Mówca: Marek Wójcik
Data: 2016-03-16 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Premier! (Gwar na sali) Rozpatrujemy dziś wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec ministra spraw wewnętrznych i administracji pana Mariusza Błaszczaka. (Dzwonek) To pierwszy tego typu wniosek w tej kadencji. Pan minister sprawuje swoje obowiązki od 4 miesięcy, jednak dziś można śmiało powiedzieć, że jeszcze nigdy w historii polskiego rządu żaden z ministrów w tak krótkim czasie nie dał aż tylu powodów, żeby odwołać go ze stanowiska. Dlatego wniosek nie dotyczy jednej sprawy, ale kilku spraw, które pokazują, w jaki sposób pan minister Błaszczak sprawuje swoje obowiązki w Ministerstwie Administracji i Spraw Wewnętrznych. Otóż przejdźmy do przedstawienia faktów. Pierwszym powodem, dla którego przedłożyliśmy wniosek, są okoliczności związane z powołaniem pana insp. Maja na stanowisko komendanta głównego Policji. Otóż przypomnijmy, że zgodnie z art. 5 ustawy o Policji minister właściwy do spraw wewnętrznych przedstawia prezesowi Rady Ministrów kandydata na komendanta głównego. Przypomnę, że zgodnie z ustawą komendant główny Policji jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawa stanowi, że komendant główny jest również przełożonym wszystkich policjantów. Kandydat na to tak ważne dla zapewnienia bezpieczeństwa obywateli stanowisko jest rekomendowany przez ministra, natomiast ostateczną decyzję podjęła pani premier. To na ministrze ciąży odpowiedzialność przygotowania właściwego kandydata, sprawdzenia jego przeszłości, sprawdzenia, czy kandydat daje gwarancję tego, że będzie właściwie wypełniał obowiązki komendanta głównego Policji, czyli, przypomnę, najważniejszej osoby w państwie odpowiedzialnej za bezpieczeństwo obywateli. 11 grudnia pani premier Beata Szydło na wniosek ministra Mariusza Błaszczaka powołała insp. Maja na stanowisko komendanta głównego Policji. Niestety, po kilku tygodniach okazało się, że pan minister Błaszczak nie sprawdził, czy jego kandydat daje gwarancje tego, iż będzie właściwie wykonywał obowiązki komendanta. Co więcej, nie dokonał nawet sprawdzenia, czy nazwisko insp. Maja nie występuje w postępowaniach karnych. Wystarczyło sprawdzić w Biurze Spraw Wewnętrznych Policji lub w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, żeby dowiedzieć się, że insp. Maj występuje w postępowaniu korupcyjnym prowadzonym przez prokuraturę w Łodzi. Część materiałów w tym śledztwie pochodziła z Biura Spraw Wewnętrznych Policji. Pani premier, minister spraw wewnętrznych i administracji, rekomendując na stanowisko szefa Policji osobę, która występuje w postępowaniu korupcyjnym i której w wyniku tego postępowania można przedstawić zarzuty, w istocie ośmieszył i panią, i polską Policję. (Oklaski) Zaniedbania pana ministra Błaszczaka związane z powołaniem insp. Maja na stanowisko komendanta głównego już powinny być same w sobie podstawą do tego, żeby odwołać pana ministra Błaszczaka ze stanowiska. Niestety, minister Błaszczak zamiast honorowo przyznać się do oczywistego błędu i złożyć dymisję postanowił wybrać inną drogę. Postanowił zrzucać odpowiedzialność za własną decyzję na opozycję. W świetle tej absurdalnej obrony warto dziś przypomnieć fakty, przede wszystkim to, jak wygląda postępowanie przygotowawcze. Otóż, Wysoka Izbo, postępowanie przygotowawcze składa się z dwóch faz, z postępowania w sprawie i postępowania przeciwko osobie. Obie fazy rozdziela moment przedstawienia zarzutów. Dotychczasowa praktyka w stosunku do osób sprawujących funkcje publiczne była taka, że z chwilą przedstawienia zarzutów odwołuje się te osoby ze stanowisk. W przypadku postępowania prowadzonego w Łodzi insp. Majowi nie przedstawiono zarzutów. Niemniej jednak, gdyby doszło do sytuacji, w której insp. Maj w związku ze sprawowaną przez siebie funkcją miałby jakikolwiek wpływ na prowadzone postępowanie, powinien zostać bezwzględnie odwołany ze stanowiska. Przed