Mówca: Andrzej Maciejewski
Data: 2017-02-23 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Druk nr 1198 to druk nowelizacji Kodeksu cywilnego. Tak naprawdę jest to nowelizacja, która dotyczy art. 385, artykułu, który jest ściśle powiązany z czymś, o co wszystkie siły polityczne w polskim parlamencie walczą, tzn. tymi prawami unijnymi, prawami, które powinniśmy respektować. Otóż mówimy o prawach unijnych. Prawo Unii Europejskiej, prawo materialne i polityki wyraźnie to podkreśla, mówi o prawach konsumenta, bo dokładnie o tym jest nowelizacja, którą chcę zaproponować Wysokiej Izbie w imieniu klubu Kukiz’15. Co czytamy na temat praw konsumenta Unii Europejskiej, której jesteśmy jako państwo członkiem i której flaga stoi w tej sali obok polskiej? Co do warunków umów odnoszących się do przepisów dyrektywy 93/13, w sprawie takich warunków, które naruszają zasady sprawiedliwości. Dyrektywa określa wiele minimalnych wymagań określających zarówno warunki zawierania umów, jak i konsekwencje zastosowania w nich postanowień niezgodnych z jej przepisami. Wymaga ona, by wszelkie postanowienia kontraktów zawieranych z konsumentami były napisane jasnym i prostym językiem, uwaga, jasnym i prostym językiem, i to jest tu wytłuszczone, a w przypadku wątpliwości co do ich interpretacji - by sądy stosowały, uwaga, i też to jest wytłuszczone, wykładnię na korzyść konsumentów. Proszę państwa, wykładnia na korzyść konsumentów w przypadku wszelkiej wątpliwości. To prawo Unii, dyrektywa 93/13. Ponadto wprowadza ona zasadę prewencyjnej kontroli wzorców umownych stosowanych w obrocie z konsumentami pod kątem obecności w nich tzw. klauzul abuzywnych. Bowiem nasz projekt dotyczy klauzul abuzywnych i dyrektywa 93/13 Unii Europejskiej dotyczy klauzul abuzywnych, tzn. naruszających słuszne interesy tych podmiotów w tej postaci, że są one niejako narzucone konsumentom jednostronnie, bez rokowań. Naruszona jest zasada wzajemnego zaufania stron, a efektem tego jest istotna i nieusprawiedliwiona dysproporcja praw i obowiązków z wyraźną niekorzyścią dla konsumentów. Stwierdzanie abuzywności danej klauzuli powoduje, uwaga, i to też jest wytłuszczone w tej książce, bezskuteczność wobec konsumentów, chociaż pozostałe postanowienia umowy zachowują swoje zobowiązanie. To prawo Unii Europejskiej. Dlaczego o tym mówię, proszę państwa? Dlatego że kiedy przyjrzymy się naszemu drukowi, drukowi nr 1198, i przyjrzymy się podpiętym pod nasz druk różnym opiniom, to ja mam nieraz wątpliwości, czy my ciągle jesteśmy w PRL-u, czy jesteśmy naprawdę i na serio państwem Unii Europejskiej nie kategorii B, C, tylko A. Bo z tego, co przeczytałem w tych uzasadnieniach, które są podpięte pod nasz druk, wychodzi, że my sami, polska klasa polityczna, polskie elity, dyskwalifikujemy siebie jako członków Unii, sprowadzamy siebie na peryferie. Podkreślam to i mówię to z pełną świadomością, aby uzmysłowić: wszystkie siły tu, w parlamencie, które tyle mówią o Unii Europejskiej, niech zaczną na serio wprowadzać w życie elementarne prawa, prawa konsumentów, te na poziomie też Unii Europejskiej, których się oczekuje i wymaga od nas jako członków. Teraz kiedy przyjrzymy się analizom Biura Analiz Sejmowych, czytamy: Art. 385 Kodeksu cywilnego zawiera regułę interpretacyjną, która w razie wątpliwości powstałych w wyniku stosowania art. 385 nakazuje sądowi uznać za niedozwolone postanowienia umowne zawarte w tym katalogu. A przypomnę, co czytałem przed chwilą: wszelkie wątpliwości w prawie działają na rzecz konsumenta. I to potwierdza Biuro Analiz Sejmowych. Co więcej, Biuro Analiz Sejmowych wyraźnie wskazuje, że poprawka, nasza