PiotrSty/sejm-speeches-corpus huggingface dataset:
Mówca: Jarosław Urbaniak
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 12 minut do godz. 1. w nocy, a my głosujemy wstydliwą dla PiS-u ustawę o wynagrodzeniach w NBP. Pierwsze pytanie: Dlaczego tak dużo czasu wam to zajęło? Dlaczego od ponad dwóch miesięcy kluczycie i nie przyjęliście bardzo prostej ustawy o ujawnieniu wynagrodzeń w NBP? Drugie pytanie dotyczy przypadku, ponieważ przez przypadek, tylko dlatego, że pewna pani dyrektor z Narodowego Banku Polskiego została radną i musiała złożyć oświadczenie majątkowe, dowiedzieliśmy się, że zarabia ponad 60 tys. (Poseł Andrzej Szlachta: Nieprawda.) Więcej niż premier w Polsce. Więcej niż prezydent. Nawet więcej niż premier i prezydent razem. (Głos z sali: Tego nie było w oświadczeniu.) Pytam: Ile jeszcze macie takich sekretarek, asystentek, asystentów, dyrektorek, dyrektorów, którzy zarabiają kilkadziesiąt tysięcy miesięcznie? Ile macie jeszcze takich polityków w spółkach Skarbu Państwa, którzy potrafią (Dzwonek) w ciągu kilkunastu miesięcy zarobić miliony? Ilu macie jeszcze takich skromnych ludzi, którzy... (Marszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie, oklaski)
Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Posłowie Prawa i Sprawiedliwości! Jak długo jeszcze będziecie przedłużać ten proces legislacyjny, żeby obywatele naszego kraju nie dowiedzieli się, jak wyglądają zarobki najbliższego otoczenia prezesa Glapińskiego w Narodowym Banku Polskim? Gdyby pan prezes miał odrobinę przyzwoitości, ta ustawa nie byłaby w ogóle potrzebna. Ale wyście zamydlili to tak, że nie tylko trwają dzisiaj negocjacje między panem prezesem a panem prezydentem, czy ta ustawa zostanie odesłana do Trybunału Konstytucyjnego, lecz również grozi nam spór z Komisją Europejską, bo jeszcze odnośnie do tej ustawy mamy negatywną opinię Europejskiego Banku Centralnego. Patrząc na przepisy tej ustawy, mam wrażenie, że celowo do transparentności dodaliście regulacje pensji w NBP, żebyśmy do końca tej kadencji nie poznali zarobków w NBP. (Oklaski)
Mówca: Andrzej Szlachta
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Sejm przyjął tę ustawę bardzo dużą większością głosów. Nawet posłowie opozycji nie byli przeciwni. Natomiast do tekstu, który został skierowany do Senatu, wkradł się błąd redakcyjny i ten błąd redakcyjny dotyczący numeru jednego z artykułów dzisiaj został skorygowany. A więc nie ma absolutnie działań, które wstrzymują wejście tej ustawy. Ta ustawa została przyjęta przez Wysoką Izbę 3 tygodnie temu. Dziękuję bardzo. (Głos z sali: Przez PiS.)
Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Poprawki Senatu doprecyzowują nowelizację ustawy o cudzoziemcach, mają charakter legislacyjny i porządkujący, choćby w przypadku zmiany odesłania jak w poprawce 4. Komisja rekomenduje Wysokiej Izbie głosowanie za przyjęciem poprawek Senatu. Dziękuję bardzo.
