Mówca: Infrastruktury i Budownictwa Andrzej Adamczyk
Data: 2017-07-19 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie i Panowie Posłowie! Panie i Panowie Ministrowie! Szanowni Państwo! Mam zaszczyt przedstawić dzisiaj z tej mównicy projekt ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości, projekt przedkładany przez rząd Rzeczypospolitej. Szanowni Państwo! Problem mieszkaniowy to problem, który jest, zdaje się, nierozwiązany przez pokolenia. Będzie już trąciło truizmem przypominanie o tym, że jeden z postulatów sierpniowych nie został do tej pory spełniony, a tym postulatem z sierpnia 1980 r. był postulat dostępności mieszkań. Po kilkudziesięciu latach ta dostępność jest zdecydowanie łatwiejsza, ale niestety tylko i wyłącznie dla tych, dla tej części społeczeństwa, która dysponuje albo środkami finansowymi w wystarczającej wysokości, albo zdolnością kredytową, która też przekłada się na środki finansowe pozwalające zakupić mieszkanie, zaś perspektywa dla tych, którzy pracują, którzy utrzymują rodziny, ale ich dochody nie pozwalają zaciągnąć kredytu, perspektywa objęcia własnego mieszkania oddala się o kilka dziesięcioleci czy wręcz jest niemożliwa do zrealizowania w czasie ich życia. Podejmowano wiele prób, podejmowano wiele przedsięwzięć i kiedy pojawiały się skuteczne sposoby, były one blokowane, a kiedy pojawiały się sposoby wsparcia, okazywało się ono wsparciem tylko i wyłącznie bardzo ograniczonym, dedykowanym, chociażby grupie deweloperów, dedykowanym tym, którzy żyją w dużych miastach, dedykowanym tym, którzy mają określone dochody. W raporcie sporządzonym przez polskich profesorów, przez środowiska naukowe, w raporcie z 2005 r. na temat stanu mieszkalnictwa w Polsce wskazano oto na problem demograficzny, zwrócono uwagę przede wszystkim na problem rozwojowy naszego kraju. I tak jeden z profesorów, który uczestniczył w pracach tego zespołu, ukuł stwierdzenie, powiedzenie, którym często się posługuję: Nie ma gniazda, nie ma piskląt. Nie ma mieszkań, nie ma młodych rodzin, które będą szukały swojej przyszłości w Polsce. Nie ma przystani, nie ma i tych, którzy będą chcieli w naszym kraju pozostać. Według danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego większość polskich rodzin, ponad 70% polskich rodzin problematykę mieszkaniową uznaje za jedną z głównych, uznaje mieszkanie za jeden z głównych celów rodziny, zaś 50% uzależnia dzietność od warunków mieszkaniowych. To bardzo lakoniczne określenia, ale jakże wymowne i bardzo mocno wpływające na perspektywę naszego kraju w tym pokoleniu i w przyszłych pokoleniach. Dzisiaj statystyki dotyczące mieszkań w Polsce są dla nas druzgocące. Jeszcze dzisiaj, w czasie debaty nad wcześniejszymi punktami słyszałem odniesienie się jednego z posłów, z pań posłanek do raportu Najwyższej Izby Kontroli. Najwyższa Izba Kontroli stale ocenia sytuację mieszkaniową Polaków jako wręcz dramatyczną, jako złą. I nie ma się co temu dziwić, bo przecież Polska w różnorakich statystykach europejskich występuje na ostatnich miejscach. Dzisiaj w Polsce średnio na 1 tys. mieszkańców mamy 363 mieszkania. W Unii Europejskiej średnia to 435, Austria - 528 do naszych 363, Bułgaria - 528, Węgry - 442 mieszkania, Rumunia też ma więcej mieszkań na 1 tys. mieszkańców. Dzisiaj w Polsce problem mieszkaniowy związany jest z brakiem mieszkań na wynajem. Obecnie rynek najmu mieszkań funkcjonuje w bardzo, ale to bardzo ograniczonym zakresie, można by powiedzieć, w wielkościach nieporównywalnych do średnich europejskich. Niestety nie wydarzyło się w ostatnich dziesięcioleciach nic, co by te relacje zmieniło. Dzisiaj jedynie 4% Polaków wynajmuje mieszkania na rynkowych warunkach. Porównam to do danych we Francji, gdzie jest to 36%, w Austrii - 43%, w Niemczech - 48%, w Szwajcarii - 55% Szwajcarów wynajmuje mieszkania na rynkowych warunkach, po prostu na rynku