Mówca: Łukasz Gibała
Data: 2014-03-20 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch wobec projektu ustawy zawartego w druku nr 2133. Czego dotyczy ten projekt? Ten projekt, tak jak mówił przedstawiciel wnioskodawców, dotyczy wprowadzenia w jak najszerszym możliwym zakresie tzw. kasowej metody rozliczania podatku VAT. W polskim prawie obecnie obowiązuje co do zasady metoda memoriałowa. Generalnie metoda memoriałowa polega na tym, że podatek VAT staje się wymagalny już w momencie wystawienia faktury, natomiast metoda kasowa polega na tym, że ten podatek staje się wymagalny dopiero wtedy, gdy wpłyną pieniądze, gdy zostanie wpłacona zapłata za wykonanie danej usługi czy też za wykonanie danego produktu. Twój Ruch od dawna w swoim programie ma właśnie metodę kasową rozliczania podatku VAT. Uważamy, że to jest metoda znacznie lepsza od metody memoriałowej co najmniej z dwóch powodów. Otóż eliminuje ona takie patologiczne sytuacje, kiedy przedsiębiorstwo musi płacić podatek VAT od pieniędzy, których nie otrzymało, gdy weszło w relacje z nierzetelnym kontrahentem i ten kontrahent nie płaci, a jednocześnie VAT jest wymagany. W jakiś sposób mobilizuje też przedsiębiorstwa do tego, żeby jednak płacić swoim kontrahentom, dlatego że w tym rozwiązaniu kasowym wygląda to tak, że jeśli dane przedsiębiorstwo nie zapłaci swojemu kontrahentowi, to nie może odliczyć sobie tego podatku VAT. Dzisiaj niestety nagminną patologią jest bardzo późne płacenie za wykonane usługi czy za dostarczone towary, w wyniku czego dochodzi do zatorów płatniczych i do szeregu bankructw, które głównie dotykają małych przedsiębiorstw, często właśnie podwykonawców dużych koncernów, które narzucają bardzo niekorzystne terminy płatności, a potem jeszcze tych terminów płatności niestety nie przestrzegają. Pomimo że popieramy jak najbardziej ideę tego głównego projektu, dostrzegamy też szereg mankamentów w nim zawartych. Otóż po pierwsze, ten projekt w obecnym przedłożeniu niestety dotyczy tylko tych podatników, których roczny obrót nie przekracza równowartości pół miliona euro. Po drugie, nie dotyczy też wszystkich podatników, którzy mają taki mały obrót. Dotyczyłby tylko tych podatników, którzy byliby wskazani, tych przedsiębiorstw, które byłyby wskazane w odpowiednim rozporządzeniu ministra finansów, mianowicie określonych kategorii podatników. Tak to jest ujęte w projekcie ustawy. Jest to takie sformułowanie, które daje duży zakres swobody ministrowi, jeśli chodzi o decyzję, których podatników miałoby to dotyczyć, a których nie, czyli których branż miałoby to dotyczyć, a których miałoby nie dotyczyć. Naszym zdaniem wymaga to dopracowania. Warto też zauważyć, że trochę z rozpędu wnioskodawcy zlikwidowali tzw. ulgę za złe długi. W pierwszym przedłożeniu, kiedy wnioskodawcy chcieli wprowadzić powszechną metodę kasową VAT, ta ulga rzeczywiście nie byłaby w ogóle potrzebna, więc to byłoby rozsądne, ale teraz, kiedy jednak nie wszyscy będą się mogli rozliczać według metody kasowej, tę ulgę trzeba zostawić. To nie jest mechanizm idealny, on ma wiele wad, ale mimo wszystko lepiej, żeby pozostał dla tych, którzy dalej będą się rozliczali metodą memoriałową. Ten mechanizm polega na tym, że jeśli ktoś nie otrzyma zapłaty, to po 150 dniach może, to jest dosyć skomplikowana i biurokratyczna procedura, ale może występować o zwrot podatku VAT, który już zapłacił. Kolejna kwestia to jest możliwa kolizja przepisów. Tutaj jest takie ryzyko, że z jednej strony będziemy mieli reżim tych firm, które będą musiały stosować metodę memoriałową, z drugiej strony reżim tych firm, które będą musiały stosować metodę kasową, tak jak proponują wnioskodawcy, ale z trzeciej strony istnieją specjalne przepisy, które mówią o pewnej grupie podatników, którzy mogą wybierać pomiędzy metodą memoriałową a metodą kasową. I tutaj Solidarna Polska nie usuwa tych przepisów, tym samym będziemy mieli do czynienia z pewną potencjalną kolizja, dlatego że według obecnych przepisów w przypadku małych podatników, których obrót nie przekracza 1200 tys. euro, równowartości rocznej takiej kwoty, taki podatnik może sobie wybrać, czy chce metodę memoriałową, czy metodę kasową stosować, a tymczasem Solidarna Polska twierdzi, że w wypadku niektórych z tych podatników... (Poseł Henryk Kowalczyk: Wnioskodawcy.) ...wnioskodawcy, tak jest, twierdzą, że będzie obowiązywała metoda kasowa, więc pytanie, czy będzie obowiązywała metoda kasowa, czy będą mieli wybór. Notabene te obecne przepisy mówiące o wyborze też są fatalne, dlatego że tak naprawdę to jest fikcja. Ta fakultatywność często jest fikcją, dlatego że kontrahenci takiego małego przedsiębiorstwa, duzi kontrahenci, często wymagają, wymuszają na tym małym przedsiębiorstwie, żeby jednak wybrało metodę memoriałową, bo dla tego dużego przedsiębiorstwa, dla kontrahenta to jest korzystne, grożąc na przykład, że po prostu nie podpiszą z nim kontraktu. Dlatego ta fakultatywność obecnie jest zła, ale istnieje i tu jest potencjalna kolizja. Wreszcie na koniec jest ryzyko konfliktu z przepisami unijnymi. Ten konflikt jest dużo mniejszy niż w przypadku pierwszego przedłożenia, ale ciągle istnieje. Podsumowując, klub Twojego Ruchu oczywiście będzie za tym, żeby skierować ten projekt do (Dzwonek) komisji. Popieramy główną ideę, natomiast uważamy, że w komisji musimy zrobić wszystko, ażeby on był w pełni zgodny z prawem unijnym i ażeby jednocześnie w jak najszerszym stopniu można było zastosować tę metodę kasową VAT. Proszę o jeszcze jakieś 30 sekund, panie marszałku.