Mówca: Barbara Dolniak
Data: 2022-03-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Prezydent, składając projekt ustawy, chciał zrobić dobre wrażenie i pokazać, że wsłuchał się w treść orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Nic bardziej mylnego. Prezydent proponuje wprawdzie likwidację Izby Dyscyplinarnej, ale sędziowie w niej orzekający albo przejdą na emeryturę sędziowską, albo zostaną przeniesieni do innej izby Sądu Najwyższego. Oznacza to, że projekt nie uwzględnia orzecznictwa trybunałów unijnych, które podważyły status sędziów rekomendowanych przez niekonstytucyjnie ukształtowaną Krajową Radę Sądownictwa. (Oklaski) Jakby tego było mało, sędziów Izby Odpowiedzialności Zawodowej, która ma zastąpić Izbę Dyscyplinarną, wybierze - tak, tak, nie mylicie się państwo - prezydent, czyli polityk, który w dodatku nie ma kompetencji do kreowania składu izby Sądu Najwyższego. Panie Prezydencie! Zdjęcie szyldu z napisem: Izba Dyscyplinarna nie niesie ze sobą w tym projekcie żadnych pozytywnych zmian. To zwykłe mydlenie oczu Komisji Europejskiej, która ma zdecydować o dalszych losach miliardów euro dla Polski zablokowanych z powodu braku praworządności. Także inne rozwiązania zawarte w tym projekcie stawiają go w opozycji do polskiej konstytucji, traktatów unijnych i orzeczeń trybunałów unijnych oraz polskich sądów, do fundamentalnych zasad niezależnych sądów i niezawisłości sędziów. Prezydent proponuje w projekcie test na bezstronność i niezawisłość wszystkich sędziów. Należy jednak zważyć, że taki test ma być wprowadzony dla wszystkich sędziów, również tych wybranych legalnie. W ten sposób chce doprowadzić do legalizacji neosędziów, mówiąc, że tak naprawdę można podważyć status każdego sędziego, również wybranego zgodnie z konstytucją. To także sposób na wykluczenie niezależnych sędziów z ważnych dla władzy procesów. To, proszę państwa, otwarcie drogi do manipulowania składami orzekającymi. Wprowadza się rozwiązanie, które zmierza dokładnie do tego, aby proeuropejskie interpretacje dotyczące wadliwości powołania neosędziów stanowiły wprost delikt dyscyplinarny. Sędziowie nie będą już mogli podważać orzeczeń wydanych przez neosędziów tylko z powodu powołania ich przez neo-KRS. Sędzia będzie mógł zadać pytanie prejudycjalne, ale nie będzie mu wolno wykonać wyroku TSUE w tym zakresie. To doprowadzi do zablokowania wykonania orzeczeń trybunałów i badania statusu neosędziów. Dodaje się także delikt dyscyplinarny w postaci odmowy zasiadania w składach z neosędziami, czyli wprost za wykonanie orzeczeń TSUE. To worek z szeregiem dalszych możliwości ścigania niezależnych sędziów, zwłaszcza sędziów wykonujących wyroki ETPCz i TSUE. Oznacza to, że projekt nie usuwa zapisu ustawy kagańcowej. Projekt nie rozwiązuje najważniejszej kwestii będącej źródłem problemu z praworządnością w Polsce i dotyczącej sądownictwa, nie odnosi się bowiem do wadliwie powołanej Krajowej Rady Sądownictwa. (Oklaski) Przerwanie kadencji członków legalnej KRS było złamaniem art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Członków legalnej KRS pozbawiono prawa do sądu i możliwości zakwestionowania przedwczesnego przerwania kadencji. To tak jakby zwolnić pracownika z pracy, a potem odebrać mu prawo do odwołania się do sądu. Bez doprowadzenia do sytuacji, w której w Sądzie Najwyższym będą orzekać jedynie sędziowie wybrani zgodnie z konstytucją, wszelkie projekty zmian będą jedynie maskowaniem działań niezgodnych z prawem. Gdyby prezydent w sposób poważny myślał o naprawieniu błędów - a przypomnę, że te projekty dotyczące Krajowej Rady Sądownictwa i Sądu Najwyższego to była inicjatywa pana prezydenta - to jego dzisiejsza inicjatywa zaczęłaby się właśnie od zmian w ustawie o Krajowej Radzie Sądownictwa. Tym samym, biorąc pod uwagę, że żaden z projektów tzw. Zjednoczonej Prawicy nie spełnia wymogów naprawy sytuacji, składamy wnioski o odrzucenie projektów ustaw z druków nr 2011, 2013 i 2050. Niestety, gdy czyta się te projekty, to nadal odnosi się wrażenie, że rządzącym ciągle bardziej zależy na polityce niż na rzeczywistej pracy nad zmianą zapisów dotyczących praworządności. Nikt nam nie broni uchwalania przepisów dotyczących funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości, tylko uchwalając te przepisy, musimy pamiętać o tym, że konstytucja stawia fundamentalne reguły tego wymiaru sprawiedliwości: niezawisłość sędziowska (Dzwonek) i niezależność sądów, a tego państwo w ogóle nie szanujecie. Także w tych projektach. (Oklaski)