Mówca: Andrzej Grzyb
Data: 2021-04-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Występując w imieniu klubu parlamentarnego Koalicja Polska - Polskie Stronnictwo Ludowe, demokraci oraz unia, chciałbym powiedzieć, że okres półrocznej prezydencji, który był zdeterminowany przez epidemię, która wywróciła wiele założeń, które zostały przyjęte przez poprzednią trójkę, to przede wszystkim czas podejmowania działań, które koncentrują się na kwestiach, które były niezmiernie ważne z punktu widzenia Polski. W słowie wstępnym mówił o tym pan minister. Chciałbym zwrócić jednak uwagę na pięć zasadniczych kwestii. Po pierwsze, wieloletnie ramy finansowe i Fundusz Odbudowy. Łączna kwota jest korzystna dla Polski. Przyznaliśmy to tutaj, na tej sali, po szczycie lipcowym. Jedocześnie trzeba powiedzieć, że ta łączna kwota, środki z wieloletnich ram finansowych są per saldo niższe od tych z lat 2014-2020. Mniej środków na politykę spójności. Opracowywany ˝Plan strategiczny dla wspólnej polityki rolnej 2023-2027˝ wskazuje na obniżoną kwotę pieniędzy m.in. w II filarze. Nie będzie tam m.in. środków na politykę spójności na obszarach wiejskich, drogi, kanalizacje, oczyszczalnie. Nie będzie również pieniędzy na tworzenie miejsc pracy dla osób odchodzących np. od rolnictwa. Również na funkcjonowanie lokalnych grup działania będzie o 1/3 mniej pieniędzy. Mam pytanie: Czy ograniczyć funkcjonowanie lokalnych grup działania, czy też ewentualnie zredukować ich ilość? Rozwój lokalny programowany przez społeczność lokalną to zbyt ważna sprawa, aby rezygnować z lokalnych grup działania, które zapoczątkowały wiele cennych inicjatyw lokalnych, cennych inwestycji. Po drugie, kwestia Funduszu Odbudowy. Prawie 24 mld dotacji. Druga kwota to pożyczki. Od listopada mówicie, że dostaniemy informację o tym, jak ten Krajowy Plan Odbudowy będzie funkcjonował w oparciu o Funduszu Odbudowy. Oczywiście brak jest ze strony rządu chęci, żeby zaprezentować założenia Krajowego Planu Odbudowy w Sejmie. To smutne, że w trakcie debaty przedstawiciel rządu mówi: na konferencji prezentacyjnej 26 lutego o godz. 14 będzie zaprezentowany Krajowy Plan Odbudowy. To deprecjonuje pracę Wysokiej Izby i wszystkich nas bez względu na to, z jakiej opcji politycznej pochodzimy. (Poseł Sławomir Nitras: Tak jest. Rządu z resztą też.) Konsultacje i wysłuchania publiczne, jak również warunki, które zostały postawione przez Koalicję Polską - Polskie Stronnictwo Ludowe, Unię Europejskich Demokratów, Konserwatystów. Po pierwsze, włączenie samorządów i powołanie komitetu monitorującego. Okazuje się, że po konsultacjach stanowisko rządu jednak łagodnieje. Chcemy to zrobić. Po drugie, podniesienie nakładów na rolnictwo i obszary wiejskie - co prawda z 1% do 2,5%, ale to jest jakiś ruch. Po trzecie, mówiliśmy o tym, żeby obywatele również coś zyskali. Oni bezpośrednio nie skorzystają z planu odbudowy, więc może kwota wolna? Również w tej kwestii jest pewien postęp. Kwestia trzecia to kwestia sukcesu ogłoszonego przez premiera po szczycie lipcowym. Tutaj zaważyła, w moim przekonaniu, przede wszystkim zapowiedź weta wobec wieloletnich ram finansowych i Funduszu Odbudowy spowodowana przede wszystkim przez warunkowość. Nie mieliśmy przygotowanej jasnej odpowiedzi. Pan minister Szymański słusznie mówił, że jest to kwestia interpretacyjna. Wtedy namawiałem do tego, żebyśmy dołożyli wysiłku. Dobrze, że tak się stało, ze względu na różnice w rozumieniu ustaleń szczytu odnośnie do warunkowości budżetu. Wreszcie, ustalenia z grudniowego szczytu - dodatkowe zapisy odwołują rządowy alert, ale pojawia się wezwanie do weta ze strony Solidarnej Polski, istotnego komponentu Zjednoczonej Prawicy, która podważa proces ratyfikacji, a co za tym idzie, zwiększenia wysokości środków własnych budżetu Unii Europejskiej o 0,13% dochodu narodowego brutto. Uruchomiony został publiczny proces podważania efektu WRF i Funduszu Odbudowy. Wywołany został pewien niepokój społeczny. Dostajemy na swoje skrzynki poselskie listy wzywające do tego, żebyśmy zachowali się patriotycznie i głosowali przeciw. Po czwarte, walka z epidemią. Tutaj też mieliśmy huśtawkę nastrojów: od absolutnej krytyki, przez zachwyt, kiedy pojawiła się (Dzwonek) możliwość kontraktowania szczepionek, aż do pełnego realizmu. Po piąte, tryb pracy nad kluczowymi dokumentami. Mowa partnerstwa, prace nad KPO, prace nad planem strategicznym. To sprawia, że dobre efekty prezydencji niemieckiej...