Mówca: Grzegorz Lorek
Data: 2021-10-01 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Panie Senatorze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić opinię w sprawie senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, druk nr 1225. Projekt ustawy przewiduje przeniesienie rozwiązań zawartych w rozporządzeniu ministra sprawiedliwości z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji, do przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Przedmiotowy projekt jest zainspirowany postulatem zawartym w indywidualnej petycji wniesionej do Senatu, w której zwrócono uwagę m.in. na okoliczność, że w świetle wymogów konstytucyjnych wszelkie wyłączenia spod egzekucji dotyczące zwierząt i rzeczy ruchomych potrzebnych do prowadzenia gospodarstwa rolnego muszą być uregulowane na poziomie ustawowym. Obecnie natomiast na poziomie aktu wykonawczego uregulowane są kwestie, które rzutują zarówno na prawo do sądów - w tym jego aspekcie, który wiąże się z gwarancją wykonywania prawomocnego orzeczenia - jak i na ochronę praw majątkowych wierzyciela, który decyduje się na wszczęcie egzekucji sądowej przeciwko rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo rolne. Ponadto część postanowień rozporządzenia z dnia 5 lipca 2017 r. wykracza poza delegację z art. 830 Kodeksu postępowania cywilnego. W następstwie projektowanej zmiany regulacje dotyczące zwierząt i przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne, które nie podlegają egzekucji, odzyskają walor konstytucyjności, a ściślej: zostaną usystematyzowane odpowiednio do wymagań płynących ze wzorców określonych w art. 92 ust. 1 oraz w art. 31 ust. 3 w związku z art. 45 ust. 1 i art. 64 ust. 1 konstytucji. Celem jest także zwiększenie koherentności systemu prawa, albowiem w przypadku postępowania egzekucyjnego w administracji ustawodawca już na poziomie ustawowym określił te zwierzęta i rzeczy ruchome, które są wyłączone spod egzekucji w razie skierowania jej przeciwko rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo rolne. Pozytywnie należy ocenić koncepcję ustawowego uregulowania zagadnień przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji, jak też zasad postępowania w tej materii przez właściwe organy. Bez wątpienia przyczyni się to do zwiększenia ochrony prawnej dłużników będących rolnikami. W odniesieniu do projektu należy jednak rozważyć następujące kwestie: potrzeby wydłużenia terminu przewidzianego w projektowanym art. 829 2 § 2 na wydanie opinii przez izbę rolniczą z 14 dni do np. 21 lub 30 dni od daty doręczenia wezwania oraz zasadności zobligowania komornika do dołączenia do wniosku o wydanie takiej opinii protokołów zajęcia składników majątkowych dłużnika, wraz z informacją o łącznej wysokości dochodzenia od dłużnika należności, ponadto przesądzenia w ustawie charakteru prawnego wyżej wspomnianych opinii oraz wprowadzenia możliwości ich weryfikacji w drodze dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. W konkluzji należy stwierdzić, że przyjęcie projektu w jego aktualnym kształcie skutkować będzie obniżeniem zdolności kredytowej rolników. Wadą dotychczasowego § 5 rozporządzenia jest konieczność równoczesnego kierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości, w sytuacji gdy egzekucja z jednej nieruchomości pozwalałaby na zaspokojenie wierzyciela. Tym samym należałoby zmierzać w kierunku poszerzenia możliwości prowadzenia egzekucji z nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego w sytuacji, gdy wierzyciel dysponuje hipoteką ustanowioną na jego rzecz przez samego dłużnika, względnie gdy tylko egzekucja z nieruchomości pozwoli na zaspokojenie wierzyciela. Pewnym wzorem w zakresie ochrony dłużnika mogłoby się okazać rozwiązanie przyjęte w art. 952 1 § 1-4 Kodeksu postępowania cywilnego. Rozwiązania takie pozwoliłyby na zrównoważenie interesu wierzycieli i dłużników bez jednoczesnego stwarzania ryzyka dla rolników indywidualnych korzystających z pożyczek lub kredytów bankowych. Wysoka Izbo! Z uwzględnieniem przedstawionych zastrzeżeń klub Prawo i Sprawiedliwość pozytywnie opiniuje przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, druk nr 1225, i wnosi o dalsze prace nad nim. Dziękuję.