Mówca: Paweł Masełko
Data: 2025-11-06 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Mam dzisiaj przyjemność przedstawić stanowisko klubu Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów. Szanowni państwo, powyższy projekt jest konsekwencją przyjęcia przez Parlament Europejski i Radę Unii Europejskiej rozporządzenia 2023/988 z dnia 10 maja 2023 r. Jako członek Unii Europejskiej Polska jest zobowiązana wdrożyć powyższe rozporządzenie do swojego systemu prawnego. Wynika stąd projekt ustawy, nad którym dzisiaj procedujemy. Unijne rozporządzenie, o którym tutaj mowa, ustanawia jednolite ramy prawne dotyczące bezpieczeństwa produktów na rynku europejskim. Szanowni Państwo! Myślę, że warto podkreślić, jak wyglądają obecne regulacje w przypadku Rzeczypospolitej Polskiej. Na chwilę obecną obszar bezpieczeństwa produktów jest regulowany w naszym kraju ustawą z dnia 12 grudnia 2003 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów. Zatem ustawa, która obecnie obowiązuje, jest sprzed ponad 20 lat. Myślę, że chyba wszyscy jesteśmy świadomi, jak zmieniła się rzeczywistość, szczególnie handlowa, tras, produktów i kierunków, z których wjeżdżają na terytorium Polski. To jest ustawa sprzed dołączenia Polski do Unii Europejskiej. Dzisiaj każdy produkt, który trafia na nasz rynek spoza Unii Europejskiej, trafia również na rynek europejski. Dotychczasowe przepisy okazały się, proszę państwa, również przestarzałe i nie pozwalają na skuteczne eliminowanie niebezpiecznych produktów z obrotu, szczególnie udostępnianych on-line. Obecnie rynek sprowadzania produktów przez platformy zakupowe online jest bardzo szeroki. Moglibyśmy wręcz powiedzieć, że w ramach różnych platform na terytorium Rzeczypospolitej płynie strumień produktów, a co za tym idzie również na terytorium Unii Europejskiej. I to właśnie wymaga doprecyzowania. Nadrzędnym celem projektowanej ustawy, w ramach realizacji rozporządzenia 2023/988, jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów, co jest jedną z podstawowych zasad ram prawnych zapisanych w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Produkty niebezpieczne mogą nieść bardzo negatywne konsekwencje dla ich użytkowników, włącznie z zagrożeniem zdrowia i życia, przy czym szczególnie podatne na zagrożenia są dzieci, osoby starsze lub osoby z niepełnosprawnościami. Tutaj chciałbym to bardzo mocno podkreślić, że jednym z głównych celów jest ochrona konsumentów. Projekt ustawy o nadzorze nad ogólnym bezpieczeństwem produktów określa zasady oraz tryb sprawowania nadzoru nad bezpieczeństwem produktów, wprowadza nowe mechanizmy kontroli, w tym również online, oraz przewiduje kary pieniężne za nieprzestrzeganie przepisów. Głównym celem jest zapewnienie bezpieczeństwa, odnośnie do produktów wprowadzanych do obrotu, i lepsza ochrona konsumentów. Chciałbym bardzo mocno podkreślić, że każdy obywatel będzie miał taką możliwość, żeby zgłosić ewentualne uwagi dotyczące danego produktu. Będzie przy tym zachowana anonimowość i myślę, że to jest dobre rozwiązanie, które wzmacnia aktyw obywatelski i konsumencki. Co jeszcze? Proszę państwa, jeśli chodzi o kontrolę, to nie tworzymy żadnych nowych instytucji, co również chciałbym bardzo mocno podkreślić. W naszym projekcie zakłada się, że organami nadzoru rynku w obszarze ogólnego bezpieczeństwa produktów w Polsce będą prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej. W wyniku tego zostaje utrzymany obowiązujący system organów, które zajmują się kontrolą, ale poszerzane są ich kompetencje. Szanowni Państwo! Ważne jest również, i należy to podkreślić, że projektowana ustawa określa zasady współpracy organów nadzoru rynku z organami celnymi, które będą obowiązane do kontroli produktów objętych procedurą celną dopuszczenia do obrotu w zakresie spełniania ogólnych wymagań bezpieczeństwa. Na koniec chciałbym jeszcze podkreślić, że nie wszystkie produkty będą objęte tą kontrolą, bo są wyłączenia. Rozporządzenie unijne zakłada wyłączenia produktów i jednym z chyba największych obszarów, jeśli chodzi o produkty, jest żywność. Będzie ona wyłączona z kontroli w ramach tej ustawy. Klub Koalicji Obywatelskiej popiera powyższy projekt. Dziękuję uprzejmie.