Mówca: Beata Szydło
Data: 2013-12-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! U podstaw dzisiejszej debaty, dyskusji leży zaufanie do państwa i rządu. Donald Tusk i jego rząd już wielokrotnie nadszarpnęli zaufanie Polaków i trudno się spodziewać tego, wierzyć w to, że w chwili, kiedy próbujecie państwo rozmontować system emerytalny, czynione jest to - z tej mównicy padają takie stwierdzenia - dla dobra obywateli. Trudno jest myśleć o tym, że celem nadrzędnym jest przyszłość i bezpieczeństwo emerytów, kiedy ma się w pamięci wszystkie deklaracje składane przez rząd Donalda Tuska i samego premiera dotyczące podwyższania podatków - mówiono, że nie będzie podwyższania podatków - czy zmian w systemie zdrowotnym, bo rzeczywistość okazywała się zupełnie inna, warto o tym przypomnieć. Była mowa o tym, że nie będzie podwyższonych podatków, tymczasem podwyższono VAT, akcyzę, stawkę rentową. Przez wiele miesięcy Polacy byli zapewniani o sukcesie finansowym Polski. I jaki mamy dzisiaj efekt? Mamy zadłużenie sięgające prawie biliona złotych, przekroczone progi ostrożnościowe, rosnący deficyt, załamanie się budżetu, dwie nowelizacje budżetu, zadłużony Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, wykorzystywanie pieniędzy z Funduszu Rezerwy Demograficznej, czyli pieniędzy na czarną godzinę, zamiatanie pod dywan kolejnych afer. Przypomnijmy, była afera hazardowa, Amber Gold, w tej chwili jest informatyczna, określana przez samych przedstawicieli Centralnego Biura Antykorupcyjnego jako największa afera korupcyjna III Rzeczypospolitej, marnowanie pieniędzy publicznych przy realizacji inwestycji. I można by tak przytaczać w nieskończoność. Można też przytaczać wypowiedzi prominentnych polityków Platformy Obywatelskiej, którzy jeszcze nie tak dawno twierdzili, że sytuacja finansów publicznych jest świetna, a polski system emerytalny jest bezpieczny i stabilny. I dzisiaj milczą. Rząd Donalda Tuska jest niewiarygodny i nie budzi zaufania Polaków. I to jest problem, który kładzie się cieniem na tej dzisiejszej dyskusji. Bo jak uwierzyć, że intencje, że to wszystko, o czym państwo mówicie, o bezpieczeństwie systemu emerytalnego, o tym, że Polacy będą mogli być spokojni po tych zmianach, jest dyktowane rzeczywiście rzetelną i solidną, solidnie przygotowaną analizą, że nie chodzi tak naprawdę o coś innego. Jak więc Polacy mogą zaufać takiej ekipie, która dzisiaj sięga po pieniądze z systemu emerytalnego? Czy po raz kolejny mają uwierzyć płomiennym zapewnieniom premiera, ministrów jego rządu, którzy przecież tak wielokrotnie już się w różnych kwestiach, a przede wszystkim w kwestiach finansowych mylili? To nie troska o emerytów powoduje tymi działaniami, ale problemy budżetu, problemy budżetu państwa, które sami zgotowaliście. Cztery dni potrzebuje Donald Tusk i jego ekipa, żeby złupić oszczędności Polaków z funduszy emerytalnych. W ciągu czterech dni ma się rozstrzygnąć przyszłość Polaków. Cztery dni potrzebuje rząd, aby rozmontować system emerytalny, nie dając żadnych gwarancji obywatelom. To jest presja czasu, to jest panika przed nieuchwaleniem budżetu na rok 2014 i tym dyktowane są zmiany, które proponujecie, a nie troska o emerytów czy naprawę systemu finansów publicznych. Gdybyście państwo chcieli rzetelnie podejść do dyskusji na temat zmiany systemu emerytalnego, której przeprowadzenie jest niewątpliwie w tej chwili w Polsce najważniejszą kwestią, to rozpoczęlibyście uczciwą pracę nad tymi zmianami już w 2011 r., wtedy (Oklaski) kiedy po raz pierwszy sięgnęliście państwo do pieniędzy z systemu emerytalnego, tym bardziej że po umorzeniu 121 mld obligacji, co w tej chwili nastąpi, poziom długu powróci do poziomu z 2011 r., czyli gdyby ta dyskusja była rozpoczęta dwa lata temu i gdyby wtedy nad tymi zmianami zaczęto pracować, dzisiaj nie bylibyśmy w takich tarapatach. Donald Tusk mówi, że liczy się tu i teraz i w myśl tej strategii rząd dobrał się właśnie do systemu emerytalnego. Dyskusja jest pozorowana. Państwo stwarzacie