Mówca: Czesław Sobierajski
Data: 2014-11-06 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! 6 listopada 24 lata temu Henryk Sławik bohater trzech narodów - polskiego, żydowskiego i węgierskiego - otrzymał tytuł ˝Sprawiedliwy wśród narodów świata˝. Kim jest Henryk Sławik? To bohater trzech narodów, który uratował znacznie więcej istnień, ludzi pochodzenia żydowskiego niż Wallenberg i Schindler na swej liście razem wzięci. Dlaczego o nich wie cały świat, a o Henryku Sławiku nadal niewielu? Ten rok jest Rokiem Henryka Sławika na Śląsku. Dzisiaj sejmik przyjął uchwałę upamiętniającą Henryka Sławika. Tak się składa, że jeszcze niedawno byłem członkiem tego zgromadzenia, radnym sejmiku i stało się to m.in. z mojej inicjatywy. Chciałbym przedstawić kilka zdań o wspaniałej postaci Henryka Sławika. Urodził się w Szerokiej koło Jastrzębia, dzisiaj Szeroka należy do Jastrzębia-Zdroju. Był dziewiątym dzieckiem gospodarza wiejskiego w biednej rodzinie. To wieloletni redaktor naczelny "Robotnika", dziennikarz. Później nastała II wojna, wcześniej uczestnik powstań śląskich. Uchodźca na Węgry. Tam jego losy zetknęły się z losami Józsefa Antalla seniora. Wtedy dokonywali rzeczy niebywałych. Antall, przedstawiciel rządu węgierskiego, i Henryk Sławik jako delegat rządu polskiego, bo taki otrzymał tytuł od premiera Sikorskiego, razem rozpoczęli ratowanie dziesiątków tysięcy ludzi, Polaków, którzy uchodzili właśnie przez Węgry, w tym wielu tysięcy Żydów. Założyli oni sierociniec właściwie pod fałszywą nazwą, bo dla dzieci oficerów polskich, a przecież tam były dzieci żydowskie. Ani jedno dziecko nie zginęło. Wszystkie się uratowały. Przytoczę jeszcze kilka zdań. Relacje Henryka Sławika z Józsefem Antallem seniorem to jedna z najbardziej niezwykłych przyjaźni męskich z czasów II wojny światowej. Swoją postawą i czynami zapisali jedną z najpiękniejszych kart w długich dziejach polsko-węgierskiego braterstwa. Obaj przez 5 lat opiekowali się dziesiątkami tysięcy uchodźców, uratowali kilka tysięcy Żydów i w końcu jeden za drugiego oddał życie. Obaj przyszli na świat w ostatniej dekadzie XIX stulecia. Ich drogi skrzyżowały się się jesienią 1939 r. w jednym z obozów polskich uchodźców pod Miskolcem. Paradoksalnie to język niemiecki, a więc język najeźdźcy, ułatwił nawiązanie kontaktu Henrykowi Sławikowi z Antallem seniorem. Ci dwaj świetni organizatorzy za patriotyczny, ale i naturalny obowiązek uznali oddanie wszystkich sił i umiejętności swoim ojczyznom i drugiemu człowiekowi w potrzebie. W dzisiejszych realiach pewnie brzmi to górnolotnie, ale oni tacy byli. Swą postawą i czynami potwierdzili, że w sposób trudny dziś do zrozumienia traktowali powierzone im zadania, których scenariusz układała nieprzewidywalna wojenna rzeczywistość. Kto, wiedząc o planowanej okupacji Węgier przez Niemców i mając w kieszeni wizy dla siebie, żony i 14-letniej córki, nie wyjechałby do Szwajcarii? Pewnie większość, ale nie Sławik. Kiedy jego żona została aresztowana, a córka i Sławik się ukrywali, córka zapytała: tato, dlaczego nie wyjechaliśmy do Szwajcarii? Henryk Sławik odpowiedział wtedy córce: córko, czy mogłem pozostawić ludzi powierzonych mojej opiece? A gdy Sławika i Antalla zaaresztowali gestapowcy, doszło do konfrontacji. Jakże okrutne tortury przechodził Sławik, a chodziło o to, aby powiedział, że Antall również brał udział w tym procederze. Nie wydał Antalla. Gdy przewozili ich z więzienia do innego więzienia, przez moment byli blisko siebie i Antall spytał: bracie, czemu to robisz? A on powiedział takie słowa: tak płaci Polska, tak spłaca dług Polska. Niesamowita sytuacja, postawa, jakżeż godna Polaka i Ślązaka, wielkiego Polaka i wielkiego Ślązaka. Tak płaci dług Polska. A gdy był wieszany w obozie Mauthausen, w ostatniej chwili powiedział dwa słowa ˝jeszcze Polska˝ i sznur zawisnął mu na szyi. Tacy Polacy żyją na Śląsku, wielcy, tylko że my niewiele o nich wiemy. Bohater trzech narodów: żydowskiego, polskiego i węgierskiego (Dzwonek), uhonorowany Orderem Orła Białego przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego 25 lutego 2010 r. na krótko przed jego śmiercią. Antall uhonorowany został przez prezydenta Kaczyńskiego Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. To dwaj wielcy bohaterowie, którzy są nierozerwalnie ze sobą złączeni. W Katowicach powstanie ich pomnik. Chciałbym, żeby pamięć o Henryku Sławiku i Antallu, bo te dwie postaci są nierozerwalnie razem, była coraz bardziej żywa, żeby o Henryku Sławiku mówiło się jak o Wallenbergu, bo znacznie więcej dokonał, w znacznie trudniejszych czasach. Szanowni Państwo! Niech pamięć będzie zawsze żywa. Dziękuję bardzo. (Oklaski)