Mówca: Rolnictwa i Rozwoju Wsi Krzysztof Jurgiel
Data: 2016-07-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W grudniu w imieniu rządu przedstawiłem program działań resortu rolnictwa w zakresie polityki rolnej na lata 2015-2019, czyli, zakładając, do końca kadencji obecnego parlamentu. W ramach tego programu było kilka ważnych obszarów, przypomnę: sprawy międzynarodowe, rozwój obszarów wiejskich, konkurencyjność gospodarki, gospodarka ziemią czy też konsolidacja instytucji działających na rzecz rolnictwa, także oświata, szkolnictwo i doradztwo rolnicze. W tych obszarach rząd i resort pracują, przygotowując szereg rozwiązań, które były też przedstawione w maju w trakcie prezentowania sprawozdania z półrocza działalności resortu. Dzisiaj postanowiliśmy... I tutaj dziękuję Wysokiej Izbie za możliwość przedstawienia informacji na temat sytuacji bieżącej na podstawowych rynkach rolnych, uzgodnień na poziomie Unii Europejskiej w zakresie wsparcia rynków rolnych oraz prac nad programem rozwoju głównych rynków rolnych w Polsce na lata 2016-2020. Poprosiłem o to właśnie teraz, w lipcu, kiedy jesteśmy w okresie przedżniwnym oraz w szczycie produkcji mleka. Jesteśmy także po przedstawieniu przez Komisję Europejską po naszych długich zabiegach tzw. lipcowego pakietu dla rolnictwa. Omówię go w dalszej części mojego wystąpienia. Rozpocznę natomiast od krótkiego przedstawienia najważniejszych informacji dotyczących bieżącej sytuacji na rynkach rolnych. Pozwólcie państwo, że na początku skoncentruję się na rynku mleka. Od momentu utworzenia naszego rządu zmagamy się z nierównowagą podażowo-popytową na tym rynku. Jest ona wynikiem zwiększonej produkcji mleka i podaży produktów mleczarskich tak na rynku krajowym, jak i unijnym. Jest to konsekwencja zniesienia systemu kwot mlecznych połączonego z osłabionym popytem na produkty mleczarskie na rynkach krajów rozwijających się oraz embargiem rosyjskim na produkty rolno-spożywcze, w tym mleczarskie, z Unii Europejskiej. Polska należy do krajów z tzw. zielonego pasa Unii Europejskiej, które dysponują doskonałymi warunkami do rozwoju produkcji mleka. Niech mi będzie wolno przypomnieć państwu, że do tego rozwoju produkcji zachęcała nas zresztą sama Komisja Europejska, roztaczając świetlane wizje i przedstawiając pełne optymizmu prognozy co do rozwoju sytuacji rynkowej na świecie. W rezultacie Polska wraz z kilkoma innymi krajami, takimi jak Holandia, Niemcy, Irlandia, tworzy czołówkę widzącą swą przyszłość w rozwijaniu produkcji doskonałej jakości mleka. W pierwszych pięciu miesiącach 2016 r. polskie mleczarnie skupiły ok. 4,7 mld kg mleka, tj. o 6,7% więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Wysoka dynamika skupu mleka spowodowała zwiększoną produkcję wszystkich przetworów mlecznych, w szczególności proszku mlecznego i masła, jednakże utrzymujące się niskie ceny przetworów mlecznych spowodowały, że nawet pomimo wzrostu wolumenu polskiego eksportu artykułów mleczarskich w I kwartale 2016 r. spadkowe tendencje cen skupu mleka pogłębiały się. Cena skupu mleka spadła od początku bieżącego roku o blisko 11%, do poziomu poniżej 103 zł za 100 kg w maju 2016 r. W stosunku do roku 2014 cena skupu mleka jest niższa o 25%. Krajowa cena skupu mleka wyrażona w euro jest niższa o ok. 11,3% względem szacunkowej średniej w Unii Europejskiej. Co prawda notowania cenowe z czerwca br. wskazują na niewielką poprawę cen produktów mleczarskich, co może być wstępnym sygnałem odbudowy sytuacji na rynku mleka, jednak według prognoz krótkoterminowych spadkowe tendencje cen skupu mleka mogą utrzymać się co najmniej przez kilka najbliższych miesięcy. Miejmy nadzieję, że wynegocjowany przeze mnie po długich i trudnych rozmowach pakiet wsparcia rynku mleka pozwoli na