Mówca: Jacek Kurzępa
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Druhny i Druhowie! Skauci z całego świata! Harcerze polscy z ZHP poza granicami kraju! Przyjaciele i wychowankowie harcerstwa! Witajcie. Sądzę że o tej głęboko nocnej porze śpicie snem sprawiedliwych. Niechże więc niepostrzeżenie wejdę w zakamarki waszych snów, by wraz z wami przewinąć taśmę wspomnień lub marzeń przyodzianych w harcerski mundur. Nieodmiennie, gdy wchodzę w tę sentymentalną przestrzeń, czuję ciepło i zapach palących się drewnianych polan, widzę krąg rozświetlonych twarzy harcerek i harcerzy stojących wokół ogniska, mych przyjaciół. Wtedy tak nieśmiało o nich myślałem. Mieliśmy się na podorędziu. Deklaracji o przyjaźni nie trzeba było składać. Ona się realizowała każdego dnia, zarówno wtedy, gdy spieszyliśmy na zbiórki - czasami byliśmy oglądani przez swoich rówieśników zazdrosnym okiem, a czasami po prostu z drwiną wołali: o, harcerzyk idzie - jak i wtedy, gdy zmęczeni schodziliśmy z połonin bieszczadzkich po udanej rywalizacji w bieszczadzkim rajdzie. O zmroku siadaliśmy z rywalami, jak dziś, w braterskim kręgu ognia, a w uszach zawsze harcerska piosenka, zawsze harcerska melodia, bo harcerz chwat z piosenką zdobywał świat. Wychowywaliśmy się zatem w bliskości, tej fizycznej. Jedliśmy z jednej menażki, podjadaliśmy niedokończone przez rówieśnika kanapki, piliśmy z jednego bidonu. Jakie to niehigieniczne, pomyśli współczesny. Spaliśmy pokotem na glebie otuleni pałatką czy jednym śpiworem. Ta bliskość była namacalna i wyczuwalna. I typowe żarty, cytat: Kto znów pierdnął? Przemo, to ty? Koniec cytatu. Bezpieczna i niekontrowersyjna. Wzmacniała ją więź duchowa. Fakt, myśleliśmy podobnie, czuliśmy podobnie, radowaliśmy i smuciliśmy się podobnie. Jeśli już, to doświadczaliśmy tego z reguły razem. To było po prostu braterstwo. Tak wskazywał nam drogę ku niemu naczelny skaut świata sir Robert Baden-Powell. Dziś w kolejną rocznicę jego urodzin harcerki, harcerzy i skautową rodzinę na całym świecie wiąże bardzo specyficzny krąg braterstwa, obejmując subtelnym dotknięciem dłoni najodleglejsze wspomnienia z dziesiątków miejsc, ognisk i kręgów, w jakich przyszło nam stać i przekazywać sobie z rąk do rąk braterski uścisk. Zatem o tej wieczorno-nocnej porze w sali plenarnej Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej ja, instruktor ZHR-u, poseł, posyłam iskierkę braterstwa do wszystkich harcerek i harcerzy, instruktorów i instruktorek z wczoraj i dziś, do was, braci harcerska ze Związku Harcerstwa Polskiego, Związku Harcerstwa Polskiego poza granicami kraju, ZHP na Litwie, ZHP na Ukrainie, ZHP na Białorusi, do bratnich organizacji skautowych, gdziekolwiek by nie były. Wiecie, kiedy moc braterskiego kręgu wydaje się najczytelniejsza? Wtedy, gdy czujesz, że w tej symbolicznej chwili jesteś i dziś, tu i teraz, ty, współczesny harcerz, ale jesteś i wczoraj, gdy przez krąg przemykają cienie naszych harcerskich poprzedników. Uzmysławiasz sobie prawdę tych słów: ˝Nie zgaśnie tej przyjaźni żar,/ Co połączyła nas./ Nie pozwolimy, by ją starł/ Nieubłagalny czas˝. Czuwaj! (Oklaski)
Mówca: Małgorzata Gosiewska
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 31 stycznia br. odszedł powstaniec warszawski, żołnierz Batalionu ˝Chrobry I˝ i Grupy Bojowej Armii Krajowej ˝Krybar˝. Bohater. Edward Żółciński ˝Korsarz˝. Był ostatnim z żyjących zdobywców Nordwache, owianej złą sławą placówki niemieckiej żandarmerii przy ul. Chłodnej na warszawskiej Woli. Żołnierz z szeregu tych, którzy walczyli o niepodległą Polskę. Dał nam wolność. Dał nam dumę. Dał nam przykład, jak rozumieć patriotyzm. Chwycił za broń, gdy naród był w potrzebie. Potem uczył i wychowywał kolejne pokolenia Polaków. Nigdy nie zginie jego pamięć, pamięć o jego bohaterskich czynach. Nikt też nie zmaże jego wspomnień i przesłania utrwalonego w Archiwum Historii Mówionej. Cześć jego pamięci! Chwała bohaterom! (Oklaski)
Mówca: Paweł Rychlik
