Mówca: Adam Abramowicz
Data: 2014-02-19 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Wolny rynek jest podstawą działania gospodarki większości krajów i źródłem dobrobytu tych krajów, ale wolny rynek sam, bez ingerencji państwa, niestety nie działa dobrze, ponieważ generuje powstawanie monopoli, zmów cenowych i innych niekorzystnych zjawisk gospodarczych. Dlatego obowiązkiem państwa jest zapewnienie swoim obywatelom ochrony przed takimi praktykami. Dzisiaj procedujemy nad ustawą, która ma właśnie zapewnić to Polakom. Ten projekt generalnie poprawi działanie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ale mamy do niego jedno zastrzeżenie, o którym powiem później. Jak dzisiaj wygląda w Polsce sytuacja, jeśli chodzi o ochronę konkurencji i konsumentów? Nie wygląda ona zbyt dobrze, chociaż urząd może pochwalić się różnymi działaniami, które ten stan poprawiają. Ale co i rusz do opinii publicznej dochodzą różne wiadomości, jak to konsumenci są nabijani w butelkę przez duże firmy mające przewagę nad pojedynczym konsumentem. Mam tu na myśli chociażby ostatnią aferę związaną z połączeniem się telewizji N i Canal+, kiedy wręcz wybuchł społeczny bunt przeciwko takim zachowaniom. Powstawały na Facebooku profile, ludzie się zrzeszali, skrzykiwali, aby nie dać się po prostu, mówiąc brutalnie, oszukać przez monopolistę. Tutaj państwo zawiodło. Myślę, że trzeba z tego wyciągnąć pewne wnioski. Podobnie jest w przypadku skarg producentów na wymuszanie przez supermarkety, przez ogromne sieci tak zwanych opłat półkowych albo opłat reklamowych za umieszczanie tych towarów w sieci sklepów, co wielokrotnie doprowadzało małe i średnie polskie firmy do bankructwa. To także kończyło się bardzo źle i dla tych przedsiębiorców, i dla konsumentów, bo w tym momencie ceny towarów musiały iść w górę, a ich jakość spadała. Chodzi tu także o zmowy dużych operatorów paliwowych na rynku, realizowane kosztem małych stacji, jak również o kwestię dostępności stacji benzynowych i eliminowanie monopolu. Tutaj także były wątpliwości co do działania urzędu. Również działania dużych korporacji i ich prawników są takie, że produkują, konstruują oni umowy w taki sposób, żeby opleść konsumenta różnymi warunkami, tak aby w razie jakiegoś konfliktu stał na z góry przegranej pozycji. Jeżeli chodzi o banki, telefonię, właśnie telewizje cyfrowe, te zjawiska musimy wyeliminować. Podczas prac nad tą ustawą zaproponowaliśmy zapis, który powodowałby, że konsument czy też przedsiębiorca, który prosi Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów o interwencję, a otrzymuje odmowę, mógł zwrócić się do sądu, żeby ten sprawdził, czy taka decyzja jest zgodna z prawem, czy urząd miał prawo odmówić. Przypadków takich odmów jest bardzo dużo. Spotkało się to z bardzo ostrą reakcją i urzędu, i rządu, który nie zgadza się na takowy zapis. Jest to dla nas bardzo dziwne, ponieważ systemy podwójnego sprawdzania i możliwości odwoływania się są stosowane w wielu dziedzinach, chociażby w prokuraturze. Kiedy prokuratura odmawia wszczęcia postępowania, obywatel ma prawo zwrócić się do sądu o sprawdzenie, czy prokuratura ma rację. Niezamieszczenie takich zapisów w tym projekcie może spowodować ogromne perturbacje w działaniu urzędu, ponieważ dzisiaj urzędnik może podejmować taką decyzję całkowicie woluntarystycznie. Jak nam powiedziała pani prezes, urząd działa zgodnie z linią rządu, a linia rządu może się zmieniać. Urząd powinien działać zgodnie z literą i w granicach prawa. Przyczyna odmowy wszczęcia postępowania nie może być inna niż taka, że nie pozwala na to prawo. (Dzwonek) Jeżeli przyczyny takiej decyzji są niejasne, to można podejrzewać, że motywacja dotycząca odmowy występowania przeciwko dużym firmom, korporacjom w wielu przypadkach ma inne podłoże niż tylko brak na przykład pieniędzy czy sił urzędniczych, jak się nam tłumaczy. Dlatego, panie marszałku, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość składa dzisiaj poprawkę zmierzającą właśnie w kierunku zapewnienia kontroli decyzji urzędu. Dziękuję za uwagę.