Mówca: Małgorzata Sekuła-Szmajdzińska
Data: 2012-11-22 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Szanowni Państwo! Projekt ustawy, zawarty w druku nr 756, o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego dotyczy dodania w K.p.a. artykułów od 35a do 35c, które przewidują, że organy administracji publicznej mają prowadzić rejestr spraw zawierający oznaczenie organu, datę wszczęcia postępowania, znak sprawy i datę wydania ostatecznego rozstrzygnięcia oraz przekazywać kopię tego rejestru organom wyższego stopnia w pierwszym tygodniu każdego miesiąca. Jeśli z tego rejestru wynikać będzie, że organ administracji publicznej rozpatrujący sprawę w pierwszej instancji nie załatwił sprawy w terminie, organ wyższego stopnia będzie mógł wymierzyć temu organowi karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Na to postanowienie nie będzie przysługiwać zażalenie, jednak organ ukarany będzie mógł złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Przepisy nie miałyby zastosowania w stosunku do decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra albo przez samorządowe kolegium odwoławcze. Jestem przekonana, że pomysłodawcom przyświecały bardzo dobre intencje, co zresztą zostało wyrażone w pierwszym zdaniu uzasadnienia poprzez stwierdzenie, że celem projektowanej regulacji jest walka z przewlekłością postępowań administracyjnych. Z przykrością jednak stwierdzam, że projekt nie spełnia warunków, które pozwalałyby uznać, że jest tak skonstruowany, iż nadaje się do dalszych prac w komisji. Przede wszystkim należy wskazać, że art. 66a Kodeksu postępowania administracyjnego, dodany w ubiegłym roku, nakłada na organy obowiązek prowadzenia metryki sprawy w formie pisemnej lub elektronicznej, nakazując jednocześnie bieżące aktualizowanie tej metryki. Pomysł ponownego, odmiennego uregulowania tej materii wskazuje na brak spójności z dopiero co wprowadzonym art. 66a, nie mówiąc już o tym, że proponowana treść rejestru nie pozwoli na racjonalną ocenę zasadności przekroczenia terminu i zamiast przyspieszenia możemy spotkać się z dodatkowymi utrudnieniami, bo przecież niezbędne będzie wyjaśnienie przez urzędników I instancji przyczyn przedłużenia postępowania. Projektowana nowelizacja zakłada także, że finansowa sankcja karna będzie nakładana na organ administracji publicznej I instancji przez organ wyższego stopnia, z wyłączeniem instancyjnego trybu odwoławczego. Regulacja ta, łamiąca powszechnie przyjętą zasadę dwuinstancyjności odpowiedzialności porządkowej i dyscyplinarnej, przewiduje jedynie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ wyższego stopnia. Krytykowany jest również pomysł wyłączenia restrykcji wobec samorządowych kolegiów odwoławczych i ministrów. Tymczasem wiele podmiotów wskazuje na to, że w postępowaniach prowadzonych przez te organy często dochodzi do rażącego naruszenia przepisów dotyczących terminów postępowania. Wspomnieć też należy o absolutnie podstawowej okoliczności, czyli o rozwiązaniach, które mając na celu przeciwdziałanie przewlekłości postępowania, weszły w życie w ubiegłym roku. Mam na myśli zażalenie na przewlekłe prowadzenie sprawy przewidziane w art. 37 K.p.a. oraz skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania zawartą w art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mówiąc już o tym, że również w ubiegłym roku weszła w życie ustawa o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa. Muszę zgodzić się ze stanowiskiem, że potrzebujemy czasu, pewnego dystansu, aby zbadać skuteczność wprowadzonych niedawno zmian. Nie możemy dokonywać nieustannych ingerencji w teksty kodeksów, bo zachwieje to stabilnością państwa prawa. Na koniec chciałabym wymienić jeszcze trzy problemy, które też zaliczam do kwestii wysoce dyskusyjnych. Jedna rzecz to wysokość kary za każdy dzień zwłoki, druga - konieczność kadrowego wzmocnienia organów i związane z tym koszty, trzecia - iluzoryczne zwiększenie dochodów budżetu państwa. Te wszystkie wymienione przeze mnie okoliczności powodują, że Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej nie będzie głosował za skierowaniem projektu do dalszych prac.