komercyjnym. Nie stało się niestety nic w ostatnim czasie, co by tę sytuację w Polsce zmieniło. Bo nikt nie powiedział, że dzisiaj młody człowiek chce i musi być właścicielem mieszkania. Nikt nie powiedział, że młoda rodzina musi być właścicielem mieszkania. Oczywiście to zapewne będzie ich cel życiowy, ale dzisiaj młoda rodzina oczekuje i ma nadzieję na mieszkanie, które będzie można wynająć, utrzymać i przy tym godziwie żyć, i przy tym myśleć o dzieciach, myśleć o przyszłości, a nie żeby czynsz rujnował budżet domowy. Dzisiaj rynek takich mieszkań praktycznie w Polsce nie istnieje. Dzisiaj młodzi ludzie o tym produkcie, o tej ilości mieszkań o niskich czynszach, o takim rynku mogą tylko i wyłącznie marzyć. Przedkładamy dzisiaj Wysokiej Izbie pod dyskusję, rozwagę i - mam nadzieję - po głębokiej analizie do przyjęcia projekt ustawy, który w swoim założeniu te problemy mieszkaniowe Polaków będzie w dużej części rozwiązywał, będzie zmniejszał deficyt mieszkaniowy, który dzisiaj wynosi 970 tys. mieszkań; dzisiaj w Polsce według danych, według badań brakuje 970 tys. mieszkań. Ten deficyt mieszkaniowy, mamy nadzieję, uda się zlikwidować przy wykorzystaniu różnorakich instrumentów, nie tylko tych ujętych w tym projekcie, ale też innych instrumentów pobudzających rynek mieszkaniowy. Uda się do 2030 r. ten deficyt mieszkaniowy zlikwidować, ale należy również... Bo ktoś powie: przecież to takie bardzo łatwe; jeżeli w Polsce buduje się, tak jak w ubiegłym roku, 2016 r., 164 tys. mieszkań - wcześniejsze lata to ok. 146, 143, 148 tys., 135 tys. mieszkań, różnie w różnych latach bywało - to 10 lat to jest 1,5 mln mieszkań. Ale dzisiaj trzeba też pamiętać o tych, którzy mieszkają w substandardach, którzy mieszkają w lokalach mieszkalnych, w mieszkaniach, które nie odpowiadają temu minimum technicznemu, minimum standardów, w jakich powinien żyć człowiek w XXI w. Szanowni państwo, dzisiaj według danych statystycznych 5,3 mln osób mieszka w substandardzie. 5,3 mln osób, 5,3 mln Polaków mieszka w substandardzie. Te nasze działania są dedykowane również tym, którzy mieszkają w mieszkaniach, w których nie ma węzłów sanitarnych, w których czasami instalacje wodociągowe, punkty poboru są gdzieś na korytarzach. W każdym razie one nie przystają do warunków technicznych, jakim dzisiaj powinny odpowiadać mieszkania. Ten projekt wypełnia programowe zobowiązania Prawa i Sprawiedliwości. Przez ostatnie lata mówiliśmy o tym, że problem deficytu mieszkaniowego w Polsce, problem przyszłości rodzin, nie tylko młodych rodzin, ale też tych, które borykają się przez lat kilkanaście czy kilkadziesiąt z problemem mieszkaniowym, musi zostać rozwiązany. Dzisiaj proponujemy instrument, który w sposób radykalny się do tego przyczyni. Przyczyni się on do zwiększenia dostępności mieszkań dla grup społecznych o umiarkowanych dochodach, tych grup społecznych, które w istniejących warunkach rynkowych nie posiadają wystarczających możliwości finansowych, jeśli chodzi o wynajęcie mieszkania na potrzeby własne - nie tylko o zakup mieszkania, ale często o wynajęcie tego mieszkania. Projekt ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości stanowi odpowiedź na wnioski wynikające z diagnozy sytuacji mieszkaniowej w kraju dokonanej w kontekście prac nad ˝Narodowym programem mieszkaniowym˝. Teraz warto wskazać na główny aspekt naszych działań. To zwiększenie dostępu do mieszkań dla osób o dochodach uniemożliwiających obecnie nabycie lub wynajęcie mieszkania na zasadach komercyjnych; zwiększenie możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych osób zagrożonych wykluczeniem społecznym ze względu na niskie dochody lub szczególnie trudną sytuację życiową; poprawa warunków mieszkaniowych społeczeństwa poprzez poprawę stanu technicznego zasobów mieszkaniowych oraz zwiększenie efektywności energetycznej. Projekt, o którym mówię, wprowadza