Mówca: Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Data: 2018-09-12 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawić w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość stanowisko dotyczące informacji na temat realizacji ,,Programu ochrony brzegów morskich˝ w roku 2017 zawartej w druku sejmowym nr 2440, rok 2017 był bowiem kolejnym, w którym urzędy morskie realizowały ww. program. Urzędy Morskie w Gdyni, Słupsku i Szczecinie posiadały do wykorzystania 34 mln. Finansowanie to zostało zrealizowane w 99%. Niewykorzystanie środków, o którym mówimy, dotyczy 1% wydatków zaplanowanych w ustawie budżetowej. Nastąpiło to z przyczyn obiektywnych, niezależnych od dyrektorów urzędów morskich, którzy realizują program, ponieważ były to czynniki zewnętrze, w związku z tym nieprzewidywalne. Informacja zawiera wymagane elementy, które minister powinien przedstawić. Informacja, która została przedstawiona przez Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w komisji, nad którą mieliśmy okazję dyskutować, dotycząca realizacji ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ,,Program ochrony brzegów morskich˝ w sposób przejrzysty pokazuje zakres wykonywanych oraz planowanych prac związanych z ochroną brzegów morskich, zaś zawarte w tej informacji dane dotyczące wydatkowania środków finansowych na ochronę brzegów morskich nie budzą zastrzeżeń. Z tej informacji wynika, iż w 2017 r. zrealizowano zadania związane ze sztucznym zasilaniem plaż, budową, remontem i utrzymaniem trwałych umocnień brzegu. Cele tych działań są przedstawione w przedmiotowym sprawozdaniu. Urzędy morskie wykonują również monitoring brzegów morskich oraz dokonują przeglądów istniejących budowli ochrony brzegów morskich. Ocena dynamiki strefy brzegowej pozwala na skuteczne zaplanowanie działań oraz stosowanie optymalnych metod ochrony brzegów morskich uwzględniających lokalne uwarunkowania. Na uwagę zasługuje fakt, że w 2017 r. zaplanowano w ramach programu realizację zadań na prawie 7 km linii brzegowej, a wykonano 1 km więcej. Wskaźnik realizacji programu jest zatem imponujący i dowodzi sprawnej realizacji programu w 2017 r. Działania w większości przypadków były związane z usuwaniem skutków katastrofalnych sztormów, które dotknęły polskie wybrzeże w grudniu 2016 r. i styczniu 2017, a ich celem była ochrona zurbanizowanego zaplecza. Na realizację zadań w 2018 r. w ramach programu zaplanowano 34,5 mln zł z przeznaczeniem na wykonanie sztucznego zasilania plaż, przebudowę i budowę umocnień brzegowych oraz monitoring brzegu morskiego. Są to zadania będące w części kontynuacją działań z lat poprzednich, a powyższe świadczą, że ochrona brzegów morskich jest realizowana konsekwentnie i systemowo. Kwota zaplanowana na realizację programu jest większa w stosunku do kwoty z roku 2017 r. o 500 tys. Co więcej, urzędy morskie w ramach finansowania ochrony brzegów wykorzystują również środki z Programu Operacyjnego ˝Infrastruktura i środowisko˝ w łącznej kwocie dla tych projektów 217 mln. Podejmowane działania zwiększają stabilizację brzegu morskiego i zapobiegają jego erozji spowodowanej m.in. wzrostem częstotliwości i intensywności sztormów. Na szczególną uwagę zasługuje zapowiedź kontynuacji ˝Programu ochrony brzegów morskich˝ i podjęcie prac nad nowym programem już w 2019 r. Jest to szczególnie potrzebne w kontekście obserwowanych zmian klimatu i ich wpływu na strefę brzegową, bowiem wzrost częstotliwości i siły sztormów prowadzi do przyspieszenia tempa erozji, a co za tym idzie - degradacji wydm i klifów, które stanowią naturalny element systemu ochrony brzegów morskich. Może to doprowadzić do zwiększenia ryzyka występowania powodzi nadmorskich, co wiąże się z częstym zalewaniem terenów nisko położonych. Wzrost średnich temperatur i zmniejszanie się pokrywy lodowej w miesiącach zimowych prowadzą do zmniejszenia odporności brzegu na rozmywanie. Wskazać tu również należy, że większa część polskiego brzegu to odcinki erozyjne. Nadal niezbędna jest kontynuacja skoordynowanych działań w skali całego polskiego wybrzeża z zagwarantowaniem środków o odpowiedniej wysokości. Taką gwarancję daje kontynuacja programu. W związku z powyższym w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wnoszę, aby Wysoki Sejm przyjął przedstawiony przez ministra gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej dokument, informację na temat realizacji w 2017 r. ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Program ochrony brzegów morskich˝, zawartą w druku nr 2440. Dziękuję bardzo. (Oklaski)