propozycja uwzględnia przedstawione orzecznictwo właśnie wyrażone w dyrektywie 93/13. I wyraźnie Biuro Analiz Sejmowych, proszę państwa, podkreśla i przypomina, i zgadza się, że nasza propozycja jest zgodna z prawem unijnym, wypełnia dyrektywę 93/13 i, uwaga, nie ma kosztów społecznych, co jest bardzo istotne w dalszym toku naszych działań. Proszę państwa, o klauzulach abuzywnych mówi, wspomina, jak państwo wiecie, Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Co więcej, kredyty indeksowane i denominowane są tutaj w postanowieniach wzorca umowy uznane za niedozwolone przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. My chcemy, aby poprzez właśnie tę nowelizację doprowadzić do takiego umocowania prawnego, aby pomóc sądom - pomóc sądom w podejmowaniu trudnych decyzji. Bo też musimy mieć świadomość tego, że sędziowie mają bardzo duży rozrzut tematyczny spraw, którymi się zajmują, od rozwodu, kradzieży roweru, po kredyty, pożyczki, spadki. Istotą propozycji jest danie sądom takiego narzędzia, aby sprawy trwały krótko, były wreszcie w Polsce jednoznacznie interpretowane, a jednocześnie nie wpychały naszych rodaków, obywateli, mieszkańców Polski w zbędne koszty. Dlaczego o tym mówię? Mówię o tym, bowiem jak państwo już wiecie, i ta opinia pojawiła się już w przestrzeni publicznej, pan prezes Kaczyński zapowiedział, że nie powstanie w tym parlamencie, w polskim parlamencie, ustawa dedykowana rozwiązaniu tzw. problemów, ja to nazywam: złotówkowiczów, a niektórzy mówią: frankowiczów - pseudokredytów walutowych, które tak naprawdę były instrumentami pochodnymi. I my w tym momencie tak naprawdę jako siła polityczna mówimy: sprawdzam. Mówimy: sprawdzam, nie tylko do Prawa i Sprawiedliwości, ale i Platformy Obywatelskiej, Nowoczesnej, PSL-u. Dlaczego? Skoro nie mamy takiej siły i woli politycznej, żeby usiąść i po męsku załatwić problem ponad 500 tys. polskich rodzin, a mówi się o 700 tys. polskich rodzin, i nie możemy tego zrobić w sposób ustawowy, ustawą dedykowaną, to co stoi na przeszkodzie, aby tę sprawę załatwić na gruncie prawa Kodeksu cywilnego, który jest podstawowym, zasadniczym narzędziem w pracy w sądzie. Chcę powiedzieć tylko tyle, że skoro i tak wypychamy obywateli do sądów, skoro i tak będą oni musieli wyłożyć potężne pieniądze... Już słyszałem, że po tej informacji stawki adwokatów poszły w górę. Proszę państwa, to są naprawdę duże pieniądze. Mówimy o kwocie minimum 10 tys. zł. Przy pozwach zbiorowych są to niższe stawki. Jeżeli nie uzbroimy sądów, które - wszyscy tutaj są co do tego zgodni - przeżywają kryzys, są niewydolne, mają problemy w rozstrzyganiu spraw, mają problemy i techniczne, i administracyjne, i decyzyjne, to znaczy, że ktoś świadomie wpycha obywateli w jeszcze większe problemy i one nigdy nie będą rozwiązane. Albo zróbmy to, co proponuje Kukiz’15. Potraktujmy na serio naszych rodaków. Dajmy im szansę dochodzenia prawa i sprawiedliwości w sądzie, skoro ta Izba nie potrafi tego załatwić po męsku. Proszę państwa, Federacja Konsumentów jest za, ocenia to pozytywnie, UOKiK tak samo. Proszę państwa, to co mnie najbardziej przeraziło w analizie dokumentów podpiętych pod naszym drukiem, to pismo pana prezesa Narodowego Banku Polskiego. O ile, proszę państwa, mogę zrozumieć związek Lewiatan, mogę zrozumieć Związek Banków Polskich - oczywiście oceny są negatywne, bo jakie mogły być - to kompletnie nie rozumiem opinii prezesa Narodowego Banku Polskiego, bowiem jeżeli ktoś wnikliwie to przeczytał, to w szkole takie coś nazywa się pracą nie na temat. Praca nie na temat to praca, w której ktoś pomylił temat z problematyką i napisał wszystko, co