Mówca: Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Sławomir Nowak
Data: 2013-04-04 (Sejm RP, kadencja 7)

Pani Marszałek! Panie Premierze! Panie Posłanki, Panowie Posłowie! Zacznę przewrotnie. (Głos z sali: Jak zawsze.) Dziękuję wnioskodawcom za okazję do odniesienia się do tych, nazwijmy to delikatnie, zarzutów. Wyrażę dosyć naiwny apel i nadzieję, że możemy liczyć na jakąś merytoryczną dyskusję w tej sali. (Głos z sali: Oczywiście.) To wiemy. Choć warto odnotować, że generalnie znakomita część wnioskodawców, którzy podpisali się pod wnioskiem o wotum nieufności dla mnie, to zaplecze rządów, które miały już w Polsce okazję pokazać, co potrafią zrobić w dziedzinie infrastruktury. Generalnie można skonstatować, iż były bardzo wierne zasadzie budowania w stylu trzech ˝N˝: najwolniej, najdrożej i najopieszalej. (Poseł Beata Kempa: Ale nie kradły, panie Nowak.) Dołożyłbym jeszcze czwarte ˝N˝, zwłaszcza dla pani Beaty Kempy. Czwarte ˝N˝: nie da się. Polska od 2007 r. to stale największy plac budowy w Europie. Nadganiamy nie tylko stracone lata PRL-u, ale też nieudolność rządów naszych poprzedników. W zasadzie pełniąc funkcję ministra odpowiedzialnego za infrastrukturę, transport i budownictwo, prędzej czy później trzeba spodziewać się wniosku o wotum nieufności. Wobec mojego poprzednika wyrażono trzy takie wnioski, a pierwszy z nich otrzymał po 19 miesiącach urzędowania. To w zasadzie prawie w tym samym czasie, co ja. Czekałem na ten wniosek. Przyznam szczerze, że pierwsze głosy pojawiły się w bardzo smutnych dla nas wszystkich okolicznościach - w kontekście katastrofy pod Szczekocinami. Na dobrą sprawę nie zdążyłem jeszcze wyjść ze szpitala od rannych kolejarzy, kiedy usłyszałem: Dymisja! Dymisja! Ci, którzy przez wiele lat byli również odpowiedzialni za stan kolei, chętnie ustawili się w kolejce do krytyki. Dzisiaj, przynajmniej we wniosku na piśmie, bo w uzasadnieniu znanego eksperta od infrastruktury z Solidarnej Polski tego nie słyszeliśmy, ale we wniosku pytacie, co z bezpieczeństwem na kolei. Pytacie, co z programem Nowaka. Muszę powiedzieć, przyznać, że jest postęp, bo przynajmniej odnotowaliście ten fakt, że my jako pierwsi taki program przygotowaliśmy. Jest 10-punktowy program przygotowany wspólnie przez zespół do spraw bezpieczeństwa na kolei i związki zawodowe. Obejmuje on bardzo konkretne punkty do realizacji. Podstawowa, zasadnicza sprawa - projekt ustawy o szkoleniu maszynistów został skierowany do Komisji Infrastruktury, jest już po pierwszym czytaniu. Założenia do projektu ustawy o czasie pracy na kolei to absolutna rewolucja, jeśli chodzi o czas pracy na kolei. To konstytucja dla maszynistów, dyżurnych ruchu, pracowników kolei. Jest to przygotowywane, uzgadniane również z partnerami społecznymi. Niedługo trafi pod obrady Rady Ministrów. Wymienię kolejne bardzo konkretne działania, bo staram się maksymalnie, jak tylko się da, wycisnąć z tego wniosku merytorykę, odnieść się do tych zarzutów, na ile tylko zasługują one na odniesienie się do nich. Traktujemy Wysoką Izbę bardzo poważnie, zwłaszcza opinię publiczną, dlatego chcemy bardzo konsekwentnie rozliczać się ze