Mówca: Maciej Lasek
Data: 2020-12-15 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Wnioski z analizy ostatniego raportu na temat stanu bezpieczeństwa ruchu drogowego są niepokojące. 4 lata to czas przewidziany na pojawienie się założonych efektów. 4 lata to też wystarczająco długi czas, żeby ocenić podjęte działania mające poprawić stan bezpieczeństwa na polskich drogach. Przyjrzyjmy się więc, jaki jest ten stan. Liczba wypadków spada i choć w latach 2011-2015 malała w nieco szybszym tempie niż w ostatnich latach, to różnice są niewielkie. To dobrze. To samo można powiedzieć o liczbie osób rannych w wypadkach drogowych. Liczba osób ciężko rannych w wypadkach również stopniowo maleje w prawie stałym tempie od 2011 r. Wcześniej było to ok. 5% rocznie, w latach 2016-2019 średnio 2%, ostatnio wzrosło do 3%. Niestety nie ma szans na osiągnięcie celu wyznaczonego w ˝Narodowym programie bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2013-2020˝. Z drugiej strony obrany cel, a więc zmniejszenie do 2020 r. liczby osób ciężko rannych o 40% w odniesieniu do 2010 r., nie jest i chyba nigdy nie był realny. Po prostu spadki, zarówno w latach 2011-2015, jak i w latach 2016-2019, były zbyt wolne. Zmniejszyła się też liczba wypadków będących wynikiem najechania na pieszego. To jest koniec dobrych wiadomości. Liczba ofiar śmiertelnych jest od 5 lat na tym samym poziomie, przy czym przez ostatnie 2 lata rośnie. ˝Narodowy program bezpieczeństwa ruchu drogowego na lata 2013-2020˝ zakładał zmniejszenie do 2020 r. liczby ofiar o 50% w stosunku do roku 2010. I Od 2011 r. do 2015 r. liczba ofiar śmiertelnych na drogach spadała co roku średnio o 8,5%. Gdyby ten trend był zachowany, to osiągnięto by zakładany cel. Niestety w 2016 r. ten trend się zatrzymał. Nie ma tutaj żadnej poprawy. Dlaczego? Coś poszło nie tak w 2016 r. i do dzisiaj prawdopodobnie nie wyciągnięto z tego wniosków. Liczba kolizji istotnie rośnie. W latach 2012-2015 była ona najniższa - ok. 250 tys. kolizji rocznie. W 2019 r. było to 450 tys. To jest 30-procentowy wzrost od roku 2014. Co jest tego powodem? Nie znalazłem odpowiedzi na to pytanie w raporcie. Niepokojące są też statystyki dotyczące osób rannych i zabitych w wypadkach drogowych z udziałem pieszych. Po pierwsze - jest to najczęstszy rodzaj wypadku, w którym dochodzi do śmierci niechronionego uczestnika ruchu drogowego. Po drugie - tendencja jest rosnąca dla obu tych statystyk i to już od roku 2010. Dużo wypadków śmiertelnych z udziałem pieszych jest spowodowanych zbyt dużą prędkością kierującego - aż 48%. Są to wypadki, których liczbę zdecydowanie można byłoby zmniejszyć. 770 osób zginęło w 2019 r., ponieważ kierujący jechał zbyt szybko. Jeśli chodzi o wypadki motocyklistów, to dzieje się coś bardzo niedobrego. Liczba motocyklistów, którzy zginęli w 2019 r., jest najwyższa od 10 lat, a od 2015 r. zwiększyła się o prawie 50%. Co jest tego przyczyną? Trudno powiedzieć na podstawie raportu. Podobna sytuacja dotyczy ofiar śmiertelnych w wypadkach spowodowanych przez kierujących samochodami ciężarowymi. Od 2015 r. do 2019 r. ich liczba zwiększyła się o ponad 40%. Podsumowując, chcę powiedzieć, że stan bezpieczeństwa na polskich drogach... Poprawa wskaźników bezpieczeństwa w latach 2011-2015 została w kolejnych latach wyraźnie zahamowana. Może nie wszystkich - część spada. Można odnieść wrażenie, że zadania, które były realizowane od 2016 r., nie mają wielkiego wpływu na poprawę bezpieczeństwa na drogach. Oczywiście nie da się stwierdzić, jaki byłby skutek zaprzestania tych działań, ale ogólna poprawa jest niewielka. Co jest tego powodem? Myślę, że najwyższy czas, panie ministrze, na krytyczną analizę przyjętych w 2016 r. rozwiązań i zaproponowanie nowych kierunków działań profilaktycznych. Na koniec - prędkość. Z raportu instytutu transportu drogowego z 2016 r. wynika, że po zlikwidowaniu gminnych fotoradarów aż o 46% wzrosła liczba ofiar śmiertelnych w tych miejscach. Naprawdę nie mogę zrozumieć, dlaczego do dzisiaj (Dzwonek) nie uregulowaliśmy dziury w systemie automatycznego nadzoru nad przekraczaniem prędkości. Przepisy ruchu drogowego są jednoznaczne, definiują dopuszczalną prędkość na drogach. Bezpieczeństwo to również stosowanie się do obowiązujących przepisów, nawet jeżeli niektórym kierowcom należy o tym przypominać.