Mówca: Dorota Niedziela
Data: 2021-11-30 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Koalicja Obywatelska po przeanalizowaniu projektu ustawy o zmianie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz ustawy o utracie mocy prawnej niektórych ksiąg wieczystych uznaje, że proces wymiany i scalenia gruntów jest konieczny i bardzo potrzebny. Wynika to z konieczności ustalenia m.in. stanu prawnego gruntów. Jednakże niektóre zapisy tej ustawy wymagają wyjaśnienia. Po pierwsze, wprowadzenie nowej definicji gospodarstwa rolnego o powierzchni gruntów rolnych lub leśnych nie mniejszej niż 1 ha w praktyce będzie oznaczało stosowanie tego przepisu w przypadku korzystania z wielu form pomocy przewidzianej dla gospodarstw rolnych. Będzie to dotyczyło np. płatności bezpośrednich, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego itd. Panie Ministrze! O ile zwiększy się liczba gospodarstw rolnych w Polsce, do których będzie odnosił się ten przepis? Gospodarstwa te powstaną w wyniku scalenia gruntów rolnych i leśnych. O ile zwiększy się powierzchnia gruntów w Polsce objętych płatnościami bezpośrednimi? Czy rząd dysponuje takimi symulacjami? Jeśli tak, to chcielibyśmy je poznać. Z uzasadnienia projektu ustawy wynika, że w warunkach polskich ok. 450 tys. ha gruntów rocznie miałoby podlegać scaleniu. To wynika z danych dotyczących niektórych państw Unii Europejskiej, gdzie ok. 3% powierzchni gruntów rolnych podlega scaleniu. Natomiast w Polsce w latach 2004-2019 dokonano scalenia i wymiany gruntów na obszarze 260 tys. ha, co średnio rocznie stanowi, jak powiedział pan poseł sprawozdawca, 12 904 ha. Eksperci oceniają, że postępowaniem scaleniowym należy objąć ok. 2967 tys. ha gruntów rolnych. Jeśli przyjmiemy, że w roku 2020 przeprowadzono scalanie gruntów na powierzchni ok. 20 tys. ha, to wie pan, ile trzeba by było lat, aby zakończyć ten proces, panie pośle? 150 lat. Panie Ministrze! Czy rząd wobec tak ambitnego programu scaleń jest wystarczająco przygotowany pod względem organizacyjnym i finansowym, aby wykonać plan scaleń? W ocenie skutków regulacji napisano, że wdrożenie tego programu nie spowoduje skutków finansowych dla sektora finansów publicznych. Prosimy o wyjaśnienie, kto będzie ponosił koszty wdrożenia tej ustawy w życie. Naszym zdaniem koszty będą po stronie administracji rządowej, samorządowej, jednostek geodezji i sądów. W tym projekcie tych kosztów nie wykazano. Skoro ustawa ma być realizowana już w 2022 r., to ile pieniędzy zarezerwowano w tym budżecie? W projekcie ustawy jest zapis nakładający na sądy administracyjne rozpatrzenie skargi w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia lub wymiany gruntów w terminie 2 miesięcy. Uzyskanie tego terminu jest dosyć problematyczne. Z dotychczasowej praktyki wynika, że sprawy przed sądami trwają bardzo długo. Panie ministrze, czy w sądach administracyjnych będą stosowne procedury, które spowodują przyspieszenie wydawania decyzji zgodnie z zaleceniem ustawodawcy? Naszym zdaniem ten termin powinien być wydłużony, jest zbyt krótki. Podsumowując, chciałabym powiedzieć, że projekt ustawy jest potrzebny do ustalenia stanu prawnego gruntów objętych scalaniem lub wymianą. Zadanie jest bardzo, bardzo trudne. Po uzyskaniu od ministra odpowiedzi rozwiewającej nasze wątpliwości klub Koalicji Obywatelskiej poprze tę ustawę. (Oklaski)