Mówca: Zbigniew Matuszczak
Data: 2013-08-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Finansów Publicznych o poselskich i senackim projektach ustaw o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o usługach płatniczych oraz ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych. Podstawowym celem wszystkich przedłożonych Sejmowi projektów jest ustawowe określenie maksymalnej stawki opłaty interchange, czyli należności pobieranej przez bank wydający kartę płatniczą przy każdej jednorazowej transakcji z jej użyciem. Obecnie obowiązujące w Polsce opłaty są jednymi z najwyższych w Europie i wynoszą około 1,3% przy średniej europejskiej 0,7%. Czterostronny model biznesowy stanowiący podstawę w naszym kraju dla kart płatniczych obejmuje cztery grupy podmiotów: konsumentów, akceptantów, czyli przedsiębiorców, którzy przyjmują zakłady przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych, agentów rozliczeniowych i emitentów, czyli wydawców kart płatniczych, którymi są stowarzyszenia banków w ramach Visa Europa i MasterCard Europa. Aktualnie w Polsce stawki opłaty interchange nie są regulowane ustawowo i są wyznaczane arbitralnie przez działające w ramach duopolu organizacje Visa i MasterCard. Jak podaje Narodowy Bank Polski, według jego szacunków przychody sektora bankowego z tytułu opłaty interchange w 2012 r. wyniosły ok. 1,8 mld zł i na podobnym poziomie będą się one kształtowały w roku bieżącym. Podkomisja sejmowa, do której skierowano wszystkie projekty ustaw, jako projekt bazowy do szczegółowego procedowania wybrała projekt senacki. To wokół tego projektu zbudowano konsensus polityczny, na jego podstawie stworzono kształt jednolitego, zaakceptowanego przez wszystkich projektu ustawy. Sprawozdanie podkomisji jednomyślnie przyjęła Komisja Finansów Publicznych. Przyjęte przez Komisję Finansów Publicznych sprawozdanie o wszystkich złożonych projektach obejmuje jeden kompromisowy projekt ustawy o usługach płatniczych zawarty w druku nr 1553. Podstawowym zapisem omawianego projektu jest rozszerzenie zakresu przedmiotowego i podmiotowego dotychczas obowiązującej ustawy. Wprowadzony zostaje przepis, który stanowi o podstawowych zasadach funkcjonowania rynku krajowych transakcji płatniczych przy użyciu kart płatniczych. Projekt ustawy definiuje także nowe, związane z rozszerzeniem ustawy pojęcia, jak: krajowa transakcja płatnicza, opłata interchange, organizacja kartowa i wydawca karty płatniczej. Nowelizowana ustawa gwarantuje konsumentom, że na polskim rynku płatniczym honorowane będą wszystkie karty bez względu na ich rodzaj, wydawcę czy kraj wydania. Najważniejszą nową regulacją, która była zasadniczym powodem inicjatyw legislacyjnych, jest określenie maksymalnej stawki opłaty interchange, która nie może przekroczyć 0,5% wartości każdej dokonanej transakcji płatniczej. Ustawa wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2014 r., przy czym proponuje się wprowadzenie 6-miesięcznego okresu dostosowawczego, głównie w celu zmiany obowiązujących w tym zakresie umów. Projekt ten otwiera polski rynek transakcji płatniczych na nowe organizacje kartowe, które w okresie pierwszych 3 lat działalności będą zwolnione z wymogu stosowania się do przepisu dotyczącego maksymalnych stawek interchange. Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej pomimo różnych kontrowersji, szczególnie związanych z odstąpieniem od stopniowego obniżania stawki opłaty interchange, popiera omawiany projekt ustawy. Uznajemy, że przyczynia się on do rozwoju obrotu bezgotówkowego w Polsce, rozszerza jego zakres, który jest obecnie najniższy w porównaniu z innymi państwami Unii Europejskiej, poprawia konkurencyjność na rynku kartowym oraz zdecydowanie zmniejsza koszt usług z udziałem kart, co niewątpliwie wpłynie na obniżenie cen produktów i usług oferowanych przez punkty handlowe przyjmujące płatności kartą płatniczą. Dziękuję bardzo.