Mówca: Sprawozdawca Dominika Chorosińska
Data: 2023-07-11 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Wspomnienia Gehenny Polskich Dzieci Wojny z druku nr 3147 oraz o poselskim projekcie ustawy o ustanowieniu Narodowego Dnia Dzieci Wojny z druku nr 1380. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierowała w dniu 7 lipca 2021 r. projekt ustawy zawarty w druku nr 1380, a w dniu 12 kwietnia 2023 r. projekt ustawy zawarty w druku nr 3147 do Komisji Kultury i Środków Przekazu do pierwszego czytania. Komisja kultury wyraziła zgodę na wspólne rozpatrzenie projektów, jednak za wiodący uznała projekt z druku nr 3147. Komisja pracowała w atmosferze zgody, dlatego że celem nadrzędnym było uhonorowanie polskich dzieci wojny, ustanowienie nowego, tak istotnego święta w kalendarzu historycznym Polski. Pod dyskusję poddano dwie rzeczy, mianowicie datę ustanowienia tego święta oraz tytuł. I tutaj oboje wnioskodawcy byli skłonni do ustępstw. Wnioskodawca projektu z druku nr 3147 pan poseł Jacek Kurzępa zgodził się na skrócenie tytułu, a pani poseł Monika Falej zgodziła się na zmianę daty. Trzeba pamiętać, że ten straszny los polskich dzieci nie zakończył się wraz z wojną w 1945 r., bo trzeba pamiętać również o tym, że mamy do czynienia z tzw. wilczętami, czyli dziećmi żołnierzy wyklętych, o czym wspominał dyrektor Muzeum Dzieci Polskich - ofiar totalitaryzmu Ireneusz Piotr Maj. Podawał on za przykład syna małżeństwa Żubrydów, pana Janusza Niemca. Jego rodzice zostali zamordowani jako uznani za polskich terrorystów, a on, mając 4 lata, znalazł się w więzieniu w Sanoku. Za polskie dzieci wojny uznaje się osoby urodzone do 8 maja 1945 r. Od lat wkładano wysiłki w upamiętnienie polskich dzieci wojny. Tu wielkie podziękowania za ten wysiłek panu posłowi Jackowi Kurzępie, który towarzyszył temu środowisku jako socjolog młodzieży od wielu, wielu lat i któremu, myślę, należą się wielkie gratulacje, że doprowadził ten projekt do końca. Nie było łatwo. Również wielkie podziękowania dla pani poseł Moniki Falej za jej trud, za propozycję, aby za tym symbolem szły jeszcze inne czyny, abyśmy nie zapomnieli o takich osobach również w konkretnym wymiarze - proponowała ona bon rehabilitacyjny dla nich. Było to przy zgodzie wszystkich członków komisji. Pozwolę sobie przeczytać ostateczny tekst owej ustawy. ˝Ustawa o ustanowieniu Narodowego Dnia Polskich Dzieci Wojny W hołdzie Polskim Dzieciom Wojny, które mimo traumy, jakiej doświadczyły za przyczyną hekatomby II wojny światowej, zbrodniczych działań okupantów niemieckich i sowieckich, potrafiły dźwigać ze zgliszcz naszą wspólną Ojczyznę oraz w dowód respektu i wdzięczności za ich wysiłek, stanowi się co następuje: Art. 1. Dzień 10 września ustanawia się Narodowym Dniem Polskich Dzieci Wojny. Art. 2. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia˝. Komisja rekomenduje, aby Wysoki Sejm uchwalił załączony projekt ustawy. Dziękuję. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski)