Mówca: Marek Rutka
Data: 2019-12-19 (Sejm RP, kadencja 9)

Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować stanowisko klubu Lewicy w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Kwestie związane z bezpieczeństwem żywności powinny być dla nas wszystkich niemniej istotne niż chociażby stan powietrza, którym oddychamy. O ile zatrute powietrze przyczynia się do śmierci mniej więcej 40 tys. Polek i Polaków w skali roku, to zgony w następstwie chorób układu trawiennego stanowią mniej więcej połowę tej wartości. Poczynając od roku 1992 obserwowano w Polsce nieprzerwany wzrost długości trwania życia mężczyzn i kobiet. W roku 2012 wynosiła ona odpowiednio 72 lata i 81 lat. Uzyskane wyniki wskazują, że wydłużanie w ostatnich dziesięcioleciach przeciętnej długości trwania życia w istotnym stopniu wynikało z dokonanych pozytywnych zmian w żywieniu populacji naszego kraju. Jednak pomimo wydłużenia się przeciętnej długości życia, jest ona istotnie niższa niż w innych krajach europejskich, takich jak Niemcy, Francja, czy Szwajcaria. Spośród 40 krajów europejskich pod względem przeciętnej długości trwania życia Polska zajmuje dopiero 26. miejsce. Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, mimo wzrostu długości trwania życia w długiej perspektywie w ciągu ostatnich 2 lat, a więc za rządów obecnej koalicji, obserwujemy spadek długości życia. W 2018 r. oczekiwane trwanie życia było krótsze niż w roku 2016 o ok. 1,5 miesiąca w przypadku mężczyzn i o blisko 4 miesiące w przypadku kobiet. Nie bez znaczenia dla tych danych pozostają statystyki zgonów z powodu chorób układu trawiennego, które wynoszą w zależności od regionu naszego kraju od 35 do 57 osób na każde 100 tys. mieszkańców. Nawiązując do spadku średniej długości życia w Polsce, można zaryzykować stwierdzenie, że jad nienawiści sączący się z partyjnych mediów może zaszkodzić nie mniej niż jad kiełbasiany. Warto w tym miejscu przytoczyć najważniejsze wyniki raportu NIK-u z 3 stycznia br., dotyczącego właśnie nadzoru nad stosowaniem dodatków do żywności. Aktualnie, jeśli chodzi o stosowanie w żywności, dopuszczalnych jest ponad 330 dodatków, które w produktach spożywczych mogą pełnić 27 różnych funkcji technologicznych. Przeciętny konsument, czyli każdy z państwa, spożywa w ciągu roku ok. 2 kg substancji dodatkowych. Od siebie jako technologa żywienia mogę dodać, że większość tych substancji 20 lat temu nie było jeszcze znanych. Wracam do raportu NIK-u. Ten raport powstał na podstawie danych z trzech instytucji: inspekcji sanitarnej, o której mówimy, Inspekcji Handlowej oraz Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Żadna z wymienionych instytucji nie analizowała zawartości wszystkich dodatków obecnych w danej próbce żywności. Laboratoria inspekcji sanitarnej, o której dzisiaj mówimy, mogły wykonać badania jedynie w stosunku do 65 substancji dodatkowych na ponad 200 dozwolonych substancji limitowanych. Czyli zbadano mniej więcej jedną trzecią obecnych substancji. Funkcjonowanie tych trzech instytucji o wzajemnie nachodzących na siebie kompetencjach, brakach kadrowych, o których też tutaj mówił mój przedmówca, finansowych, sprzętowych niekorzystnie wpływa na stan bezpieczeństwa żywieniowego i epidemiologicznego, co wymaga znacznie głębszych zmian, niż proponuje się w tej ustawie. I w tym momencie wracamy do meritum zawartego w druku nr 46. Generalnie scentralizowanie struktury PIS, ale tutaj nie mówimy o PiS oczywiście, jak również ustanowienie państwowego powiatowego inspektora sanitarnego organem zespolonej administracji rządowej w województwie można uznać za krok we właściwą stronę, ponieważ korzystnie wpływa to koordynowanie działań w zakresie zagrożeń epidemiologicznych. Odnosząc się jednak do konkretnych zapisów w projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, zauważam, że nie ma żadnych racjonalnych przesłanek dla odebrania organom jednostek samorządu terytorialnego prawa do występowania z wnioskami o podjęcie działań w celu zapewnienia należytego stanu bezpieczeństwa sanitarnego lub o podjęcie działań zmierzających do usunięcia takiego zagrożenia. Według Związku Powiatów Polskich nie są znane przypadki, aby samorządy nadużywały tej kompetencji, a wykreślony zapis umożliwiał szybkie reagowanie w przypadku zagrożenia. (Dzwonek) Stąd też klub Lewicy wnioskuje o przywrócenie art. 12a ust. 3a i 3b. Także klub Lewicy krytycznie odnosi się do zakazu zajmowania określonych stanowisk przez osoby pracujące w organach bezpieczeństwa państwa w okresie od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. Wobec powyższych zastrzeżeń klub Lewicy wnosi o skierowanie projektu do prac w komisjach i uwzględnienie dwóch poprawek. Dziękuję. (Oklaski)