Mówca: Iwona Maria Kozłowska
Data: 2022-07-21 (Sejm RP, kadencja 9)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowna Pani Minister! Ponad 72 tys. dzieci przebywało w pieczy zastępczej pod koniec 2021 r. To dzieci, które są częściowo lub całkowicie pozbawione opieki rodzinnej. Z tego ponad 56 tys. przebywało w rodzinnej pieczy zastępczej, a prawie 16 tys. w instytucjonalnej. W porównaniu z 2020 r. liczba dzieci w pieczy zwiększyła się o 1,1%. Każde z tych ponad 72 tys. to indywidualna tragedia dziecka. Dziecka, któremu dorośli powinni zapewnić bezpieczne, szczęśliwe dzieciństwo. Dlaczego więc tak długo czekaliśmy, pani minister, na zmianę tej ustawy? Pandemia wyraźnie pokazała, w jakim kryzysie jest piecza zastępcza w Polsce. Powiatowe centra pomocy rodzinie poszukiwały miejsc dla dzieci, które ze względu na ich sytuację w rodzinie naturalnej należało przyjąć do pieczy zastępczej. ROPS-y odbijały się od ściany, bo tych miejsc po prostu nie było i w dalszym ciągu ich nie ma. W ustawie pojawił się zapis co do zakazu tworzenia nowych placówek opiekuńczo-wychowawczych. Kierunek jest jak najbardziej właściwy i zrozumiały, ale jak zgłaszają dyrektorzy instytucjonalnej pieczy, jesteśmy zapchani do granic możliwości. Na dzisiaj ważnym problemem, który należy rozwiązać, pani minister, to nadstany w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Przekracza się dozwolone limity czternastek, powołując się na zapis w ustawie COVID-owej. Jak mówią dyrektorzy placówek, nadstanami krzywdzimy nasze dzieci, którym narusza się przestrzeń życiową poprzez przenoszenie ich z pokoju do pokoju, gdzie mają po sąsiedzku innego kolegę lub koleżankę. Jednocześnie podkreślają, iż należy rozwijać rodzinną pieczę zastępczą, z którą placówki opiekuńczo-wychowawcze powinny współpracować. I to robią. Podam kolejny przykład z mojego województwa kujawsko-pomorskiego. W instytucjonalnej pieczy zastępczej na koniec 2021 r. przebywało 1200 dzieci. Dla ich zabezpieczenia powinno być 400 rodzin zastępczych lub 100 rodzinnych domów dziecka i 130 rodzin zastępczych. Zgodnie z projektem zgodę na utworzenie nowej placówki wydaje wojewoda. (Dzwonek) I tu powstaje pytanie, skąd pomysł na zasięgnięcie opinii rzecznika praw dziecka. Już kończę, panie marszałku. Bardzo proszę o przedłużenie. Co rzecznik praw dziecka dotychczas zrobił na rzecz rodzinnej pieczy zastępczej? Co zrobił dla instytucjonalnej pieczy zastępczej, dla placówek opiekuńczo-wychowawczych? Tam, gdzie są problemy, rzecznika po prostu nie zobaczysz. O tym, czy istnieje potrzeba utworzenia placówki w powiecie, z pewnością najlepiej wie po prostu starosta. Dziecko nie jest przedmiotem, które można wozić z miejsca na miejsce w sytuacji kryzysu naturalnej rodziny. Dziecko jest przerażone, krzyczy, płacze, bo nie rozumie, co się wokół niego dzieje. I to ono i jego dobro jest najważniejsze. Na tę chwilę państwo nie jest w stanie mu tego zabezpieczyć. Projekt zmiany ustawy o pomocy rodzinie i pieczy zastępczej jest i powinniśmy nad nim pracować, ale niestety wymaga jeszcze precyzji, lepszego dopracowania i skuteczniejszych działań. Klub Koalicja Obywatelska - Platforma Obywatelska, Nowoczesna, Inicjatywa Polska, Zieloni będzie składał szereg poprawek w drugim czytaniu. Oczekujemy merytorycznej dyskusji na posiedzeniu komisji w dalszych pracach nad tą ustawą. Bardzo dziękuję. (Oklaski)