Mówca: Jolanta Niezgodzka
Data: 2025-07-09 (Sejm RP, kadencja 10)

Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Koalicji Obywatelskiej przedstawię stanowisko wobec przedłożonych projektów. W przypadku projektu rządowego rekomendujemy głosowanie za projektem w przedstawionym kształcie, a w przypadku projektów poselskich rekomendujemy dalsze prace nad tymi ustawami w komisjach. Projekt rządowy zakłada istotne zmiany w dwóch ważnych programach, m.in. w programie SBC, czyli programie społecznego budownictwa czynszowego. Wydłużamy czas działania tego programu. Aktualnie obowiązuje on do września tego roku. Wydłużamy to o rok z jednoczesnym zwiększeniem budżetu tego programu z 4,5 mld do prawie 7 mld. Jest to kwota, która będzie odpowiadała zapotrzebowaniu zgłoszonemu przez inwestorów w ramach tego programu. Szanowni Państwo! Właściwie prowadzona polityka mieszkaniowa państwa w zakresie budownictwa społecznego polega na tym, że państwo wspiera budowę mieszkań przez samorządy i przez uprawnione do tego podmioty, również finansowo, ale też dąży do tego, żeby ten zasób nie był uszczuplany przez wyprzedawanie. Na przestrzeni lat ustawa dotycząca budownictwa społecznego zmieniała się i dawała możliwość wykupu mieszkań, mimo że było to sprzeczne z pierwotną ideą, która przeświecała temu systemowi. Dzisiaj porządkujemy ten zakres. Mówimy o jasnych zasadach ewentualnego wykupu, ale też ograniczamy wykup mieszkań, które powstaną po wejściu w życie tej ustawy. Według tych propozycji wykup mieszkań wybudowanych w ramach programu SBC będzie możliwy dopiero po 25 latach od dnia oddania do użytkowania lokalu oraz po spełnieniu drugiego wymogu, czyli po spłacie kredytu na tę nieruchomość. Oczywiście przewidujemy przepisy przejściowe i chronimy mieszkańców, najemców, partycypantów, którzy weszli do systemu przed wejściem w życie tych zmian. Te osoby oczywiście będą mogły złożyć wniosek i będą miały możliwość kupna lokali mieszkalnych, które znajdują się w systemie SIM, TBS czy w spółdzielniach, na zasadach, które obowiązywały w momencie, kiedy przystąpiły do tego systemu. Będzie to dotyczyło również nieruchomości, które zostały sfinansowane z już zlikwidowanego Krajowego Funduszu Mieszkaniowego. Ważna zmiana dotyczy również tego, że zmiana wysokości stawki czynszu, pod rygorem nieważności, będzie musiała posiadać opinię rady nadzorczej SIM-u. Kolejny program w ramach budownictwa społecznego, którego zasady zmieniamy, to program budownictwa socjalnego i komunalnego. W tym projekcie podnosimy limit wydatków budżetu państwa, do których wysokości może zostać zasilony fundusz. Zmieniamy też zasady wykupu, co jest ważną zmianą. Wydłużamy czas, po którym te mieszkania mogą zostać wykupione, również bez bonifikaty, z obecnych 15 lat na 25 lat. Wprowadzamy zmiany w cesji partycypacji. Co do zasady, najemca nie może bez zgody SIM-u dokonać cesji na inną osobę. Tutaj ważna zmiana, o którą zabiegali najemcy, partycypanci: w przypadku gdy cesja będzie dokonywana na rzecz obecnego najemcy, to SIM będzie mógł odmówić tylko wtedy, kiedy będą zaległości w czynszu i w innych opłatach. Dodatkowo nie trzeba będzie mieć zgody SIM na cesję, jeżeli będzie ona dokonywana na osobę, która znajduje się w pierwszej albo drugiej grupie podatkowej, oczywiście, jeżeli ta osoba będzie spełniała wymogi ustawowe co do tego, żeby mieszkać akurat w tego rodzaju nieruchomości. Ważna zmiana: ustawa daje uczelniom publicznym możliwość zawierania z SIM-ami umowy o partycypację w kosztach budowy lokali, które potem zostaną przeznaczone dla studentów i doktorantów. Ustawa daje też możliwość udzielania z Funduszu Dopłat wsparcia na przedsięwzięcia polegające na tworzeniu, ale też modernizowaniu pomieszczeń, które będą zaspokajały potrzeby mieszkaniowe studentów i doktorantów. Likwidujemy procedury, które mówią o tym, że minister może udzielać rekomendacji priorytetowego rozpatrzenia wniosków złożonych w BGK. Wprowadzamy przejrzyste zasady co do kolejności tych wniosków. W projekcie wprowadzamy też datę graniczną dla udzielania bezpiecznych kredytów 2%. Te kredyty będą mogły być udzielone tylko na wniosek złożony do czasu wejścia w życie ustawy, o której dzisiaj mówimy. Szanowni Państwo! Przedstawione w projekcie zmiany jasno wskazują kierunek polityki mieszkaniowej rządu Donalda Tuska. Stawiamy na zagwarantowanie długofalowego efektu inwestycji mieszkaniowych wspieranych ze środków budżetu państwa. Wspieramy rozwój budownictwa społecznego. Przeznaczamy środki na budownictwo czynszowe, na mieszkania komunalne, na mieszkania socjalne. Dajemy stabilność i bezpieczeństwo najemcom, mówiąc im wprost, że kiedy wpłacają kwotę partycypacji stanowiącą 10% kosztów budowy, otrzymują umowę na czas nieoznaczony - bo to też jasno wybrzmiało w tym projekcie. Ten projekt to również pierwszy krok do uporządkowania systemu i określenia jawnych zasad wykupu mieszkań, które powstały na bazie finansowania zwrotnego udzielonego przed wejściem w życie tej ustawy. Ograniczamy sprzedaż lokali, które zostaną wybudowane po wejściu w życie ustawy. Włączamy do systemu uczelnie, tak aby mogły budować tańsze mieszkania dla studentów i doktorantów (Dzwonek), regulujemy kwestię cesji partycypacji i kończymy z kredytem 2%. Godne warunki mieszkaniowe, dostępność, stabilne i bezpieczne warunki najmu to jedne z filarów polityki mieszkaniowej państwa, którą realizujemy tą ustawą. Dziękuję. (Oklaski)