Mówca: Krystyna Skowrońska
Data: 2021-11-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Mam ogromną przyjemność wygłosić dzisiaj specjalne oświadczenie okolicznościowe dotyczące uroczystego wręczenia odznaczeń: Pieczęć Zasług Obywatelskich Sigillum Meriti Civilis oraz ˝Zasłużony dla Kultury Polskiej˝ w moim rodzinnym mieście Mielcu, które odbyło się 27 listopada 2021 r. Pieczęć Zasług Obywatelskich przyznawana jest od 2016 r. To honorowe odznaczenie Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej, które otrzymują mielczanie wybitnie zasłużeni dla ziemi mieleckiej oraz dla ojczyzny. W przeszłości byli to m.in. odznaczeni pośmiertnie bł. ks. Roman Sitko, prof. Władysław Szafer - urodzony na ziemi mieleckiej, gen. broni Władysław Sikorski, bracia Działowscy - Stanisław i Mieczysław, prekursorzy mieleckiego i polskiego lotnictwa, oraz żyjący współcześnie m.in. były prezydent miasta Mielca Janusz Chodorowski, konstruktor lotniczy Józef Oleksiak czy ks. prałat Kazimierz Czesak. Tegorocznymi laureatami honorowego odznaczenia Pieczęci Zasług Obywatelskich zostali: pośmiertnie odznaczony Andrzej Kędzior oraz współcześnie - Józef Witek. Andrzej Kędzior, o którym krótko można powiedzieć, że ratował przed głodem i powodziami, urodził się 7 listopada 1851 r. w Toporowie pod Mielcem. Rodziców nie było stać na finansowanie synowi nauki w gimnazjum, dlatego syn, wybitnie uzdolniony, zarabiał jako korepetytor zamożnych kolegów, których rodzice pomogli mu studiować w Wiedniu - najpierw na politechnice, potem meliorację na akademii rolniczej, a następnie także prawo na uniwersytecie. Po ukończeniu nauki w 1879 r. otrzymał posadę inżyniera w utworzonym właśnie Krajowym Biurze Melioracyjnym we Lwowie. Andrzej Kędzior osobiście napisał austriacką ustawę wodną, przyjętą w 1884 r. Za sprawą jego i jego współpracowników obwałowano rzeki i odwodniono rolnicze użytki niziny krakowsko-sandomierskiej i doliny nadwiślańskiej powyżej Krakowa, a także obszary w dorzeczu Dniestru, górnego Bugu, Styru. Wały zabezpieczające po dziś dzień przed wylewem Wisły, Rudawy, Raby, Dunajca, Brnia, Trzęsówki, Sanu oraz niezliczonych odcinków innych cieków wodnych są jeśli nie bezpośrednim dziełem koncepcyjnym inżyniera spod Mielca, to powstały według nakreślonych przez niego planów bądź projektów. Jego dokonania były doceniane, m.in. był kawalerem austriackiej Komandorii Franciszka Józefa i rosyjskiego Orderu Świętej Anny. Był również inicjatorem budowy kanału Wisła-Odra-Dniestr, a także sprawował m.in. funkcję ministra robót publicznych w polskim rządzie Jędrzeja Moraczewskiego i Leopolda Skulskiego. Inną konsekwencją doceniania działań Andrzeja Kędziora było wybranie go na posła Sejmu Krajowego Galicji, w 1908 r., 1911 r. i 1918 r., i na posła parlamentu Austro-Węgier. Posłem parlamentu polskiego był w latach 1919-1922, a w latach 1922-1927 zasiadał w Senacie Rzeczypospolitej Polskiej. Został odznaczony również Orderem Polonia Restituta z gwiazdą. Zmarł 17 stycznia 1938 r. Spoczął na cmentarzu w Mielcu. Kolejnym tegorocznym laureatem odznaczonym Pieczęcią Zasług Obywatelskich jest pan Józef Witek - wybitny znawca regionu, kronikarz, animator kultury, społecznik, autor książek dotyczących historii Mielca i ziemi mieleckiej, w tym m.in. 4-tomowej Encyklopedii Miasta Mielca. Józef Witek jest rodowitym mielczaninem. Przez wiele lat był choreografem i instruktorem zespołów tanecznych i muzycznych. Od 2000 r. zajmuje się wyłącznie pisaniem książek o Mielcu. To już kilkanaście różnych pozycji, m.in. o ulicach i ich patronach, jak również publikacje poświęcone (Dzwonek) m.in. szkole muzycznej czy Stali Mielec. Ale najwięcej pracy kosztowało go stworzenie Encyklopedii Miasta Mielca. W swojej książce regionalista umieścił wiele tysięcy haseł. Oprócz biogramów ludzi są informacje o ulicach i placach, hasła geograficzne, przyrodnicze, przemysłowe, handlowe, komunalne czy urzędnicze, a więc wszystko, co składa się na życie miasta. Podczas uroczystości wręczenia Pieczęci Zasług Obywatelskich wręczono również odznaczenie ˝Zasłużony dla Kultury Polskiej˝ przyznane panu Piotrowi Pszenicznemu - wyróżniającemu się artyście malarzowi i rzeźbiarzowi, członkowi Klubu Środowisk Twórczych Towarzystwa Miłośników Ziemi Mieleckiej z okazji 40-lecia klubu. Wszystkim odznaczonym składam serdeczne gratulacje, a Towarzystwu Miłośników Ziemi Mieleckiej dziękuję za piękną inicjatywę zatrzymywania mijającego czasu. Chcę jeszcze również poinformować szanownych państwa o jubileuszu 75-lecia Teatru Rozmaitości im. Stefana Ostrowskiego w Mielcu, jedynego w swoim rodzaju teatru amatorskiego wystawiającego różnego rodzaju spektakle. 27 listopada podziwialiśmy w ich wykonaniu ˝Teatr Variété˝, który jak zawsze pokazywał publiczności barwne i zrobione z wielkim rozmachem widowisko. Gratuluję artystom i życzę dalszych sukcesów. Dziękuję bardzo, pani marszałek.