rozwiązania służące zwiększeniu podaży mieszkań na wynajem o umiarkowanych czynszach przez wykorzystanie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Proponujemy przeznaczenie tych nieruchomości na realizację inwestycji w postaci budownictwa mieszkaniowego. Powołany na gruncie tej ustawy Krajowy Zasób Nieruchomości nie tylko będzie realizował funkcję instytucji zarządzającej nieruchomościami Skarbu Państwa i uzyskującej wpływy z tego tytułu, ale także przyczyni się do stworzenia stabilnych i efektywnych warunków finansowania instrumentów przyjętych w ramach ˝Narodowego programu mieszkaniowego˝. Tworzy się czy będzie tworzony, mamy nadzieję, Krajowy Zasób Nieruchomości, który nie będzie instytucją, która przejmie nieruchomości Skarbu Państwa. Dedykuję tę informację wszystkim tym, którzy cokolwiek inaczej zrozumieli nasze zamiary przełożone na zapisy projektu ustawy w stosunku do Krajowego Zasobu Nieruchomości. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie dysponował wykazem nieruchomości, a wykaz ten będzie sporządzony na podstawie informacji przekazywanych przez instytucje państwa. Dzisiaj konia z rzędem temu, kto odpowie, ile w Polsce mamy nieruchomości Skarbu Państwa, np. położonych w obrębie miast, które są ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego jako te, które są możliwe do zabudowy mieszkaniowej, lub są uwzględnione w studium jako tereny mieszkaniowe, budownictwa mieszkaniowego. Nie ma takich informacji, szanowni państwo. Nie znajdziecie takich informacji, nie sięgniecie do katalogu, do zbioru takich informacji. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie właśnie taką instytucją, która tenże wykaz nieruchomości będzie posiadać. Kiedy mówię: konia z rzędem temu, kto znajdzie takie informacje, to odnoszę się do tych, którzy by pragnęli realizować inwestycje mieszkaniowe i chcieliby w ciągu jednego dnia albo w ciągu jednej godziny dowiedzieć się, gdzie, jakim zasobem, w którym samorządzie państwo dysponuje - jakim zasobem w granicach administracyjnych miasta, jakim zasobem poza granicami miast ujętych w planie zagospodarowania przestrzennego. Szanowni Państwo! Wbrew temu, co pojawia się w przestrzeni medialnej, Krajowy Zasób Nieruchomości nie będzie instytucją, do której przekazane zostaną nieruchomości. To będzie bank ziemi, w którym te nieruchomości w dalszym ciągu będą spoczywały. (Poseł Małgorzata Chmiel: No jak? Ustawa to mówi.) Dalej będą w Krajowym Zasobie Nieruchomości grunty Skarbu Państwa jako jego potencjał w dalszym ciągu niewykorzystany. Bo niewykorzystanie możliwości, jakie posiada państwo, posiadając aktywa gruntowe, aktywa w postaci terenów, na których możliwa jest zabudowa mieszkaniowa, to nie jest grzech zaniedbania, to nie jest grzech zaniechania, to jest coś więcej. I my ten potencjał i te możliwości mamy obowiązek i chcemy wykorzystać. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie przejmował te nieruchomości, co do których będą konkretne plany, konkretne koncepcje ich zabudowy, i te nieruchomości, które będą mogły być wykorzystane wprost na cele mieszkaniowe. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie w trybie przetargów przekazywał, udostępniał w użytkowanie wieczyste te nieruchomości na cele budownictwa mieszkaniowego pod określonymi warunkami, co będzie powodowało, że będziemy dedykować te przedsięwzięcia, tak jak powiedziałem, tej grupie społecznej, tym Polakom, którzy nie posiadają dzisiaj zdolności kredytowej, tym, którzy będą mogli wynająć mieszkanie z trybem dojścia do własności. Najem tychże części mieszkań wybudowanych w budynkach wielomieszkaniowych na terenach, gdzie w trybie przetargu zostanie przeniesione użytkowanie wieczyste na podmiot, na instytucję, która przedstawi najlepsze, najkorzystniejsze warunki... Te osoby będą w sposób szczególny chronione przed nadmiernym czynszem, przed możliwością