Mówca: Kornelia Wróblewska
Data: 2016-09-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna pragnę przedstawić opinię dotyczącą omawianego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks postępowania cywilnego oraz o zmianie innych ustaw. Pozwolicie państwo, że rozpocznę od słów podziękowania pani poseł Agnieszce Ścigaj za zwrócenie uwagi na ten problem. Środowiska osób z niepełnosprawnościami od lat postulują wprowadzenie zmian w zakresie nazewnictwa, które nie uwłaczałoby godności osób z niepełnosprawnościami, i w kwestii ubezwłasnowolnienia. Ponadto najwyższa pora wyjść naprzeciw regulacjom, do których obliguje nas konwencja praw osób z niepełnosprawnościami. Popieramy kierunek zaproponowanych zmian, jednakże - jak wiele organów i instytucji, które wyraziły swoją opinię dotyczącą omawianej ustawy - podkreślamy, że projekt nie odpowiada potrzebom pełnego uregulowania wszystkich omawianych kwestii. Nie odnosi się do całego środowiska osób z niepełnosprawnościami, zawężając krąg interesariuszy tylko do osób z niepełnosprawnością intelektualną. Jest niekompletny i wycinkowy, jak twierdzą środowiska osób z niepełnosprawnościami, z którymi współpracuję. Projekt jest również źle napisany, jeśli chodzi o stronę legislacyjną. Zawiera wiele błędów, na które niestety nie można przymknąć oczu. Instytucja opieki i kurateli jest unormowana w Kodeksie cywilnym w art. 13 i 15, które definiują ubezwłasnowolnienie całkowite i częściowe oraz nakazują ustanowienie odpowiednio opiekuna bądź kuratora dla takich osób. Jednocześnie Kodeks rodzinny i opiekuńczy w tytule III, nazwanym ˝Opieka i kuratela˝, reguluje w sposób szczegółowy prawa i obowiązki opiekunów oraz kuratorów, a także ich podopiecznych. Projekt autorstwa Kukiz’15 został przygotowany w sposób nieprofesjonalny i niezgodny z zasadami techniki legislacyjnej. Przykładem może być dodanie działu IIa w tytule III Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w środku tego działu, po pierwszym ze znajdujących się tam przepisów, a nie po jego zakończeniu. Projekt ten nie definiuje osoby niepełnosprawnej intelektualnie, a procedura uzyskania koniecznych dokumentów do złożenia stosownego wniosku jest nieprecyzyjna. Również nazewnictwo jest niespójne z systemem obecnie obowiązującym, gdyż opiekun ma za zadanie zastępować podopiecznego we wszystkich czynnościach prawnych. Przesłanką ustanowienia opiekuna medycznego lub opiekuna prawnego w tej ustawie jest wyłącznie brak wystarczającego rozeznania niezbędnego do dokonywania czynności prawnych w niektórych sprawach, co wskazuje na podobieństwo nowej opieki do kurateli. Należałoby się zastanowić, jak postuluje środowisko, czy nie lepszym rozwiązaniem, zamiast wprowadzania dodatkowego rodzaju opiekuna, byłoby przebudowanie całego systemu opieki i kurateli istniejącego obecnie w polskim systemie prawnym. Na chwilę obecną funkcjonują już trzy takie instytucje, opisane zarówno w Kodeksie cywilnym, jak i Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Obecna ustawa wprowadzałaby kolejne dwie instytucje opiekuna, co zamiast upraszczać prawo, co postuluje Nowoczesna, dodatkowo je komplikuje. Składam taką propozycję: siądźmy razem do rozmów. Jestem dzisiaj po rozmowach ze środowiskiem. Jest wiele uwag, tzn. całe środowisko podkreśla, że to jest bardzo dobry krok, w bardzo dobrą stronę, bo te zmiany są naprawdę bardzo potrzebne. Bardzo za to dziękuję, że odważyłaś się podjąć ten temat, ale też bardzo proszę: usiądźmy i zróbmy tę ustawę kompleksowo, żeby to dotyczyło, po pierwsze, wszystkich osób z niepełnosprawnościami, po drugie, było po prostu spójne prawnie, tak żeby nikt nie mógł nam nic zarzucić. Oczywiście zapraszam do tego wszystkie środowiska, bo myślę, że to jest temat bardzo ważny i potrzebny. Bardzo dziękuję. (Oklaski)