Mówca: Mirosław Suchoń
Data: 2017-06-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Bardzo dziękuję. Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Nowoczesna w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw ujętego w druku nr 1624. Wysoka Izbo! Przedłożony przez rząd projekt ustawy zawiera szereg zmian w obowiązujących przepisach. W pierwszej kolejności są to oczywiście zmiany w przepisach polegające na dostosowaniu ich do wyroków Trybunału Konstytucyjnego, niestety także w tych, które utraciły już moc, co jest oczywistym rezultatem zaniedbań rządu. Jednak prócz zmian wynikających z wyroków trybunału przedłożenie zawiera propozycje innych zmian, o czym będę mówił w dalszej kolejności. Szanowni państwo, pierwsza grupa przepisów dotyczy realizacji wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Są to zmiany dotyczące m.in. ograniczenia katalogu podmiotów mogących posiadać status członków spółdzielni mieszkaniowych do osób, którym przysługują prawa do lokali, rozwiązania odnoszące się do utraty członkostwa przez podmioty, które nie są związane ze spółdzielnią żadnym węzłem prawnym, nowe regulacje co do zasad zwrotu wkładu mieszkaniowego oraz zasad jego wnoszenia. Ponadto ustawa realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 lutego 2015 r., w którym uznał trybunał m.in., iż spółdzielnia nie może formułować dodatkowych wymagań wobec ubiegającej się o członkostwo osoby, która nabyła lokal, oraz uzależniać skuteczności nabycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu od przyjęcia nabywcy w poczet członków spółdzielni mieszkaniowej. Wydaje się, że to ważne, bym powiedział, zapisy. W projekcie uregulowane zostały również warunki nabywania dawnych tzw. mieszkań zakładowych oraz przewidziano zobowiązanie spółdzielni mieszkaniowych do rozliczenia ze wspólnotą w określonym terminie funduszu remontowego oraz pozostałych nakładów poczynionych na remont danej nieruchomości. To też są zapisy, które były oczekiwane przez wspólnoty. Warto podkreślić, że w związku ze wspomnianymi wyrokami Trybunału Konstytucyjnego wprowadzenie powyższych zmian jest absolutnie konieczne. Oprócz nowelizacji wynikających z wyroków przedłożenie zawiera również drugą grupę zmian. Stanowią one jakąś odpowiedź rządu na bolączki spółdzielców, wspólnot mieszkaniowych oraz dotyczą realizacji ˝Narodowego programu mieszkaniowego˝. I tak wśród proponowanych zmian ujęto te dotyczące modyfikacji terminu, po upływie którego do nieruchomości, gdzie została wyodrębniona własność wszystkich lokali, stosuje się przepisy ustawy o własności lokali. Rząd zaproponował tu sztywny okres 3 miesięcy, przy czym również w tym terminie właściciele mogliby decydować o zastosowaniu art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, czyli de facto powierzyć zarząd spółdzielni. Kolejna propozycja wychodząca naprzeciw oczekiwaniom co do rozwiązania problemów spółdzielni mieszkaniowych to propozycja przepisów ujętych w art. 2 projektu. Planowana nowelizacja przepisów art. 831 1 Kodeksu postępowania cywilnego wyłącza spod egzekucji prowadzonej przeciwko spółdzielniom mieszkaniowym opłaty za media - to są takie opłaty jak za prąd, wodę, gaz itd. - wnoszone przez osoby zamieszkujące w zasobach spółdzielni mieszkaniowej. Dziś opłaty te podlegają egzekucji, co skutkuje powstawaniem zaległości płatniczych wobec dostawców tych mediów. Ta propozycja wymaga dalszych prac, ale bezsporne jest, że de facto koszty nieopłacania tych mediów przez mieszkańców ponoszą uczciwi członkowie spółdzielni. W projekcie znajdujemy również propozycję wyłączenia z przeprowadzania lustracji działalności spółdzielni mieszkaniowej osób pełniących funkcje w zarządach spółdzielni mieszkaniowych, głównych księgowych spółdzielni, radców, adwokatów, prokurentów oraz likwidatorów. Z jednej strony łatwo określić katalog sytuacji, przed jakimi rząd chce chronić spółdzielców, z drugiej jednak strony przecież osoby, które wymieniłem, mają aktualną wiedzę i doświadczenie w zakresie spółdzielczości, czyli de facto najlepsze kwalifikacje do tego, aby ocenić, czy spółdzielnie działają zgodnie z prawem. Być może - i taki będzie kierunek zmian proponowany przez Nowoczesną - trzeba wprowadzić rozwiązanie fakultatywne i pozostawić decyzję np. radom nadzorczym albo wręcz walnym zgromadzeniom. Ostatnia zmiana, o której chcę powiedzieć, dotyczy zakresu uprawnień ministra infrastruktury i budownictwa wobec spółdzielni mieszkaniowych. Otóż rząd proponuje wyposażyć ministra w instrument nadzoru nad działalnością spółdzielni mieszkaniowych. To oczywiście można potraktować jako swego rodzaju wotum nieufności wobec ministra sprawiedliwości czy wobec ministra spraw wewnętrznych i administracji, bo przecież oni powinni reagować, w zasadzie ich służby powinny reagować na naruszenia prawa w spółdzielniach mieszkaniowych. No, tak się nie dzieje, wiemy, że są takie przypadki, chociaż incydentalne w skali spółdzielczości (Dzwonek), jednak nasuwa się tutaj - już na koniec - pytanie, ile będą kosztować lustracje spółdzielni mieszkaniowych związane z wymyślonymi zarzutami. To jest bardzo poważny problem. I z tym pytaniem na ten moment państwa zostawię...