Mówca: Sprawozdawca Barbara Bartuś
Data: 2016-06-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach mam przyjemność przedstawić sprawozdanie o wniesionym przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw, druk nr 448, sprawozdanie jest zawarte w druku nr 522. Na wstępie pragnę jeszcze raz przypomnieć najistotniejsze założenia projektu ustawy. Ustawa o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw wprowadza dwie istotne zmiany. Po pierwsze, reguluje kwestie związane z uwzględnianiem przy ustalaniu zakresu obowiązku alimentacyjnego świadczenia wychowawczego, dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego oraz innych świadczeń przeznaczonych na pokrycie kosztów utrzymania dzieci. Po drugie, wyłącza świadczenie wychowawcze, dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego oraz inne świadczenia niepodlegające egzekucji na podstawie art. 833 § 6 i 7 ustawy Kodeks postępowania cywilnego spod egzekucji prowadzonej z rachunku bankowego. Z dniem 1 kwietnia br. weszła w życie ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Wprowadziła ona do systemu prawnego świadczenie wychowawcze mające na celu pomoc finansową dla rodzin związaną z wychowaniem dzieci. W ustawie nie przesądzono jednak wprost, czy tego rodzaju świadczenie powinno być uwzględniane przy ustalaniu zakresu obowiązku alimentacyjnego. Z uwagi na różne stanowiska przedstawicieli doktryny prawniczej dotyczące tej kwestii zaistniała konieczność jej ustawowego uregulowania. W związku z powyższym w art. 135 § 3 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy zaproponowano rozwiązanie, zgodnie z którym świadczenie wychowawcze oraz będący jego odpowiednikiem dodatek w wysokości świadczenia wychowawczego, przysługujący na dzieci umieszczone w pieczy zastępczej, nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego. Pozwoli to na uniknięcie ewentualnych rozbieżności w orzecznictwie sądów rodzinnych oraz zapewni zgodne z intencją ustawodawcy stosowanie przepisów ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, której celem jest poprawa sytuacji materialnej osób wychowujących dzieci. Jednocześnie przy tej okazji za zasadne uznano również uregulowanie wpływu na zakres obowiązku alimentacyjnego innych niż świadczenie wychowawcze świadczeń przeznaczonych na pokrycie kosztów utrzymania dzieci, przysługujących rodzicom lub opiekunom dzieci, osobom prowadzącym rodzinne domy dziecka oraz instytucjonalnej pieczy zastępczej. W związku z powyższym wykaz świadczeń, które nie wpływają na zakres obowiązku alimentacyjnego, poszerzono o świadczenia rodzinne oraz świadczenia przysługujące z tytułu różnych form pieczy zastępczej. Druga z propozycji zmian wprowadzanych ustawą dotyczy wyłączenia kwot świadczenia wychowawczego, dodatku w wysokości świadczenia wychowawczego oraz innych świadczeń enumeratywnie wskazanych w art. 833 § 6 i 7 ustawy Kodeks postępowania cywilnego z egzekucji komorniczej prowadzonej z rachunku bankowego. W obecnym stanie prawnym w wypadku takiej egzekucji to dłużnik, chcąc uniknąć przekazania na poczet egzekwowanych należności kwot podlegających ochronie na podstawie przepisów szczególnych, czyli kwot wolnych od zajęcia, musi wystąpić z wnioskiem o ograniczenie egzekucji z rachunku bankowego o te kwoty. W celu uniknięcia tych formalności i zagwarantowania kwotom pochodzącym ze świadczenia wychowawczego oraz pozostałych z wyżej wymienionych świadczeń skutecznej ochrony przed egzekucją wprowadzono zmiany wyłączające je spod zajęcia rachunku bankowego. Zmiany te polegają na dodaniu stosownej regulacji w art. 890 ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz art. 54a w ustawie Prawo bankowe. W dniu 12 maja br. na posiedzeniu Sejmu odbyło się pierwsze czytanie niniejszego prezydenckiego projektu ustawy, a następnie marszałek Sejmu skierował ten projekt do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach. Komisja rozpatrzyła ten projekt ustawy na posiedzeniu w dniu 18 maja. Do projektu ustawy zgłoszono i przyjęto 2 poprawki. Pierwsza z nich miała na celu takie sformułowanie projektowanego art. 135 § 3 pkt 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, by nie było żadnych wątpliwości, że na zakres obowiązku alimentacyjnego nie wpływają środki finansowe przekazywane zarówno z tytułu rodzinnych form pieczy zastępczej, jak i instytucjonalnych form pieczy zastępczej. Druga z poprawek polegała natomiast na dodaniu w ustawie z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych regulacji wyłączającej świadczenia określone w art. 833 § 6 i 7 Kodeksu postępowania cywilnego z egzekucji na podstawie sądowego lub administracyjnego tytułu wykonawczego prowadzonej z rachunku w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej. Treść wprowadzanego przepisu jest identyczna jak treść regulacji dodawanej w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Ponadto pragnę poinformować Wysoką Izbę, że do projektu wprowadzono też zmiany o charakterze legislacyjnym i redakcyjnym. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Niniejszym w imieniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach wnoszę o uchwalenie projektu ustawy o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw wraz z przyjętymi przez komisję poprawkami. Dziękuję bardzo. (Oklaski)