Mówca: Sprawozdawca Andrzej Szlachta
Data: 2022-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panowie Prezesi! Państwo Ministrowie! Mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko wobec sprawozdania z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2021 r. wraz ze stanowiskiem Komisji Finansów Publicznych. Sprawozdanie obejmuje realizację przez Narodowy Bank Polski jako centralny bank państwa ustawowych zadań w 2021 r. w obszarze polityki pieniężnej państwa, działań na rzecz stabilności systemu finansowego, działalności emisyjnej, zarządzania rezerwami dewizowymi, działalności dewizowej, działań na rzecz systemu płatniczego, obsługi Skarbu Państwa, działalności analityczno-badawczej, statystycznej, edukacyjnej i informatycznej oraz współpracy międzynarodowej. Sprawozdanie obejmuje również działalność legislacyjną wewnętrzną oraz przegląd sytuacji majątkowo-finansowej i kapitałowej oraz wynik finansowy za 2021 r. Rok sprawozdawczy obejmował zadania NBP w warunkach pandemii COVID-19, które były adekwatne do związanych z tym wyzwań, przed którymi stanęła polska gospodarka. Tu mam taką dygresję dotyczącą pryncypialnego wystąpienia pana prezesa NIK, że tych obiektywnych zjawisk nie zauważono przy ocenie wykonania budżetu państwa. Głównym celem polityki pieniężnej w 2021 r. było utrzymanie stabilności cen przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz stabilności systemu finansowego. Narodowy Bank Polski, prowadząc politykę pieniężną, nadal wykorzystywał strategię celu inflacyjnego, mówił o tym pan prezes, była o tym mowa również w Komisji Finansów Publicznych. Decyzje w zakresie polityki pieniężnej były podejmowane na podstawie dostępnych informacji z uwzględnieniem oceny dotyczącej przyczyn i trwałości szoków wpływających na procesy inflacyjne, a także oceny dotyczącej trwałości ożywienia gospodarczego po pandemicznej recesji. Warto przypomnieć, że w I półroczu 2021 r. polska gospodarka odrabiała pandemiczne straty, jednak kolejne fale pandemii nadal wpływały na koniunkturę i były istotnym czynnikiem ryzyka dla trwałości i ożywienia gospodarczego. Na początku 2021 r. inflacja kształtowała się na poziomie zgodnym z przyjętym celem inflacyjnym Narodowego Banku Polskiego, o czym mówił już pan prezes, jednak w kolejnych kwartałach następował, podobnie jak w innych krajach na świecie, stopniowy wzrost dynamiki cen. Do wzrostu inflacji w 2021 r., która w stosunku do roku 2020 wzrosła o 5,1%, przyczyniły się głównie czynniki zewnętrzne, w tym przede wszystkim wzrost cen surowców na rynkach światowych oraz globalne zaburzenie podażowe, a także wzrosty opłat za wywóz odpadów oraz wzrost cen energii elektrycznej. W tych warunkach, uwzględniając dostępne prognozy NBP, instytucji międzynarodowych oraz analityków rynkowych, Rada Polityki Pieniężnej utrzymywała w pierwszych trzech kwartałach 2021 r. stopy procentowe na niezmiennym poziomie. W ten sposób polityka pieniężna wspierała ożywienie gospodarcze popandemicznej recesji, a jednocześnie dążyła do utrzymania stabilności cen w średnim okresie. W ostatnich miesiącach 2021 r. uwarunkowania makroekonomiczne polityk pieniężnych zmieniły się istotnie. Na rynkach światowych nastąpił silny wzrost cen surowców, przede wszystkim energetycznych, oraz artykułów rolnych. Nastąpiły też zakłócenia w globalnych sieciach dostaw. W konsekwencji znacząco podwyższono prognozy inflacji na kolejne kwartały, przez co wzrosło ryzyko kształtowania się inflacji powyżej celu inflacyjnego Narodowego Banku Polskiego. Z tych uwarunkowań w IV kwartale 2021 r. Rada Polityki Pieniężnej trzykrotnie podwyższała stopy procentowe NBP, a pod koniec 2021 r. zakończono skup obligacji w ramach strukturalnych operacji otwartego rynku. W 2021 r. Narodowy Bank Polski skupił na rynkach wtórnych obligacje o łącznej nominalnej wartości blisko 37 mld zł wobec 107 mld w roku 2020. Również w 2021 r. utrzymywała się nadpłynność sektora bankowego, której skala była wyższa aniżeli w roku 2020. Poziom środków pozostających w dyspozycji sektora bankowego przekraczających wymagany poziom rezerwy obowiązkowej wyniósł w grudniu 2021 r. średnio blisko 254 mld zł i był wyższy o ponad 70 mld zł aniżeli w roku 2020. W 2021 r. wartość pieniądza gotówkowego w obiegu wzrosła o 10,5% i na koniec grudnia 2021 r. wyniosła ponad 355 mld zł. Oznacza to, że dynamika przyrostu wartości gotówki w obiegu wróciła do poziomu sprzed pandemii. Prowadzona przez Narodowy Bank Polski obsługa bankowa budżetu państwa przyczyniła się do zapewnienia bezpieczeństwa i płynności rozliczeń środków sektora finansów publicznych. Wynik finansowy za 2021 r. - jak wspomniał pan prezes - wyniósł 11 mld zł, a na jego poziom wpływ miały przede wszystkim dodatni wynik z różnic kursowych walut obcych i cen złota oraz dodatni wynik z prowadzonej polityki pieniężnej. Szanowna Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Na dobre wykonanie budżetu państwa za 2021 r., tj. na ponad 0,5-bilionowe wydatki, na wzrost dochodów z CIT, PIT i VAT, obniżenie deficytu z 40,5 mld zł do 26,4 mld, czyli o 35% w stosunku do planu, oraz na obniżenie państwowego długu publicznego do 43,8% PKB pozytywny wpływ miała również polityka pieniężna Narodowego Banku Polskiego. Komisja Finansów Publicznych na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2022 r. zapoznała się ze sprawozdaniem z działalności Narodowego Banku Polskiego w 2021 r. Przeprowadziła obszerną, merytoryczną dyskusję, podczas której wysłuchała wyjaśnień i odpowiedzi na szereg zadanych pytań przez państwa posłów. Sprawozdanie komisji jest zawarte w druku nr 2365. Bardzo dziękuję za uwagę. (Oklaski)