Mówca: Katarzyna Kretkowska
Data: 2021-10-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o poselski projekt ustawy o ułatwieniach w prowadzeniu handlu w soboty i niedziele przez rolników i ich domowników, to słusznie w czasie pierwszego czytania projektu na posiedzeniu komisji zmieniono pierwotnie planowane soboty i niedziele na piątki i soboty, i jest on w swojej istocie popierany przez Koalicyjny Klub Parlamentarny Lewicy. Będziemy głosować za tym projektem. Nie może on jednak być jedyną odpowiedzią czy jedynym remedium na obecną, dramatyczną przecież sytuację polskiego rolnictwa i polskich producentów żywności, polskich producentów rolno-spożywczych, o czym powiem w dalszej kolejności. Sama ustawa przewiduje ułatwienia w prowadzeniu sprzedaży bezpośredniej produktów rolno-spożywczych na lokalnych targowiskach, bezpośrednio przeznaczonych do tego celu uchwałą rady gminy. W proponowanych dwóch dniach rolnicy na tych targowiskach będą zwolnieni z opłaty targowej. Projekt wychodzi naprzeciw zarówno konsumentom, jak i producentom artykułów rolno-spożywczych. Jak wiemy, w Polsce występuje rosnące zapotrzebowanie na możliwość zakupu świeżej żywności bezpośrednio od rolnika, od producenta. Jest także rosnące zapotrzebowanie na żywność produkowaną bez chemii, nawozów sztucznych, na żywność ekologiczną. W Polsce rośnie świadomość, jak ważna jest jakość spożywanej żywności, i rośnie liczba osób poszukujących żywności oferowanej bezpośrednio przez jej producenta. W odpowiedzi na to zapotrzebowanie segment żywności ekologicznej w Polsce rośnie bardzo szybko. Nadal jest to mały segment, za to z wielkim i rosnącym potencjałem. Podaż nie nadąża za popytem, a rolnicy stawiający na produkcję ekologiczną zamiast na wsparcie rządu i ministerstwa rolnictwa czy dodatkowe programy dedykowane zdrowej żywności napotykają jedynie bariery, a w najlepszym razie brak zainteresowania rządu rozwojem rolnictwa ekologicznego. Mimo to w ciągu ostatnich 7 lat wartość organicznej żywności wzrosła w Polsce trzykrotnie. Już 3 lata temu przyniosła ponad 1 mld zł dochodów brutto. Należy pamiętać, że 1/5 światowych upraw eko znajduje się w Europie. Wprawdzie w Polsce dzisiaj uprawy ekologiczne to tylko 3,4% upraw, jednak wzrosły one dwukrotnie, a 109 tys. ha jest w konwersji na uprawy eko. Żywność eko czeka w Polsce na pomoc rządu. W supermarketach na terenie Polski zwiększają się powierzchnie przeznaczone na towary ekologiczne w odpowiedzi na zapotrzebowanie konsumentów. Brakuje w nich jednak świeżej żywności od polskich rolników lub występuje ona śladowo, a żywność przetworzona także pochodzi zazwyczaj od zagranicznych producentów. To po prostu skandal. Winę w tym zakresie ponosi rząd, który zaniechał ukrócenia praktyk monopolistycznych w supermarketach. Świadomi klienci w Polsce szukają możliwości, aby zakupić polską świeżą żywność: warzywa, owoce, przetwory bez chemii. Jeżdżą po nią bezpośrednio do gospodarstw rolnych lub szukają możliwości zamawiania takiej żywności z gospodarstw drogą internetową, co nie jest ani łatwe, ani praktyczne. Zatem rozwiązania finansowe i organizacyjne, by chętni rolnicy zostali zwolnieni z opłat i mogli sprzedawać swoje świeże produkty i przetwory bezpośrednio na targowiskach i bez pośredników horrendalnie zawyżających ceny, są ułatwieniem zarówno dla kupujących, jak i dla sprzedających. A do tego sprowadza się omawiany projekt ustawy. Przyczyni się on zatem do promocji i popularyzacji zdrowia i polskiej żywności, będzie szansą na nowy rynek dla żywności ekologicznej. Ustawa nakłada na samorządy dodatkowy obowiązek, ale wydaje się, że kwota z nim związana nie będzie wysoka. Czasami opłacanie inkasentów, którzy pobierają opłatę targową, powoduje koszty wyższe od dochodu, który przynosi sama opłata. Jeśli chodzi o proponowane dni tygodnia, to te kwestie były dyskutowane na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w czasie pierwszego czytania. Klub Lewicy skłania się ku temu, by po roku funkcjonowania tej ustawy przeanalizować problemy, które wystąpią, i ewentualnie wprowadzić korektę. Przed trzecim czytaniem rozważymy poprawki zaproponowane dzisiaj przez klub Koalicji Obywatelskiej. Natomiast, jak już powiedziałam na wstępie, ta ustawa nie rozwiązuje podstawowych dramatycznych problemów polskiego rolnictwa i patologicznych zjawisk w handlu produktami rolno-spożywczymi na polskim rynku, zwłaszcza w polskich supermarketach. Koszty produkcji żywności dzisiaj, zwłaszcza w ostatnich miesiącach, dramatycznie rosną. Wpływają na nie rosnące ceny energii, gazu, nawozów i paliw (Dzwonek), natomiast galopujące ceny nie przekładają się na dochody rolników. Ceny w sklepach nie przekładają się na dochody rolników, którzy...