Mówca: Anna Schmidt-Rodziewicz
Data: 2016-03-10 (Sejm RP, kadencja 8)

Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość w sprawie przedłożonego przez Radę Ministrów sprawozdania z realizacji Krajowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2014-2020. Sprawozdanie obejmuje rok 2014 i zostało przygotowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej we współpracy z innymi ministerstwami i jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami pozarządowymi. Dokument wpłynął do Sejmu 15 października 2015 r., druk nr 178. 13 stycznia został skierowany do prac w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny. Sprawozdanie z realizacji programu zostało w dniu 24 lutego przyjęte przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny, która rekomendowała Wysokiej Izbie przyjęcie sprawozdania z druku nr 268. Program ma wieloletnią perspektywę. Wyznacza obszary, kierunki i rodzaje działań nastawione na promowanie profilaktyki oraz realizację zadań wobec osób będących zarówno sprawcami, jak i ofiarami przemocy w rodzinie na wszystkich szczeblach administracji publicznej, we współpracy z podmiotami reprezentującymi środowiska lokalne. Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie realizowano w czterech obszarach: profilaktyka i edukacja społeczna, ochrona i pomoc osobom dotkniętym przemocą w rodzinie, oddziaływanie na osoby stosujące przemoc w rodzinie, a także w ostatnim obszarze: podnoszenie kompetencji służb i przedstawicieli podmiotów realizujących działania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W zakresie pierwszego obszaru: profilaktyka i edukacja społeczna przeprowadzono badania poziomu przemocy wśród Polaków. W sprawozdaniu przedstawiono wyniki badań dotyczące źródeł i procentowej skali zjawiska z podziałem na rodzaje stosowanej przemocy. W ramach tego obszaru prowadzone były ogólnopolskie i lokalne kampanie społeczne. Podjęto również współpracę pomiędzy organami samorządu terytorialnego a Kościołami i związkami wyznaniowymi znajdującymi się na danym terenie. Działania te objęły ponad 1 tys. inicjatyw w ponad 1 tys. gminach i 50 powiatach. Opracowano również programy osłonowe oraz edukacyjne dotyczące działań w zakresie zapobiegania przemocy w rodzinie, szczególnie wobec dzieci, kobiet i osób starszych lub z niepełnosprawnościami. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej realizuje program osłonowy dotyczący wspierania jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Na ten program przeznaczono w 2014 r. ok. 3 mln zł. Program przeciwdziałania przemocy oraz ochrony jej ofiar opracowano i realizowano na wszystkich szczeblach samorządu w ponad 2 tys. gmin, blisko 300 powiatach oraz samorządach wojewódzkich. Drugi obszar dotyczy działań skierowanych na ochronę i pomoc osobom, które zostały dotknięte przemocą. W ramach tego obszaru uruchomiono funkcjonowanie zespołów interdyscyplinarnych oraz grup roboczych. W 2014 r. w gminach funkcjonowało ponad 2,5 tys. zespołów i 70 tys. grup roboczych zajmujących się indywidualnymi przypadkami. Kolejne działanie w ramach tego obszaru to stworzenie placówek pomocowych dla osób dotkniętych przemocą - w Polsce funkcjonuje ok. 1 tys. takich placówek - oraz zwiększenie dostępności ogólnopolskich i lokalnych telefonów zaufania. W 2014 r. odbyło się w sumie ponad 60 tys. rozmów, na skutek których podjęto 16 tys. interwencji. W ponad 1350 przypadkach interwencja ta dotyczyła odizolowania dzieci od środowiska, w którym doświadczają przemocy. Trzeci obszar dotyczy oddziaływania na osoby stosujące przemoc. W ramach procedury ˝Niebieskiej karty˝ w 2014 r. wszczęto postępowania w blisko 100 tys. przypadków, w tym najwięcej postępowań zostało wszczętych przez Policję i jednostki pomocy społecznej. Ponadto opracowano i zrealizowano programy korekcyjno-edukacyjne dla osób stosujących przemoc - w 2014 r. wzięło w nich udział ponad 6 tys. osób - oraz programy psychologiczno-terapeutyczne. Od 2017 r. to zadanie zgodnie z harmonogramem wynikającym z programu będzie finansowane z budżetu państwa. W 2014 r. na poziomie samorządów do programu przystąpiło ponad 1,6 tys. osób. Czwarty, ostatni obszar to podnoszenie kompetencji służb i przedstawicieli podmiotów realizujących działania z zakresu przeciwdziałania przemocy. W ramach programu opracowano i zorganizowano system szkoleń dla osób realizujących zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. W 2014 r. łącznie przeszkolono ponad 3 tys. osób. Łącznie na realizację zadań z dziedziny przeciwdziałania przemocy w rodzinie w budżecie na 2014 r. zaplanowano kwotę 16 400 tys. zł, z czego w budżetach województw ponad 14 mln zł i w rezerwie celowej ponad 1800 tys. W ostatnim planie, finalnie na dzień 31 grudnia kwota ta w budżecie na realizację programu po zmianach wyniosła prawie 16 700 tys. zł. Środki te wykorzystano w ponad 98%. Działania Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w zakresie realizacji programu wspiera Zespół Monitorujący ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Zespół uczestniczy w opracowaniu wytycznych do organizacji szkoleń i ocenia wnioski samorządów lokalnych w ramach programu osłonowego dofinansowane przez ministra. Ponadto inicjuje działania legislacyjne w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz opiniuje obszary badań i ogólnopolskich kampanii społecznych, do których realizacji jest zobowiązany minister rodziny, pracy i polityki społecznej. Krajowy Program Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, który w sposób operacyjny uzupełnia ustawę o przeciwdziałaniu przemocy, stanowi element realizacji polityki państwa w tej dziedzinie. Pomimo dużej liczby zaleceń wynikających z przeprowadzonej analizy sprawozdania, których wykonanie jest konieczne w celu polepszenia i usprawnienia wykonania programu, Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość poprze przyjęcie sprawozdania z realizacji rządowego programu przez Wysoką Izbę. Dziękuję. (Oklaski)