wcześniejszej sprzedaży tychże mieszkań, aniżeli jest to określone w ustawie, i przed innymi działaniami operatora mieszkaniowego, zarządcy tych nieruchomości, które by zmieniły status najemcy, lokatora, który będzie wypełniał swoje obowiązki i powinności. A te obowiązki i powinności rozumiemy jako terminowe płacenie określonych czynszów, czynszów określonych w modyfikowanym co roku rozporządzeniu Rady Ministrów. Ktoś może zapytać, gdzie tutaj opłacalność takiego przedsięwzięcia. Otóż proponujemy, aby w każdym z budynków część mieszkań budujący, czyli deweloper, mógł przeznaczyć na cele komercyjne, zbyć te mieszkania, ustanowić w nich ewentualnie czynsz według własnych wyliczeń. Proponujemy także, aby z części lokali poza częściami wspólnymi zostały wydzielone, jeżeli będzie taka potrzeba, lokale użytkowe, lokale komercyjne. Zakładamy, że 50% powierzchni poza częściami wspólnymi będzie przeznaczone na wynajem z dojściem do własności, z ochroną lokatora, natomiast druga część, czyli pozostałe 50%, będzie wykorzystana przez budującego na cele komercyjne. Ktoś zapyta, dlaczego archaiczne użytkowanie wieczyste. Ano dlatego, szanowni państwo, że podmiot, który będzie brał udział w przetargu, nie będzie musiał wyłożyć środków finansowych na zakup nieruchomości, ale będzie pokrywał, inaczej: będzie wpłacał ok. 20-30% wartości nieruchomości wycenionej wcześniej, przed ogłoszeniem przetargu, natomiast pozostałe części spłaci w ratach. I to jest ta korzyść dla biznesu, która naszym zdaniem, jesteśmy co do tego przekonani, powoduje, że te propozycje są atrakcyjne biznesowo. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie także mógł sprzedawać nieruchomości w trybie przetargowym, niemniej jednak każdorazowo musi uzyskać decyzję właściwego ministra, czyli ministra właściwego do spraw budownictwa, zgodę na sprzedaż, na zbycie nieruchomości w trybie przetargowym, na przeniesienie własności w trybie przetargowym. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie dbał o to, aby ustalono ochronę dla lokatorów, którzy będą wynajmowali mieszkania o określonym czynszu, czyli regulowanym. Będzie dbał o to, aby operator mieszkaniowy - tutaj wprowadzamy pojęcie operatora mieszkaniowego - bez względu na to, czy to będzie podmiot pierwotny, który przystąpił do przetargu, wybudował budynek wielomieszkaniowy, czy dokonał jego zasiedlenia, sprzedaży części tych nieruchomości, czy będzie to kolejny podmiot, który w łańcuchu transakcji kupna - sprzedaży jest ostatecznym właścicielem tego obiektu, każdorazowo musiał wypełnić zobowiązania ustawowe właśnie w kontekście ochrony warunków, które zostały określone w umowie: czynszu, a później dojścia do własności, czyli przeniesienia własności na wynajmującego. To daje olbrzymie gwarancje. To daje gwarancję, że te nieruchomości nie zostaną wyprowadzone z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa w sposób niekontrolowany. Ktoś pyta: A dlaczego zastosowano tu archaiczną formułę użytkowania wieczystego? Dlatego że w projekcie ustawy zapisaliśmy, umieszczono taki zapis, w którym wprost definiuje się, że w przypadku niewypełnienia zobowiązań najpierw nakładane są kary, i to kary dotkliwe, bo to musi zawsze działać w dwie strony. Z jednej strony dajemy duże możliwości naszym partnerom biznesowym, ale też oczekujemy od nich wypełnienia warunków. I nigdy nikomu nie będzie się opłacało nie wypełnić warunków określonych w umowie. A jeżeli ostatecznie dojdzie do drastycznego naruszenia umowy, to zawsze będzie można rozwiązać umowę z beneficjentem tych nieruchomości, na którego przenieśliśmy prawo użytkowania wieczystego w formule przetargowej. Krajowy Zasób Nieruchomości to gwarancja ceny zakupu mieszkania, również po latach. Są to gwarancje opierające się o nasze pogłębione analizy ekonomiczne. I teraz powstaje pytanie o warunki, które muszą spełniać przyszli beneficjenci