Mówca: Marek Sowa
Data: 2018-07-18 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec proponowanych zmian w Kodeksie wyborczym. Pod płaszczykiem skomplikowanej Ordynacji wyborczej, która - przypomnę - obowiązuje od 2003 r., dokonujecie państwo tak naprawdę zmian, które nie służą Polsce, nie służą polskiej demokracji i są po prostu złymi rozwiązaniami. Pomijam to, że przedłożony przez was projekt ustawy zawierający tak naprawdę 2 strony był przygotowany bardzo niechlujnie, że wprowadziliście do niego 5 stron poprawek, a nie liczę tu poprawek Państwowej Komisji Wyborczej, że te poprawki dalece wykraczały poza zakres przedmiotowy projektu ustawy. Ale to, co robicie państwo w ramach tej nowelizacji - gdybyście posłuchali choćby wypowiedzi pana przewodniczącego Hermelińskiego podczas posiedzenia Komisji Nadzwyczajnej - to zniesienie tak naprawdę zasady proporcjonalności, o której mówił mój przedmówca. Zasada proporcjonalności jest zapisana w dokumentach europejskich i doskonale zdajecie sobie sprawę, że wybory do Parlamentu Europejskiego muszą się odbyć w formule proporcjonalnej i muszą się odbyć z maksymalnym progiem wyborczym 5%. Jeśli radykalnie podnosicie próg wyborczy do kilkunastu czy nawet 20% w niektórych okręgach, to tak naprawdę tę zasadę łamiecie. Przedstawiciel klubu PiS pan poseł Matusiewicz przywoływał tutaj różne rozwiązania. Tak, to prawda, jeden okręg wyborczy jest w 20 krajach Unii Europejskiej, ale w Hiszpanii np. jest 10 partii, które zdobyły swoje mandaty, mandat tam dawało nawet 2%, bo nie ma żadnego progu, we Włoszech to jest siedem partii, w Holandii dziewięć partii. Wszędzie praktycznie mamy formułę otwartą i w Polsce dotychczas też, jeśli państwo to przeanalizujecie, wybory do Parlamentu Europejskiego były najbardziej otwartymi wyborami i w największym stopniu wynik głosowania odzwierciedlał, przekładał się na mandaty poselskie. Tymi propozycjami, które państwo tutaj przedstawiacie, znosicie te elementy. Kolejny element, złożyłem w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna wniosek o wysłuchanie publiczne, bo przecież przygotowany przez was projekt ustawy tak naprawdę nie miał żadnych konsultacji, był wprowadzony znienacka i w bardzo szybkim tempie chcecie go uchwalić. Również to odrzuciliście. Nie bierzecie pod uwagę różnego rodzaju analiz zgłaszanych przez Klub Jagielloński, przez fundację Batorego. Tych analiz było naprawdę bardzo dużo i korespondencja w tym zakresie była bardzo szeroka. Nie chcieliście państwo tego po prostu skonsultować. Ja zdaję sobie sprawę, że macie siły odśrodkowe, że chcecie tutaj wpłynąć na zahamowanie ambicji o. Rydzyka, że chcecie tutaj utemperować Macierewicza, to się wszystko zgadza, ale nie możecie niszczyć polskiej demokracji z tego tytułu. Szanowni Państwo! Z racji tego, że - tak jak już było powiedziane - te wybory muszą się odbyć w formule proporcjonalnej z maksymalnie 5-procentowym progiem, po pierwsze, zgłaszam w imieniu Klubu Poselskiego Nowoczesna wniosek o odrzucenie tego projektu ustawy w drugim czytaniu. A jeśli on nie przejdzie, to zgłaszam jedną poprawkę, dosyć obszerną, aby Polska była jednym okręgiem wyborczym i aby było głosowanie na kandydatów w formule otwartej, aby listy kandydatów mogły w największym wymiarze zawierać tylu kandydatów, ile jest mandatów do uzyskania, a w minimalnym zakresie - 60% składu. Kolejny element, podział mandatów odbywać się będzie zgodnie z metodą d’Hondta, a więc wynik głosowania w największym stopniu będzie odzwierciedlał, przekładał się na reprezentację. Musicie państwo pamiętać, że w tych wyborach nie wybieramy posłów Podkarpacia do Parlamentu Europejskiego, nie wybieramy posłów Podlasia - podlaskie nie ma żadnej gwarancji... (Poseł Waldy Dzikowski: Rzeczypospolitej Polskiej.) ...bo jest wspólnym okręgiem z warmińsko-mazurskim, mogą być trzej posłowie z warmińsko-mazurskiego albo odwrotnie - ale wybieramy polskich reprezentantów w Parlamencie Europejskim. W demokracji jest tak, że siłą rzeczy osoby o większej rozpoznawalności, a w dużych okręgach nie mogą to być osoby anonimowe, pewnie i mają większe szanse zdobycia mandatu, ale nie możecie tego systemu demokratycznego tak bardzo zamykać, zawężać wyłącznie do dwóch obozów, bo to jest patrzenie tylko z dzisiejszego punktu widzenia, z punktu widzenia waszych doraźnych interesów, również z punktu widzenia oczekiwania tych posłów, którzy przedtem siedzieli w ławach rządowych, a dzisiaj są zdegradowani trochę niżej. Nie możecie tego robić pod posła Kuchcińskiego, co do którego już nie chcecie, aby dalej sprawował (Dzwonek) funkcję marszałka, bo sobie nie radzi. Musicie to zrobić po prostu dla Polaków. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stanisław Tyszka)