wie, bez istoty problemu. Za chwileczkę to udowodnię. Mówię to świadomie przed wystąpieniami klubów, aby moim koleżankom, kolegom posłom zwrócić uwagę, że jeżeli ktoś będzie chciał tu mocno akcentować Narodowy Bank Polski, to tutaj jest tyle kwiatków, że ja po tej lekturze miałem wątpliwości, czy to było pismo prezesa Narodowego Banku Polskiego, czy ukrytego lobbysty finansjery i banków prywatnych. Mówimy o organie konstytucyjnym, o prezesie Narodowego Banku Polskiego. To są przykłady kwiatków, które, proszę państwa, są w tym piśmie podpiętym pod drukiem poselskim. Otóż czytamy, że przykładowo tzw. katalogi zawarte w art. 385 ustawy Kodeks cywilny - uwaga, to jest napisane naprawdę - nie są ˝czarną˝ listą, lecz są listą ˝szarą˝. Proszę państwa, to jakaś kpina. Jeżeli jest art. 385 i w nim są wyraźne wskazane zapisy, które nie powinny występować w umowach cywilnych, a pan prezes firmuje to, że to nie jest lista ˝czarna˝, lecz jest lista ˝szara˝, takie małe fikołki prawne, to rodzi to już pewne wątpliwości, co naprawdę pan prezes pisze. Idziemy dalej. Projektowana ustawa nie spowoduje, że postanowienia umowy w określonej treści zostaną uznane za nieważne z mocy prawa. Proponowana nowelizacja nie wnosi zatem niczego nowego do stanu prawnego. Zwracam uwagę, że pan prezes w jednym miejscu wskazuje, że tak naprawdę ten druk nic nie wnosi, ale dalej czytamy, że oceniając zgodność projektu, należy stwierdzić, iż wejście proponowanych zmian doprowadziłoby do masowego - uwaga, to jest s. 4, to jest ciągle pismo pana prezesa - przewalutowania denominowanych, indeksowanych kredytów po kursie z dnia zaciągnięcia kredytu przy utrzymaniu referencyjnych stawek oprocentowania itd., itd. Proszę państwa, czyli tak, z jednej strony pan mówi, że tu nic się nie zmienia, z drugiej strony pan prezes Narodowego Banku Polskiego mówi o jakichś przewalutowaniach. W artykule w tym druku nie ma słowa o przewalutowaniu, nie ma słowa o walucie, nie ma słowa, proszę państwa, o jakimś wzorcu, o jakimś algorytmie. Z tego, co tu czytamy, wychodzą jakieś herezje. Mam wrażenie, że ktoś zrobił wytnij-wklej. Jak się dokładniej przeczyta rozdział II: Uwagi o charakterze ekonomicznym, to widać, że ktoś z ustawy oceniającej ustawę pana prezydenta o tzw. spreadach dokładnie zrobił wytnij-wklej, bezmyślnie wklejając głupoty, które są ze sobą sprzeczne i powodują, że tak naprawdę wychodzi karykatura, dochodzi do ośmieszenia organu konstytucyjnego. Idziemy dalej, jeżeli chodzi o te kwiatki, które wskazuje pan prezes. Według oceny Narodowego Banku Polskiego potencjalny bezpośredni koszt - a przedtem czytamy, że oczywiście nic się nie zmieni - związany z realizacją takiego scenariusza byłby wyższy niż szacowane koszty związane z wprowadzeniem w życie propozycji prezydenckich itd. I teraz uwaga, znowu ciekawe pytania. Koszt, a ja mówię zyski. I co teraz? Słowo przeciw słowu? Jakie koszty? Tytułem czego, skoro w proponowanej ustawie nie ma słowa o przewalutowaniach, o umorzeniach, nie ma niczego poza tym, co jest w dyrektywie unijnej 93/13? To jest ta dyrektywa, która - to tak na marginesie - do października ub.r. była jeszcze dodatkowo wadliwie przetłumaczona. Tak naprawdę UOKiK 13 października ub.r. opublikował wreszcie poprawnie przetłumaczoną dyrektywę. Pytanie zatem: Czyżby pan prezes nie wiedział, że Polska jest członkiem Unii Europejskiej, że jest dyrektywa 93/13? Idziemy dalej. Zmiany zaproponowane w przedmiotowym projekcie potencjalnie generowałyby koszty istotnie wyższe, a tym samym stanowiłyby znacząco większe zagrożenie dla stabilności systemu finansowego. Teraz uwaga, idziemy dalej. Przypominam, że