Mówca: Sprawozdawca Ireneusz Raś
Data: 2012-02-28 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Panowie Ministrowie! Panie i Panowie Posłowie! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki przedstawić sprawozdanie o przedstawionym przez pana prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych i ustawy o sporcie, druk sprawozdania nr 191, druk przedłożenia pana prezydenta nr 80. Przypomnę, że Sejm na 4. posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2011 r. odbył pierwsze czytanie oraz skierował na podstawie regulaminu Sejmu przedstawiony przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powyższy projekt ustawy do Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki w celu rozpatrzenia. Komisja Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki obradowała 11 stycznia oraz 14 lutego br. najpierw nad przedłożeniem pana prezydenta, drukiem nr 80, a potem, 14 lutego, rozpatrywała sprawozdanie powołanej wcześniej przez siebie nadzwyczajnej podkomisji do rozpatrzenia przedstawionego przez prezydenta projektu ustawy, w wyniku czego sprawozdanie zawarte w druku nr 191 jest dzisiaj w państwa dyspozycji, w państwa rękach. Przypomnę tylko, panie marszałku, Wysoka Izbo, iż przedłożenie pana prezydenta i cel tej nowelizacji to unormowanie stanu prawnego w taki sposób, aby w stroju reprezentacji kraju albo w stroju reprezentacji olimpijskiej - tak było zapisane w pierwotnej propozycji - było obowiązkowe używanie godła Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. W obecnym stanie prawnym przepisy ustawy o sporcie - art. 13 ust. 2 i 3 - przewidują tylko możliwość używania na stroju reprezentacji kraju lub na stroju reprezentacji olimpijskiej wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy te nie są obligatoryjne, a fakultatywne. Dają one polskim związkom sportowym oraz Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu prawo do używania na strojach ww. reprezentacji wizerunku orła. Jest to pierwszy aspekt, który był jak gdyby wywołany tą szeroką debatą publiczną, która toczyła się w mediach, toczyła się również w tym parlamencie. Było wiele pytań w komisjach, również w Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, po tym jak na strojach reprezentacji kraju w piłce nożnej - a przygotowujemy się do wielkiej imprezy, która ma promować Polskę na arenie międzynarodowej, do przeprowadzenia wielkiej imprezy turnieju finałowego Euro 2012 - w pewnym momencie Polski Związek Piłki Nożnej nie umieścił godła narodowego, tylko logo. To godło zastąpił logo. Debata ta dotarła do parlamentu, dotarła do prezydenta i dobrze się stało - tak uważam w imieniu komisji - iż osoba, która powinna pilnować godności narodowej, przestrzegania pewnych zapisów dotyczących najważniejszych symboli narodowych, zajęła w tym projekcie stanowisko. Komisja zrezygnowała wówczas z podjętej przez siebie - chcę to przypomnieć - inicjatywy, również ustawodawczej. Zdecydowała, że będzie pracować nad przedłożeniem pana prezydenta. W imieniu komisji jeszcze raz chciałbym podziękować za to reprezentantom pana prezydenta. Jest to pierwszy aspekt. Przypomniałem o przyczynie zainteresowania pana prezydenta i nas, parlamentarzystów, tą kwestią społeczną. W tym pierwotnym przedłożeniu pan prezydent zawarł już pewien wyjątek, który wynika z praktyki, z przepisów międzynarodowych organizacji sportowych, że tam, gdzie nie stosuje się godła narodowego, stosuje się barwy narodowe. Ten wyjątek został zawarty w przedłożeniu pana prezydenta. Nad tym również pracowaliśmy. Jest to drugi, bardzo istotny aspekt. A trzeci aspekt, również niebywale istotny, jest znakiem czasu, to 50 czy 30 lat temu w ogóle nie było przez nas brane pod uwagę. Żyjemy w świecie, który pędzi do przodu, otwiera nowe bramy. I musimy za tymi znakami czasu nadążyć. Chodziło o unormowanie, aby zgodnie z przepisami prawa symbole Rzeczypospolitej Polskiej mogły być umieszczane również na przedmiotach przeznaczonych do obrotu, handlowych, oczywiście w odniesieniu do stroju reprezentacji olimpijskiej, reprezentacji krajowej. Przepisy te wychodzą jednak naprzeciw oczekiwaniom obywateli, dla których przedmioty związane ze strojem reprezentacji narodowej stanowią cenną pamiątkę, a nabywanie tych przedmiotów jest szczególnym wyrazem kultu dla symboli narodowych. Tak ładnie napisał pan prezydent w swoim przedłożeniu, w uzasadnieniu. W toku bardzo szczegółowych analiz w podkomisji i komisji dokonaliśmy wielu poprawek wynikających z uwag, również z wielu opinii. Te opinie najpierw przedstawił nam pan premier w imieniu rządu. Były oczywiście pewne uwagi, co do których musieliśmy się odnieść, ale przedmiotowy projekt ustawy zaopiniowano pozytywnie. Pozytywną