Mówca: Robert Kropiwnicki
Data: 2017-04-05 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Otóż warto, żebyśmy czytali konstytucję ze zrozumieniem i całościowo. Tak, tę konstytucję będę wam pokazywał do skutku, bo uważam, że tu jest wszystko napisane i powinniście to czytać 15 razy dziennie ze zrozumieniem. A jak nie rozumiecie, to czytajcie komentarze. Tam też to jest wszystko napisane. Warto, żebyście państwo posłowie znali konstytucję nie fragmentarycznie - nie tak, że jeden artykuł bierzecie, który wam akurat pasuje - tylko czytali ją od początku, preambuły, do samego końca, bo to jest kluczem do konstytucji. I dlatego ten projekt jest tak zły, że łamie konstytucję i zasady demokracji w wielu miejscach. I za chwilę o tym państwu powiem. Druk nr 1423, który zawiera ustawę o zmianie ustawy o KRS, to projekt, do którego przedłożono naprawdę bardzo dużo opinii. Rzadko się zdarza, żeby do jednego projektu były opinie OBWE, europejskiego rzecznika praw człowieka, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, stowarzyszeń sędziowskich, ekspertów BAS-u, Biura Legislacyjnego, oczywiście jest też opinia KRS-u. Wszystkie negatywne. Z wyjątkiem jednej opinii jednego eksperta zewnętrznego BAS-u, która jest pozytywna, wszystkie są negatywne. Wszystkie wam pokazują, gdzie są błędy w tym projekcie i jak on jest niedopuszczalny. Dlaczego jest tak bardzo niedopuszczalny? Dlaczego nie powinien być w ogóle procedowany? Otóż dlatego że łamie umowę społeczną. Łamie tę umowę, która została zawarta, uchwalona tutaj przez Zgromadzenie Narodowe i przyjęta przez naród. Naród głosował za tą konstytucją. Tylko dwa razy naród się wypowiadał w konkretnych sprawach: w sprawie konstytucji i akcesji do Unii Europejskiej. A wy to wyrzucacie, bo wam to nie pasuje, bo chcecie swoje państwo wprowadzać na swoich zasadach, nie licząc się z narodem, nie licząc się z suwerenem, który bardzo wyraźnie powiedział, czego chce, co napisał w tej konstytucji i co zatwierdził. Bo proszę zauważyć, że jeżeli naród coś powiedział, w konstytucji jest to zapisane, to trzeba ogłosić referendum, by zmienić konstytucję, a nie chyłkiem próbować zmieniać konstytucję. A próbujecie zmieniać konstytucję metodą małych ustaw, dointerpretowując niektóre ustawy i próbując interpretować przepisy, co jest absolutnie niezgodne ze standardami państwa prawnego. Czym jest KRS - może warto się nad tym chwilę zastanowić. Są różne poglądy w doktrynie. Jeden z waszych ulubionych ekspertów prof. Bogusław Banaszak mówi, że jest organem niejudycjalnym władzy sądowniczej. Bardzo ostra teza. Ale powszechny jest pogląd, że nie jest on organem władzy sądowniczej, ale jest organem władzy publicznej, który ma trzy główne konstytucyjne zadania: stoi na straży niezależności sądów, stoi na straży niezawisłości sędziów i wnioskuje o powołanie sędziów, czyli ma funkcję kreacyjną, kluczową dla tworzenia wymiaru sprawiedliwości w wymiarze ludzkim. I jak prezydent czuwa nad przestrzeganiem konstytucji, stoi na straży bezpieczeństwa i suwerenności państwa, tak KRS stoi na straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów - dwa kluczowe sformułowania. Stoi na straży. A państwo chcecie mówić, że to nie KRS stoi na straży, tylko że wy, jako PiS, będziecie stali na straży. To jak lisy w kurniku będziecie tam stali. Wszystkie gęsi i kury zostaną wyniesione. Przed tym trzeba chronić państwo. I to nie jest przypadkowe sformułowanie w przypadku KRS-u i w przypadku prezydenta. To jest bardzo ważna konsekwencja. W uzasadnieniu tego projektu piszecie państwo, że naród musi mieć wpływ na powoływanie sędziów. Ano musi mieć, oczywiście, że tak, i ma. Tylko zapominacie też przeczytać art. 10, który mówi, że władza jest podzielona na trzy konkretne władze: ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. A sądownicza jeszcze - w art. 173 napisane jest wyraźnie - jest władzą odrębną od pozostałych władz. I tego nie zauważacie. Bierzecie tylko art. 4, bo tak jest wam akurat wygodniej. Tego, że sądy są władzą odrębną i niezależną, ma strzec właśnie KRS, który chcecie zmajoryzować, chcecie go przejąć i mieć pod kontrolą. Konstytucja nie przewiduje podziału na zgromadzenia pierwsze i drugie. Konstytucja mówi o tym wyraźnie, że jest jeden KRS. Gdyby ustrojodawcy chcieli podzielić w konstytucji KRS, toby go podzielili. Deleguje się co prawda określenie ustroju, organizacji pracy do ustawy, ale nie upoważnia to do podziału KRS-u. To są dwie różne rzeczy. Gdyby miało być to napisane, że są dwa zgromadzenia, toby było to napisane. To, co chcecie zrobić, to