tegoż programu. Mówimy o tych, mamy na myśli tych, którzy stali się ofiarami klęski żywiołowej, mamy na myśli tych, którzy, jak powiedziałem, nie mają możliwości zaciągnięcia kredytu na zakup mieszkania ani - w chwili, kiedy będą składali aplikację czy wniosek o najem takiego mieszkania - wcześniej nie byli ani nie są właścicielami tytułu prawnego do mieszkania czy domu mieszkalnego. Będą preferencje dla osób posiadających dzieci, dla osób wywłaszczonych, dla tych, którzy stracili dach nad głową z powodu - to już chyba mówiłem - klęsk żywiołowych czy klęski żywiołowej. Osoby, które będą pragnęły być beneficjentami tego programu, muszą również wypełniać podstawowe warunki, a takim podstawowym warunkiem jest zdolność do opłacania czynszu, nawet tego niskiego, niższego aniżeli obecnego rynkowego. Krajowy Zasób Nieruchomości będzie również w trybie przetargu przenosił użytkowanie wieczyste na przyszłych użytkowników działek, na których zostaną wybudowane domy jednorodzinne. Proponujemy, aby na tych terenach, na których możliwa jest zabudowa jednorodzinna, a może nie występować zapotrzebowanie na budynki wielomieszkaniowe, w trybie przetargu przekazać we władanie nieruchomość, na której zostaną wybudowane domy jednorodzinne według określonych kryteriów. Beneficjentami będą osoby spełniające warunki podobne jak w przypadku najmu mieszkań z czynszem regulowanym. Krajowy Zasób Nieruchomości w swoich kompetencjach będzie posiadał możliwości przygotowania nieruchomości do zabudowy. Co to oznacza? Jeżeli dzisiaj nieruchomość Skarbu Państwa ma powierzchnię ok. 2-3 ha - podaję przykłady zupełnie teoretyczne - to te 2-3 ha położone gdzieś w obrębie granic miasta mają swoją wartość. Jeżeli zaś ta nieruchomość zostanie podzielona na działki o powierzchni, jak zakładamy, ok. 7 arów i zostanie wykonane uzbrojenie, przeprowadzony podział geodezyjny, ogłoszony przetarg oraz Krajowy Zasób Nieruchomości wyłoży projekt architektoniczno-budowlany dla konkretnego typu budynku, to mamy nadzieję, że wszyscy ci, którzy wystąpią w tym przetargu, a będą to rodziny, o których statusie już wcześniej mówiłem, będą mogli objąć w użytkowanie wieczyste te nieruchomości i często systemem gospodarczym, tak jak to jest jeszcze w Polsce do dzisiaj realizowane, bo przecież system gospodarczy nie przeszedł do historii - a przez system gospodarczy rozumiemy budowę, gdzie podstawowe, główne elementy realizują fachowcy, natomiast wiele prac pomocniczych, prac, które nie wymagają znajomości fachowej, wykonywanych jest przez samego inwestora i jego najbliższą i dalszą rodzinę, przez kolegów, znajomych, sąsiadów - będą mogli sami wykonywać wiele prac. Tym sposobem będzie to bardzo ciekawa, jak uważam, oferta dla tych, którzy z różnych przyczyn, powodów nie będą chcieli mieszkać w otoczeniu wieloblokowym, ale będą chcieli być właścicielem własnego domu na własnej działce. Krajowy Zasób Nieruchomości - tak jak powiedziałem - będzie urządzał i przygotowywał nieruchomości pod zabudowę. Zasób ten będzie mógł łączyć swój potencjał z potencjałem samorządów. To jest bardzo istotny element, nie ukrywam, na który bardzo liczymy, i wiemy już dzisiaj w związku z pilotażem realizowanym przez BGKN, że samorządy bardzo liczą na współpracę, na to, że będą mogły wespół z instytucją nadzorowaną przez rząd realizować przedsięwzięcia mieszkaniowe. Te przedsięwzięcia mieszkaniowe będą realizowane w konglomeracie, w obiektach realizowanych w porozumieniu z samorządami będą budowane mieszkania, będą znajdowały się mieszkania socjalne, mieszkania komunalne, będą mogły być także budowane w zależności od tego, jak strony się umówią, a to ustawa dopuszcza, w części powierzchnie komercyjne. Wszystko to zależy od tego, jak obydwie strony się umówią, jaka będzie lokalizacja tych przyszłych inwestycji mieszkaniowych. Mamy nadzieję, że Krajowy Zasób Nieruchomości w porozumieniu