Mówca: Stefan Krajewski
Data: 2023-05-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Koalicja Polska wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3097 i 3241. Nowelizacja przewiduje zmiany w 50 ustawach i zawiera 15 nowych definicji. Musimy zatem przygotować się na rewolucje w planowaniu przestrzennym. Te rewolucje były często zapowiadane przez Prawo i Sprawiedliwość. Wszyscy wiemy, jak się kończyły. W tak krótkim czasie zamiast poprawy i naprawy tego wszystkiego faktycznie powstanie chaos. Jakie są najważniejsze zmiany, które zakłada ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym? Chodzi o plan ogólny zamiast studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Plan ogólny ma być nowym narzędziem planistycznym dla gminy. Jego postanowienia będą wiążące przy ustalaniu planów miejscowych oraz przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Będzie uchwalany obligatoryjnie dla całej gminy z wyłączeniem terenów zamkniętych. Plan ogólny zakreślający ramy docelowego zagospodarowania przestrzeni w założeniu ma mieć zwięzłą formę. Niewielka liczba ustaleń umożliwi ich standaryzację, a co za tym idzie - łatwiejsze odczytywanie treści planów ogólnych, które zostały przyjęte w poszczególnych gminach. Wejście w życie planu ogólnego nie spowoduje utraty mocy obowiązujących dotychczas planów miejscowych. Z kolei studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin pozostaną w mocy po wejściu w życie ustawy do czasu uchwalenia planu ogólnego, ale nie dłużej niż do końca 2025 r. Jeśli gmina nie uchwali planu ogólnego, to dnia 1 stycznia 2026 r. nie będzie miała możliwości wydawania nowych decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub o warunkach zabudowy aż do czasu uchwalenia tego planu. Tu znowu pojawia się pytanie: Co z gminami, które mają dzisiaj naprawdę dużo ważniejsze wydatki niż te planowane? Chodzi o dostosowanie do warunków KPO, spełnienie kamieni milowych, ale tak naprawdę to nie będzie uporządkowanie, ale wprowadzenie dodatkowego chaosu. To uporządkowanie jest oczywiście potrzebne, ale musi to być robione w sposób zdroworozsądkowy, musi być rozłożone w dłuższym czasie. Eksperci, urbaniści zwracają uwagę na to, że to zbyt krótki czas, żeby to wszystko przeprowadzić, zmienić i poprawić. Wydawane obecnie uchwały lokalizacyjne mają zostać zastąpione przez zintegrowane plany inwestycyjne, które będą planami miejscowymi szczególnego rodzaju. Oznacza to, że zyskają one status aktu prawa miejscowego. Uchwalenie tych planów będzie poprzedzone negocjacjami między gminą a inwestorem oraz zawarciem umowy urbanistycznej, w której określone zostaną zasady realizacji konkretnej inwestycji. Oznacza to zmiany rozwiązań, które wprowadziła specustawa mieszkaniowa w trybie lex deweloper. Będzie można realizować nie tylko inwestycje mieszkaniowe, ale także usługowe, handlowe czy produkcyjne. Przy ograniczonej podaży gruntów inwestycyjnych takie rozwiązanie może przyczynić się do odblokowania takich nieruchomości. W opinii ekspertów zintegrowany plan inwestycyjny będzie miał niestety bardziej skomplikowany charakter niż obowiązująca uchwała lokalizacyjna. Sprawne przejście przez nową procedurę będzie wymagało bliskiej współpracy gminy z inwestorem. Tylko czy za chwilę nie pojawią się zarzuty stawiane przez odpowiednie służby i instytucje, które będą próbowały udowodnić, że współpraca między gminą i inwestorem okazała się za bliska? A próbkę tego, jak chcecie konsultować to wszystko ze społeczeństwem - bo dzisiaj mówicie o partycypacji społeczeństwa - mieliśmy już przy CPK. Tak słuchaliście społeczeństwa. Myślę, że to będzie kolejna odsłona tego, jak będziecie konsultować projektowane, proponowane zmiany ze społeczeństwem. Za dużo, za szybko. Ten projekt raczej poparcia Klubu Parlamentarnego Koalicji Polskiej nie otrzyma. Dziękuję bardzo. (Oklaski)