Mówca: Pracy i Polityki Społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz
Data: 2014-05-07 (Sejm RP, kadencja 7)

Dziękuję bardzo. Szanowny Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Ogromnie się cieszę, że dzisiaj odbywa się ta debata i że przyszedł taki moment, iż Wysoka Izba obraduje nad zmianą swojego regulaminu i nad powołaniem komisji do spraw senioralnych. Jest to ogromne ważne i dla rządu, i dla samorządu. Jest to również niezwykle ważny moment dla seniorów, dla zorganizowanych grup działających czy to na uniwersytetach trzeciego wielu, czy w organizacjach seniorskich, związku emerytów i rencistów, w różnych miejscach, w różnej przestrzeni trzeciego sektora, sektora pozarządowego, który ogarnia, wspiera seniorów, rozwija aktywność społeczną, edukacyjną, gospodarczą oraz rynek pracy. Serdecznie za to Wysokiej Izbie dziękuję. Oczywiście opiniowanie możliwości powołania takiej komisji nie jest rolą rządu, jednak pragnę wyrazić wielkie uznanie dla Wysokiej Izby, że podejmuje ten temat. Jak to się wszystko zaczęło? Jeżeli pozwolicie państwo powiedzieć mi kilka zdań, to chciałbym przypomnieć, iż 2012 r. był europejskim rokiem solidarności międzypokoleniowej oraz aktywności społecznej i zawodowej osób starszych. Wtedy wspólnie z grupą parlamentarzystów, zespołem do spraw uniwersytetów trzeciego wieku i jego przewodniczącym Michałem Szczerbą, wspólnie z będącymi na sali przedstawicielami federacji, porozumienia uniwersytetów trzeciego wieku rozpoczęliśmy prace nad rządowym programem dotyczącym aktywności osób starszych, wspierającym ich działalność w Polsce lokalnej. To wsparcie udało się zorganizować na koniec 2012 r. i na 2013 r. Wszyscy zastanawiali się, czy będzie to tylko taki epizod, moment, czy będziemy wspierać aktywność osób starszych, aktywność społeczną, zawodową czy zdrowotną, tylko podczas trwania tego europejskiego roku. Przerodziło się to jednak w powołanie w ministerstwie departamentu do spraw polityki senioralnej, powołanie przy ministrze pracy rady do spraw seniorów złożonej właśnie z przedstawicieli partnerów społecznych, organizacji pozarządowych, z ekspertów, profesorów, pod przewodnictwem pana prof. Samolińskiego, krajowego konsultanta w dziedzinie zdrowia publicznego i szefa Koalicji na rzecz Zdrowego Starzenia się. W roku 2013 zostały opracowane dokumenty strategiczne. Nie da się realizować ich bez dyskusji w parlamencie, aprobaty parlamentu czy bez wskazywania pewnych kierunków również przez ustawodawców. Serdecznie dziękuję za tę synergię działań pomiędzy rządem, parlamentem i społeczeństwem oraz organizacjami pozarządowymi. Dnia 24 grudnia 2013 r. odbyło się posiedzenie Rady Ministrów poświęcone prawie w całości założeniom związanym z polityką senioralną. Chodziło tam i o program wspierania aktywności społecznej osób starszych na lata 2014-2020, i o zabezpieczenie finansowania. Padały pytania: Czy zabezpieczono jakieś finansowanie w tym zakresie? Czy jest to tylko krótkoterminowa inicjatywa? Nie. Na lata 2014-2020 zapewniono w budżecie 280 mln zł na finansowanie tego obszaru aktywności społecznej, tego typu organizacji pozarządowych. Na tym samym posiedzeniu Rady Ministrów przedłożono odpowiedni dokument strategiczny. Pierwszy raz w historii państwa polskiego przygotowano dokument strategiczny o charakterze międzysektorowym, ponadresortowym, uwzględniający przede wszystkim kwestie zdrowia, wsparcia społecznego, aktywności zawodowej, szczególnie osób w wieku 60+. Określone tam rozwiązania służą funkcjonowaniu i wspieraniu aktywności na rynku pracy osób w wieku 60+ oraz aktywności społecznej i edukacyjnej. Ten dokument powstał we współpracy z Radą ds. Polityki Senioralnej, z parlamentarzystami, ekspertami i najbardziej zainteresowanymi środowiskami. Takiego dokumentu o charakterze horyzontalnym, nie tylko resortowym, i odejścia od Polski resortowej nigdy wobec seniorów nie było. Teraz przychodzi moment realizacji. Założenia tego dokumentu są bowiem wpisane bardzo precyzyjnie w perspektywę dotyczącą środków unijnych. Środki unijne oczywiście muszą zostać skierowane zarówno na zmiany infrastrukturalne, wspólną politykę rolną, jak i na tzw. srebrną gospodarkę, rozwój społeczny w regionach, w województwach, powiatach i gminach. Środki Europejskiego Funduszu Społecznego również zostaną tam przekazane, zarówno na poziomie centralnym, jak i na poziomie regionalnym. Wiem na podstawie rozmów z marszałkami poszczególnych województw, że planują wykorzystanie środków Europejskiego Funduszu Społecznego zgodnie z założeniami naszej krajowej polityki senioralnej na lata 2014-2020. W najbliższych latach środki unijne będą przekazywane również na rzecz