Mówca: Bogdan Rzońca
Data: 2015-07-08 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt odnieść się do projektu ustawy o rewitalizacji, druk nr 3594. Na początku trzeba stwierdzić, że w wielu polskich gminach od dziesięcioleci postępuje degradacja, zauważalna degradacja społeczna, techniczna, środowiskowa i przestrzenna. Po prostu te obszary, które objęte mają być procesami rewitalizacyjnymi, absolutnie na to zasługują, bo dotyczy to i mieszkańców, i przestrzeni, i stanu technicznego tej przestrzeni, i przedsiębiorców, i różnych innych interesariuszy. Rewitalizacja gmin jest prowadzona, ale wiele wskazuje na to, że dotychczas prowadzona rewitalizacja była często niepełna, nieskoordynowana, rozproszona, mało efektywna. Główną tego przyczyną jest właśnie brak skoordynowanych mechanizmów i narzędzi do skutecznego prowadzenia procesów rewitalizacji. Trzeba stwierdzić, że często rewitalizacja po prostu rozumiana była błędnie, była rewitalizacją ograniczoną do działań tylko szczegółowych, budowlanych i technicznych, bez konsultacji społecznych, bez partycypacji społecznej, bez społecznej akceptacji. To były poważne błędy, które wytykały społeczności lokalne burmistrzom, wójtom, prezydentom miast podczas procesów rewitalizacyjnych. Obecnie dużym problemem, jeśli chodzi o procesy rewitalizacji, jest kwestia finansowania rewitalizacji i możliwy udział w finansowaniu tej rewitalizacji gmin czy np. partnerów publiczno-prywatnych. Zresztą organy kontrolne podczas kontrolowania jednostek samorządu terytorialnego dosyć często podnosiły wątek tego, że są pewne niezgodności z prawem w tym zakresie, więc ta nowa ustawa, którą przygotowujemy i o której mówimy, na pewno musi wyeliminować ten niepokój, który towarzyszy rewitalizacji prowadzonej przez organy stanowione jednostek samorządu terytorialnego. Rewitalizacja, jak napisano w uzasadnieniu projektu ustawy, z czego bardzo się cieszę, musi uwzględniać potrzeby mieszkaniowe mieszkańców. Do tej pory tak nie było. Można powiedzieć wręcz, że rewitalizowano zabytki bez oglądania się na to, co powiedzą o tym ludzie. Oczywiście dobrze, że rewitalizowano zabytki, ale rewitalizując zabytki czy pewne przestrzenie wyjęte z miast, po prostu wypychano ludzi z obszarów rewitalizowanych. To doprowadziło do słynnego zjawiska gentryfikacji, polegającego na pozbywaniu się dotychczasowych mieszkańców z rewitalizowanych części miast i wypychaniu ich po prostu poza miejsca ich dotychczasowego zamieszkania. Doprowadziła ta sytuacja m.in. do tego, że były bardzo piękne części miasta, zrewitalizowane, i bardzo brzydkie. W tym samym mieście po prostu były tak ogromne dysproporcje. Ta ustawa, mam nadzieję, obejmując kompleksowo wszystkie te zagadnienia, wyeliminuje tego typu zjawiska. A więc w sumie projekt zmierza we właściwym kierunku i ma uspójnić, połączyć społeczność, przestrzeń i gospodarkę miasta. Aby to osiągnąć, oczywiście potrzebne są pewne gminne plany rewitalizacji, a rewitalizacja musi mieć charakter społeczny. Jest to zabezpieczone poprzez komitety rewitalizacji, oczywiście działające bezpłatnie. Tu będzie można się odwołać do różnych środowisk już aktywnych w miastach czy gminach, stowarzyszeń, towarzystw, organizacji młodzieżowych i pozarządowych, NGOs itd. Myślę, że to wszystko będzie dobrze włączone w ten proces konsultacji społecznych. I też bardzo pozytywnie oceniamy tę kwestię, że dostrzega się w tym procesie rewitalizacji potrzeby mieszkaniowe i mieszkalnictwo. Do tej pory tego absolutnie brakowało, właściwie nawet zdarzały się sytuacje upokarzające dla mieszkańców, kiedy ich wykwaterowywano z mieszkań i nie mogli powrócić do nich później. Pod rządami nowej ustawy też będziemy o tym mówić, na pewno takie zjawiska, jak wykwaterowanie, będą miały miejsce, będą musiały mieć miejsce, żeby rewitalizować po prostu części miast czy gmin, ale mieszkańcy będą mieli prawo powrócić do tych mieszkań. Projektodawca przewidział tutaj rozwiązania prospołeczne i, powiedzmy, progospodarcze związane z właściwym zagospodarowaniem przestrzeni. Wobec tego jako Prawo i Sprawiedliwość odnosimy się pozytywnie do tego (Dzwonek) wstępnego projektu i w komisjach będziemy aktywnie uczestniczyli w pracach, ponieważ rzeczywiście gminy czekają na tę ustawę. Dziękuję bardzo. (Oklaski)