wszystkich przyjętych na siebie zobowiązań. W programie na rzecz bezpieczeństwa mówimy o poprawie bezpieczeństwa również na przejazdach kolejowych. Do 2015 r. przebudujemy 1400 przejazdów kolejowych, na których również śmierć zbiera swoje żniwo wskutek potrąceń. Aż 4148 nowoczesnych rozjazdów na polskich torach jest zabudowywanych w ramach projektów inwestycyjnych - również do 2015 r. Mówicie tak głośno i ochoczo, że kolej jest w złym stanie. A w jakim ma być stanie, skoro wasze rządy nie zrobiły prawie nic, aby poprawić tę jakość? (Oklaski) (Głos z sali: Właśnie.) Kiedy rok temu obejmowałem urząd ministra transportu, na spotkaniu z kolejarzami powiedziałem: To będzie kadencja poświęcona sprawom kolei. To będzie kadencja kolejowa. I tak też robimy. Staramy się szybko osiągać szybkie zwycięstwa, aby poprawić jakość usług świadczonych na rzecz naszych pasażerów. Postawiliśmy wreszcie w centrum uwagi pasażera. Wielu to się nie podoba, ale pasażer jest wreszcie podmiotem zainteresowania, a nie tylko przedmiotem przewozu. Wdrożyliśmy nowe standardy utrzymania linii kolejowych, zwłaszcza w czasie zimy. Wprowadziliśmy rozkład jazdy, zrobiliśmy to lepiej, niż miało to miejsce do tej pory. Poprawiliśmy serwis usług wobec klienta. Wprowadziliśmy w końcu rewolucyjny program ˝Twoja kolej˝ i bardzo konsekwentnie go realizujemy. Doszliśmy również do wniosku, że trzeba bardzo gruntownych zmian, również w obszarze kadr, dlatego wymieniliśmy kadry w Grupie PKP. Tak przez was wyśmiewani i znienawidzeni managerowie zajęli się wreszcie zmianą PKP. Wiem, że to się nie podoba, zwłaszcza gdy porównacie swoje pseudoosiągnięcia z przeszłości... (Poseł Anna Paluch: Dość tego, pan pociągami nie jeździ.) ...ale naprawdę zaczynamy zmieniać polską kolej. Przecież nie od razu będą nowoczesne i wygodne pociągi, skoro średni wiek wagonu PKP to 28 lat, ale to nasz rząd i jeszcze poprzedni rząd premiera Tuska z ministrem Grabarczykiem na czele resortu zakontraktował zakup nowoczesnych pociągów Pendolino. To wczoraj otwarto oferty na zakup 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych przystosowanych do prędkości 160km/h o wartości 1,5 mld zł. To do 2015 r. w ramach tego wielkiego programu modernizacyjnego na kolei, o którym również mówił premier w czasie swojego drugiego exposé, PKP InterCity będzie dysponowało 1000 wyremontowanych i nowoczesnych wagonów oraz nowymi elektrycznymi zespołami trakcyjnymi, zwłaszcza do obsługi dalekich połączeń, które tak upodobał sobie pan poseł Jaki. Do 2015 r. na ten cel wydamy dodatkowo ok. 4 mld zł. Powoli, powoli, tak jak pociąg się rozpędza, tak powoli rusza z tym pociągiem lokomotywa do zmian i wjeżdża na lepsze tory. Takie, żeby w 2014 r. na święta Bożego Narodzenia móc pojechać polskim pociągiem Pendolino na E65 między Gdańskiem a Warszawą w 2 h 45 min, a między Warszawą a Krakowem w 2 h 15 min. Po zbudowaniu w całości ETCS - dla pana posła wnioskodawcy, to elektroniczny system sterowania ruchem - na CMK i E65 od Gdańska do Warszawy jeszcze skrócimy ten czas przejazdu w 2015 r. Zmieniliśmy strategię, zmieniliśmy strategię prywatyzacji PKP Cargo... (Poseł Arkadiusz