z samorządami będzie optymalizował te przedsięwzięcia. W ustawie zapisaliśmy, że samorządy są jedynymi partnerami Krajowego Zasobu Nieruchomości, partnerami, wraz z którymi krajowy zasób będzie mógł powoływać spółki celowe do realizacji przedsięwzięć mieszkaniowych. Szanowni Państwo! Przedstawione w bardzo dużym skrócie mechanizmy określone w proponowanym projekcie ustawy, druk nr 1726, zawierają rozwiązania zabezpieczające Skarb Państwa przed niekontrolowanym wypływem nieruchomości. To jest zaletą tego projektu. Zaletą tego projektu ustawy jest to, że Krajowy Zasób Nieruchomości jako instytucja posiadająca pełną bazę informacji na temat nieruchomości, na których można prowadzić działalność mieszkaniową, jako podmiot realizujący wprost politykę mieszkaniową, korzystający z takich narzędzi jak spółki celowe albo stymulowanie w części rynku budownictwa mieszkaniowego - w części ograniczonej do nieruchomości, co do których będzie zbywane użytkowanie wieczyste w trybie przetargu - daje nadzieje i szanse, że przełamiemy w Polsce impas mieszkaniowy. Jak już powiedziałem na wstępie, proponowany projekt ustawy nie jest jedynym przedsięwzięciem, które ma pobudzić budownictwo mieszkaniowe w Polsce. Dzisiaj duże nadzieje wiążemy także z ustawą, która niedawno opuściła Sejm i została skierowana do Senatu, która jest przedmiotem prac w Senacie, ustawą dotyczącą spółdzielni mieszkaniowych. To spółdzielnie mieszkaniowe od dawna sygnalizują, że posiadają ukryty - to znaczy niewykorzystany - potencjał w zakresie budownictwa mieszkaniowego. Naszym obowiązkiem jest stwarzać różnorakie warunki materialne czy też zmieniać otoczenie prawne w taki sposób, aby można było wykorzystać potencjał wszystkich podmiotów, które funkcjonują czy mogą funkcjonować na rynku mieszkaniowym. Do nich również należą spółdzielnie mieszkaniowe, których potencjał w ramach inwestycji mieszkaniowych, właśnie w takim bardzo prostym trybie najmu z dojściem do własności, bo za taki uważa się lokatorskie prawo do mieszkania, ten brak mieszkań, ten deficyt mieszkaniowy może zmniejszyć. Dzisiaj wskazujemy na konieczność wsparcia samorządów bezpośrednio w budownictwie komunalnym i budowie budynków socjalnych. To też jest niezbędne działanie. Tutaj musimy bardzo mocno zaktywizować tę działalność. Pokładamy nadzieję w działaniu tych przepisów, które zawarte są w dzisiaj omawianym projekcie ustawy. Ten projekt ustawy zawiera rozwiązania, które mogą przyspieszyć - jesteśmy przekonani - przyspieszą budownictwo komunalne i stworzą lepsze warunki dla budownictwa społecznego, bo w Polsce budownictwo społeczne też wymaga wsparcia. To jest poza wszelką dyskusją. Kiedy wszystkie te działania wsparte - zakładamy, że będzie to niebawem, na jednej z najbliższych sesji Sejmu po przerwie wakacyjnej - złożonym projektem pozwalającym uprościć i przyspieszyć procedury w budownictwie mieszkaniowym, bo to też jest bardzo ważny element, który musi zostać uwzględniony w tym dużym projekcie, jakim jest ˝Narodowy program mieszkaniowy˝... Mamy więc nadzieję, że ten efekt synergii, uzyskany dzięki zastosowaniu tych różnorakich instrumentów, pozwoli nam zająć miejsce w Europie w liczbie mieszkań na 1 tys. mieszkańców, miejsce w Europie z rynkiem mieszkań na wynajem, miejsce w Europie z liczbą mieszkań na wynajem po umiarkowanych cenach, którego nie będziemy się wstydzić. Dzisiaj niestety jest tak, że nasze realia stawiają nas w takim miejscu w Europie, które nas co najmniej krępuje, a na pewno zawstydza. Szanowni Państwo! Panie i Panowie Posłowie! Oddajemy, poddajemy pod debatę tenże projekt z nadzieją, że uzyska on akceptację Wysokiej Izby i będzie tym projektem, który już w postaci ustawy pozwoli zmienić życie wielu milionów Polaków na zdecydowanie lepsze, na pewno na godne życie. Dziękuję bardzo. (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Stanisław Tyszka)