Mówca: Mieczysław Kazimierz Baszko
Data: 2016-03-31 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawiam stanowisko wobec ustawy o Karcie Polaka. Projekt ustawy o zmianie ustawy o Karcie Polaka oraz niektórych innych ustaw wprowadza szereg rozwiązań ułatwiających posiadaczom Karty Polaka osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym m.in. poprzez pakiet adaptacyjny oraz poprzez ułatwianie ubiegania się o obywatelstwo polskie. Z drugiej strony wprowadzane są zapisy porządkujące i doprecyzowujące dotychczasowe rozwiązania. Wysoka Izbo, obecnie obowiązująca ustawa o Karcie Polaka z dnia 7 września 2007 r. to ustawa, którą należy uporządkować i zniwelować problemy, na które byli narażeni nasi Polacy, a w szczególności rodacy zza wschodniej granicy. Polskie Stronnictwo Ludowe uważa, że jest to dobry moment na wprowadzenie proponowanych rozwiązań. Pokazuje to m.in. konflikt zbrojny na wschodzie Ukrainy w ciągu ostatnich 2 lat, a także wciąż niestabilna polityczna, społeczna i gospodarcza sytuacja w całej Ukrainie, które bezpośrednio dotykają również mieszkających tam Polaków. Konieczność ewakuacji z zagrożonych terenów Donbasu, a później także z okolic Mariupola, pokazała wynikające przy tej okazji problemy prawno-organizacyjne. Między innymi ta sytuacja stała się kolejną przesłanką dla wprowadzenia proponowanej nowelizacji ustawy o Karcie Polaka. Wprowadzane zmiany do ustawy dadzą konkretne narzędzia wspomagające zamierzających osiedlić się w Polsce posiadaczy Karty Polaka. Wsparcie to polegać będzie również na wsparciu procesu adaptacji w Polsce. Wspomnieć też należy o Polakach zamieszkałych na Białorusi, gdzie wciąż przepisy utrudniają ubieganie się o Kartę Polaka. Ustawa przewiduje, że gdy napotkają problemy we własnym kraju, mogą ubiegać się o Kartę Polaka na terytorium Polski za pośrednictwem wojewody. Propozycje dotyczące wprowadzenia zmian w ustawie o Karcie Polaka, chodzi m.in. o zwolnienie z opłat konsularnych za przyjęcie i rozpatrzenie wniosku o wizę krajową czy też opracowanie dokumentacji w sprawie nadania obywatelstwa polskiego, to jest bardzo dobra sprawa, ponieważ te środki finansowe, koszty, które do tej pory ponosili, to ok. 500 euro. Karta Polaka przewiduje możliwość udzielenia pomocy osobie przebywającej w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt stały otrzymanego na podstawie Karty Polaka oraz członkom jej najbliższej rodziny. To m.in. refundacje kosztów przejazdów, zagospodarowanie, częściowe pokrycie kosztów wynajmu lokalu mieszkalnego czy też nauki języka polskiego. Dobrze się stało, że ustawa przewiduje aktywizację zawodową dla osób przebywających w Polsce na pobyt stały, uzyskanego na podstawie Karty Polaka. Dotyczy to tych, którzy nie posiadają kwalifikacji zawodowych lub posiadają kwalifikacje zawodowe nieprzydatne na rynku pracy - przewidziano możliwość zwrotu poniesionych przez pracodawcę kosztów wynagrodzenia, nagród oraz składek na ubezpieczenie z tytułu zatrudnienia. Polskie Stronnictwo Ludowe przewiduje, że proponowane zmiany będą wywoływać pozytywne skutki społeczne, zmiany bowiem ułatwiają powrót do Polski Polakom ze wschodnich terenów, co zawsze miało pozytywny oddźwięk społeczny i narodowy. W związku z kryzysem emigracyjnym w Europie Karta Polaka dobrze wpłynie na osiedlanie się rodaków w swojej ojczyźnie. W społeczeństwie polskim będą pozytywnie odbierani, jest to bowiem ważny element społecznej świadomości zobowiązania wobec Polaków zza wschodniej granicy. Nawiązujemy do dobrych praktyk, a chciałbym przypomnieć, że przed laty hasło ˝Każda gmina przyjmie rodzinę polską z Kazachstanu˝ bardzo dobrze zostało odebrane w środowiskach lokalnych i ogólnokrajowych. Można przypuszczać, że będą one miały pozytywny wymiar, jeśli chodzi o skutki gospodarcze, jak pokazuje dotychczasowe doświadczenie. To młodzi ludzie chcą z Polską związać swoją przyszłość, a osoby w dojrzałym wieku chcą żyć w Polsce na dobre i na złe. Polskie stronnictwo zawsze - 122 lata - patrzyło, żeby Polacy byli w Polsce, a jak są poza granicami, w szczególności ci, którzy zostali zesłani, byli na tułaczce, zwłaszcza na Syberii czy w Kazachstanie, czy w innych zakątkach kraju, ale przede wszystkim na Wschodzie, zawsze byliśmy za tym, żeby łączyć Polaków, a nie dzielić, i zawsze to, co do tej pory robiliśmy i będziemy robić - to na rzecz pojednania Polaków w całej Polsce. Dziękuję bardzo.