jest znany zabieg. Dointerpretowujecie konstytucję poprzez jej ograniczenie i łamanie jej zasad. Tak nie powinno się robić. Mówił o tym wielokrotnie Trybunał Konstytucyjny. Też każdej władzy to mówi i przypomina: nie wolno deformować organów władzy publicznej i przyznanych jej uprawnień. A to chcecie właśnie zrobić w tym projekcie, chcecie zdeformować Krajową Radę Sądownictwa, ponieważ to jest ograniczenie uprawnień sędziów. A zwiększacie uprawnienia polityków. Przewidujcie weto dla polityków. To jest niedopuszczalne, żeby w organie, który ma strzec niezależności sądów, weto mieli politycy, i to nieważne jakiej opcji. Nie powinno tego być, jeżeli to ma być organ, który strzeże niezależności sądownictwa. Ten podział na dwa zgromadzenia jest absolutnie łamiący. On łamie zasady demokracji, daje większe uprawnienia właśnie politykom niż sędziom, faktycznie eliminuje KRS jako organ stojący na straży niezależności. Proszę popatrzeć na ten sposób powoływania, który państwo proponujecie. Konstytucja mówi, że Sejm powołuje cztery osoby, a nie 4 + 15, czyli 19. Macie państwo zawsze kłopot z tym liczeniem. Gdyby ustrojodawca chciał powiedzieć, że Sejm powołuje 15 sędziów i czterech posłów, toby to napisał, a państwo staracie się wyinterpretować, że jak nie jest coś napisane, to może jest coś więcej. No nie. Jest tyle, ile jest wyraźnie napisane w konstytucji. Nadinterpretowujecie uprawnienia konstytucyjne Sejmu, poszerzacie kompetencje. To jest rozpychanie się, które nie powinno mieć w żaden sposób miejsca. Proponujecie państwo zgłaszanie przez Prezydium lub 50 posłów, a w art. 11: stowarzyszenia sędziowskie będą mogły rekomendować marszałkowi, a sam marszałek nie ma prawa zgłaszania kandydatów. Więc jest to kompletnie taki zabieg, żebyście mogli pokazać amerykańskim czy europejskim ekspertom, że stowarzyszenia sędziowskie coś mogą. Nic nie mogą. Listek figowy chcecie z nich zrobić po to, żeby pokazywać, że jednak coś będą mogli w procedurze zgłaszania. Nic nie będą mogli. Konstytucja gwarantuje miejsca dla sędziów Sądu Najwyższego, sądów powszechnych, sądów administracyjnych i sądów wojskowych. Gdzie macie gwarancje, że każda z tych grup, każda grupa sędziów będzie reprezentowana w KRS-ie? To w żaden sposób nie jest zapisane. A co się stanie, jak prezydium i grupa 50 posłów nie zgłosi żadnego przedstawiciela sądów administracyjnych? Dalej będziecie mówić, że to jest zgodne z konstytucją? Wyraźnie jest powiedziane, że sędziowie poszczególnych kategorii muszą być członkami KRS-u, a wy mówicie o tym, że jak ich nie zgłoszą, to ich nie będzie. Taka jest konwencja tego przepisu. Ustawa nie przewiduje gwarancji różnorodności typów sędziów. To jest absolutny błąd. Warto powiedzieć dwa zdania o wygaszaniu kadencji sędziów. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu K 25/07 wyraźnie powiedział, że jeżeli nie przewidziano możliwości odwołania członków KRS, to jej po prostu nie ma. Przesłanki ustawowe z art. 10, o których mówił pan minister, to np. śmierć, złożenie z urzędu, odwołanie przez organ powołujący. To jest coś zupełnie innego niż wygaszenie uprawnień przez Sejm czy skasowanie kadencji sędziów tylko dlatego, że wam akurat nie pasują. Jeśli chcecie zmieniać sądy, to tylko zgodnie z ustawą. Sądy zawsze działają w granicach i na podstawie prawa. Narzekacie na przewlekłość sądową czy na to, że jest za dużo spraw? To zmieniajcie procedury, k.p.k., k.p.c., prawo administracyjne. Zmieniajcie. Dlaczego tego nie robicie, tylko grzebiecie przy dyrektorach sądów, przy Krajowej Radzie Sądownictwa? Bo chcecie kadry obsadzić. Proszę zobaczyć. Zróbcie ustawę o biegłych sądowych. Dlaczego nie zrobicie ustawy, która naprawdę przyspieszy prace w procesach sądowych? Jest obecnie ok. 530 nieobsadzonych etatów, tj. ok. 5% etatów sędziowskich. W przypadku 15 mln spraw, które co roku wpływają do sądownictwa, to oznacza, że ok. 750 tys. spraw jest nierozpatrywanych, dlatego że sędziowie nie są obsadzeni. To jest naprawdę ogromna liczba. 750 tys. spraw można by szybciej rozpatrzyć, gdyby nie to, że sędziowie nie są zgłoszeni. Za tamten rok zostało ponad 3 mln spraw niezałatwionych, właśnie dlatego że nie obsadzacie etatów sędziowskich. O 31% wzrosła liczba spraw niezałatwionych w danym roku. Do tego się odnieście, a nie do tego, że chcecie kadr, że chcecie obsadzić 530 etatów sędziowskich. Ten projekt to jest projekt absolutnej (Dzwonek) kolonizacji sądownictwa przez PiS i dlatego składamy wniosek o jego odrzucenie i zdecydowanie popieramy projekt z druku nr 1435. Dziękuję bardzo. (Oklaski)