Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2015-12-15 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo, pani marszałek. Pani Marszałek! Panowie Ministrowie! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. Projekt poselski, projekt grupy posłów, których miałam zaszczyt reprezentować, zawarty był w druku nr 105, natomiast sprawozdanie komisji to jest druk nr 111. Wysoka Izbo! 14 września, a zatem 3 miesiące temu, minął termin wdrożenia do polskiego porządku prawnego dyrektywy 2013/39/WE zmieniającej dyrektywy 2600/60/WE oraz 2008/105/WE w zakresie substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej. No cóż, proszę państwa, kampania. Była pani premier zajęta wyjazdowymi posiedzeniami poprzedniego rządu nie miała czasu pilnować wdrażania dyrektyw unijnych. Podróże pociągami są absorbujące. No i pech chciał, że spadło na nasz rząd. Zatem, proszę państwa, istnieje pilna potrzeba dokonania transpozycji dyrektywy 2013/39/WE. Oznacza to zatem konieczność uregulowania w przepisach ustawy Prawo wodne materii obejmującej w szczególności takie oto zagadnienia. Kwestie pierwsze to są definicje pojęć: matryca, takson flory i fauny, lista obserwacyjna. Przypominam, że w zmianie pierwszej... Dzisiaj na posiedzeniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa komisja przeprowadziła pierwsze czytanie i przepracowała ten projekt ustawy. Ja już się będę posługiwała tymi nazwami jednostek redakcyjnych, które wynikają ze sprawozdania komisji zawartego w druku nr 111. A więc w zmianie 1. odnoszącej się do art. 9 Prawa wodnego pojawiają się dwie nowe definicje i następuje uzupełnienie definicji w punktach 13j i 13k. Kolejna materia, którą ten projekt normuje, to są obowiązki przewidziane dla organów administracji publicznej, w szczególności w zakresie monitorowania wód. W zmianie 3. odnoszącej się do art. 38a Prawa wodnego zawierającego przepisy upoważniające ministra właściwego ds. środowiska i właściwego ds. gospodarki wodnej do wydania rozporządzenia ustanawiającego kryteria i sposób oceny jednolitych części wód... Kolejny problem to są terminy monitorowania substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej. Zmiana 4. projektu ustawy z druku nr 111 zawiera uchylenie ust. 4 w art. 38d. Konsekwencje tej zmiany występują kilkakrotnie jeszcze w omawianym tutaj projekcie ustawy. Zachodzi także konieczność zawarcia w nowej ustawie upoważnienia do wydania aktu wykonawczego określającego wykaz substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej. Zmiana 5. z kolei wprowadza regulacje stanowiące transpozycje dyrektywy. Zostały one zawarte w art. od 38l do 38p dodawanych do ustawy Prawo wodne oraz w zmianach do art. 155a i 155b tej ustawy, tj. zmianach 18. i 19. Kolejne zmiany, 11. i 12., odnoszą się do art. 113 i 133b ustawy Prawo wodne i wynikają z konieczności prawidłowego przywołania nowego przepisu upoważniającego do wydania rozporządzenia zawierającego wykaz substancji priorytetowych. Nowe definicje pojęć ˝matryca˝ i ˝lista obserwacyjna˝, o których już mówiłam, zawarte są w art. 9, natomiast pojęcie ˝takson˝ zostało zdefiniowane w proponowanym art. 155b ust. 1 pkt 1 lit. d. W art. 3 z kolei zawarto przepis określający termin złożenia przez ministra właściwego ds. gospodarki wodnej do Komisji Europejskiej pierwszego sprawozdania obejmującego wyniki monitoringu substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego znajdujących się na liście obserwacyjnej w wybranych punktach pomiarowo-kontrolnych oraz informacje dotyczące reprezentatywności punktów pomiarowo-kontrolnych i strategii monitorowania tych substancji. W art. 9 ust. 2 projektu ustawy zawarto przepis, który utrzymuje w mocy na czas nie dłuższy niż 24 miesiące przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 38d ust. 4 ustawy, tego usuwanego, zaś w art. 9 ust. 3 analogiczną regulację zaproponowano w odniesieniu do przepisów wykonawczych wydawanych na podstawie upoważnienia określonego w art. 155b ust. 1 tejże ustawy. Propozycje zmian w