Mówca: Rafał Wójcikowski
Data: 2016-04-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wystąpienie, które mam zaszczyt przedstawić, jest stanowiskiem Klubu Poselskiego Kukiz’15 na temat ratyfikacji umowy z prowincją Quebec w zakresie wzajemnego zabezpieczenia społecznego. Proszę państwa, zabezpieczenie społeczne jest nieszczęściem XX w., nieszczęściem, które okazało się, że w długim terminie wpływa na demografię w sposób katastrofalnie ujemny. Wszystkie kraje, które przyjęły te prawa człowieka, o których mówił mój przedmówca, prawa do zabezpieczenia społecznego, borykają się dzisiaj z katastrofalną sytuacją demograficzną i okrakiem, pomalutku wycofują się z przyjętych zabezpieczeń. Zastępowalność i poziom dzisiejszej emerytury w stosunku do zarobków procentowo systematycznie spada. Kiedyś było to 70-80%, dzisiaj mówi się już o emeryturach na poziomie 20-30%, w przypadku kobiet - 20%, czyli tak naprawdę system bankrutuje. Ale skoro trzymamy się tego systemu, to musimy ratyfikować tego typu umowy. Nie możemy zostawić Polonii kanadyjskiej bez środków, bez rozwiązań prawnych. Nie może być tak, że mamy podpisany układ z Kanadą, a czekamy, nie wiadomo dlaczego, na podpisanie układu z autonomiczną francuskojęzyczną prowincją Quebec w Kanadzie, która ma autonomię nie tylko w zakresie języka, ale także, jak widać, w zakresie ubezpieczeń społecznych. Koszt ratyfikacji tej umowy szacowany przez wnioskodawców, przez rząd, to jest 8 mln zł, więc to są pieniądze naprawdę symboliczne w porównaniu do 180-190 mld, jakie ZUS przeznacza na wypłatę świadczeń. A więc ratyfikacja bądź nieratyfikacja tej umowy naprawdę nie ma tu żadnego finansowego znaczenia, a dla tej nielicznej Polonii, bo liczbę osób, beneficjentów tej umowy szacuje się na ok. 700 osób, naprawdę to może być gest ze strony państwa, że dba o Polonię, i nic poza tym tak naprawdę. Natomiast jest to pretekst do jakiejś dyskusji, zastanowienia się na temat dalszego trwania systemu ubezpieczeń społecznych w tej postaci, jaka jest, ponieważ, tak jak wcześniej wspomniałem, systematycznie spada poziom zastępowalności emeryturami wynagrodzeń, jeżeli chodzi o trwanie tego systemu. W tej chwili, tak jak powiedziałem, zbliżamy się do poziomu 20-30% zastępowalności emeryturami ostatnich wynagrodzeń. I jeżeli dzisiaj mielibyśmy sytuację, że system ubezpieczeń społecznych w Polsce miałby być weryfikowany rynkowo, to bez dotacji z budżetu państwa starcza w tej chwili na 2/3 świadczeń, czyli dla co trzeciego emeryta, co trzeciego rencisty nie ma pokrycia w systemie ubezpieczeń społecznych, jeżeli chodzi o świadczenia. To pokrycie znajduje się wyłącznie w dodatkowych dotacjach z budżetu państwa, czyli w dodatkowych podatkach. I sytuacja będzie się pogarszać, ponieważ prognozy demograficzne są katastrofalne. Jakby wtórny skutek obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych w postaci katastrofalnej demografii, jak sprzężenie zwrotne, powoduje coraz gorszą sytuację finansową systemu. To wydaje się nie mieć końca, ponieważ coraz gorsza sytuacja systemu powoduje coraz gorszą demografię, i tak do samego końca. W ten sposób, można powiedzieć bardzo obrazowo, wyginęły mamuty i my mniej więcej kroczymy ich drogą, jesteśmy już w drugiej połowie tego procesu wyginięcia. Proszę państwa, co jeszcze możemy powiedzieć może nie o systemie prowincji Quebec, ale o systemie kanadyjskim? Jako ugrupowanie Kukiz’15 namawiamy, apelujemy o rozważenie wprowadzenia w Polsce w ogóle systemu kanadyjskiego, czyli systemu emerytury obywatelskiej. Jeżeli możemy coś czerpać ze wzorów kanadyjskich, to właśnie to jest pewnego rodzaju rozwiązanie problemu tej spirali zwrotnej, tego sprzężenia zwrotnego między katastrofą demograficzną a katastrofą finansów systemu ubezpieczeń społecznych - emerytura obywatelska jest jakimś rozwiązaniem. Myślę, że oprócz tego, że oczywiście rekomendujemy, dla naszej Polonii, przyjęcie dzisiejszego porozumienia, to także rekomendujemy rządowi zastanowienie się nad tym, czy dalsze funkcjonowanie obecnego systemu ubezpieczeń społecznych nie doprowadzi do całkowitej katastrofy finansów w długim terminie i katastrofy demograficznej i czy nie warto korzystać właśnie z rozwiązań kanadyjskich w dziedzinie reformy systemu ubezpieczeń społecznych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)