Mówca: Marian Cycoń
Data: 2013-09-12 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę wygłosić oświadczenie w sprawie odbudowy uzdrowiska Żegiestów-Zdrój. 165 lat temu przyjęto pierwszych kuracjuszy w Żegiestowie, jednym z najpiękniejszych uzdrowisk doliny Popradu. Mawia się, że jeśli Krynica jest perłą polskich uzdrowisk, to Żegiestów był tych uzdrowisk diamentem. Był, ponieważ przechodził różne koleje losu. Teraz jednak przechodzi okres odbudowy i w ciągu kilku lat może zostać na nowo odkryty. Żegiestów leży w wyjątkowo urokliwym zakątku Beskidu Sądeckiego, nad graniczną rzeką Poprad i otoczony jest malowniczymi lasami Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Uzdrowisko powstało w roku 1846, a pierwszych gości przyjęło dwa lata później. Wówczas to Jakub Ignacy Medwecki, węgierski szlachcic, odkrył w dolinie Szczawnego Potoku źródła wody mineralnej. Wykupił od miejscowych chłopów tereny, na których były źródła, i rozpoczął budowę pierwszych pensjonatów i łazienek. Pierwsze źródło, na cześć jego żony, nazwane zostało ˝Anna˝. Zakład rozwijał się dobrze, a po śmierci Ignacego Medweckiego w 1868 r. zakład zdrojowy przejęli jego spadkobiercy, zaś zarząd objął syn Karol Medwecki. Okres jego 20-letnich rządów to czas rozkwitu miejscowości. Niewątpliwie przyczyniło się do tego otwarcie linii kolejowej Tarnów - Muszyna z przystankiem w Żegiestowie-Zdroju. Powstawały nowe wille i pensjonaty. Zbudowano wówczas dom zdrojowy w miejscu obecnej pijalni wody ˝Anna˝ oraz nowe łazienki. Zakład stał się tak popularny, że jego kierownik zmuszony był dawać ogłoszenia w prasie, by nikt nie przyjeżdżał bez rezerwacji miejsca. Świetną passę Żegiestowa przerwała w 1888 r. śmierć Karola Medweckiego. Wprawdzie wśród jego spadkobierców znaleźli się ludzie energiczni, gotowi kontynuować prace nad ulepszaniem zdrojowiska, jednak kilka następujących po sobie katastrof, m.in. pożar, spowodowało, że podupadły Żegiestów przeszedł w ręce nowych właścicieli: Wiktoryny Więckowskiej i ks. Michała Żygulińskiego. Wybuch I wojny światowej niemalże zrujnował uzdrowisko. Powstała po wojnie spółka Żegiestów-Zdrój, na której czele stanął Jędrzej Krukierek, zaś później jego syn Kazimierz, podniosła uzdrowisko do rangi jednego z najlepszych w Polsce. W tym czasie powstawało wiele willi. Wtedy też zbudowano imponujący gmach ˝Wiktor˝. Na owe czasy był to jeden z najbardziej luksusowych budynków Polski południowej. Zakupem działki, na której stanął ˝Wiktor˝, zainteresowany był Jan Kiepura, lecz nie mógł rywalizować z koncernem naftowym, któremu ostatecznie przypadła. Największą inwestycją okresu międzywojennego w 1929 r. była budowa nowego domu zdrojowego projektu prof. Adolfa Szyszko-Bohusza. Rozkwit uzdrowiska ponownie przerwał wybuch wojny. Urządzenia leczniczo-zabiegowe skradziono, kilka budynków zburzono, zaś pozostałe uległy zniszczeniu. Wysadzenie tunelu kolejowego na rok odcięło niemal Żegiestów od świata. W czasie II wojny światowej w sanatorium ˝Wiktor˝ mieścił się niemiecki szpital wojskowy, zaś w domu zdrojowym - kwatera młodzieży z Hitlerjugend oraz szkoła policyjna. Po wojnie, w 1947 r., zakład zdrojowy został upaństwowiony. Od 2001 r. spadkobiercy byłych właścicieli starali się o odzyskanie majątku zdrojowego. W 2005 r. sąd administracyjny orzekł, że nacjonalizacja uzdrowiska przebiegła z naruszeniem obowiązującego w 1947 r. prawa. Na tej podstawie Ministerstwo Zdrowia unieważniło decyzję nacjonalizacyjną i uzdrowisko powinno wkrótce wrócić w prywatne ręce. Długotrwałe procedury odwoławcze podejmowane przez spółkę (Dzwonek) Uzdrowisko Krynica-Żegiestów sprawiły, że nikt jak na razie nie ma możliwości rozpoczęcia prac restauracyjnych kluczowych dla Żegiestowa sanatoriów i pijalni. Na szczęście ostatnio zaczyna się okres odbudowy. Po kilkuletnim okresie stagnacji część uzdrowiska została wykupiona przez prywatnych inwestorów. Zakończenie tej inwestycji...