Mówca: Edward Siarka
Data: 2018-12-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić nasze stanowisko wobec komisyjnego projektu ustawy o zmianie ustawy o Policji oraz niektórych innych ustaw z druku nr 3088. Omawiany dziś projekt ustawy jest wynikiem inicjatywy ustawodawczej Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych, która wystąpiła w sprawie uregulowania kwestii przeszukania osób i mienia na gruncie prawa. Otóż rzecznik praw obywatelskich zwrócił się z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z konstytucją art. 219 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego oraz art. 44 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia w zakresie przeszukania osób. W dniu 14 grudnia 2017 r., jak już pani poseł wnioskodawczyni przywołała tę datę, Trybunał Konstytucyjny orzekł w swoim wyroku, że ww. przepisy ustawy nie określają granic przeszukania i są niezgodne z art. 41 ust. 1 i art. 47 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym orzeczeniem przepisy ustaw o Policji, o Straży Granicznej, o strażach gminnych, o Biurze Ochrony Rządu, a dzisiaj o Służbie Ochrony Państwa, o Żandarmerii Wojskowej, o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego i o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym wymagają w zakresie, w jakim uprawniają funkcjonariuszy, strażników i żołnierzy do wykonywania kontroli, znowelizowania w ustawach, aby były zgodne z konstytucją i gwarantowały granice przeszukania osób oraz uprawnień w tym zakresie funkcjonariuszy. Myślę, że wielu obywateli nie zdaje sobie sprawy, iż granice przeszukania osób i kontroli mienia nie były uregulowane ustawą, a przecież wszelkie ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności powinny być uregulowane właśnie na gruncie ustaw. Trudno nie zgodzić się z tezą, że przeszukanie czy kontrola osobista są ingerencją funkcjonariuszy, żołnierzy czy strażników w sferę wolności i nietykalności osobistej. Trybunał orzekł, że ustawodawca powinien rozróżnić również pojęcie przeszukania od kontroli osobistej i wyznaczyć granicę między tymi czynnościami, które zdarzają się często w przypadku konfliktu z prawem. Tak więc w ustawie znalazła się propozycja, aby z kontroli osobistej był sporządzany protokół oraz by w przypadku zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia tej czynności poszkodowany mógł odwołać się do sądu rejonowego. W tym przypadku na gruncie tej ustawy znalazł się w ustawie zapis, aby to odwołanie kierowane było za pośrednictwem jednostki Policji do sądu. Oczywiście w aktach wykonawczych mają się znaleźć wzory takiego protokołu, aby protokoły były jednolite w całym systemie prawnym. To sąd ostatecznie według przyjętych rozstrzygnięć ustawowych ma dawać ochronę kodeksową w zakresie sposobu przeprowadzenia przeszukania, ale również ma rozstrzygać o zasadności i celowości takich przeszukań. Kontroli sądowej będą podlegać również czynności związane z przeglądaniem zawartości bagażu, sprawdzaniem ładunków w portach i na dworcach oraz w środkach transportu lądowego, powietrznego i wodnego. Często, zwłaszcza jeżeli chodzi o kontrole na naszych lotniskach, spotykamy się w naszych biurach ze skargami w tym zakresie. Warto w tym miejscu dodać, iż granicę przeszukania wyznacza zgodnie z projektem ustawy, zmianą art. 227 Kodeksu postępowania karnego, cel, którym jest znalezienie rzeczy mogących stanowić dowód w sprawie lub (Dzwonek) podlegających zajęciu. Zmiana redakcji tego artykułu to także ukierunkowanie funkcjonariuszy, by dokładali oni należytej staranności w przeszukanie danej osoby. Klub Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za przyjęciem projektu tej ustawy. Dziękuję bardzo. (Oklaski) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Beata Mazurek)