Mularczyk: Sprzedaliście, sprzedaliście.) ...z inwestora strategicznego na debiut giełdowy. W tym roku będzie gotowy projekt emisyjny. Wprowadziliśmy pełną rezerwację miejsc w pociągach TLK, żeby już nie było dantejskich scen wsiadania przez okno, żeby każdy wiedział, że, jak kupuje bilet, to ma miejsce w TLK. Wprowadzono elastyczną siatkę cenową, czego wcześniej nie było. Trudno to sobie wyobrazić, ale wcześniej nie było elastycznej siatki cenowej za bilety - im wcześniej, tym taniej, i na pewno z gwarancją miejsca. Prowadzimy trudną i bolesną restrukturyzację w Polskich Liniach Kolejowych. Trzeba ograniczyć koszty funkcjonowania naszego zarządcy infrastruktury, bo bez tego nigdy nie obniżymy stawki dostępu. A to jest nasz cel. (Poseł Beata Kempa: Pięćdziesiątka dyrektorów, setka.) Potrzebne są zmiany restrukturyzacyjne, ale takie, które w najmniejszym stopniu będą dotykały kolejarzy i pracujących tam ludzi. Optymalizujemy linie, i polemizuję z tego miejsca z tym niepotrzebnym, nazwę to najdelikatniej, pomówieniem, o likwidację linii. Pańskie wystąpienie, panie pośle, roiło się od nieprawd i nieścisłości, ale to już zostawmy, nie będziemy się znęcali nad wnioskodawcą. Optymalizacja linii oznacza czasowe wyłączenia linii, a nie likwidację. Zawsze tam, gdzie samorząd zechce przejąć linię kolejową, będzie mógł ją przejąć. Zmniejszamy dług PKP SA z 4,3 mld w roku 2011 do 3,3 mld w 2013 r. - o cały 1 mld zł. Wynegocjowane zmiany w ulgach dla kolejarzy dały spółkom z Grupy PKP oszczędności na poziomie 200 mln zł. O tym warto pamiętać. Jedna uwaga, bo to się też pojawiało jako zarzut do ministerstwa transportu. Nie uchylam się od odpowiedzialności i potrzeby wypracowania dobrych rozwiązań i takiej też naprawy systemu związanej z Przewozami Regionalnymi. Ale elementarna rzetelność wymaga, żeby pamiętać, że PKP podlegające ministrowi transportu odpowiada za przewozy międzywojewódzkie i międzynarodowe, a za Przewozy Regionalne odpowiadają marszałkowie. Jestem w stałym kontakcie z marszałkami województw. Chcę im pomóc w restrukturyzacji Przewozów Regionalnych, bo w tym kształcie ta spółka się nie utrzyma. Wszyscy już dzisiaj wiedzą, że generuje gigantyczne straty. Wbrew oczywistym faktom - co też czasami na tej sali słyszeliśmy - wyznawcy klęski, ci herosi, którzy podpisali się pod wnioskiem o wotum nieufności, powtarzają, że zagrożone są środki z Unii Europejskiej na kolej, a powiem też delikatnie - to nieprawda. Z ostatnich tygodni naszym wspólnym sukcesem z panią minister Bieńkowską jest zwiększenie przez Unię Europejską dofinansowania do projektów kolejowych. Wiem, że niechętnie słucha się takich rzeczy, ale to są oczywiste fakty. (Poseł Marek Matuszewski: O czym ty mówisz, chłopie?) Nie ma żadnego ryzyka niewykorzystania środków unijnych na kolej. Albo nie wiecie, to nie zabierajcie głosu w dyskusji, albo wiecie i celowo tego nie mówicie, co świadczy o waszym cynizmie, że ponad 60% całej alokacji unijnej jest w podpisanych umowach. W podpisanych umowach PLK ma już rozdysponowanych 25 mld zł. Certyfikacja zwiększyła się czterokrotnie, jeżeli chodzi o środki unijne dla PKP PLK, a wiele jeszcze