Mówca: Sprawozdawca Anna Paluch
Data: 2018-06-06 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję bardzo. Wysoka Izbo! W imieniu połączonych Komisji: Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz do Spraw Energii i Skarbu Państwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu oraz niektórych innych ustaw, druki nr 2504 i 2562. Projekt został skierowany do pierwszego czytania 8 maja tego roku, a 16 maja odbyło się jego pierwsze czytanie na posiedzeniu połączonych komisji: ochrony środowiska i do spraw energii. Wysoka Izbo! Celem rządu Rzeczypospolitej jest zapewnienie możliwości dostaw gazu ze źródeł alternatywnych do rosyjskich, tak żeby było możliwe nieprzedłużanie kontraktu jamalskiego, który ma wygasnąć w roku 2022. Uzależnienie od dominującego dostawcy wiąże się bowiem z ryzykiem ograniczeń lub przerw w dostawach gazu. Trzeba ten stan zakończyć. Aby Polska mogła się uniezależnić, konieczne jest wykonanie inwestycji, które umożliwią import gazu z nowych kierunków oraz rozprowadzanie tego gazu po kraju przez polski system przesyłowy. Wysoka Izbo! Konieczne inwestycje obejmują, po pierwsze, rozbudowę terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego w Świnoujściu w ten sposób, żeby było możliwe zwiększenie jego przepustowości, świadczenie usługi bunkrowania statków i przeładunek skroplonego gazu ziemnego do kontenerów kolejowych, a po drugie, połączenie Polski ze złożami gazu w norweskim szelfie kontynentalnym przez duński system przesyłowy, co umożliwi dostawę ok. 10 mld m 3 gazu rocznie, tj. ok. 60% polskiego zapotrzebowania na gaz. Dotychczasowe rozwiązania prawne zawarte w specustawie terminalowej z 2009 r. nie są wystarczające i nie pozwolą wykonać wszystkich niezbędnych inwestycji w pożądanym terminie w taki sposób, żeby zapewnić ciągłe, stabilne i bezpieczne dostawy oraz przesyłanie gazu ziemnego. Konieczne są zmiany, zwłaszcza te zawarte w art. 16, art. 19a-19d, art. 20, 22 i 24, art. 25a, art. 27, art. 36a i art. 38 omawianej ustawy. Zaproponowane zmiany prowadzą do znaczącego skrócenia czasu przygotowania i realizacji inwestycji. Po pierwsze, decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu jest aktem ostatecznym. Rozstrzyga wszystkie kwestie w taki sposób, żeby organy administracji nie rozpatrywały ponownie już rozstrzygniętych spraw, żeby postępowania były prowadzone przez właściwe organy, a także żeby ograniczyć nieterminowe rozpatrywanie spraw. Nowe przepisy ułatwią nabywanie praw do nieruchomości, wprowadzanie czasowych ograniczeń w użytkowaniu nieruchomości czy też uzyskiwanie służebności przez inwestora. W szczególności zmiany w art. 16 stanowią, że na nieruchomościach objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu nie stosuje się przepisów dotyczących usuwania drzew i krzewów zawartych w ustawie Prawo ochrony środowiska, z wyjątkiem nieruchomości wpisanych do rejestru zabytków. Z kolei zmiany w art. 19 stanowią, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i rozpatrzenie odwołania od tej decyzji musi nastąpić w terminie 45 dni od dnia otrzymania wniosku lub odwołania - tutaj są w zasadzie zmiany w zakresie odwołania - przy czym właściwy organ wymierzy karę 1000 zł za każdy dzień zwłoki zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku. To z pewnością usprawni prowadzone postępowania. Grupa artykułów dodawanych, tj. art. 19a-19d. Jeżeli do przeprowadzenia badań, pomiarów, badań archeologicznych, geologicznych, hydrogeologicznych czy geotechnicznych itp. jest konieczne wejście na teren cudzej nieruchomości, inwestor może wystąpić z wnioskiem do właściwego miejscowo wojewody o wydanie decyzji o zezwoleniu na wejście na teren cudzej nieruchomości. Wcześniej musi wystąpić do jej właściciela z wnioskiem o uzgodnienie sposobu, zakresu i terminu korzystania z nieruchomości. Jeżeli natomiast właściciel w terminie 30 dni nie wyrazi zgody, wojewoda wydaje decyzję o zezwoleniu, oczywiście za odszkodowaniem. To korzystanie z cudzej nieruchomości nie może