Mówca: Katarzyna Osos
Data: 2017-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Platforma Obywatelska przedstawić stanowisko wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Przedstawione zmiany generalnie należy ocenić pozytywnie. Nasze zastrzeżenia dotyczą przepisów intertemporalnych i o wejściu w życie ustawy, ale o tym za chwilę. Teraz odniosę się do przedstawionych propozycji. Projekt reguluje trzy kwestie. Po pierwsze, zmienia przepisy w zakresie określenia kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska sędziego trybunału. Zgodnie z projektem sędzią trybunału będzie mogła zostać osoba, która spełnia wymagania do pełnienia nie tylko, tak jak to jest dziś, urzędu sędziego Sądu Najwyższego, ale również sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Co do zasady wymogi te są zbieżne, dlatego zmianę oceniamy pozytywnie, tym bardziej że podkreśli to rangę obu sądów stojących w hierarchii sądownictwa na najwyższym szczeblu. Druga z proponowanych zmian dotyczy odpowiedniego stosowania przepisów ustawy o Sądzie Najwyższym do praw i obowiązków sędziego trybunału. Wracamy do tego, co było. Dziś faktycznie ta regulacja jest niepełna i zmiana ta wprowadzi większą przejrzystość co do praw i obowiązków sędziów trybunału. Kolejna zmiana dotyczy dostosowania i zagwarantowania zabezpieczenia społecznego rodzinom zmarłych sędziów trybunału. Regulacja ta wymagała korekty, gdyż w tym zakresie faktycznie istnieje luka prawna, dlatego też w naszej ocenie zmiany te są słuszne i zapewnią wprost realizację prawa do świadczeń rodzinie zmarłego sędziego trybunału, w tym sędziego w stanie spoczynku. Nasze uwagi i zastrzeżenia budzi art. 2 nowelizacji. Po pierwsze, jest to wyłom od ogólnej zasady, że prawo nie działa wstecz, a po drugie, projektodawca, czy to umyślnie, czy jest to tylko przeoczenie, zadziałał wybiórczo, bo zgodnie z nowelizacją w zakresie uprawnień przysługujących rodzinie w razie śmierci sędziego prawo zadziała wstecz. Rozumiemy, że projektodawcy zależało na tym, aby tą regulacją objąć rodzinę śp. sędziego Lecha Morawskiego. (Poseł Kamila Gasiuk-Pihowicz: Jakiego sędziego? To jest dubler.) Dublera. Przepis ten, podejrzewam, zostanie utrzymany. Mam pytanie, dlaczego w przypadku uprawnień dotyczących odprawy w związku z przejściem w stan spoczynku, o którym mowa w art. 48 ustawy o Sądzie Najwyższym, prawo nie zadziała wstecz i sędzia, który przeszedł w stan spoczynku w okresie od grudnia 2016 r. do wejścia w życie tej nowelizacji, odprawy nie otrzyma. Taka sytuacja dotyczy sędziego Stanisława Biernata, który, jak może się okazać, jako jedyny sędzia, przechodząc w stan spoczynku, odprawy nie dostał i nie dostanie. Chcę podkreślić, że sędziowie, którzy wcześniej przechodzili w stan spoczynku, takie odprawy otrzymali i sędziowie, którzy będą odchodzić w stan spoczynku po wejściu w życie nowelizacji, również taką odprawę otrzymają. Jest tu jakaś niekonsekwencja w działaniu i nie wiemy, czy jest to przejaw oceny działalności sędziego Biernata przez projektodawców, co nie powinno mieć miejsca i byłoby to dzieleniem sędziów na tych lepszego i gorszego sortu. Przypomnę, że sędzia Biernat pełnił swoją funkcję przez 9 lat, w przeciwieństwie do sędziego dublera Morawskiego, który ani razu nie był nawet sędzią sprawozdawcą. Wierzę, że jest to wynik błędu legislacyjnego, który można naprawić poprzez przyjęcie poprawki, którą jako klub Platforma Obywatelska składamy. W przypadku art. 3, tj. zmian dotyczących wejścia w życie ustawy, poprzemy poprawkę klubu Prawo i Sprawiedliwość, też mieliśmy zastrzeżenia co do tego zapisu. Klub Platforma Obywatelska będzie za przyjęciem projektu. Liczymy, że również większość parlamentarna zagłosuje za przyjęciem poprawki klubu Platformy. Dziękuję.