Mówca: Nauki i Szkolnictwa Wyższego Barbara Kudrycka
Data: 2012-07-26 (Sejm RP, kadencja 7)

Szanowny Panie Marszałku! Szanowni Państwo Posłowie! Ministerstwo już w poprzedniej kadencji prowadziło politykę dopasowującą strukturę kształcenia do potrzeb rynku pracy. Mieliśmy duży problem związany z tym, iż więcej studentów kończyło kierunki humanistyczne i społeczne, po których trudno było o pracę. Dlatego też rozpoczęliśmy edycję ˝Kierunków zamawianych˝, programu finansowanego z Programu Operacyjnego ˝Kapitał ludzki˝. Najistotniejszą wartością tego programu było nie tylko zainspirowanie maturzystów do studiowania na kierunkach technicznych i ścisłych, ale także próba wpłynięcia na uczelnie, aby prowadziły dodatkowe zajęcia wyrównawcze, a także starały się zapewnić studentom kierunków zamówionych specjalne praktyki i staże w przedsiębiorstwach i instytucjach z otoczenia społeczno-gospodarczego. Ten program miał już cztery edycje, mamy pierwsze efekty. Najważniejszym z nich jest fakt, że wśród uczelni wyższych najbardziej obleganych przez kandydujących maturzystów są trzy politechniki, a także fakt, że zwiększyła się liczba studentów kierunków technicznych i kandydatów na te studia. Nie poprzestaliśmy na tym. Wprowadzając zmiany w ustawie o szkolnictwie wyższym - która weszła w życie 1 października 2011 r. - wprowadziliśmy zasady, które mają przybliżyć uczelnie gospodarce. Mamy już pierwsze efekty tego typu działań. Zanim do tego przejdę, odpowiem na konkretne pytanie dotyczące programu tzw. dualnego kształcenia, o którym wspomniał pan poseł. Otóż my nazywamy to troszeczkę inaczej. Mianowicie wprowadzając zmiany i nadając autonomię w kształtowaniu programu studiów i tworzeniu nowych kierunków studiów, proponujemy uczelniom, aby zdecydowały, czy będą realizowały profile ogólnoteoretyczne czy profile praktyczne. Wydaje się nam, że przede wszystkim uczelnie o statusie zawodowym powinny realizować studia o profilu praktycznym i to właśnie w wymiarze, o którym wspomniał pan poseł, czyli w bardzo ścisłej współpracy z gospodarką nie tylko poprzez to, że przedstawiciele instytucji gospodarczych mają wpływ na tworzenie kierunków studiów i programów, realizują te programy, ale także poprzez fakt, że studenci mają prawo i wręcz obowiązek odbywania w większym zakresie staży i praktyk w środowisku, które jest najbliższe rzeczywistemu miejscu pracy. To spowodowało, że wpisaliśmy do tzw. dotacji projakościowej specjalny konkurs adresowany do uczelni, które pracują teraz nad dostosowaniem swoich programów do krajowych ram kwalifikacji i decydując o profilu kształcenia, mogą te programy zmodernizować. Bardzo nam zależy, żeby modernizowane były nie tylko ogólnoteoretyczne profile kształcenia, ale także praktyczne profile kształcenia poprzez włączenie do procesu kształcenia jak największej liczby praktyki i współpracy z sektorem prywatnym. Poza tym tenże konkurs ma wnieść określoną wartość dodaną do dotychczas istniejących programów i doprowadzić do sytuacji, w której studenci będą mogli korzystać z pewnych modułów kształcenia dostosowanych do ich potrzeb i zainteresowań. Liczymy, że do 25 września - kiedy to mija termin zgłaszania ofert, aplikacji konkursowych - zgłosi się na tyle duża liczba wnioskodawców, iż będziemy mogli nagrodzić ok. 60 kierunków studiów za ciekawe programy kształcenia. Każdy z tych kierunków będzie mógł otrzymać ok. 1 mln zł na wdrożenie tego nowego programu, który zostanie przygotowany. Wracając jeszcze do efektów realizacji naszej aktywności związanej z włączeniem uczelni do lepszej współpracy z gospodarką, niedawno odbyło się spotkanie przedstawicieli uczelni wyższych, rektorów i przedstawicieli sektora gospodarczego w formie okrągłego stołu, gdzie dyskutowaliśmy o wszystkich problemach związanych z dostosowaniem kierunków kształcenia do potrzeb gospodarki. Ważne było to, że przedstawiciele sektora prywatnego zwracali uwagę na to, że nie tylko studenci powinni odbywać staże i praktyki w przemyśle i w innych instytucjach sektora gospodarczego, ale także kadra uniwersytecka. I mamy już (Dzwonek) pierwsze tego efekty. Mianowicie Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego ogłosiła kilkumiesięczne staże dla naukowców zatrudnionych w uczelniach małopolskich, finansowanie tych staży w firmach i jednostkach sektora gospodarczego. Konkludując, dodam tylko, że ok. 25 tys. studentów uczestniczących od 2008 r. w programie kierunków zamawianych odbyło już tego typu staże, co najmniej dwu- lub trzymiesięczne. Dziękuję.