w tej chwili Polakom złudzenie, że toczą się jakieś konsultacje, debaty, że chcecie rozmawiać o tych zmianach. Przecież skutki tych zmian zostały już wpisane do projektu budżetu na 2014 r., nad którym to budżetem w tej chwili kończą się prace w parlamencie. Koalicja rządząca jest pod presją i posłowie koalicji zrobią wszystko, żeby kolanem przepchnąć te zmiany w systemie emerytalnym, bo wiecie państwo, że jeżeli do tego nie dojdzie, budżet nie będzie uchwalony, to być może będą wcześniejsze wybory. I to jest tak naprawdę motywacja, którą się kierujecie przy tych zmianach. (Oklaski) Czy tak postępuje odpowiedzialny i uczciwy rząd? Czy czterodniowy spektakl tutaj w Sejmie ma uspokoić Polaków i przekonać ich o czystych intencjach koalicji rządzącej? Jest więc presja czasu i zastraszanie, z jednej strony, posłów koalicji być może przyspieszonymi wyborami, a z drugiej strony, straszenie Polaków, że trzeba będzie podnosić podatki, że znowu obciążenia będą na nich przerzucane. Czy to jest uczciwa gra, jeżeli rozmawiamy o przyszłości wszystkich Polaków, jeżeli rozmawiamy o systemie emerytalnym? Zadajmy sobie pytanie: Dlaczego dzisiaj taki szantaż musi być przez rząd stosowany? Dlaczego tak musi być stawiana sprawa? Dlaczego Polacy słyszą: jeżeli tego nie zrobimy, będziemy musieli podwyższać podatki? Czy to Polacy są winni tej sytuacji, czy być może ekipa rządząca, która przez sześć lat nie potrafiła przeprowadzić w systemie emerytalnym żadnych zmian, poza tym że wydłużyła wiek emerytalny? (Oklaski) (Poseł Teresa Piotrowska: Poprzednia ekipa nie zrobiła nic.) Jak się przeprowadza takie operacje, pokazało chociażby przygotowanie opinii do tego projektu ustawy. Dziwnym zbiegiem okoliczności, nie wiadomo czy pod wpływem błędu urzędników, sugestii, czy być może jakichś nacisków, nagle opinie... (Poseł Teresa Piotrowska: Po kilku latach to nie nagle.) ...które były negatywne, zmieniały się na pozytywne. (Głos z sali: Skandal, naprawdę skandal.) Ale są też i takie instytucje, których ten nacisk nie potrafił złamać, i chociażby Komisja Nadzoru Finansowego, instytucja, do której trzeba mieć zaufanie, instytucja państwowa, jasno i wyraźnie napisała, jakie są intencje tego projektu i jakie są zagrożenia. System emerytalny w Polsce trzeba zmienić. Prawo i Sprawiedliwość mówi o tym od 2009 r. Wtedy po raz pierwszy zaproponowaliśmy Platformie rozmowę na temat tych zmian. Położyliśmy na stole projekt, który dotyczył dobrowolności wyboru. Wtedy posłowie Platformy nie chcieli na ten temat rozmawiać, wtedy żartowaliście państwo z tych propozycji, śmialiście się, uważaliście, że ten system, który istnieje, jest doskonały. I nagle dzisiaj okazuje się, po tych kilku latach, że jednak sytuacja jest zupełnie inna. Polakom przedstawiono, wprowadzając obecny system, świetlaną przyszłość. Rzeczywistość okazała się bardzo szara. Czas skończyć w Polsce z patologiami emerytalnymi, czas skończyć z takimi emeryturami, o których ci, którzy je otrzymują, mówią, że ciężko za nie przeżyć, bo są za niskie, ale są za wysokie, żeby umrzeć. Taka jest dzisiejsza sytuacja polskich emerytów i o tym nie rozmawiamy, o tym państwo nie chcecie rozmawiać. Nie chcecie rozmawiać o zmianie całości systemu, ponieważ pod presją czasu, uciekając przed gilotyną wcześniejszych wyborów, nieuchwalenia budżetu, znowu przygotowaliście atrapę, która ma nas wszystkich uspokoić i stworzyć pozór, że oto system emerytalny w Polsce jest naprawiony. Jeśli chodzi o propozycje, które rząd zawarł w tym projekcie, to mówicie państwo o dobrowolności wyboru, ale tak naprawdę jest to pozorowany wybór. Nie wiem, na jakiej podstawie pan minister twierdzi, że cztery miesiące to wystarczający czas na to, żeby wszystkim Polakom przekazać dokładne informacje o skutkach zmian, które będą następowały w systemie emerytalnym. Chcecie państwo, ażeby ci, którzy pozostają w OFE, byli w systemie, w którym fundusze będą mogły inwestować w bardzo ryzykowne instrumenty finansowe. Zwiększacie państwo możliwość inwestowania