opinię w toku prac w komisji i w podkomisji przedłożyła także Krajowa Rada Radców Prawnych, nie zgłaszając uwag co do tego projektu. Również prokurator generalny przedstawił swoją pozytywną opinię co do zakresu i kierunku zmian. Więcej negatywnych uwag przedstawił - niektóre sformułowania były bardzo ostre - pierwszy prezes Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże odnosił się on do pierwotnego przedłożenia pana prezydenta. W toku prac już w podkomisji ze stroną prezydencką, ze stroną rządową, z ekspertami, z prawnikami z Biura Legislacyjnego doprowadziliśmy do zgodności projektu z niektórymi uwagami pierwszego prezesa Sądu Najwyższego Rzeczypospolitej Polskiej. A więc to dzisiejsze przedłożenie, które państwo macie, jest efektem tych wielu konsultacji, prac, uwag, zmian legislacyjnych, redakcyjnych, również interpunkcyjnych. Na co chciałbym zwrócić uwagę? Na to, iż za zgodą wszystkich zmieniliśmy generalne podejście co do tego projektu ustawy. Otóż zmiana podstawowa jest zawarta w ustawie o godle, barwach, hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych, natomiast kwestie szczegółowe odnośnie do ustawy zostały zapisane w ustawie o sporcie. To jest pierwsza zmiana, powiedzmy, konstrukcyjna. Drugą bardzo istotną kwestią jest to, że w naszych pracach w poprzedniej kadencji ten fakultatywny przywilej korzystania z godła narodowego, orła dedykowaliśmy Polskiemu Komitetowi Olimpijskiemu i polskim związkom sportowym. Wtedy po dyskusji uznaliśmy, że pominiemy Polski Komitet Paraolimpijski. W tej chwili, tak żeby świat sportowy w pełni mógł korzystać z tego przywileju, ale już obligatoryjnie, dopisaliśmy również - oczywiście za zgodą i po wnioskach też Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego - tam, gdzie mówi się o tym obligu, reprezentacje, które wystawia Polski Komitet Paraolimpijski. We wszystkich tych zmianach Polski Komitet Paraolimpijski jest wpisany obok polskich związków sportowych i Polskiego Komitetu Olimpijskiego. To jest druga zmiana. Trzecią istotną zmianą zawartą w tym przedłożeniu, w sprawozdaniu komisji jest uchylenie ust. 3 w art. 13 w ustawie o sporcie, który oczywiście mówił o tym, że jest możliwe stosowanie godła narodowego na strojach reprezentacji Polski. A więc trzecią kwestią jest właśnie to doprecyzowanie, iż ˝Polski związek sportowy, Polski Komitet Olimpijski i Polski Komitet Paraolimpijski mają prawo do wykorzystania do swych celów gospodarczych przedmiotów będących odwzorowaniem, odpowiednio, stroju reprezentacji kraju, stroju reprezentacji olimpijskiej lub stroju reprezentacji paraolimpijskiej, w zakresie wyznaczonym przez regulamin polskiego związku sportowego, regulamin międzynarodowej organizacji sportowej działającej w danym sporcie, regulamin Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego lub regulamin Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego˝. Wydaje się, że taka konstrukcja z jednej strony zabezpiecza bardzo ważne dla nas symbole narodowe, z drugiej pozwala dostosować się do warunków dnia dzisiejszego - stroje reprezentacji cieszą się zainteresowaniem Polaków, którzy chcą je w jakiś sposób też pokazywać podczas zawodów sportowych, kibicowania lub prezentować te stroje nawet poza granicami kraju. Z praktycznych względów uznaliśmy również, że 14-dniowy termin wejścia w życie tej zmiany będzie zbyt krótki i zaproponowaliśmy 30 dni. Jednak najistotniejsze dyskusje toczyły się wokół takiego zapisu, który spowoduje, iż nie będziemy mieć nieścisłości w prawie. Otóż są dyscypliny sportowe, w których strój reprezentanta Polski jest na tyle artystyczny, że umieszczenie na nim godła narodowego lub barw narodowych może być niezgodne z regulaminami międzynarodowych federacji sportowych. Przywołano tutaj kilka wyjątkowych dyscyplin. Po tej dyskusji zapis w zmianie 1. (art. 2 ust. 2), który zaproponowaliśmy, wydaje się wystarczający i nie wprowadza utrudnień, nie sprawia kłopotu. Na przykład łyżwiarze figurowi, którzy do samego końca, nawet na podium, nie wkładają dresów reprezentacyjnych, tylko są w swoich artystycznych strojach, nie będą łamać przepisów prawa. Moglibyśmy się w jakąś taką trudną sytuację wpisywać, więc wszystko to przewidzieliśmy. Zapis w art. 2 tej ustawy powoduje, że dzisiaj związki sportowe nie będą mieć problemu w sytuacji, kiedy regulamin czy charakter dyscypliny nie będzie pozwalał na umieszczenie tych elementów na bardziej dekoracyjnym stroju, który też jest oceniany przez jury czy przez arbitrów. Chodzi o to, aby tutaj nie było tego rozdźwięku i w konsekwencji łamania prawa, które Wysoka Izba, mam nadzieję, przyjąć raczy, o co wnoszę w imieniu Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Wanda Nowicka)