Mówca: Jerzy Fedorowicz
Data: 2013-05-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję, panie marszałku, za tak serdeczne zaproszenie. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie z posiedzenia komisji kultury poświęconego ˝Sprawozdaniu ze stanu ochrony języka polskiego w latach 2010-2011˝. Wcześniej oczywiście członkowie komisji i inni posłowie otrzymali obszerny druk sejmowy dotyczący m.in., cytuję: poprawności językowej i sprawności komunikatywnej internetowych materiałów pisemnych kierowanych do obywateli przez ministerstwa i wybrane instytucje. Z treści sprawozdania wynika, że zbadano stan poprawności językowej na stronach internetowych i w drukach kilku ministerstw, o czym zresztą mówiła przed sekundą pani prof. Kłosińska, m.in. w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Wnioski nie były zbyt optymistyczne. Wykazano błędy interpunkcyjne, składniowe, leksykalne, słowotwórcze etc. Odbyła się debata, którą otworzyła przewodnicząca pani poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska i poinformowała komisję, że przedstawienie tego raportu Sejmowi jest obowiązkiem regulaminowym i odbywa się co 2 lata. Przy okazji zaznaczyła, że mamy przekonać Sejm do tego, aby temat potraktować z należytą powagą. Wydaje mi się, że tak się dzieje. Następnie zabrał głos pan prof. Andrzej Markowski, przewodniczący Rady Języka Polskiego, który skomentował sprawozdanie i później odpowiadał na pytania posłów. Pytania były różnego rodzaju, dotyczyły amerykanizacji języka polskiego, przygotowania nauczycieli do nauki języka polskiego, zwrócenia uwagi na stan czytelnictwa, małego zainteresowaniem mediów, piękna języka, wpływu Internetu itd. Pani poseł Barbara Bubula przedstawiła projekt dezyderatu komisji skierowanego do pana prezesa Rady Ministrów, w którym zawarty jest szereg postulatów z zakresu nadzoru nad poprawnością językową, zapewnienia finansowania etc. Przewodnicząca pani poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska zaznaczyła, że na posiedzeniu komisji, trzeciego, mieliśmy przyjąć sprawozdanie, natomiast projekt dezyderatu zostanie skierowany do prezydium komisji, co też się stało, i że prezydium przedstawi ten projekt na posiedzeniu komisji siedemnastego, co też się stało. W związku z tym powstał projekt dezyderatu, który pozwolę sobie z tego miejsca zacytować. ˝Dezyderat nr 2 Komisji Kultury i Środków Przekazu uchwalony na posiedzeniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. do Prezesa Rady Ministrów w sprawie poprawności językowej tekstów urzędowych Komisja Kultury i Środków Przekazu po rozpatrzeniu 'Sprawozdania ze stanu ochrony języka polskiego w latach 2010-2011', przedstawionego przez Radę Języka Polskiego, zwraca się do Prezesa Rady Ministrów o zobowiązanie ministrów oraz osób kierujących instytucjami centralnymi do zapewnienia udziału językoznawców przy redagowaniu wszystkich urzędowych tekstów. Jednocześnie oczekujemy, że resorty objęte kontrolą Rady Języka Polskiego w zakresie poprawności językowej i komunikatywności oficjalnych przekazów, zamieszczanych na stronach internetowych, niezwłocznie poprawią wskazane przez Radę błędy. Dbałość o ochronę czystości języka polskiego jest na równi z dbałością o polską kulturę obowiązkiem wszelkich władz publicznych. Szczególną rolę widzimy tu dla Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz dla publicznych mediów, które w swoich programach poświęcają zdecydowanie za mało czasu antenowego na promowanie wiedzy o języku polskim. Przewodnicząca Komisji Iwona Śledzińska-Katarasińska˝ Pan prof. Markowski wskazywał też błędy, które popełniamy my, parlamentarzyści, zarzucając nam, nazwijmy to tak, pewne niechlujstwo. Staraliśmy się bronić naszej pozycji, przypominając, że w poprzedniej kadencji przewodnicząca i prezydium zorganizowali w sali kolumnowej debatę na temat języka, a zimą ubiegłego roku odbyło się spotkanie dotyczące języka w polityce, na które zostali zaproszeni wszyscy posłowie. Myślę sobie, że język i jego piękno są niezwykle ważne w polityce. Nie bardzo potrafię sobie wyobrazić posła, który nie znałby monologu Marka Antoniusza z ˝Juliusza Cezara˝ Szekspira w tłumaczeniu Stanisława Barańczaka: Rzymianie, przyszedłem chować Cezara, nie chwalić. To jest tekst podstawowy dla polityka. Ale, mam nadzieję, panie marszałku, że koledzy parlamentarzyści zapoznają się z tym. Na koniec, nim powiem, że przyjęto sprawozdanie, korzystając z tego, że na sali jest młodzież, muszę powiedzieć, że ja, pani profesor, jestem jednak optymistą. Jestem optymistą, dlatego że sporządziłem sobie kilka raportów z gazet wydawanych codziennie i okazuje się, że istnieją kluby książki, kluby dyskusyjne, są spotkania z młodzieżą. Każdy z posłów bywa na tych spotkaniach i powiem szczerze, że byłem oczarowany niektórymi spotkaniami. Jest to najczęściej zasługa nauczycieli i bibliotekarzy. Tak że wydaje mi się, iż język polski i książka będą ważne w życiu pokoleń, to światełko naprawdę już coraz jaśniej świeci. Nie chcę tutaj podawać tych wszystkich liczb, ale tego jest cała masa. Ponieważ bywa tak, że w Sejmie pojawia się aktor, czasami byli to aktorzy wybitni, muszę powiedzieć wam króciusieńki wiersz wspaniałego poety, który pisał na emigracji z tęsknoty za Polską, Kazimierza Wierzyńskiego. Powtarzam go sobie w różnych chwilach zwątpienia. Brzmi on tak: Trzeba przeczytać raz,/ Trzeba przeczytać dwa razy,/ Trzeba czytać przez lata:/ Wtedy przyleci ptak/ Do ręki twojej/ Nie zlęknie się, oswoi,/ Ptak, który teraz przed tobą/ Ulata./ Trzeba napisać raz,/ Trzeba napisać dwa razy,/ Trzeba pisać przez lata:/ Aż ptak ci wywróży/ Koniec twej samotności,/ Uniesie cię nad wodami/ Ze ślepej nocy i burzy,/ Wtedy zaufaj mu,/ Zaufaj samemu sobie,/ Zacznij początek/ Świata. (Oklaski) Informuję, panie marszałku, Wysoka Izbo, że Komisja Kultury i Środków Przekazu, po rozpatrzeniu sprawozdania na posiedzeniu w dniu 3 kwietnia 2013 r., wnosi: Wysoki Sejm raczy przyjąć sprawozdanie zawarte w druku nr 1083. Dziękuję bardzo. (Oklaski)