art. 38a ustawy Prawo wodne, ponownie wracam do tej zmiany 3. projektu, mają również na celu zmianę wytycznych do wydania przepisów wykonawczych na podstawie art. 38a ust. 1 tej ustawy, a zmiana ta wynika z konieczności transpozycji postanowień dyrektywy Komisji 2014/80/UE, czyli krótko mówiąc, w tej jednostce redakcyjnej przewijają się przepisy wynikające z wdrożenia dyrektywy 2013/39/WE i dyrektywy 2014/80/UE zmieniającej załącznik II do dyrektywy 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu oraz wypełnienia luki w transpozycji tejże dyrektywy z 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu. Modyfikacja zakresu tychże wytycznych obejmuje sposób określania wartości tła, zmiany wartości progowych w przypadku zagrożenia nieosiągnięciem celów środowiskowych oraz kwestii współpracy transgranicznej przy wyznaczaniu wartości progowych. Konsekwencją modyfikacji brzmienia wytycznych jest konieczność utrzymania w mocy przepisów wykonawczych wydawanych na podstawie upoważnień określonych w art. 38a ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne, i to z kolei jest ten przepis przewidziany w art. 9 ust. 1 projektu ustawy. Wysoka Izbo! W projekcie ustawy zmiany 13., 14., 15., 16. dotyczą pozwoleń wodnoprawnych. Wprowadzono propozycję przekazania części zagadnień objętych dotąd pozwoleniami wodnoprawnymi do zgłoszenia. Przypominam, że to jest pewnego rodzaju analogia do prawa budowlanego, gdzie pewne rzeczy wymagają pozwolenia na budowę, pewne rodzaje działań wymagają pozwolenia na budowę, pewne działania wymagają zgłoszenia. Podobnie tutaj mniej skomplikowane działania zostały przewidziane do procedury zgłoszenia. To powinno wpłynąć na zmniejszenie obciążeń administracyjnych. Przepisy projektu ustawy modyfikują katalog działań wymagających uzyskania pozwolenia wodnoprawnego oraz określają katalog działań, które nie wymagają uzyskania pozwolenia, ale wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Modyfikacji ulega także katalog działań, które nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego. Proponowany przepis art. 123a ustawy Prawo wodne określa więc katalog działań podlegających zgłoszeniu organowi właściwemu do wydania pozwolenia, zakres zgłoszenia, procedurę dokonywania tego zgłoszenia, procedurę wnoszenia sprzeciwu przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego i podobne przepisy, które normują to zagadnienie. Zmiany 16. i 17. zawierają doprecyzowanie treści przepisów art. 64a, art. 127 i art. 140 ustawy Prawo wodne, które powinno wykluczyć dotychczasowe wątpliwości interpretacyjne i pozytywnie wpłynąć na tok postępowania administracyjnego dotyczącego pozwoleń wodnoprawnych. Zmiany 2. i 7. są efektem poprawki przyjętej w trakcie prac komisyjnych nad projektem - dzisiaj, w trakcie prac komisji - i zawierają przepisy dotyczące finansowania prac ze środków samorządu terytorialnego na podstawie porozumień zawartych przez samorządy z właściwymi jednostkami. Zmiana 8. odnosząca się do art. 88f wprowadza w ust. 5 i 6 tegoż artykułu możliwość fakultatywnego uwzględniania w dokumentach planistycznych granic obszarów szczególnego zagrożenia powodzią przedstawionych na mapach zagrożenia powodziowego oraz mapach ryzyka powodziowego. Ta możliwość dotyczy takich oto dokumentów planistycznych: koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, planu zagospodarowania przestrzennego województwa, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy. Istotą tejże zmiany jest przekazanie właściwym jednostkom samorządu terytorialnego - w odniesieniu oczywiście do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji, o których mówiłam chwilę temu - decyzji co do uwzględniania informacji z zakresu zarządzania ryzykiem powodziowym w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Z tą zmianą są związane przepisy przejściowe zawarte w art. 5 ust. 2 i w art. 6 projektu ustawy. Muszę powiedzieć, że ten temat wzbudził na posiedzeniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa bardzo ożywioną