Mówca: Małgorzata Gosiewska
Data: 2021-02-25 (Sejm RP, kadencja 9)

Tak, tak, pani minister, bardzo proszę. (Poseł Joanna Mucha: Następne osoby...) Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska: Dobrze. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedłożony projekt ustawy o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw stanowi odpowiedź na utrudnienia w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości w zakresie procedury cywilnej, sądowo-administracyjnej oraz postępowania przed Sądem Najwyższym. Te utrudnienia spowodowane są trwającą od marca ub.r. pandemią wywołaną wirusem SARS-CoV-2. Zaistniała sytuacja epidemiologiczna i trudny do przewidzenia moment zakończenia tego stanu niosą za sobą konieczność dalszej cyfryzacji usług publicznych oraz usprawnień powyższych procedur w celu zagwarantowania obywatelom prawa do sądu, czyli konstytucyjnej zasady wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w tym także prawa do sądu sprawnego i prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W pierwszej kolejności proponuje się wprowadzenie zmian w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego poprzez, po pierwsze, wprowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej, czyli projektowany art. 986 1-11 , wzorowanej na sprawdzonym już rozwiązaniu dotyczącym aukcji elektronicznej ruchomości. Regulacja ta ma na celu rozwiązanie dwóch problemów, które zostały dostrzeżone przy licytacji prowadzonej w formie tradycyjnej, czyli dotychczasowej. Po pierwsze, elektroniczna forma licytacji egzekucji z nieruchomości przyspieszy to postępowanie, które niejednokrotnie ze względu na wielość podmiotów w niej uczestniczących jest szczególnie długotrwałe. Po drugie, zniweluje problem ewentualnych zmów między licytantami w celu obniżenia ceny nabycia i wpłynie ma poprawę transparentności licytacji, albowiem przetarg odbywający się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego uniemożliwi tego typu działania. Szczegółowe regulacje wprowadzonej sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej kształtują się w sposób następujący. Po pierwsze, e-przetarg będzie odbywał się wyłącznie na wniosek wierzyciela, czyli wierzyciel wnioskuje o przeprowadzenie licytacji w takiej właśnie formie, a w przypadku egzekucji prowadzonej przez kilku wierzycieli - na wniosek jednego z nich, przy czym wniosek ten będzie mógł zostać złożony zarówno w pierwszej jak i w drugiej licytacji. Rozwiązania te wynikają z założenia, że nowy rodzaj licytacji będzie znacznie bardziej efektywny od tego dotychczasowego. Po drugie, w przypadku gdy egzekucja zostanie skierowana do kilku nieruchomości dłużnika, przyjęte zostały mechanizmy zapobiegania sprzedaży majątku dłużnika w szerszych rozmiarach, aniżeli jest to konieczne do osiągnięcia celu egzekucji, czyli do zaspokojenia roszczenia dochodzonego przez wierzyciela. Po trzecie wreszcie, projekt zakłada, że w obwieszczeniu o licytacji, które komornik będzie zamieszczał na stronie internetowej Krajowej Rady Komorniczej, nie będzie się podawać danych osobowych dłużnika z uwagi na możliwość powielenia tych danych i ewentualną stygmatyzację tegoż dłużnika. W celu poszerzenia dostępu do informacji o licytowanej nieruchomości proponuje się udostępnienie danych dotyczących protokołu, opisu i oszacowania w systemie teleinformatycznym. Po czwarte, licytacja nieruchomości powinna trwać w każdym przypadku tydzień, co pozwoli na uzyskanie możliwie najwyższej ceny, jeśli chodzi o sprzedaż nieruchomości. Z uwagi na konieczność wdrożenia stosownego systemu i opracowania aktów wykonawczych przyjęto, że zaprezentowane przeze mnie przepisy w omawianej części projektu powinny wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, o czym stanowi art. 12 pkt 1 projektu. Składanie wniosków o przeprowadzenie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji elektronicznej powinno być uzależnione od możliwości technicznych komornika. Vacatio legis w tym ostatnim zakresie powinno wynosić rok od wejścia w życie ustawy, o czym stanowi art. 10 projektu. Dla osiągnięcia wspomnianych na wstępie celów projektu ustawy w ocenie ustawodawcy niezbędne są również zmiany dotyczące ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych w zakresie stosowanych przy rozpoznawaniu spraw przez sądy powszechne procedur postępowania, jak również przez sądy administracyjne i Sąd Najwyższy. Przede wszystkim w projekcie jako zasadę przyjęto odbywanie rozpraw i posiedzeń jawnych w formie odmiejscowionej, czyli zdalnej, przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W przypadku braku możliwości skorzystania z takiego rozwiązania przewiduje się przeprowadzenie posiedzenia niejawnego. Takie rozwiązanie jest uzasadnione przede wszystkim potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa (Dzwonek) uczestników postępowania oraz pracowników wymiaru sprawiedliwości. U podstaw przyjętego rozwiązania legło również założenie, że prawo strony do rozpoznania sprawy przed sądem to przede wszystkim prawo do sądu sprawnego do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki... Dziękuję, pani minister. Pani minister, proszę zmierzać do końca. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska: ...jak również prawo do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Dobrze. Dziękuję. (Poseł Joanna Jaśkowiak: Pani minister...) W celu usprawnienia postępowania i zapewnienia możliwości realizowania procesów przed sądem przewiduje się również wdrożenie komunikacji elektronicznej między sądem i fachowymi pełnomocnikami za pomocą poczty elektronicznej. (Poseł Iwona Śledzińska-Katarasińska: Nie słyszy.) Konieczność - już kończę - uniknięcia paraliżu sądów i postępowań przed sądami obliguje również do wprowadzenia rozwiązania, które było już zawarte w ustawie COVID-owej z marca 2020 r. w postaci ustalenia katalogu spraw pilnych, jednakże z uwagi na czas obowiązywania tej ustawy przepisy wygasły, innymi słowy potrzeba i stan epidemii uzasadniają wprowadzenie tych przepisów w powyższym zakresie. Dziękuję, pani minister. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska: Już kończę, pani marszałek, ostatnie zdanie. Szanujmy się nawzajem. Naprawdę jest późna godzina, a mamy duże opóźnienie. Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska: Dobrze. Dziękuję bardzo. Proszę zatem o poparcie przedstawionego projektu i mam nadzieję na szybkie nad nim procedowanie. Dziękuję bardzo.