Mówca: Mirosław Maliszewski
Data: 2017-06-20 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Dyskutujemy de facto o ustawie o pracownikach sezonowych w rolnictwie, bo to jest zasadnicza treść tej ustawy, chociaż mówimy de facto o ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Szanowni Państwo! Po pierwsze, pragnę wyrazić ubolewanie, że wniosek, który złożyłem w czasie pierwszego czytania, aby ten projekt był także procedowany w Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako w zasadniczej części dotyczący polskich rolników, nie został uwzględniony. Wtedy może mielibyśmy mniej dyskusji na posiedzeniu komisji, które za chwilę będzie zwołane. Ilość poprawek - ja też takie poprawki będą składał - o tym świadczy. Tak naprawdę w stosunku do obecnego stanu, który jest, dotyczącego możliwości zatrudniania obywateli z państw trzecich do prac sezonowych w rolnictwie - metody oświadczeniowej, możemy mówić, że ten projekt jest projektem restrykcyjnym, więc de facto nie promuje, nie ułatwia zatrudnienia, tylko raczej utrudnia. Oczywiście autorzy, rząd, zasłaniają się tutaj sprawą dyrektywy unijnej, ale nie do końca tak jest, bo w wielu miejscach wiele przepisów zawartych w tej ustawie wykracza poza zakres dyrektywy, wprowadzając ograniczenia. Jakie ograniczenia są najtrudniejsze i najbardziej trudne do zniesienia przez pracodawców, przez polskich rolników, ogrodników i sadowników? Przede wszystkim właśnie to, że proste oświadczenie, które było tylko rejestrowane i upoważniało do tego, aby obywatel Ukrainy, z którym chcemy nawiązać stosunek pracy, mógł uzyskać wizę, będzie zastępowane zezwoleniem, więc będzie proces decyzyjności. Powierza się tę misję, to zadanie staroście. Z tego powodu już widzimy pewnego rodzaju wąskie gardło, że w rejonach dużej koncentracji produkcji, dużej koncentracji zatrudniania obywateli z zewnątrz, cudzoziemców do prac sezonowych ani powiatowe urzędy pracy, ani starostowie nie będą wydolni. Już dzisiaj urzędy pracy są niewydolne w zakresie samej rejestracji oświadczeń, a co dopiero mówić, kiedy to będzie procedura polegająca na wydaniu zezwolenia. Jedna z naszych poprawek, PSL-u, dotyczy tego, aby zamienić starostę na wójta, aby wójt, urząd gminy, który jest bliżej potencjalnego pracodawcy, zajmował się tym procederem, a nie starosta. Po drugie, terminy wydawania decyzji. Wiemy, czym się charakteryzuje praca sezonowa, że ona bardzo często jest wykonywana ad hoc, uzależniona jest od pogody. Dlatego te terminy muszą być skrócone, one nie mogą być tak długie zarówno w normalnej procedurze, jak i w procedurze odwoławczej. Z tego powodu też zgłaszamy poprawkę. Wreszcie sam formularz, który będzie stanowił podstawę do ubiegania się o zgodę, o uzyskanie zezwolenia, jest skomplikowany. Ja się cieszę, że pojawia się poprawka upraszczająca ten formularz. Ale on dzisiaj zawiera wiele informacji, które nie są potrzebne do tego, aby prawidłowo wydać to zezwolenie. Wreszcie sprawa, która jest dość dyskusyjna, to jest sprawa lokalu, który będzie powierzony cudzoziemcowi wykonującemu pracę sezonową do tego, aby w tym lokalu mieszkał. Według mnie i według Klubu Parlamentarnego PSL-u te przepisy, które ustawa zawiera pod tym względem, są zbyt daleko idące. Naszym zdaniem wystarczyłoby zwykłe, proste oświadczenie czy zapewnienie, że taki lokal mieszkalny w odpowiednim standardzie będzie zapewniony. Kolejna sprawa to opłaty, które są z tym związane. Dzisiaj, przypomnę, druk oświadczenia, jego rejestracja są pozbawione opłat, konieczności wnoszenia opłat, w związku z tym chociażby z tego powodu jest bardziej atrakcyjny niż procedura, która została zaproponowana przez rząd. Kwestia, która budzi niemałe kontrowersje, to kwestia limitów. Jest to dość nieprecyzyjnie zapisane w ustawie. Jest powiedziane, że takie limity mogą być stosowane, mogą być uwzględniane. One będą analizowane w oparciu o to, ile osób już przyjechało, ile podjęło pracę, jaka jest sytuacja na lokalnym rynku pracy. To również może spowodować, że pojawi się wąskie gardło, że tych limitów może być za mało z punktu widzenia np. gospodarstwa rolnego czy z punktu widzenia jednostki administracyjnej takiego czy innego samorządu. W związku z tym mamy również obawy, że z tego tytułu będzie to raczej utrudnienie niż ułatwienie. Chcę również powiedzieć, że do dnia dzisiejszego większość postulatów, pomysłów, które zgłaszało środowisko bezpośrednio tym zainteresowane, a więc środowisko polskich rolników, sadowników, ogrodników, nie została wzięta pod uwagę - większość tych postulatów nie. I środowisko nie twierdzi inaczej niż w ten sposób, że ta ustawa utrudnia i pogarsza konkurencyjność polskiego rolnictwa. Jednocześnie - już dzisiaj to chcę zasygnalizować w imieniu mojego klubu - z tego powodu, że i w tej ustawie, i w innych przepisach mamy dzisiaj wiele niedoskonałości, wiele utrudnień, które powodują, że ten ważny sektor polskiej gospodarki będzie napotykał coraz większe trudności, niebawem zgłosimy projekt ustawy, który nie tylko będzie kompleksowo regulował sprawy przyjazdu cudzoziemców, ale też będzie kompleksowo regulował sprawy zatrudniania pracowników sezonowych w oparciu o inne możliwości niż te, jakie dzisiaj daje chociażby Kodeks pracy, czy możliwość podpisania umów cywilnoprawnych. Zgłaszam, pani marszałek, w imieniu klubu poprawki. (Dzwonek) Nasza decyzja odnośnie do głosowania za tym projektem albo przeciwko niemu będzie uzależniona od tego, co się wydarzy w komisji, jak będą rozpatrzone zarówno nasze poprawki, jak i poprawki zgłoszone przez inne kluby. Dziękuję bardzo.