dyskusję. Oczywiście, proszę państwa, samorządy lokalne, które mają w swoich rękach planowanie przestrzenne, czyli na poziomie gminnym - gminy tworzące miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a na poziomie województwa - sejmiki tworzące plan zagospodarowania przestrzennego województwa, są, oczywiście najbardziej samorządy gminne, narażone na presję ze strony mieszkańców, którzy chcą wykorzystać tereny. To są po prostu rzeczy cenne, w tym najbardziej podstawowym znaczeniu tego słowa, i są źródłem tej presji. Oczywiście samorządy powinny dysponować dokumentem wyższego rzędu, który je obliguje do podejmowania pewnych działań, natomiast niestety, trzeba stwierdzić to z wielką przykrością, proces tworzenia tych map zagrożenia powodziowego doprowadził do powstania dokumentów niewłaściwie przygotowanych, które rodzą ogromne konflikty, które powodują zablokowanie terenów, na których do tej pory nie było żadnych problemów z zagospodarowaniem przestrzennym, z lokalizowaniem takich czy innych inwestycji. Jedynym źródłem, jedynym sposobem, rozsądnym sposobem wyjścia z tej sytuacji patowej, którą ta nieudana, że tak powiem, procedura tworzenia map zagrożenia powodziowego wywołała, jest wprowadzenie tej fakultatywności i możliwości poprawienia tych dokumentów, żeby już oblig był w odniesieniu do dokumentów właściwie przygotowanych, poprawionych, skonsultowanych i niebudzących wątpliwości pod względem sztuki inżynierskiej. Projekt ustawy w art. 4 zawiera także propozycję wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych na podstawie art. 40 ust. 3, art. 82 ust. 3 oraz art. 85 ust. 3 ustawy Prawo wodne przed dniem 18 marca 2011 r., tzn. przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy Prawo wodne dokonujących transpozycji postanowień dyrektywy powodziowej. W art. 7 projektu ustawy znalazła się propozycja przepisu umożliwiającego prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej dokonywanie wcześniejszej aktualizacji map zagrożenia powodziowego oraz map ryzyka powodziowego, uzasadnionej koniecznością uwzględnienia w tych mapach istotnych zmian poziomu zagrożenia powodziowego wynikającego z wyznaczenia obszarów, o których mowa w art. 88d ust. 2 ustawy Prawo wodne. Czyli ta kwestia, o której mówiłam - poprawienie map zagrożenia powodziowego powinno następować niezwłocznie - jest określona w art. 7 projektu. Kolejna regulacja to zmiana 9. odnosząca się do art. 89 ustawy Prawo wodne. Zawiera ona rozwiązanie umożliwiające prezesowi Rady Ministrów wyznaczenie osoby pełniącej obowiązki prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej do czasu powołania wyłonionego w drodze konkursu prezesa KZGW, natomiast minister właściwy do spraw gospodarki wodnej uzyskałby możliwość wyznaczenia osoby pełniącej obowiązki zastępcy prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej też do czasu powołania wyłonionego w drodze konkursu zastępcy prezesa KZGW. Zmiana 10. do art. 93 z kolei stanowi, że do czasu powołania wyłonionego w drodze konkursu dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej minister właściwy do spraw gospodarki może wyznaczyć osobę pełniącą obowiązki tego organu. Celem przedmiotowych propozycji jest zapewnienie możliwości funkcjonowania Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i regionalnych zarządów gospodarki wodnej w okresie, kiedy są prowadzone postępowania konkursowe wymagane przez przepisy ustawy Prawo wodne. Wysoka Izbo! Zdaniem wnioskodawców, których mam zaszczyt reprezentować, no i myślę, że komisji, która przyjęła proponowane zmiany w głosowaniu w wyniku przepracowania tego projektu w dniu dzisiejszym, projekt wywierać będzie pozytywne skutki społeczne i gospodarcze związane z transpozycją postanowień dyrektywy i z pozostałymi przepisami, które tutaj pozwoliłam sobie państwu przedstawić. Zdaniem wnioskodawców proponowane rozwiązania nie powodują kosztów po stronie budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa proszę o uchwalenie przedstawionej ustawy. Dziękuję bardzo.