powodować wstrzymania ruchu drogowego lub kolejowego albo zagrożeń bezpieczeństwa tego ruchu. Art. 20 stanowi, że decyzja o ustaleniu lokalizacji powoduje przejęcie na własność Skarbu Państwa nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren inwestycji, nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz prawa własności budynków i trwale związanych z gruntem urządzeń, a także wygaszenie ograniczonych praw rzeczowych. Z kolei przepisy art. 22 stanowią, że decyzja o ustaleniu lokalizacji stanowi podstawę do wydania decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu dla gruntów w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, a także powoduje wygaszenie w terminie miesiąca umów najmu, dzierżawy lub użyczenia. Art. 24 i 25a dotyczą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wprowadzane zmiany dają możliwość udzielenia zezwolenia na zakładanie i przeprowadzanie przewodów naziemnych i podziemnych urządzeń itp., przy czym ograniczenie korzystania z nieruchomości może nastąpić również na rzecz innego niż inwestor podmiotu. Dla gruntów Skarbu Państwa ograniczenia te następują bez odszkodowania, podkreślam: dla gruntów Skarbu Państwa. Art. 27 nakłada na Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe obowiązek dokonania wycinki drzew i krzewów oraz ich uprzątnięcia na nieruchomościach zarządzanych przez Lasy Państwowe i objętych pozwoleniem na budowę inwestycji w zakresie terminali. Art. 36a. Zgodnie z tymi przepisami zgodę na zmianę ostatecznej decyzji o ustaleniu lokalizacji wyraża wyłącznie inwestor, bez konieczności uzyskiwania zgody pozostałych stron postępowania. To jest oczywiste, że w tak obszernych postępowaniach administracyjnych liczba stron jest ogromna. Odwołujemy się tutaj do art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego i przez analogię do art. 36a Prawa budowlanego. Gdyby to rozwiązanie nie było wprowadzone, jakiekolwiek zmiany byłyby niezwykle trudne. Wysoka Izbo! Organem egzekucyjnym prowadzącym egzekucję obowiązków o charakterze niepieniężnym jest wojewoda, zgodnie z zapisami art. 37a. Wysoka Izbo! Nowelizowany art. 38 zawiera wyliczenie wszystkich niezbędnych składników planowanych gazociągów, węzłów lub tłoczni gazu, przyłączy, stacji regazyfikacji, baz bunkrowania i przeładunku. Ta lista jest długa, expressis verbis jest wyszczególniona w tymże art. 38. Nie będę jej przytaczała, każdy z państwa może się z nią zapoznać. Wysoka Izbo! Proponowane rozwiązania ograniczają prawa podmiotów uprawnionych do nieruchomości położonych w liniach rozgraniczających jedynie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia tego celu, jakim jest budowa, zamierzona budowa zaplanowanych urządzeń. Ingerencja w prawa własności czy w ograniczone prawa rzeczowe lub zobowiązania została tu wprowadzona wyłącznie w tych sytuacjach, w których nie dało się znaleźć innych rozwiązań. Omawiany projekt zawarty w sprawozdaniu połączonych komisji przewiduje także zabezpieczenie interesów podmiotów, których prawa są ograniczane. Zostaje szczegółowo określony zakres możliwych działań inwestora, obszar działania organów administracji oraz zostają precyzyjnie uregulowane kwestie stosownych odszkodowań za poniesione szkody albo straty. A zatem, Wysoka Izbo, proponowane przepisy zapewniają poszanowanie interesów podmiotów, których prawa będą ograniczane w związku z przygotowaniem lub realizacją tej jakże ważnej dla Polski inwestycji. Wysoka Izbo! Omówione rozwiązania ustawowe mają doprowadzić do tego, aby wiosną 2022 r. budowa niezbędnych urządzeń została ukończona, a jesienią 2022 r. nastąpiło ich uruchomienie. Połączone Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz Komisja do Spraw Energii i Skarbu Państwa przyjęły sprawozdanie 28 głosami za, bez głosów przeciwnych, przy 4 głosach wstrzymujących się. Wysoka Izbo! W imieniu połączonych komisji ochrony środowiska oraz komisji energii i Skarbu Państwa proszę o uchwalenie projektu ustawy zawartego w druku nr 2562. Bardzo dziękuję. (Oklaski)