jak najszybsze odwrócenie tej tendencji. Przejdźmy teraz do sytuacji na rynkach mięsa. Sytuacja w sektorze wołowiny jest stabilna. Średnia cena zakupu bydła jest na poziomie 6,1 zł za kilogram, wyższym o 3,5% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Notujemy bardzo dobre wyniki eksportowe. W sektorze mięsa drobiowego mamy do czynienia z kolejnym rokiem wzrostu podaży. Ceny zarówno skupu kurcząt, jak i sprzedaży tuszek są na poziomie cen z ubiegłego roku. Również w sektorze mięsa drobiowego notowane są świetne wyniki eksportowe. W okresie czterech pierwszych miesięcy 2016 r. eksport mięsa drobiowego wyniósł 306 tys. t i był o 16% większy niż rok wcześniej. W ostatnich miesiącach wyraźnie poprawiła się sytuacja w sektorze wieprzowiny. Przedłużający się kryzys wpłynął niestety na spadek pogłowia świń. Niemniej jednak aktualna cena zakupu żywca wieprzowego w Polsce wynosi 5,41 zł za kilogram i w stosunku do analogicznego okresu roku ubiegłego jest wyższa o 22%. W stosunku do ceny z lat 2011-2015 aktualna cena jest wyższa o ok. 5%. Tendencje rosnące obserwowane są w całej Unii Europejskiej, głównie ze względu na zmniejszenie podaży wieprzowiny oraz bardzo dobry popyt na rynku chińskim, gdzie eksport wieprzowiny z Unii Europejskiej wzrósł w bieżącym roku o 106% w porównaniu z rokiem ubiegłym. Pomimo ograniczeń wynikających z wystąpienia w Polsce afrykańskiego pomoru świń także polscy przedsiębiorcy zwiększyli wywóz wieprzowiny. W okresie styczeń-kwiecień 2016 r. eksport mięsa wieprzowego z Polski wzrósł o 10% w porównaniu z rokiem ubiegłym, do poziomu 142 tys. t. W tym czasie wzrósł też import, ale dynamika jego wzrostu była mniejsza. Przejdźmy teraz do produkcji roślinnej. Z prognoz Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wynika, że zbiory zbóż ogółem w sezonie 2016-2017 wyniosą ponad 30 mln t w porównaniu do niespełna 28 mln t w poprzednim sezonie. Wysoki światowy poziom zapasów pszenicy oraz dobre prognozy tegorocznych zbiorów w Polsce i na świecie wpływają na kształtowanie się cen ziarna w kraju na relatywnie niskim poziomie. Wspierająco na ceny zbóż w Polsce wpływa niski poziom zapasów krajowych, jednakże poziom cen zbóż jest znacznie wyższy od ceny interwencyjnej, zatem w najbliższym czasie nie należy się spodziewać podaży zbóż do interwencji. Polska w ostatnich latach stała się znaczącym unijnym eksporterem zbóż, skutecznie konkurując o rynki zbytu w krajach trzecich. Na konkurencyjność polskiego zboża wpływają dobra jakość i przystępna cena. W okresie od stycznia do kwietnia 2016 r. wywieziono z kraju ok. 1,7 mln t ziarna w porównaniu do 2,5 mln t w analogicznym okresie poprzedniego roku. W omawianym okresie zaimportowano do kraju 0,4 mln t ziarna w porównaniu do 0,2 mln t w roku wcześniejszym. Według wstępnych szacunków w bieżącym roku przewiduje się zmniejszenie powierzchni uprawy rzepaku i rzepiku ogółem o ok. 19%, do ok. 0,8 mln ha. Powierzchnię uprawy rzepaku i rzepiku ozimego zaoraną i zakwalifikowaną do zaorania wyszacowano na ok. 136 tys. ha, tj. 16% powierzchni zasianej. Według prognoz Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej szacowana wielkość zbiorów rzepaku w roku 2016 wyniesie 2350-2500 tys. t. Jeśli chodzi o rynek cukru, to powierzchnia zasiewów buraków cukrowych w Polsce wynosi ok. 201 tys. ha i jest o 17% większa niż przed rokiem. Zwiększenie powierzchni zasiewów było spowodowane wymarznięciem upraw ozimych w niektórych regionach kraju oraz coraz większą kontraktacją cukru pozakwotowego przez koncerny cukrownicze. Siewy i wschody roślin przebiegały w korzystnych warunkach pogodowych. Jeżeli plony będą przeciętne i wyniosą ok. 60 t na hektar, to zbiory buraków cukrowych mogą wynieść ok. 12,1 mln t, tj. o 28% więcej niż rok