Mówca: Wincenty Elsner (wypowiedź niewygłoszona)
Data: 2014-09-10 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Poselskiego Twój Ruch odnośnie do sprawozdania Komisji Finansów Publicznych dotyczącego projektu ustawy o odwróconym kredycie hipotecznym. Komisja pracowała łącznie nad zgłoszonymi dwoma projektami ustaw zajmującymi się kwestią kredytów odwróconych. Pierwszym jest poselski projekt z druku nr 1442, drugim natomiast jest rządowy projekt z druku nr 2392. Na tej podstawie komisja przygotowała połączony projekt, który ze względu na ważność poruszanej kwestii będzie poparty również przez klub Twojego Ruchu. Ta ustawa jest dzisiaj bardzo potrzebna. Regulacja dotycząca kredytu odwróconego jest ważna przede wszystkim dla osób, które posiadają pewien kapitał zamrożony w nieruchomościach, a mają problemy z codziennym utrzymaniem się ze względu na niski stan swoich dochodów. Rozwiązanie proponowane w projekcie ustawy pozwala na uzyskanie przez nie dodatkowych środków pieniężnych bez utraty prawa do swoich nieruchomości. Rozwiązanie to jest pożądane w dzisiejszej sytuacji, w której istniejący system emerytalny chyli się ku upadkowi, a większość emerytur jest na rażąco niskim poziomie. W takiej sytuacji uregulowanie kwestii tzw. kredytów odwróconych będzie ułatwieniem w zaspokajaniu potrzeb przede wszystkim przez osoby starsze. Odwrócony kredyt hipoteczny to dla takich osób gwarancja otrzymywania regularnych świadczeń. Omawiany projekt zakłada wprowadzenie do polskiego prawodawstwa usługi finansowej zawieranej między wyszczególnionymi w ustawie podmiotami działającymi pod odpowiednim nadzorem finansowym a klientem posiadającym prawo do nieruchomości. Usługa ta w odróżnieniu od stosowanych obecnie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego rent dożywotnich jest lepszym rozwiązaniem, ponieważ nie przenosi prawa własności do nieruchomości na kredytodawcę. Posiadany lokal będzie natomiast stanowił zabezpieczenie tego świadczenia przez ustanowienie na nim hipoteki. Co bardzo ważne, takie rozwiązanie nie będzie prowadzić do utraty prawa do lokalu przez ewentualnych spadkobierców. Według wprowadzonych w pracach komisji zmian spadkobiercy będą mieli możliwość w ciągu 12 miesięcy od śmierci kredytobiorcy spłacenia kredytu i tym samym zatrzymania nieruchomości na własność. Takie rozwiązanie pozwala zabezpieczyć w odpowiedni sposób prawa ewentualnych spadkobierców, którzy nie muszą zdawać sobie sprawy z umowy o kredycie odwróconym zawartej przez właściciela nieruchomości. Ze względu na to, że taka forma świadczenia w coraz większym stopniu staje się poszukiwana przez klientów, a także w związku ze wzrostem liczby emerytów, którzy już korzystają ze wspominanych umów o dożywotniej rencie, trzeba wprowadzić jasne rozróżnienie tych umów, bowiem umowy o rencie dożywotniej nie podlegają kontroli Komisji Nadzoru Finansowego, przez co nie posiadają odpowiedniego zabezpieczenia i są bardziej ryzykowne w porównaniu z odwróconym kredytem hipotecznym. Dlatego projekt ustawy zakłada, że oferty tego kredytu będą mogły być oferowane tylko przez banki, oddziały banków zagranicznych, oddziały instytucji kredytowych, a także instytucje kredytowe prowadzące działalność transgraniczną. Warto zaznaczyć, że wszystkie te instytucje są pod kontrolą Komisji Nadzoru Finansowego lub analogicznych instytucji w krajach, w których mają siedziby. Ustawa w proponowanym kształcie przewiduje także szczególne warunki, które muszą być spełnione, aby umowa została zawarta. Do dodatkowych zabezpieczeń zalicza się obowiązek przedstawienia co najmniej na siedem dni przed zawarciem umowy szczegółowych wyliczeń i warunków umowy. Także dokładna wartość lokalu musi być oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto klientowi ma przysługiwać możliwość ewentualnego odstąpienia od umowy w ciągu 30 dni od jej zawarcia. Z odwróconego kredytu hipotecznego będą mogli korzystać wszyscy bez limitu wieku, choć niewątpliwie największe zainteresowanie będzie wśród osób starszych, które posiadają prawo własności do lokalu, nieruchomości, użytkowania wieczystego gruntu bądź innego lokalu. Kluczową zmianą wypracowaną podczas prac w komisji jest umożliwienie wypłacania tego świadczenia w walucie obcej, choć wiąże się to z ryzykiem kursowym. Takie rozwiązanie zainteresuje Polaków mieszkających za granicą, którzy posiadają nieruchomości na terenie Polski. Twój Ruch będzie głosował za przyjęciem omówionego projektu.