ciągle mówimy o Kodeksie cywilnym. A pan prezes Narodowego Banku Polskiego zamienia się w jednoosobowy sąd i już wie, że będą wielkie koszty - tak jak powiedziałem, nie ma tutaj wskazanych żadnych kosztów, żadnych cyfr, nie ma żadnego wskazania - a jednocześnie pan prezes pisze o rzeczach, które nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Pan prezes w swoim wystąpieniu myli kredyty indeksowane i denominowane z kredytami walutowymi, bo mówi o przewalutowaniach. Elementarne błędy ekonomii, I rok się kłania. Pan prezes mówi tutaj o kursie sprawiedliwym, o jakichś cenach walut, gdy tymczasem rzecznik finansowy w podpiętym pod drukiem raporcie - tylko przypomnę - wyraźnie wskazuje i mówi na s. 4: Kredyty wyrażone w walutach obcych udzielane w Polsce są potocznie nazywane kredytami walutowymi. Nie jest to jednak określenie prawidłowe, gdyż zdecydowana większość z nich kredytami walutowymi nigdy nie była. Ciągle cytuję raport rzecznika finansowego. Specyfika rynku polskiego w zakresie kredytów wyrażonych w walutach obcych wymaga wyjaśnienia pojęć - i tu te pojęcia - kredyt walutowy, kredyt denominowany w walucie obcej, kredyt waloryzowany - indeksowany - kursem waluty obcej. Kredyty udzielane w Polsce na szeroką skalę w latach 2005-2008 - uwaga, najważniejsze - nie były kredytami stricte walutowymi, ponieważ w rzeczywistości nie dochodziło do transferu waluty obcej od banku do kredytobiorcy. Dlaczego o tym mówię i to podkreślam? No właśnie. Dlatego że pan prezes nie tylko nie odróżnia tego, nie wie, że kredyty indeksowane i denominowane to nie są kredyty walutowe, ale też nie rozumie, że czegoś takiego nie ma, i niestety gdzieś wpisuje się w całe pasmo kłamstw. Jeszcze raz powtarzam: gdybym to czytał w piśmie Związku Banków Polskich, rozumiałbym to, bo Związek Banków Polskich, banki w końcu z czegoś żyją, muszą pilnować ręki, która karmi, ale takie pismo wychodzące z Narodowego Banku Polskiego jest po prostu kpiną. Czytamy następny kwiatek z pisma pana prezesa. Finansowe skutki wprowadzenia w życie projektowanej ustawy zależą także w dużym stopniu od poziomu kursu walutowego - jeszcze raz powtarzam: kurs walutowy, ale pytam, co ma do tego Kodeks cywilny, gdzie słowem nie jest wspomniane o kursie walutowym - w momencie dokonywania faktycznego przewalutowania. Proszę państwa, zabrzmiało tu słowo ˝przewalutowanie˝, gdy tymczasem, jak przed chwilą czytałem w raporcie rzecznika finansowego, nie ma czego przewalutować. Co pan prezes chce przewalutować? Złotówkę do złotówki? Proszę państwa, mówimy o jakichś kpinach. Idziemy dalej. Jak wskazano wcześniej, w razie wprowadzenia w życie ustawy może wystąpić presja na osłabienie złotego, wywołana m.in. zwiększonym popytem banków na franka szwajcarskiego. Proszę państwa, ręce opadają. Jakiego franka szwajcarskiego? Mówimy o kredytach indeksowanych i denominowanych, rzecznik finansowy wykazuje, że to nie ma nic wspólnego z walutą, a prezes Narodowego Banku Polskiego chce walutę kupować i sprzedawać. Proszę państwa, to o czym mówimy? Czy pan prezes prowadzi jednoosobowy kantor, czy też reprezentuje poważną instytucję państwową? Zaczynam żałować, że głosowałem na tego pana jako prezesa, bo to jest jakaś kpina. Idziemy dalej, podając kwiatki, które wypisuje pan prezes. Dodatkowo realizacja powyższego scenariusza oznaczałaby - uwaga - spadek zysków lub wystąpienie straty, a w konsekwencji spadek kapitałów i zmniejszenie zdolności banków do prowadzenia akcji kredytowej. Należy podkreślić, że w Polsce zyski banków stanowią podstawowe źródło tworzenia kapitałów niezbędnych do zwiększania portfela kredytowego. Proszę państwa, pan