Mówca: Rozwoju i Technologii Waldemar Buda
Data: 2023-03-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Dokonanie przeglądu funkcjonowania pracowniczych planów kapitałowych to wymóg wynikający z ustawy z 2018 r. Zgodnie z art. 143 Rada Ministrów dokonuje przeglądu funkcjonowania PPK po wejściu w życie ustawy i przedkłada Sejmowi informację o skutkach jej obowiązywania wraz z ewentualnymi propozycjami zmian nie rzadziej niż co 4 lata. Pierwszy przegląd funkcjonowania PPK zgodnie z ustawą powinien zostać dokonany nie później niż do 31 grudnia 2022 r. Rada Ministrów przedłożyła takie sprawozdanie. Prezentowany przegląd powstał oczywiście we współpracy z PPK sp. z o.o. oraz PFR Portal PPK, instytucją ustawowo odpowiedzialną za wdrożenie pracowniczych planów kapitałowych, a także informowanie o tym i prowadzenie w tym zakresie szkoleń. Podstawowym celem PPK jest istotne podniesienie bezpieczeństwa finansowego Polaków w okresie emerytalnym. Stworzenie nowego powszechnego programu długoterminowego oszczędzania to realizacja postulatu dywersyfikacji źródeł finansowania dochodów na starość, który został wpisany do Programu Budowy Kapitału stanowiącego pewien element Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju. Pracownicze plany kapitałowe to, pamiętajmy, dobrowolny dla osób zatrudnionych prywatny system oszczędzania, który - można powiedzieć - wykuwał się w ogromnych trudach, przy bardzo złej prasie tego typu programów związanej z działalnością naszych poprzedników. Zabór środków z OFE doprowadził do niskiej wiarygodności działalności państwa w tym zakresie. Dlatego myśmy postanowili, że program PPK będzie całkowicie prywatny, żeby nie było żadnych wątpliwości, żadnej pokusy jakiegokolwiek sięgnięcia po te środki. Dzisiaj program PPK bezsprzecznie, bez najmniejszych wątpliwości jest systemem prywatnym, te środki są prywatne. Przedstawiamy je w swoich dochodach, jako element gromadzenia naszego kapitału, nawet osoby publiczne przedstawiają to w oświadczeniach majątkowych, więc nie ma tutaj wątpliwości. Jest to instrument, który - można powiedzieć z całą odpowiedzialnością - był wdrażany w bardzo trudnym okresie, okresie pandemii, teraz też wojny. Ale można powiedzieć z pełną odpowiedzialnością, że stan uczestników na 31 sierpnia 2022 r. - prawie 2,5 mln, dzisiaj już ponad 2,55, to jest bardzo dobry wynik. To jest wynik jednakże... Ten instrument, który był nowym instrumentem i budził pewne pytania, ze względu na zaufanie do niego, okazał się naprawdę bardzo satysfakcjonujący z punktu widzenia oczekiwań osób, które mogą w nim uczestniczyć. Szanowni Państwo! Całe wdrażanie polegało na kilku etapach, czyli poszczególne grupy przedsiębiorstw wdrażały go u siebie. Najpierw to były bardzo duże przedsiębiorstwa, powyżej 250 pracowników, później mniejsze i kolejne grupy. Mieliśmy tzw. autozapisy, które polegały na tym, że osoby wchodziły do systemu niejako z automatu, chyba że zadeklarowały, że nie chcą w nim uczestniczyć. Ale proszę pamiętać, że system jest niezwykle atrakcyjny, tzn. nie ma dzisiaj na rynku produktu, który byłby z tak wysoką stopą zwrotu, jak ta wynikająca z oszczędzania w PPK. Dlaczego? Dlatego że do tego oszczędzania dokładają się pracodawca i państwo. Czyli nasze odkładane pieniądze są jednocześnie pomnażane proporcjonalnie do tego, co wpłaca sam pracownik, czyli co deklaruje sam pracownik. Jest udział i pracodawcy, i państwa. To powoduje, że jeżeli ktoś realnie, rzeczywiście myśli o gromadzeniu kapitału na emeryturę, to jest to doskonały instrument. Średnia wieku osób, które uczestniczą w programie, to jest dzisiaj 39 lat. To jest bardzo dobra informacja, bo to pokazuje, że już osoby stosunkowo młode podejmują się oszczędzania na okres emerytalny, są tym zainteresowane, myślą o tym, mają to w perspektywie. Szanowni Państwo! Mamy nadzieję, że tego rodzaju program zyska na atrakcyjności, bo mamy doświadczenia różnych krajów całego świata, ten system działa już w wielu krajach. Wierzymy, że z każdym rokiem będzie zyskiwał popularność. Mamy starzejące się społeczeństwo i myślę, że im bliżej do emerytury, tym więcej będzie osób zainteresowanych, wolumen tych osób będzie coraz większy, będzie zainteresowany tym, żeby regularnie oszczędzać. Oczywiście te środki można w każdej chwili wypłacić. Tak jak mówiłem, to jest program środków prywatnych, więc można go wypłacić - oczywiście z pewnymi pomniejszeniami udziału państwa i pracodawcy, to jest dość oczywiste, bo reguła jest taka, że oszczędzamy do osiągnięcia wieku emerytalnego. Bez żadnej straty natomiast możemy wypłacić w sytuacjach wyjątkowych, czyli poważnej choroby samej osoby albo ewentualnie członka rodziny, ale też na pokrycie wkładu własnego przy kredycie hipotecznym. To jest niezwykle ważne i warto o tym pamiętać. Jeżeli osoby mają zgromadzony jakiś poważny kapitał i chciałyby wykorzystać te środki w tym celu, to jak najbardziej jest możliwość bez żadnej straty czy partycypacji już takiej negatywnej przez tego oszczędzającego. Szanowni Państwo! Można powiedzieć, że ten pierwszy, 4-letni etap funkcjonowania PPK to jest rozruch, ale już z ogromnym udziałem społeczeństwa, z coraz większym zainteresowaniem. Miejmy świadomość, że popularność PPK rośnie wtedy, kiedy pokazuje się aktywność po stronie pracodawcy, czyli dopłata po stronie pracodawcy jest stosunkowo wysoka. Mamy dobre przykłady, gdzie pracodawcy zachęcają i jako element zachęty do zatrudnienia, jako pewien pakiet dla pracownika, traktują wysokość partycypacji w PPK - to jest niezwykła wartość - i traktują to jako element przetargowy do ściągnięcia pracownika do własnego zakładu pracy. Więc przy takim podejściu pracodawców, które obserwujemy, program będzie zyskiwał na atrakcyjności i będzie gromadził coraz większy kapitał, który z pewnością dobrze wykorzystamy w okresie emerytalnym. Dziękuję bardzo. (Oklaski)