Mówca: Eugeniusz Tomasz Grzeszczak
Data: 2015-02-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie ministrze, słuszna uwaga, do posłów ja ją powinienem skierować. Proszę nie przeszkadzać z ław poselskich. (Poseł Romuald Ajchler: Przyjmuję, panie marszałku, z pokorą.) Głos ma pan minister. Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Kazimierz Plocke: Dziękuję, panie marszałku. Chcę powiedzieć, że rzeczywiście wielokrotnie rozmawialiśmy na temat tego funduszu, przeprowadziliśmy liczne konsultacje. Jest raport z konsultacji, które zostały przeprowadzone z wieloma organizacjami, związkami rolników, związkami branżowymi. W raporcie są zawarte uwagi, nie chciałbym ich teraz odczytywać, ale powiem jedną rzecz. Jedno z pytań panów posłów brzmiało: Co na to Krajowa Rada Izb Rolniczych? Krajowa Rada Izb Rolniczych generalnie projekt popiera, natomiast zwraca uwagę, aby włączyć w to również środki publiczne. Jednak włączenie środków publicznych oznacza po pierwsze, notyfikację tego programu, co oczywiście wydłuży cały proces, a po drugie, że mamy wtedy parapodatek, publiczną pomoc dla naszych producentów żywności. Dlatego zrezygnowano z tej formuły, ponieważ na początek chcemy się oprzeć tylko i wyłącznie na środkach pochodzących od producentów żywności, od rolników, i do rolników te pieniądze będą kierowane. Kolejna kwestia dotyczy pytań o to, ile będzie tych środków. Wyjaśniam, że wartość produkcji rolnej w Polsce w 2014 r. to ok. 160 mld zł, wartość produkcji sprzedanej i zafakturowanej to ponad 50 mld zł. Oznacza to, że ponad 100 mld zł to produkcja niezafakturowana, która została wprowadzona na rynek poprzez różne instrumenty typu bazary, targowiska itd. Założyliśmy, że pierwsze wpłaty do funduszu w 2016 r. będą na poziomie prawie 58 mln zł, i to będą wypłaty dla tych, którzy będą mieli udokumentowane straty w produkcji, w dochodach. Zakładamy też kwotę ok. 10 mln zł, jeżeli chodzi o niewypłacalność podmiotów. Inaczej mówiąc, uda nam się uzyskać prawie 70 mln zł. W 2015 r. te środki będą rzeczywiście zbierane, bo zgodnie z ustawą w następnym roku będzie można składać wnioski, od lutego do marca. Wynika to także z przepisów ustawy. Rok 2020 to prawie 124 mln zł na wypłaty dla rolników, którzy mają straty w dochodach, i nadal utrzymujemy kwotę 10 mln dla rolników z tytułu niezapłaconych faktur, rachunków od podmiotów, które zbankrutowały. Jak liczymy średnią z trzech lat, mając do dyspozycji pięć lat i odrzucając wartości najwyższe i najniższe? To jest bardzo prosty mechanizm, bo przecież dokumentujemy wartości z poszczególnych pięciu lat i wychodzi nam średnia z trzech lat, wartości ekstremalne są odrzucane. To mi się wydaje dość proste. Ile gospodarstw będzie w tym systemie? System jest otwarty dla wszystkich. Wszyscy rolnicy, którzy udokumentują sprzedaż w formie uproszczonej rachunkowości, będą mogli z tego systemu korzystać. Nie wartościujemy, nie weryfikujemy, nie ograniczamy. System jest otwarty dla każdego, kto będzie chciał się do niego włączyć, i uważam, że to jest roztropne podejście, dlatego że stwarzamy możliwości. Czy wszyscy z niego skorzystają, to jest zupełnie inna kwestia, natomiast bardzo nam zależy na tym, żeby dokumentować wartość produkcji chociażby w formie uproszczonej rachunkowości. (Poseł Józefa Hrynkiewicz: A co potem?) Obecnie ok. 42 tys. gospodarstw prowadzi rachunkowość: 12 tys. w ramach europejskiego systemu FADN i ok. 30 tys. to te, które prowadzą działalność gospodarczą i rozliczają się z budżetem państwa na podstawie faktur VAT. 40 tys. na 1,5 mln gospodarstw w Polsce. Mamy więc ogromne rezerwy, ogromne możliwości i ogromną pracę do wykonania. Proszę się nie dziwić, że przedstawiane przez nas szacunki, które wynikają z danych GUS-owskich, nigdy nie będą precyzyjne, dlatego tak naprawdę trudno zapanować nad tym procesem. Rozwiązania, które przedstawiamy, mają właśnie na celu zmienić tę sytuację na lepsze. Po co? Po to, żeby być bardziej konkurencyjnym, żeby wiedzieć, ile produktów żywnościowych produkujemy, ile wprowadzamy na rynek i za jakie pieniądze. Natomiast chcę też zwrócić uwagę, że do całego procesu obsługi systemu, funduszu przewiduje się zatrudnienie ośmiu osób - zakładamy, że to będzie osiem etatów - z tym że kluczową rolę będą odgrywały komisje zarządzające, które tak naprawdę, po pierwsze, będą oceniać wnioski, to, czy są one poprawnie złożone, po drugie, będą określać wielkość środków finansowych, które należy zabezpieczyć na to z funduszu, i, po trzecie, będą dokonywać ustalenia wielkości rekompensat, które będą wypłacane rolnikom. Rekompensaty będą wypłacane aż do wyczerpania środków, które są w funduszu. Może się okazać, że w funduszu mamy 60 mln zł, a koszt realizacji złożonych wniosków to jest np. 80 czy 100 mln zł. Wtedy oczywiście, żeby obsłużyć wszystkich, trzeba będzie również dokonać określonej korekty, tak żeby te wnioski sfinansować, aż do wyczerpania środków finansowych. Może to też oznaczać, że wtedy te rekompensaty będą znacznie niższe niż te, o które wnosili zainteresowani rolnicy. Panie Marszałku! Podsumowując, te wszystkie uwagi, które zgłoszono, jak przypuszczam, a właściwie jestem tego pewien, będą dobrą podstawą do prowadzenia kolejnych prac na poziomie komisji sejmowych, dlatego też bardzo dziękuję za tę debatę. Chciałbym gorąco podziękować jeszcze raz wszystkim klubom za przedstawienie swoich stanowisk. Dziękuję. (Oklaski)