wcześniej. Duża podaż surowca będzie skutkowała produkcją 1,8-1,9 mln t cukru, która będzie większa o 400-500 tys. t od kwoty produkcyjnej i o ok. 100-200 tys. t od spożycia krajowego. Buraki cukrowe są kontraktowane po minimalnej cenie skupu 26,29 euro za tonę. Deprecjacja złotego spowoduje, że minimalna cena skupu wyrażona w walucie krajowej może wzrosnąć do 115-116 zł za tonę, wobec 110 zł za tonę w 2015 r. Poziom cen skupu będzie uzależniony także od cen cukru w kraju. W maju 2016 r. cena cukru netto wynosiła 2,27 zł za kilogram, tj. ok. 38% więcej niż przed rokiem. Znacznie wyższe ceny cukru w porównaniu do ubiegłego roku przekładają się na lepsze wyniki finansowe przemysłu cukrowniczego. Przyjrzyjmy się teraz rynkowi owoców i warzyw. W 2015 r. zbiory owoców ogółem wyniosły 4,1 mln t i były niższe o 2,1% od zbiorów uzyskanych w 2014 r. Zbiory jabłek wyniosły 3,2 mln t. W prognozach produkcji owoców na 2016 r. Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej wskazuje na możliwy niewielki wzrost zbiorów owoców ogółem. Od stycznia 2016 r. ceny jabłek - zarówno konsumpcyjnych, jak i przeznaczonych do przetwórstwa - wykazywały trend spadkowy. W połowie bieżącego roku ceny jabłek były o ponad połowę niższe w porównaniu do 2015 r. Spadek cen jabłek przemysłowych spowodowany był w dużej mierze wysoką podażą owoców gorszej jakości. Duża podaż i niższe ceny soku jabłkowego na rynku międzynarodowym przyczyniły się dodatkowo do spadku cen jabłek do przetworzenia. Mniejszy popyt na jabłka na rynku krajowym, jak i obniżenie cen ofertowych od największych odbiorców zagranicznych spowodowały również spadek cen jabłek konsumpcyjnych. Powierzchnia uprawy warzyw była w 2015 r. nieznacznie mniejsza niż rok wcześniej i wyniosła 176,4 tys. ha wobec 178 tys. ha z 2014 r. Ubiegłoroczna susza miała duży wpływ na plonowanie i jakość warzyw gruntowych, co przekłada się także na większe straty podczas ich przechowywania. Zbiory warzyw ogółem w 2015 r. były o ponad 13% niższe niż w 2014 r. i wyniosły ok. 4,8 mln t. Chciałbym przypomnieć, że sytuację producentów owoców i warzyw poprawiają mechanizmy nadzwyczajnego wsparcia przyjęte w związku z wprowadzeniem przez Federację Rosyjską embarga na import niektórych produktów rolnych z Unii Europejskiej. W Polsce w ramach pierwszych trzech mechanizmów, które obejmowały operacje ograniczające podaż owoców i warzyw, przeprowadzone od września 2014 r. do czerwca 2015 r., przyznano pomoc w wysokości 311 mln zł. Łączna ilość owoców i warzyw, która w rezultacie operacji nie trafiła na krajowy rynek, wyniosła ponad 300 tys. t. Przewidywana łączna kwota wsparcia udzielonego w ramach czwartego mechanizmu wyniesie ok. 137,3 mln euro. Aktualnie trwają prace legislacyjne nad wdrożeniem piątego mechanizmu. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Po przedstawieniu sytuacji na głównych rynkach rolnych chciałbym omówić teraz niektóre inicjatywy podejmowane przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu poprawy i stabilizacji sytuacji na rynkach rolnych. Zacznę od projektu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi, który został już przyjęty przez Radę Ministrów. Łańcuch dostaw żywności jest bardzo istotnym elementem gospodarek zarówno narodowych, jak i w skali globalnej, a jego znaczenie ma nie tylko wymiar ekonomiczny, ale przede wszystkim społeczny. Dla prawidłowego funkcjonowania łańcucha dostaw żywności niezbędne jest zachowanie dobrych relacji między wszystkimi jego ogniwami. Projekt ustawy określa zasady przeciwdziałania praktykom polegającym na nieuczciwym wykorzystywaniu przewagi kontraktowej przez jedną ze stron umowy. Swym zakresem obejmuje ona dostawców produktów rolnych lub spożywczych, jak i nabywców tych produktów, chroniąc ich przed