Mówca: Marta Golbik
Data: 2018-04-11 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Platforma Obywatelska w kwestii procedowanej ustawy. Rozwiązania prawne na gruncie niniejszego projektu są pewną odpowiedzią na postulowane przez pracodawców oczekiwania związane z rozszerzeniem kompetencji do pozyskiwania informacji o niekaralności osób przez nich zatrudnianych lub już zatrudnionych. Idea projektu ustawy niewątpliwie zasługuje na aprobatę, pracodawcy bowiem na podstawie obecnego stanu prawnego mogą weryfikować pracowników pod względem ich karalności wyłącznie w sytuacji, jeżeli taki obowiązek wynika wprost z przepisów. Taki obowiązek nałożony jest zaś aktualnie m.in. na sędziów, żołnierzy, pracowników służby cywilnej, urzędników samorządowych, policjantów i pracowników ochrony mienia. Niniejszy projekt ustawy stanowiłby rozszerzenie w zakresie podmiotowym takiego obowiązku poprzez objęcie takim obowiązkiem grupy podmiotów enumeratywnie w nim wyliczonych. Nietrudno zgodzić się z tezą, iż zawody wykonywane przez podmioty działające w szeroko rozumianym sektorze finansowym częstą przybierają cechy zawodów zaufania publicznego, gdyż w wyniku powierzania im przez klientów środków pieniężnych, nierzadko stanowiących ich całe oszczędności życia, jak również danych, i to w szczególności danych wrażliwych, i wszelkiego rodzaju dokumentów, stają się oni dysponentami cennych informacji czy praw, które mogą zostać przez nich w łatwy sposób wykorzystywane, to natomiast może dawać szerokie pole do licznych nadużyć. Z historii znamy już przypadki, które ewidentnie pokazują podatność rynku finansowego na rozwój działalności przestępczej. Brak jest niestety publicznie dostępnych statystyk, które w sposób klarowny wskazywałyby skalę przestępstw, do jakich dochodzi wśród pracowników w sektorze finansowym. Przy okazji też kieruję pytanie do resortu o to, czy dysponuje w ogóle takimi danymi, w celu jednoznacznej oceny skali przestępczości, z jaką mamy się zmierzyć. Przyjmując jednak, że jest to zjawisko częste i powszechne, musimy przyznać, iż nie ulega wątpliwości, że stworzenie zabezpieczeń w postaci możliwości badania karalności pracowników w sektorze finansowym może przełożyć się realnie na zwiększenie bezpieczeństwa osób korzystających z usług sektora bankowego. Nie należy jednak zapominać, że równocześnie przy takiej problematyce stąpamy po cienkim lodzie. Na jednej szali mamy bowiem bezpieczeństwo sektora finansowego, pewność rynku finansowego, interesy klientów, w tym konsumentów, z drugiej natomiast strony mamy ingerencję w sferę wolności, ochronę danych osobowych i ograniczenia w gromadzeniu informacji o osobie. Dlatego też w wypadku tego projektu oczekuje się zwiększonych standardów ostrożności i wyważenia kolizyjnych dóbr chronionych konstytucyjnie, tak aby nie dochodziło do nadużyć i wykorzystywania informacji gromadzonych przez pracodawców na niekorzyść pracowników. Ponadto takie regulacje wiążą się z pewnym ryzykiem utraty zaufania w stosunkach pracodawca - pracownik i wprowadzeniem elementu podejrzliwości w stosunkach pracy. Przyjmowanie tego rodzaju rozwiązań prawnych może łączyć się z przeświadczeniem potencjalnych pracowników o konieczności ujawnienia jak największej ilości danych o sobie w celu zdobycia pracy. Takie praktyki pozostają też w sprzeczności z aktualną tendencją do zaostrzania przepisów dotyczących ochrony danych osobowych oraz mogą generować niepotrzebne patologie na rynku pracy. Dyskusji wymaga także kwestia tego, czy aby wprowadzone rozwiązania nie generują zbyt wysokich obciążeń biurokratycznych i czy wystarczającym rozwiązaniem nie byłoby wprowadzenie obowiązku, wymogu składania oświadczeń o niekaralności przez zatrudnianych i zatrudnionych pracowników. Pracodawcy już na wstępie procesu rekrutacyjnego, który z reguły dotyczy znacznie większej liczby osób, mieliby możliwość uzyskania od nich zapewnienia w formie oświadczenia składanego pod rygorem odpowiedzialności karnej, że w przeszłości nie były one karane. Kierunek zmian zawartych w projekcie zasługuje na pozytywne zaopiniowanie, w szczególności z punktu widzenia jednostki, czyli pracodawcy, oraz klientów, jak i z perspektywy globalnej, czyli pewności obrotu, stabilności gospodarki i bezpieczeństwa finansowego. Mając powyższe na uwadze, w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska pragnę wyrazić chęć poparcia i procedowania nad ustawą, z zastrzeżeniem potrzeby przeprowadzenia prac nad szczegółowymi regulacjami i przeanalizowania istniejących wątpliwości i uwag. Dziękuję bardzo.