Mówca: Tadeusz Iwiński
Data: 2014-06-05 (Sejm RP, kadencja 7)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani przewodnicząca Śledzińska-Katarasińska plastycznie i przekonująco przedstawiła nam swoistą metamorfozę pierwotnego projektu nowelizacji ustawy o Radzie Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa ze stycznia 1988 r., a więc dość starej, w oddzielny projekt ustawy. Myślę, że w sumie skończyło się to dobrze. To jest element szerszego zjawiska, które występowało jeszcze w starożytności i które w okresie II wojny światowej nabrało szczególnego znaczenia, zresztą nie tylko w Polsce i nie zaczęło się to w Polsce. Chodziło o swoistą propagandową batalię między stronami walczącymi w II wojnie światowej. Rozpoczęli to Brytyjczycy. W 1940 r. w ramach budowania patriotycznego ducha i oporu przeciwko Niemcom powstało hasło ˝victory˝, a od niego litera ˝v˝, która później była często nadużywana w różnych krajach. Została ona w ramach akcji przeciwdziałania, to jest element bardzo mało znany, przejęta przez faszystowskie Niemcy na potrzeby III Rzeszy i ten znak przedstawiano razem z napisem ˝Sieg˝, czyli zwycięstwo. Ta batalia toczyła się długo. Z kolei Polacy po 1939 r. w okupowanej Polsce do niemieckiego ˝v˝ dopisywali kilka liter, co miało oznaczać słowo ˝verloren˝, czyli przegrany, stracony, zgubiony itd. Niemcy, takie są przekazy, w ramach łamania patriotycznego ducha Polaków na słynnym ówczesnym Adolf Hitler-Platz w Warszawie postawili kiedyś konstrukcję symbolizującą ten wielki znak ˝v˝, która zresztą została zniszczona przez jednego z harcerzy polskiej konspiracji. Rozumiem, że ta inicjatywa, którą klub SLD popiera, pojawiła się w związku z sytuacjami może nie nadużywania, ale na pewno nieprecyzyjnego używania tego znaku. Jeszcze rok wcześniej w okresie okupacji był wykorzystywany znak żółwia. Notabene od niedawna Znak Polski Walczącej jest elementem odznaki rozpoznawczej Jednostki Wojskowej Komandosów, ale to już jest zupełnie inny wątek. Nie wchodzę w spory o historię, tych sporów jest sporo. Tu wspomina się tylko o projekcie kotwicy i liczbie propozycji, zresztą uznano dwie kompozycje, poza kotwicą na tym samym poziomie była druga - skrzyżowanych mieczy grunwaldzkich. Przy wyborze brano pod uwagę i łatwość wykonania, i wymowę patriotyczną. Ale przecież ten znak pojawił się jeszcze wcześniej. Mianowicie w 1927 r. ukazała się książka ˝Polowanie na potwory morskie˝ Wydawnictwa Polskiego. Były adiutant marszałka Piłsudskiego zwrócił się do córki zmarłego Rudolfa Wegnera, związanego właśnie z tym wydawnictwem, o zgodę na wykorzystanie tego znaku. Nie wchodząc jednak w tamte spory i nie przypominając też wielu akcji harcerskich - było to wykorzystywane m.in. przez organizację Wawer, harcerzy z Bojowych Szkół itd., czyli chodzi o wszystko to, co składało się na mały sabotaż - stało się to określonym pozytywnym symbolem. Ten znak pojawił się też po raz pierwszy na słynnej cukierni Lardellego na ulicy Polnej, a więc niedaleko stąd, gdzie spotykały się inteligencja i sfery artystyczne, ale i bardzo dużo okupantów. A więc kończę tym, wyrażając jeszcze raz poparcie klubu Sojuszu Lewicy Demokratycznej, że warto o tym pamiętać, ponieważ niedaleko nas, niedaleko gmachu, w którym znajduje się Sejm, mamy dwa takie wątki, ślady z tym związane. Po pierwsze, ponieważ wykonawcą znaku na cukierni Lardellego był uczeń gimnazjum im. Batorego, które znajduje się tuż obok, Maciej Aleksy Dawidowski, to zachowano po wojnie fragmenty słupków, na których znajdowała się ta kotwica, i są one w patio nieodległego liceum im. Stefana Batorego. Zachęcam do ich zobaczenia. Druga rzecz, w Warszawie przy ul. Koszykowej 75, też bardzo blisko, nieopodal wejścia na teren mojej macierzystej uczelni Politechniki Warszawskiej (Dzwonek), znajduje się wmurowana granitowa tablica, która upamiętnia działalność konspiracyjną Szarych Szeregów i głównych twórców, tych jakby z nowej fali, kotwicy. Tam właśnie są wymienieni Anna Smoleńska ps. Hania jako współautorka znaku oraz Tadeusz Zawadzki ps. Zośka wyróżniony wawerskim tytułem ˝Kotwicki˝. Dziękuję bardzo. (Oklaski)