Mówca: Piotr Chmielowski
Data: 2014-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej zająć stanowisko wobec przedstawionego przez ministra zdrowia ˝Sprawozdania z realizacji 'Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych' w roku 2012 oraz przyjętego przez Radę Ministrów harmonogramu zadań wykonywanych w ramach programu wieloletniego 'Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych' w roku 2013 wraz z kierunkami realizacji zadań tego programu na lata 2014 i 2015˝. Zaszczyt to dla mnie podwójny, ponieważ jest to moje pierwsze wystąpienie w imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej, a do tego sprawozdanie, wbrew opiniom, które słyszeliśmy na tej mównicy, zostało przygotowane w sposób rzetelny. Zostało napisane najprawdopodobniej, bo nie dało się sprawdzić wszystkich wątków, w sposób uczciwy, to znaczy zawarte tam dane są niewątpliwie prawdziwe. Przynajmniej taka jest moja ocena. Czy możemy się zgodzić z tym sprawozdaniem? Jeżeli chodzi o rzetelność, nie mam wątpliwości. Natomiast czy w wyniku tych działań, które znalazły się w tym sprawozdaniu, zostały zrealizowane określone przez ministerstwo cele? Otóż nie. Wśród celów, do których zrealizowania ten program powstał, mamy m.in. zahamowanie wzrostu zachorowań na nowotwory. Jest to tak szeroki problem, związany przede wszystkim ze środowiskiem, z możliwościami lekarzy, z możliwościami technicznymi sprzętu, że właściwie trzeba by było poświęcić wiele godzin posiedzeń, przemówień, działań, aby ogarnąć wszystkie te wątki. Niestety, w okresie 2012 r. te działania nie zostały w mojej ocenie w sposób prawidłowy przygotowane i zrealizowane. Nie osiągnięto również europejskich wskaźników w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów. Otóż sprawozdanie byłoby dobre wtedy, kiedy te wskaźniki można by było odnieść do innego kraju. Oczywiście odnosimy je i wypadamy zawsze gorzej. Ta sytuacja jest nie do przyjęcia. Nawet jeśli będziemy dyskutowali o poważnym, szeroko opisywanym programie, musimy widzieć przede wszystkim cel. Tym celem jest oczywiście nie tylko polepszenie wskaźników, ale wyprzedzenie innych krajów. Osiągnięcie wskaźników skuteczności leczenia. W tym punkcie trzeba się zastanowić, jaki jest wpływ lekarzy, systemu ochrony zdrowia i ministerstwa na te wskaźniki. Przede wszystkim chodzi o rozpoznawalność poszczególnych schorzeń, jak również szybkie podjęcie terapii. W onkologii niedopuszczalne jest pojęcie kolejki do czegokolwiek, nie może istnieć takie pojęcie. Oczywiście można poczekać w kolejce dwie godziny na badanie, bo akurat ktoś inny się bada, ale nie może to być termin dwóch tygodni czy miesiąca. W niektórych przypadkach, jak byliśmy informowani podczas posiedzeń Komisji Zdrowia, te terminy były znacznie dłuższe. To jest niedopuszczalne. Właśnie w tym momencie widzimy brak pewnej korelacji z kontraktacją Narodowego Funduszu Zdrowia. Otóż Narodowy Fundusz Zdrowia, wyceniając i oferując pewne usługi medyczne świadczeniodawcom, jednoznacznie określa w ten sposób limity poszczególnych kategorii. W jaki sposób mamy skutecznie rozpoznawać, jeżeli są przyznane limity na przykład na badania tomografem czy jakiekolwiek inne badania? Teraz musimy zastanowić się nad kolejnym celem, a mianowicie postępem wiedzy. Nowotwory czy w ogóle cała onkologia to jedna z niewielu dziedzin medycyny, w której następuje największy postęp. Podczas leczenia nowotworów zdobywa się najwyższej klasy elementy