Mówca: Kazimierz Choma
Data: 2021-11-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam wielki zaszczyt w imieniu klubu Prawa i Sprawiedliwości zaopiniować projekt ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, druk nr 1694. Projekt ustawy wychodzi naprzeciw potrzebom usprawnienia oraz przyspieszenia procedury prowadzenia postępowań scaleniowych w trybie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W okresie 2004-2019 w Polsce dokonano scalenia i wymiany gruntów na obszarze 206 470 ha, co średniorocznie stanowiło powierzchnię 12 904 ha. Ekspertyzy zlecone przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazują, że obecnie postępowaniem scaleniowym należałoby objąć łącznie 2967 tys. ha gruntów rolnych. Z analizy danych w tym zakresie dotyczących niektórych krajów Unii Europejskiej wynika, że wielkość ta wynosi w skali roku nawet do 3% powierzchni gruntów rolnych danego kraju, co w warunkach polskich oznaczałoby powierzchnię ok. 450 tys. ha rocznie. W celu usprawnienia prowadzenia postępowań scaleniowych bardzo uzasadniona jest zmiana niektórych przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. W niniejszym projekcie rozwiązuje się szereg problemów związanych z procesem scalania gruntów. Po pierwsze, reguluje się procedury postępowania w przypadku wprowadzenia na części albo na całym terytorium RP stanu nadzwyczajnego, stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Będzie to realizowane dzięki możliwości wykorzystania środków komunikacji elektronicznej przy realizacji wszelkich zadań związanych z przeprowadzaniem postępowań scaleniowych. W ustawie rezygnuje się z odczytywania postanowienia o wszczęciu postępowania scaleniowego, a także z podejmowania decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów na zebraniach uczestników scalenia. Te informacje będą przekazywane na stronach BIP odpowiednich instytucji, które będą przeprowadzały ten proces. Po drugie, wprowadza się terminy dla wojewodów i sądów administracyjnych do rozpatrywania odwołań i skarg, co pozwoli na wykonanie ostatecznych decyzji o zatwierdzeniu projektu scalenia w racjonalnych ramach czasowych. Po trzecie, wprowadza się definicję gospodarstwa rolnego zawierającą szczególną normę obszarową, co upraszcza weryfikację wniosków o wykonanie scalenia gruntów. Po czwarte, doprecyzowuje się czynności związane z określeniem przebiegu granic obszaru scalenia lub wymiany gruntów. Po piąte, włącza się przedstawiciela gminy oraz sołtysa do komisji doradczej. Po szóste, wskazuje się starostę jako organ właściwy do wnioskowania do sądu wieczystoksięgowego. Po siódme, wprowadza się rozwiązania w przypadku nieuregulowanego lub nieujawnionego stanu prawnego gruntów znajdujących się na obszarze scalenia. Po ósme, wykonuje się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt SK 21/17, w zakresie umożliwienia wydania ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów. Po dziewiąte, upraszcza się sposób zamknięcia przez sąd księgi wieczystej w drodze czynności technicznej podejmowanej na skutek zawiadomienia właściwego starosty bez wydawania przez sąd postanowienia w tym zakresie. Jak widać z przedstawionej analizy, rządowy projekt ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych, druk nr 1694, jest bardzo potrzebny i klub Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za jego przyjęciem. Jednocześnie, panie marszałku, chciałbym w zakresie drugiego czytania w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość zgłosić poprawki do projektu ustawy. (Dzwonek)