Mówca: Sprawozdawca Piotr Babinetz
Data: 2016-06-22 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu dotyczące komisyjnego projektu uchwały w sprawie ustanowienia roku 2017 Rokiem Josepha Conrada-Korzeniowskiego, druki nr 437 i 480. Jest to inicjatywa ministra kultury i dziedzictwa narodowego w pełni poparta i przejęta przez komisję kultury. Na posiedzeniu w dniu 12 maja komisja w toku zgodnej pracy wielu posłów wprowadziła szereg poprawek, które merytorycznie i stylistycznie wzmocniły treść projektu uchwały. Warto przypomnieć, że Józef Teodor Konrad Korzeniowski herbu Nałęcz urodził się 3 grudnia 1857 r. i dlatego 160. rocznica jego urodzin jest jak najbardziej stosownym czasem, aby poświęcić mu szereg działań, których przeprowadzeniu zarówno na obszarze Polski, jak i w różnych częściach naszego globu sprzyjać będzie proponowana uchwała polskiego Sejmu. Rodzice Józefa, pisarz Apollon Korzeniowski i Ewa z Bobrowskich, byli działaczami niepodległościowymi zesłanymi na Syberię w 1861 r. Wuj Józefa, Stefan Bobrowski, był jednym z przywódców powstania styczniowego. Młody Józef w 1874 r. wyjechał do Marsylii, gdzie podjął pracę marynarza. Mając problemy jako poddany zaborcy rosyjskiego, przeniósł się do Anglii i tam podjął służbę w brytyjskiej marynarce handlowej. W 1886 r. uzyskał stopień kapitana i brytyjskie obywatelstwo. Odtąd mógł m.in. samodzielnie dowodzić rejsami. W tym też czasie rozpoczął pisanie pierwszych dzieł literackich. Wreszcie na początku 1894 r. zakończył pracę oficera marynarki i osiadł na stałe w Anglii. W powieściach i opowiadaniach pisanych w języku angielskim, takich jak m.in. ˝Szaleństwo Almayera˝, ˝Lord Jim˝, ˝Jądro ciemności˝, ˝Nostromo˝, ˝Tajny agent˝ czy ˝Smuga cienia˝, zawarł uniwersalne przemyślenia etyczne. Można określić jego powieści o tematyce psychologiczno-moralnej jako rozważania dotyczące zagadnień moralnych w kontekście ekstremalnych warunków życia i pracy ludzi - marynarzy w trakcie dalekich i długotrwałych rejsów oceanicznych lub w głąb kontynentów. Badaniem twórczości Josepha Conrada zajmuje się m.in. międzynarodowe Joseph Conrad Society, a także polscy naukowcy, m.in. Zdzisław Najder. Obecnie na wniosek Polski zajmuje się wielką spuścizną i postacią Józefa Korzeniowskiego także UNESCO. Conrad uważany jest za jednego z najwybitniejszych zarówno polskich, jak i angielskich pisarzy. Filmowano m.in. jego powieści i opowiadania, takie jak ˝Lord Jim˝, ˝Pojedynek˝, ˝Jądro ciemności˝, w Polsce była to ˝Smuga cienia˝. Ponadto słynną adaptacją ˝Jądra ciemności˝ jest ˝Czas apokalipsy˝. W okresie I wojny światowej, szczególnie wojny polsko-bolszewickiej, Józef Korzeniowski wypowiadał się o sprawach polskich. Wzywał Europę i świat do poparcia Rzeczypospolitej przeciwko sowieckiej Rosji. W 1920 r. zabiegał o wsparcie finansowe Stanów Zjednoczonych dla walczącej z bolszewikami jego pierwszej i ukochanej ojczyzny. Wielki pisarz i moralista zmarł 3 sierpnia 1924 r. w Bishopsbourne w Anglii. Przedstawiam treść proponowanego projektu uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie ustanowienia roku 2017 Rokiem Josepha Conrada-Korzeniowskiego. ˝W dniu 3 grudnia 2017 roku przypada jubileusz 160-lecia urodzin Józefa Teodora Konrada Korzeniowskiego - Josepha Conrada - syna polskich patriotów, zesłańców syberyjskich, wielkiego pisarza zasłużonego dla polskiej i światowej kultury. Dorobek pisarski Conrada sprawia, że jest on jednym z najbardziej znanych na świecie twórców, który wprowadził wartości wyrastające z polskiej tożsamości do kultury światowej. Zajmuje niekwestionowaną pozycję klasyka literatury nowoczesnej, który zmienił oblicze prozy powieściowej. Był on pisarzem uniwersalnym, podejmował tematy ważne dla Starego Kontynentu. Już ponad 100 lat temu nakreślił wizję Europy bez granic, stanowiącą podstawę trwałego pokoju między europejskimi narodami. Wpływ twórczości Josepha Conrada na współczesną literaturę ma wymiar ponadczasowy, a Jego dzieła, m.in. 'Lord Jim', 'Smuga cienia', 'Jądro ciemności' czy 'Tajny agent', na zawsze weszły do kanonu lektur. Powstały pod wpływem literatury polskich romantyków dorobek pisarski Josepha Conrada zawiera uniwersalne wartości etyczne. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, przekonany o szczególnym znaczeniu twórczości i osobowości pisarza, ustanawia rok 2017 Rokiem Josepha Conrada-Korzeniowskiego˝. Jeszcze raz bardzo dziękuję posłom z Komisji Kultury i Środków Przekazu za twórcze zaangażowanie w nadanie obecnego kształtu projektowi uchwały. Jest też oczywiste, że Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego przygotuje program obchodów przyszłego roku jako roku Conradowskiego, który będzie okazją do wielu przedsięwzięć kulturalnych w Polsce, Zjednoczonym Królestwie, Stanach Zjednoczonych, Francji i wielu innych krajach. Oczywiście Komisja Kultury i Środków Przekazu jednogłośnie rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie powyższego projektu uchwały poświęconej Józefowi Korzeniowskiemu. Dziękuję bardzo. (Oklaski)