Mówca: Damian Raczkowski
Data: 2015-06-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Pani Rzecznik! Wysoka Izbo! Mam wielką przyjemność przedstawić stanowisko Komisji Zdrowia wobec ˝Sprawozdania dotyczącego przestrzegania praw pacjenta na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, obejmującego okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.˝, zawartego w druku nr 3071. Omawiany dokument wpłynął do Sejmu 22 grudnia 2014 r., a 13 stycznia tego roku sprawozdanie skierowano do Komisji Zdrowia w celu rozpatrzenia. Komisja Zdrowia w dniu 13 maja 2015 r. rozpatrzyła sprawozdanie i, po przegłosowaniu tego, wnosi, aby Sejm raczył je przyjąć. Chciałbym zacząć od tego, że słuchając kolejnych sprawozdań, ale też obserwując pracę rzecznika praw pacjenta, który jest centralnym organem administracji rządowej powołanym w celu ochrony praw pacjenta, z pełnym przekonaniem mogę powiedzieć, że jest to bardzo dobre działanie podjęte przez Sejm, a cały materiał, który otrzymujemy, potwierdza to, że należy obdarzyć wielkim szacunkiem zarówno panią rzecznik, jak i wszystkich pracowników Biura Rzecznika Praw Pacjenta i przekazać im słowa podziękowania. Także fakt, że co roku tyle tych spraw napływa do rzecznika, w moim przekonaniu stanowi odzwierciedlenie coraz większej świadomości pacjentów i osób, które ubiegają się o pomoc, i niekoniecznie potwierdza niektóre z tez, że sytuacja jest trudna. Na uwagę i na pozytywną ocenę zasługuje przygotowanie tego materiału, zawierającego na ponad 100 stronach syntetyczny opis wszystkich kwestii, które pani rzecznik przed chwilą bardzo szczegółowo omawiała. Chodzi o: przestrzeganie praw pacjenta, realizację prawa pacjenta do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza, działania systemowe podejmowane przez rzecznika praw pacjenta, współdziałanie z innymi organami państwa, legislację, edukację, promocję czy też działalność wojewódzkich komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych i wreszcie wnioski zawarte w rozdziale X tego sprawozdania. Krótko przypomnę, idąc za słowami pani rzecznik, że w tym okresie najczęściej stwierdzano naruszenie praw: do świadczeń zdrowotnych, do dokumentacji medycznej, do informacji, do poszanowania intymności i godności. Najwyższy procent stwierdzonych naruszeń praw pacjenta dotyczył psychiatrii, medycyny rodzinnej czy ginekologii i położnictwa. Na uwagę zasługuje również fakt, iż nie więcej jak połowa podmiotów leczniczych, które naruszyły prawa pacjenta, wykonywała działalność leczniczą w zakresie stacjonarnych i całodobowych świadczeń szpitalnych. Najwięcej naruszeń praw pacjenta stwierdzono w województwach mazowieckim i łódzkim, a najmniej - w opolskim, świętokrzyskim i zachodniopomorskim. Nie chciałbym powtarzać zawartych w rozdziale III sprawozdania tez dotyczących naruszeń, bo to bardzo szczegółowo omówiła pani rzecznik, ale chciałbym zwrócić uwagę na kilka kwestii. Jedną z nich jest to, że na uwagę zasługuje bardzo duża aktywność rzecznika praw pacjenta w zakresie legislacji. Wiadomo, że jest to instytucja, która dopiero od kilku lat funkcjonuje w polskim porządku prawnym, a w toku działania łatwiej wychwycić niedoskonałości systemu. Biuro Rzecznika Praw Pacjenta stara się, z własnej inicjatywy, szybko to usprawnić. Zgłoszenie Radzie Ministrów ponad 40 propozycji zmian, szczegółowo wymienionych w załączniku nr 1 do sprawozdania, potwierdza to, o czym mówię. Na uwagę zasługuje również działalność edukacyjno-promocyjna, która w początkowej fazie działania takiego organu powinna być szczególnie intensywna. Chodzi o publikacje i kampanie medialne, takie jak ˝Wakacyjny poradnik pacjenta˝ czy też ˝Niezbędnik dla wnioskodawców˝, który w sposób szczególny dotyczy właśnie tego, o czym wcześniej wspomniałem. Nie wiem, czy tylko to działanie to spowodowało, czy też pomogły inne działania, ale szybko doprowadzono do tego, iż liczba błędnych, niekompletnych wniosków, które były składane do wojewódzkich komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, w ciągu jednego roku spadła o całe 6%. Na uwagę zasługuje również zrealizowany we współpracy z urzędem rejestracji produktów leczniczych spot o tytule ˝Lek bezpieczny˝, a także inne działania edukacyjne podejmowane przez rzeczników praw pacjenta, którzy w 2013 r. uczestniczyli w prawie 200 grupowych spotkaniach informacyjno-edukacyjnych dla dzieci i młodzieży, ponad 1 tys. spotkań grupowych dla dorosłych pacjentów i prawie 5 tys. spotkań indywidualnych. Ostatnią szczegółową kwestię, do której chciałem się odnieść, stanowi dochodzenie zadośćuczynienia i odszkodowania przed wojewódzki komisjami do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych. Oczywiście rzecznik nie nadzoruje działalności komisji wojewódzkich, ale ma swoich przedstawicieli w każdej z tych komisji. Na uwagę zasługuje fakt zwiększenia zaangażowania tych komisji w orzekanie o zdarzeniach medycznych, wzrosła liczba wpływających do nich wniosków z 432 w 2012 r. do ponad 1300 w roku 2013. W 2014 r. prace były kontynuowane, prowadzono 547 spraw, 214 wniosków zostało zwróconych, niecałe 400 wniosków zostało rozpatrzonych. Komisje orzekały o zadośćuczynieniu w średniej wysokości 19,4 tys. zł, najwyższa kwota wyniosła 200 tys. zł. Ten korzystny aspekt, nad którym pracowaliśmy, procedując w Wysokiej Izbie nad projektem tej ustawy, czyli niewielka wysokość wpisowego potrzebnego do rozpoczęcia tej procedury, chodzi tu o 200 zł, w moim przekonaniu umożliwia i będzie umożliwiać wielu pacjentom dochodzenie swoich praw w tym niesądowym trybie postępowania. Wojewódzka komisja wydaje czy powinna wydać orzeczenie o zdarzeniu medycznym w terminie nie dłuższym niż cztery miesiące od dnia złożenia wniosku. Wydaje mi się, że w kolejnych latach warto byłoby opisywać w sprawozdaniach, jakie były średnie długości czasu oczekiwania na wydanie orzeczenia. Mam nadzieję, że czas rozpatrywania tych wniosków będzie się skracać. Przechodząc do wniosków, chciałbym powiedzieć, iż również Komisja Zdrowia potwierdzała konieczność prowadzenia kolejnych działań w zakresie monitorowania realizacji ˝Narodowego programu ochrony zdrowia psychicznego˝, a także ˝Krajowego programu przeciwdziałania narkomanii˝ czy ˝Narodowego planu dla chorób rzadkich˝. Pojawiały się również kwestie dotyczące opieki geriatrycznej. Dyskutowaliśmy o nich wielokrotnie w ramach Komisji Zdrowia. Serdecznie prosimy o wytężenie uwagi w tym zakresie i przyjrzenie się tym problemom. Mam nadzieję, że w kolejnych sprawozdaniach biuro rzecznika będzie się zajmowało również tymi kwestiami. Jeszcze raz w imieniu Komisji Zdrowia proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tego sprawozdania. Bardzo dziękuję. (Oklaski)