Mówca: Janusz Kowalski
Data: 2025-12-18 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję, panie marszałku. Szanowni Państwo! Jako konstruktywna opozycja oceniamy tę ustawę kierunkowo pozytywnie. Jest to pakiet ułatwień dla banków spółdzielczych, których regulacja nie była gruntownie znowelizowana od 2000 r. Takich banków, jak wiemy, jest w Polsce 489. Najważniejsze zmiany. Po pierwsze, zniesienie obowiązku przekazywania na żądanie KNF informacji o kredytach, pożyczkach pieniężnych, gwarancjach bankowych oraz poręczeniach udzielonych udziałowcom banku spółdzielczego. Obecnie banki mogą gromadzić takie informacje przez okres 5 lat, liczonych od daty ustania członkostwa. Obowiązek ten zostanie zniesiony tą ustawą. Dla nas widzimy, że tutaj jest brak ryzyka rozszczelnienia systemu. Takie dane KNF może pozyskać od poszczególnych podmiotów indywidualnie na wniosek. Druga rzecz to jest ujednolicenie zasad dotyczących zawiązywania konsorcjum bankowego dla wszystkich banków spółdzielczych. Obecnie obowiązują inne zasady dla banków, których kapitał założycielski przekracza 5 mln euro. Trzecia rzecz - ułatwienie wprowadzenia zmian w umowie zrzeszenia, m.in. poprzez zmianę jej charakteru z dwustronnego na wielostronny oraz utworzenie drugiego dodatkowego organu zrzeszenia obok rady zrzeszenia, to jest zgromadzenia prezesów. I czwarta zmiana - doprecyzowanie zasad prowadzenia polityki rachunkowej funduszu pomocowego systemu ochrony. Jednakże widzimy jedną rzecz do ewentualnego przemyślenia. Być może złożymy w tej sprawie poprawkę pod rozwagę Ministerstwa Finansów na okres świąteczny. Merytoryczne poprawki Prawa i Sprawiedliwości powinny w końcu być uwzględniane. A więc konkretnie. Pomimo tego, że generalnie te propozycje zostały pozytywnie ocenione przez rynek, jedna kontrowersja nie daje nam spokoju. Dotyczy tego, że projekt przewiduje zniesienie całego rozdziału 3b ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się ich i bankach zrzeszających. To jest pod tytułem: zrzeszenie zintegrowane. Ministerstwo Finansów uważa, że przyczyną, dla której znosi się te przepisy, jest to, że nie znajdowały one zastosowania w praktyce: do dnia dzisiejszego nie powstały żadne zrzeszenia tego rodzaju, a zdecydowana większość banków spółdzielczych jest członkami instytucjonalnych systemów ochrony lub funkcjonuje samodzielnie. W związku z powyższym ministerstwo proponuje wykreślić te przepisy, uważa je za zbędne. Natomiast naszym zdaniem praktyczną i faktyczną przyczyną braku funkcjonowania tego typu zrzeszeń nie był brak zainteresowania ze strony banków, ale blokada ze strony Komisji Nadzoru Finansowego, przez co takie zrzeszenia nie powstawały. I np. nie powstały takie zrzeszenie jak Polski Bank Apeksowy S.A., nigdy nie mógł rozpocząć swojej działalności. Należy zadać więc pytanie o sens deregulacji, jeżeli polega ona nie na znoszeniu ciążących na bankach spółdzielczych obowiązków, a na ograniczeniu im możliwości zrzeszania. Jest to naszym zdaniem całkowicie nielogiczne. Na ten problem zresztą zwracały uwagę w toku konsultacji m.in. Bank Spółdzielczy w Mielcu i Bank Spółdzielczy w Wysokiem Mazowieckiem. Warto więc, szanowny panie ministrze, zaproponować wykreślenie z projektu propozycji uchylenia przepisów dotyczących zrzeszenia zintegrowanego, to jest rozdziału 3b ustawy. Naszym zdaniem nie realizują one celu deregulacyjnego, a w sposób nieuzasadniony ograniczają możliwość tworzenia zrzeszeń przez podmioty sektora bankowego. Innymi słowy, my tę ustawę poprzemy. Natomiast jeżeli nie będzie ze strony Ministerstwa Finansów poprawki, to taką poprawkę zgłosimy. Ale mam nadzieję, panie ministrze, że zaskoczy nas pan dzisiaj i powie, że ta uwaga, którą również niektóre banki podnosiły, jest uwagą słuszną, i naprawdę warto zmienić nastawienie KNF-u, a nie od razu wykreślać przepisy. Na pewno nie jest to deregulacja, ograniczenie działalności banków w tym obszarze. Podsumowując, będziemy głosować za, z jedną zmianą, do której będziemy starali się państwa przekonać. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)