Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2015-01-15 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! Powtórzę to, co powiedziałem wczoraj podczas posiedzenia Komisji Finansów Publicznych, jako kwintesencję stanowiska klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy Ordynacja podatkowa, druki nr 3032 i 3079. Ten projekt ustawy faktycznie realizuje literalnie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, natomiast naszym zdaniem nie oddaje ducha uzasadnienia tego wyroku, ponieważ zdaniem Trybunału Konstytucyjnego należałoby przepisy dotyczące opodatkowania nieujawnionych dochodów sformułować w sposób bardzo jednoznaczny. Dlatego, ponieważ wczoraj zostałem zachęcony przez pana ministra, aby zaprezentować propozycje dotyczące doprecyzowania tych przepisów, składamy cztery poprawki polegające w znacznej części właśnie na ich doprecyzowywaniu. Przede wszystkim chodzi o doprecyzowanie tego, co uważamy za dochody ujawnione w nieprawidłowej wysokości, i tu proponujemy, aby dodać definicję mówiącą, że są to przychody, których wysokość rażąco przewyższa wysokość przychodów innych podatników osiągających przychody z podobnych źródeł w analogicznych czasie, miejscu i warunkach. Podobnie w kolejnej poprawce proponujemy, aby doprecyzować również, co oznacza uprawdopodobnienie przychodów czy dochodów w sytuacji, kiedy zobowiązanie podatkowe jest już przedawnione, i aby określić, że uprawdopodobnienie polega na wskazaniu przez podatnika czasu, źródeł, wysokości i innych okoliczności uzyskania przychodów. Oba te doprecyzowania naszym zdaniem, i to jest zawarte w poprawce, będą mogły mieć charakter oświadczenia podatnika. I tu bym, w jakiś sposób idąc dalej, komentując te poprawki, proponował, aby pochylić się nad tym, co powiedział Trybunał Konstytucyjny o tym, na kim ciąży obowiązek dowodowy w postępowaniu. Mianowicie Trybunał Konstytucyjny zauważył, że obowiązujące przepisy w zakresie postępowania dotyczącego przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie dają podstawy do przerzucania ciężaru dowodu w tym postępowaniu na podatnika. Państwo przyjęliście taki model, że cały ciężar dowodu jest przerzucany na podatnika, natomiast my proponujemy, aby w sytuacji, kiedy w postępowaniu zarzuca się podatnikowi ujawnienie dochodów w nieprawidłowej wysokości albo kiedy musi on uprawdopodobnić wysokość dochodów czy przychodów przedawnionych, przyjąć zasadę, że jeżeli organ podatkowy nie podważy prawdziwości wyjaśnień podatników czy informacji zawartych w przedłożonych przez nich oświadczeniach, to wówczas przychody uważa się za ujawnione w nieprawidłowej wysokości lub za uprawdopodobnione, w zależności od kontekstu. W ten sposób ciężar tych dowodów jest w jakimś stopniu podzielony, co rodzi pewne implikacje, bo jeżeli urząd w trakcie postępowania podważy ich prawdziwość, to będzie powodowało implikacje wynikające z Kodeksu karnego, związane z poświadczeniem nieprawdy. A więc więcej oświadczeń zamiast zaświadczeń czy, w tym wypadku, zamiast dowodów. Tutaj prawo podatkowe, mimo że materia dotyczy podatników je naruszających, powinno brać pod uwagę również taki kontekst, aby być dla tych podatników bardziej przyjazne. Kolejna poprawka dotyczy właśnie tego, o czym już była mowa i o czym mówił również Trybunał Konstytucyjny. Mianowicie zwracał on uwagę na możliwość zróżnicowania stawek podatku od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Oczywiście Trybunał Konstytucyjny nie nakazał stworzenia swoistej skali, ale to zauważył i sugerował. I to proponujemy w kolejnej poprawce, a mianowicie, aby w sytuacji, kiedy wysokość przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych nie przekracza kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, zryczałtowany podatek dochodowy był o połowę niższy i wynosił 35% podstawy opodatkowania. Taka kwota podatku jest wyższa niż kwota wynikająca ze skali podatkowej 18- czy 32-procentowej i zabezpiecza przed nadużyciami ze strony podatników, którzy mogliby celowo doprowadzać do tego, aby nie ujawniać pewnych dochodów w ramach swoiście rozumianej, wziętej w cudzysłów, kwoty wolnej od dochodu nieujawnionego. Tak że z punktu widzenia podatnika i tak nie opłacałoby się nie ujawniać tych dochodów (Dzwonek). Natomiast taka sytuacja stanowiłaby zabezpieczenie, jeśli chodzi o tak horrendalny, 75-procentowy podatek sankcyjny, w przypadku naruszeń prawa o nieznacznej skali i mających mniejsze znaczenie, być może wynikających z nieuwagi czy których dopuszczono się w sposób niecelowy. Od pochylenia się Komisji Finansów Publicznych nad przedkładanymi poprawkami i rekomendacji co do nich będziemy uzależniali nasze stanowisko w głosowaniu nad całością ustawy. Dziękuję bardzo.