Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2017-04-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na posiedzeniu w dniu 7 marca 2017 r. rozpatrzyła poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody zawarty w druku nr 1317, złożony przez posłów klubu PO. Jak czytamy w uzasadnieniu tego projektu: Proponowane regulacje mają de facto przywrócić stan prawny obowiązujący przed dniem 1 stycznia 2017 r. i tym samym zaostrzyć przepisy w zakresie usuwania drzew i krzewów. Podmioty zainteresowane usunięciem określonych drzew lub krzewów będą musiały uzyskać odpowiednie zgody przewidzianych w ustawie organów. Alarm, krzyk i społeczne emocje wzniecane przy okazji nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska z grudnia ub.r. mają się nijak do rzeczywistego stanu w tym zakresie. Wnioskodawcy niniejszego projektu jakoś nie zauważyli 230 tys. drzew wyciętych w Warszawie za rządów ich partyjnej koleżanki Hanny Gronkiewicz-Waltz. Nie zauważyli także bulwersującej opinię społeczną wycinki w ogrodzie Krasińskich, gdzie w 2013 r. dokonano istnej rzezi 300 drzew. Nie dostrzegli, że w roku 2016 na terenie m.st. Warszawy właściwe organy wydały decyzję dla 4922 drzew, a w samym tylko styczniu i lutym tego roku wydano decyzję o wycince dla 917 drzew. (Poseł Małgorzata Chmiel: Proszę o projekcie ustawy...) Nic to. Trzeba bić jak w bęben w sejmową większość, która przywróciła obywatelom prawo decydowania o swojej własności. Powiem to jasno. Znakomita większość obywateli przyjęła zmianę z 16 grudnia z wdzięcznością, poczuła ulgę. Wysoka Izbo! Na kanwie dyskusji o zasadach usuwania drzew i krzewów prowadziliśmy też rozważania co do tego, jak interes obywatela, właściciela nieruchomości wyważyć w relacji do celów realizowanych przez samorządy lokalne. Czy interes publiczny jest nadrzędny nad interesem właściciela prywatnego? Oczywiście interes publiczny wymaga czasem ograniczenia prawa własności, ale trzeba się zastanowić, głęboko się zastanowić, czy wprowadzane rozwiązania są proporcjonalne do wagi tego celu publicznego, który chce się osiągnąć, i czy aby samorządy nie mają wystarczających kompetencji do tego, żeby dla publicznego dobra dbać o zieleń. Otóż, Wysoka Izbo, mają, ale często z nich nie korzystają. Mają także obowiązki, jasno zapisane w art. 78 ustawy o ochronie przyrody. To jest ten artykuł, który nakłada na samorządy gmin obowiązek zakładania i utrzymywania parków i terenów zielonych. Słynna działka pod urzędem dzielnicy Śródmieście, którą tak epatowano opinię publiczną, nie musiała być zwracana w naturze, nawet jeżeli ten zwrot był zasadny. Można było ją zostawić jako publiczny teren zielony, a uprawnionemu do zwrotu właścicielowi wypłacić rekompensatę pieniężną. Samorządy mają także narzędzie w postaci planowania przestrzennego, z którego najczęściej nie korzystają, i nie uchwalają planów, które by chroniły tereny zielone przed niekontrolowaną zabudową. Znowu powtarza się ta kwestia ze Śródmieścia. Wysoka Izbo! Co do proponowanych w druku nr 1317 zapisów. Zmiana druga, zapis w art. 83f określającym wyłączenia od stosowania przepisów o wycinkach, ppkt a, że nie stosuje się, cytuję: krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat, skłania raczej do refleksji, że najlepiej będzie służył wykonawcom ekspertyz dendrologicznych, bo bez ekspertyzy trudno określić wiek krzewów. Kolejny zapis w ppkt a w tej zmianie, o pomiarze obwodu drzewa na wysokości 5 cm na ziemią, powoduje z kolei niepotrzebne komplikacje, to znaczy konieczność pomiaru obwodu na dwóch wysokościach - 5 cm nad ziemią i 1,30 m w pierśnicy, bo pozostałe przepisy