Mówca: Michał Jan Mazowiecki
Data: 2019-07-17 (Sejm RP, kadencja 8)

Wysoki Sejmie! Panie Posłanki! Panowie Posłowie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska mam zaszczyt przedstawić stanowisko odnośnie do projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze oraz ustawy o radcach prawnych. Pochylając się nad tym projektem ustawy trzeba sobie najpierw odpowiedzieć na pytanie: Co przyświecało projektodawcy? Tą zasadniczą przyczyną jest szczególna sytuacja życiowa lub zdrowotna, która nie powinna skutkować automatycznym skreśleniem aplikanta adwokackiego oraz aplikanta radcowskiego z listy aplikantów. W obecnym stanie prawnym, jeżeli aplikant nie przystąpi do egzaminu w najbliższym terminie po zakończeniu aplikacji, rok po jej zakończeniu musi zostać skreślony przez odpowiedni organ samorządu z listy aplikantów. Tym samym traci prawo do zastępowania adwokata lub radcy prawnego. Jak słusznie zwrócono uwagę, utrata tego prawa może mieć wpływ na sytuację zawodową takiego aplikanta. Przykładowo po utracie prawa do zastępowania przydatność takiego aplikanta jako pracownika kancelarii w sposób istotny maleje. W pierwotnym brzmieniu projektu ustawy zapomniano dokonać zmiany w art. 77 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze oraz w art. 35 1 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Dzięki uwagom zgłoszonym przez Krajową Radę Radców Prawnych dokonano właściwych poprawek. Szkoda, że obecna większość parlamentarna, jak również urzędujący minister sprawiedliwości tak rzadko wsłuchują się w głos samorządów radcowskiego i adwokackiego, co szczególnie było widoczne przy tzw. reformie wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie z art. 77 ust. 2 ustawy o Prawo o adwokaturze oraz art. 35 1 ust. 2 ustawy o radcach prawnych aplikant adwokacki i odpowiednio aplikant radcowski może zastępować adwokata i odpowiednio radcę prawnego przez okres roku od dnia zakończenia aplikacji wskazanego w zaświadczeniu o odbyciu aplikacji. Prawo aplikanta do zastępowania adwokata i odpowiednio radcy prawnego zostało przez ustawodawcę potraktowane niezależnie od samego statusu aplikanta. Tym samym, aby aplikant nie stracił tego uprawnienia oraz aby jego sytuacja zawodowa nie uległa pogorszeniu, konieczne były zmiany w zakresie wskazanych wyżej przepisów. W wyniku procedowanej nowelizacji okręgowa rada adwokacka oraz rada okręgowej izby radców prawnych mogą w drodze uchwały na wniosek aplikanta złożony przed upływem roku od dnia zakończenia aplikacji adwokackiej i na podstawie przedstawionych dokumentów wydłużyć okres o 1 rok w przypadku wystąpienia określonych okoliczności uniemożliwiających przystąpienie do egzaminu adwokackiego, radcowskiego w najbliższym terminie po zakończeniu aplikacji adwokackiej. Do tych okoliczności należą: urodzenie przez aplikantkę dziecka w ostatnim roku aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego albo gdy termin porodu został ustalony na dzień przepadający nie później niż 3 miesiące od dnia zakończenia egzaminu adwokackiego, wystąpienie u aplikantki powikłań powiązanych z przebiegiem ciąży trwających co najmniej 30 dni w okresie ostatnich 6 miesięcy trwania aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego oraz choroba aplikanta powodująca niezdolność do pracy przez okres co najmniej 90 dni albo wymagająca hospitalizacji przez okres co najmniej 21 dni w okresie ostatnich 6 miesięcy trwania aplikacji adwokackiej lub w okresie od jej zakończenia do dnia zakończenia egzaminu adwokackiego. Jak słusznie zauważa Naczelna Rada Adwokacka, narodziny dziecka to wydarzenie bardzo doniosłe dla kobiety mamy, ale nie tylko, również dla mężczyzny ojca. Można zadać pytanie: Co w przypadku, gdy np. matka dziecka aplikanta umrze w czasie porodu, a on sam jest jednym żywicielem rodziny? Co w przypadku osoby zajmującej się przewlekle chorym dzieckiem? Katalog zawierający przypadki, które umożliwiają wydłużenie o rok okresu na przystąpienie do egzaminu zawodowego powinien mieć charakter otwarty, a nie zamknięty, bo życie zawsze jest krok przed prawem, nigdy odwrotnie. (Dzwonek) Panie marszałku, minuta, sekunda. Niemniej jednak Klub Parlamentarny Polskie Stronnictwo Ludowe - Koalicja Polska jest za przyjęciem tego projektu ustawy. Niech służy aplikantom adwokackim i radcowskim znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej. Dziękuję uprzejmie. (Oklaski)