Mówca: Artur Dębski
Data: 2015-05-14 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zwróciliśmy się o informację w sprawie sytuacji związanej z polskim rynkiem książek oraz generalnie z czytelnictwem w Polsce. Nasuwa się podstawowe pytanie: Czym jest książka? Czy tylko towarem, czy jednocześnie dobrem kultury? Kulturowa tożsamość Polski jest związana z największymi twórcami polskiej literatury, tak samo jak kulturowa tożsamość Europy jest związana z największymi europejskimi twórcami. W przeciwieństwie do nas, Polaków, Francuzi, Niemcy, Portugalczycy, Włosi, Holendrzy, Grecy, Hiszpanie, Austriacy wprowadzili uregulowania ustawowe na swoich rynkach w celu wspierania rozwoju czytelnictwa w swoich krajach oraz w celu poprawienia sytuacji, jeżeli chodzi o konkurencję na tych rynkach. W niektórych krajach w Europie również obowiązują porozumienia branżowe, np. w Danii, Finlandii, Irlandii, Norwegii, Słowenii, Chorwacji oraz na Węgrzech. Tam funkcjonują pewne rozwiązania w tym obszarze, które pozwalają to planować i regulować, a także rozwijać czytelnictwo i generalnie rynek książki. Tradycyjna księgarnia to miejsce szczególne. Często jest to nie tylko sklep z książkami, lecz także miejsce spotkań z autorami, grafikami, dziennikarzami, a czasami również z politykami. Inne formy dystrybucji oczywiście też są bardzo ważne, natomiast tradycyjna księgarnia to miejsce szczególne. Od roku 1990 liczba księgarń w naszym kraju nieustannie się zmniejsza. W ciągu ostatnich pięciu lat była to zmiana wręcz dramatyczna, prawie 1 tys. punktów sprzedaży książek, księgarń, zostało zlikwidowanych. Obecnie w kraju mamy 1,9 tys. księgarń, które generują 40% obrotu szacowanego na 4 mld zł w cenie sprzedaży detalicznej. Nie jest to tak wielki rynek jak chociażby rynek alkoholowy, ale wymaga naszej największej troski. Jeszcze w roku 1998 księgarnie tradycyjne generowały 56% obrotu. Wiadomo, w dobie Internetu musimy liczyć się z tym, że w tej chwili w Internecie sprzedaje się 25% wszystkich książek. Wszyscy, państwo również, zdajemy sobie sprawę, że wzrost sprzedaży internetowej do 50% jest kwestią czasu. Wtedy, bez pomocy i uregulowań, księgarnie przekształcą się w skanseny lub po prostu znikną. W związku z tym chciałbym zadać ministerstwu następujące pytania: Co rząd zamierza zrobić w celu poprawy sytuacji na rynku polskich książek? Jak ministerstwo ocenia propozycję Polskiego Stronnictwa Ludowego, chodzi o tzw. ustawę o książce, dotyczącą regulacji cenowej nowości wydawniczych w okresie 12 miesięcy? Państwo wiecie, że klub Polskiego Stronnictwa Ludowego złożył projekt, którego jestem wnioskodawcą, który w pewnym sensie wyrównuje szanse, reguluje ceny przez 12 miesięcy, mówię o nowościach wydawniczych. Chciałbym zapytać ministerstwo o opinię w tej kwestii. Jakie kroki oprócz narodowego programu na lata 2014-2020 zamierzamy podjąć na rzecz ochrony czytelnictwa w Polsce? Jest jeszcze jedna sprawa, o której chciałbym powiedzieć. Polska jest na czwartym miejscu od końca, jeżeli chodzi o czytelnictwo, wśród krajów Unii Europejskiej. Jednocześnie jesteśmy na czwartym miejscu od końca, jeżeli chodzi o innowacyjność, nowoczesne technologie. Czy w ocenie ministerstwa te dwie sprawy mają ze sobą bezpośredni związek? Jak wiemy, czytanie przyczynia się do rozwoju horyzontów, poszerzania wiedzy. W tym wypadku ten związek wydaje się oczywisty. Jakie jest zdanie ministerstwa kultury w tej sprawie? Dziękuję.