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 15 stycznia br. na ręce pana ministra zdrowia Łukasza Szumowskiego został złożony projekt ustawy o zawodzie farmaceuty. Projekt zakłada m.in. możliwość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie sprawowania opieki farmaceutycznej, uprawnienia do wystawiania recept kontynuujących terapię, wykonywania i zlecania łatwych badań diagnostycznych, a także wykonywania szczepień ochronnych. Projekt ustawy zawiera wiele nowoczesnych rozwiązań, do tej pory w tworzeniu prawa niespotykanych. Jest to ustawa długo oczekiwana przez środowisko polskich aptekarzy, czyli ok. 30 tys. dobrze wykształconych specjalistów z zakresu farmacji. Jako reprezentant tej grupy zawodowej jestem pełen nadziei, że ustawa o zawodzie farmaceuty zostanie uchwalona przez polski Sejm w niedługiej przyszłości. Dziękuję. (Oklaski)
Mówca: Grzegorz Tobiszowski
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałem bardzo mocno w moim oświadczeniu podkreślić, iż w głosowaniu nr 153, druki nr 3233 i 3243, głosowaniu związanym ze sprawozdaniem komisji o poselskim projekcie uchwały upamiętniającej mecenasa Jana Olszewskiego - Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej pomyliłem się i jestem w pełni za przyjęciem treści uchwały upamiętniającej tego wielkiego męża stanu, wielkiego prezesa Rady Ministrów. Chciałem wygłosić oświadczenie, iż popełniłem błąd w tym głosowaniu, głosując przeciw: jestem za przyjęciem uchwały upamiętniającej mecenasa Jana Olszewskiego - Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, która to uchwała została przygotowana w sprawozdaniu komisji o poselskim projekcie uchwały. Dziękuję serdecznie. (Oklaski)
Mówca: Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie poselskie w sprawie 70. rocznicy śmierci Floriana Marciniaka Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 20 lutego 2019 r. obchodziliśmy 70. rocznicę śmierci Floriana Marciniaka - instruktora harcerskiego, harcmistrza, pierwszego naczelnika Szarych Szeregów. Florian Marciniak urodził się 4 maja 1915 r. w Gorzycach, w Wielkopolsce, w rodzinie chłopskiej. Do gimnazjum chodził w Poznaniu. W 1934 r. rozpoczął studia na Wydziale Prawno-Ekonomicznym Uniwersytetu Poznańskiego. Był drużynowym 21. Poznańskiej Drużyny Harcerzy, wiceprezesem Akademickiego Koła Harcerskiego i kierownikiem wydziału młodzieży w Komendzie Chorągwi Wielkopolskiej. W latach 1937-1938 był instruktorem Centralnej Szkoły Instruktorskiej w Górkach Wielkich. W 1938 r. uzyskał stopień harcmistrza. W pierwszych dniach września 1939 r. organizował w Poznaniu Wojenne Pogotowie Harcerzy, a od 8 września - w Warszawie. W ramach tej służby harcerze tworzyli patrole sanitarne, angażowali się w pomoc przeciwpożarową, byli łącznikami do dyspozycji wojska. Zaczęto też organizować harcerskie grupy dywersyjne. 27 września 1939 r. Florian Marciniak został naczelnikiem Harcerstwa Męskiego ZHP. Przyjęło ono konspiracyjną nazwę Szare Szeregi. W wyniku rozmów prowadzonych przez Floriana Marciniaka z dowódcą Oddziałów Dyspozycyjnych Związku Odwetu i szefem Oddziału I KG AK w listopadzie 1942 r. jednostki harcerskie w Warszawie zostały podzielone na Grupy Szturmowe, Bojowe Szkoły i ˝Zawiszę˝. Wywarł duży wpływ na program wychowawczy i plany działania tajnej organizacji. Wprowadził w Szarych Szeregach zasadę ˝wychowania przez walkę˝ w ramach programu ˝Dziś, jutro, pojutrze˝. W marcu 1943 r. brał udział w przygotowaniach odbicia z rąk Gestapo Janka Bytnara ˝Rudego˝ (˝Akcja pod Arsenałem˝). 6 maja 1943 r., po wpadce Wielkopolskiej Chorągwi Harcerzy, został aresztowany w Warszawie przez funkcjonariuszy poznańskiego Gestapo. Podczas przesłuchań w siedzibie KdS w Alei Szucha nie wydał swoich współpracowników. Akcja odbicia go nie została zrealizowana z powodu niesprzyjających okoliczności. Po kilku dniach od aresztowania Marciniak został wywieziony do Poznania i uwięziony w forcie VII. Usiłował uciec, wyskakując z samochodu. Doznał poważnych obrażeń. Podczas śledztwa był torturowany przez gestapo. Florian Marciniak został zamordowany, wraz z grupą wielkopolskich harcerzy, zaraz po przewiezieniu go do obozu w Gross-Rosen na Dolnym Śląsku, 20 lutego 1944 r. W 2006 r. Florian Marciniak został odznaczony przez prezydenta Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski. Dziękuję.
