Mówca: Marek Gos
Data: 2014-06-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panowie Ministrowie! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego zaprezentować nasze stanowisko wobec pakietu projektów ustaw zdrowotnych: ustawy o świadczeniach medycznych finansowanych ze środków publicznych, o zawodach pielęgniarki i położnej oraz o konsultantach w ochronie zdrowia. Na początku mojego wystąpienia chcę wyrazić radość i zadowolenie z tego, że ten pakiet tu trafił, choć podzielam zdanie niektórych moich przedmówców co do ekspresowego tempa, w jakim przychodzi nam procedować. Ale pamiętajmy, że czekaliśmy długo, a jest to pierwsze czytanie, w związku z tym mówimy dzisiaj o generalnych założeniach tych trzech ustaw - ustaw, które korygują wyłapane w wieloletniej praktyce błędy związane z funkcjonowaniem systemu w wielu obszarach. Oczywiście też mamy świadomość, że nie jest to cudowne panaceum na kiepską sytuację, którą mamy w systemie, ale oferuje już pewne zmiany, które powinny znacząco poprawić sytuację chociażby w niektórych obszarach medycznych, takich jak obecnie najbardziej newralgiczny obszar, mianowicie onkologiczny. Mam świadomość i też pewne obiekcje co do tego, że rzeczywiście w pełni uda nam się zrealizować, wprowadzić w życie pakiet onkologiczny, bo w pewnym sensie musimy tutaj zdecydować się na pewne dzielenie pacjentów i puszczanie szybką ścieżką jednych, a innych niestety przesuwanie na trochę później. To jest pewna wątpliwość, o której środowisko medyczne mówi. Ale po to jesteśmy tutaj, w Sejmie, po to będziemy mieli okazję pracować w komisji czy może podkomisji, żeby o tych problemach dyskutować. Najważniejsze, że jest zidentyfikowany problem i jest wstępny pomysł na jego rozwiązanie. Co do pakietu kolejkowego też mam świadomość, że to są działania techniczne, to są działania, które pozwolą na reagowanie w sytuacjach dzisiaj patologicznych, wyeliminują powielanie się pacjentów w kolejkach, niezgłaszanie się tych pacjentów, chodzi też o możliwość zasięgnięcia przez pacjentów informacji, gdzie szybciej można się dostać do specjalisty czy do szpitala. To wszystko jest ważne, mimo że, jak powiadam, nie mamy dziś możliwości dopompowania do systemu środków, które pozwoliłyby na zniesienie limitów nie tylko w onkologii, ale i w innych obszarach, gdzie te pieniądze są potrzebne i gdzie kolejki niestety, mimo tych działań, które podejmiemy, może się trochę skrócą, ale w dalszym ciągu będą funkcjonować. Co do pewnych systemowych rozwiązań, które pan minister proponuje, mianowicie wzięcia pełnej odpowiedzialności za system, to oczywiście odważna decyzja. Trudna to kwestia dzisiaj za taki system odpowiadać. Wydaje się jednak, że ta odpowiedzialność ciągle gdzieś tam się rozmywa i płatnik w zasadzie dziś dyktuje warunki podmiotom leczniczym, ale również kreuje, czy chcemy, czy nie chcemy, politykę zdrowotną w szerszym rozumieniu. W związku z tym te instrumenty, po które sięga pan minister, wydaje się, są potrzebne i jest to słuszny kierunek, chociaż, jak powiadam, rzeczywiście również duża odpowiedzialność za tym idzie. Co do kwestii wyceny procedur medycznych wszyscy wiemy o tym, że dzisiaj trochę na czuja jest to robione. Tam gdzie jest większe lobby, silniejsze lobby, tam gdzie lobby również konsultanckie jest mocne, mają argumenty, tam wycena i ceny tych procedur są korzystniejsze niż w tych obszarach, gdzie nie bardzo ma się kto o nie zatroszczyć. W związku z tym wyprowadzenie z Narodowego Funduszu Zdrowia kwestii związanych z wyceną jak najbardziej wydaje się racjonalne. Kwestia wydłużania kontraktów, która również jest sygnalizowana - pomysł wydłużenia kontraktów będzie miał wpływ na stabilność jednostek ochrony zdrowia, pewne projektowanie działań, opracowanie pewnych strategii. Ma to obecnie duże znaczenie, gdyż przez ostatnie lata, może nie te ostatnie, ale przedostatnie, jednostki ochrony zdrowia żyły w ciągłym napięciu, czy uda się kontrakt zatrzymać, czy uda się go zwiększyć, czy w ogóle się uda ten kontrakt uzyskać. Pamiętam wiele takich przedświątecznych czy nawet międzyświątecznych okresów, kiedy siedzieliśmy tutaj wspólnie z ministrem zdrowia i prezesem narodowego funduszu i zastanawialiśmy się, jak to zrobić, żeby te kontrakty w ogóle podpisać. Tak że dzięki Bogu i pewnym działaniom