wiedzy naukowej. To jest najważniejsze. Nie ma w tym programie połączenia pomiędzy uczelniami, finansowaniem uczelni, a tym, co dzieje się w gabinetach lekarskich. Jeżeli chodzi o środki, które zostały na to przeznaczone, moi przedmówcy, pan poseł Lech Sprawka i Marek Gos, stwierdzili, że oczywiście są one za małe. Zawsze będą za małe. W każdym ośrodku czy w każdym kraju zawsze te pieniądze będą za małe. Ale ja myślę, że rozumowanie na zasadzie: dajcie więcej, też nie jest korzystne. Dajcie więc uczciwie, ale wykorzystajmy to lepiej. Tu kłania się pewien pomysł, w którym należy sprecyzować, kim jest świadczeniobiorca, bo ministerstwo uwielbia nazywać pacjenta inaczej niż pacjent. Otóż świadczeniobiorca to taka osoba, która ma pewien obowiązek w relacji do Narodowego Funduszu Zdrowia. Podkreślam słowo: narodowy. Musimy na ten fundusz łożyć, ten fundusz ma nas chronić. Natomiast obowiązek łożenia na ten fundusz się kończy, dlatego że nie wdraża się programów, w których nie w sposób miękki, tak jak w tej chwili robi to ministerstwo, tylko w twardy powinno się - nie chcę użyć słowa przymusić - wskazać pacjentowi, aby podjął pewne działania profilaktyczne. Działania profilaktyczne powinny być realizowane w bezpośrednim kontakcie z lekarzem POZ wtedy, kiedy pacjent pojawia się, czy właściwie powinien mieć obowiązek wykonania tych badań. Droga polegająca na tym, że kupujemy dużo sprzętu - czy właściwe jest słowo dużo - czyli w pewnym sensie standaryzujemy się z Europą, i przeznaczenie na to przez ministerstwo 190 mln zł to dużo. W naszych warunkach budżetowych możemy powiedzieć, że to jest mało, ale najważniejsze jest, aby to było wykorzystane. Nie do pomyślenia jest sytuacja, że tomograf pracuje 3-4 razy dziennie. To jest nieakceptowalne. Powinien on pracować tyle razy dziennie, ilu przyjdzie pacjentów, ilu pacjentów skierujemy na to badanie, dlatego że musimy wiedzieć, że leczenie we wczesnych stadiach jest zdecydowanie tańsze niż w późniejszych i zdecydowanie tańsze niż śmierć pacjenta, dlatego że to jest zagrożenie społeczne. Zawsze, gdy oceniam różnego rodzaju sprawozdania z różnych programów, patrzę na datę. Tu muszę usprawiedliwić, ale tylko troszkę, ministerstwo, że jest to sprawozdanie za rok 2012 i dyskutujemy o nim w 2014 r. Otóż sprawozdanie Komisji Zdrowia, a te osoby, które uczestniczyły w posiedzeniach tej komisji - widzę tutaj kilka twarzy - wiedzą, że trafiło rzeczywiście w dobrym czasie, a mianowicie w maju 2013 r., wtedy kiedy zostało sporządzone. Natomiast ilość problemów ujawnionych w tym sprawozdaniu i w czasie burzliwej dyskusji, która się dwukrotnie odbyła na posiedzeniu Komisji Zdrowia w sprawie tego sprawozdania, jednoznacznie wskazuje, że coś tu jest nie tak. Nie wiem, w jaki sposób poradzić panu ministrowi, ale powinniście się poważnie zastanowić nad tym, aby programami profilaktycznymi, programami badań objąć jak największą grupę społeczną, wyznaczyć poszczególne lata, jeżeli chodzi o poszczególne schorzenia, takie jak badania mammograficzne w przypadku raka piersi, cytologiczne w przypadku raka szyjki macicy i jelita grubego, o czym moi przedmówcy mówili. W imieniu Sojuszu Lewicy Demokratycznej jestem zmuszony poprzeć, podkreślam słowo, znaczy się, nie Sojusz, tylko ja zadecydowałem, że poprzemy wniosek o odrzucenie. Mimo że to sprawozdanie zostało przygotowane w miarę profesjonalnie, to nie zawiera tych treści, których oczekiwaliśmy od ministerstwa. Dziękuję bardzo.