prezes Narodowego Banku Polskiego martwi się o kondycję banków prywatnych, a nie o los obywateli, którzy mają paszporty Polski, podczas gdy ta nowela Kodeksu cywilnego martwi się, mówi o prawach obywateli. Ona nie martwi się o interesy prywatnego banku, bo ci ludzie nie podpisywali umowy z budżetem państwa, z prezesem Narodowego Banku Polskiego, tylko z prywatnym bankiem, a pan prezes bawi się w rzecznika, w adwokata banków prywatnych. Ja się pytam: Skąd pan prezes bierze naprawdę pieniądze? Kolejny kwiatek. Projektowana ustawa - uwaga, to jest ciekawe - nie zakłada bezpośredniego zaangażowania środków publicznych. A więc już wiemy więcej i to potwierdza to, co powiedziało BAS w odniesieniu do projektu ustawy, że nie angażuje środków publicznych. Należy jednak - i tu uwaga - zwrócić uwagę, że realizacja powyższego scenariusza miałaby negatywne skutki pośrednie także dla finansów publicznych. Byłoby to wynikiem negatywnego wpływu spadku zysków banków. Pan prezes Narodowego Banku Polskiego martwi się o zyski prywatnych banków, które regularnie pompują pieniądze do swoich matek za granicą i mają w nosie polski budżet i polskie PKB. Nie płacą podatków, a trudne kredyty hipoteczne wpisują w koszty i tak mają odpisy podatkowe. To proszę państwa, jeszcze raz powtarzam: pan prezes powinien zmienić branżę. Zresztą już niektórzy trafiają z KNF-u do prywatnych banków. Drzwi kręcące działają, jak widać. Czytamy dalej. To jest kolejny kwiatek, który tutaj, proszę państwa, się pojawia - to są uwagi szczegółowe do uzasadnienia. Tam były, proszę państwa, wszystkie wyliczenia, poważne, mądre wyliczenia, a teraz jesteśmy w uwagach szczegółowych. Dane finansowe banków z okresów znaczącej deprecjacji złotego względem franka szwajcarskiego, np. przełom 2008/2009 lub początek 2015 r., wskazują, że nie doszło wtedy do wzrostu zysków banków. Nie doszło do wzrostu zysków banków. A ja się pytam: A ostatni rok i cudowny wzrost zysków to z czego się wziął, panie prezesie Narodowego Banku Polskiego? W tamtym okresie jeszcze nie było podatku bankowego. Ten podatek bankowy jest od niespełna roku, a banki i tak wykazały ponad 20% zysków. To o czym tu pisze prezes Narodowego Banku Polskiego? Wynika to z tego, że bank, udzielając kredytu w walucie obcej - kolejne kłamstwo, panie prezesie, jakiego kredytu w walucie obcej, kolejne kłamstwo - musi tę walutę uprzednio pozyskać. A więc mówi o walucie i znowu mówi o operacji walutowej na rynku finansowym, podczas gdy rzecznik finansowy wyraźnie mówi: nie było żadnego takiego działania, nie było żadnych takich operacji. Proszę państwa, kolejny kwiatek. Banki nie osiągają więc zysków z tytułu zmiany kursu walutowego. Proszę państwa, a czym są spready? A czym są operacje, instrumenty pochodne, które są rozgrywane między bankami? To znaczy, że co? Bank jest instytucją charytatywną? Panie prezesie Narodowego Banku Polskiego, rozumiem, że bank żyje z 500+. Głównym źródłem ich przychodów z tytułu tych kredytów walutowych - znowu kredyty walutowe padają, a ciągle mówimy o druku noweli Kodeksu cywilnego, kolejne kłamstwo - są natomiast różnice między oprocentowaniem kredytów walutowych - oczywiście znowu kredyt walutowy - udzielanych klientom a zobowiązań zaciągniętych na ich finansowanie oraz tzw. spready walutowe. Dla wyżej opisanego mechanizmu nie ma znaczenia fakt, że waluty kredytu mieszkaniowego często były wypłacane i spłacane w złotych. Cud, pan prezes Narodowego Banku Polskiego stał się rzecznikiem banków, stał się adwokatem i może śmiało po tym piśmie wystąpić o prowizję, bo niestety ta opinia jest fatalna. Pan prezes pod taką opinią nie ma