Mówca: Paulina Hennig-Kloska
Data: 2017-01-25 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Mówimy dzisiaj o ustawie, która ma ściągnąć codzienny i bieżący nadzór Komisji Nadzoru Finansowego nad grupą podmiotów, które dawno temu straciły zaufanie społeczne, i przekazać do podmiotu, który zaufanie społeczne ma jeszcze mniejsze niż przeciętny SKOK, czyli do Kasy Krajowej. Chcecie państwo pozostawić odpowiedzialność państwa, a więc podatników, odpowiedzialność obywateli poprzez Bankowy Fundusz Gwarancyjny za wypłatę odszkodowań w SKOK-ach, ściągając codzienny i bieżący nadzór nad tymi jednostkami. Mówicie państwo, że ta ustawa realizuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r., który mówi o tym, że nadzór nad kasami powinien być zróżnicowany w zależności od skali działalności. Ale Trybunał Konstytucyjny nigdy nie powiedział, że SKOK-i powinny być wyłączone z bieżącego nadzoru KNF-u, lecz wskazywał, że rodzaj tego nadzoru i przyjęte mechanizmy powinny być dopasowane do podejmowanego ryzyka. Kogo miał na myśli Trybunał Konstytucyjny? Ano zapewne małe kasy, ale takie, które działają zgodnie z ustawą o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych, a nie podmioty, które tę ustawę obchodzą. Przypomnę, że według ustawy SKOK-i powinny skupiać członków połączonych więzią o charakterze zawodowym lub organizacyjnym, np. pracowników zatrudnionych w jednym lub kilku zakładach pracy, osoby należące do tej samej organizacji społecznej lub zawodowej. Tymczasem dziś więzi członków kasy mają charakter sztuczny i dobrze państwo o tym wiecie. Często jedynym elementem wiążącym członków kasy jest po prostu przynależność do danej kasy. Gros SKOK-ów rozpoczęła w zasadzie działalność komercyjną, adekwatną do działalności podejmowanej przez banki spółdzielcze, w związku z czym one nie powinny w ogóle nazywać się dzisiaj SKOK-ami i nie powinny działać w oparciu o ustawę o SKOK-ach. Dlaczego ta zmiana rodzi nasz zdecydowany sprzeciw? Ano głównie, szanowni państwo, z uwagi na zaniedbania w nadzorze tego podmiotu, do którego nadzór dzisiaj ma być sprowadzony, a więc Kasy Krajowej; co więcej, ze względu na krętactwa i niejasności, które przez lata pojawiły się wokół Kasy Krajowej i które do dziś przyniosły miliardowe straty w Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. Ja przypomnę, że od 2013 r. upadło siedem SKOK-ów, a pięć zostało przejętych przez banki. Oczywiście to były przejęcia przymusowe, które miały ochronić państwo polskie przed kolejną upadłością i kolejnymi wypłatami z BFG. Łączna wartość upadłości i przejęć dotyczyła ponad 500 członków i depozytów o wartości 5,7 mld zł. To naprawdę, szanowni państwo, zdecydowanie za wiele. Upadek czwórki największych do tej pory pod względem finansowym SKOK-ów kosztował Bankowy Fundusz Gwarancyjny 4,3 mld zł. Dla porównania Amber Gold, którego sprawę wyjaśniamy dzisiaj, przyniosło pięć razy mniejsze straty, bo zaledwie 800 mln zł. Do dziś nie mamy odpowiedzi na podstawowe pytania i wątpliwości dotyczące SKOK-ów: Jak doszło do tak trudnej sytuacji w SKOK-ach i kto za nią odpowiada? Czy mieliśmy do czynienia z zaniedbaniami i celowym działaniem na szkodę udziałowców i Skarbu Państwa? Czy doszło do konfliktu interesów, wywierania wpływów i czerpania korzyści pomiędzy światem biznesu i polityki? Dlaczego tak późno SKOK-i zostały objęte nadzorem i czy był w tym zakresie wywierany wpływ na organy państwa? Czy w końcu transfer kapitałów z podmiotów wchodzących w skład SKOK-ów do spółki SKOK Holding w Luksemburgu był legalny i czy to nie był sposób na uciekanie od odpowiedzialności? Ile pieniędzy trafiło do prawicowych mediów związanych ze środowiskiem Prawa i Sprawiedliwości i czy tak naprawdę dzisiaj nie spłacacie państwo swoich długów, bo wiemy dobrze, że są powiązania w finansowaniu takich portalów jak wPolityce.pl, wGospodarce.pl. Podobne więzi łączą SKOK-i z tygodnikiem ˝wSieci˝, a także ze szkołą ojca Rydzyka i mediami działającymi właśnie w tej grupie. I podstawowe pytanie: Dlaczego do dziś nie powołaliśmy komisji śledczej do spraw SKOK-ów, a powołaliśmy komisję śledczą do spraw Amber Gold, które straty przyniosło pięć razy mniejsze? Tych pytań i wątpliwości będzie rodziło się jeszcze więcej. Nie sposób dzisiaj ich wszystkich wymienić. Niestety otwieramy swoistą puszkę Pandory, która nie wiadomo, co przyniesie (Dzwonek) w najbliższych latach, i na to naszej zgody nie będzie, ale ponieważ wniosek o odrzucenie tej ustawy w pierwszym czytaniu został przez państwa odrzucony, dajemy jeszcze jedną możliwość naprawienia nieco tej ustawy i w związku z tym składam poprawki.