Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-10-09 (Sejm RP, kadencja 7)

Koalicja długu rządząca Polską nieprzerwanie od 13 lat: Sojusz Lewicy Demokratycznej, Polskie Stronnictwo Ludowe, Platforma Obywatelska i Prawo i Sprawiedliwość. (Poseł Elżbieta Rafalska: Do teatru.) Dlatego nie wierzcie, że jak będą rządzili ci albo ci razem z tymi, to będzie inaczej, to będzie lepiej. Tak, 60 tys. długu ma każdy z nas. Gdyby nie ten dług, każdy z pracujących miałby odłożone na nowe dobre auto, a młoda rodzina miałaby pieniądze choćby na niewielką kawalerkę za 120 tys. zł - za gotówkę. A tak mieszkań pięć i domów trzy mają tylko niektórzy z was, prawda? (Wesołość na sali, oklaski) Dlatego czas na Twój Ruch. (Oklaski) Zmieńmy ich wszystkich, podziękujmy im. Niedawno pojawił się ranking agencji Blomberg. Napisano, że polskie obligacje skarbowe są najlepszą inwestycją na świecie - najlepszą pod względem zyskowności, oczywiście biorąc pod uwagę poziom ryzyka. Zresztą wielokrotnie powołuje się pan, panie profesorze, na ten ranking i jest pan z niego dumny. I ja to rozumiem. Pan, będąc tyle lat doradcą różnych instytucji finansowych, patrzy oczyma bankiera, finansisty, bo każdy bankier jest zadowolony, gdy rosną zyski jego banków. Ale pan jest, panie ministrze, polskim ministrem finansów i zadowolenie światowej finansjery powinno pana martwić, bo to oznacza, że dobry biznes zrobili oni, a nie my. (Oklaski) Z naszych podatków zapłacił im pan te najlepsze na świecie gratyfikacje. A ja bym wolał, żeby oni narzekali, że liczyli na więcej, że polski minister finansów ma węża w kieszeni, że daje im zarobić tylko tyle, by następnym razem nie szukali gdzie indziej papierów skarbowych. Premier Tusk mówił, że nie będzie klęczał przed biskupami, a dzisiaj klęczy razem z ministrem Bonim, prosząc o rozgrzeszenie (Oklaski), bo biskupi nie życzą sobie tykania Funduszu Kościelnego - tak, jakby to były ich pieniądze, a nie nasze, podatników. Mówiono niedawno, że Fundusz Kościelny zostanie zlikwidowany. Od niedawna to wy mówicie, bo my o likwidacji Funduszu Kościelnego mówimy od zawsze. Miał być dobrowolny odpis od podatku. Nie ma. I co się stało? Bo w budżecie widzę w części 43: Fundusz Kościelny - 94 374 tys. zł. Nawet tak drobnej sprawy nie potraficie załatwić z Kościołem. Żeby była jasność: nas nie zadowala likwidacja Funduszu Kościelnego, odpis 0,5 czy 0,3%. W naszym budżecie nie będzie miejsca na przelewy pieniędzy podatników na konta biskupów, księży, katechetów, kapelanów, Świątyni Opatrzności (Oklaski) Bożej i Bóg wie, co jeszcze. W sumie ponad 2 mld zł rok w rok. Będę pana, panie ministrze, pytał w ramach pytań w tej debacie, ile kosztuje podatnika Kościół Anno Domini 2014, więc może pan już zacząć podliczać rachunek. (Oklaski) Bo w naszym budżecie rachunek będzie prosty: zero kasy dla Kościoła. Mało kto o tym wie: polski Kościół katolicki jest właścicielem 132 tys. ha gruntów. Tak, 132 tys. ha. Z tego ponad 100 tys. ha to użytki rolne, a prawie 13 tys. ha to lasy. Tylko na 14 tys. ha, czyli na 10% włości kościelnych, stoją kościoły i kaplice. Gdyby papież Franciszek chciał osiedlić się w Polsce na gruntach polskiego Kościoła, można by zbudować 3 tys. Watykanów. (Oklaski) Niewiarygodne. Z takim bogactwem niech sobie Kościół radzi bez pieniędzy z naszych podatków, zwłaszcza że te podatki rosną co roku. Aby podwyższać