stosowaniem przez jedną ze stron nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej. Projekt ustawy zmienia też ustawę o Agencji Rynku Rolnego, wprowadzając kary za nabywanie produktów rolnych bez zawartej umowy na piśmie. Kolejna kwestia, o której chciałem powiedzieć, to koncepcja tzw. produktu polskiego. W Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi został opracowany projekt ustawy o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w którym zaproponowano wprowadzenie nowych regulacji dotyczących dobrowolnego znakowania środków spożywczych informacją ˝Produkt polski˝ wraz z określeniem wzoru znaku zawierającego tę informację. Regulacje te dadzą producentom możliwość podawania w oznakowaniu środków spożywczych informacji dotyczących krajowego pochodzenia wytwarzanego środka spożywczego w odniesieniu nie tylko do miejsca wyprodukowania, ale również w odniesieniu do użytych surowców. W dniu 19 lipca projekt ustawy został przyjęty przez Radę Ministrów. Ponadto projekt zostanie poddany notyfikacji Komisji Europejskiej. Pracujemy także nad przepisami dotyczącymi znakowania mięsa krajem pochodzenia. Wychodząc naprzeciw sygnałom o potrzebie zwiększenia konsumentom dostępu do informacji o pochodzeniu produktów spożywczych, w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi opracowywane są propozycje legislacyjne w zakresie nieuregulowanym na unijnym rynku. Odnoszą się one do wprowadzenia obowiązku podawania informacji o kraju pochodzenia w przypadku mięsa świń, drobiu, owiec i kóz sprzedawanego bez opakowań. Przypomnę, że obowiązek znakowania krajem pochodzenia mięsa sprzedawanego w opakowaniach już istnieje. Projekt przepisów jest na końcowym etapie uzgodnień międzyresortowych. Chciałbym także poinformować, że Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi aktywnie włącza się w prace nad ˝Strategią na rzecz odpowiedzialnego rozwoju˝, którą przygotowuje minister rozwoju. W odniesieniu do kwestii rynków rolnych zgłoszono do niej m.in. projekt dotyczący uruchomienia platformy żywnościowej. Realizacja projektu umożliwi koncentrację podaży krajowych towarów rolno-spożywczych na rynek Unii Europejskiej i światowy, co pozwoli na tworzenie dużych, jednorodnych partii. Pozwoli także na ograniczenie kosztów transakcyjnych i ryzyka handlowego, w tym ryzyka cenowego, w oparciu o wystandaryzowane umowy i produkty. Kolejne zgłoszone projekty dotyczą np. stworzenia polskiego holdingu rolno-spożywczego czy też odtworzenia i wsparcia rozwoju lokalnych rynków rolnych. Obecnie trwają prace w Ministerstwie Rozwoju nad weryfikacją przekazanych projektów. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W kolejnej części mojego wystąpienia omówię temat uzgodnień Rady Unii Europejskiej do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa dotyczących sytuacji na rynkach rolnych oraz planowanych środków wsparcia. Szanowni Państwo! Od 2015 r. aktywnie zabiegam na forum Unii Europejskiej o dodatkowe środki z budżetu unijnego na poprawę sytuacji na rynkach rolnych. W ramach debaty na forum Rady UE do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa wielokrotnie podkreślałem, iż konkretne decyzje w zakresie stabilizacji rynków rolnych potrzebne są dzisiaj i nie powinny być przekładane na bliżej nieokreślony termin. W tym celu na forum unijnym zgłaszałem szereg postulatów dotyczących rynku mleka, wieprzowiny oraz owoców i warzyw. W dniu 14 marca 2016 r. na wniosek Polski przeprowadzona została dyskusja o sytuacji rynkowej na posiedzeniu Rady UE do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa. Podczas tego spotkania zgłosiłem postulaty dotyczące m.in. ponownego wprowadzenia tymczasowego ukierunkowanego wsparcia bezpośredniego dla producentów mleka i wieprzowiny, podniesienia