Mówca: Zbyszek Zaborowski
Data: 2014-12-03 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu posłów Sojuszu Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt przedstawić projekt ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, która reguluje sprawę łączenia mandatu wójta, burmistrza i prezydenta z mandatem senatora. To jest skromna nowelizacja, dwuartykułowa, która dotyczy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a dokładnie art. 27 pkt 4, w którym skreśla się wyrazy ˝lub senatora˝. Art. 27 dotyczy niepołączalności funkcji wójta oraz jego zastępcy między innymi z funkcją wójta lub jego zastępcy w innej gminie, członkostwem w organach jednostek samorządu terytorialnego, w tym w gminie, w której dana osoba jest wójtem lub zastępcą wójta, z zatrudnieniem w administracji rządowej oraz mandatem posła lub senatora. Zajmujemy się pkt 4 i proponujemy, aby ograniczyć zakaz łączenia funkcji w przypadku mandatu senatora. Istota rzeczy zasadza się na fakcie, że dzisiaj samorząd terytorialny nie ma bezpośredniej reprezentacji w parlamencie. Jak państwo posłanki i posłowie pamiętają, od zarania istnienia nowego samorządu po 1990 r. taka reprezentacja w Sejmie i w Senacie Rzeczypospolitej miała miejsce. Niepołączalność mandatu parlamentarnego wprowadzono ustawą z 2001 r. i od następnej kadencji samorządu terytorialnego, czyli od 2002 r. zaczął obowiązywać bezwzględny zakaz łączenia mandatu parlamentarnego z funkcjami sprawowanymi w samorządzie - dotyczy to wszystkich szczebli samorządu. Zastanawiamy się nad zrobieniem skromnego póki co wyłomu. Chodzi o możliwość łączenia mandatu z określonymi funkcjami, umożliwienie kandydowania do Senatu ludziom wybranym w wyborach bezpośrednich, a więc wójtom, burmistrzom, prezydentom, by w procesie ustawodawczym mogli oni bezpośrednio wyrażać interesy samorządu terytorialnego. Oprócz wzmocnienia reprezentacji obywateli w Senacie o przedstawicieli samorządu terytorialnego szczebla gminnego siłą rzeczy doprowadzilibyśmy do wzmocnienia pozycji polityczno-ustrojowej Izby wyższej polskiego parlamentu. Dzisiaj Senat bierze udział w procesie ustawodawczym, przysługuje mu prawo inicjatywy ustawodawczej i zgłaszanie poprawek do ustaw przyjętych w Sejmie, ale jego rola ustrojowa jest niedookreślona. Od dłuższego czasu trwa w Polsce dyskusja dotycząca funkcji ustrojowej Izby wyższej. Wielokrotnie zgłaszane były przez różne środowiska postulaty... (Poseł Piotr Zgorzelski: Likwidacyjne.) ...aby Senat uczynić izbą samorządową. Pojawiały się również, jak podpowiada pan poseł Zgorzelski, postulaty likwidacji tej Izby. To wymaga oczywiście zmiany konstytucji. Uczynienie z Senatu izby samorządowej również wymaga zmiany konstytucji. Ta skromna nowelizacja jest początkiem tej drogi, prowadzi do możliwości łączenia mandatu osoby wybranej do samorządu gminnego lub miejskiego na funkcję wójta, burmistrza czy prezydenta z zasiadaniem w Senacie. Nasza propozycja spotkała się z pozytywną opinią Związku Powiatów Polskich, który zgłosił też wniosek i pytanie, dlaczego by nie łączyć zasiadania w Senacie z członkostwem w zarządzie powiatów czy województw. Postuluje on więc niejako rozszerzenie zakresu nowelizacji. Podobne stanowisko zajęło województwo lubelskie. Związek Województw Rzeczypospolitej Polskiej przedstawił nam opinię województwa lubelskiego, że takie rozszerzenie byłoby korzystne. Jesteśmy oczywiście otwarci na dyskusję. Mam nadzieję, że do dzisiejszej dyskusji, do tej skromnej propozycji, by uczynić z Senatu izbę samorządową, dać początek tej drodze, odniosą się państwo pozytywnie. Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Liczę na poparcie tej słusznej inicjatywy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)