Mówca: Piotr Apel (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym przeprosić za moją pomyłkę podczas głosowania dotyczącego uchwały w sprawie uczczenia pamięci premiera Jana Olszewskiego. Wynikała ona nie tylko ze zmęczenia, ale także z chaosu spowodowanego sposobem odczytania poprawek. Z całego serca popieram uczczenie pamięci najwybitniejszego moim zdaniem premiera III RP.
Mówca: Lidia Burzyńska (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Polska przez stulecia była epicentrum żydowskiego życia. Tysiąca lat żydowskiej obecności na polskiej ziemi nie można sprowadzić do pojedynczego nagłówka prasowego czy krótkiej wypowiedzi dla telewizji. W Lelowie, w powiecie częstochowskim, przez setki lat w przyjaźni żyli obok siebie Żydzi i Polacy. Najlepszym potwierdzeniem tego faktu jest organizowane tam Święto Ciulimu - Czulentu, w którym kilkakrotnie miałam przyjemność uczestniczyć. To wydarzenie organizowane od 2003 r. jest spotkaniem dwóch kultur - polskiej i żydowskiej. Inicjatorami święta byli wójt gminy Lelów Jerzy Szydłowski oraz rabin Simcha Krakowski, główny organizator przyjazdu chasydów do Lelowa na grób cadyka Dawida Bidermana. Pierwsze święto miało charakter bardzo kameralny. Była to skromna impreza, której symboliczne znaczenie okazało się bardzo znaczące i stało się podstawą do dalszych działań. Impreza rozrosła się tak, że ma obecnie zasięg ogólnokrajowy, a nawet międzynarodowy. W święcie uczestniczy zarówno społeczność gminy Lelów i gmin okolicznych, jak i znaczna liczba turystów przyjeżdżających na tę imprezę z całego kraju. Uczestnikami tego święta są także chasydzi z Izraela i innych krajów, którzy są związani z tą miejscowością poprzez postać cadyka Dawida Bidermana pochowanego w Lelowie. Wszyscy zgromadzeni w tych dniach próbują być razem i cieszyć się zgodnie z mądrością chasydzką, że ˝radość jest zdolnością człowieka do ciągłego odradzania się˝. W obliczu ciężkich oskarżeń tak często kierowanych w stronę Polaków o antysemityzm czy nawet udział w Holokauście należy jasno i stanowczo podkreślić, że przyjazne współistnienie kultur polskiej i żydowskiej było udziałem naszych narodów od bardzo, bardzo, bardzo dawna. Najlepszym dowodem chęci przypomnienia tego, co nas łączy, a nie dzieli, są właśnie takie wydarzenia jak to corocznie organizowane w Lelowie. Przedstawiciele narodów polskiego i żydowskiego spontanicznie i z wielką radością kultywują swoją wspólną historię, a także zacieśniają więzi. Powinni o tym pamiętać wszyscy Ci, którzy w bezpodstawny sposób rzucają w stronę Polaków oskarżenia o antysemityzm.