powołaniem na komendanta głównego Policji insp. Maj był zastępcą komendanta wojewódzkiego Policji w Gdańsku. Zgodnie z ustawą zastępców komendanta wojewódzkiego powołuje i odwołuje komendant główny Policji. Otóż poprzedni komendant główny Policji w oparciu o dostępne informacje mógł ocenić, czy pan insp. Maj na zajmowanym stanowisku daje gwarancje właściwego wykonywania swoich obowiązków. Pan komendant główny Policji dokonał tego typu analizy, doszedł do wniosku, że osoba będąca zastępcą komendanta wojewódzkiego Policji w Gdańsku nie ma żadnego wpływu na postępowanie prokuratorskie prowadzone w Łodzi, postępowanie, które dotyczy sprawy korupcyjnej z Kalisza. W związku z tym decyzja poprzedniego komendanta głównego o nieodwoływaniu insp. Maja z zajmowanego stanowiska zastępcy komendanta wojewódzkiego w Gdańsku była decyzją, na tym etapie postępowania, jak najbardziej prawidłową. Jednak awansowanie komendanta głównego, czyli osoby, której nazwisko pojawia się w postępowaniu korupcyjnym, na tak wysokie stanowisko w Policji było szkodliwe dla tej formacji i kompletnie nieodpowiedzialne. Obejmując nowe stanowisko, insp. Maj zyskał możliwość wpływu na pracę Biura Spraw Wewnętrznych. Przypomnę, że to Biuro Spraw Wewnętrznych było jedną z tych instytucji, w których gromadzono materiał dowodowy właśnie przeciwko insp. Majowi. Poprzez nowe stanowisko insp. Maj uzyskał możliwość bezpośredniego wpływu na pracę tego biura i przez to uzyskał możliwość, również w przyszłości, poprawy swojej sytuacji w postępowaniu przygotowawczym, które było prowadzone w prokuraturze w Łodzi. Jak pokazują fakty, jedną z pierwszych decyzji insp. Maja były bardzo głębokie zmiany kadrowe właśnie w Biurze Spraw Wewnętrznych. Stanowisko pracy stracili nie tylko dyrektor i zastępcy dyrektora, ale także naczelnicy. Co więcej, Biuro Spraw Wewnętrznych jeszcze w grudniu (Gwar na sali, dzwonek) pod nowym kierownictwem wystąpiło do prokuratury w Łodzi z pytaniem o to, na jakim etapie jest postępowanie, w którym pojawia się nazwisko pana insp. Maja. Panie ministrze, zachowanie pańskich poprzedników na stanowisku ministra spraw wewnętrznych, a także zachowanie poprzedniego komendanta głównego należy ocenić właściwie. Natomiast do skandalu w polskiej Policji doprowadziły wyłącznie pana zaniedbania, brak informacji i brak nadzoru nad służbami. (Oklaski) Panie ministrze, powinien pan podziękować dziennikarzom prowadzącym śledztwo dziennikarskie w tej sprawie, dlatego że gdyby nie ich praca i ich przygotowania do pisania artykułów w tej sprawie, prawdopodobnie dowiedziałby się pan o problemach insp. Maja dopiero z gazet, może nawet nie z gazet, ale dopiero w sytuacji, w której insp. Majowi przedstawiono by zarzuty. To byłaby sytuacja, która skończyłaby się jeszcze większym skandalem w polskiej Policji niż ta, do której pan doprowadził. Pani premier, w tym miejscu warto przedstawić to, w jaki sposób ministrowie pani rządu na posiedzeniu Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych 24 lutego informowali posłów o okolicznościach odwołania insp. Maja ze stanowiska komendanta głównego. Otóż pan minister Błaszczak i pan minister Zieliński przyszli na posiedzenie z góry przygotowanymi wystąpieniami. Nie zamierzali odpowiadać na żadne pytania padające ze strony posłów i właściwie na żadne pytania padające ze strony posłów nie odpowiedzieli. (Poseł Krystyna Skowrońska: Arogancja!) Natomiast nieoczekiwanie na posiedzenie przyszedł niezaproszony minister koordynator służb specjalnych. Przyszedł pan minister Mariusz Kamiński i pan minister Mariusz Kamiński poinformował wysoką komisję o tym, iż w pierwszych dniach po objęciu przez insp. Maja stanowiska komendanta głównego dowiedział się o tym, iż jest prowadzone postępowanie w Łodzi, w którym pojawia się nazwisko pana insp. Maja. Otóż pan minister Kamiński mówi o tej sytuacji w ten sposób: Zapoznałem się z analizą dotyczącą przekazanych materiałów i w mojej opinii