Mówca: Sprawozdawca Jerzy Polaczek
Data: 2022-09-28 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Koleżanki i Koledzy Posłowie! W imieniu Komisji Infrastruktury mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie dotyczące projektu ustawy o zmianie niektórych ustaw wspierających poprawę warunków mieszkaniowych, są to druki nr 2451, 2451-A oraz 2558. Na samym początku chciałbym przypomnieć Wysokiej Izbie, że te cele są ważne z punktu widzenia realizacji kamieni milowych Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Po pierwsze, mają one wzmocnić budownictwo poprzez nowe efektywne wsparcie energetyczne budownictwa mieszkaniowego przeznaczonego dla osób o niskich i przeciętnych dochodach. Po drugie, mają zwiększyć efektywność energetyczną oraz promocję odnawialnych źródeł energii w istniejących budynkach wielorodzinnych. Beneficjentami tych rozwiązań zawartych w rządowym projekcie ustawy będą przede wszystkim gminy, a także wspólnoty mieszkaniowe, spółdzielnie mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego oraz społeczne inicjatywy mieszkaniowe i inni właściciele budynków wielorodzinnych. W ostatecznym rozrachunku najbardziej zyskują przede wszystkim osoby fizyczne, które będą mogły zyskać na tych rozwiązaniach dzięki obniżeniu rachunków za energię. Te dwa cele, które są zawarte w sprawozdaniach związanych z tą nowelizacją, to efektywne energetycznie nowe budownictwo mieszkaniowe oraz korekta rozwiązań dotyczących inwestycji termomodernizacyjnych, remontów oraz inwestycji w odnawialne źródła energii w istniejącym zasobie mieszkaniowym. Jeśli chodzi o pierwszy cel, o efektywne energetycznie nowe budownictwo mieszkaniowe, to przypomnę, że projekt przewiduje podniesienie intensywności wsparcia budownictwa komunalnego i społecznego pod warunkiem spełnienia przez inwestorów dodatkowych kryteriów energetycznych i środowiskowych, a podstawowym spośród tych kryteriów jest obniżenie zużycia energii w budynku o co najmniej 20% w stosunku do obowiązujących norm. Możliwość uzyskania wsparcia jest uwarunkowana również spełnieniem przez inwestorów szeregu innych, dodatkowych norm w zakresie wykorzystywanych materiałów budowlanych, ochrony środowiska, dostosowania się do zmian klimatu, sposobu projektowania itp. Z pewnością będzie to dla polskiego rynku budowlanego pewne wyzwanie, które jednak wyznaczy trendy rozwoju tej branży w przyszłości. Inwestorzy, jeżeli spełnią warunki zawarte w tej nowelizacji ustawy, będą mogli otrzymać dodatkowe, większe dofinansowanie sięgające 95% kosztów inwestycji w przypadku budownictwa komunalnego, z czego 15% pochodzić będzie z Krajowego Planu Odbudowy, oraz 60% kosztów inwestycji w przypadku budownictwa społecznego, z czego 35% pochodzić będzie z Krajowego Planu Odbudowy. W porozumieniu z instytucjami europejskimi Polska zobowiązała się do budowy co najmniej 12 tys. mieszkań, ale ich ostateczna liczba będzie oczywiście zależała od zainteresowania potencjalnych beneficjentów, czyli wspomnianych gmin, towarzystw budownictwa społecznego, społecznych inicjatyw mieszkaniowych. Będzie oczywiście uzależniona również od kształtowania się cen na rynku materiałów budowlanych, na który niestety silnie wpływa zwłaszcza sytuacja gospodarcza, która powstała po agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Jeśli chodzi o zagadnienia termomodernizacji, remontów czy odnawialnych źródeł energii w istniejącym zasobie mieszkaniowym, to tutaj ważnym elementem budowy niezależności energetycznej kraju jest uniezależnienie się od dostaw kopalnych źródeł energii, szczególnie tych importowanych z Rosji, a najlepszym działaniem w tym zakresie jest przede wszystkim zmniejszanie krajowego zużycia energii, również w sektorze budowlano-mieszkaniowym, który odpowiada za ok. 30% tego zużycia. Z tego powodu w rozwiązaniach zawartych w projekcie rządowym proponuje się instrumenty, które mają na celu poprawę standardu energetycznego istniejących zasobów wielorodzinnych. Wsparcie termomodernizacji i remontów realizowane