchała
Data: 2015-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Infrastruktury mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw, druk nr 3427. Prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o publicznym transporcie zbiorowym są związane z koniecznością dostosowania prawa krajowego do prawa Unii Europejskiej. W szczególności mają na celu usunięcie naruszenia prawa Unii Europejskiej nr 2222 z 2012 r. Dotyczy ono warunków prowadzenia rachunkowości przez przewoźników kolejowych i zarządców infrastruktury - art. 6 ust. 1, 3 i 4 dyrektywy 34 Parlamentu Europejskiego i Rady z 21 listopada 2012 r. Państwa członkowskie zapewniają, aby oddzielne rachunki zysków i strat oraz bilanse były prowadzone i publikowane z jednej strony dla działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług przewozowych przez przedsiębiorstwa kolejowe, a z drugiej strony dla działalności gospodarczej związanej z zarządzaniem infrastrukturą kolejową. Fundusze publiczne wypłacane na jeden z tych dwóch obszarów działalności nie mogą być przenoszone na drugi z nich. Państwa członkowskie zapewniają prowadzenie i publikowanie oddzielnych rachunków zysków i strat oraz bilansów z jednej strony, związanych z przewozami towarowymi, z drugiej zaś - z działalnością związaną z zapewnieniem przewozu pasażerów. Fundusze publiczne wypłacone na działalność związaną z zapewnieniem transportu jako usługi publicznej wykazuje się osobno zgodnie z art. 7 rozporządzenia Wspólnoty Europejskiej nr 1370 z 2007 r. w odpowiednich zestawieniach rachunkowych i nie są one przenoszone do obszaru działalności związanego ze świadczeniem innych usług przewozowych lub jakiegokolwiek innego rodzaju działalności gospodarczej. Rachunkowość dla poszczególnych obszarów działalności, o których mowa, prowadzi się w sposób, który umożliwia monitorowanie zakazu przenoszenia funduszy publicznych wypłacanych na jeden z obszarów działalności na drugi z nich oraz monitorowanie wykorzystania dochodów z opłat za dostęp do infrastruktury i nadwyżek z innych rodzajów działalności gospodarczej. W art. 1 pkt 1 lit. c przewidziano uchylenie art. 5 ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym stanowiącego podstawę prawną dla prezesa UTK do wydania zgody na odstępstwo od zakazu łączenia działalności przewoźnika i zarządcy przez jednego przedsiębiorcę i umożliwiającego zwolnienie z obowiązku prowadzenia rachunkowości na warunkach określonych w prawie Unii Europejskiej. W projektowanej ustawie zgodę prezesa UTK zastąpiono bezpośrednim wyłączeniem z mocy ustawy zawartym w projektowanym art. 5 ust. 3b ustawy o transporcie kolejowym, który określa, że przepisów statuujących zakaz łączenia działalności przewoźnika kolejowego i zarządcy infrastruktury, art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o transporcie kolejowym, a także ustanawiających szczególne zasady prowadzenia rachunkowości, art. 37 ust. 3-8 ustawy o transporcie kolejowym, nie stosuje się do przedsiębiorców wykonujących działalność przewozową i zarządzających infrastrukturą na liniach i sieciach kolejowych wyodrębnionych funkcjonalnie i ograniczonych terytorialnie na podstawie wyjątku przewidzianego w art. 2 ust. 1 i 3 dyrektywy 34 z 2012 r. Postanowienia art. 2 ust. 1 w związku z art. 6 dyrektywy 34 Unii Europejskiej dotyczą relacji pomiędzy spółkami kolejowymi powiązanymi kapitałowo i mają na celu wyeliminowanie zjawiska subsydiowania skrośnego dokonywanego ze środków publicznych w ramach tych spółek. W art. 3 rozstrzygnięto, iż przedsiębiorcy, którzy prowadzą działalność w formule zintegrowanej w oparciu o decyzje prezesa UTK, mogą nie dłużej niż przez 3 lata nadal prowadzić tę działalność na podstawie wydanej decyzji, jeżeli dokonają niezbędnych zmian dotyczących prowadzonej rachunkowości w roku obrotowym rozpoczynającym się w 2017 r. Ustawa mówi również o tym, iż art. 4 i 5 nie stosuje się do zarządców infrastruktury i przewoźników kolejowych w rozumieniu ustawy zmienianej w art. 1, zwolnionych z obowiązku stosowania przepisów art. 37 ust. 3-8 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, ujętych w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw transportu, o którym mowa w art. 5 ust. 3e ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Podkreślić trzeba, że przepisy prawa Unii Europejskiej nie wymagają instytucjonalnego rozdzielenia zarządców infrastruktury i przedsiębiorstw kolejowych, nakładają jednak wymóg, aby podstawowe funkcje związane z dostępem do infrastruktury były niezależne od świadczenia usług przewozowych. Proponowana ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. W trakcie prac komisji wprowadzono sześć poprawek o charakterze legislacyjnym oraz jedną poprawkę o charakterze merytorycznym dotyczącą metra. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Komisja Infrastruktury wnosi o przyjęcie przez Wysoką Izbę rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw zawartego w druku nr 3903. Dziękuję. (Oklaski)