seniorów. Jeśli chodzi o kolejny dokument, który wtedy został przyjęty, to dotyczy on programu ˝Solidarność pokoleń˝, ale tak zmodyfikowanego, żeby jego postanowienia uzupełniały realizację ustawy o podniesieniu wieku emerytalnego. O to pytał pan poseł Tomaszewski. Są tam zawarte konkretne zagadnienia dotyczące osób po 60. roku życia. W połączeniu z tym została wprowadzona ustawa dotycząca reformy urzędów pracy, którą podpisał pan prezydent kilka dni temu i która wejdzie w życie w połowie maja. I tam przewidziane jest dotowanie, subsydiowanie zatrudnienia osób po 60. roku życia, w wymiarze nawet 24 miesięcy udzielania wsparcia w zamian za zatrudnienie osób po 60. roku życia. Widać zatem, że ten obszar został objęty całościowymi założeniami, ale też z uwzględnieniem bardzo precyzyjnych kierunków działań. Teraz jest moment realizacji mapy drogowej, która została nakreślona. Na pewno bardzo ważnym elementem będzie zdrowie, opieka geriatryczna w zakresie nie tylko tworzenia oddziałów geriatrii, ale też dostępności geriatrii na oddziałach interny, na oddziałach kardiologii. To jest cały zakres opieki nad osobą niesamodzielną, ale bardzo dużo miejsca poświęcono również edukacji i aktywności w swoim środowisku lokalnym, aktywności w swoim samorządzie. Czy powstają gminne rady seniorów? Tak, powstają. Powstają w Częstochowie, Dąbrowie Górniczej, planuje je Warszawa, Świnoujście, planują również mniejsze ośrodki i nawet bardzo małe gminy. Są przykłady, że w kilkutysięcznej, dwu-, trzytysięcznej, gminie powstają stowarzyszenia seniorskie i uniwersytety trzeciego wieku. Do tej pory aż na taką skalę nigdy w historii Polski tego nie było. Uniwersytet nie jest już przypisany do dużego ośrodka akademickiego, natomiast jest stowarzyszeniem ludzi aktywnych również na emeryturze, chcących być pełnoprawnymi uczestnikami społeczeństwa. Czy jest definicja seniora? Jest ONZ-owska definicja seniora, która mówi o osobie powyżej 60. roku życia, ale są też różne nasze wrażliwości i pewnie ta definicja ONZ jest jakimś wyznacznikiem, natomiast każdy z nas jest w stanie w swoim środowisku wspierać seniorów na różnym etapie, bo to jest czasem trzeci, czasem czwarty wiek życia. Pani poseł, która występowała przede mną, mówiła o tym, że będzie wzrastać w bardzo znaczący sposób liczba osób po 80. roku życia. To prawda. To jest pewnie jeden z naszych największych sukcesów, bo żyjemy dłużej, i to jest jedno z naszych największych wyzwań, bo wzrasta liczba osób dojrzałych, osób starszych, ponieważ długość życia wydłuża się niestety w starości, a nie w latach młodzieńczych. To wielkie osiągnięcie i wielkie wyzwanie na przykład dla systemu zabezpieczenia społecznego czy emerytalnego musi być spożytkowane we współdziałaniu z grupami najbardziej zainteresowanymi. Dlatego jeszcze raz serdecznie dziękuję Wysokiej Izbie za determinację co do powołania komisji i upodmiotowienia w jeszcze większym stopniu osób starszych, seniorów, bo deklaracje wszystkich klubów wygłoszone dzisiaj świadczą o tym, że jesteście, szanowni państwo, temu przychylni. Mam nadzieję, że ta komisja - i takie jest jej założenie - będzie opiniować i dokumenty strategiczne rządu, i dokumenty związane z realizacją przyjętych programów, ale też pewnie będzie zajmowała się rozwiązaniami prawnymi. Jedno zdanie na koniec co do pewnego szczegółu. Padł zarzut, że program 50+ nie sprawdził się. Jeśli spojrzymy na to z punktu widzenia głównego wskaźnika monitorującego efekt działania programu, to jest założenie, że do roku 2020 wskaźnik zatrudnienia osób po 50., 55. roku życia powinien osiągnąć 50%. Kiedy program startował w 2008 r., wskaźnik zatrudnienia tych osób wynosił ok. 31%, w tym momencie wskaźnik zatrudnienia wynosi ok. 42%, o ponad 10 punktów procentowych wzrósł wskaźnik aktywności zawodowej osób po 50., 55. roku życia. Wszystko wskazuje na to, że cel programu zostanie osiągnięty - moim zdaniem - przed rokiem 2020. (Poseł Zbigniew Babalski: Niech pan przyjedzie na Warmię i Mazury.) Nie wszystko sprawdziło się, jeśli chodzi o ten program, dlatego go zmodyfikowaliśmy, zmieniliśmy, poszerzając o program 60+ skierowany do bardziej dojrzałej grupy osób na rynku pracy. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jeszcze raz przekazuję wyrazy najwyższego uznania i podziękowania dla państwa parlamentarzystów i z Sejmu, i z Senatu za tę pracę, którą państwo wykonali w radzie ds. seniorów, na czele z przewodniczącym Parlamentarnego Zespołu ds. Uniwersytetów Trzeciego Wieku panem posłem Michałem Szczerbą, jak również bardzo dużego uznania dla obecnych tu dzisiaj przedstawicieli ruchu uniwersytetów trzeciego wieku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)