zarzuty, które ewentualnie prokuratura może sformułować, są poważne. Chwilę później pan minister Kamiński mówi: Otóż w związku z tym, iż materiał operacyjny zebrany w tej sprawie wygląda poważnie i niebezpiecznie, z punktu widzenia możliwości postawienia komendantowi zarzutu, uznałem, nie przesądzając o sprawie, bo od tego jest prokurator, a w przyszłości sąd, że dla czystości i dla bezpieczeństwa Policji, dla bezpieczeństwa obywateli i państwa dużo lepszym rozwiązaniem jest, aby komendant Maj przestał pełnić funkcję komendanta głównego do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Otóż pan minister podzielił się z komisją swoją wiedzą, którą powziął już w grudniu 2015 r. Kłopot polega na tym, że podczas posiedzenia komisji ministrowie chyba nie słuchali się nawzajem. Pan minister Zieliński poinformował po kilkunastu minutach komisję, cytuję: Proszę państwa, może jeszcze słowo o standardach. To rzeczywiście ważna kwestia. W momencie kiedy ta wiedza, która dziś jest omawiana, stała się nam dostępna, komendant główny Policji przestał pełnić swoją funkcję. Otóż kłopot polega na tym, że pan minister Zieliński relacjonuje sytuację z lutego 2016 r. Pani premier, podstawowe pytanie jest takie: Co działo się przez te 2 miesiące od momentu, w którym wyszły na jaw okoliczności świadczące o tym, że pan komendant Maj nie może sprawować swojej funkcji, do momentu złożenia dymisji i przyjęcia tej dymisji przez panią premier? Minęły 2 miesiące. Opinia publiczna do tej pory nie uzyskała informacji ani na temat okoliczności powołania komendanta, ani na temat tego, dlaczego państwo nie odwołaliście komendanta wcześniej, ani na temat okoliczności odwołania komendanta. Natomiast sytuacja, która miała miejsce w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, pokazuje, że w pani rządzie panuje chaos. Ministrowie ze sobą nie współpracują. Minister nadzorujący Policję mówi jedno, nie informuje, nie jest informowany przez ministra koordynatora o jego wiedzy jeszcze przez 2 miesiące. Jeszcze przez 2 miesiące tolerowaliście państwo sytuację, w której na stanowisku komendanta głównego była osoba, która nie dawała gwarancji rzetelnego sprawowania tej funkcji. (Oklaski) W tym miejscu warto powiedzieć, w jaki sposób minister Błaszczak sprawował nadzór nad Policją i pozostałymi służbami mundurowymi. Otóż warto przypomnieć, że w momencie, w którym minister Błaszczak obejmował swoje stanowisko, poziom bezpieczeństwa w kraju i opisanej pracy Policji był bardzo dobry. W ostatnich 8 latach odsetek Polaków czujących się bezpiecznie w naszym kraju wzrósł z 53% do 66%, a liczba przestępstw spadła z 1,15 mln w 2007 r. do 830 tys. w 2015 r. Po objęciu obowiązków komendanta głównego przez pana insp. Maja pan inspektor przeprowadził serię zmian kadrowych. To były bardzo głębokie zmiany w komendzie głównej, w komendach wojewódzkich, w biurach Policji. W jednym z wywiadów pan komendant Maj stwierdził: ˝Moi poprzednicy wymieniali komendantów wojewódzkich i kadry w Komendzie Głównej Policji w ciągu 2-3 lat. Ja dokonałem zmian w ciągu miesiąca, korzystając ze swoich uprawnień˝. Pani premier, to jest szalone tempo zmian. To jest tempo, w którym nie da się przygotować następców zwalnianych wysokich funkcjonariuszy Policji. Zgodnie z dyspozycją pana ministra Błaszczaka stanowiska mieli stracić funkcjonariusze, którzy swoją służbę rozpoczęli przed 1990 r., funkcjonariusze, którzy służyli w Milicji Obywatelskiej. Przy odwoływaniu ich ze stanowisk nie brano pod uwagę kryteriów, nie brano pod uwagę oceny ich dotychczasowej służby. Przypomnę, że służba w Policji na ogół trwa trochę krócej niż praca obywateli, którzy pracują w innych dziedzinach życia. Otóż jeśli chodzi o sytuacje, w których ktoś dziś pełni znaczące funkcje, jest oficerem Policji, to są to osoby, które nawet jeżeli rozpoczynały swoją służbę jeszcze w Milicji Obywatelskiej, to wówczas nie były oficerami. Ci ludzie zdobywali stopnie