Mówca: Zofia Czernow
Data: 2019-03-13 (Sejm RP, kadencja 8)

Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska - Koalicja Obywatelska w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3208. Projektowana ustawa modyfikuje zasady i tryb wymiany informacji podatkowych, obowiązki instytucji finansowych w zakresie automatycznej wymiany informacji podatkowych oraz kontrolę ich wykonywania. Celem projektu jest wyeliminowanie wątpliwości związanych ze stosowaniem pierwotnie przyjętych rozwiązań legislacyjnych, w tym także, w kontekście celów dyrektyw Rady Unii Europejskiej z 2014 i 2016 r., wytycznych wielostronnego porozumienia w sprawie automatycznej wymiany informacji podatkowej oraz ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Skupię się na najważniejszych sprawach. Najwięcej zastrzeżeń ze strony instytucji finansowych budzi art. 6 projektu, który wprowadza wymóg dodatkowej weryfikacji rachunków finansowych otwartych w okresie między 1 stycznia 2016 r. a 30 kwietnia 2017 r. Zgodnie z projektem raportujące instytucje finansowe będą zobowiązane wystąpić do swoich klientów z żądaniem, podkreślam: z żądaniem złożenia oświadczenia o rezydencji podatkowej aktualnej na dzień otwarcia rachunku. W trakcie bardzo krótkich konsultacji projektu - zaledwie 7 dni - większość instytucji finansowych poruszała kwestię wysokiego ryzyka dublowania przez banki często zrealizowanych już wcześniej obowiązków raportowych. Najbardziej kontrowersyjny jest obowiązek kierowania do klienta żądania złożenia historycznych oświadczeń nawet wtedy, gdy klient już wcześniej takie oświadczenia składał. Może to powodować znaczący wzrost liczby reklamacji oraz wpływać na ryzyko utraty zaufania do instytucji finansowych. W wielu przypadkach klienci mogą w ogóle nie zareagować na takie żądanie. Instytucje finansowe wnioskują o to, aby obowiązek ponownego składania oświadczeń ograniczyć wyłącznie do klientów, którzy wcześniej ich nie składali. Firmy ubezpieczeniowe szacują, że w tej grupie jest ich ponad 200 tys. klientów, a dotyczy to przecież nie tylko firm ubezpieczeniowych, lecz także, a może przede wszystkim - banków. Projekt przewiduje, że w przypadku nieuzyskania oświadczenia instytucja finansowa kontynuować będzie działania zmierzające do nawiązania kontaktu z posiadaczem rachunku na piśmie, telefonicznie, osobiście lub drogą mailową. Trudno o bardziej nieprecyzyjny zapis. Nad rozwiązaniem tej spornej kwestii, w przypadku której instytucje finansowe mają dużo racji, zastanawiać się będziemy, jak sądzę, podczas dalszych prac legislacyjnych. Ponadto w ustawie Ordynacja podatkowa, co szczególnie chcę podkreślić, zmieniane są przepisy dotyczące wydłużenia z 1 dnia do 2 miesięcy okresu, w którym banki będą zobowiązane do przekazania informacji dotyczących rachunków lokaty terminowej. Zgadzam się z tym zapisem, ale chcę podkreślić jedną kwestię. Czy nie można było przewidzieć tego wcześniej? Dopiero teraz zmieniamy ustawę, chociaż wcześniej było wiadomo, że przekazanie tych informacji w ciągu 1 dnia nie jest możliwe. Skutki projektu ustawy to w większości niemierzalny wzrost obciążeń regulacyjnych, zwiększenie liczby dokumentów, a szczególnie liczby procedur. Dla instytucji finansowych to dodatkowe koszty zmian w systemach elektronicznych oraz wzrost zatrudnienia. Trzeba podkreślić, że większość zmian zawartych w projekcie wynika z nadmiernego pośpiechu przy stanowieniu prawa oraz powstających przy tym błędów i niejasności interpretacyjnych. Dyrektywy nie uległy przecież zmianie. To my niestety nie wdrożyliśmy ich prawidłowo, dlatego obecnie modyfikujemy tę ustawę. Do tego trzeba się po prostu przyznać. Niestety z harmonogramu obrad wynika, że nad tym projektem będziemy pracować, uwaga, tylko 2 dni - dziś i jutro. Co więcej można dodać? Wyrażam jednak przekonanie, że w dyskusji na sali plenarnej oraz podczas posiedzenia Komisji Finansów Publicznych uda się wyjaśnić, doprecyzować lub usunąć kontrowersyjne zapisy. W imieniu mojego klubu parlamentarnego wnioskuję o skierowanie projektu do dalszych prac. Dziękuję bardzo. (Oklaski)