Mówca: Sprawozdawca Bartosz Józwiak
Data: 2018-05-08 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych o rządowym projekcie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, druk nr 2461. Marszałek Sejmu, zgodnie z art. 37 ust. 1 i art. 40 ust. 1 regulaminu Sejmu, po zasięgnięciu opinii Prezydium Sejmu, skierował w dniu 20 kwietnia 2018 r. powyższy projekt ustawy do Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych do pierwszego czytania. Ustawa, o której mowa, określa zasady i warunki przekazywania przez przewoźników lotniczych danych dotyczących przelotu pasażera oraz przetwarzania tych danych w celu wykrywania i zwalczania przestępstw o charakterze terrorystycznym i innych przestępstw lub przestępstw skarbowych oraz zapobiegania im i ścigania ich sprawców, a także wskazuje podmioty właściwe w tych sprawach. Projekt ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera ma na celu wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i - tak jak wymieniłem - innym, łącznie z przestępstwami skarbowymi. Dyrektywa określa zasady przekazywania przez przewoźników lotniczych danych dotyczących przelotu pasażera, przetwarzania tych danych przez państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz wymiany tych danych pomiędzy państwami członkowskimi w celu zapobiegania wskazanym przestępstwom. W rozumieniu projektowanej ustawy dane PNR to są dane dotyczące przelotu pasażera, w tym dane osobowe, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonywania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego, podlegające przekazaniu przez przewoźnika lotniczego do JIP. Powyższa definicja odnosi się także do danych, które są już gromadzone przez przewoźników lotniczych w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Kategorie danych PNR, które będą mogły być przetwarzane na podstawie projektowanej ustawy, zostały w niej określone głównie w art. 4 ust. 1. W przepisie tym jest zawarty katalog danych PNR wprowadzanych przez przewoźników lotniczych i są określone dane, które będą podlegać przekazywaniu. Jest to katalog o charakterze zamkniętym. Zakres przedmiotowy projektu uwzględnia ustanowiony przez dyrektywę cel przetwarzania danych, jakim jest zapobieganie wskazanym przestępstwom. Projekt ustawy określa również podmioty, które będą właściwe w sprawach dotyczących przetwarzania danych PNR. Użyte w projekcie ustawy sformułowanie ˝podmioty właściwe˝ obejmuje swoim zakresem wszelkie podmioty, które będą zaangażowane w proces przetwarzania danych PNR, a tym samym w zakresie przedmiotowym projektu uwzględnia się, że podmiotami uprawnionymi do przetwarzania tych danych są nie tylko organy właściwe, lecz również Krajowa Jednostka do spraw Informacji o Pasażerach, Europol, właściwe organy oraz jednostki do spraw informacji o pasażerach w innych państwach członkowskich, a także organy państw trzecich. Warto wskazać, że obowiązujące dziś przepisy nie regulują spraw dotyczących przetwarzania danych PNR w celu zwalczania przestępczości. Obecny stan prawny reguluje tylko przekazywanie przez przewoźników lotniczych, na wniosek komendanta właściwej placówki Straży Granicznej, informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie samolotu. W ustawie zawarto także szczegółowy wykaz warunków, które każdorazowo i kompleksowo muszą być spełnione przez państwa, które chcą otrzymać takie dane czy uzyskać prawo wglądu do tych danych. Wdrożenie do polskiego porządku prawnego przepisów dyrektywy wymaga przede wszystkim nałożenia na przewoźników lotniczych obowiązku przekazywania danych PNR. Dyrektywa określa obowiązek przekazywania przez przewoźników lotniczych tych danych, które dotyczą pasażerów lotów pozaunijnych, ale jednocześnie - zgodnie z dyrektywą - państwo członkowskie może podjąć decyzję o stosowaniu przepisów dyrektywy także do lotów wewnątrzunijnych, co akurat ma miejsce w przypadku Polski. W naszej ustawie również zdecydowano się objąć tym przekazywaniem danych loty wewnątrzunijne, tak jak w większej części krajów unijnych, w tych, które już tę dyrektywę wdrożyły, czyli w trzech państwach, i w tych, które na razie to rozważają. Projektowana ustawa nakłada również na przewoźników lotniczych obowiązek informowania każdego pasażera o gromadzeniu jego danych PNR i przekazywaniu ich do systemu oraz przysługującym mu prawie do ochrony jego danych osobowych. W trakcie prac komisji złożono 163 poprawki legislacyjne. Obok tego złożono kilka poprawek merytorycznych. Właściwie większość tych poprawek przyjęto, z wyjątkiem jednej poprawki uściślającej jeden z zapisów dotyczących spełnianych warunków przez państwa unijne, które mają mieć dostęp do tych informacji. Był również złożony wniosek o powołanie podkomisji. Ten wniosek również nie spotkał się z akceptacją większości członków komisji. Komisja przyjęła ustawę przy braku głosów przeciwnych i przy trzech głosach wstrzymujących się. Konkludując, Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych po przeprowadzeniu pierwszego czytania oraz rozpatrzeniu tego projektu ustawy na posiedzeniu w dniu 7 maja 2018 r. wnosi: Wysoki Sejm uchwalić raczy załączony projekt ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)