oficerskie dopiero w okresie wolnej Polski, ci ludzie byli weryfikowani. Przez 25 lat te osoby służyły wolnej Polsce i właściwie wykonywały swoje kompetencje. Co więcej, przez 25 lat ci ludzie zdobywali doświadczenie. Polscy podatnicy inwestowali w ich wykształcenie, w kontakty międzynarodowe, inwestowali w bezpieczeństwo Polaków. To kadra oficerska Policji była gwarantem tego, że Policja będzie funkcjonowała właściwie. Prawda jest też taka, że argumenty pana ministra Błaszczaka, argumentacja powtarzana w mediach, związana z tym, że odwołuje się oficerów Policji, którzy rozpoczęli swoją służbę jeszcze w Milicji Obywatelskiej, jest nieprawdziwa, dlatego że stanowiska stracili również ludzie, którzy nigdy w Milicji Obywatelskiej nie służyli. Stanowiska straciło bardzo wielu doświadczonych oficerów, którzy rozpoczynali swoją służbę już w latach 90. Przypomnę tylko informacje o poziomie wojewódzkim. Otóż stanowiska stracili m.in. komendanci wojewódzcy: dolnośląski, małopolski, mazowiecki, stołeczny, świętokrzyski, wielkopolski. Ci ludzie rozpoczynali swoją służbę już w latach 90., nie mieli nic wspólnego z Milicją Obywatelską. Ci ludzie stanowili gwarancję właściwego rozwoju polskiej Policji, stanowili gwarancję bezpieczeństwa obywateli. Otóż po objęciu przez pana władzy w resorcie spraw wewnętrznych i administracji doprowadził pan do sytuacji, w której pozbył się pan z Policji wyższego korpusu oficerskiego. Ci oficerowie albo byli zwalniani ze stanowisk i często wyrzucani z pracy w Policji, albo sami dochodzili do wniosku, że w sytuacji, w której się znaleźli, pełnienie dalszej służby nie ma już sensu, i odchodzili na emeryturę, często po 25 latach służby. Panie ministrze, jest pan winny tego, że polska Policja straciła bardzo wielu doświadczonych funkcjonariuszy. (Oklaski) Dobrze pan wie, że żegna pan tych funkcjonariuszy. Nawet w tym tygodniu żegnał pan panią generał, byłą komendant w Opolu, osobę, która rozpoczynała swoją pracę w latach 90., pierwszą kobietę generała w polskiej Policji. Pan pożegnał ją chyba w poniedziałek, tak, panie ministrze? Pożegnał pan osobę, która przeszła na emeryturę po 25 latach pracy. W ten sposób rozstaje się pan z oficerami, którzy jeszcze przez wiele lat mogli służyć w polskiej Policji i dzielić się swoim doświadczeniem. Oprócz odwoływania ze stanowisk w Policji problemem jest również to, kogo powołuje pan na następców tych wysokich oficerów Policji. Niestety bardzo często są to osoby bez potrzebnego doświadczenia. To nie ich wina, że dotychczas nie były w stanie zdobyć doświadczenia. Dotychczas wysokie stanowiska w Policji były obsadzane zgodnie z kluczem doświadczenia: policjanci najpierw służyli wiele lat w komendach powiatowych, w komendach wojewódzkich, a dopiero później, po zdobyciu niezbędnego doświadczenia, znajdowali się w komendzie głównej. Pan przerwał stosowanie tej zasady. Doprowadził pan do sytuacji awansowania na bardzo wysokie stanowiska osób bez doświadczenia. Dziś mówi pan o tym, że Policja funkcjonuje normalnie. Oczywiście jest tak, że funkcjonariusze realizują zadania, do których zostali wyszkoleni. Zasłania się pan sprawą pana Kajetana Poznańskiego. Kajetan Poznański został ujęty przez Policję, bo policjanci zostali do tego wyszkoleni, natomiast kłopot polega na tym, że osłabił pan możliwości planowania pracy Policji. Wysłał pan do - często wielotysięcznych - garnizonów na szefów funkcjonariuszy, którzy nie są do tego przygotowani. Doprowadził pan do sytuacji, w której w garnizonach, w których często służy po 10 tys. funkcjonariuszy i w których trzeba rzeczywiście zarządzać, stanowiska objęli funkcjonariusze niedoświadczeni. (Gwar na sali) Co więcej, plagą Policji za pana rządów jest sytuacja, w której nie powołuje się komendanta, ale powierza się obowiązki. Stwarza się wrażenie tymczasowości, stwarza się sytuację, w której Policja nie jest w stanie w dalszym ciągu planować swoich działań. (Oklaski) Szczególnie...