Mówca: Janusz Cichoń
Data: 2012-09-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wobec poselskiego projektu ustawy o Rzeczniku Praw Podatnika, zawartego w druku sejmowym nr 669. Na wstępie powiem, że zastanawiałem się, skąd ten pomysł w ustach lidera walki z przerostami administracyjnymi. Pomysł, odnoszę wrażenie, nie z tej epoki. Odpowiedź znalazłem, czytając i analizując tę propozycję. Przytoczę art. 23, który wskazuje źródło finansowania rzecznika praw podatnika z budżetu centralnego, jak byśmy nie dostrzegli, że takiego budżetu już nie ma. Komu na, a komu nie. Dziwne tęsknoty. Potwierdzenie tego, że tęsknoty są takie, znalazłem też w uzasadnieniu. Bo ta troska o budżet centralny jest aż nazbyt wyraźna. Wskazujecie w uzasadnieniu, że chcecie uchronić Skarb Państwa od konieczności wypłat idących w miliony odszkodowań, od konieczności zwracania pobranych nielegalnie podatków. Z wypowiedzi pana posła wnioskodawcy, ale także z tytułu ustawy, wynika co innego - troska o podatnika. Pamiętajmy jednak, że za to dobrodziejstwo będzie musiał zapłacić podatnik, a nie budżet centralny. Tutaj zasadnicze jest pytanie, czy polski podatnik rzeczywiście potrzebuje tej dodatkowej instytucji i nowej rzeszy urzędników administracji publicznej. Bangladesz to też nie jest to, o czym marzą Polacy. Polska gospodarka jest coraz bardziej konkurencyjna. Jakbyśmy popatrzyli na rankingi dotyczące konkurencyjności polskiej gospodarki, to widać wyraźną poprawę. Naszym zdaniem aktualny stan prawny pozwala, aby organizacje, instytucje mogły skutecznie realizować cele związane z ochroną praw podatnika i to dotyczy zarówno etapu legislacji, jak i etapu stosowania prawa. Po pierwsze, ordynacja podatkowa zapewnia, moim zdaniem, właściwą ochronę praw podatnika. Są dwie instancje w postępowaniach podatkowych, tryby nadzwyczajne. Ordynacja podatkowa pozwala także na to, aby organizacja społeczna mogła w sprawie dotyczącej innej osoby, za jej zgodą, występować z żądaniem wszczęcia postępowania, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu. Mogę powiedzieć, że jest to z pewnością forma kontroli społecznej, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę to, że jest gigantyczny katalog organizacji społecznych, które mogą uczestniczyć w tych postępowaniach. W praktyce istnieje wiele stowarzyszeń, których celem jest społeczny nadzór nad respektowaniem praw podatników. Warto podkreślić, że stałym recenzentem przestrzegania praw podatnika w postępowaniach podatkowych, kontrolnych są sądy administracyjne, które badają zgodność z prawem rozstrzygnięć podatkowych. Warto też zwrócić uwagę, że odsetek skarg uwzględnianych przez wojewódzkie sądy administracyjne w sprawach podatkowych nie odbiega od odsetka skarg uwzględnianych przez sądy w innych sprawach administracyjnych. Kluczowa kwestia to rzecznik praw obywatelskich. W tych rozważaniach nie możemy pomijać tej instytucji. To rzecznik praw obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w konstytucji i w innych aktach normatywnych. Zakres i sposób działania rzecznika praw obywatelskich określa ustawa, na mocy której przysługują mu bardzo szerokie kompetencje, które mają również zastosowanie do spraw z zakresu prawa podatkowego. Ten projekt ustawy, widać to wyraźnie, wzorowany jest na ustawie z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich i w znacznej części stanowi powtórzenie zapisów tej ustawy. W związku z tym koncepcja powołania rzecznika praw podatnika, który musiałby mieć takie same kompetencje i uprawnienia jak rzecznik praw obywatelskich, wydaje się być zupełnie chybiona. Proponowane w projekcie rozwiązanie powielałoby istniejące struktury organizacyjne, dodatkowo pociągało za sobą rozbudowanie administracji i wzrost wydatków. W związku z tym w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wnoszę o odrzucenie tego projektu w pierwszym czytaniu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)