cen interwencyjnych masła i mleka w proszku, uruchomienia refundacji eksportowych do wieprzowiny oraz zwiększenia pomocy de minimis. Komisja Europejska zapowiedziała wówczas zastosowanie nadzwyczajnych środków, które będą wspierać europejskich rolników w kryzysie m.in. poprzez uruchomienie piątej transzy tymczasowego wsparcia producentów owoców i warzyw, podwojenie limitów ilościowych na zakupy interwencyjne odtłuszczonego mleka w proszku i masła, ponowne uruchomienie dopłat do prywatnego przechowywania wieprzowiny w czasie właściwym z punktu widzenia właściwego funkcjonowania rynku, przeznaczenie dodatkowych środków finansowych na kampanie promocyjno-informacyjne, działania na rzecz wzmocnienia roli producenta w łańcuchu dostaw, utworzenie centrum obserwacji rynku mięsa. Propozycje przedstawione przez Komisję co do zasady były neutralne budżetowo i legislacyjnie, co oznacza, że nie przewidywały dodatkowych środków wsparcia z budżetu Unii ani zmiany bazowych aktów prawnych. Propozycje przedstawione przez Komisję co do zasady... Już wówczas przekonywałem, że bez przeznaczenia dodatkowych środków z budżetu unijnego nie da się w sposób wystarczający wesprzeć będących w kryzysie sektorów, w szczególności rynku mleka. Czas pokazał, że niestety przewidywania Polski sprawdziły się. W efekcie w związku z utrzymującą się trudną sytuacją na rynku mleka na posiedzeniu Rady Unii Europejskiej do spraw Rolnictwa i Rybołówstwa w dniu 18 lipca 2016 r. Komisja Europejska zaprezentowała lipcowy pakiet wsparcia rolnictwa w kwocie 500 mln euro, który obejmuje, po pierwsze, mechanizm ograniczenia produkcji. W jego ramach proponuje się przeznaczenie 150 mln euro na wsparcie dobrowolnego zmniejszenia dostaw mleka na obszarze Unii Europejskiej. O przystąpieniu do mechanizmu będzie decydował indywidualnie producent mleka, deklarując poziom redukcji dostaw mleka, który zobowiąże się osiągnąć w stosunku do okresu referencyjnego. Mechanizm będzie funkcjonować na poziomie Unii Europejskiej, dzięki czemu dostęp rolników w Unii Europejskiej do programu będzie odbywać się na tych samych warunkach. Stawkę wsparcia proponuje się na poziomie 14 euro za każde 100 kg mleka, które nie zostanie dostarczone do skupu. Po drugie, mechanizm tzw. warunkowej pomocy dostosowawczej. Obejmuje on kwotę 350 mln euro alokowanych w podziale na koperty krajowe. Polska ma uzyskać 6,5% tej kwoty, to jest 22,7 mln euro. Projekt zakłada możliwość uzupełnienia przyznanej kwoty pomocy środkami z budżetu krajowego w maksymalnej wysokości 100% kwoty środków unijnych. Pomoc będzie wypłacana dla producentów mleka lub, w zależności od decyzji państwa członkowskiego, rolników innych sektorów hodowlanych po spełnieniu określonych wymagań. Pomoc może być przyznana producentom, którzy realizują jedno z poniższych działań lub więcej: po pierwsze, redukcja produkcji mleka większa niż ta objęta pomocą finansową przyznawaną na poziomie Unii Europejskiej z pierwszego programu, po drugie, mała skala produkcji, po trzecie, stosowanie ekstensywnych metod produkcji, po czwarte, stosowanie metod produkcji przyjaznych dla środowiska, po piąte, wdrażanie wspólnych projektów, po szóste, wdrażanie programów jakościowych mających na celu promocję jakości i wartości dodanej, po siódme, szkolenia w zakresie instrumentów finansowych. Powyższe dwa mechanizmy to najważniejsze elementy pakietu dla sektora mleka. Ponadto państwa członkowskie otrzymały możliwość zmiany ustaleń w ramach dobrowolnego wsparcia związanego z produkcją dla sektora mleczarskiego w celu zapewnienia oddzielenia płatności od produkcji w 2017 r. Kolejnym elementem pakietu jest wydłużenie okresu interwencji publicznej dla odtłuszczonego mleka w proszku do końca lutego 2017 r., kiedy to zostanie