Mówca: Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! 14 lutego obchodziliśmy bardzo ważną rocznicę w historii naszego państwa. Tego dnia w 1942 r. została uformowana jedna z ważniejszych formacji wojskowych w historii naszego kraju - Armia Krajowa. Formacja ta miała niezwykle ważne zadania w czasie II wojny światowej. Tworzyła ona struktury i mobilizowała do walki o niepodległość na froncie militarnym oraz do walki bieżącej o polskość. Ze względu na swoich legendarnych już dowódców takich jak Stefan ˝Grot˝ Rowecki, Tadeusz ˝Bór˝ Komorowski czy Leopold ˝Niedźwiadek˝ Okulicki szczyciła się skutecznością w swojej dążącej do zakończenia wojny działalności. W dzisiejszych czasach Armia Krajowa jest przykładem dla młodych pokoleń. Jest przykładem heroizmu, dyscypliny czy też skuteczności działania. Formacja ta potrafiła zrzeszyć Polaków w najtrudniejszym możliwym momencie. Właśnie Armia Krajowa potrafiła zrzeszyć różne nurty polityczne w Polsce, by stworzyć jedną formację tak istotną dla losów II wojny światowej. Wielu członków Armii Krajowej stoczyło bój w powstaniu warszawskim czy też innych akcjach oraz bitwach przeciwko wojskom radzieckim i niemieckim. Armia Krajowa, która działała w podziemiu w czasie II wojny światowej, zasługuje na najwyższe wyrazy czci, a żołnierze walczący dla tego ugrupowania zasługują na wieczną cześć i pamięć. Dziękuję.
Mówca: Leszek Dobrzyński (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

21 lutego 1947 r. swą ostatnią walkę stoczył jeden z najbardziej znanych żołnierzy wyklętych Józef Kuraś ˝Ogień˝. Otoczony przez grupę operacyjną KBW ostatni pocisk przeznaczył dla siebie. Zmarł 22 lutego w Nowym Targu. Miejsce pochówku jego ciała jest nieznane. Józef Kuraś był żołnierzem Wojska Polskiego. Wojnę obronną 1939 r. odbył w szeregach 1. Pułku Strzelców Podhalańskich. Od jesieni 1939 r. uczestniczył już w konspiracji niepodległościowej. Latem 1943 r. Niemcy zabili jego ojca, żonę i 2,5-letnie dziecko oraz spalili gospodarstwo. Kuraś wtedy właśnie przyjął pseudonim ˝Ogień˝. Po nadejściu Sowietów oraz zorientowaniu się, co oznacza ˝władza ludowa˝, Józef Kuraś ponownie zebrał ludzi. Stworzył silne zgrupowanie partyzanckie i rozpoczął kolejny etap walki, tym razem o Polskę wolną od bolszewickiej okupacji. Do końca pozostał wierny żołnierskiej przysiędze. Walczył o niepodległą Polskę. Cześć Jego Pamięci!
Mówca: Jarosław Gonciarz (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie w sprawie Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego 21 lutego obchodzony jest Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego. UNESCO ustanowiło to święto 19 lat temu, aby podkreślić różnorodność językową i kulturową świata, a także zwrócić uwagę na języki zagrożone i ginące, które stanowią 43% wszystkich aktualnie używanych języków. Dzień ten upamiętnia i zwraca uwagę na tragiczne wydarzenia, które miały miejsce w Bangladeszu w 1952 r. Przypomnieć należy, że zginęło wówczas pięciu studentów Uniwersytetu w Dhace, którzy domagali się nadania językowi bengalskiemu statusu języka urzędowego. Z okazji tego dnia należy także pamiętać, że językiem polskim posługuje się kilkadziesiąt milionów ludzi w Polsce i za granicą. Język ojczysty, dla nas - język polski, wpływa na nasz sposób postrzegania rzeczywistości. Z tej okazji chciałbym przytoczyć słowa autorów kampanii ˝Ojczysty - dodaj do ulubionych˝, którzy podkreślają, że język jest częścią każdego z nas: mówimy nim niemal od urodzenia, w nim myślimy, śnimy, kłócimy się i wyrażamy miłość. W Polsce Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego obchodzony jest w całym kraju w szkołach, domach kultury i bibliotekach. Tego dnia organizowane są wystawy, dyskusje o języku i wiele innych inspirujących wydarzeń podkreślających istotę naszej ojczystej mowy. Tego dnia mówi się także o bogactwie polszczyzny, jej różnorodności stylistycznej, regionalizmach, łączliwości wyrazów czy wieloznaczności. Z tej okazji pragnę podziękować wszystkim zaangażowanym w organizację wydarzeń podkreślających znaczenie i pochodzenie naszego języka oraz genezy Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego.
