Mówca: Rafał Wójcikowski
Data: 2015-12-09 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt prezentować stanowisko Klubu Poselskiego Kukiz’15 w sprawie zmiany ustawy o finansach publicznych. Zmiana ustawy polega przede wszystkim na zmianie reguły stabilizacyjnej wydatków, która to reguła do tej pory była określona jako taki bezpiecznik w zakresie wydatków budżetu państwa działający w taki sposób, że wydatki nie mogły w roku n rosnąć więcej niż w roku n-1, niż przyrost inflacji oraz taki zmodyfikowany wskaźnik 8-letniej średniej wzrostu PKB. Dlaczego 8-letniej? Uzasadniano to tym, że PKB fluktuuje w zależności od koniunktury gospodarczej i średnia 8-letnia będzie takim stabilizatorem, który będzie miał w sobie górkę koniunktury jak również dołek koniunktury, i będzie najlepiej odzwierciedlał średnie tempo wzrostu PKB. Można się z tym zgodzić, można się z tym nie zgodzić, ale jakaś forma była wypracowana. Natomiast co do inflacji wstawiono formułę, inflację CPI, inflację konsumpcyjną. Nie bardzo można się zgodzić z tym pomysłem, że inflacja konsumpcyjna jest najlepszym deflatorem realnym, nominalnym PKB. Lepszy byłby zamiast deflacji konsumpcyjnej po prostu deflator PKB jako wskaźnik odnoszący się do nominalnego PKB albo w ogóle wziąć nominalne PKB 8-letnie, a nie realne. Ale już zostawmy, niech będzie to CPI, naprawdę. I teraz mamy zmianę. Zamiast CPI, zamiast inflacji mamy cel inflacyjny Rady Polityki Pieniężnej. Ten cel... Przede wszystkim motywacja jest taka, że doszliśmy do czasów, kiedy nie mamy inflacji, mamy deflację, i w związku z tym, ponieważ jest deflacja, inflacja ujemna, jeszcze trochę i wydatki zamiast rosnąć miałyby może spadać. Z naszego punktu widzenia, czyli z punktu widzenia Klubu Poselskiego Kukiz’15, w ogóle najlepszą regułą stabilizacyjną byłoby zrównanie w długim okresie wydatków z dochodami i brak deficytu budżetowego. To byłaby najlepsza stabilizacja dla finansów publicznych, jakiej byśmy sobie życzyli, ale rozumiemy, że to musi trochę potrwać, i będziemy, mam nadzieję, wspólnie z partią rządzącą dochodzić do takiej reguły stabilizacyjnej w przyszłości i ona będzie najlepsza dla przyszłych pokoleń, najlepsza dla Polaków. (Poseł Izabela Leszczyna: Boję się, że nie.) Ale na razie mamy cel inflacyjny Rady Polityki Pieniężnej, tylko że ten cel zawsze był wyższy niż inflacja. Rzadko kiedy Rada Polityki Pieniężnej - dla nas znana z jastrzębiego podejścia do polityki monetarnej - ten cel określała niżej niż istniejąca inflacja. Zawsze był to cel znacznie wyższy. I teraz też mamy deflację, a cel inflacyjny to 2,5%. A więc to pozwoli zwiększyć wydatki, zluzować trochę tę regułę. To nie jest zbyt dobre, kiedy deficyt sięga 50 mld, żeby jeszcze luzować regułę wydatkową, ale staramy się zrozumieć, że jest to spowodowane tym, że obietnice wyborcze są tak ogromne, że trzeba sobie jakoś poradzić finansowo z tymi obietnicami, więc trzeba niestety luzować, jak chce się spełnić obietnice wyborcze, regułę wydatkową. Tylko pytanie jest takie: Co się dzieje, kiedy Rada Polityki Pieniężnej de facto ustala regułę wydatkową budżetu państwa? Rada Polityki Pieniężnej wchodzi w kompetencje Ministerstwa Finansów, wchodzi w kompetencje polityki fiskalnej, ponieważ jej ustalenie parametru celu inflacyjnego wpływa na to, jakie są wydatki budżetu państwa, czyli organ, Rada Polityki Pieniężnej, organ odpowiadający za politykę monetarną zaczyna odpowiadać bezpośrednio za politykę fiskalną. Z jednej strony można powiedzieć, że to jest pomylenie kompetencji, ale z drugiej strony można powiedzieć, że w tym momencie obie instytucje zaczynają odpowiadać za politykę fiskalną i za politykę gospodarczą, tak? Rada Polityki Pieniężnej zaczyna już nie tylko myśleć o mocnym pieniądzu i o celu inflacyjnym, zaczyna też myśleć o tym, jakie to wydatki z punktu widzenia ministra finansów będą najbardziej odpowiednie. I w tym momencie, jeśli Rada Polityki Pieniężnej jest niezależna, to ona się tym nie przejmuje i po prostu ustala sobie taki cel inflacyjny, jaki jest najlepszy i optymalny z punktu widzenia polityki monetarnej. Ale jeśli Rada Polityki Pieniężnej nie jest do końca niezależna od rządzącej partii i od ministra finansów, to wtedy może ustawiać sobie cel inflacyjny tak, żeby to odpowiadało idei rządzącego, idei rządu, idei Ministerstwa Finansów. I to już jest niebezpieczne, bo w tym momencie nie ma bezpiecznika polityki monetarnej, tak? Polityka monetarna zaczyna być podporządkowana polityce fiskalnej. Druga rzecz to tzw. wydatki tymczasowe jednorazowe, które zaczynają być wyłączane spod tej reguły wydatkowej, co zawsze, jeżeli rząd będzie miał jakieś niesprzyjające okoliczności, może być używane do tego, żeby zwiększać podatki i gasić pożary. W związku z tym (Dzwonek) Klub Poselski Kukiz’15 wyraża bardzo duże zaniepokojenie tymi zmianami i będzie się bacznie przyglądał temu, jakie skutki w najbliższej przyszłości będą przynosić tego typu zmiany. Chcielibyśmy zaapelować do posłów, aby również z nami bacznie przyglądali się temu, jakie będą skutki. Nasza rekomendacja będzie taka, żeby odrzucić tę zmianę ustawy ze względu na to, że istnieje dość poważne ryzyko niekontrolowanego poluzowania polityki pieniężnej i braku kontroli ze strony Rady Polityki Pieniężnej nad polityką pieniężną w długim okresie. Dziękuję.