Mówca: Andrzej Romanek
Data: 2013-06-13 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Zanim odniosę się do poprawek zgłoszonych przez Senat i stanowiska Komisji Nadzwyczajnej w tej sprawie, chcę w sposób jasny i jednoznaczny podkreślić, że Solidarna Polska zgłosiła zmiany do ustaw, nad którymi debatowano w Komisji Nadzwyczajnej, mianowicie zmiany dotyczące przestępstwa zgwałcenia. My od samego początku podkreślaliśmy to, co mój szanowny przedmówca Andrzej Duda tu podkreślił, że dzisiaj wymiar kary, jeżeli chodzi o zagrożenie karą w przypadku zgwałcenia, nie jest wysoki. Wymiar sprawiedliwości orzeka w dolnych granicach kar, co w przypadku typu podstawowego powoduje - wspominał o tym przedmówca - że rzeczywiście przestępcy, brutalni przestępcy, korzystają, mówiąc kolokwialnie, w cudzysłowie, z dobrodziejstw warunkowego zawieszenia wykonania kary w ilości czy w proporcjach wręcz niewyobrażalnych, bo blisko 40%. Ale przecież, co jest istotne i na co zwracamy uwagę, również w przypadku typów kwalifikowanych te kary są niskie. Jeżeli porównamy wysokość orzekanych kar chociażby powyżej 5 lat pozbawienia wolności, to okaże się, że u nas odsetek tych kar wynosi ok. 20%, a chociażby w Wielkiej Brytanii odsetek kar powyżej 5 lat pozbawienia wolności wynosi 80%. Gdy zwrócimy na to uwagę i popatrzymy na te aspekty, chociażby na kwestię zgwałcenia ze szczególnym okrucieństwem i wysokości orzekanych kar, dojdziemy do takiej konkluzji, i na to Solidarna Polska od samego początku zwracała uwagę: niestety, jeśli chodzi o polski wymiar sprawiedliwości, a szczególnie mając na uwadze aspekt Kodeksu karnego i zagrożenia karami, efekt jest taki, że ofiary widzą czy też odczuwają, że sprawcy przestępstw zgwałcenia, jakże brutalnych przestępstw, jakże daleko idących, powodujących gigantyczną traumę u osób pokrzywdzonych, są osobami, mówiąc wprost, bezkarnymi. To jest nie tylko odczucie pokrzywdzonych osób, ale i odczucie społeczne. Dlatego zgłosiliśmy projekty dotyczące zmian w tym zakresie, co więcej, zgłosiliśmy poprawki do ustawy, nad którą dzisiaj procedujemy. Niestety, z przykrością muszę stwierdzić, że nie znalazły one uznania w oczach posłów koalicji rządzącej, Platformy Obywatelskiej wespół z PSL. Wielka szkoda. Trzeba by zapytać pana premiera, czy stanie na tej mównicy, spojrzy w oczy, w twarz osobom, które są pokrzywdzone, i powie, że dzisiejsze zagrożenie karą jest wystarczające i rzeczywiście adekwatne do stopnia społecznej szkodliwości czynu. Natomiast odnosząc się do propozycji, które zgłosił Senat, powiem, że w rzeczy samej propozycje wskazane w pierwszym punkcie nie zasługują na uwzględnienie, dlatego że to przymusowe, przepraszam, obligatoryjne utrwalanie przesłuchania świadka i biegłego odbywa się w sytuacjach wyjątkowych i tak tu rzeczywiście zaproponowano - ˝zachodzi niebezpieczeństwo˝. Poseł sprawozdawca to podkreślał, niebezpieczeństwo musi być elementem nieodległym, poza tym musi być to obiektywny aspekt, więc nie można tego porównywać z uzasadnioną obawą. (Dzwonek) To są zupełnie różne pojęcia i na to zwracamy uwagę. Ten aspekt, ta poprawka Senatu nie znajduje uznania w oczach posłów Solidarnej Polski. Natomiast druga poprawka jest zupełnie uzasadniona, racjonalna. Skoro mamy dbać o pokrzywdzonego, o świadka, mamy dbać o biegłego, to ten komfort musi być zachowany. Czy to będzie przesłuchanie w pomieszczeniach sądu czy poza nim, nie ma najmniejszego znaczenia. Chodzi o to, żeby zeznanie nie było złożone pod presją, nie z obawą przeżycia kolejnej traumy, żeby ta osoba czuła, jeżeli tak można powiedzieć, pewien komfort przesłuchania. To, co zaproponował Senat, jest w pełni uzasadnione i będziemy to rozwiązanie popierać. Dziękuję bardzo.