Mówca: Dariusz Bąk
Data: 2018-05-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Stulecie odzyskania niepodległości to czas, kiedy patrzymy w przeszłość i wciąż na nowo przyglądamy się naszym dziejom. Kiedy w maju przypominamy zasługi posłów Sejmu Wielkiego i z uznaniem patrzymy na Konstytucję 3 maja, warto wspomnieć jeszcze jedno wcześniejsze wydarzenie, a jest nim konfederacja barska, nazywana pierwszym narodowym zrywem w obronie ojczyzny i wiary, która gwarantuje jedność narodu. Czy byłaby konstytucja, gdyby nie konfederaci barscy? Ich postawy i tragiczne dzieje przypominają liczne pieśni. Są u nich postaci zdrajców, jak Szczęsny Potocki, czy wrogów - caryca Katarzyna. Są też piękne postacie patriotów, którzy z dumą śpiewali: ˝Nigdy z królami nie będziem w aljansach,/ Nigdy przed mocą nie ugniemy szyi;/ Bo u Chrystusa my na ordynansach -/ Słudzy Marii!˝. Tę pieśń mógł śpiewać Antoni Józef Madaliński, konfederat barski walczący w I Wielkopolskiej Brygadzie Kawalerii Narodowej, późniejszy poseł na Sejm Wielki. Jest to człowiek wielu zasług dla ojczyzny. Był przecież jednym z dowódców, w randze generała, insurekcji kościuszkowskiej. A pochodził ze średniej szlachty i to takich jak on nazwano zacofanymi, bo przecież w jakiś sposób trzeba było uzasadnić swoją zdradę. Konfederaci stanęli w obronie nieprzemijających wartości, a taką jest patriotyzm - cnota umiłowania ojczyzny. Staropolski rycerz czerpie siłę z wiary świętej i nie pozwala bluźnić imienia Maryi. 150 tys. ludzi, niektórzy podają, że 200 tys., z ryngrafami na piersiach stawiło się w gotowości, aby ojczyznę bronić przed zagrażającym złem z zewnątrz i wewnątrz. Podobną próbę uratowania ojczyzny podjęli posłowie Sejmu Wielkiego. Rozpoczęli w imię Boga Wszechmogącego i rok później obiecali mu specjalne wotum - Świątynię Opatrzności. Konstytucja to dzieło wielkie, ale słowa danego Bogu nie dotrzymano i naród poszedł na tułaczkę. Ks. Marek, bohater dramatu Słowackiego, zarzuca konfederatom, że mimo pięknych ideałów nie zaufali Bogu do końca, dlatego musieli patrzeć na rzeź własnych dzieci urządzoną przez wschodnich barbarzyńców. A więc i tu widać podobieństwo tych dwu wydarzeń. W 1916 r. - na półmetku wielkiej wojny - Polacy obchodzili w Lublinie, Warszawie, Częstochowie i innych miastach 125. rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja. Chcieli pokazać światu, że naród istnieje, więc dobrze się przygotowali. W Warszawie uroczystości rozpoczęto od odsłonięcia przez studentów tablicy ku czci konstytucji na ruinach kaplicy Opatrzności Bożej w ogrodzie botanicznym. Jeszcze nie wybudowana w całości, a już zniszczona, stała się symbolem zobowiązań narodu wobec Boga i jedności narodu. Wydaje się, że Antoni Józef Madaliński jest wyjątkowym bohaterem czasów barskich i Sejmu Wielkiego. Wolnościowe ideały poniesie dalej, biorąc udział w walkach pod Racławicami i Szczekocinami. Jest uczestnikiem powstania od pierwszych chwil, aż do jego upadku. A potem było aresztowanie i więzienie w Magdeburgu. Koniec życia spędził na wsi. Po wyjściu z więzienia kupił majątek Borowe na Mazowszu. Zmarł w 1804 r., pochowano go w kościele parafialnym w Przybyszewie nad Pilicą. Na koniec krótka refleksja. U nas ci, którzy kupczą losem narodu, zawsze chcą uchodzić za oświeconych i roszczą sobie prawo do swobody działania. Patrioci są poniżani obelgami, cierpią prześladowania, tylko duch wolności potężnieje w sercach i nie daje się złamać - jakby na zawstydzenie pierwszym. A zobowiązania wobec Boga trzeba wypełniać. Są przecież przyrzeczone dobrowolnie, na oczach narodu. Honor nakazuje o tym pamiętać, a nasze dzieje uczą, że się to opłaca. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)