wznowiony standardowy okres interwencji. Do końca grudnia 2016 r. górny pułap dla wykupu odtłuszczonego mleka w proszku po stałej cenie zostaje utrzymany na poziomie 350 tys. ton. Wydłużone do końca lutego 2017 r. zostanie także stosowanie systemu dopłat do prywatnego przechowywania w odniesieniu do odtłuszczonego mleka w proszku. Przewiduje się również przedłużenie możliwości dobrowolnego zarządzania podażą przez uznane organizacje producentów, ich zrzeszenia oraz organizacje międzybranżowe, jak również spółdzielnie mleczarskie. Ponadto potwierdzone zostało przez Komisję zaktualizowanie wsparcia o wycofywanie z rynku dokonywane przez organizacje producentów w sektorze owoców i warzyw, jak również wcześniejsza wypłata zaliczek w wysokości 70% z tytułu płatności bezpośrednich oraz 85% z tytułu płatności obszarowych w ramach rozwoju obszarów wiejskich od dnia 16 października 2016 r. po zakończeniu kontroli administracyjnych. Podczas debaty nad pakietem, odnosząc się do trudnej sytuacji rynkowej, zaznaczyłem, że działania pomocowe przedstawione przez Komisję muszą być proste w realizacji i szybkie do zastosowania, aby pomoc do rolników trafiła jak najszybciej. W połowie września 2016 r. zostaną wydane akty legislacyjne Komisji Europejskiej, które wdrożą opisane propozycje. Już rozpoczęły się prace na poziomie eksperckim nad poszczególnymi rozwiązaniami. Podsumowując: w ramach dotychczasowych działań na poziomie Unii Europejskiej poprawiających sytuację na rynkach wprowadzono, Po pierwsze, nadzwyczajne środki wsparcia w sektorze mleka i wieprzowiny w kwocie 28,9 mln euro. Poza środkami pochodzącymi z budżetu UE na realizację wsparcia przeznaczyliśmy z budżetu krajowego kwotę w wysokości równej środkom unijnym, dzięki czemu łączna pula dostępnych środków finansowych na wsparcie producentów mleka i świń wyniosła 245,7 mln zł, po 122,9 mln zł dla producentów w sektorach mleka i wieprzowiny; wsparciem objęto 91,5 tys. producentów w sektorze mleka oraz 63,1 tys. w sektorze wieprzowiny. Po drugie, dopłaty do prywatnego przechowywania masła i odłuszczonego mleka w proszku, które są realizowane nieprzerwanie od 2014 r. Po trzecie, interwencję publiczną na masło i odtłuszczone mleko w proszku, z czego polscy przedsiębiorcy skierowali do magazynów interwencyjnych ponad 11% całkowitej ilości OMP. Po czwarte, dobrowolne zarządzanie podażą - na mocy rozporządzeń Komisji przyjęte zostały przepisy zezwalające uznanym organizacjom producentów, ich zrzeszeniom, uznanym organizacjom międzybranżowym, jak również spółdzielniom mleczarskim na dobrowolne zawieranie porozumień i podejmowanie decyzji w zakresie planowania produkcji mleka na okres od kwietnia do października 2016 r., kiedy to w sektorze przypada sezonowy wzrost produkcji. Po piąte, tymczasowy wzrost pomocy państwa, która umożliwiałaby państwom członkowskim zapewnienie maksymalnej kwoty 15 tys. euro na rolnika na rok bez zastosowania jakiegokolwiek pułapu krajowego dla gospodarstw zamrażających lub zmniejszających produkcję. Po szóste, prywatne przechowywanie wieprzowiny od 4 stycznia do 20 stycznia 2016 r. Po siódme, IV mechanizm nadzwyczajnego wsparcia, czyli dalsze tymczasowe nadzwyczajne wsparcie producentów niektórych owoców i warzyw w związku z wydłużeniem przez Federację Rosyjską zakazu przywozu owoców i warzyw z państw Unii Europejskiej - przewidywana łączna kwota wsparcia udzielonego w ramach IV mechanizmu wyniesie 137,3 mln euro. Po ósme, V mechanizm nadzwyczajnego wsparcia w sektorze owoców i warzyw, obecnie na etapie implementacji do polskiego prawodawstwa. Po dziewiąte, przedłużenie terminu składania wniosków o przyznanie płatności w 2016 r., tj. do dnia 15 czerwca 2016 r. Po dziesiąte, opracowany już został w resorcie i przyjęty przez kierownictwo projekt rozporządzenia dotyczący możliwości zaciągnięcia bezprocentowych 10-letnich pożyczek dla osób, które mają problemy z płatnościami wymagalnymi. To rozporządzenie będzie przyjęte w najbliższym czasie przez rząd. Kolejne działania będą wynikać z omówionego wyżej lipcowego pakietu dla rolnictwa. