Mówca: Krzysztof Jurgiel
Data: 2013-10-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, pani marszałek. Wracamy do punktu dotyczącego administracji, programowania i finansowania, i kontynuujemy sprawę finansowania rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. Teraz przedstawię nasze stanowisko do propozycji finansowego wsparcia polityki spójności w Polsce, bo to - jak wiadomo - będzie miało strategiczne znaczenie dla rozwoju naszego kraju. W proponowanym budżecie na lata 2014-2020 przewidywano dla Polski 80 mld euro na realizację polityki spójności - mówię tu o Komisji Europejskiej - w stosunku do 69 mld w budżecie obecnie realizowanym. W rzeczywistości oznacza to zaledwie utrzymanie realnego funduszu polityki spójności dla Polski na poziomie zbliżonym do obecnego, powiększonym o inflację, podczas gdy realne potrzeby związane z realizacją zadań polityki spójności nakreślonych w strategii Europa 2020 znacząco wzrosły. Suma ta została zaproponowana Polsce na podstawie niekorzystnych zmian wprowadzonych do mechanizmu podziału środków unijnych. W tzw. regule capping uwzględniającej limity zdolności absorpcyjnych dotacji unijnych w poszczególnych krajach członkowskich obniżony został pułap udziału transferowanego Funduszu Spójności z 3,78% PKB do 2,5% DNB, co znacznie ograniczyło możliwości korzystania z pomocy unijnej w regionach najsłabszych gospodarczo. Szanowni państwo, przy uwzględnieniu poprzednio obowiązującego mechanizmu capping w nowym programowaniu Polska powinna była uzyskać podniesienie pułapu europejskiej pomocy regionalnej do 106 mld euro. Jednakże już w styczniu 2011 r. w raporcie z sesji zwyczajnej Senatu Republiki Francuskiej wyrażono obawy o to, że utrzymanie dotychczasowych reguł uprawniających do korzystania z Funduszu Spójności będzie nadmiernie obciążać budżet Unii Europejskiej. Wycofano się z solidarności europejskiej, bo przypomnę, że w ramach perspektywy 2007-2013 środki na politykę spójności, które dotyczą krajów najbiedniejszych... Panie ministrze, zgadza się, że Polska otrzymała więcej od innych krajów, ale my jesteśmy - musi pan o tym pamiętać - państwem najbiedniejszym i te pięć województw, w jednym z nich ja mieszkam, to są, można powiedzieć, ostatnie regiony w Unii Europejskiej. A zasada była taka, że środki z polityki spójności, a więc te ok. 30% środków, przeznaczano dla regionów, w których PKB na mieszkańca było mniejsze od 75% średniej, ale zmieniono te zasady gry i wyraził na to zgodę premier Donald Tusk. Zresztą inspiratorem tego była obecna szefowa Komisji Rozwoju Regionalnego, ona była też szefową ds. polityki regionalnej. W ten sposób Polska straciła 40 mld euro. Jest to zasługa pana premiera. Wszyscy o tym mówią, ale niestety w naszej prasie to się nie przebija. Otrzymaliśmy 72 mld euro, co przy równoczesnym zwiększeniu wpłaty z polskiego budżetu z 24 mld do 40 mld stawia nas w takiej sytuacji, że te warunki są gorsze. Wiadomo już dzisiaj, że nawet tych 80 mld nie będzie osiągalne, bo będą jeszcze głosowania, ze względu na wymagane przez płatników netto cięcia budżetu, jak i zaostrzone warunki stawiane w nowym pakiecie legislacyjnym. Jak wiadomo, Polska otrzyma 72,6 mld euro. Teraz to, o czym pan często mówi. W ramach polityki spójności będą środki na politykę wiejską. One mogą być, ale dotychczasowe zapisy dokumentów nie dają takiej nadziei. Panie ministrze, ja będę chciał tutaj zwrócić na to uwagę, bo tak jak rozmawialiśmy kiedyś, Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi temat ujęcia zadań rozwoju obszarów wiejskich w dokumentach