Mówca: Grzegorz Furgo
Data: 2015-12-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność w imieniu Nowoczesnej przedstawić stanowisko w sprawie ustanowienia Roku Sienkiewicza. Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz, pseudonim ˝Litwos˝, urodził się 5 maja 1846 r. w Woli Okrzejskiej w powiecie łukowskim w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętującej się herbem Oszyk, po mieczu wywodzącej się z Tatarów osiadłych na Litwie. Polski nowelista, powieściopisarz i publicysta, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury z 1905 r. za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych polskich pisarzy przełomu XIX i XX w. Wykonywany zawód zdobył poprzez studia medyczne, prawnicze i w końcu filozoficzno-historyczne. Posiadł gruntowną znajomość literatury i języka staropolskiego, co tak znakomicie zafunkcjonowało w jego twórczości powieściopisarskiej. W 1869 r. debiutował jako dziennikarz. Zarabiał na życie jako reporter i felietonista. Został współwłaścicielem za pożyczone pieniądze dwutygodnika ˝Niwa˝. W lutym 1876 r. jako korespondent ˝Gazety Polskiej˝ wraz z Heleną Modrzejewską i grupą znajomych wybrał się w podróż do Stanów Zjednoczonych, gdzie w Kalifornii wraz z przyjaciółmi podjął próbę stworzenia komuny rolnej. Z tego okresu pochodzą ˝Listy z podróży do Ameryki˝ drukowane w ˝Gazecie Polskiej˝, które zyskały sobie szerokie uznanie czytelników. 8 września1877 r. Sienkiewicz opublikował w dzienniku ˝Daily Evening Post˝ artykuł pod tytułem ˝Poland and Russia˝, w którym zaatakował politykę władz rosyjskich. Pod wpływem podróży do Stanów Zjednoczonych napisał kilka dalszych utworów: ˝Przez stepy˝, ˝Za chlebem˝, ˝W krainie złota˝, ˝Latarnik˝, ˝Wspomnienie z Maripozy˝, ˝Sachem˝. Korespondencje ze Stanów Zjednoczonych publikowane w prasie polskiej zdobyły szerokie uznanie i wzbudziły zainteresowanie jego osobą. Powodzenie pisarza świetnie odmalował Bolesław Prus w artykule ˝Co pan Sienkiewicz wyrabia z piękniejszą połową Warszawy˝. Pisał: ˝Już po powrocie z Ameryki prawie każda z dam, przechodząc ulicą, posądzała prawie każdego wyższego i przystojnego mężczyznę o to, że jest Sienkiewiczem. (...) Nareszcie spotykając fryzury ? la Sienkiewicz, wiedząc, że młodzi panowie jeden po drugim zapuszczają hiszpanki, starają się mieć posągowe rysy i śniadą cerę, postanowiłem poznać jego samego˝. W latach 1882-1887 Sienkiewicz został redaktorem naczelnym, redaktorem dziennika ˝Słowo˝, w którym 12 maja 1883 r. ukazał się pierwszy odcinek nowej powieści historycznej, cykl nazwany ˝Trylogią˝, obejmujący burzliwe dzieje Polski z XVII w. podczas wojen z Tatarami, Szwedami i Turkami. Nawiązując do romantycznej powieści historycznej Waltera Scotta (Dzwonek), twórczości Aleksandra Dumasa oraz literatury staropolskiej, Sienkiewicz stworzył model łączący pełną przygód fabułę z szerokim obrazem wydarzeń obyczajowych i dziejowych dla pokrzepienia serc rodaków. W 1894 r. powstały pierwsze rozdziały ˝Quo vadis˝. Wydanie książkowe pojawiło się niedługo potem i zrobiło zawrotną karierę w całej Europie. Książka do dziś cieszy się wyjątkową popularnością, została przetłumaczona na wiele języków, w tym na arabski czy japoński, a także na esperanto. ˝Quo vadis˝ wielokrotnie adaptowano i wystawiano na deskach teatrów, a w 1913 r. zostało ono po raz pierwszy sfilmowane. Realizacja Jerzego Kawalerowicza z 2001 r. pozostaje do dzisiaj najdroższą produkcją kinematografii polskiej.