jest już obecnie ze środków zasilanych przez budżet Funduszu Termomodernizacji i Remontów. Będzie ono zwiększone odpowiednio z 16% lub 21% do 26% lub 31% w przypadku termomodernizacji połączonej z OZE, a w przypadku inwestycji termomodernizacyjnych - z 15% do 25%, jeśli chodzi o inwestycje remontowe. W projektowanej ustawie przewiduje się również dodatkowe wsparcie w postaci grantu termomodernizacyjnego ze środków KPO w wysokości 10% dla inwestycji, w wyniku których budynek osiągnie współczesny standard energetyczny. W sumie w przypadku takiej połączonej inwestycji termomodernizacyjnej i OZE można uzyskać - mówię tutaj o beneficjencie - wsparcie w wysokości realnie do 41% kosztów przedsięwzięcia. Beneficjentami tego wsparcia będą głównie wspólnoty mieszkaniowe oraz spółdzielnie mieszkaniowe. Wsparcie będzie również adresowane do gmin na poprawę stanu technicznego budynków komunalnych. Wiemy, jaka jest sytuacja związana z utrzymaniem tej substancji mieszkaniowej na poziomie gmin. Ona nie jest najlepsza. Ten projekt wychodzi naprzeciw potrzebie bardzo mocnego wzmocnienia i poprawy stanu technicznego budynków komunalnych, przede wszystkim tych, które są zamieszkałe przez osoby szczególnie zagrożone ubóstwem energetycznym. Samorządy będą mogły uzyskiwać dofinansowanie w wysokości 50% kosztów remontu lub termomodernizacji lub 60% w przypadku budynku zabytkowego czy też rewitalizowanego. Wsparcie będzie mogło wzrosnąć o 30%, jeżeli budynek będzie miał wymienione źródło ciepła lub zostanie podłączony do sieci ciepłowniczej. Podobne wsparcie będzie mogło być skierowane nie tylko w odniesieniu do powierzchni wspólnej budynku, ale również w odniesieniu do remontu znajdujących się w tym budynku mieszkań. Nowym instrumentem wsparcia zawartym w ustawie będzie grant OZE finansujący 50% kosztów instalacji lub modernizacji odnawialnego źródła energii w budynkach wielorodzinnych. Obok efektów ekologicznych rozwój odnawialnych źródeł energii będzie miał pozytywny wpływ na budżety domowe mieszkańców poprzez zmniejszenie ich rachunków za energię bądź też ogrzewanie. Grant będzie przysługiwał również w przypadku instalacji odnawialnych źródeł energii na etapie budowy nowych budynków realizowanych przez inwestorów budownictwa społecznego. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Uzgodnione z instytucjami europejskimi wskaźniki zakładają, że do połowy 2026 r. w ramach inwestycji zostaną zmodernizowane budynki, w których jest nie mniej niż 115 tys. mieszkań. Suma zaplanowana w ramach krajowego programu odbudowy wynosi ok. 100 mln euro, jednak kwota ta w znacznym stopniu będzie uzupełniana środkami krajowymi. Reasumując, panie i panowie posłowie, przedstawione rozwiązania będą miały dobry, pozytywny skutek dla polityki mieszkaniowej z jednej strony i dla polityki energetycznej kraju. Ponadto pozwolą na kontynuowanie koniunktury w sektorze budowlanym, a podkreślenia wymaga fakt, że inwestycje w budownictwo społeczne oraz w termomodernizacje i remonty wykonują najczęściej, co też warto podkreślić, regionalne czy lokalne firmy budowlane, co będzie miało również istotny pozytywny skutek dla utrzymania stabilnej i w dobrej kondycji gospodarki lokalnej. Mając na względzie przedstawione korzyści, które płyną z wdrożenia przepisów projektu, który został przepracowany na posiedzeniach Komisji Infrastruktury, będę wnosił o przyjęcie ustawy w zaakceptowanym przez Komisję Infrastruktury brzmieniu z jedną uwagą, mianowicie po przejrzeniu tekstu sprawozdania chciałbym prosić o dokonanie pewnej drobnej poprawki na s. 36 w zmianie 22. w art. 6 wspomnianej ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów, mianowicie do zmiany 22. w art. 6 na wczorajszym posiedzeniu Komisji Infrastruktury została zgłoszona poprawka, w ramach której w lit. b zaproponowano w poleceniu nowelizacyjnym dodanie w art. 25 w ust. 1 pkt 1a zamiast pkt 1b, pkt 1a już obowiązuje. Tak że proszę o uwzględnienie przez Biuro Legislacyjne prawidłowego oznaczenia tegoż punktu. Dziękuję za uwagę.