Mówca: Grzegorz Schetyna
Data: 2017-02-09 (Sejm RP, kadencja 8)

...toby pan widział to, co widzimy wszyscy. Krótkowzroczna, nieodpowiedzialna, chaotyczna polityka zagraniczna. To są elementy odpowiedzi na te dzisiejsze, wczorajsze i jutrzejsze zagrożenia, które przed Polską stoją. Przed Polską, przed Unią Europejską. Polska polityka zagraniczna, zawsze to mówiliśmy, szczególnie przez ostatnie 8 lat tak bardzo dobitnie, powinna mieć czy musi mieć charakter strategiczny, to jasne, ale powinna też mieć charakter ponadpartyjny, szukać tego, co wspólne, tak żeby dobrze się odnosić i odpowiadać na te oczekiwania zewnętrzne, szukać tego, co może być, bo przecież różnimy się tutaj bardzo w polityce wewnętrznej, robić wszystko, żeby to, co na zewnątrz, było wspólne, przynajmniej szukało tego, co wspólne. Nie robicie tego. Nie zrobiliście tego przez ten ostatni rok. To nie była polityka zagraniczna państwa polskiego, to była polityka zagraniczna na usługach partii władzy. To była polityka zagraniczna państwa PiS. I mówię to z przykrością, panie ministrze. Dlatego że podporządkowaliście tę politykę zagraniczną i pan swoją funkcję funkcji ministra spraw partyjnych, który koncentrował się na takiej wewnątrzpartyjnej autopromocji kosztem odpowiedzialności za politykę i za pozycję Polski za granicą. (Oklaski) A mówię to, mówię o tym dlatego, że przejrzałem pańskie wystąpienie. Mówił pan o tym, przywoływał to wystąpienie sprzed roku. Ja je przeczytałem, pańskie diagnozy, opinie, oceny, plany na ten rok. To nie było dobre exposé, panie ministrze, i mówię to z przykrością. Można się pomylić, można przestrzelić, ale jeśli chodzi o to, co zrobiliście, sposób strategicznego ustawienia Polski, wtedy kiedy planował pan tę kadencję swojej aktywności, to naprawdę albo trzeba nie mieć szczęścia, albo po prostu się tak głęboko, diametralnie, tak strasznie pomylić. I mówię o tym, o czym mówił pan wtedy, o czym mówiliście i co zakładaliście jako fundament polityki zagranicznej: ochronny parasol, ekskluzywne relacje z Wielką Brytanią, po to żeby, cytuję: blok państw naszego regionu, tzw. Międzymorza, który miał się opierać na strategicznym sojuszu Polski i Węgier i na Grupie Wyszehradzkiej pod polskim przywództwem, tworzył nową jakość w Europie. Gdzie jest ta jakość? Gdzie jest Wielka Brytania? Właśnie opuszcza Unię Europejską. (Poseł Piotr Kaleta: To nasza wina.) Pańscy partnerzy, wskazani strategiczni partnerzy - nie ma ich w Unii Europejskiej, opuszczają Europę. (Głos z sali: Dlaczego?) I co pan chce powiedzieć: że nie, że dalej zostaną tam, że dalej będą chcieli z nami współpracować, dalej będą naszym strategicznym sojusznikiem? Przecież to jest bramka samobójcza. To jest samobój. I musi pan o tym wiedzieć. I musi pan patrzeć na to, co pan mówi dzisiaj, przez pryzmat tego, co mówił pan rok temu, bo to jest właśnie element waszej polityki. Mówicie jedną rzecz, bo uważacie, że Polacy zapomną, nie będą tego pamiętać, że można im wciskać kit, tak jak to robiliście w kampanii wyborczej, potem w exposé czy w obietnicach ministrów, a potem mówić, że sytuacja międzynarodowa się zmieniła. Wy się zmieniliście. Ale jedno jest wspólne. Dalej nie macie pojęcia, co macie robić. (Oklaski) Mówię o Unii Europejskiej, bo to jest podstawa, to jest nasza europejska rodzina. To jest nasze miejsce. Nigdzie nie wyjedziemy. Nie wylądujemy na Wyspach Brytyjskich czy nie pojedziemy na jakąś wyspę czy do kraju... Nie chcę wymieniać nazwy... (Głos z sali: Do San Escobaru.) (Głos z sali: Na Maderę.) ...bo nie chcę postponować tej debaty, ale chcę powiedzieć, że ta naiwność... (Głos z sali: Kury nie będą się niosły.) ...i te mrzonki, które pan przedstawiał, nie mają dalszego ciągu. To jest oczywiste, ale dzisiaj potrzebujemy tak naprawdę dalszej poważnej debaty i poważnego spojrzenia na politykę zagraniczną w nowej sytuacji, w nowy