Mówca: Wincenty Elsner
Data: 2013-02-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu Klubu Poselskiego Ruch Palikota przedstawić stanowisko w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym i zmianie niektórych innych ustaw. Projekt w swoim zamierzeniu ma za zadanie zwiększenie bezpieczeństwa interesów konsumentów będących uczestnikami transakcji z instytucjami finansowymi. Do tego celu projektodawcy proponują zmiany w szeregu ustaw, które z punktu widzenia powyższych założeń są z pewnością potrzebne, jednak w naszej opinii ich wprowadzenie wymaga jeszcze pewnego doprecyzowania. I tak zmiany w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym mają na celu objęcie pewnym nadzorem działalności instytucji parabankowych, które dotychczas nie podlegają żadnej kontroli. Według założeń Komisja Nadzoru Finansowego będzie miała uprawnienia do prowadzenia akcji informacyjnych i edukacyjnych. Pozwoli to KNF na zamieszczanie publicznych ogłoszeń w radiu i telewizji, przez co zwiększy się świadomość obywateli odnośnie do ryzyka, jakie niesie ze sobą inwestowanie w podmioty, które nie podlegają odpowiednim zabezpieczeniom ze strony instytucji nadzoru finansowego. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji zwraca jednak tutaj uwagę, że proponowane w projekcie zapisy mówiące o decydowaniu przez KNF o terminie emisji reklamy mogą naruszać samodzielność nadawców. W naszej opinii zapis ten powinien uwzględniać taką formę, w której KNF wspólnie z nadawcami ustala terminy emisji. W ustawie z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim wprowadzone zmiany usuwają pewne rozbieżności w stosowanej terminologii. Jak widać, sami projektodawcy w uzasadnieniu projektu zwracają uwagę, że definicja oceny ryzyka kredytowego pozostaje w sprzeczności z art. 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. Kolejną zmianą w tej ustawie jest wprowadzenie obowiązku zamieszczania przy reklamach kredytów informacji o tym, czy podlegają one nadzorowi finansowemu. Brak takiej informacji ma stanowić według założeń niniejszej ustawy wykroczenie podlegające karze grzywny. Kolejną proponowaną zmianą jest wprowadzenie możliwości przeprowadzania oceny zdolności kredytowej z wykorzystaniem odpowiednich baz danych określonych w ustawie Prawo bankowe. I tak zmiana w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe polega na umożliwieniu bankom oraz bankowym izbom gospodarczym tworzenia instytucji, których zadaniem będzie zbieranie informacji niezbędnych do oceny zdolności kredytowej konsumenta z zastrzeżeniem uzyskania jego pisemnej zgody. Projekt rozszerza także katalog podmiotów, wobec których banki będą miały obowiązek udostępniania informacji z zakresu oceny zdolności kredytowej konsumenta, o tzw. pozostałych kredytodawców. Właśnie to określenie budzi tutaj nasze wątpliwości. W projekcie brak jest doprecyzowania, kim są pozostali kredytodawcy. Umożliwianie kolejnym podmiotom dostępu do baz danych konsumentów musi być w ustawie opisane w sposób bardziej jednoznaczny. Należy zapewnić, aby pozostali kredytodawcy byli odpowiednio zdefiniowani, oraz zobowiązać ich do zapewnienia odpowiedniej ochrony danych, które w ten sposób będą pozyskiwać. Narodowy Bank Polski zwraca w swojej opinii uwagę również na jednostronny proces udostępniania informacji pozostałym kredytodawcom. Oznacza to, że instytucje bankowe będą zobowiązane przekazywać te informacje, ale już pozostali kredytodawcy takich informacji o konsumentach przekazywać nie będą musiały. W związku z tym należałoby wprowadzić przepisy, które będą obligowały także tych kredytodawców do przekazywania informacji w celu zamieszczenia ich, niejako z powrotem, we wspomnianych już wcześniej bazach. Omawiany projekt wprowadza także dwie zmiany w ustawie z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Zmiany te polegają na nałożeniu na prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów obowiązku niezwłocznego informowania KNF o instytucjach finansowych, które naruszają zbiorowe interesy konsumentów, a także na zobowiązaniu go do informowania o rozpoczętych postępowaniach w sprawach podejrzenia stosowania takich praktyk. Podsumowując, Ruch Palikota będzie głosował za skierowaniem projektu ustawy do prac w podkomisji, tak aby w pracach komisyjnych można było wprowadzić niezbędne poprawki, również te, o których wspomniałem, doprowadzając do zwiększenia ochrony interesów konsumentów, przy zachowaniu odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa ich danych osobowych. Dziękuję bardzo. (Oklaski)