Mówca: Jerzy Rębek
Data: 2012-09-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Solidarna Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec informacji ministra środowiska w sprawie gospodarowania wodami w Polsce w latach 2010-2011. Zasoby wody słodkiej na Ziemi szacowane są na ok. 35 mln km 3 , co stanowi 2,5% ogólnych zasobów wód. Zasoby te rozmieszczone są bardzo nierównomiernie. Istnieją regiony deficytu i nadwyżki wody. Ciągłe zwiększanie się zużycia wody doprowadziło do tego, że wiele regionów na Ziemi cierpi na niedostatek wody. Zasadniczym powodem tego jest działalność człowieka. Dziś wiemy, że nastąpiły już nieodwracalne zmiany w światowym bilansie wodnym. Odnawialne zasoby wodne zależą głównie od ilości i intensywności opadów atmosferycznych. W Polsce niemal połowa sumy opadów pochodzi z deszczy o dużej intensywności lub wręcz ulewnych. Stwarza to warunki do szybkiego powierzchniowego odpływu tych wód. Polska jest jednym z najuboższych w wodę krajów Europy. Wielkość zasobów wodnych stawia nas na 26. miejscu w Europie. Zużycie wody w Polsce rośnie z roku na rok. Woda wykorzystywana jest głównie przez przemysł, gospodarkę komunalną oraz rolnictwo i leśnictwo. Zadaniem podstawowym gospodarki wodnej jest optymalne wykorzystanie dostępnych zasobów wodnych celem zaspokojenia potrzeb ludności, rolnictwa i przemysłu. Gospodarowanie wodami powinno być prowadzone w sposób racjonalny z równoczesnym uwzględnieniem wód powierzchniowych i podziemnych. Podstawowym instrumentem zarządzania zasobami wodnymi jest planowanie w gospodarowaniu wodami. Z informacji przedstawionej przez ministra środowiska, a także z doświadczeń ostatnich lat wynika, że gospodarowanie wodami w Polsce jest dziedziną gospodarki niedocenianą w sposób dostateczny. Często sprowadza się to - tak jak przedstawiono w informacji - do kwestii nieograniczonego korzystania z zasobów wodnych. Pozytywną zmianą może tu być implementacja prawodawstwa unijnego, która rozszerza zakres obowiązków i wymogów dotyczących zasobów jakościowych i ilościowych wód przy równoczesnym nacisku na ich ochronę. Dotychczas środki przeznaczone przez budżet państwa na utrzymanie wód i urządzeń wodnych są od wielu lat dalece niewystarczające. Środki przekazywane przez budżet państwa nie wystarczają na prowadzenie bieżących prac konserwacyjnych, likwidację skutków powodzi, nie mówiąc już o zaniedbaniach w dziedzinie budowy nowych zbiorników retencyjnych. Istniejące zbiorniki retencyjne mają łącznie pojemność rzędu 4 mld m 3 i to stanowi 6% objętości średniego rocznego odpływu. Zbiorniki te nie dają możliwości pełnej ochrony przed powodzią i suszą, nie gwarantują też odpowiedniego zaopatrzenia w wodę. Przykładem tych zaniedbań jest budowa zbiornika wodnego Kąty - Myscowa. O budowie tego zbiornika mówiło się już w latach siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Budowy sztucznego akwenu, jednej z największych inwestycji proekologicznych nie tylko w Polsce, próbował podjąć się rząd PiS. Plan opracowała ówczesna minister rozwoju regionalnego śp. pani Grażyna Gęsicka. Miał on być realizowany w okresie 2007-2013. Plan budowy został wykreślony z inwestycji unijnych 2 lutego 2008 r. przez obecnego ministra rozwoju regionalnego pod pozorem braku należytego przygotowania. Sprawa trafiła na półkę, lecz powróciła w kampanii wyborczej w roku 2011. ˝Program ochrony przeciwpowodziowej w dorzeczu górnej Wisły˝ został przyjęty przez rząd, który, zatwierdzając program, zobowiązał się do jego finansowania. W programie uwzględniono 3 zbiorniki na Podkarpaciu: Kąty-Myscowa na Wisłoce, Rudawka Rymanowska i Dukla na Jasiołce. Koszt ich budowy to ok. 4 mld zł. Według koalicji rządzącej plan ten ma być zrealizowany do roku 2030. Niestety, jest to bardzo odległa perspektywa. Równocześnie niepokojąco zwiększają się dysproporcje pomiędzy nakładami na budowę i rozwój infrastruktury związanej bezpośrednio z korzystaniem z wód a nakładami na finansowanie zadań w zakresie należytego utrzymania stanu technicznego rzek oraz budowli regulacyjnych i przeciwpowodziowych. Niezbędne jest zatem zwiększenie finansowania zadań związanych z utrzymaniem wód i urządzeń wodnych, a także opracowanie i przyjęcie długofalowego programu inwestycyjnego, który zapewni nam środki na zwiększenie zasobów dyspozycyjnych wód. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Solidarna Polska ocenia przedłożony raport jako dokument na tyle rzetelny, że ujawniający wielkie słabości systemu, który odpowiedzialny jest za prowadzenie racjonalnej gospodarki wodnej w Polsce. Ten stan rzeczy musi ulec natychmiastowej zmianie. Solidarna Polska jest za radykalną zmianą dotychczasowej polityki w tym zakresie. Dziękuję bardzo.