prawa się nigdy podpisać, tym bardziej że - to, co powiedziałem na początku - ta opinia nie jest na temat. Ta opinia nie dotyczy noweli Kodeksu cywilnego. Ta opinia może dotyczyła projektu pana prezydenta, może dotyczyła spreadów, może nawet dotyczyła projektu PO i Kukiza odnośnie do tzw. kredytów pseudofrankowych, ale ta opinia nie ma nic wspólnego ze stanem tego, co jest w druku nr 1198. Proszę państwa, ja sądzę, że przed nami jest pewna godzina prawdy. Bo skoro Wysoka Izba - to, co już powiedziałem - nie ma chęci dedykować ustawy środowiskom pokrzywdzonym, to pozwólmy obywatelom korzystać z praw, praw konstytucji. Ja tylko przypomnę, że art. 76 konstytucji mówi wyraźnie o ochronie konsumenta, to jest wartość konstytucyjna. Co więcej, nasza poprawka, nasz druk ma jedną ważną rzecz - to jest reguła interpretacyjna. To nie jest edukacja, tylko interpretacja, która ma pomóc sędziemu w podjęciu bez zbędnej zwłoki decyzji, która spowoduje, że ludzie zaczną wierzyć w Polskę. Pozwólmy ludziom, Polakom uwierzyć w Polskę, w sens walki o sprawiedliwość, o polskie prawa i w to, że nie mamy Polski A, B i C, ale mamy jedną Polskę. Puentując, proszę i apeluję do wszystkich klubów, aby pochyliły się nad tym drukiem i pozwoliły obywatelom w sądach dochodzić swoich praw. Jeszcze jeden ważny argument jest poruszony w proponowanej ustawie, taki, że dana nowela dotyczy tego okresu, kiedy te kredyty powstawały. Słyszę słowa: prawo nie działa wstecz. Ja tylko przypomnę, że w polskiej konstytucji, i to potwierdził trybunał, istnieją tzw. zdarzenia nadzwyczajne wymagające szczegółowego uzasadnienia. Jeżeli sprawa dotyczy 700 tys. polskich rodzin, to sądzę, że to jest zdarzenie nadzwyczajne. Jest to, proszę państwa, zgodne z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, który mówi o odstępstwie od zasady niedziałania prawa wstecz. Jest to dopuszczalne. Tu cytat: W wyjątkowych okolicznościach dopuszczalne jest nawet wprowadzenie pewnych odstępstw od zasad reguły lex retro non agit, jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a jednocześnie realizacja tej zasady nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa. Dopuszczalność odstępstwa od wymienionych zasad konstytucyjnych zależy od wagi wartości konstytucyjnych, które badana regulacja prawa ma chronić. Jest to wyrok z 7 lutego 2001 r. Proszę państwa, dlaczego o tym mówię? To, że polskie prawo nie zadziałało w odpowiednim czasie, to nie jest wina obywateli. To, że polskie sądy nie działają i to prawo nie jest egzekwowane, to nie jest wina obywateli. To, że zabrakło woli politycznej w polskim parlamencie, aby ten problem rozwiązać, to nie jest wina obywateli. To, że dyrektywa 93/13 nie była konsekwentnie pilnowana jako świętość w prawach konsumenckich, to nie jest wina obywateli. To jest zaniechanie państwa polskiego. Mamy tu jako posłowie okazję do swoistej rehabilitacji. Mówimy o swoistej rehabilitacji, przywróceniu tego, co zostało przez nas, tu, w tej Izbie, zepsute. Bo gdyby te reguły były pilnowane, gdyby KNF działała, jak trzeba, gdyby Narodowy Bank Polski działał, jak trzeba, i prawo unijne było na serio traktowane, a nie wyrywkowo, to nie byłoby dzisiaj problemu ani takiej dyskusji i nikt by tu nie siedział i się nie męczył o tej godzinie. Proszę państwa, zróbmy wszystko, aby naprawić ten błąd. Myślę, że do tego dojrzeliśmy wszyscy. Wierzę w to i proszę wszystkie kluby o poparcie naszego druku, a jednocześnie proszę i będę wnioskował o w miarę szybką ścieżkę legislacyjną, aby bez zbędnej zwłoki uzbroić sądy w narzędzie do walki o prawo i sprawiedliwość dla polskich obywateli. Dziękuję bardzo. (Oklaski)