sposób. I tego oczekiwałem od pańskiego dzisiejszego exposé, że pan, wyciągając wnioski z tego, co się stało, wyciągając wnioski z tego, co stało się w Wielkiej Brytanii, wyciągając wnioski z Brexitu, wyciągając wnioski z tego, że drugi przyjaciel, który mieszka w Budapeszcie, który był drugim wsparciem, drugim filarem pańskiej polityki i strategii zagranicznej, dzisiaj otwiera Unię Europejską, otwiera swoją politykę prezydentowi Putinowi... I z tego pan nie wyciąga wniosków. Pan nie mówi, co ma być w zamian. Wielka Brytania, Węgry - Wielka Brytania poza Unią Europejską, Węgry w coraz bliższym kontakcie z prezydentem Putinem. I co jest w zamian? Nic. (Oklaski) (Poseł Rafał Grupiński: Białoruś.) Chyba że odpowiedzią na to, na kryzys w relacjach z Wielką Brytanią i Budapesztem, z Londynem i Budapesztem... (Poseł Krystyna Skowrońska: Pani premier to słucha.) ...jest Mińsk i relacje z Mińskiem... (Poseł Sławomir Nitras: I Turcja.) ...i ciepły człowiek, który mieszka w Mińsku (Oklaski), bo jak słyszymy z ust wysokiego przedstawiciela PiS-u, marszałka Senatu, on jest naprawdę, trzeba go na nowo odkryć. (Oklaski) Rozumiem, że to jest też etap pańskiego zaangażowania. Relacje polsko-brytyjskie, zgadzam się, trzeba pielęgnować. One są ważne, zawsze będą ważne, bo Wielka Brytania nie przesunie się gdzieś indziej, ona tam będzie, ale to przecież klasycy brytyjscy mówili o własnych wiecznych interesach. Zawsze tak było. I zawsze polska polityka, szczególnie po 1939 r., musi o tym pamiętać, każdy minister spraw zagranicznych, także ten nasz poprzedni, który stąd mówił w 1939 r., powinien o tym pamiętać, że Wielka Brytania będzie miała zawsze swoje interesy, a nie europejskie, nie polskie. (Głos z sali: A Niemcy mają własne.) A pan o tym zapomniał i temu się dziwię. Pan jako historyk powinien o tym pamiętać. Druga sytuacja, Viktor Orbán. Naprawdę to, co robi w polityce gospodarczej, tą polityką, nie chcę powiedzieć wprost: prorosyjską, ale otwierającą bardzo blisko, zbliżającą swój kraj, swoją gospodarkę w biznesie, w przedsiębiorczości, w takiej coraz bardziej intensywnej współpracy do Moskwy - co to oznacza? Co to oznacza? To, że obiecywaliście w kampanii wyborczej Polakom Budapeszt, oznacza, że co? W Warszawie miał być Budapeszt, a teraz będzie Budapeszt i Moskwa? Przecież jakie są konsekwencje tego, co pan robi? Trzeba zdawać sobie z tego sprawę, trzeba redefiniować w takiej sytuacji politykę. (Oklaski) No, tak nie można, to jest elementarz. Dwie rzeczy, które pan dostał na stole, które były ekskluzywnością polskiej polityki zagranicznej ostatnich 25, a na pewno 8 lat. Trójkąt Weimarski. Ta perła - i to mówię z pełną odpowiedzialnością - budowana była bardzo systematycznie, od lat, przez 25 lat, chodzi o relacje między Paryżem, Berlinem a Warszawą - ekskluzywne. Tak naprawdę wszyscy szefowie krajów Europy Środkowej, tych, które razem z nami wchodziły do Unii Europejskiej, mówili, że siła Europy Centralnej, siła Grupy Wyszehradzkiej polega na podmiotowej, kluczowej obecności Polski w Trójkącie Weimarskim. Taka jest prawda. Wszyscy to wiedzą. Gdzie jest teraz Trójkąt Weimarski? (Głos z sali: 8 lat.) Będzie pan występował tutaj, więc po co pan się denerwuje? Prawda boli. Nie ma relacji. Były zapowiedzi, przygotowaliśmy, 25 lat, symbol, spotkania... Ekskluzywność polskiej roli polega na tym, że byliśmy łącznikiem między Europą Zachodnią, tą najstarszą, tą, której emanacjami są i Paryż, i Berlin, a Europą Środkową, Europą Centralną. To właśnie Polska była tym zwornikiem. Mieliśmy wpływ na politykę europejską, ale też na dobre definiowanie polityki Europy Środkowej. Przecież to klucz. To naprawdę ważne. Robiliśmy to. (Głos z sali: Robiliście, ale nic nie zrobiliście.) I teraz, kiedy przychodzi taka sytuacja, że... Ale można prosić? Bo ja będę zwracał uwagę. Co to jest? (Poseł Jakub Rutnicki: No właśnie.)