podatki, wcale nie trzeba zmieniać skali podatkowej. Przyszły rok będzie szóstym kolejnym rokiem zamrożenia progów podatkowych, kwoty zmniejszającej podatek, kwoty zryczałtowanych kosztów uzyskania przychodów. Co roku likwidowane są ulgi podatkowe. W 2013 r. ograniczono ulgę na Internet, koszty uzyskania przychodów dla twórców i zasiłki dla dzieci. W 2014 r. nie będzie ulgi na zakup materiałów budowlanych dla inwestorów indywidualnych. Ta ulga pozwalała budującym lub remontującym swoje domy oszczędzać miliard złotych rocznie. W przyszłym roku ten miliard zostanie w budżecie. To wszystko decyduje o corocznym wzroście efektywnej stawki podatkowej. Do tego dochodzą podwyżki VAT-u. Jak wiemy, stawka 23% VAT-u - podstawowa - i 8% na żywność będzie obowiązywała co najmniej do 2016 r. Z analiz wykonanych przez Tax Care wynika, że przy wyższych stawkach VAT-u tylko o 1% przeciętna 4-osobowa rodzina rocznie będzie musiała wydać ponad tysiąc złotych więcej. W zeszłym roku o 2% wzrosła składka rentowa. Oznaczało to kolejne zabranie tym razem z kieszeni podatników 6,5 mld zł. Corocznie wzrasta akcyza, w 2014 r. po raz pierwszy akcyzą opodatkowany będzie gaz kupowany przez przedsiębiorców. Kolejny raz wzrasta akcyza na wyroby tytoniowe, na alkohol. W 2014 r. po raz pierwszy spółki komandytowe i komandytowo-akcyjne opodatkowane zostaną podatkiem CIT. I pomimo tych licznych wzrostów spadają wpływy podatkowe do budżetu - wzrost podatków i spadek dochodów. (Głos z sali: Skok na kasę.) Żeby nie być gołosłownym: CIT - podatek dochodowy od firm, dwa lata temu, w 2011 r. zebrano prawie 25 mld, w ubiegłym roku ponad 25 mld zł, a w 2014 r. podatku od firm ma być tylko 23,3 mld zł, prawie 2 mld mniej. VAT już po wszystkich podwyżkach. W 2012 r. spodziewano się wpływów na poziomie 132 mld. W rzeczywistości zebrano tylko 120 mld, o 12 mld mniej. A na rok 2014 zaplanowano jeszcze mniej - 115,7 mld zł, ponad 4 mld zł mniej niż dwa lata temu. Jeszcze o nowym podatku CIT dla spółek komandytowo-akcyjnych. Chciał pan uderzyć w markety wożące zyski do rajów podatkowych, ale rykoszetem trafił pan w innych. Czy pan wie, panie ministrze, że spółki komandytowo-akcyjne są często wykorzystywane przez fundusze venture capital jako wehikuły inwestycji w innowacyjne projekty? Takie spółki dają również możliwość inwestowania osobom fizycznym w przedsięwzięcia innowacyjne. I te spółki pan ustrzelił również. Mówiono wczoraj o tym u pana prezydenta Komorowskiego. Zresztą do antyinnowacyjności tego budżetu jeszcze wrócę. Rok 2013 jest piątym kolejnym rokiem, w którym realne tempo wzrostu wynagrodzeń jest niższe niż wzrost wydajności pracy. Napisał pan, panie ministrze, w uzasadnieniu budżetu: to dobrze, bo poprawia się konkurencyjność przedsiębiorstw względem zagranicznych podmiotów. A ja powiem, że to źle, źle, bo ta poprawa wydajności odbywa się kosztem sytuacji materialnej pracowników. To droga donikąd, bo nie mamy najmniejszych szans w konkurencji z Dalekim Wschodem, z Afryką na to, kto mniej zapłaci pracownikom. Wygrać możemy tylko innowacyjnością i nowoczesnością. Powiedzmy jasno, rząd nie waloryzując przez lata progów i kwot, pogarsza sytuację milionów pracowników, nakładając na nich coraz to wyższe podatki. Uderza to szczególnie w najuboższych, bo dla nich każde sto złotych jest ważne, istotne. Po dokręceniu śruby podatkowej nie rośnie