projektów czeka na decyzje o dofinansowaniu, jak chociażby dosłownie z ostatnich dni decyzja o dofinansowanie Rembertów - Sadowne na linii E75, czyli początek Rail Baltica, za 1600 mln zł. Kolej w Polsce będzie się rozwijać, bo to jest kadencja na rzecz polskiej kolei. Żeby mieć cały, prawdziwy obraz rzeczywistości, to spójrzmy - jeżeli chodzi o tych, którzy tak ochoczo podpisują się pod tym wnioskiem o wotum nieufności - jakie ci tytani polskiej budowy mają osiągnięcia z czasów swoich rządów. SLD, które podpisało się pod wnioskiem o wotum - niecałe, ale do tego jeszcze wrócę - wydało w czasie swoich rządów na modernizację kolei 8 mld zł. PiS, którego fragmencikiem była Solidarna Polska, wydało 6700 mln zł. Platforma i PSL - 26 mld zł. (Oklaski) (Poseł Anna Paluch: Bo tyle żeście dostali.) Dobrze, zobaczymy, jak wygląda długość wyremontowanych torów, jeżeli chodzi o tych naszych bohaterów od budowania polskiej infrastruktury. Za SLD - 829 km wyremontowanych torów. (Poseł Jacek Kwiatkowski: Procentowo, panie ministrze.) Za PiS - 1079 km wyremontowanych torów. Za Platformy i PSL - 3721 km, plus nowe przetargi otwierane. (Gwar na sali) Rozjazdy kolejowe, bo one związane są z bezpieczeństwem, o którym tak głośno mówicie, na którym tak wam zależy. SLD - 529 zabudowanych nowych rozjazdów. PiS - 683 nowe rozjazdy. Rząd Platformy i PSL-u - 2100 nowych rozjazdów. Dobrze, komfort i jakość świadczonych usług na rzecz pasażera. O tym przecież tyle głośno mówicie. Pan pokazywał mi pasażera na gapę, specjalista od robali. SLD wydało 550 mln zł na remont taboru, PiS - 382 mln zł, Platforma Obywatelska i PSL - 2173 mln zł plus nowe przetargi, o których powiedziałem. Dobrze, mówicie o bezpieczeństwie. To może porównamy budżet UTK za poprzednich i za naszych rządów. Urząd Transportu Kolejowego to jest władza bezpieczeństwa na kolei. Na końcówce rządów SLD budżet UTK wynosił 12,7 mln zł, w 2007 r., na końcówce rządów PiS-u - 14 mln zł, w 2013 r. - 26,6 mln zł, a więc dwa razy więcej niż to, co wydawał poprzedni rząd, Jarosława Kaczyńskiego, na bezpieczeństwo związane z funkcjonowaniem Urzędu Transportu Kolejowego. Dobrze, Fundusz Kolejowy, czyli to, z czego finansujemy remonty i utrzymanie linii kolejowych. 2006 r., pierwszy rok rządów PiS-u - 209 mln zł, w 2007 r. już był budżet, za który w pełni odpowiadaliście - 396 mln zł, w 2013 r., rząd koalicji PO-PSL - 1231 mln zł. (Poseł Anna Paluch: Dostaliście środki europejskie do dyspozycji.) Cztery razy więcej. (Oklaski) Powinniście się wstydzić, gdy dzisiaj mówicie o tym, jaki jest stan kolei. (Gwar na sali) Nawet nie dziwi mnie, że pan mówi o perspektywie finansowej. Powinien pan wiedzieć, że Fundusz Kolejowy to są środki wprost z budżetu państwa, a nie z funduszy unijnych, więc proszę nie mówić takich rzeczy. Ale to rozumiem. Druga okazja, kiedy msza w intencji klęski Polski przetaczała się przez Polskę w wykonaniu posłów opozycji, to było Euro 2012, to wasze guru, które tak często się pojawia, że niczego nie będzie, że się nie uda. Wtedy też to mówiliście. Kibice wyjadą zawiedzeni, nie będzie jak dojechać. (Głos z sali: Wyjechali.) Mimo potężnych