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W ostatniej części wystąpienia chciałbym omówić ważną inicjatywę podjętą w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jaką jest opracowanie programu rozwoju głównych rynków w Polsce. Celem opracowania jest wypracowanie klarownej dla uczestników rynku koncepcji długofalowego działania mającej zapewnić realizację zidentyfikowanych celów umożliwiających rozwój krajowego sektora rolno-żywnościowego. Projekt programu ma także na celu usystematyzowanie oraz zebranie informacji o obecnie podejmowanych inicjatywach oraz kierunkach działań umożliwiających rozwój rynków w Polsce. Program koncentruje się na dziewięciu rynkach rolnych, tj. rynkach zbóż, rzepaku, wieprzowiny, wołowiny, drobiu, mleka, przetworów mlecznych, cukru, owoców i warzyw oraz tytoniu. W rozdziale I projekt programu zawiera analizę poszczególnych sektorów, w tym dane na temat ich struktury, poziomu produkcji, handlu zagranicznego, rysując tym samym obraz uwarunkowań rozwoju poszczególnych rynków. Umieszczono w nim także analizę SWOT poszczególnych sektorów. Rozdział II omawia najważniejsze dostępne instrumenty unijnego i krajowego wsparcia rynków rolnych. Omówiono instrumenty dostępne w ramach wspólnej organizacji rynków produktów rolnych, płatności bezpośrednich, Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz elementy pomocy krajowej. Rozdział III wskazuje cele i wyzwania w poszczególnych sektorach oraz propozycje działań, które należy podjąć, aby zrealizować wyznaczone cele. Aktualna sytuacja w poszczególnych sektorach rolnych jest różna, jeśli chodzi o dynamikę zmian poziomu produkcji, tendencje w handlu zagranicznym, stopień zorganizowania producentów i ogólną kondycję sektora. Niezależnie od tego w każdym z sektorów istnieją wyzwania i szanse rozwoju. Część dotycząca działań została podzielona na działania ogólne, których realizacja będzie miała wpływ na wszystkie sektory rolne, a także działania specyficzne dla wybranych rynków rolnych. Przykładowo w przypadku sektora wieprzowiny jednym z głównych wyzwań jest odbudowa pogłowia świń w Polsce. Jest to wyzwanie wymagające wielokierunkowych działań. Wśród propozycji działań w programie wskazuje się na takie, które ułatwią budowę nowych obiektów, zmniejszą obciążenia administracyjne, ale też takie, które poprawią konsolidację sektora. Analizując możliwości wspierania rozwoju rynków rolnych oraz poprawy ich funkcjonowania, należy mieć na uwadze, iż obecna perspektywa finansowa w ramach wspólnej polityki rolnej już trwa, system dopłat bezpośrednich oraz Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 jest przyjęty, a możliwości zmian są ograniczone. Aktualnie finalizowane są prace nad przedmiotowym programem na poziomie ministerstwa. Po zakończeniu tych prac program będzie konsultowany ze środowiskiem rolniczym. Jestem przekonany, że przyczyni się on do długofalowej pracy nad poprawą sytuacji na rynkach rolnych. Projekt programu otrzymaliście państwo w druku nr 760. Te wszystkie informacje, które tam są rozszerzone, tutaj oczywiście przedstawiłem w skrócie, podając tylko część tych informacji. Dziękuję państwu za uwagę i wysłuchanie przedstawionej przeze mnie informacji o bieżącej sytuacji na rynkach rolnych, a także o podejmowanych działaniach na tych rynkach. Zachęcam posłów opozycji do współdziałania w tym zakresie w celu rozwiązywania trudnych problemów na rynkach rolnych. Dziękuję bardzo.