popyt krajowy. Za co kupować, panie premierze? To, że profesor Rostowski mógłby na najlepszych uniwersytetach wykładać zasady kreatywnej księgowości, to już wiemy. Ale w budżecie na 2014 r.... o 6,6 mld mają być mniejsze koszty obsługi długu publicznego. To spadek dotyczący obsługi długu krajowego, bo koszty obsługi długu zagranicznego rosną aż o 14%. To akurat nie dziwi. Mówiłem już o tym, że priorytetem dla ministra Rostowskiego jest zadowolenie zagranicznych bankierów. Zmniejsza się też dotacja do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o 6,2 mld. W sumie oszczędność to 13 mld. Skąd tak rewelacyjny wynik? Chyba nie wskutek dekretu Tuska z Krynicy o zakończeniu kryzysu? (Wesołość na sali, oklaski) W budżecie na 2014 r. policzono miliardy, które pojawią się dopiero po nacjonalizacji naszych składek z OFE i umorzeniu obligacji. Wówczas spadnie koszt obsługi długu krajowego. To oczywiste. Do FUS-u zaczną też wpływać pieniądze na dziesięć lat wcześniej tych wszystkich, którzy po tym okresie będą przechodzili na emerytury. Tak jak to zapisano... Właśnie, panie ministrze, w jakiej ustawie to zapisano? Sięgnąłem do ustawy okołobudżetowej i tam tego nie ma. Powiedzmy sobie więc jasno: ten budżet został przygotowany w oparciu o nieistniejące akty prawne (Oklaski), bo zmiany w OFE nie tylko nie zostały uchwalone, ich w Sejmie nawet jeszcze nie ma. A skąd pan wie, panie ministrze, że te zmiany zostaną przez polski Sejm uchwalone i że Polacy gremialnie opuszczą OFE? Rządzenie dekretami byłoby prostsze, a tak trzeba wszystko przepuszczać przez Sejm. Tak to się nazywa w rządowym slangu. Stwarzalibyście chociaż wrażenie, że ci wasi posłowie z PSL-u i z PO o czymś decydują, chociaż pozory, aszak zasiadają w Izbie ustawodawczej, a nie w koalicyjnej kompanii karnej. (Oklaski) Bez skoku na kasę w OFE zapisany w budżecie deficyt to nie 47,7 mld zł, ale 60 mld. Kawa na ławę, panie profesorze. To żadna reforma OFE. To łatanie dziury w związku z zapaścią budżetową. I jeszcze jedno w sprawie OFE. Mówił pan kiedyś, że nie będzie w Polsce Budapesztu. To nieprawda, bo to, co pan proponuje, nacjonalizacja długookresowych oszczędności Polaków w OFE, to model węgierski i argentyński. Rezerwy walutowe to pieniądze, które zapewniają stabilność polskiej walucie. Przez lata odłożyliśmy ponad 100 mld dolarów. Wielu ekonomistów z niepokojem obserwowało w ostatnich latach praktyki tandemu Rostowski -Belka, praktyki polegające na tym, że zyski Narodowego Banku Polskiego służą do doraźnego zasypywania dziury budżetowej. A zwykle po rezerwy dewizowe sięga się w ostateczności. W 2012 r. z NBP wpłynęło do budżetu ponad 8 mld, w tym roku ponad 5 mld. Podczas ostatniej debaty budżetowej pytałem: A co będzie, gdy NBP zanotuje stratę? Czy wtedy budżet państwa pokryje tę stratę? I stało się. Na przyszły rok Narodowy Bank Polski prognozuje 4,4-miliardową stratę. I nie zanosi się na to, by to tym razem budżet wspomógł bank centralny. I tak wykorzystywanie zysków NBP do doraźnego ratowania budżetu prowadzi w konsekwencji do uszczuplenia rezerw walutowych Polski. Za to pomagamy innym, dorzucamy się do ich budżetów. Po podwyżce akcyzy na wyroby spirytusowe akcyza w Polsce będzie najwyższa wśród krajów w regionie, a granice są otwarte, i dobrze, Polacy zaś potrafią liczyć, a różnej maści mafie liczą jeszcze lepiej. Dlatego nie osiągnie