programowych Unii Europejskiej postawiła sobie jako cel. Za dwa tygodnie organizujemy kolejne spotkanie komisji na temat zapisów dotyczących rozwoju obszarów wiejskich w umowie partnerstwa, bo to jest ten pierwszy dokument. Teraz określamy, że w programowanej przez rząd polityce rozwoju państwa brakuje odpowiedniej rangi rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich. Te podstawowe dokumenty, które opracowywane są na podstawie ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wynikają też z konstytucji. Tutaj mamy ekspertyzy, które wskazują na to, że te wszystkie dokumenty programowe, które są przyjmowane, są niezgodne z konstytucją, jest na to opinia, a to dlatego, że art. 5 mówi o rozwoju zrównoważonym i trwałym, a on nie jest w Polsce realizowany, a art. 20 mówi o społecznej gospodarce rynkowej, a mamy neoliberalizm. Myślę, że kiedyś ktoś to może podnieść, jeśli będzie chciał te dokumenty podważyć. Został opracowany, jeszcze za naszych czasów, system zarządzania rozwojem, ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Teraz mamy okres, kiedy są dokumenty programowe, krótko je wymienię: Strategia gospodarcza UE 2020, ramy finansowe - pakiet legislacyjny, polityka spójności - pakiet legislacyjny, wspólna polityka rolna - pakiet legislacyjny. Z ram finansowych, jak wiemy, na wspólną politykę rolną mamy 28,6. Teraz powstaje pytanie, jak zapisać środki na realizację zadań dotyczących obszarów wiejskich, tak aby zwiększyć te zadania, bo nie oszukujmy się, też organizujemy, jako prezydium komisji, konferencję 3 grudnia, na której chcemy ustalić, czy też w gronie przedstawicieli samorządów i ekspertów podyskutować, w jaki sposób są, będą realizowane te cele i priorytety, które tutaj minister Sawicki jeszcze zapisał w strategii, tej strategii rozwoju, bo to jest dokument, który obrazkowo, ładnie kierunki działania pokazuje, tylko czy zostanie wypełniony treścią? Tam oczywiście nie ma wskaźników co do uzyskania środków w odpowiednich obszarach czy częściach, natomiast kierunki wykorzystania środków są. Tylko powstaje pytanie, na ile pani Bieńkowska, która swoimi wypowiedziami nas zachęca do tego, na to pozwoli. Dlatego mamy te dokumenty programowe, teraz trwa praca nad umową partnerstwa, z tym związany jest Krajowy Program Reform i Program Konwergencji, które narzucają nam warunki szczególnie niekorzystne, jeśli chodzi o prywatyzację i finansowanie. Umowa partnerstwa jest w trakcie, ale widzieliśmy, jaka jest opinia związku województw do umowy partnerstwa. I przechodzimy do dokumentów krajowych, a więc ˝Polska 2030. Wyzwania rozwojowe˝ i tam, jeśli chodzi o rolnictwo, to w pkt 7 wyzwań rozwojowych wspomniano tylko o likwidacji KRUS i wprowadzeniu podatku dochodowego. Takie są zapisy dotyczące polityki rolnej. Mamy średniookresową Strategię Rozwoju Kraju, jest to też dokument odmienny od tego, który miało Prawo i Sprawiedliwość na lata 2007-2014. Tam stawialiśmy na rozwój zrównoważony i trwały i jeden priorytet czy piąty cel dotyczył rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast w tej nowej strategii... (Poseł Jan Bury: Wyszło wam coś z tego?) No, jeszcze jest to realizowane, panie pośle, na przykład macie też dobro z tego powodu, że możecie dofinansowywać parafie, ja sam w Brukseli załatwiłem ten zapis. Nie wiem, jak teraz będzie. Ja się cieszę, bo przeważnie działacze z Polskiego Stronnictwa Ludowego mogą dofinansowywać modernizację obiektów sakralnych, bo nie było takiej woli za czasów... (Poseł Jan Bury: Proszę zobaczyć, jak pani marszałek się cieszy z tego powodu.)