Mówca: Bożena Żelazowska
Data: 2022-03-09 (Sejm RP, kadencja 9)

Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! Wszyscy wciąż mamy nadzieję, że wojna na Ukrainie szybko się zakończy i zapisy tej ustawy nie będą miały długiego zastosowania. Ale dzisiaj są one bardzo ważne - ważne dla obywateli naszego państwa, ważne dla samorządów, które będą udzielały pomocy, i ważne dla tych, którzy będą beneficjentami tej pomocy, czyli dla Ukraińców. Szanowni Państwo! Jak istotny i poważny jest to problem, wiemy doskonale. Wiemy, co dzieje się na Ukrainie, co przeżywają Ukraińcy, którzy ratując swoje życie, zostawiają cały swój dobytek i przekraczają naszą wschodnią granicę. Mamy dziś do czynienia z największą falą emigracji od czasów II wojny światowej. Czy byliśmy na to gotowi? Nikt nas o to nie pytał. Bez żadnych rozwiązań prawnych Polacy kolejny dzień, a już nawet kolejny tydzień pomagają Ukraińcom. Przez Polskę przetacza się potężna fala życzliwości i empatii. Jest to ruch zupełnie oddolny i spontaniczny, ale aby mógł być skuteczny, potrzebne są odpowiednie mechanizmy i rozwiązania, które będą regulowały i zabezpieczały tę pomoc ze strony rządowej. Ta ustawa jest niezwykle potrzebna, a jej zapisy muszą być celowe i precyzyjne. Prace nad nią wczoraj w komisji trwały długo, do późnych godzin wieczornych, ale ta praca była bardzo merytoryczna. Jako klub Koalicji Polskiej - Polskie Stronnictwo Ludowe zgłosiliśmy też szereg poprawek, które za chwilę złożę na ręce pani marszałek. Pierwsza poprawka dotyczy wyasygnowania odpowiedniej kwoty środków na zaadaptowanie pustostanów, których jest wiele na polskich wsiach, w których rodziny ukraińskie będą mogły się osiedlać. Ich dzieci będą mogły pójść do polskich szkół i przedszkoli, które są mniej przeciążone liczebnie niż szkoły w dużych miastach. Chodzi o to, aby uchodźcy z Ukrainy docierający do Polski nie osiedlali się tylko wokół Warszawy, Krakowa czy dużych miast, ale też aby mogli być lokowani na polskiej wsi, gdzie znajdą pracę i godne miejsce do życia. Polska wieś, wspólnie oczywiście z rządem i samorządami, zaopiekuje się Ukraińcami. Chodzi tutaj o mądrą koordynację działań. Zawarte w tej ustawie rozwiązania pozwolą otoczyć opieką i pomocą, w zakresie kształcenia i wychowania dzieci, uczniów będących obywatelami Ukrainy, pomóc w powrocie na studia polskim i ukraińskim studentom, ale zapisy tej ustawy nie obejmują studentów innych narodowości, którzy również studiowali na Ukrainie, którzy tam płacili czesne, a teraz zostali bez szans na dalsze kształcenie i rozwój. Jako klub Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego składamy poprawkę, aby ta ustawa mogła im to zagwarantować. I tak jak wspomniałam, zapisy ustawy idą w dobrym kierunku. Zagłosujemy za zawartymi w niej rozwiązaniami. Są jednak obszary do zmian i do zagospodarowania, stąd nasze propozycje. Natomiast dobrze się stało, że w pracach komisji wykreślono art. 71 i art. 82 tego projektu, bo też nie może być tak, że państwo wracacie do spraw, które zostały już dawno społecznie i politycznie źle ocenione. Są stany specjalne, nadzwyczajne, ale to absolutnie nie zwalnia urzędników z odpowiedzialności i nie oznacza bezkarności. Zgłaszamy poprawkę, która ułatwi samorządom dystrybuowanie tej pomocy przez organizacje pozarządowe i samorządowe jednostki budżetowe. Ustawa jest potrzebna, jak wspomniałam, polskim obywatelom, polskim samorządom, organizacjom pozarządowym i Ukraińcom oczywiście. Dlatego po przyjęciu stosownych poprawek klub Koalicji Polskiej - Polskiego Stronnictwa Ludowego zagłosuje za przyjęciem tej ustawy. A teraz na ręce pani marszałek składam stosowne poprawki, które omówiłam. (Oklaski)