Mówca: Maciej Wydrzyński (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2015-07-24 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Ruch Palikota mam przyjemność przedstawić stanowisko koła w sprawie informacji dla Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie styczeń - czerwiec 2015 r. (przewodnictwo Łotwy w Radzie Unii Europejskiej) wraz ze stanowiskiem komisji, druk nr 3611. Okres sprawowania przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej przez Republikę Łotwy był trudnym czasem, jeżeli spojrzymy na wydarzenia geopolityczne wokół samej Unii, a także ze względu na wewnątrzwspólnotowe uregulowania. Z jednej strony, w warunkach geopolitycznych towarzyszy nam (szczególnie Polsce, a także Łotwie ze względu na bliskie sąsiedztwo) problem relacji z Federacją Rosyjską w odniesieniu do konfliktu zbrojnego we wschodniej Ukrainie, z drugiej strony, wewnątrzunijnej, mamy do czynienia z problemami gospodarczymi, szczególnie grupy strefy euro, w kontekście kryzysu greckiego, a także wcześniejszej mocnej dyskusji ze strony Wielkiej Brytanii odnośnie do wystąpienia ze struktur wspólnotowych (dość dobrze opisują to skrócone nazwy tych problemów: Brexit i Grexit). Prezydencja Łotwy zbiegła się w czasie m.in. z wyborami parlamentarnymi, które zaczęły wprowadzać porządek w relacjach z ww. krajami (o ile próba redefinicji wzajemnych relacji UE - Wielka Brytania jest m.in. odłożona do czasu debaty nad referendum angielskim, o tyle kwestie greckie, które są najświeższe w debacie publicznej, mają swoje odbicie w dzisiejszym kształcie również gospodarczej kondycji nie tylko państw Eurolandu). Ważna z punktu widzenia spraw społecznych jest problematyka napływu imigrantów do Unii, szczególnie z Syrii, Iraku i Libii. Najwięcej osób zostało przyjętych przez Włochy. Na jednym ze szczytów unijnych poruszono propozycję Komisji Europejskiej w zakresie redystrybucji uchodźców w państwach członkowskich UE. Wiadomo, że rząd polski wyraził zgodę na przyjęcie określonej liczby imigrantów. Trzeba pamiętać, że słusznie podnoszą się głosy, że naszemu krajowi kiedyś również niesiono pomoc, niemniej jednak w dyskutowanej informacji rządu brakuje opisu przebiegu debaty w trakcie łotewskiej prezydencji o tym problemie. Pomocy nie można odmawiać potrzebującym (wedle informacji wiemy o propozycji pożyczki dla rządu Ukrainy rozłożonej na 10 lat w kwocie 100 mln euro), niemniej jednak warto zawsze poznać mechanizmy i wskaźniki, jakimi kierowano się przy wyrażeniu propozycji przyjęcia konkretnej liczby imigrantów, ponieważ to wiąże się z bezpośrednimi kosztami, jakie zostaną poniesione przez nasze państwo. Jednym z najistotniejszych naszym zdaniem tematów z punktu widzenia polskiego interesu w trakcie prezydencji łotewskiej jest uruchomienie nowego mechanizmu, jakim będzie Europejski Fundusz Inwestycji Strategicznych (EFIS), dzięki któremu ma być realizowany ambitny postulat zwalczania skutków kryzysu gospodarczego i finansowego oraz tworzenia nowych miejsc pracy jako realizacja agendy prowzrostowej. Dzięki efektywnemu działaniu i pracom wdrożeniowym ten instrument może zacząć funkcjonować w drugim półroczu roku 2015. Jednym z elementów, na który zwracała uwagę strona Polska, była obawa, że wdrożenie tego mechanizmu będzie skutkowało obniżeniem wysokości środków z Funduszu Spójności, którego Polska jest znaczącym beneficjentem. Jeżeli nasze obawy będą skutecznie rozwiane, można zakładać, że nowy fundusz przyniesie dużo korzyści, m.in. z powodu planowanego promowania wśród przedsiębiorców nowych mechanizmów finansowania inwestycji, m.in. zwiększą się środki na badania i rozwój nowych technologii (co jest tożsame z priorytetami strategii rozwoju kraju). Ciekawym rozwiązaniem może okazać się Międzyinstytucjonalne Porozumienie ws. lepszych regulacji. Jego celem jest po prostu wdrożenie mechanizmu stanowienia lepszego prawa i ponownego zbliżenia Unii do obywateli w kontekście deregulacji prawnych (jak wiemy, w niektórych aspektach można mówić o przesadnej unijnej biurokratyzacji przepisów życia codziennego). Jeżeli inicjatywa non-paper ze strony Polski w odniesieniu do Grupy Wyszehradzkiej dotyczy tego porozumienia, chcielibyśmy poznać jej treść, ponieważ w dyskutowanym dokumencie jedynie wspomniano o inicjacyjnym charakterze wystąpienia naszego kraju jako prezentującego stanowisko grupy. Ważnym i od dawna podnoszonym przez polską stronę tematem jest wspólna polityka energetyczna zmierzająca w kierunku unii energetycznej. Nie można zapominać, że to właśnie nasz kraj jest inicjatorem dążeń do jej utworzenia i tym samym zwiększenia dywersyfikacji zasobów energetycznych i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego wewnątrz Unii. Dlatego z zadowoleniem należy przyjąć fakt przedłożenia przez Komisję Europejską 25 lutego dokumentu ˝Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu˝. W okresie prezydencji łotewskiej widać było, że położono silny nacisk na szybsze zmierzanie do formalizacji przedmiotowego zagadnienia. Kolejne spotkania i konferencje w Rydze czy Luksemburgu kończyły się przyjmowaniem nowych dokumentów i konkluzji. Wydaje się, że jest polityczny dobry klimat na sukcesywne zamienianie debat nad danym problemem w konkretne systemowe rozwiązania, i to ten temat powinien być głównym zadaniem np. ministra środowiska. W informacji w sprawie aktywności Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej mamy również informacje na temat kwestii finansowego zaangażowania środków krajowych w proporcji do środków europejskich. Cieszy dodatni bilans. Niemniej jednak chcemy zapytać również o stan implementacji prawa unijnego do porządku krajowego i liczbę niewprowadzonych aktów prawnych, których czas implementacji już upłynął. Jednocześnie warto zapytać, czy w omawianym półroczu toczyły się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości sprawy przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej z tytułu nieterminowej implementacji prawa unijnego. Poza tym wszystkim informacja jest obszerna i Koło Poselskie Ruch Palikota jest za jej przyjęciem.