Mówca: Katarzyna Ueberhan
Data: 2026-01-08 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Pani Ministro! Wysoka Izbo! Projekt porządkuje sytuację zawodu psychologa kompleksowo. Ustawa określa zasady uzyskania prawa wykonywania zawodu, reguły jego wykonywania, organizację samorządu zawodowego oraz odpowiedzialność dyscyplinarną psychologów. To oznacza, że wreszcie powstaje system, w którym odbiorcy świadczeń mogą oczekiwać jasnych standardów, a także mają realną ścieżkę zgłaszania zastrzeżeń i uruchomienia postępowania przed organami samorządu. Bardzo istotnym elementem projektu było i jest uporządkowanie pojęć, narzędzi pracy, definicji metod psychologicznych. To wszystko zostało wypracowane wspólnie ze środowiskiem. Ustawowe zastrzeżenie wykonywania świadczeń psychologicznych z użyciem tych metod wyłącznie dla osób posiadających prawo wykonywania zawodu ma chronić osoby korzystające, pacjentów przed nadużyciami i pseudoprofesjonalnymi usługami. Projekt zawiera również rozwiązania, które mają pomóc osobom wchodzącym do zawodu. Przewidziano instytucję współpracy wdrożeniowej, której celem jest wsparcie w rozpoczęciu wykonywania zawodu oraz budowanie standardów jakości. W toku prac komisji doprecyzowano i uporządkowano niektóre pojęcia, m.in. pojawiła się poprawka terminologiczna związana z pojęciem opieki. Zastąpiono to sformułowaniem funkcji mentora. Ma to lepiej oddawać sens tego rozwiązania i pozwoli uniknąć błędnych skojarzeń z relacją zwierzchności. W pytaniach państwa posłów, jak też w opiniach przesyłanych do komisji w trakcie prac pojawiała się krytyka wspomnianych kosztów po stronie psychologów, w szczególności związanych z opłatą za wpis oraz późniejszymi skutkami. Opłata wynosząca 10% przeciętnego wynagrodzenia, o czym już wspomniała pani ministra, ma charakter wyłącznie maksymalnego pułapu. O jego realnej wysokości zdecyduje samorząd. Chciałam podkreślić, że jako połączone komisje odnotowaliśmy te obawy jako istotne z perspektywy dostępu do zawodu i tego, by standardy jakości nie stały się barierą finansową dla osób rozpoczynających pracę, w tym psychologów szkolnych, psychologów pracujących w instytucjach publicznych. Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Prace podkomisji i połączonych komisji łącznie trwały kilka miesięcy. Ich efektem, ale efektem nie tylko prac naszych połączonych komisji, lecz również prac pani minister Dziemianowicz-Bąk, prac wielu ostatnich lat, w poprzedniej kadencji, intensywnych prac jej współpracowników, jest to przedłożenie. Projekt jest efektem tych wszystkich starań, konsultacji, rozmów, wielu lat pracy. To przedłożenie jest rozwiązaniem kompleksowym, przemyślanym, przede wszystkim przedyskutowanym, ale też bardzo potrzebnym, oczekiwanym. Stąd po raz kolejny dołączam się do głosu pani przewodniczącej Golbik, także jako sprawodawca komisji powtarzam, że połączone komisje wnoszą o przyjęcie tej ustawy, ponieważ jej tekst jest wersją przeanalizowaną, po przeanalizowaniu uwag środowiska, po dopracowaniu rozwiązań, również tych, które w pierwotnym kształcie budziły wątpliwości. Mam nadzieję - chociaż nie widzę w tej chwili państwa z prawej strony sali, zwłaszcza posła Wichra - że zgłoszone przez nas poprawki, również w drugim czytaniu, rozwieją resztę wątpliwości i będziemy mogli liczyć na państwa poparcie ponad podziałami politycznymi, partyjnymi, bo przecież zdrowie Polek i Polaków, zdrowie psychiczne nie ma barw partyjnych, politycznych. Kończąc, bardzo dziękuję pani ministrze, doceniam, doceniamy wszyscy i podziwiamy, ogrom pracy, którą pani ministra rodziny, pracy i polityki społecznej włożyła w przygotowanie tej ustawy. Dziękuję. (Oklaski)