zostają, które każą mierzyć i korzystać z tych pomiarów obwodu na wysokości 1,30 m. Z kolei zmiana trzecia zawiera stawki opłat za wycinkę. Wnioskodawcy nie uzasadnili, skąd te propozycje się wzięły. Na przykład, Wysoka Izbo, stawka 763,77 zł za centymetr obwodu drzew w przedziale od 101 do 200 cm. To daje na przykład kwotę 152 754 zł opłaty za usunięcie drzewa o obwodzie 200 cm. Natomiast stawka za drzewo o obwodzie 1 cm większym, już z kolejnego przedziału, w wysokości 681,63 zł za cm obwodu, daje kwotę 137 007,63 zł czyli jakieś 15 tys. zł mniej. Nonsens, nonsens po prostu. Z kolei po co wprowadzać współczynniki różnicujące stawkę w zależności od lokalizacji drzewa albo krzewu? Przepisy powinny być proste, zrozumiałe, łatwe w stosowaniu. Omawiany projekt jest niestety daleki od tych standardów. Krytyczna ocena projektu zawartego w druku nr 1317 została wyrażona w głosowaniu na posiedzeniu komisji, która zdecydowała o odrzuceniu go w pierwszym czytaniu 22 głosami za, przy 10 przeciw, bez głosów wstrzymujących się. Wysoka Izbo! Kolejny projekt ustawy, zawarty w druku nr 1361, został zgłoszony przez klub Nowoczesna. Wpłynął do laski marszałkowskiej 6 marca tego roku, a jego pierwsze czytanie miało miejsce w dniu wczorajszym na posiedzeniu komisji. Niestety zawiera bardzo wiele nieścisłości, niekonsekwencji, sprzeczności i nieprecyzyjnych sformułowań. Trudno je tu wszystkie wyliczać z uwagi na szczupłość czasu przeznaczonego na tę debatę. Pierwszy z brzegu przykład. Art. 1, zmiana druga, dodająca art. 40a zawierający definicję zieleni chronionej. Cytuję: ˝Zielenią chronioną są pojedyncze drzewa i krzewy, ich skupiska lub kępy o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej, zasługujące na ochronę ze względu na rolę w redukcji zanieczyszczenia powietrza, hałasu lub temperatury powietrza, znaczenie estetyczne, znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej lub funkcje rekreacyjne świadczone ludności˝. Koniec cytatu. Ta propozycja definicji jest nieprecyzyjna, bo jaka to ma być powierzchnia? Czy 200 m 2 , czy 2000 m 2 , czy hektar? Kto i w jaki sposób ma nad nią sprawować nadzór? Proponowany zapis w trzeciej zmianie mówi tylko, że ustanowienie zieleni chronionej ma być w drodze uchwały rady gminy. A gdzie i w jakim trybie konsultacje z właścicielem terenu? Przecież ustanowienie takiej formy ochrony rodziłoby roszczenia właściciela terenu o odszkodowanie, to jest oczywiste. Co do proponowanych w zmianie siódmej nasadzeń zastępczych, to są to kolejne nieprecyzyjne przepisy, nieokreślające np. położenia terenu tych wymaganych nasadzeń, które przecież powinny być w pobliżu miejsca, gdzie usunięto zieleń, bo mają rekompensować właśnie to usunięcie. Przypomnę, że nasadzenia zastępcze w omawianym w projekcie zawartym w druku nr 1361 są obligatoryjne, co nie wydaje się być dobrym rozwiązaniem. Jak wyjaśniano to w komisyjnej debacie w dniu wczorajszym, samorządy bardzo niechętnie stosują nasadzenia zastępcze, bo zobowiązane podmioty wykonują je niestarannie, powiem to kolokwialnie - na odczepne. Nie pielęgnują, co tylko rodzi koszty dla samorządu, a nie skutkuje zwiększeniem liczby obszarów zielonych. Panie pośle, zechce pan łaskawie wziąć pod uwagę protokół komisji, gdzie przedstawicielka administracji odpowiedzialnej za ochronę środowiska w m.st. Warszawie właśnie takie informacje nam podała. Ja nie mam powodu nie wierzyć tej pani urzędniczce, która wczoraj na posiedzeniu komisji nam te informacje podawała, czy twierdzić, że nas celowo wprowadza w błąd. To akurat... (Gwar na sali) Proszę? (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)