Mówca: Paweł Sałek
Data: 2025-12-17 (Sejm RP, kadencja 10)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zawsze zwarci, zawsze gotowi - to zawołanie Wojsk Obrony Terytorialnej. Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W dniach 3 i 4 grudnia 2025 r. Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa po przeprowadzeniu pierwszego czytania, rozpatrzeniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o dostępie do zasobów genetycznych zakończyła pierwsze czytanie i rozpatrywanie rządowego projektu ustawy. Teraz przed Wysoką Izbą omawiamy sprawozdanie komisji ochrony środowiska dotyczące druków nr 2028 i 2052. Omawiana ustawa o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania określa limit wydatków na kolejne 10 lat obowiązywania przepisów ustawy z 19 lipca 2016 r. o dostępie do zasobów genetycznych i podziale korzyści z ich wykorzystania. Wejście w życie projektowanych przepisów umożliwi kontynuowanie działań w dotychczasowym zakresie i obowiązków związanych z kontrolą użytkowników zasobów genetycznych oraz pozwoli na utrzymanie aktualnej obsady etatowej. Niniejsza ustawa czyni to poprzez zabezpieczenie środków finansowych. Obowiązki i zadania określone w ustawie to głównie prowadzenie kontroli użytkowników zasobów genetycznych, którą wykonują pracownicy Ministerstwa Klimatu i Środowiska i Inspekcji Ochrony Środowiska łącznie na 18 etatach. Zauważyć należy, że w poprzednich latach organy Inspekcji Ochrony Środowiska przeprowadziły 452 kontrole użytkowników zasobów genetycznych, co średnio daje ok. 65 kontroli na rok. Co roku w każdym z województw jest aktualizowana lista podmiotów podlegających przepisom ustawy oraz są realizowane zadania w zakresie monitoringu, sprawozdawczości i wyników kontroli dla MKiŚ i Komisji Europejskiej. Ustawa uzupełnia wymogi wynikające z protokołu z Nagoi do Konwencji o różnorodności biologicznej, gdyż podmiotami, które podlegają przepisom zmiany ustawy, w tym kontrolom, są użytkownicy zasobów genetycznych mogący je wykorzystywać w celach badawczo-rozwojowych. Wspomnieć należy, że za użytkowników zasobów genetycznych, którzy mogą korzystać z nich w celach badawczo-rozwojowych, uznano także następujące kategorie podmiotów: instytucje naukowe, ogrody botaniczne i zoologiczne, banki genów, podmioty zajmujące się hodowlą zwierząt lub roślin, nasiennictwem, produkcją pasz, ogrodnictwem, leśnictwem, produkcją wyrobów farmaceutycznych, kosmetycznych, biotechnologią, przetwórstwem spożywczym, produkcją paliw i tworzyw sztucznych. Maksymalny limit wydatków, jaki został zaproponowany, wynosi 1,6 mln zł rocznie i od czasu wejścia ustawy w życie nie był ani zwiększany, ani aktualizowany. W art. 1 pkt 3 projektowanej ustawy proponuje się dodanie zmiany w ust. 3a, która wskazuje ministra właściwego do spraw środowiska i właściwego do spraw klimatu i wojewodów jako organy właściwe do wdrożenia mechanizmu korygującego w odniesieniu do dodawanego ust. 2a, czyli limitu wydatków na lata 2026-2035. Proponuje się, aby ustawa weszła w życie z dniem następującym po jej ogłoszeniu. Jest to odstępstwo od standardowego czasu vacatio legis. Rząd proponuje, aby zrealizować to ze względu na konieczność jak najszybszego zabezpieczenia środków w budżecie na 2026 r. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)