problemów, o których wszyscy doskonale wiemy, na autostradzie A2 między Strykowem a Konotopą udało się skończyć ten odcinek na czas. I powiem zupełnie szczerze, na podstawie osobistego doświadczenia... (Poseł Czesław Hoc: A jeleń wyszedł na drogę i zginął człowiek na tym odcinku.) Nie jeleń, tylko łoś, i nie na tym, tylko na innych odcinku. Coś panu dzwoni, nie do końca pan wie co, ale to... (Oklaski) (Poseł Czesław Hoc: Ale było, tak?) Powiem szczerze, że kiedy spotykałem się z tymi ludźmi, kiedy jeździłem do tych, którzy naprawdę dzień i noc pracowali przy kładzeniu kolejnych warstw asfaltu, kiedy z nimi rozmawiałem, oni pytali mnie wprost: Dlaczego tak nas ludzie atakują i dlaczego mówią, że się nie uda? Przecież my tu ciężko pracujemy. Dlaczego próbują deprecjonować to, co tak ciężko, z mozołem próbujemy zrobić? Co miałem im powiedzieć? Że po prostu źle życzycie Polsce i im, życzycie, żeby się nie udało, żeby Euro się nie udało? Nie, mówiłem: dacie radę. I dali radę, za co im serdecznie z tego miejsca po raz kolejny będę dziękował. (Oklaski) (Głos z sali: Zapłać.) Mówiliście: pociągi na Euro nie dadzą rady. Kolejarze perfekcyjnie przywieźli wszystkich kibiców na mecze i rozwieźli po meczach. Mówiliście: lotniska nie dadzą rady. Nowe porty lotnicze w Gdańsku, we Wrocławiu, w Poznaniu, w Warszawie obsłużyły natłok samolotów i profesjonalnie obsłużyły cały ruch lotniczy. I tylko przez zwykłą rzetelność i uczciwość zwłaszcza ta część sali powinna w tej sprawie siedzieć cicho, bo kiedy oddawaliście nam rządy w 2007 r., UEFA wszystkie wskaźniki infrastrukturalne pokazywała na czerwono. Polsce w 2007 r. groziło odebranie turnieju Euro, a w 2012 r. wszystkie obszary związane z infrastrukturą były na zielono. (Głos z sali: Euro to dzięki PiS-owi było.) (Głos z sali: Nie doszłoby do skutku.) Piszecie we wniosku: katastrofa w przypadku budowy dróg. (Głos z sali: Dokładnie.) Wiem, zwłaszcza jak się porównacie do tego, co zrobił rząd PO-PSL od 2007 r. Przede wszystkim zacznijmy od jednej bardzo prostej rzeczy - dróg lokalnych, bo rząd jest odpowiedzialny za budowanie, remonty i utrzymanie dróg krajowych, ale są też przecież w Polsce drogi lokalne. Jak mówi Janusz Piechociński: Polska czy ten kraj za wielkim miastem. Dobrze, wydatki na budowę i modernizację dróg lokalnych. Za czasów SLD - 1400 mln zł, za czasów PiS - tylko 609 mln zł, za czasów PO-PSL, razem z programem dróg lokalnych - 5,7 mld zł. (Głos z sali: Plany.) Wykonanie, a nie plany. Weźmy pod uwagę tylko autostrady i drogi ekspresowe. Za czasów SLD - 194 km wybudowanych dróg, za czasów PiS - 149 km wybudowanych dróg, za czasów PO-PSL - 1500 km wybudowanych autostrad i dróg ekspresowych. Natomiast jeśli chodzi o wszystkie drogi lokalne, wielkie przebudowy, obwodnice, nowe ekspresówki, autostrady, to jest ponad 2,5 tys. km wybudowanych nowych dróg. W tym czasie wyremontowano 5 tys. km dróg krajowych, a w ramach programu dotyczącego dróg lokalnych - 10 tys. km dróg lokalnych. (Poseł Witold Czarnecki: A jak krajowe, panie ministrze?) Przed chwilą powiedziałem. (Dzwonek) (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Cezary Grabarczyk)