Mówca: Tadeusz Tomaszewski
Data: 2023-05-24 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Szanowny Panie Ministrze! Praca nad nowelizacją ustawy o ochotniczych strażach pożarnych i innych ustaw ma charakter merytoryczny. To dobrze, że po roku funkcjonowania tego dokumentu, ważnego dla ochotniczego pożarnictwa, ale także dla relacji między władzą samorządową, władzą publiczną a strażakami, podejmujemy tę nowelizację. Po pierwsze, na zauważenie zasługuje - i to klub Lewicy zdecydowanie popiera - wzmocnienie sytuacji wnioskujących o świadczenie strażackie w relacji z wójtem, komendantem itd. Przewidziano tutaj tryb postanowienia. Do tej pory te relacje były silne po stronie tych, którzy mają decydować o wartości złożonych oświadczeń, a mniej było praw dla wnioskujących. To dobry kierunek. Po drugie, wyjaśniamy sprawę i wracamy do tego, co było wcześniej, że za udział w szkoleniu podstawowym również kandydatom na strażaków można wypłacić ekwiwalent. Podkreślam: można. I tu jest pewien dylemat, o którym warto powiedzieć. Będziemy mieli dwa stany prawne. Strażak ratownik uczestniczący w działaniach ratowniczych, ale też w innych szkoleniach poza podstawowym będzie miał wypłacany ekwiwalent, a kandydat na strażaka biorący udział w szkoleniu będzie miał możliwość wypłacania. Będzie więc taka sytuacja, że w jednej gminie to będzie, a w drugiej powiedzą: my uważamy inaczej. To można było uregulować - chodzi o ten ekwiwalent ważny dla ochotniczego pożarnictwa w sensie naboru nowych osób na szkolenie - jako obligatoryjne. Po trzecie, jest sprawa, która moim zdaniem będzie wzbudzała pewne kontrowersje. Mianowicie do tej pory te relacje i obowiązki jednostek samorządu terytorialnego wobec ochotniczych straży pożarnych właściwie były wypracowane, natomiast w ustawie zapisano, iż gmina może finansowo wspierać Państwową Straż Pożarną w realizacji szkoleń stosownie do posiadanych środków finansowych. Skoro mówimy o tym, że Państwowa Straż Pożarna nieodpłatnie prowadzi te szkolenia, o których będzie mowa w stosownym Biuletynie Informacji Publicznej, według programów zatwierdzonych przez komendanta, to jest pytanie: Dlaczego to wprowadzamy? Tu jest taka obawa, że te szkolenia będą dostępne w pierwszej kolejności dla strażaków z tych bogatszych gmin i że szykuje się cała grupa dobrych specjalistów, byłych funkcjonariuszy PSP, którzy będą chodzić i sobie dorabiać poprzez ten fundusz wsparcia na szkolenia. Myślę, że ten podział był do tej pory jasny i warto byłoby się tego trzymać. Wnioskodawcy zdecydowali inaczej. Jako klub chcielibyśmy zgłosić jeszcze pięć poprawek. Panie przewodniczący, to nic nowego, te sprawy już były. Chcemy jeszcze do nich wrócić. Po pierwsze, chodzi o to, żeby nie było tego zamkniętego katalogu w art. 3 - mówię o zadaniach ochotniczych straży pożarnych, o słowie ˝szczególnie˝ - dlatego że mamy katalog zadań ujęty w art. 4 ustawy o pożytku publicznym, 36 obszarów, publicznych zadań. Część ochotniczych straży pożarnych ma ten status, ma to wpisane, a kiedy się to nowelizuje, to sąd mówi: nie, bo mamy zamknięty katalog. Po drugie, jest sprawa dotycząca możliwości zwolnienia nie tylko strażaków ratowników, ale również strażaków OSP, którzy idą na to szkolenie, przez pracodawców. Chodzi o rozszerzenie możliwości zwolnienia przez pracodawców. Po trzecie, jest sprawa dotycząca odszkodowań. Wymieniamy, że chodzi o strażaka ratownika, który uczestniczył w ochronie, działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej, szkoleniu zaewidencjonowanych w systemie itd. Chcemy, żeby było: w zawodach - i dalej tak, jak jest. Również w zawodach... Oczywiście to będzie potwierdzone poprzez zgłoszenie do tego systemu. Ostatnia sprawa. W trakcie prac nad tą ustawą wnioskodawcy mówili, że osobną ustawą uregulujemy kwestię zwolnienia tego świadczenia ratowniczego z podatku dochodowego od osób fizycznych. Jest na to czas, można do tego podejść. Dzisiaj (Dzwonek) wypłacający te świadczenia muszą wystawiać stosowny dokument. Większość tych osób starszych to osoby, które pobierają świadczenia z ZUS-u albo z KRUS-u. One nie musiałyby się samodzielnie rozliczać czy nie rozliczają się, a w tej chwili muszą dodatkowo, kiedy otrzymują stosowny PIT, jeśli chodzi o to świadczenie ratownicze, prowadzić to rozliczenie. Następny argument: to jest świadczenie honorowe.