Mówca: Szymon Szynkowski vel Sęk
Data: 2016-10-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Okres 6-miesięcznej prezydencji Holandii w Radzie Unii Europejskiej zasługuje na głęboką uwagę i to z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze, w tym czasie wiele się w Unii Europejskiej działo, niestety nie zawsze dobrego. Po drugie zaś, co należy odnotować z satysfakcją, to okres, kiedy Polska wreszcie wróciła do europejskiej gry, wreszcie usiadła do stołu, wreszcie mówiła otwarcie o ważnych dla nas sprawach. Tę myśl rozwinę w dalszej kolejności, odnosząc się do kolejnych wydarzeń, które były planowanymi bądź nieplanowanymi wydarzeniami w trakcie prezydencji holenderskiej. Takim nieplanowanym wydarzeniem rzeczywiście było rozstrzygnięcie referendum brytyjskiego. Warto jednak wrócić do lutego 2016 r., kiedy to rząd miał znaczący wkład w wypracowanie kompromisowego rozwiązania w obszarze szczególnie ważnym dla Polski - w obszarze świadczeń społecznych i swobody przepływu osób. Zaznaczyć warto, że Polska sprzeciwiała się indeksacji świadczeń na dzieci oraz możliwości czasowego zawieszenia prawa do świadczeń dla obywateli Unii Europejskiej i Wielkiej Brytanii. W tej sprawie rząd odniósł sukces, niestety referendum w Wielkiej Brytanii wszystkie te ustalenia przekreśliło. Co jednak ważne, z wielką determinacją rząd nadal walczy i zapowiada to, że będzie zabiegał o ochronę praw Polaków na Wyspach już po wyjściu Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Ważną kwestią prezydencji była kwestia migracji i bezpieczeństwa międzynarodowego. Wspomniano tu już wcześniej marcowe porozumienie z Turcją, chciałem jednak zaakcentować po raz kolejny postawę rządu, który wskazywał konsekwentnie, że ocena zaangażowania poszczególnych państw Unii Europejskiej w ten problem powinna uwzględniać różnice wynikające z obiektywnych przesłanek i odmienności dotychczasowych doświadczeń i sposobów w zakresie realizacji polityki azylowej. Kluczowy postulat Polski to utrzymanie zasady dobrowolności udziału w działaniach Unii Europejskiej, odrzucenie obowiązkowego mechanizmu redystrybucji czy relokacji. On jest cały czas przez rząd podtrzymywany. Należy docenić starania prezydencji holenderskiej dotyczące granic zewnętrznych Unii Europejskiej - chodzi o takie kwestie jak ustanowienie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, wprowadzenie systematycznych kontroli granicznych wobec osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się na mocy prawa unijnego. Warto tutaj podkreślić i docenić, że polski rząd zapewnił w tym półroczu wsparcie eksperckie i sprzętowe operacji koordynowanych przez Frontex i EASO w ramach wspólnych działań na rzecz zwalczania kryzysu migracyjnego. Prezydencja holenderska podjęła również pewne wysiłki w kwestii walki z terroryzmem. Doprowadziła do przyjęcia inicjatywy mającej na celu usprawnienie wymiany informacji w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Istotnym tematem prezydencji był również problem polityki rozwojowej i pomocy humanitarnej. Uruchomiono fundusz powierniczy Unii Europejskiej na rzecz stabilizacji i przeciwdziałania nielegalnej migracji ludności w Afryce. Polska podpisała umowę założycielską i certyfikat wkładu dawcy na kwotę 1,1 mln euro. Polska również zadeklarowała wsparcie finansowe na rzecz regionalnego funduszu powierniczego, w odpowiedzi na kryzys syryjski, w kwocie 3 mln euro. Warto o tym głośno mówić, bo często pojawia się argument, że Polska w sposób niedostateczny wykazuje swoją solidarność w obszarze problemów humanitarnych czy kryzysu migracyjnego. Najlepszym dowodem na to, że tak nie jest, są choćby te wskazane środki finansowe zaangażowane przez rząd polski. Niestety tematem priorytetowym prezydencji nie była kwestia Partnerstwa Wschodniego, ale temat ten był podnoszony przez polski rząd, bo był to dla nas temat kluczowy. Najważniejszym wydarzeniem, jeśli chodzi o ten temat, było spotkanie ministrów spraw zagranicznych oraz sześciu państw Partnerstwa Wschodniego w maju w Brukseli. W kontekście południowego sąsiedztwa Unii Europejskiej warto wskazać również na polskie zaangażowania. Nasze zobowiązania sojusznicze były wypełnieniem decyzji o militarnym wsparciu działań koalicji na rzecz walki z Państwem Islamskim - cztery myśliwce F-16 oraz komponent lądowy, ok. 200 żołnierzy, do działań rozpoznawczo-szkoleniowych. W obszarze wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony Polska aktywnie uczestniczyła w pracach nad nowo projektowanym instrumentem WPBiO, tzw. inicjatywą budowy zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju, promując jej wykorzystanie dla wsparcia wschodnich partnerów Unii Europejskiej. Ważnym elementem niestety, który jest kłopotem dla nie tylko Polski, ale wielu państw Unii Europejskiej, jest dyrektywa dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług. Ale tutaj również Polska wykazała proaktywną postawę. Parlament, co warto zaznaczyć, zmobilizował inne parlamenty, zgłosiliśmy inicjatywę tzw. żółtej kartki. Osobną kwestią jest to, jak niestety dzisiaj te inicjatywy żółtej kartki są przez Komisję Europejską traktowane. To też oczywiście wymaga pewnej refleksji. Natomiast ta dyrektywa będzie musiała dalszej ocenie komisji tak czy inaczej podlegać i Polska nadal będzie się niekorzystnym zapisom tej dyrektywy sprzeciwiać. Ważnym elementem prezydencji jest bezpieczeństwo energetyczne, w tym oczywiście bezpieczeństwo energetyczne naszego kraju. 16 lutego przyjęto tzw. pakiet zimowy na rzecz bezpieczeństwa dostaw. Realizuje on zobowiązania jednego z dwóch priorytetowych dla Polski filarów unii energetycznej: bezpieczeństwa dostaw w oparciu o zasady solidarności oraz ukończenia budowy wewnątrzunijnego rynku energii. Drugim elementem, co do którego również głośno zabieraliśmy głos w Unii Europejskiej, jest kwestia Nord Stream 2. W marcu 2016 r. premierzy Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Litwy, Łotwy, Estonii, Rumunii i Chorwacji wystosowali list do przewodniczącego Komisji Europejskiej, domagając się konkretnych działań ze strony Komisji Europejskiej, informując w tym liście o spodziewanych negatywnych skutkach budowy gazociągu dla bezpieczeństwa energetycznego, wezwano również w tym liście do zapewnienia zgodności projektu z prawem Unii Europejskiej, w szczególności z trzecim pakietem liberalizującym. Podsumowując, ten okres prezydencji był okresem dla Europy bardzo trudnym. W tych trudnych warunkach rząd Rzeczypospolitej uzyskał, można powiedzieć, tyle, ile można było uzyskać. Mówił zdecydowanie w sprawach, które dla Polski były kluczowe i w których trzeba było protestować, ale popierał też te kwestie, które dla całej Unii Europejskiej były ważne i wymagały solidarności. Dlatego jesteśmy za przyjęciem informacji Rady Ministrów o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w pracach Unii Europejskiej w okresie styczeń-czerwiec 2016 r. Bardzo dziękuję.