pan, panie ministrze, zapisanych w budżecie 760 mln z wyższej akcyzy. To nasi sąsiedzi zarobią, mafia zarobi, a my stracimy. (Oklaski) Na Litwie wzrost akcyzy w 2009 r. o 13% doprowadził do załamania się legalnego rynku alkoholu. W ciągu dwóch lat wpływy z legalnej sprzedaży alkoholu spadły o 1/3. A pan, panie ministrze, dokłada 15%. Czarny rynek alkoholi kwitł też w Polsce kilkanaście lat temu. Chce pan do tego wrócić? Zresztą w ekonomii nie zawsze mniej znaczy mniej, a więcej znaczy więcej. W 2003 r. obniżka akcyzy na alkohole spowodowała wzrost wpływów z akcyzy właśnie na alkohole. Profesor Hausner udziela korepetycji co do tego, jak się to robi. (Oklaski) Osobiście wolę wino. Ale mieszkając i żyjąc tutaj, w Polsce, stawiam na polski budżet i wolałbym, by ci, którzy muszą już wypić za pomyślność, pili za pomyślność polskiego budżetu, a nie białoruskiego, ukraińskiego, czeskiego lub niemieckiego. (Oklaski) Sam nie palę, ale 1/3 Polaków wydaje na papierosy każdego roku dwadzieścia parę miliardów. Mała jest szansa, że w 2014 r. wszyscy gremialnie rzucą palenie. Zresztą byłby to sądny rok dla ministra Rostowskiego, bo jego budżet wódą i papierosami stoi. W przyszłym roku akcyza na papierosy wzrośnie o 5%. I to nieprawda, że to wina Unii Europejskiej - tak szybkie podwyżki i tak wysokie. Rząd ma nadzieję na dodatkowe wpływy z akcyzy w budżecie. Te pieniądze są jak dymek z papierosa, bo wpływy z akcyzy i VAT spadają, a cena najtańszych papierosów wzrośnie prawie do 13 zł. Oznacza to, że palacz paczki dziennie zarabiający minimalną pensję krajową wyda w przyszłym roku prawie 1/3 swoich zarobków tylko na papierosy. Trudno się dziwić, że szykuje się nowe eldorado dla przemytników. O tym, ile straci budżet w szarej strefie wskutek podwyżek akcyzy na alkohol i papierosy, nie ma w uzasadnieniu ani słowa. W skład szarej strefy wchodzi nie tylko rynek używek. Polska szara strefa stanowi 1/4 polskiego PKB, circa 400 mld zł, czyli prawie dwa razy więcej, niż wynosi średnia w Unii. Tam, w szarej strefie trzeba szukać prawdziwych pieniędzy, ale o tym minister Rostowski nic nie mówi. Ruch Palikota złożył w ostatnich dwóch latach kilka projektów ustaw, które w ciągu czterech najbliższych lat miały przysporzyć budżetowi dodatkowych 50 mld zł. Wspomnę tylko o jednej kwestii, o podatku antytransferowym stawiającym tamę polskim zyskom wędrującym gdzieś tam, do zagranicznych rajów podatkowych. Wszystkie te projekty zostały jednak odrzucone przez rządzących bez dyskusji, bo was interesuje tylko dług, a nie zysk. Dlatego czas na Twój Ruch i na twój ruch. Zmieńmy to. (Oklaski) Panie Ministrze! Panie Premierze! Są dwa światy: pierwszy, wasz - czarnych limuzyn stojących tu pod Sejmem, was - twierdzących, że jest dobrze, że będzie jeszcze lepiej, że wszystko rośnie, nawet jak spada, i ten drugi świat, gdzieś tam, po drugiej stronie kamer, w domach, miastach i miasteczkach - ludzi szukających pracy, liczących drobne przed wypłatą, zaciągających się coraz to droższymi papierosami. Oni wiedzą, że nie jest dobrze, bo rosną dług i podatki, nie ma pracy ani perspektyw zarówno dla nich, jak i dla Polski, a ten budżet jest po prostu zły. Dlatego czas na Twój Ruch i na twój ruch. Zmieńmy ich wszystkich. Was nie, was nie... (Wesołość na sali) Podziękujemy im wszystkim. Dziękuję. (Oklaski) Twój Ruch składa wniosek o odrzucenie tego projektu.