Mówca: Piotr Chmielowski
Data: 2014-09-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję. Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Pani Prezes! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec informacji Rady Ministrów o skutkach obowiązywania ustawy z dnia 16 września 2011 r. o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego (Dz. U. Nr 232, poz. 1377) wraz z propozycjami zmian. W Polsce przez wiele lat było tak, że nawet filmy kręcono o tym, w jaki sposób deweloper nabił w butelkę swojego klienta. Nie ma najmniejszych wątpliwości co do tego, że należało wykonać prace nad ustawą, która te kwestie będzie regulowała. To, że taka ustawa powstała, to niewątpliwie dobrze. Niewątpliwie dobrze, że ktoś nad tą ustawą czuwa i poświęcił bardzo wiele czasu, aby wyprodukować na ten temat raport czy nawet dwa raporty, w sumie jest to ponad 700 stron. Przyznam szczerze, że lektura nie tylko trwała bardzo długo, ale też była bardzo pouczająca. Wszystkie dane, które zostały tu zawarte, zakładam, że niewątpliwie prawdziwe, z mojego punktu widzenia realizują jedno hasło, a mianowicie to, że w Polsce nie mamy jednoznacznie ustalonego prawodawstwa regulującego relacje stron umowy, czyli relacje pomiędzy tym, kto umowę przedstawia, a tym, kto tę umowę podpisuje w celu jej zrealizowania. Jeżeli dokładnie przeczytamy koniec tytułu informacji Rady Ministrów, to zauważymy takie krótkie zdanie, a właściwie pół zdania: z propozycjami zmian. To nie jest zdanie, bo nie ma orzeczenia. Chodzi o propozycje. Zakres przedmiotowy - pani prezes, przecież ten zakres przedmiotowy już wcześniej był regulowany. Obowiązki przedkontraktowe - przecież one już wcześniej były regulowane, dotyczyły bezpieczeństwa lokat, aktu notarialnego, umów przedwstępnych, rachunków powierniczych i gwarancji bankowych. Czy naprawdę tak trudno prześledzić na przykładzie kilku skrzywdzonych przez firmy deweloperskie osób, jaki bywał zawsze czy też z reguły mechanizm oszukania czy może niewypełnienia umowy - za to ˝oszukanie˝ przepraszam, bo nie zawsze to było w kontekście kryminalnym, w zakresie cywilnym jest to niedotrzymanie umowy - i w ten sposób dopasować wszystkie elementy tej ustawy, aby można było te umowy zawierać w sposób bezpieczny dla dwóch stron? Dla dwóch stron - rozumiem przez to i prawa dewelopera, i prawa nabywcy. Dalej, dyskutuje się o umowie deweloperskiej. Rozumiem, że nabywanie mieszkania bądź domu to jest tak specyficzna działka, że wymaga ustawowego rozszerzenia działania, funkcjonowania Kodeksu cywilnego. Otóż wydaje mi się, tak zupełnie odruchowo, że przecież wystarczyło zrobić tzw. zielone światło w sądach, żeby sprawy nie trwały dwa czy trzy lata, tylko żeby były rozstrzygane w tempie ekspresowym. Dlaczego akurat w tym wypadku? Bo najczęściej dotyczy to dorobku życia ludzi, którzy ten dobytek tracą bądź mogą stracić. Następna sprawa to odbiór przedmiotu umowy. Proszę państwa, sam kiedyś nabywałem dom, wtedy tego nie nazywało się deweloperem, tylko to była firma prywatna, i powiem szczerze, że wszystkie kwestie związane z odbiorem przedmiotu umowy były realizowane, weryfikowane przez sąd. Zresztą, tak na marginesie, takową sprawę założyłem. Dzisiaj musimy ustawowo wprowadzać odbiór przedmiotu umowy. Cóż takiego się wydarzyło, żeby w ogóle to korygować, że poprzez ustawy będziemy naprawiali to, co dotyczy Kodeksu cywilnego? Następnie, idziemy dalej, mówicie państwo, że musimy poprawić kwestię sankcji. Nie wiem, w jaki sposób chcemy ustawowo narzucić sankcje, nie naruszając, tak jak powiedziałem wcześniej, Kodeksu cywilnego. Tu jest jednoznaczność, prawda? Przecież wiadomo, że są odsetki, różnego rodzaju kwestie związane z bonifikatami, kiedy nie dotrzymuje się umowy w terminie itd. Tych elementów jest wiele, zajmują się tym prawnicy. Wniosek jest prosty: Żeby to, co jest podstawą państwa, kodeksy, a w tym wypadku Kodeks cywilny, mogło prawidłowo funkcjonować, Wysoka Izba musi pochylać się nad tym i uchwalać nowe ustawy. Musi je uchwalać, żeby zabezpieczyć, wbrew obowiązującym kodeksom - inaczej, zgodnie z obowiązującymi kodeksami, ale tutaj można mieć pewną dowolność - prawa i obowiązki stron, które zawierają umowy. To tyle, jeżeli chodzi o nasze stanowisko w tej kwestii. Chcę natomiast zwrócić na coś uwagę, pozwolę sobie na pewnego rodzaju pouczenie. Otóż tak naprawdę wystarczy stworzyć krótki system, nie wiem, może sądowy, może pozasądowy, nazwijmy to urzędem do spraw umów. Taki urząd każdą umowę zawartą w trybie cywilnym będzie weryfikował na życzenie jednej ze stron i stwierdzał, czy rzeczywiście jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Dzięki temu Wysoka Izba nie będzie musiała pochylać się nad coraz nowszymi ustawami doprecyzowującymi kodeksy, a wszyscy obywatele będą zadowoleni z możliwości korzystania ze swoich praw. Ze względu na to, że przede mną przedstawiciel klubu Prawo i Sprawiedliwość złożył wniosek o odrzucenie tej informacji, nie będą składał swojego wniosku, ale my ten wniosek poprzemy. Dziękuję bardzo.