oszczędności polskich emerytów na rynkach zagranicznych. Jednocześnie fundusz będzie mógł powierzyć zarządzanie aktywami podmiotom mającym siedziby na terytorium innych państw. Jakie będzie zabezpieczenie dla tych ludzi, którzy - przecież pan minister też o tym mówił z tej mównicy - mają prawo pozostać w OFE, mają prawo być w tym OFE, jeżeli będą chcieli podjąć taką decyzję? Jaka będzie gwarancja bezpieczeństwa dla tych ubezpieczonych? Niezreformowany, ciągle zadłużający się w wyniku zmian, mogący mieć jeszcze poważniejsze kłopoty państwowy ubezpieczyciel to kolejny problem, o którym państwo nie chcecie mówić. W naszym projekcie, w propozycjach Prawa i Sprawiedliwości, również opowiadamy się za tym, że bezpieczniejszym systemem, tym systemem, który powinien być docelowo dla ubezpieczonych w Polsce, jest system gwarantowany przez państwo, a więc ubezpieczyciel państwowy. Ale jaką gwarancję dacie dzisiaj państwo Polakom, że obecnie funkcjonujący na tych zasadach, niereformowany, z niezmienioną organizacją Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie okaże się tykającą bombą z zapłonem za kilka czy kilkanaście lat? Poza tym tak naprawdę zwiększony zostaje dług ukryty i przerzucane są na kolejne pokolenia wyższe zobowiązania. Jednocześnie dla świętego spokoju, żeby towarzystwa emerytalne za bardzo już nie krzyczały i nie naciskały, proponujecie państwo dwa rozwiązania, które budzą w nas bardzo poważne obawy: po pierwsze, rezygnację z tak zwanej minimalnej wymagalnej rocznej stopy zwrotu, która do tej pory chroniła ubezpieczonych, po drugie, możliwość inwestowania za granicą do 30% aktywów. Czy zatem poprawi się sytuacja finansów publicznych, co jest również jednym z argumentów, jeżeli chodzi o proponowane zmiany? Pomimo korzystniejszych prognoz co do PKB strategia zarządzania długiem publicznym z września 2013 r. zakłada w latach 2015 i 2016 szybszy wzrost długu publicznego niż strategia z roku poprzedniego. Po skorygowaniu tej strategii o prognozowane skutki zmian w systemie emerytalnym różnica staje się jeszcze bardziej widoczna. A więc pytanie: Skąd te nagłe wzrosty zadłużenia w kolejnych latach? Czy to jest pomyłka w dokumencie rządowym, czy być może te dokumenty nie zostały ze sobą skorelowane, czy też chodzi o coś innego? Czy być może chodzi o to, że te zmiany w systemie emerytalnym mają być dla tonącej koalicji tratwą ratunkową, którą dopłynie ona do przylądka nadziei na następne wybory? Jeżeli tak jest, to powiedzcie o tym uczciwie, a jeżeli tak nie jest, to zróbcie to, i takiej gwarancji domaga się Prawo i Sprawiedliwość, co zostało również zapisane w przedłożonym projekcie ustawy - obniżcie progi ostrożnościowe. Jest na to dobry moment. W tej chwili w Senacie trwają prace nad zmianą ustawy o finansach publicznych dotyczące stabilizującej reguły wydatkowej. Jest więc czas na to, ażeby wprowadzić również zmiany dotyczące tych progów, tak jak to jest zapisane w waszym projekcie. Zróbcie to, żeby pokazać Polakom, że macie czyste intencje i nie chodzi o fundusz wyborczy koalicji rządzącej, tylko o bezpieczeństwo emerytów i o przyszłe emerytury Polaków. (Oklaski) Prawo i Sprawiedliwość nie przyłoży ręki do dalszego zadłużania Polaków. (Dzwonek) Jeżeli rzeczywiście macie państwo czyste intencje i chcecie, ażeby ta rozmowa na temat systemu emerytalnego była uczciwa i taka, jaka powinna być, bez pośpiechu, bez presji czasowej, żeby był czas na wysłuchanie różnych opinii, to stawiamy kolejny warunek do spełnienia - wysłuchanie publiczne. I ten wniosek złożymy jutro w komisji. (Oklaski) Każdy Polak, każdy obywatel naszego kraju ma prawo do wypowiedzenia się na temat przyszłości swojej emerytury. Prawo i Sprawiedliwość lobbuje za Polakami i dobrze by było, gdyby koalicja rządząca zrozumiała, że przyszłość Polski, rozwój gospodarczy, demografia, płace, praca, to wszystko powiązane jest z przyszłym systemem emerytalnym i o tym trzeba rozmawiać. Nie da się tego zrobić w ciągu czterech dni. Dziękuję bardzo. (Oklaski)