Mówca: Marzena Okła-Drewnowicz (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

W dniu 20 lutego 2019 r. podczas głosowania w punkcie 18. porządku dziennego: Wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry oddałam głos ˝za˝ poprzez naciśnięcie zielonego przycisku. Wówczas na moim czytniku zamiast pojawienia się tylko jednego, zielonego koloru pojawiły się wszystkie kolory z informacją o jego uszkodzeniu. W związku z powyższym proszę o odnotowanie tego faktu i zaliczenie mi oddania głosu ˝za˝ w głosowaniu nad wymienionym wnioskiem.
Mówca: Piotr Pyzik (tekst niewygłoszony)
Data: 2019-02-21 (Sejm RP, kadencja 8)

Oświadczenie na marginesie 100. rocznicy powołania Polskiego Czerwonego Krzyża Panie Marszałku! Wysoka Izbo! O powołaniu 18 stycznia Polskiego Towarzystwa Czerwonego Krzyża jednoczącego wszystkie działające na terenie Polski czerwonokrzyskie organizacje polskie, napisano i powiedziano już bardzo dużo. Chciałbym więc skupić się tylko na jednym wydarzeniu z historii PCK, które zaważyło na całej historii tej organizacji. Mam na myśli niezwykle doniosłą rolę, jaką przedstawiciele Czerwonego Krzyża odegrali w udokumentowaniu zbrodni katyńskiej. Decyzja o powołaniu komisji technicznej i wzięciu udziału w ekshumacjach i identyfikacji w kwietniu, maju i czerwcu 1943 r. była bardzo trudna. Z jednej strony przedstawiciele PCK musieli liczyć się z tym, że głównym celem niemieckiej administracji okupacyjnej było propagandowe wykorzystanie sowieckiej zbrodni dla pozyskania Polaków do walki przeciwko okrzepłej już i kontratakującej sowieckiej Rosji, z drugiej zaś mieli świadomość, że to być może jedyna szansa na udokumentowanie bezprecedensowej masowej zbrodni dokonanej na polskich oficerach i elicie narodu. Pracujący od 17 kwietnia do 7 czerwca polski zespół wysłanników PCK wziął udział w ekshumacji 4243 ciał, z których 2805 udało się zidentyfikować. Zebrano ogromną liczbę dowodów opisujących sposób i czas przeprowadzenia masowej egzekucji. Pracami komisji kierował sekretarz generalny PCK Kazimierz Skarżyński. Po zakończeniu prac sporządził on obszerny i bardzo dokładny raport, który Zarząd Główny PCK przekazał Międzynarodowemu Czerwonemu Krzyżowi w Genewie. Stanowi on szczegółowy opis nie tylko prac dotyczących udokumentowania zbrodni dokonanej przez sowietów, ale także bardzo trudnych zmagań PCK z niemiecką administracją, aby zminimalizować szansę na propagandowe wykorzystanie uzyskanych informacji. Raport ściśle określił, na podstawie zachowanej przy zwłokach korespondencji i pamiętnikach oraz licznych innych przesłankek, czas dokonania zbrodni na najpóźniej koniec kwietnia i początek maja 1940 r. Udokumentowano także sposoby, w jaki ślady zbrodni były bezpośrednio po jej dokonaniu zacierane: m.in. nasadzenia sosen w miejscu dołów śmierci. Po zakończeniu wojny nie tylko Kazimierz Skarżyński, ale także główny lekarz komisji dr Marian Wodziński uratowali życie tylko dzięki emigracji na Zachód. Cudem uniknął śmierci z rąk NKWD dr Jan Robel, dzięki któremu sporządzono i ukryto kopię wszystkich materiałów odkrytych podczas prac w Katyniu w 1943 r. Przeżył jedynie dzięki odważnej interwencji rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego. Represje nie ominęły także samej organizacji Polskiego Czerwonego Krzyża. Większość majątku została skonfiskowana przez komunistyczne władze, a działalność opiekuńczą i leczniczą stale ograniczano, by ostatecznie pozbawić PCK autonomii i ustanowić komunistyczne kierownictwo. Wspominając 100. rocznicę powstania Polskiego Czerwonego Krzyża, pamiętajmy, o jednym z najtragiczniejszych i najtrudniejszych dziejowych sprawdzianów, jaki ukształtował jego los. Dziękuję.