Mówca: Roman Fritz
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowni Państwo! Nie będę się silił tutaj na jakieś przemyślenia. Natomiast pozwólcie, że zapoznam państwa ze stanowiskiem ekspertów o dużej wiedzy i doświadczeniu. Otóż chociażby psycholodzy, lekarze, pielęgniarki, naukowcy widzą w omawianym projekcie poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa pacjentów oraz dla jakości stanowionego prawa. Ustawa ta nie spełnia podstawowych standardów ochrony zdrowia publicznego i zagraża spójności oraz porządkowi prawnemu w systemie opieki zdrowia psychicznego. Psycholodzy stanowczo sprzeciwiają się regulacjom psychoterapii zawartym w projekcie ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym. Np. Polskie Towarzystwo Psychologiczne zwraca się z prośbą o szczególną uważność i rozwagę podczas procedowania nad tą regulacją. Podkreśla, że jednoznacznie negatywne stanowisko wobec procedowanej ustawy zgłosiły m.in. Naczelna Izba Lekarska, Porozumienie Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Polskie Towarzystwo Psychologiczne, Ogólnopolski Związek Zawodowy Psychologów oraz największe w Polsce towarzystwo psychoterapeutyczne Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej. Sprzeciw płynie również ze strony środowiska naukowego. Kompleksową i krytyczną ocenę przedstawiają Koalicja dla Psychoterapii, Komitet Psychologii PAN oraz Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Psychoterapia to nie jest usługa wellness, to nie jest coaching ani rozwój osobisty. To jest leczenie osób cierpiących z powodu zaburzeń psychicznych. Np. Polskie Towarzystwo Psychologiczne uznaje konieczność regulacji psychoterapii, ale wyraża zdecydowany sprzeciw wobec projektu ustawy o zawodzie psychoterapeuty procedowanego obecnie w Sejmie. Najważniejsze zagrożenia w punktach. Brak wymogu wykształcenia kierunkowego. Psychoterapia poza systemem ochrony zdrowia. Brak oparcia o dowody naukowe. Zablokowanie możliwości skutecznego dochodzenia swoich praw przez pacjentów. Jeden zawód, wiele sprzecznych sądów koleżeńskich. Prywatny nadzór nad zawodem. Podwójna regulacja. Jednolity sprzeciw środowisk zrzeszających specjalistów w zakresie zdrowia. Krytyka i sprzeciw wyrażony przez liczne środowiska w trakcie konsultacji społecznych zostały całkowicie zignorowane na etapie tworzenia ostatecznej wersji projektu. Stanowisko prezydium naczelnej rady lekarskiej - otóż ona negatywnie opiniuje projekt ustawy i przedstawia stanowisko takie, że prezydium naczelnej rady lekarskiej dostrzega w projekcie ustawy niebezpieczeństwa, wśród których na plan pierwszy wysuwa się to, że art. 9 ustawy nie wymaga od psychoterapeuty wykształcenia medycznego ani psychologicznego. Do wykonywania zawodu będą mogli zostać dopuszczeni absolwenci nauk humanistycznych, społecznych, sztuki czy nauk teologicznych. Tutaj zastrzeżeń jest dużo i państwa z tym nie będę teraz zapoznawać. Natomiast jeszcze kilka innych fragmentów dokumentów. Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych stoi na stanowisku, że przedstawiony do konsultacji publicznych poselski projekt ustawy o zawodzie psychoterapeuty oraz samorządzie zawodowym należy odrzucić w całości. Dalej: Polskie Towarzystwo Terapii Poznawczej i Behawioralnej dosyć ciekawie analizuje całość: sprzeczności z Konstytucją RP. Wśród najdalej idących zastrzeżeń wobec projektów projektowanej ustawy za kluczowe należy uznać te, które czynią z niej akt normatywny niezgodny z konstytucją. Art. 17 ust. 1 Konstytucji RP mówi, że w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. W tym kontekście projektowana ustawa jest sprzeczna z konstytucją w następującym zakresie: brak jednego zawodu psychoterapeuty, brak określenia interesu publicznego, pozostawienie w całości po stronie korporacji prawa do przyjmowania do zawodu, istnienie dwóch samorządów zawodowych dla osób będących psychologami i psychoterapeutami oraz tylko jednego dla osób będących psychoterapeutami o innym wykształceniu bazowym niż psychologiczne, sprzeczność z wyrażoną w art. 17 ust. 1 konstytucji zasadą reprezentacji (Dzwonek) przedstawicieli zawodu przez organy samorządu i sprzeczność z zasadą równości wobec prawa, sprzeczność z zasadą proporcjonalności, daleko idący paternalizm prawny z ograniczeniem swobody działalności gospodarczej, wykluczenie niektórych osób prowadzących działania o znamionach psychoterapii. Bardzo państwu dziękuję.