dzisiaj nie mamy oto takich sytuacji, a te sytuacje były dramatyczne. Te działania wychodzą naprzeciw oczekiwaniu tych, którzy zarządzają w ochronie zdrowia, tych, którzy te świadczenia później wykonują. To też jest ważna kwestia, którą pan minister zamierza w tym pakiecie załatwić. Co do zwiększenia roli czy kompetencji - albo jedno i drugie - pielęgniarek i położnych te wzorce są ćwiczone, te wzorce się sprawdzają. W związku z tym dziś warto po nie sięgnąć, warto je wdrożyć również w Polsce, tym bardziej że na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej wydaje się, przynajmniej mnie, choć może się mylę, że jeżeli chodzi o środowisko pielęgniarek i położnych, te rezerwy jeszcze są. W szpitalach jest obecnie dużo gorzej. Chodzi o to, o czym koledzy i koleżanki wspominali, o kwestię norm zatrudnienia w szpitalach - trzeba o tym pomyśleć, bo dochodzi do totalnych paradoksów. Opieka zdrowotna na poziomie średniego personelu nie może być dzisiaj lepsza przy kiepskim obłożeniu na dużych oddziałach, ciężkich oddziałach itd. Natomiast w układzie podstawowej opieki zdrowotnej te kompetencje da się rozszerzyć i powinno się je rozszerzyć, bo pielęgniarki dziś są przygotowane na podjęcie szerszego działania, bardziej odpowiedzialnego, związanego chociażby z uzupełnianiem czy wspieraniem lekarza w tym obszarze, który, wydaje się, jest już dzisiaj im dostępny - mówię o chorobach przewlekłych, o wypisywaniu recept na leki, które są powtarzalne w cyklu rocznym czy nawet wieloletnim. Następna propozycja związana jest z kreowaniem, czy w zasadzie z wpływem na kreowanie polityki takiej stricte leczniczej, a więc związanej z procedurami, z wymaganiami co do personelu, co do sprzętu, a więc dotyczy kwestii powierzenia pewnych obowiązków i oczekiwania również zachowania zwrotnego. Mówię o konsultantach medycznych na poziomie krajowym, na poziomie regionalnym. Wsłuchuję się też tutaj w tę debatę, w te wypowiedzi. Z jednej strony ważne jest zaufanie, ale z drugiej strony trochę kontroli też się przydaje, bo mamy przypadki z życia, to nie my je sobie wymyśliliśmy, to jest po prostu reakcja ministra na to, co się dzieje. Jeżeli takich potrzeb by nie było, takich przypadków by nie było, to dzisiaj nie mówilibyśmy o tym, nie byłoby potrzeby składać jakichś oświadczeń, ale niestety, jeśli chodzi o ten rynek, to on nam się dopiero układa, jest walka o pieniądze, o pacjenta, o decydowanie, o wpływy itd. Tu też chcę zwrócić uwagę pana ministra na to, że jednak te kompetencje konsultantów powinny być w jakimś stopniu ograniczone czy kontrolowane, bo jeżeli chodzi o kontraktowanie świadczeń, to w wielu przypadkach jesteśmy świadkami tego, że wymagania stawiane chociażby w szpitalach powiatowych czy nawet wojewódzkich co do sprzętu, co do pomieszczeń et cetera były po prostu mocno wygórowane i przesadzone. To były wymagania robione niejednokrotnie jak dla klinik i w związku z tym to też jest niepotrzebne wydatkowanie środków na sprzęt, który nikomu nie służy, bo te procedury akurat nie wymagają takich urządzeń czy wyposażenia, a więc tutaj też ci konsultanci trochę powodowali u nas zwiększenie kosztów i takie błędne koło, bo wiele było głosów, że dany sprzęt, dana aparatura czy nawet pewne pomieszczenia nie są potrzebne, a one kosztują. Wyposażenie w takie urządzenia czy sprzęt wcale nie powodowało, że dostawaliśmy lepszą stawkę, a wręcz przeciwnie, koszty utrzymania tego są po prostu znacznie wyższe, nie mówiąc o samym wyłożeniu środków na zakup tych rzeczy. Reasumując, mam tego świadomość. Mam szczególne, osobiste, już może takie trochę pozaklubowe obawy i pewien dystans do tych planów i tych map zdrowotnych. Co do tego mam swoje zdanie, bo kiedyś w samorządach regionalnych próbowaliśmy to robić, ale nie wyszło. Ale mam nadzieję, że teraz, po tych doświadczeniach, zrobimy to po prostu lepiej i synchronizacja między tymi, którzy będą to projektować, a tymi, którzy będą to później (Dzwonek) kontraktować będzie lepsza. Do tej pory było tak, że ktoś robił dobre analizy, ktoś dobrze rekomendował, a fundusz robił po swojemu, tak że ta robota szła, krótko mówiąc, psu na kapelusz, przepraszam za trywializm. Dziękuję za uwagę i oczywiście jesteśmy za tym, żeby ten pakiet zdrowotny był dalej procedowany w Komisji Zdrowia. Dziękuję bardzo.