Mówca: Krzysztof Paszyk (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska przedstawić nasze stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk nr 3573) oraz senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy (druk nr 3486). Projekt nowelizacji Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zawarty w druku nr 3573, zakłada modyfikację początku biegu terminów do wytoczenia przez dziecko powództwa o zaprzeczenie macierzyństwa, zaprzeczenie ojcostwa oraz ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa. Jeżeli dziecko dowie się o braku biologicznego pochodzenia od osoby, której macierzyństwo lub ojcostwo zostało ustalone - zanim osiągnie pełnoletność -termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie macierzyństwa, zaprzeczenie ojcostwa i ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa będzie się liczył się od daty osiągnięcia przez nie pełnoletności. Dziecko będzie miało rok na wytoczenie takiego powództwa. W projekcie zaproponowano także zmianę początku biegu terminów dla matki oraz męża matki na wytoczenie powództwa o zaprzeczenie ojcostwa. Miałby on rozpoczynać bieg od dnia dowiedzenia się przez te osoby o tym, że dziecko nie pochodzi od męża matki. Jednocześnie wprowadzone zostanie ograniczenie, że wniesienie powództwa może nastąpić najpóźniej do dnia osiągnięcia pełnoletności przez dziecko. Wysoka Izbo! Roczne terminy zawarte w projekcie należy uznać za właściwe i wskazane. Z jednej strony dają one szansę na podjęcie przemyślanej decyzji mającej niezwykle poważne i długofalowe konsekwencje, a z drugiej - nie destabilizują nadmiernie sytuacji prawnej dziecka. Drugi, senacki projekt (druk nr 3486) jest realizacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 maja 2018 r. Trybunał orzekł, że art. 70 § l k.r.o. w zakresie, w jakim określa termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa męża matki niezależnie od daty powzięcia wiadomości przez pełnoletnie dziecko o tym, że nie pochodzi od męża matki, jest niezgodny z konstytucją. Zakwestionowany artykuł stanowi że dziecko po dojściu do pełnoletności może wytoczyć powództwo o zaprzeczenie ojcostwa męża swojej matki nie później niż w ciągu 3 lat od osiągnięcia pełnoletności. Stawia to w trudnej sytuacji osoby, które o prawdziwym biologicznym ojcu dowiedziały się później niż w ciągu wspomnianych 3 lat po ukończeniu pełnoletniości. Osoby takie nie mają możliwości wniesienia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, co narusza ich konstytucyjne prawo do poznania i prawnego uznania swojego pochodzenia w zgodzie z prawdą biologiczną. Wobec powyższego autorzy senackiego projektu proponują, by termin 3-letni był liczony od osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, chyba że o rozbieżności między prawnie ustaloną więzią filiacji a więzią biologiczną dziecko dowie się dopiero po osiągnięciu pełnoletności. W takiej sytuacji dla rozpoczęcia biegu terminu miarodajna będzie data dowiedzenia się przez zainteresowanego o okoliczności stanowiącej podstawę do wytoczenia powództwa. Wysoka Izbo! Projekt naprawia oczywisty brak w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, który dotąd uniemożliwiał zmianę statusu prawnego osobom, które dopiero po ukończeniu 21. roku życia dowiedziały się, kto jest ich biologicznym ojcem. Projekt umożliwiający takim osobom podjęcie odpowiednich kroków prawnych w zgodzie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie rodzi wątpliwości.