Mówca: Agnieszka Maria Kłopotek
Data: 2025-11-19 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe zabieram głos w sprawie projektów ustaw nr 1881 i 1975, dotyczących zmian w ustawie o podatku od wydobycia niektórych kopalin. Są to projekty ważne nie tylko dla branży wydobywczej, ale również dla finansów publicznych, dla bezpieczeństwa surowcowego i dla przyszłego rozwoju gospodarczego naszego kraju. Polska jest państwem o znaczących zasobach naturalnych, przede wszystkim miedzi i srebra, ulokowanych głównie na terenie Sudetów. Zasoby te zgodnie z danymi Państwowego Instytutu Geologicznego liczone są w miliardach ton rudy i stanowią strategiczne bogactwo narodowe należące, co jasno wynika z ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, do Skarbu Państwa. To od państwa zależy, w jaki sposób je eksploatujemy, jaką rentę surowcową pobieramy i jak ją później wykorzystujemy dla wspólnego dobra. Przez ostatnie lata podatek od wydobycia niektórych kopalin pełnił ważną funkcję fiskalną, a jego konstrukcja powodowała, że w okresach wysokich cen metali państwo zyskiwało znaczące dochody. Jednocześnie jednak coraz częściej docierały do nas sygnały ze strony przedsiębiorstw, że przy ogromnych kosztach inwestycyjnych wynikających z głębokości złóż, trudnych warunków geologicznych i stale rosnących wydatków na infrastrukturę obecny model podatku ograniczał możliwości dalszego rozwoju. To nie są zwykłe inwestycje. To procesy trwające latami, angażujące miliardy złotych, wymagające drążenia kilometrów wyrobisk, zabezpieczenia tych wyrobisk, transportu rudy i odpowiadającej temu nowoczesnej technologii. W przypadku węglowodorów, ropy i gazu, koszty i ryzyka są zupełnie inne. Dlatego słuszne jest zróżnicowanie podatkowe i dlatego nie można mówić o selektywnej pomocy. Te branże działają na całkowicie innych rynkach i oferują zupełnie inne produkty. Projekty ustaw, o których dzisiaj mówimy, wychodzą naprzeciw potrzebom modernizacji polskiego górnictwa metali. Obniżenie współczynników w latach 2026-2028 oraz wprowadzenie ulgi inwestycyjnej od 2029 r. to rozwiązania, które mają dwa cele: po pierwsze, wzmocnić zdolności inwestycyjne firm, po drugie, zapewnić Polsce długofalowe korzyści z eksploatacji własnych zasobów. Ulga inwestycyjna, czyli możliwość odliczenia do 40% kwalifikowanych nakładów w ramach 30% miesięcznego podatku, jest instrumentem rozsądnym, zrównoważonym i dobrze przemyślanym. Wprowadzono liczne zabezpieczenia, tj. obowiązek prowadzenia szczegółowych ksiąg, 15-letni limit rozliczenia, a także obowiązek zwrotu ulgi w razie umorzenia zobowiązania czy zbycia inwestycji. To dobre mechanizmy antynadużyciowe. Jednocześnie projekty ustaw obejmują tą ulgą również podmioty, które dopiero przygotowują się do rozpoczęcia wydobycia. To ważne, bo proces uzyskiwania koncesji, badań geologicznych czy budowania infrastruktury jest niezwykle kosztowny i wieloletni. Jeżeli chcemy, by Polska była realnym, europejskim centrum wydobycia metali strategicznych, musimy wspierać inwestorów już na etapie przygotowawczym. Miedź i srebro to surowce krytyczne dla transformacji energetycznej, dla elektromobilności, dla nowoczesnych technologii. Świat będzie ich potrzebował coraz więcej. Polska, jeśli zapewni przewidywalne i konkurencyjne otoczenie podatkowe, może być jednym z ważnych dostawców tych metali w Europie. To oznacza miejsca pracy, rozwój regionów i zwiększone wpływy do budżetu w przyszłości. Klub Polskie Stronnictwo Ludowe podkreśla jednak, że każdej zmianie podatkowej musi towarzyszyć odpowiedzialność. Państwo musi zachować kontrolę nad rentą surowcową i dbać o to, aby korzystali z niej wszyscy Polacy. Musimy też monitorować skutki wprowadzanych ulg, aby system był zarówno prorozwojowy, jak i sprawiedliwy. Dlatego jako klub popieramy kierunek tych zmian, widząc w nim szansę na długofalowy rozwój polskiego sektora wydobycia miedzi i srebra, i jednocześnie deklarujemy gotowość do konstruktywnej pracy nad szczegółami. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe będzie popierał rozwiązania racjonalne, prorozwojowe i służące Polsce. Dlatego jesteśmy za tym, aby pracować nad tym projektem ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)