Mówca: Barbara Bartuś
Data: 2017-06-07 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia stanowiska Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, druki nr 852 i 852-A, i obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1534. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Działalność w ochotniczych strażach pożarnych zasługuje na najwyższe uznanie. Bez strażaków ochotników trudno sobie wyobrazić funkcjonowanie systemu ratownictwa. Strażacy ochotnicy nie tylko wyjeżdżają do pożarów, ratują w czasie klęsk żywiołowych, ale też pomagają ofiarom wypadków drogowych. Dlatego też strażacy od wielu lat cieszą się największym zaufaniem społecznym. Polski rząd wspiera działalność ochotniczych straży pożarnych. Wprowadziliśmy nowe zasady dotowania jednostek, aby bardziej racjonalnie wydatkować środki finansowe, i rząd pani premier Beaty Szydło zwiększa środki finansowe dla OSP, szczególnie z przeznaczeniem na wyposażenie indywidualne strażaków ochotników i na sprzęt przeznaczony do akcji ratowniczych. W tym roku środki te zostały zwiększone o kilkanaście procent w porównaniu do ubiegłego. Omawiane w tym punkcie projekty ustaw mają na celu wprowadzenie dodatków do emerytur dla osób zasłużonych w działalności ochotniczych straży pożarnych. Zasady wypłacania tych dodatków zostały tutaj przedstawione przez wnioskodawców. Omawiając wniesione projekty, konieczne jest, aby jednak zauważyć, że od 1999 r. system ubezpieczeń społecznych opiera się na zasadzie ekwiwalentności odprowadzanych składek i należnego świadczenia. Świadczenia wypłacane z systemu powszechnego mają charakter indywidualny, a ich wysokość jest ustalana na podstawie wkładu wniesionego w postaci składek. Reformując system emerytalny w 1998 r., ówczesna władza podkreślała to, że ile sobie naskładasz, tyle w przyszłości otrzymasz. To zostało wskazane jako najwyższa wartość i tak w Polsce skonstruowano system ubezpieczeń społecznych i system naliczania emerytur. Należy zauważyć, że zniesiono funkcjonujące w przeszłości w powszechnym systemie emerytalnym tzw. dodatki branżowe do emerytur i rent z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zniesienie prawa do tych dodatków wynikało z przywracania systemowi emerytalnemu jego ubezpieczeniowego charakteru, o którym ostatecznie przesądziła właśnie reforma systemu ubezpieczeń społecznych wprowadzona w 1999 r. W nowym systemie emerytalnym określonym przepisami ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych źródłem finansowania świadczeń emerytalno-rentowych jest fundusz tworzony ze składek pracowników i pracodawców. Z systemu tego usunięto większość elementów nieubezpieczeniowych i socjalnych, tak aby powiązać wysokość przyszłego świadczenia z sumą składek odprowadzanych od przychodów ubezpieczonego w całym okresie jego aktywności zawodowej. Obecnie na gruncie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wypłacane są jedynie dwa rodzaje dodatków: dodatek pielęgnacyjny oraz dodatek dla sierot zupełnych. Oba wskazane dodatki są świadczeniami o charakterze ubezpieczeniowym, związanymi z ryzykami ubezpieczeniowymi w postaci niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji oraz utraty żywiciela. Wypłata tych dodatków ma miejsce w sytuacji spełnienia się wskazanych ryzyk oraz wiąże się z obowiązkiem opłacenia składki ubezpieczeniowej. Pełnienie służby w jednostkach ochotniczej straży pożarnej nie mieści się w przewidzianych przez system ubezpieczeń społecznych kategoriach ryzyk ubezpieczeniowych, które obejmują przede wszystkim utratę możliwości osiągania dochodów z pracy wskutek starości lub niezdolności do pracy spowodowanej stanem zdrowia, natomiast ustawa o ochronie przeciwpożarowej przewiduje dla członków ochotniczych straży pożarnych m.in. jednorazowe odszkodowania w razie doznania stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu czy rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy. Pragnę zauważyć, że w Polsce wypłacane są też emerytury z zaopatrzenia emerytalnego, czyli nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale to są zupełnie inne rozwiązania prawne, inne przepisy. Nie dotyczy to właśnie tych ustaw, których nowelizacja jest proponowana. W imieniu mojego Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wnoszę, aby obydwa omawiane projekty skierować do dalszego (Dzwonek) procedowania, ale w połączonych komisjach: Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz komisji, która jest właściwa dla strażaków, czyli Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych.